ZIP NELSON - SERIE

De aanval
der
Atoompiraten

DOOR

WILLY VAN DER HEIDE

G.F. CALLENBACH N.V. - NIJKERK

PROEFVAART MET STRAALMOTORBOOT

‘Zeg, Zip - hoe hard lopen we nu?’
De lange, van stabilisatievlakken voorziene motorboot brulde over de grijze golven van de Noordzee, met achter zich aan een witte stoompluim waar de gloeiende uitlaatgassen van de straalmotor het water raakten. Roy Burke, met een zware valhelm op en een zwemvest om, knelde zijn stevige vuisten om het stuurrad, geen oog aflatend van koersindicator en kompas. Zip Nelson, eveneens in dikke, beschermende kledij, met een rekenliniaal in de handen, gaf antwoord:
‘Vijf en vijftig mijl.’
‘Dat is nog niet bar veel. Een schepje er op gooien?’
Zip keek een beetje bedenkelijk opzij naar zijn stuurman.
‘Gaat dat met deze deining?’
Roy knorde, zijn ogen half dichtgeknepen: ‘Denk het wel.’
Harry Skoda, de derde inzittende, die voorovergebogen midden achter hen zat, merkte op, met een lichte grijns:
‘Als het niet gaat, merken we het gauw genoeg. Hou je vast!’
Roy’s hand verzette een gashandle en het zware, brullende geluid van de straalmotor werd feller. De stalen boot, die met de boeg half uit het water van golftop tot golftop bokte, trilde en dreunde over haar ganse lengte, voortgedreven door de machtige stuwing van de achterin gemonteerde straalmotor. Twee enorme fonteinen van schuim spoten aan weerszijden van de boeg omhoog als reusachtige waaiers. Harry schreeuwde zijn beide vrienden in het oor:
‘Op vlak water loopt dit ding alles voorbij wat er ooit aan motorboten vertoond is!’
Zip schudde nadenkend het hoofd, en riep dan terug:
‘Er is een grens aan de snelheid van een motorboot. Ga je te hard, dan komt de hele boot uit het water en wordt een soort vliegtuig. En watervliegtuigen bestaan al lang. Die hoeven we niet meer uit te vinden.’
‘In ieder geval is deze proefvaart een succes. Waar zitten we nu ergens?’
Zip verschoof even iets aan zijn rekenliniaal.
‘Even ten Noorden van de Doggersbank.’
‘Maar dat is fantastisch!...’
‘We zijn er nog niet!’ waarschuwde Roy droogjes.
Zij waren er inderdáád nog niet. Toen Zippy Nelson, de gespierde Roy Burke en handige Harry Skoda met hun zelf-ontworpen en pas gebouwde straalmotorboot die ochtend de Noordzee op daverden voor hun eerste, grote proefvaart, hadden zij niet het flauwste vermoeden, dat deze tocht het begin zou worden van de meest fantastische en meest moderne reeks avonturen, die ooit door drie uit de kluiten gewassen jongens waren beleefd.
Zip, Roy en Harry hadden elkaar niet gevonden, omdat zij samen op school waren geweest... zelfs niet doordat zij in dezelfde straat of stad woonden. Zij kwamen niet eens uit hetzelfde land. Maar zij hadden wèl alle drie een prijs gewonnen in een wereldomvattende wedstrijd van de United Nations, waaraan jongens uit alle delen der wereld hadden deelgenomen. De inschrijvers op deze prijsvraag moesten een technisch opstel leveren over het volgende thema:

‘Zal binnen vijftig jaar de atoomenergie de voornaamste krachtbron ter wereld worden, ja of neen?
Welke tak van wetenschap moet volgens u het eerst de beschikking krijgen over de vrijkomende energieën? (De medische, landbouwkundige, oorlogstechnische, enz.).
Hoe denkt u tenslotte dat in de praktijk de ontwikkeling in de komende vijftig jaar zal worden?’

De eerste prijs, een bedrag van 25.000 dollar, was gewonnen door Zip Nelson, pas twintig jaar geworden, geboren in Edinburgh en van Engelse nationaliteit. Hij was een normaal gebouwde jongen, maar met opvallend dik, blauwzwart haar en felle, grijze ogen, die altijd een tikje verstrooid keken. Als kind al had hij blijk gegeven van een aangeboren genialiteit in de richting van rekenkunde en techniek. Toen hij zes jaar oud was, kon hij getallen van zeven en acht cijfers in enkele seconden met elkaar vermenigvuldigen. Als jongen van twaalf jaar speelde hij het klaar, op een weekeind, toen zijn ouders afwezig waren, de motor van zijn vaders auto, die niet goed lopen wilde, met behulp van twee vriendjes op de vloer van de keuken te sjorren en daar te demonteren. Hij vertelde zijn vriendjes precies wat zij moesten doen, sorteerde de onderdelen volgens een eigen schema en zette het hele geval weer in elkaar. Toen zijn vader thuiskwam, draaide zijn twaalfjarige zoon juist de laatste moer vast. Het kostte twee dagen om de keuken weer schoon te krijgen, maar sinds die dag liep de motor feilloos. Sommige kinderen worden nu eenmaal geboren met een bijna spookachtige begaafdheid in een bepaalde richting. Zip Nelson was een van die wonderproducten en het verbaasde dan ook niemand, die hem kende, dat Zip met de eerste prijs was gaan strijken... met drie punten voorsprong op de Amerikaanse jongen Roy Burke uit Los Angeles, een stevige, zwaargebouwde knaap met een gebroken boksersneus en rechtovereindstaand, kortgeknipt haar. Mensen die het idee hadden, dat hoogbegaafde kinderen meestal bleekneuzige boekenwurmen of doetjes zijn, werden snel van hun waandenkbeelden genezen nadat zij Roy Burke hadden ontmoet... en hem hadden zien boksen. Roy was boks- en Judokampioen van alle scholen in Californië, en tevens het levende bewijs voor de oude theorie: een gezonde geest in een gezond lichaam. Hij zei nooit veel, had ook niet de uitgesproken mathematische genialiteit van Zip Nelson, maar had de tweede prijs gekregen door in zijn verhandeling, die 54 pagina’s lang was, blijk te geven van buitengewoon praktisch en organisatorisch inzicht. Roy had de eerste vraag gewoonweg met ‘ja’ beantwoord, had zich daarna hoofdzakelijk geworpen op vraag twee en was eenvoudigweg de ganse aardbol volgens zijn eigen inzichten opnieuw gaan organiseren... zoals het volgens hem zou dienen te geschieden. Harry Skoda, tenslotte, was gaan strijken met de derde prijs. Harry woonde in Den Haag, was Hollander van nationaliteit en de oudste zoon van een Tsjechische ingenieur, die in 1936 naar Nederland was gekomen en later genaturaliseerd. Harry had een goed stel hersens plus het technisch inzicht van zijn vader geërfd, maar bovenal was hij handig. Harry kon duizend en één dingen combineren, knorrige mensen om zijn vinger winden als hij daar lust in had, snel iets nieuws leren als dat nodig was, een ei perfect bakken in recordtijd of fluks een ongewone methode uitdenken om extra zakgeld te verdienen. Harry was altijd in een zonnig humeur, met iedereen steeds goede vrienden, was voor niets of niemand bang, en tevens slim, zonder dat men van hem ooit in de gaten kreeg dat hij zo slim was.
Dit wonderlijk drietal, bestaande uit een Engelsman, een Amerikaan en een Hollander, alle drie nog beneden de een en twintig, was naar New York geroepen, alwaar hun, in het enorme hoofdkwartier van het United Nationsgebouw, de gewonnen prijzen waren uitgereikt: aan Zip Nelson 25.000 dollar, aan Roy Burke 15.000 en Harry Skoda tenslotte 5.000. Aan die dollar-regen echter was een voorwaarde verbonden: dat geld moest besteed worden aan het gezamenlijk ontwerpen en construeren van iets nieuws; een uitvinding of een machine, maar in ieder geval iets nuttigs en bruikbaars. De organisatoren van deze wedstrijd wisten natuurlijk ook wel, dat 45.000 dollar geen fortuin is waarvan je raketvliegtuigen of iets dergelijks kunt gaan bouwen, en het was dan ook met opzet zo gedaan.
‘Als jullie praktisch en intelligent genoeg zijn,’ had de man gezegd, die hun officieel de prijzen uitreikte, ‘moet je kans zien om met dat bedrag iets bruikbaars te construeren. Elke idioot kan met honderdduizenden dollars smijten. Het gaat er bij jullie juist om, te zien of jullie met beperkte middelen en gebruik van je hersens iets presteert.’
Zij hadden inderdaad iets gepresteerd... en het idee er voor was de avond van diezelfde dag nog geleverd door de vindingrijke Harry Skoda.
‘Kijk eens,’ had hij gezegd, zittend in het open raam van hun hotelkamer op Fifth Avenue, ‘over één ding heb ik me al vaker verbaasd: waarom zitten ze toch in motorboten altijd te scharrelen met zoiets primitiefs als een motor, een as en een schroef? Allemaal verlies van energie. Het is toch veel voor-de-hand-liggender, een snelboot te voorzien van een straalmotor! Als je een beetje handig bent, bouw je op die manier een motorboot, waar je alle wereldsnelheidsrecords mee slaat. En op het water hindert het niet of je een straal gloeiend gas achteruit spuit.’
Die ganse nacht hadden zij in hun hotelkamer Coca-Cola zitten drinken en tekeningen en berekeningen gemaakt. Twee dagen later speelden zij het klaar, met behulp van enkele autoriteiten in Washington, die plezier hadden in het plan, een splinternieuwe straalmotor te kopen voor verminderde prijs, en dat ding te verschepen naar Holland. Het tekenen, in elkaar lassen, het te water laten van de stalen boot kostte ongeveer vier maanden. En nu was het dan eindelijk zover dat zij hun eerste grote proefvaart op de Noordzee waren begonnen.

◦◦◦

Dat onze drie slimme vrienden een onprettige vergissing hadden gemaakt, zouden zij gauw genoeg bespeuren. Die vergissing was overigens vrij verklaarbaar. Zij waren er natuurlijk fel op gebrand geweest, hun sensationeel lopende motorboot op volle zee te proberen. Een ervaren zeeman zou vermoedelijk geweten hebben, hoe belangrijk het is, een scheepsradio aan boord te hebben. Harry Skoda had hier wel even over gepraat, maar de andere twee, volkomen in beslag genomen door de problemen van snelheid, waterweerstand en kielprofiel, hadden die radio met alle andere niet strikt nodige uitrustingsstukken voorlopig opzij geschoven.
‘Als er met onze boot iets gebeurt,’ had Zip gewaarschuwd, ‘zijn we alles kwijt wat we onnodig aan boord meenemen. Loopt de boot eenmaal OK, dan kunnen we bedden, luxedingen en desnoods radar er in monteren. Maar een proefvaart doen we met een naakte, lege boot.’
Dit klonk natuurlijk volkomen gezond en logisch. Er zat maar één fout in die redenering: voor een boot in volle zee is een radio-zendontvanger geen luxe, maar een bijna onmisbaar onderdeel, even onmisbaar als een kompas en boordlichten. Hadden zij om vier uur in de middag, toen zij met enorme snelheid de Doggersbank naderden, een eenvoudig radio’tje ter beschikking gehad, dan hadden zij de stormwaarschuwing kunnen horen die door alle zenders van de BBC en door alle weerstations werd uitgezonden:

...OP KORTE TERMIJN VERWACHT HARDE WIND TOT STORM AANWAKKEREND UIT NOORDWESTELIJKE RICHTINGEN...

Enkele vissersschepen, zowel Hollandse als Engelse, die zij op topsnelheid passeerden, bleven rustig doorvaren, want deze trawlers zijn er op gebouwd stormen, desnoods van dagenlange duur, uit te rijden, al dan niet voor anker. Het was dan ook zonder waarschuwing, dat tegen het vallen van de avond de snel hoger wordende deining die de storm vooruitliep hen verraste. De lucht, die de hele dag al betrokken was geweest, trok vol met jagende, donkergrijze wolken en de nu snel aanwakkerende wind werd merkbaar kouder. Roy Burke, zijn nu gehandschoende handen om het zware stuurrad, keek bezorgd omhoog, dook wat dieper weg in zijn bontjak en moest vaart minderen. Zolang er een betrekkelijk lange, lage deining had gelopen, had de hooggeboegde boot een behoorlijke vaart kunnen volhouden, maar daar was nu geen kijk meer op. De naald van de snelheidsmeter werd teruggedrongen op veertig... vijf en dertig... vijf en twintig mijl per uur, en zelfs bij deze betrekkelijk lage snelheid kreeg de romp zulke ontzaglijke klappen te verduren van het telkens weer botsen op de aanrollende, donkere watermassa’s, dat Zip Nelson Roy in het oor schreeuwde:
‘Dat gaat fout zo!... We moeten langzamer, of de lasnaden van de motor trillen stuk. Dit houdt geen boot ter wereld uit.’
Het was nu bijna geheel donker geworden en de boordlichten waren ontstoken: het rode en groene zijlicht en het witte vóór op de hoge boeg. Tevens bleek nu een tweede bezwaar van deze straalboot: de fonteinen van water en schuim die opspoten bij elke nieuwe golf wierpen emmers zeewater tegelijk binnenboord, de drie jonge pioniers tot op de huid doorwekend en sissend wegdampend van de hete omkapping van de brullende straalmotor achter hen, die een lange vuursliert achter zich liet... een fantastisch gezicht in de donkere nacht. Dat nat worden was nog tot daaraan toe; erger was, dat er alleen een kleine handpomp aan boord was om de boot leeg te hozen en ook al werkte Harry Skoda zich in het zweet met die kleine zwengelpomp... er kwam langzaam maar zeker méér water binnen boord dan hij er uit kon pompen. Het duurde niet lang, of alle drie begonnen zij te beseffen, dat verder doorvaren op deze manier een vrij zekere buit voor de vissen zou betekenen. Roy Burke was de eerste, die dat duidelijk onder woorden bracht. Hij zette het gas dicht voor zover dat mogelijk was zonder de motor te laten afslaan en brulde zijn vrienden in het oor:
‘We moeten snel een haven binnen of ons op sleeptouw laten nemen door een of ander schip. Zó houden we het niet lang meer uit.’ En op dat ogenblik, schuin rechts vooruit, ontdekten zij de lichten van een vrij groot schip, dat ongeveer gelijk met hen opvoer. Zij waren op dat ogenblik de visgronden van de Doggersbank al zowat gepasseerd en het verlichte klokje op het instrumentenbord wees twintig minuten vóór elf in de avond. Er stond zoveel water in de straalmotorboot, dat het rondom hun enkels spoelde.

PROEFVAART MET ATOOMSCHIP

Het bijna 8.000 ton grote, grijs geschilderde schip dat de drie jongens door nacht en storm zagen varen, had de naam ARMADA II en was in meer dan één betekenis een geheimzinnig schip. In de prachtig uitgeruste radiohut naast de kapiteinsbrug van dat mysterieschip zat een marconist in een gewoon burgerpak een kruiswoordraadsel op te lossen. Juist toen Perry Sunderland, de code-expert van de Britse Admiraliteit, de deur van die radiohut opende, rolde het schip opzij onder de schok van een extra hoge golf, en die lange roller verraste Sunderland. Hij tolde op één been de radiokamer binnen, gleed uit over het parket en schoof onder de stalen instrumententafel aan de overzijde. De kleine, dikke marconist met zijn blozend baby-gezicht die één rose oor platgeklemd had onder de schelp van een koptelefoon, keek grinnikend naar beneden.
‘Die Geheime Dienst toch,’ zei hij spottend. ‘Is dàt nou de manier waarop de Secret Service spionnen vangt?’
Perry Sunderland krabbelde onder de stalen tafel uit; zijn oliejas druipend van schuim en regen. Het schip rolde terug. De open deur kwam in beweging en viel dicht met een harde klap. De wind brulde langs de zwarte kwadraten der ramen, waartegen nu en dan het schuim kletterend roffelde. Sunderland begon zijn lange, natte oliejas los te knopen en antwoordde kwaadaardig:
‘Ik hoop nog eens in een stil, donker straatje de malloot tegen te komen, die verantwoordelijk is voor al die parketvloeren hier aan boord. Ik verzeker je, dat het straatje niet lang stil zou blijven. Een koorddanser ziet nog geen kans, hier op de been te blijven.’
De kleine marconist, wiens blozend gelaat deed denken aan een advertentie voor kindermeel, draaide langzaam de verlichte schaal van de radiozender vóór hem, en stak een been zijwaarts uit:
‘Dekschoenen dragen!’ ried hij kort en zijn potlood krabbelde snel iets neer op de blocnote voor hem. ‘Maar dat is natuurlijk te eenvoudig voor jullie slimme kerels van de Geheime Dienst.’
‘Dit hele schip,’ verklaarde Sunderland met plotselinge heftigheid, de laatste knoop van zijn jas losmakend, ‘hangt me vier complete zeemijlen de keel uit.’ Hij hing de jas die vochtig glom in het felle licht, aan een wandhaak, en keerde zich om: ‘En het meest van al hang jij me de keel uit.’
De marconist grijnsde tegen de langzaam draaiende radioschaal.
‘Welk een eer. Uit de keel van de Geheime Dienst te mogen hangen. Is er iets aan ons schip, dat u niet bevalt, meneer? Of werkt de lage barometerstand op uw zenuwen?’
Sunderland ging schrijlings op een stalen stoel zitten. Hij droeg een oud-uitziend bruin pak met twee borstzakken en twee zijzakken en alle vier zakken puilden uit. De Secret Serviceman rommelde in al die zakken en haalde een bol-vormige tabakszak tevoorschijn, die met een koordje was dichtgesnoerd. Het schip ging voort met bokken en rollen in de dreunende storm.
‘Ik verveel me,’ verklaarde Sunderland. ‘Ik had er genoeg van, altijd achter een bureau te zitten en met cijfers te goochelen. Ik wilde óók eens iets meemaken. Ik dacht dat er wel wat te beleven zou zijn aan boord van een drijvend proef-laboratorium voor atoomenergie. jawel. We varen nu veertien dagen en de grootste sensatie tot dusver was het overboord waaien van professor Pailey’s hoed.’
‘Lieve help,’ zei de marconist, schrijvend op zijn blocnote, ‘jij bent ook niet gauw tevreden. Wat had jij dàn gewild? Dat Pailey zelf overboord was gewaaid? Wat had je nu eigenlijk verwacht?’
Sunderland ramde de tabak in zijn pijp zo vast, dat hij daar zeker last mee zou krijgen als hij haar dadelijk aan ging steken.
‘Ach, wat... Het leven hier aan boord is zó vredig, dat het maken van kruitbommetjes, zoals wij ze vroeger op school fabriceerden, sensationeel lijkt, vergeleken bij het maken van atoombommen.’
Opnieuw daverde een uitzonderlijk hoge golf tegen de wand van het schip, dat sidderde in al zijn binten. Schuim en kokend zeewater stroomden langs de zwarte ruiten naar beneden, glinsterend in het naar buiten schijnend licht.
‘Frisse morgen,’ zei de marconist. ‘Ik hoop dat mijn antenne het houdt.’
Sunderland, zijn pijp aanstekend, grinnikte plotseling:
‘Stel je voor, dat al die atomen zeeziek worden; dan zijn we nergens.’
De deur van de radiokamer vloog open en de stuurman riep opgewonden:
‘Is de kapitein hier?’
‘Beneden in zijn hut, denk ik. Wat bijzonders?’
De stuurman, nog steeds in de open deur, met zijn oliejas wild wapperend, antwoordde:
‘Een motorboot hier vlakbij geeft noodseinen met een zaklantaarn. Wat moeten we doen?’
De drie mannen in de radiohut staarden elkaar twee tellen lang aan. De marconist gooide zijn koptelefoon af, sprong naar de donkere ruiten en begon naar buiten te turen aan de stuurboordskant.
Perry Sunderland deed hetzelfde aan bakboordszijde. De stuurman rukte de deur dicht en. verdween. In de duistere chaos van nacht en vliegend schuim was niets te ontdekken.
‘Dat is een mooie toestand,’ zei de marconist, teruggaande naar zijn radio-apparaten. ‘Wat moeten we nu doen?’
Sunderland, verwoed aan zijn pijp zuigend, haalde de schouders op:
‘Dat moet de kapitein beslissen. Ik weet wel, dat hij strikte orders heeft, met geen enkel ander schip, onder wat voor omstandigheden dan ook, in contact te treden. Uiterste geheimhouding is ons geboden.’
De marconist keerde zich verontwaardigd om:
‘Wil je mij vertellen, dat dit betekent dat wij die mensen in die motorboot kalmweg moeten laten verdrinken? Zij hebben natuurlijk niet eens radio aan boord, anders had ik hun SOS wel opgevangen. Wij zijn de enigen die helpen kunnen.’
Sunderland haalde opnieuw de schouders op en begon weer naar buiten te turen.
‘Dat moet de kapitein uitmaken. Die is verantwoordelijk voor de vaart en alles wat daarmee te maken heeft. Ik ben alleen verantwoordelijk voor het coderen en ontcijferen van radiogrammen.’
Door het lawaai van de storm heen klonk nu het fluitje van een bootsman en enig geschreeuw. Een zoeklicht op de boeg brandde op en spoot een felle, blauwwitte straal zijwaarts in zee. Het gedreun der scheepsmotoren veranderde plotseling van ritme.
‘Zowaar!’ riep Sunderland. ‘We gaan bijdraaien en die lui redden.’
‘Zal een karwei zijn met dit zware weer.’
Sunderland begon haastig zijn oliejas aan te trekken:
‘Als die schipbreukelingen hier aan boord komen, mag ik wel een oogje in het zeil houden. Ik ben per slot van rekening verantwoordelijk voor de veiligheidsmaatregelen wat betreft geheimhouding.’
Hij dook naar buiten, zijn jas dichtknopend. De marconist keek hem nadenkend na.
‘Zal een karwei worden,’ mompelde hij weer. ‘Je kunt die lui moeilijk beletten, tenminste iets te zien of te horen. Tenzij wij ze opsluiten in de vrieskast.’

◦◦◦

Het 7.800 ton grote schip, thans genaamd ARMADA II, was oorspronkelijk een motorvrachtschip geweest met passagiers-accommodatie. De ombouw tot proefschip voor de toepassing der atoomenergie op het voortstuwen van schepen was technisch geen bijzonder groot probleem geweest en was verricht door de Britse Admiraliteit, in samenwerking met experts van het atoomcentrum Harwell. De Amerikanen, de Russen en de Engelsen werkten in dit opzicht volkomen los van elkaar. Wat de Russen deden wisten alleen die precies. De Amerikanen waren begonnen met de bouw van een atoomduikboot, maar de Britten, dat rustig aan de Amerikanen overlatend, hadden een ruimere en meer praktische kijk: die wilden proberen in zo kort mogelijke tijd een atoommachine te construeren, die normale vracht- en oorlogsschepen kon voortstuwen op zuinige manier. Lukte dat, dan zouden zij hun handelsvloot van deze machines kunnen voorzien en zo véél goedkoper vrachten over de wereldzeeën vervoeren. Dat zou heel wel als gevolg kunnen hebben, dat zij een groot deel van de wereldhandel, die zij tussen 1940 en 1945 hadden verloren, konden terugwinnen. De Amerikanen waren met hun atoomduikboot de Britten een eind voor... de NAUTILUS, zoals deze duikboot heette, was al van stapel gelopen, toen de Engelsen nog met hun eigen proefschip moesten beginnen. Maar op een ander punt waren de Britten een grote sprong vóór. De Amerikanen namelijk gebruikten de hitte, die bij atoomsplitsing vrijkomt, om in stoomketels water aan de kook te brengen, waarna de ontstane stoom turbines met assen en schroeven aan het draaien bracht. De Britten hadden vanaf het eerste begin hun schouders hierover opgehaald, en terecht, want die methode was eigenlijk belachelijk ouderwets. Of men nu kolen stookte, olie, of atoomenergie gebruikte... men behield het hele ingewikkelde, primitieve systeem van stoomketels, turbines, assen en schroeven. De Engelse atoomexperts hielden vol dat het Amerikaanse systeem even idioot was als het gebruiken van elektrische straalkachels om de ketels van een stoomwals mee te verhitten. Men kon dan veel beter de stoomwals ineens aandrijven met een elektromotor. Daarom hadden de Britten een methode gezocht om de atoomenergie meer rechtstreeks om te zetten in voortstuwende kracht, en die hadden zij op verbluffend eenvoudige wijze gevonden door een combinatie van atoomreactorhitte en het principe der straalaandrijving. De atoomreactor leverde in hun proefschip een hoeveelheid hitte, die twee zware, stalen buizen tot een temperatuur van enkele honderden graden Celsius verhitte. Door twee perspompen werd in deze gloeiende cylinders, die als de uitlaten van een auto achterwaarts buiten het schip staken, zeewater gepompt, dat onmiddellijk in stoom overging en onder ontzaglijke druk met een diep-brullend geluid achterwaarts door de open buiseinden wegspoot en aan het schip (volgens het eenvoudige beginsel van de straalaandrijving) een voorwaartse snelheid gaf. Deze snelheid hing alleen af van de druk, waaronder de stoom in deze buizen werd gehouden en deze druk, die op kon lopen tot bij de honderd atmosfeer, kon op verbazingwekkend eenvoudige manier worden geregeld door de hoeveelheid zeewater, die in deze buizen werd geperst, te vergroten of te verkleinen. Men had in het begin gemeend, dat het zeewater (dat véél zout bevat) in zeer korte tijd de binnenwand van de drukbuizen zou doen aanbakken met een laag ketelsteen, maar dat bleek al heel spoedig niet het geval te zijn, omdat de razend snelle schuring van de naar buiten brullende stoom de moleculen van zout en andere mineralen meesleepte. Het was veeleer zó, dat de buizen van binnen langzaam werden uitgesleten, evenals de schuring van een zandstraal de oppervlakte van een metaal langzaam wegpolijst. Maar dat was geen bezwaar: deze stalen buizen waren even gemakkelijk te vervaardigen als kanonlopen, vele malen goedkoper, en ook gemakkelijk te vervangen. Deze installatie was nu voor de eerste maal ter wereld ingebouwd in een voormalig Brits vrachtschip. Het middengedeelte van een modern vrachtschip wordt ingenomen door de Diesel-machinekamer, waarboven zich dan enkele dekken bevinden voor eventuele passagiers, voor de scheepsofficieren, eetzalen, salons en zo meer. Vóór en achter deze midscheeps bevinden zich de laadruimen; meestal twee boven elkaar en elk van vijf tot zes meter hoogte. De laadruimte achter-beneden (dus achter de gewone machinekamer gelegen) was bij de ARMADA II omgebouwd tot atoom-machinekamer, welke slechts één enkele toegang had: via een trap en een luik naar het vroegere achter-bovenlaadruim, dat was omgebouwd tot atoom-laboratorium. Vanuit dit laboratorium verleende slechts één deur toegang tot de rest van het schip: een cirkelvormige, stalen poort, voorzien van een deur, die hel-rood was gelakt en op slot werd gehouden door een combinatie-letterslot. Het vóór-onderlaadruim (aan de boegzijde van het schip) was ongewijzigd gelaten en werd gebruikt als opslagplaats voor alles en nog wat. Het vóór-bovenlaadruim was omgebouwd tot woonruimte en herbergde het lagere personeel van de wetenschappelijke staf, zoals monteurs, typisten, natuurkundigen en dergelijken. Aan de eigenlijke indeling van het schip zelf was niets gewijzigd. De bemanning woonde voor een deel in het vooronder en voor een ander deel in het achterschip en kwam nagenoeg niet met het atoompersoneel in contact. Deze scheiding van bemanning en atoomtechnici was met opzet zo geschied. Het machinekamerpersoneel (van de Diesel-machinekamer) woonde in het achterschip. Men kon bezwaarlijk van hen verwachten, dat zij bij storm en ontij over het open dek heen, via de midscheeps, naar beneden zouden gaan om hun werkplaats te bereiken. Bovendien zou dat juist hebben geleid tot voortdurend contact met de atoomstaf, die in de midscheeps at, woonde en sliep. Vandaar, dat vanuit het allerachterste deel van het schip een manshoge, stalen tunnel onder de vloer van de atoom-machinekamer door naar de oorspronkelijke Diesel-machinekamer voerde. Deze personeelstunnel zou bij de gebeurtenissen van de komende dagen een zeer grote rol spelen. Van belang was ook, dat men alle onnodige apparatuur uit de ARMADA II had verwijderd, deels omdat het gewicht van de beschermende loodmantels rond de apparaten in de atoom-machinekamer zo enorm was, dat gevaar voor overbelasting ontstond. Derhalve waren de lieren, de laadmasten en alle verdere zaken, die op een vrachtschip nodig zijn, van het hoofddek verwijderd. Die konden nu worden gemist. Het resultaat was, dat zowel het voor- als het achterdek in ononderbroken vlakken van staalplaat waren veranderd. Ook dit feit bleek binnen enkele uren een belangrijke factor bij de loop der verdere gebeurtenissen.

◦ ◦ ◦

Toen Harry Skoda met de staafzaklantaarn SOS-seinen begon te geven in de richting van de ARMADA II, kon hij natuurlijk niet weten, wat voor mysterie-schip het was, dat daar zo rustig zijn koers door nacht en storm vervolgde. Het duurde even, voor zijn zwakke lichtseinen werden opgemerkt en beantwoord met een seinlamp vanaf de open bruggevleugel. En zelfs daarna duurde het nog minuten, vóór het onbekende vrachtschip een zoeklicht ontstak en vaart minderde. De wind blies nu met volledige stormsterkte en de kleine straalmotorboot had het lelijk te verduren. Hoe dieper het proefscheepje kwam te liggen, hoe méér buiswater er naar binnen sloeg. Roy was al genoodzaakt geweest, de straalmotor af te zetten, omdat gevaar bestond, dat er koud water op de gloeiende mantel terecht zou komen, met een enorme ontploffing als bijna zeker gevolg. Zodra de voortstuwende kracht echter was weggenomen, was het stalen bootje niet meer op koers te houden, ging dwarszees liggen en kreeg massa’s water binnen. De paar minuten, die kapitein Oozecoombe van de ARMADA II nodig had om naar de brug te rennen, de situatie op te nemen, en zijn beslissing te vellen, waren Zip, Roy en Harry bijna noodlottig. Een sloep strijken van de ARMADA was niet wel doenlijk in deze wilde zee. Het zou bovendien wel eens te lang kunnen duren, zag kapitein Oozecoombe, zodra hij de stalen motorboot, in het licht van twee sterke zoeklichtbundels, in de wildernis van golven zag slingeren. Zijn order kwam kort en snel:
‘Rubbervlotten overboord!’
Een minuut later gingen drie oranje rubbervlotten overboord, met de drukcylinders losgedraaid, zich vol blazend terwijl zij vielen. De ARMADA was op dat ogenblik zo gaan liggen, dat zij de wind voor de zinkende boot wegving en van de drie rubbervlotten werden er twee onbereikbaar, langs de motorboot gedreven... de derde echter dobberde er tegenaan en werd door Zip en Harry gegrepen onder gejuich van de matrozen langs de benedenwindse railing van de ARMADA II. Het was geen minuut te vroeg! Nauwelijks waren Zip, Harry en Roy in de ovale oranje boot geklauterd, of een aanrollende golf, hoger dan de voorgaande, bruiste over het gangboord, hun proefboot voor meer dan de helft vullend.
‘Paddelen!’ riep Harry, greep een der aan de boot bevestigde spanen en begon van het ten ondergang gedoemde scheepje weg te roeien. Zijn beide vrienden volgden zijn voorbeeld en langzaam begon het rubbervlot zich naar de ARMADA toe te bewegen, tot een lijn, behendig geworpen, tussen hen in kletterde, werd gegrepen, en hen langszij trok. Een touwladder kwam naar beneden.
‘Laat dat vlot maar drijven!’ riep een stem van boven in onvervalst cockney-Engels. ‘Klim naar boven!’
Harry, met zijn staafzaklantaarn nog onder één arm geklemd, was de eerste, die over de railing klom, nieuwsgierig aangestaard door de tweede stuurman en een handvol matrozen in Britse marine-uniformen. Maar véél kans om te kijken of te praten kregen onze drie vrienden niet. Nauwelijks was Roy Burke, als laatste, de railing over geklommen, of de stuurman gelastte hun kort:
‘Kom mee!’
De zoeklichten gingen uit. Alle deklampen eveneens. Bij de zwakke straal van één zaklantaarn in de hand van de stuurman, en gevolgd door een lange man in burger, eveneens met een zaklantaarn, werden de drie vrienden een deur in de midscheeps binnengeleid, een gang door, een trap af en naar een hut aan bakboord. De deur ging open en de stuurman stapte opzij.
‘Ga naar binnen. Droge kleren worden gebracht. Eten ook.’
De drie verkleumde en kletsnatte winnaars van de prijsvraag van de United Nations stapten naar binnen, en keerden zich om teneinde wat te vragen... maar het was al niet meer nodig. De deur ging dicht en aan de buitenkant werd een sleutel tweemaal omgedraaid. Zij stonden even perplex, het water uit hun doorweekte kleren druipend, en staarden elkaar aan. Harry Skoda probeerde de deurkruk. Solide op slot.
‘Wat is dàt voor waanzin!’ barstte Zip Nelson los. ‘Is dàt een manier om schipbreukelingen te behandelen!’
Roy Burke trok zijn wenkbrauwen en zijn schouders even omhoog, en grijnsde scheef naar de verontwaardigde, druipende Zip Nelson.
‘Jouw landgenoten. Is dit geen Engels schip?’
Harry Skoda begon te lachen. Zip Nelson opende zijn mond, als om een nijdig antwoord te geven, maar er kwam niets. Dat hem, als Engelsman, iets dergelijks moest gebeuren vermoedelijk op een Engels schip - was wel wat al te bar. Hij wendde zich af en begon de hut te bekijken, waarin men hen zo kort en bondig achter slot had gezet... blijkbaar een onbewoond exemplaar. De kooien -twee stuks - lagen boven elkaar, hadden pullmanmatrassen, maar geen dekens. De keurig getimmerde wandkasten waren leeg. De smetteloze, splinternieuwe wasbak glom, maar bevatte geen zeep en geen handdoek.
‘Kijk!’ zei Harry verrast. ‘Ingebouwde straalkachels !’
In twee wanden waren kleine deurtjes, die bij openmaken twee verchroomde straalkachels lieten zien, die op schaar-scharnieren naar buiten konden worden getrokken en in elke gewenste stand gedraaid. Hij knipte ze aan met een tevreden gezicht, trok zijn druipnatte, leren vliegeniersjak uit en begon zijn rug te drogen. Roy Burke liet een knor horen en volgde zijn voorbeeld. Maar Zip Nelson scharrelde nog steeds rond, opende kasten en keek onder kooien met een gezicht dat alsmaar knorriger werd.
‘Als dit een schip is van de Britse marine,’ verklaarde hij eindelijk, zich oprichtend, ‘is het toch een heel vreemd schip. Wie heeft er ooit gehoord van een Navy-schip met pullmankussens in de kooien?’
‘Een vreemd schip is het zeker,’ beaamde Harry Skoda. ‘En vreemde manieren houden ze er ook op na. Er is...’ - Hij stopte, want op dat ogenblik werd de sleutel aan de buitenzijde weer enkele malen omgedraaid. Binnen trad een korte, zwaargebouwde man in het uniform van kapitein, gevolgd door een lange, pijp rokende man in een bruin, slechtzittend pak, plus de stuurman, die zij al hadden gezien, met in de armen een stapel ondergoed, blauwe wollen truien en lakense broeken, die hij met een zwaai op de onderste kooi gooide.
‘Ik ben de kapitein,’ zei de korte man op kortaffe toon, sloot zijn lippen vast opeen en keek hen om beurten even aan met scherpe, diepliggende, grijze ogen.
‘Yes, sir,’ antwoordde Zip Nelson. Het accent van de kapitein liet geen twijfel over... zijn uniform ook niet. Dit was een Brits schip.
‘Om redenen die ik niet verklaren kan en mag,’ ging de kapitein voort, ‘kan aan jullie geen bewegingsvrijheid hier aan boord worden toegestaan. Ik kan niet eens toestaan, dat jullie met de bemanning in contact treden. Ik zal jullie laten voorzien van alles wat je nodig hebt. De kok brengt dadelijk eten in overvloed. Maar het is jullie uitdrukkelijk verboden deze hut te verlaten of op enigerlei wijze in contact te treden met de bemanning. Is dat begrepen?’
‘Yes, sir.’
‘Deze heer hier,’ - de kapitein wees achter zich op de lange man met de pijp - ‘zal jullie enkele noodzakelijke vragen stellen waarop je hem naar waarheid zult antwoorden. Doe dat, of ik ben genoodzaakt je in arrest te zetten. Is alles in orde, dan zal ik je zo snel mogelijk overgeven aan een schip, dat een Britse haven aandoet. Is dat goed begrepen?’
‘Yes, sir.’
‘All right.’
De kapitein knikte kort naar de stuurman en beide zeelieden verlieten het vertrek, waarin onze drie verbaasde vrienden alleen bleven met de lange man, die zich kalm omkeerde, de deur van binnen op slot draaide en de sleutel in zijn zak stak.
‘Zo,’ zei hij dan, de as uit zijn pijp kloppend in de wasbak. ‘Ga je eerst in droge kleren steken terwijl ik je een paar vragen stel. Vraag één: hoe heten jullie?’

Twintig vóór middernacht

In de hut van de derde stuurman, midscheeps aan bakboord, zaten hijzelf en de scheepsarts gehurkt aan weerszijden van een rieten mand, waarin een ruwharige foxterrier zacht en snel lag te hijgen.
‘Ik begrijp er niets van,’ zei de dokter op half geërgerde toon. ‘Volgens mij had het dier al lang dood moeten zijn, of beter.’
Hij stond op, sloeg enkele malen nadenkend met zijn stethoscoop tegen zijn loshangende witte jas en staarde neer op de kleine foxterrier, die met zijn kop op de rand van de mand steunde. De tong van het zieke dier, half uit zijn bek hangend, had een vreemde, leisteenkleurige tint en de ademhaling bleef snel gaan. De stuurman tilde even de kop op en keek het dier in de halfgesloten ogen. De hond hield even op met hijgen, rukte zijn kop los en trachtte te grommen. De stuurman stond op.
‘U is ook geen veearts,’ zei hij halfluid. ‘Koorts heeft hij niet, zegt u. Longontsteking is het dus niet. Hondenziekte ook niet. Maar het arme beest wordt langzaam erger in plaats van beter.’
De dokter stond nadenkend zijn kin te wrijven.
‘Hij heeft niet overgegeven, zegt u?’
‘Nee, dat weet ik zeker.’
De dokter haalde niet-begrijpend zijn schouders op.
‘Vraag aan Sunderland of je nog even aan een veearts in Londen mag telegraferen.’
De stuurman knikte, boog zich over een tafeltje en schreef een kort telegram, scheurde het blaadje los en keek op zijn polshorloge: ‘Het is nu twintig voor middernacht. Over een kwartier moet ik op wacht. Zou u dit telegram even aan Sunderland willen brengen? Wilt u er nog iets bijschrijven als dokter?’
De arts las het door, schudde het hoofd en verliet de kajuit. De derde stuurman ging zijn oliejas aantrekken.

Kwart vóór middernacht

De scheepsarts stond stil in het midden van een viersprong, waar twee gangen elkaar kruisten. De vier rechte einden corridor lagen verlaten in het heldere licht der plafondlampen en waren vervuld van het rumoer van de storm, nu en dan vermengd met het gekletter van een stalen plaat of rooster, een flard radiomuziek of een verwijderde uitroep. De vloeren der gangen waren belegd met donkerbruine lopers, zonder tekening of patroon, en vanuit het midden van de viersprong leidden de vier kaarsrechte lopers in de richting van boeg en achtersteven en naar baken stuurboord met de wiskundige precisie van spoorwegbanen. De dokter stond enkele tellen lang de langste der vier gangarmen af te kijken: de arm, die in de lengteas van het schip naar achteren leidde. Aan het einde daarvan glansde, fel verlicht door twee booglampen, een cirkelronde, vuurrood gelakte deur, met in haar midden een koperen wijzerplaat. De arts, met het blocnote-velletje in de hand, wendde zich naar stuurboord en stapte naar de trap, die vandaar omhoog leidde naar het bruggedek.

Tien vóór middernacht

Het laboratorium achter de ronde, rode deur was even fel verlicht als een operatiezaal door vier trossen reflectoren, die op vier plaatsen aan de staalbinten van het bovendek waren vastgelast. In dit ganse, kale laboratorium was geen overbodig stukje meubilair te vinden. Langs de stuurboordswand waren vier hoge, smalle nissen aangebracht en elk van die vier nissen bevatte een vuurrood gelakte cylinder, die tegen uitvallen werd behoed door met klemschroeven bevestigde beugels. Zij geleken wel iets op vliegtuigbommen en droegen, witgeschilderd, de nummers van één tot vier. Aan bakboordzijde van de grote, vierkante ruimte stonden enkele stalen schrijfbureaus vastgeschroefd op de vloer, en tegen de wand stonden enkele manshoge, groengeverfde brandkasten. Slechts drie mannen bevonden zich in deze kale ruimte en hun leider was blijkbaar een lange, half kaalhoofdige man, die half zat en half leunde tegen een der stalen bureaus. Zij zagen er alle drie vermoeid uit.
‘Neen,’ zei de lange man op besliste toon, ‘ik kan me indenken, dat jullie branden van ongeduld om eindelijk onze machinerie te proberen, maar ik wil wachten tot de storm is gaan liggen. En praat er nu niet verder over - ik neem het zekere voor het onzekere.’
Boven hun hoofden brulde de wind over het stalen dek en af en toe rolde, sissend en dreunend, een verpletterde golfkam over de stalen vlakte, vergeefs zoekend naar een houvast om zijn woedende kracht op bot te vieren. Eén der beide mannen die zojuist de beslissing van professor Pailey (de leider der atoomexpeditie) hadden gehoord, droeg een witte jas, bespat met rode en groene inkt. Hij was kort en gedrongen gebouwd met donkere ogen die diep in bijna aapachtige kassen lagen. De ander was jonger en hel-blond, het Engelse type dat men veel op sportvelden aantreft.
‘Ik ga naar bed,’ kondigde de donkere man aan, en geeuwde. ‘Eindelijk een kans om een nacht slaap in te halen, nu de test toch wordt uitgesteld.’
Hij begon de papieren op zijn bureau bijeen te sorteren en de blonde jongeman deed hetzelfde. Professor Pailey liep naar de verste der brandkasten en begon aan het letterslot te draaien. Zijn beide assistenten, waarvan de donkere Zalenku heette en de blonde de naam Bolton droeg, brachten hem al hun documenten; zelfs de carbonvelletjes en de kladjes. Alles ging in de kluis en de zware deur sloot langzaam, met een zoevend geluid van ontsnappende lucht. Pailey draaide zijn sleutel tweemaal om. Bolton haalde een eigen sleutel tevoorschijn, stak die in een apart sleutelgat, draaide ook die om en daarna gaven zij het letterslot een slinger.
Pailey en Bolton maakten een laatste ronde door het laboratorium en voegden zich dan bij Zalenku, die stond te wachten bij de ronde deur, waarvan het middengedeelte naar binnen uitpuilde door de machinerie, die er in was verborgen: het gecompliceerde letterslot plus de alarminstallatie.
‘Alle zakken leeg?’ vroeg Pailey.
Zij knoopten alle drie hun jassen los, haalden persoonlijke bezittingen, zoals sigarettenkokers, kammetjes en aanstekers uit hun zakken en trokken de voering naar buiten. Pailey knikte en drukte de glimmende, stalen handvatten, die de sluitnokken uit hun gleuven lichtten, naar beneden. De drie mannen trokken samen aan de zware, stalen deur die langzaam draaide op scharnieren, zo dik als de zuigercylinders van een locomotief.
‘Ik ga meteen een douche nemen,’ kondigde Zalenku aan, door de gebogen ingang stappend. ‘Tot morgen.’
Pailey knikte. Alle lichten in het laboratorium bleven branden. Hij en Bolton trokken de ronde deur dicht, staken elk een lange, smalle sleutel in een slot en draaiden die tweemaal om. Binnen in de deur begon een motor zoemend te draaien. Bolton gaf de koperen schijf van het letterslot een zet naar rechts. De schijf, die blijkbaar op kogellagers liep, bleef nog enkele tellen na-tollen, blikkerend in het licht der booglampen. De lange, gebogen professor zei droog: ‘Goede nacht, Bolton, en word niet ongeduldig. Misschien is de storm gaan liggen als je wakker wordt.’
‘Laten we het hopen. Welterusten, professor.’
Bolton liep eveneens de gang af. Professor Pailey deed twee stappen achterwaarts en keek omhoog naar de elektrische klok boven de pantserdeur. Het was drie minuten vóór middernacht.

Middernacht

De scheepsdokter, naar buiten starend door de ruiten van de radiohut, werd opgeschrikt door een plotseling gelach van de kleine marconist:
‘Ha... ha... die Perry Sunderland krijgt een rolling als hij dat telegram over die hond in geheime code moet overzetten! Perry Sunderland van de Geheime Dienst. Op speciaal verzoek en uit verlangen naar avontuur aan boord van de ARMADA II geplaatst. Hij codeert nu telegrammen aan veeartsen over een hond, die zeeziek is.’
De dokter liep korzelig naar de deur toe, mompelend:
‘Dat is toch zijn werk zeker - telegrammen coderen.’
‘Dat wel, ja. Maar hij had zich, geloof ik, het leven hier aan boord opwindender voorgesteld.’
De dokter, met de hand op de deurkruk, knorde:
‘Wie weet hoe opwindend het nog wordt. Misschien vliegen we morgen allemaal met schip en al de lucht in. Welterusten.’
De marconist hield met de armen plat op tafel al zijn papieren vast.
‘Ga nu alsjeblief naar buiten en bons vóór je weer binnenkomt, anders waaien al mijn paperassen wéér in hoeken en gaten.’
De dokter dook naar buiten en bensde de deur dicht. De storm kletterde de regen tegen de ramen, zo scherp en fel als was het grove hagel. Beneden, in de kajuit die op slot was, zat Perry Sunderland nog steeds Zip Nelson, Roy Burke en Harry Skoda te ondervragen. Maar zijn toon was een massa vriendelijker geworden: zij waren beslist geen pottenkijkers of spionnen.

Kwart na middernacht

Kapitein Oozecoombe, gezagvoerder van de ARMADA II, zat geheel alleen in zijn salon. Deze kapitein zat bijna altijd alleen. Hij was een voortreffelijk zeeman, maar geen bijzonder gezellig mens. Hij was geboren in Ipswich, een plaatsje in Engeland, dat veel voortreffelijke zeelieden heeft opgeleverd. Hij had tijdens de oorlog bijzonder goede dingen gepresteerd bij de Engelse Vloot en de Britse Admiraliteit had de moeite genomen hem persoonlijk te mobiliseren en hem vervolgens belast met het commando over de ARMADA II, gedeeltelijk omdat de man niet rookte, niet dronk, niet getrouwd was en de reputatie had van bijzondere zwijgzaamheid.
Aangezien deze speciale atoomproef in het geheim moest plaatsvinden, was de verbouwing geschied op een gewone scheepswerf, met het verhaal, dat dit schip bestemd was voor een nieuwe diepzeeduik-expeditie, waaraan onder andere professor Piccard zou deelnemen.
De zware, ingebouwde stoomstraalbuizen, die aan torpedolanceerbuizen deden denken, waren zogenaamd druksluizen, waarin duikers vóór en na het afdalen hun gestel aan hogere of lagere atmosferische spanningen moesten wennen. Om deze camouflage vol te houden, had men een koopvaardij-kapitein het commando opgedragen en hem een bemanning gegeven van uitgezochte zeelui uit de koopvaardij.
Dit alles geschiedde volgens de amusante regels van het Britse atoomspel, dat er op was berekend, aan onbelangrijke atoomproeven een zo groot mogelijke bombarie-bekendheid te geven, maar de werkelijk belangrijke proeven in het grootste geheim te doen geschieden. De hele wereld staarde zich dood op atoomproeven in Australië, maar van de werkelijk belangrijke dingen werd naar buiten niets bekend... dat was tenminste de bedoeling.
Dwars door het rumoer van de storm klonk een klop op de deur. Oozecoombe schoof het boek, dat hij zat te lezen, tien centimeter van zich af.
‘Binnen!’
De eerste stuurman, met een oliejas over de arm, sloot de deur achter zich en meldde:
‘Alles rustig aan boord, sir. De drie schipbreukelingen zijn nog samen met Sunderland. De barometer zakt niet meer. Ik heb de wacht overgegeven aan de derde. De koers is onveranderd.’
Oozecoombe hief zijn blik niet boven de rand van de mahonietafel.
‘Ik dacht dat de wind een punt was geruimd.’
‘Dat is juist, sir. Het schip ligt iets makkelijker.’
Oozecoombe knikte. De stuurman aarzelde, als wilde hij nog iets vragen. Zijn kapitein begreep blijkbaar welke vraag onuitgesproken bleef.
‘De proef is uitgesteld zolang de storm duurt. Is er nog iets, stuurman?’
‘No, sir. Nog iets van uw orders, sir?’
‘Neen. Goede nacht.’
Oozecoombe zat enige tijd roerloos te luisteren naar het slaan en loeien van de wind, elke beweging van het schip onder hem aanvoelend en begrijpend. Alles leek perfect in orde. En tòch hing er iets in de lucht, dat hij moeilijk onder woorden kon brengen... een vreemd soort spanning... een voorgevoel van naderend gevaar, zoals hij dat in de oorlog ook enkele malen had gekend.
‘Onzin,’ zei Oozecoombe kortaf in zichzelf. ‘Klets. Alles is in orde.’
Maar toch stond hij op, haalde zijn oliejas en een paar laarzen uit zijn kast en zette die naast de tafel gereed; een ongewone maatregel voor zijn doen. Het was op dat moment twintig minuten over twaalf in de ochtend. Oozecoombe ging naar een muurkastje, waarin een rij zeevaartkundige boeken stond en nam er de enige roman uit, die hij bezat; tevens de enige roman, die hij ooit las en ooit van zins was te lezen. Hij legde het boek op tafel met zijn goud-gegalonneerde mouwen er naast en begon, voor de honderdnegentiende maal in zijn leven, op bladzijde één. Hij las Kapitein Josiah Slocum’s relaas van diens reis om de wereld, alléén, in een kleine zeilboot.

Kwart over één in de ochtend

Het veiligheids-verhoor, door Perry Sunderland afgenomen aan de drie jonge vrienden die op zo toevallige wijze op de ARMADA II waren terechtgekomen, was om tien minuten over één afgelopen. Sunderland gaf hun al hun doorweekte paspoorten en verdere paperassen terug en klopte hen op de schouder:
‘Houd je aan de orders van de kapitein bemoei je met niemand - wees niet nieuwsgierig, dan zullen wij je morgen aan een ander schip overgeven. ik draai de deur op slot en het beste wat je kunt doen, is slapen. Jammer van je motorboot, maar dan had je maar beter naar de weerberichten moeten luisteren. We maken allemaal vergissingen. Maf ze.’
En niemand op de ARMADA II, behalve misschien de eenzame kapitein die waakte in zijn hut, had enig voorgevoel van het onheil, dat hun nu vlak boven het hoofd zweefde.

RED ONS!... WIJ ZINKEN!

Kwart vóór drie in de ochtend

Kort na één uur in de nacht begon de storm nog iets in hevigheid toe te nemen, maar enig gevaar voor de solide gebouwde ARMADA II bestond er niet. Kapitein Oozecoombe zat rustig pagina negen en veertig te lezen, het boek op armslengte van zich afhoudend, toen de deur van zijn kajuit werd opengegooid en de derde stuurman opgewonden riep:
‘Een SOS, sir. Van een schip, dat vlak in de buurt op zinken ligt. De marconist is nog aan het seinen!’
De kapitein keek zijn opgewonden derde stuurman enkele tellen lang strak aan, legde dan het boek neer, strekte een hand uit en vroeg kort:
‘Waar is het SOS?’
De stuurman keek verward naar beneden, zag het briefje in zijn linkerhand fladderen en overhandigde het.
‘Sorry, sir.’

...NOORDERBREEDTE SOS SOS OTAHEITE PANAMA SOS OTAHEITE PANAMA SOS ONZE LADING IS VERSCHOVEN EN MAKEN KRITIEKE SLAGZIJ SOS OTAHEITE PANAMA ZES DUIZEND TON MAKEN KRITIEKE SLAGZIJ EN SLOEPEN NIET MEER STRIJKBAAR MACHINES GESTOPT KETEL ONTPLOFT EN KUNNEN ELK OGENBLIK ZINKEN SOS...

Oozecoombe stond op en graaide naar zijn oliejas. Zijn stem was kort:
‘Andere schepen in de buurt?’
‘Zij zijn twintig mijl van ons af, sir. De marconist is bezig te onderzoeken of er nog meer in de buurt zijn.’
Oozecoombe schopte zijn pantoffels uit en schoof zijn rechterbeen in een laars.
‘Wek Sunderland. Ik ga naar de brug.’
‘Aye, aye, sir.’

Vijf vóór drie

De marconist zat voorovergebogen met opgetrokken schouders aan zijn toestel; de linkerhand bij de regelknop; zijn rechterhand in woorden neerschrijvend wat hem in Morsecode door de koptelefoon bereikte. Oozecoombe stond rechts van hem - Sunderland, nog bezig zijn shirt dicht te knopen, links. Beide mannen volgden in intense spanning het aangroeien der reeksen letters en woorden op de blocnote.

...NIET LANGER MEER VOLHOUDEN HET WATER STAAT HOOG IN DE MACHINEKAMER EN DE SCHEEPSWAND DAAR BESCHADIGD DOOR KETELS DIE VIELEN TOEN SCHIP SLAGZIJ GING MAKEN STOP SOS OTAHEITE PANAMA SOS WIJ LIGGEN DWARSZEES EN WATER DRINGT BINNEN DOOR MACHINEKAMERWAND EN DEKHUIS HALF WEGGESLAGEN DOOR GOLVEN SOS OTAHEITE SOS IK GEEF POSITIE... SOS ER IS JUIST EEN... SOS RUIT VAN RADIOHUT STUKGESLAGEN... DRINGEND SOS WIJ MAKEN HET NIET LANG MEER... BIJ ELKE GOLF... SLAAT WATER HIER BINNEN... WIJ KUNNEN GEEN SLOEPEN... NEERLATEN...

Oozecoombe en Sunderland keken elkaar aan over de in spanning gebogen rug van de nog steeds luisterende marconist van hun eigen veilige schip. Op dertig kilometer afstand stond een scheepsbemanning op het punt te verdrinken. Oozecoombe legde een zware hand op de schouder van zijn marconist, die verschrikt omkeek en één koptelefoonschelp van zijn oor lichtte.
‘Zijn er andere schepen in de buurt?’
De marconist graaide een ander velletje naar zich toe en wees er met een rose vingertje op: ‘Een Hollander, de ‘Aagtekerk’ zit 160 mijl ten Zuiden, en een Noors tankschip 200 naar het Noord-Oosten.’
Oozecoombe keek Sunderland vlak aan:
‘Die komen waarschijnlijk te laat. U weet, wat onze orders zijn: Met geen enkel ander schip in contact komen.’
Het zwijgen in de radiohut werd nu drukkend. Sunderland rammelde met de steel van zijn koude pijp heen en weer tussen zijn tanden. De keuze was niet gemakkelijk. Admiraliteitsorders, vooral als zij betrekking hadden op veiligheidsmaatregelen voor atoomenergieproeven, hadden alle dwingende kracht van militaire opdrachten. Ieder, die tegen een dergelijke order handelde, zou dat naderhand persoonlijk moeten verantwoorden, al dan niet voor een Krijgsraad ter Zee. Van de andere kant was het een menselijke onmogelijkheid, bewust een in nood verkerende scheepsbemanning te laten verdrinken. De marconist was de eerste, die de stilte verbrak met een klap op de stalen radiotafel vóór hem. Nijdig riep hij uit:
‘Panama! - Natuurlijk weer zo’n halfverroeste, onzeewaardige kast, die onder Panamese vlag is thuisgebracht omdat geen enkel ander land toestemming wil geven er nog mee zee te kiezen. En die arme bliksems daar aan boord kunnen het gelag betalen.’
De kapitein en Sunderland stonden elkaar nog steeds aan te kijken. Dat had zijn goede redenen. Oozecoombe was uiteindelijk de kapitein, maar Sunderland was door de Admiraliteit belast met de controle over de veiligheidsmaatregelen. Als Oozecoombe, voelend en denkend als een ronde zeeman, de ganse bemanning van het daarginds zinkende schip overnam, en ten gevolge daarvan er iets van deze atoomproeven zou gaan uitlekken, moest Sunderland daarvan later in zijn rapporten melding maken. Maar als Sunderland er geen gevaar in zag, stond Oozecoombe veel gemakkelijker in zijn beslissing. Sunderland, die zenuwachtig heen en weer was gaan lopen, wendde zich plotseling om en maakte een kort gebaar met zijn pijp:
‘We hebben toch al eenmaal tegen onze orders gehandeld door die drie jongens aan boord te nemen. Of we er nu drie aan boord nemen of dertig. Verander de koers en probeer die arme drommels te redden. Maar sluit ze op in het achteronder en geef ze morgen over aan een ander schip. Desnoods blinddoeken we ze, voor ze van boord gaan.’
Oozecoombe boog zich voorover en beval zijn marconist het SOS te beantwoorden. De handen van de radioman vlogen naar de schakelaars en vier seconden later floten zijn telegrafische morseseinen hun geruststellende boodschap naar het rampzalige schip. Sunderland volgde de kapitein naar de brug. Tien tellen later dreunden de machines op volle kracht en de koers van de ARMADA II werd veranderd, recht op de in nood verkerende OTAHEITE toe.

Kwart vóór vier

Er was geen sprake van dat de wind in de nu volgende kwartieren in kracht verminderde en de reusachtige golven die uit Noordwestelijke richting kwamen aanrollen werden eerder hoger dan zwakker. Zelfs niet de flauwste schemer van de aanbrekende dag gloorde door het dichte wolkendek, waaruit nu en dan kille slagregens striemden, toen om kwart voor vier in de ochtend enkele zwakke lichtjes de positie van de rampzalige Panamees verrieden. Tien minuten tevoren waren de morsesignalen van het schip plotseling afgebroken. Vermoedelijk was de radio door de dwars over het schip heenslaande golfkammen onklaar geraakt. De zoeklichten op de ARMADA II werden ingeschakeld en met langzaam draaiende motoren voer het reddingbrengende schip op kleine afstand naast het angstig scheefhangende wrak, vanwaar op verschillende plaatsen met zaklantaarns seinen werden gegeven. De bundels der zoeklichten, heen en weer strijkend over de door golven overspoelde vrachtvaarder, lieten zien, dat er zich ongeveer twintig of dertig mannen aan dek bevonden, sommigen van hen vastgebonden aan lieren en masten - anderen zich vastklemmend door met armen en benen railingstangen vast te houden. De toestand daar aan boord was zeker kritiek. Het schip lag zó diep in het water, dat het werkelijk elk moment kon kapseizen of zonder meer in de oceaan wegzinken. Het leek een wonder, dat het nog zolang was blijven drijven. Tijd voor zorgvuldige reddingsmaatregelen was er beslist niet.
Oozecoombe, die alle drie de stuurlieden bij zich had geroepen, gaf snel zijn orders. Fluitsignalen klonken over het dek... matrozen renden af en aan. Rubbervlotten, met stevige lijnen er aan bevestigd, werden langs de benedenwindse railing gereedgehouden. De snelheid der machines werd zó geregeld, dat de ARMADA II, scheef tegen wind en golven invarend, nagenoeg precies op haar plaats bleef en tevens de golfslag vóór de ongelukkige OTAHEITE min of meer brak.
‘Vlotten overboord!’
De eerste stuurman, met een scheepsroeper gewapend, brulde, met de wind mee, in het Engels, Duits en Spaans naar het zinkende schip, dat de bemanning, voor zover die zwemmen kon, overboord moest springen en in de vlotten klimmen. De tweede stuurman herhaalde dezelfde bevelen vanaf de brug met een seinlamp. De derde hield toezicht bij het overboord zetten der vlotten, die, vastgehouden aan hun lijnen, door de wind over werden gedreven. Het bleek, dat op het voordek van de OTAHEITE al die tijd een groot vlot had gelegen, vervaardigd uit balken en tonnen, dat om een of andere reden tot dusver niet was losgemaakt, vermoedelijk omdat de helling van het dek juist tegen de windrichting aan lag, zodat het moeilijk vrij te krijgen was. Een der rubbervlotten bereikte het voordek en de matrozen daar grepen de lijn van de boot, en bevestigden die aan hun eigen vlot, waarna zij, als apen rondkruipend tussen golven en schuim, de sjorringen van hun vlot lossneden. Tien matrozen op het dek van de ARMADA begonnen te trekken en speelden het inderdaad klaar dat vlot uit de branding der zeeën tegen het hellende dek los te trekken. Het was onzeker, of de natuurlijk niet ‘al te zware tros het zou houden, maar alles liep goed af en gevolgd door een der zoeklichtbundels werd het ding langszij van de ARMADA gesleurd. De zeelieden, die overboord waren gesprongen, bereikten, voor zover zichtbaar, allen vroeger of later één der verspreide rubbervlotten en met enig handig boegseren kwamen die rubbervlotten bij het grotere houten bordes terecht. Twee touwladders werden uitgeworpen en via deze klauterden de druipnatte schipbreukelingen, begrijpelijk met haast, naar boven. Eerst nu bleek, dat enkelen van hen kans hadden gezien, nog wat plunje en bagage, in canvaszakken en scheepskisten, uit hun schip te redden en deze zaken hadden zij vastgesjord op het houten reddingsvlot. Met behulp van touwlussen werden deze ook naar boven gehesen. Dezelfde procedure als vroeger in de nacht, toen onze drie vrienden aan boord kwamen, werd ook nu herhaald. De deklichten en zoeklichten gingen uit, zodat de nieuwaangekomenen praktisch niets konden zien, zulks temeer omdat Sunderland. de eerste stuurman en de kapitein hen in de ogen schenen met sterke zaklantaarns. Het was een wonderlijk stelletje van in totaal 27 mannen, dat dicht opeengedrongen in de vliegende storm op het voordek van de ARMADA stond te wachten. Zij droegen de meest uiteenlopende kledij: zeemanstruien, oliejassen, pyamabroeken, duffelse jekkers. Hun nationaliteiten waren zeer moeilijk te raden. Er waren twee lange, blonde kerels bij; een dikke met een baard; twee halfbloed negers... kortom: het bijeengeraapt soort bemanning, dat men op derderangs vrachtschepen pleegt aan te treffen. Hen in deze wildernis van regen, wind en spattend schuim laten staan, was niet bepaald menslievend, en bovendien wilde Sunderland hen liever zo snel mogelijk achter slot en grendel hebben. Daar was ook Oozecoombe het volkomen mee eens. Hij ging met zijn lichtbundel de gestalten langs, als zocht hij iets, en vroeg:
‘Wie is de kapitein?’
Een man van middelbare grootte, met zwart haar, een dunne mond en hoge jukbeenderen, deed een pas naar voren. Hij droeg een blauw-lakense jekker, maar zonder enig goudgalon. Oozecoombe, verheugd dat de man Engels bleek te verstaan, deelde hem kortweg mede, dat voor zijn mannen en hem logiesruimte in liet achterschip vrij was gemaakt, dat zij zich daar moesten vergenoegen met eten en slapen, wendde zich af en gaf zijn stuurman bevel het kletsnatte troepje naar achteren te escorteren. Vragen werden niet gesteld.
De bemanning van de Panamees was blijkbaar zo uitgeput van het gevecht met de zee, en zo verheugd een veilig schip onder de voeten te hebben, dat zij voorlopig alle andere Engels belangstelling dan die voor droge kleren en warm voedsel hadden verloren. De eerste en tweede stuurman plus Sunderland begeleidden hen naar het achterschip, over het vlakke achterdek, tot aan de plaats waar twee teakhouten deuren toegang verleenden tot de verhoogde opbouw van het bemanningsverblijf boven de spiegel van het schip. Een voor één sjokten de schipbreukelingen, zwijgend hun plunjezakken en kisten torsend, het droge en warme verblijf binnen, gevolgd door beide stuurlieden. De eerste officier keerde zich nu om.
‘Sunderland, wil jij de dokter even vragen hier te komen? Derde, ga jij naar de kok en zorg dat er zo snel mogelijk warme koffie, soep en belegd brood komt.’
Sunderland en de derde stuurman gingen terug over het heen en weer zwaaiend dek.

◦◦◦

Er verliep een kwartier. Sunderland stond op de brug bij de kapitein, omdat zij beiden het noodzakelijk achtten onverwijld een telegram te sturen aan de Admiraliteit met een uitgebreid rapport over wat er was geschied, met een verzoek om orders, hoe in deze situatie te handelen. Het was zeer wel mogelijk, dat de Geheime Dienst en de Admiraliteit zouden bevelen, alle schipbreukelingen voorlopig aan boord te houden om deze later over te geven aan een korvet of torpedojager, waar men hen dan eerst nog eens geducht aan de tand kon voelen. Over het nu weer verlichte scheepsdek zag Sunderland de scheepsarts, een steward en de kok naar het achterschip lopen met verbandkisten, hete koffie en een mand brood. Even later ging een halfgeklede verpleger er in draf achteraan. Dat was ongeveer halfvijf in de ochtend. Drie minuten later kwam het alarm.

ALARM!... PIRATEN AAN BOORD!

Vier minuten over halfvijf

De deur van de commandobrug werd woest opengesmeten en de tweede machinist stormde naar binnen, een verwilderde blik in zijn ogen: ‘Kapitein! Het zijn piraten!... Ze proberen het schip te nemen. Vlug, kapitein - ze hebben de halve bemanning al gebonden. Geef ons geweren, kapitein - metéén! Ze hebben een vreselijk wapen: een Verdovende Straal of zoiets... Ik ben er op het kantje aan ontsnapt...’
Zelfs de roerganger, die anders geen oog van het kompas mag afwenden, keerde zich om en staarde, evenals Oozecoombe en Sunderland, naar het krijtbleke gelaat van de tweede machinist, wiens haren wild fladderden in de windvlagen, die door de opengebleven deur naar binnen brulden. Iedereen vroeg zich blijkbaar af, of de man last had van nachtmerries. De tweede machinist, een magere, anders altijd kalme Schot, wierp zijn armen in de lucht en brulde:
‘Sta daar niet te gapen. Ik bèn niet gek... Die kerels die net aan boord gekomen zijn hebben een of ander straalwapen. De eerste stuurman, de dokter, de kok hebben ze vastgebonden in het achterschip. Geweren moeten we hebben, zeg ik je. We hebben toch wapens aan boord!’
Sunderland sprong naar voren en greep ’s mans polsen.
‘Hoe heb je dat gezien?’
‘Ik liep uit de machinekamer door de tunnel naar achteren en de trap op om die lui te bekijken en toen hoorde ik er een een toespraak houden en door de halfopen deur kon ik precies zien wat er gebeurde.’
‘Toespraak? Tot wie?’
De machinist schreeuwde in wanhoop:
‘Tot hun gevangenen. Onze stuurman. Onze kok. Ze hebben een geheim wapen, zeg ik je toch. Druk op de alarmbel. Deel de geweren uit!’
Oozecoombe, die tot dusver geen woord had gezegd, maar alleen strak zijn tweede machinist had staan aankijken, sprong nu opzij met een snelheid, die men nooit van zulk een schijnbaar logge man zou hebben verwacht, en trok een roodgelakte hefboom tegen de wand van de commandobrug naar beneden. Uit de ingewanden van het schip steeg een gedempt geratel van alarmschellen op naar de commandobrug... een opwindend geluid, dat dwars door het huilen van de storm heensneed. Een tweede schakelaar stelde de geluidsinstallatie, aangesloten op een microfoon naast de scheepstelegraaf, in werking. Uit veertig luidsprekers klonk de stem van de gezagvoerder door gangen, ruimen en kajuiten, bulderend boven het nog steeds voortgaande geratel der alarmschellen:

‘ALLE HENS ZICH MELDEN IN DE MIDSCHEEPS. TWEEDE EN DERDE STUURMAN NAAR DE BRUG. ALLE HENS ZICH MELDEN IN DE MIDSCHEEPS ZONDER EEN SECONDE TE VERLIEZEN. SPECIALE ORDER VOOR DE MACHINEKAMER: SLUIT ONMIDDELLIJK DE STALEN DEUREN IN DE PERSONEELSTUNNEL NAAR HET ACHTERSCHIP.’

Sunderland sprong met drie treden tegelijk naar de midscheeps, rende half struikelend de hoeken van twee gangen om en had, terwijl de stem van de kapitein nog door het schip bulderde, de sleutel van de wapenkamer al in de hand. Die wapenkamer was een van dubbele wanden voorziene, kale, stalen ruimte tegen het achterlaadruim en toen Sunderland de eerste kist met Amerikaanse Garand-repeteergeweren de gang in sleepte, kwamen de eerste schepelingen de midscheeps instormen in de meest verschillende gewaden. De matrozen van de wacht waren natuurlijk geheel gekleed. Zij, die van wacht àf waren, kwamen in onderbroeken of inderhaast aangeschoten pantalons. Nog steeds ratelden de schellen. Sunderland greep de eerst aangekomenen in hun nek, zonder er op te letten welke rang of functie zij hadden, sloeg het deksel van de kist met enkele klappen van een houweel en begon met beide handen geweren uit te delen. Over zijn schouder brulde hij: ‘Haal de Brenguns naar buiten en een kist munitie. We hebben piraten in het achterschip!’
Binnen tien seconden was die kreet: ‘Er zijn piraten in het achterschip’ door de hele gang doorgegeven. Het nog steeds ratelen der schellen scheen iedereen met een panische energie te bezielen. Kisten werden uiteengeslagen, patroonhouders in zakken gestopt. De gangen waren nu vol met roepende en schreeuwende mannen, bezig met het laden van geweren, maar nog steeds was van enige orde of plan geen sprake. Op dat ogenblik zwegen plotseling de alarmschellen en in de bijna onheilspellende stilte bleef iedereen onbeweeglijk staan in de houding welke hij op dat moment innam. Weer bulderde de stem van de commandobrug over de gangen:

‘ATTENTIE IEDEREEN. HIER SPREEKT DE KAPITEIN. ALLE SCHEEPSPERSONEEL DAT GEWAPEND IS MELDT ZICH IN DE MACHINEKAMER ONDER ORDERS VAN DE EERSTE MACHINIST EN HEEFT TOT TAAK HET DOORDRINGEN VAN DE VIJAND BENEDENDEKS TE VERHINDEREN. ALLE PERSONEEL VAN DE ATOOMSTAF MELDT ZICH OP HET SLOEPENDEK. PROFESSOR PAILEY MELDE ZICH OP DE COMMANDOBRUG. SUNDERLAND, BRENG MIJ RAPPORT UIT. NADERE ORDERS VOLGEN.’

Nu kwam er orde in de chaos. Die leden van de bemanning, die al geladen geweren had den, stroomden langs de stalen trappen de machinekamer in. Drie man namen een Brengun mee. De tweede Brengun werd door Sunderland naar het sloependek gedirigeerd. De laatste geweren werden door nakomers uit de kisten gegraaid. Sunderland zelf stak een zware Colt-automatic met enkele handenvol patronen in een jaszak en rende de trap naar de commandobrug op, een automatisch Garand-geweer in de hand. De strijd om de ARMADA II kon gaan beginnen.

◦ ◦ ◦

Niemand had er natuurlijk aan gedacht, dat Zip Nelson, Roy Burke en Harry Skoda opgesloten
zaten in een der midscheepskajuiten. Zelden van hun leven waren zij zó verbijsterd wakker geworden als deze nacht. Een roodgelakte schel tegen de wand barstte los met een werkelijk heidens lawaai en in hun donkere kajuit wisten de jongens enkele tellen lang niet wat er aan de hand kon zijn. Zij vlogen hun bedden uit, in het donker naar schakelaars tastend, en op elkaars tenen trappend, terwijl een snel luider wordend geren en geroep uit de gangen tot hen doordrong.
‘Het schip zinkt, wat ik je brom!’ hijgde Harry Skoda. Roy Burke vond de schakelaar en stond te knipogen in het felle licht, luisterend naar het bulderen van de storm.
‘Ik geloof er niets van. Het is een soort alarmoefening.’
Op dat ogenblik klonk de stem van de kapitein uit de luidspreker in het plafond. Het maakte hen zo mogelijk nog verwarder, wat waarlijk geen wonder was. Zij konden er nu helemaal geen touw meer aan vastknopen. Zip Nelson begon gehaast een trui en een broek aan te trekken. Roy Burke volgde ijlings zijn voorbeeld, mompelend:
‘Ik voel me als iemand, die per ongeluk verzeild is geraakt in een sensatiefilm. Geweren... Piraten in het achterschip. Is er soms muiterij aan boord?’
‘Gaan we gezellig meemuiten,’ verklaarde Harry Skoda.
Een minuut later kwam de tweede serie orders uit de luidsprekers, en kort daarna hield het rumoer in de gangen op. Alle hens aan boord waren blijkbaar de bevolen gevechtsposities aan het innemen.
‘En wat doen wij?’ informeerde Roy Burke, de geboren vechtjas, met een oorlogszuchtig licht in de ogen. ‘Hier blijven zitten en slofje-onder spelen?’
‘Aan me nooit niet!’ verklaarde Harry Skoda, pakte één der stalen hutstoelen bij de leuning en zwaaide die uit alle macht tegen de keurig gelakte, houten deur van de hut... met weinig ander resultaat dan het beschadigen van de glanzende lak.
‘Zo niet, sufferd!’ gromde Roy Burke. ‘Die stoel is te licht. Ga opzij.’
Harry Skoda ging opzij. Roy Burke nam een aanloop en smakte zijn ganse boksersgewicht met de schouder tegen het middenpaneel. Hij was beslist niet te licht. Met een splinterend geluid barstte het fraaie paneel uit zijn sponningen, een gat vrijmakend, waardoor de drie jongens nu één voor één de gang in klommen, die vredig verlaten lag, de vloer bezaaid met geolied papier, stukken van kisten en losse patronen. Een eind verderop stonden enkele kisten, waarin nog geweren lagen. Roy raapte er een uit en bekeek het verheugd.
‘Dit is een echte Garand... Automatisch geweer. Herlaadt zichzelf, net als een pistool. Pak er een, stop je zakken vol patronen en kom mee.’
‘Naar boven of naar beneden?’
‘Waar het meeste te beleven valt. Laten we eerst maar naar boven gaan... Hoor! Daar begint de lol!’
Boven barstte een ratelend lawaai van Brengun- en geweervuur los. De strijd tegen de piraten, wie dat ook zijn mochten, was in volle ernst ontbrand.

WIE ZIJN DE PIRATEN?

Kwart vóór vijf - in achterschip

Een kwartier tevoren was het achterschip nog een toonbeeld geweest van vrede en eenstemmigheid. De doornatte schipbreukelingen zetten hun zeemanskisten en plunjezakken neer op de vloer van de vrij grote, gemeenschappelijke zit- en eetkamer, grenzend aan het achterdek zelf.
Enkelen van het machinekamerpersoneel, uit hun slaap gewekt met orders naar het voorschip te verhuizen, keken nieuwsgierig door de gangdeuren naar binnen, maar werden teruggestuurd door de stuurman, die strikte orders had, contact tussen de schipbreukelingen en de bemanning van de ARMADA II zoveel mogelijk te voorkomen. Daardoor kreeg hij niet de kans, op te merken, dat de meesten van de schipbreukelingen gegroepeerd stonden rond de enkele geredde plunjezakken die alreeds waren opengemaakt. De mannen keken naar hun leider, de donkere man met de hoge jukbeenderen, en schenen te wachten op een bepaald teken of sein. Dat kwam op het ogenblik, dat de stuurman de laatsten van zijn personeel had weggestuurd en zich weer tot de drenkelingen wendde. De donkere man hief één hand op. Op hetzelfde ogenblik verdwenen zes en twintig handen in kisten en plunjezakken... en kwamen daaruit te voorschijn met zwarte, op staafzaklantaarns gelijkende voorwerpen, van voren voorzien van een verdikking, die geleek op de reflector van een lantaarn, en van achteren van een koord, waarmede die instrumenten om de hals konden worden gehangen. De stuurman zag zesentwintig van deze zwarte apparaten, die aan de voorzijde een klein gaatje vertoonden, op zich gericht. Hij voelde een prikkelende tinteling in elke zenuw van zijn lichaam, werd kortademig en voelde plotseling zijn hartslag vertragen. Op hetzelfde moment kwam een merkwaardige, gelaten moeheid over hem... Hij stond met slap afhangende armen stil op de plaats waar hij zich had omgedraaid en slechts zijn ogen bewogen langzaam van gezicht tot gezicht. De zesentwintig instrumenten bleven op hem gericht... Nu werd aan de leider van de groep door een van zijn mannen het zevenentwintigste aangereikt. Zonder zijn ogen van de stuurman af te wenden, gaf de leider een kort bevel in een taal, die de stuurman niet verstond.
‘Baia, Itomo!’ antwoordden twee van zijn mannen en namen een positie in vlak naast de deur die toegang verleende tot het dek, de geheimzinnige, donkere instrumenten onder hun armen geklemd zoals soldaten hun Stenguns beethouden. De stuurman besefte, dat er iets helemaal niet in orde was en wilde een voet verzetten om naar een der deuren te gaan... maar zijn voet wilde niet gehoorzamen.
De leider der schipbreukelingen lachte een scheef, spottend lachje en zei nu, in het Engels, met een vreemd, dik accent:
‘Geef u geen moeite, stuurman. Zolang deze stralen op u gericht blijven, is uw wil volkomen uitgeschakeld. Een der kleine verrassingen welke wij voor jullie zogenaamde beschaving in petto hebben. En nu...’
Hij keerde zich met een ruk om, want de deur vanaf het dek werd opengestoten en de scheepsarts, met een overjas over zijn pyama, kwam haastig naar binnen... hield zijn schreden in... wankelde even, hijgde naar lucht en bleef dan als ingeslapen staan, met slechts zijn ogen levend en bewegend. De leider wenkte met zijn straalinstrument in de richting van zijn eerste gevangene: ‘Ga naast de stuurman staan.’
De dokter kwam in beweging met de regelmaat van een slaapwandelaar en nam zijn plaats naast de stuurman in. De twee mannen wendden hun hoofden naar elkaar toe en keken elkaar aan. De stuurman wilde wat zeggen en met grote inspanning lukte het hem de sloomheid, die hem had bevangen, te overwinnen.
‘Zij hebben... wapens die stralen...’ zei hij tegen de dokter. ‘Voel je het niet?’
De dokter knikte langzaam, hief zijn handen een beetje op en bekeek ze. Zij trilden, en door zijn ganse lichaam heen voelde hij een prikkeling, niet ongelijk aan die, wanneer een hand of voet heeft geslapen en het bloed er weer door gaat stromen... alleen iets zwakker. In snel tempo kwamen na elkaar binnendraven: de kok plus een steward met koffie en brood en een verpleger met verbandkist. Zij brachten het geen van drieën ver. Zodra zij in het geheimzinnige kruisvuur van stralen terechtkwamen, veranderden zij in een soort slaapwandelaars, die wel horen konden, zien en voelen, maar verder braaf alles deden wat hun werd gezegd. De leider, telkens door binnenkomers onderbroken, werd nu ongeduldig. Hij gaf wederom enkele scherpe orders. Zijn mannen sloten de dekdeur van binnen af, en bij elk der ramen die uitzagen over het vlakke achterdek, nu weer verlicht door elektrische lampen, posteerden zich er twee, de vreemde wapens op het dek gericht. De anderen stelden zich langs één wand op, tegenover de nu op een rij staande vijf leden der ARMADA II-bemanning. Wéér een order. De gerichte straalbundels veranderden een weinig van richting... de stuurman voelde de vreemde prikkeling uit zijn lichaam verdwijnen, maar een tel later werd hij deskundig vastgegrepen door twee der overvallers, terwijl een derde, met een rol touw uit een der plunjezakken, hem even deskundig aan polsen en enkels begon vast te binden. Nu de stralen hem niet meer troffen, voelde de stuurman zijn energie en wilskracht terugkeren. Hij rukte aan zijn koorden en riep woedend uit:
‘Wat is dit voor een belachelijke vertoning! Laat me ogenblikkelijk los, of je zult de dag berouwen dat je deze grap bedacht hebt! Weet je dat dit gelijk staat met zeeroverij?’
De leider der piraten glimlachte flauwtjes en wenkte met de hand. De stuurman werd terzijde getrokken en in een stoel geploft. Terstond daarna voelde hij weer enkele der stralen op zich gericht en zijn woede en vechtlust verdwenen even snel als zij waren opgekomen... Maar het merkwaardige was, besefte de stuurman, dat zijn hersens normaal bleven doorwerken. Hij kon alles zien... horen, begrijpen en zelfs er over nadenken. Hij probeerde op te tellen en te vermenigvuldigen... dat ging allemaal prima. Hij zag de dokter, de kok, de steward en de verpleger vastbinden en naast hem in stoelen zetten... Hij kon er nijdig of droef over zijn... maar die gevoelens omzetten in daden was hem onmogelijk. De seintjes, die zijn hersens aan zijn ledematen wilden geven, kwamen eenvoudig niet door, juist zoals bij een kapotte, elektrische leiding de bel niet overgaat als men aan de drukknop komt.
Enkelen der mannen, hun straalwapens aan koorden om hun hals bengelend, begonnen nu koffie in te schenken en brood uit te delen aan hun makkers, die bijna onbeweeglijk in hun posities bij ramen en deuren bleven staan, zonder een woord te spreken. Het was een troep, die even goed gedresseerd leek als een span politiehonden! Zij dronken zwijgend hun koffie, aten zwijgend hun brood, alles zonder een blik af te laten van wat hun ter bewaking was opgedragen... zonder blijkbaar zelfs een gedachte aan hun natte kleren, waaruit nog steeds het koude zeewater op de vloer droop. Hun leider nam nu een plaats in midden in het grote vertrek, zette zijn voeten een eindje uiteen en begon, in zijn grof Engels, een afgebeten toespraak:

‘Luister, mannen van de ARMADA II. Wij zijn vertegenwoordigers van een organisatie, die binnen afzienbare tijd de wereld zal hebben veroverd. Wij zullen, binnen enkele kwartieren, dit schip veroveren. Dat is onze opdracht. Dit wapen’ - hij nam de om zijn hals hangende staaf in beide handen - ‘is een door onze technici uitgevonden apparaat dat elektrische golven uitzendt van een frequentie, die de door jullie gekende wereld nog nooit heeft ontdekt. Het zal u bekend zijn, dat licht, radio-uitzendingen, röntgenstralen, ultraviolet, infrarood, warmtestralingen en dergelijke, alle slechts trillingen zijn van wat men ‘de ether’ noemt... alleen zijn zij van verschillende golflengte. Het rode licht heeft een langere golflengte dan het blauwe. Maak de golflengte van het rood nog langer... en het licht verdwijnt, wordt infrarood, dringt door rook en mist heen en gaat onzichtbare warmte geven. Maak de golflengte van het blauwe licht korter, en het wordt eveneens onzichtbaar, gaat niet meer door gewoon glas heen, maar heeft de eigenschap om bacteriën te doden en de menselijke huid bruin te branden. Welnu... wij hebben het bestaan ontdekt van een geheel nieuwe straling, met een golflengte die in duizendsten van millimeters moet worden gemeten. En die straling, of trilling, is die van de gedachten-overbrenging... de frequentie van de elektrische stromen, die in de zenuwen de berichten van de zintuigen overbrengen naar de hersenen en van de hersenen weer naar hart, longen of ledematen. En het mooie nu is’ - hij liet even zijn tanden zien in een wolfachtig grijnslachje - ‘dat ik de sterkte van de uitwerking een weinig kan veranderen door aan deze kop hier te draaien... kijk.’

De verdikte kop van zijn straalinstrument bleek inderdaad draaibaar, evenals de lens in een fototoestel.

‘Let goed op, stuurman,’ vervolgde de leider der piraten zijn uitleg. ‘Ik vertel dit, omdat ik u vermoedelijk dadelijk als afgezant zal gebruiken om een ultimatum over te brengen. Dan kunt u uw kapitein duidelijk maken, hoe zinloos het bieden van tegenstand is. Let goed op: door het diafragma, hier aan de kop, een beetje te verdraaien, kan ik de straling versterken. Als ik zwak instel, komt eerst de verdoving van de boodschappen van de hersens aan de ledematen... die elektrische boodschappen worden uit de zenuwen eenvoudig weggeblazen, zoals een zwakke zender, vlak in de buurt van een veel sterkere, ook niet kan worden ontvangen. U kunt dus niet meer opstaan... niet meer vechten... u kunt in geen enkel opzicht weerstand bieden. Uw lichaam weigert u te gehoorzamen. Let nu op: ik verdraai hier een beetje... de straling wordt sterker! Nu is zelfs elk restje vrije wil u ontnomen. U kunt u nergens meer tegen verzetten. U moet u volkomen willoos aan MIJN wil onderwerpen. Let maar eens op, stuurman! Doe wat ik zeg:
OPSTAAN!’
De stuurman, handen en enkels aaneen gebonden, stond als een marionet uit zijn stoel op.
‘TONG UITSTEKEN!’
De stuurman opende zijn mond en stak zijn tong uit.
‘LACH TEGEN MIJ!’
De stuurman vertrok zijn gelaat tot een afschuwelijke, vreugdeloze grijns en liet een kort, vreemd gelach horen, dat het midden hield tussen hoongelach en het blaffen van een zeeleeuw. Een kort handgebaar van zijn meester was voldoende om de stuurman in zijn stoel te laten terugvallen.

‘Dit is echter niet alles. Vanuit de hersenen komen ook de elektrische trillingen, welke de bewegingen van longen, hart en ingewanden regelen, zelfs in onze slaap. Het is in onze macht, door verandering van de golflengte of sterkte, ook die zenuwen te storen.’

Er viel een onheilspellende stilte. De stem van de leider der piraten werd zachter: ‘Begrijpt ge wat het zeggen wil, als ik de impulsen, die uw hartslag regelen, ga storen? Dan gaat het hart weifelen... haperen... en bij sterke straling staat het stil. Pas op, stuurman.... Ik ga uw hartslag vertragen!’

Hij schroefde wat aan een ring achteraan zijn instrument. Allereerst werd de stuurman bleek... hij begon vervolgens naar adem te hijgen, steeds sneller en werd grauw in het gezicht. De scheepsarts, die met wijdopen ogen het gehele vertoog had aangehoord, gaf een waarschuwende kreet. De piratenleider draaide de ring van zijn instrument terug op het ogenblik dat de stuurman voorover uit zijn stoel dreigde te vallen. Een korte wenk... twee van zijn handlangers vingen de stuurman op en zetten hem recht in zijn stoel, waarin hij, met gesloten ogen en met zweet op het voorhoofd, bleef zitten hijgen, terwijl de kleur langzaam in zijn wangen terugkeerde. De piraat wendde zich tot de vier andere gevangenen en begon juist: ‘En nu...’ toen een oorverdovend geratel van alarmschellen in het achterschip losbarstte. ‘Wat is dàt?’
Het duurde maar enkele tellen, vóór de piraten begrepen, dat die tegen de wanden ratelende schellen een algemeen alarm betekenden. Snelle orders werden gegeven. Een patrouille van zes man met straalwapens werd de gangen naar de slaapverblijven in gezonden. De schellen ratelden door. De piratenhoofdman beende ongeduldig heen en weer, nu en dan bij een raam stilstaande en over het verlaten scheepsdek turend naar de helder verlichte commandobrug. Nog steeds klonk het zenuwslopend ratelen der schellen, toen twee mannen van de patrouille in draf terugkwamen met een rapport, dat in hun leider een plotselinge woede veroorzaakte. De twee mannen werden opnieuw de gang in gezonden met vier man versterking er achteraan. En nauwelijks waren die in draf verdwenen, of de luidspreker gaf de eerste orders van kapitein Oozecoombe door:

‘ALLE HENS ZICH MELDEN IN DE MIDSCHEEPS. TWEEDE EN DERDE STUURMAN NAAR DE BRUG. ALLE HENS ZICH MELDEN IN DE MIDSCHEEPS ZONDER EEN SECONDE TE VERLIEZEN. SPECIALE ORDER VOOR DE MACHINEKAMER: SLUIT ONMIDDELLIJK DE STALEN DEUREN IN DE PERSONEELSTUNNEL NAAR HET ACHTERSCHIP.’

Op dat ogenblik was de stalen deur echter al gedurende zes minuten gesloten en dat feit, door de patrouille gerapporteerd, had de piratenleider in woede doen ontsteken. Dat die deur al minuten lang dicht was, lag voor de hand. De tweede machinist, via de tunnel terugrennend met zijn sensationeel alarmbericht, had natuurlijk op zijn doortocht de machinekamer, die hij passeerde, gewaarschuwd en het personeel daar had het voor-de-hand-liggende gedaan: de tunnel afsluiten. Want die onder de vloer van de atoom-machinekamer dóór lopende personeelstunnel was de enige verbinding binnendoor van het personeelsverblijf in het achterschip met de Diesel-machinekamer en de rest van de ARMADA II. Als de zogenaamde piraten nu verder in het schip wilden doordringen, zouden zij die stalen deur met dynamiet moeten opblazen... of een aanval moeten ondernemen over het vlakke, helder verlichte achterdek, naar de commandobrug toe.

HET GEVECHT AAN DEK

Kwart vóór vijf - op de commandobrug

Voor een goed begrip van de strijd die nu ging volgen, moet men weten hoe een omgebouwd vrachtschip als de ARMADA II in elkaar zit. Op de vorige bladzijde staat een lengte-doorsnede van het schip. De voorsteven links. Geheel onderaan liggen, achter elkaar, het tot bergruimte omgebouwde laadruim, daarna de Diesel-machinekamer, daarna de atoom-machinekamer. Vanuit de Diesel-machinekamer loopt een tunnel, samen met de schroefassen, naar achteren, terwijl die personeelstunnel via een trap toegang verleent tot het personeelsverblijf in het achterschip, achter het laboratorium gelegen, waarin de piraten nu waren genesteld. Het is nu duidelijk zichtbaar, dat slechts twee uitgangen voor hen open zijn: door de tunnel naar de Diesel-machinekamer en over het dek heen naar de midscheeps.
In deze midscheeps zijn vier ‘dekken’, want op een schip heet een woonverdieping: een ‘dek’. Het vierde dek ligt vlak boven de Diesel-machinekamer, tussen de twee vroegere laadruimen in en dus onder de oppervlakte van het scheepsdek. Dit dek heeft op verschillende plaatsen in de gangen grote roosters, die tweeërlei doel hebben: de hete lucht uit de machinekamer laten ontsnappen en licht daarin laten doordringen. Stalen trappen leiden uit de machinekamer omhoog en ook de uitlaten van de Dieselmotoren voeren door dit dek heen naar de schoorsteen. In dit dek woonden de professoren en hoofd-technici van de atoomstaf, zoals Professor Pailey, Zalenku en Bolton. Sunderland woonde hier eveneens en ook de hut waarin Zip Nelson, Harry Skoda en Roy Burke waren opgesloten geweest, was hier gelegen. Aan de achterzijde verleende dit dek toegang tot het atoom-laboratorium door de alreeds genoemde, rode, ronde deur.
Het derde dek is het eerste der drie welke boven elkaar de middenopbouw van het schip vormen. Het ligt bóven het scheepsdek, en kijkt aan voor- en achterzijde uit naar boeg en achtersteven. Aan de achterzijde, over bijna de gehele breedte van het schip, loopt de kombuis, die met reeksen van patrijspoorten uitziet over het achterdek en ook met een deur daarop uitkomt.
Het tweede dek, daarbovenop, heeft aan de voorzijde de hutten van eerste, tweede en derde stuurman en aan de achterzijde, dus óók uitziende over het achterdek, bevat het de hut van de chief-steward, WC’s en badkamers voor de stuurlieden, terwijl deuren naar de bovenzijde van het veel langere dek III leiden en naar de sloepen, welke daar in davits hangen. Daarom wordt dek II bij dit soort schepen ook wel het z.g. ‘sloependek’ genoemd.
Het bovenste dek, het z.g. ‘bruggedek’, heeft aan de voorzijde, over de volle breedte van het schip, de commandobrug - in het midden door glas ingesloten, en met aan beide zijden open vleugels, die op stalen buizen rusten, omdat die vleugels verder uitsteken dan het oppervlak van de rest van de midscheeps-opbouw. Op dit dek zijn aan stuurboord de zitkamer, badkamer en slaapruimte van de kapitein. Aan bakboord liggen de kaartenkamer (grenzend aan de commandobrug), daarachter de radiohut en daarnaast de slaaphut van de marconist. De slaapkamers van de kapitein en van de marconist kijken derhalve van het hoogste dek af uit over het vijf meter lager gelegen achterdek.
Men zal nu begrijpen, dat vanuit de achterzijden van de drie hoogste dekken het achtergedeelte van het schip kon worden overzien en bestreken: gelijkdeks vanuit de kombuis - daarboven, op het sloependek, vanuit de hut van de hoofd steward en de badkamers (en bovendien uit de sloepen, als iemand moeite nam, daarin te kruipen) en ten laatste vanaf het bruggedek.

◦ ◦ ◦

Zodra de leider der piraten, die door zijn mannen werd aangesproken met ‘Itomo’, besefte dat, tegen zijn verwachting in, het ganse schip was gealarmeerd en in staat van verdediging werd gebracht, verzamelde hij alle mannen, die niet de personeelstunnel in waren gezonden bij de deuren, die toegang verleenden tot het achterdek.
‘Alle wapens op volle en verdovende sterkte. Over het dek heen naar de commandobrug. Aanvallen!’
Op de brug intussen was de tweede machinist geducht aan de tand gevoeld door professor Pailey, Zalenku en Sunderland. Het gebeurde natuurlijk in vliegende haast, terwijl de kapitein nog bezig was zijn mannen te verdelen over alle hutten en patrijspoorten, die het achterdek bestreken. De marconist had opdracht gekregen de leidingen, die van de versterker naar het achterschip liepen, door te knippen, zodat de piraten daar niet door de luidsprekers de orders konden afluisteren, die de gezagvoerder door de microfoon aan het ganse schip gaf. Uit wat de tweede machinist inderhaast had kunnen zien en horen vóór hij wegrende om alarm te maken, trokken zij de conclusie, dat de geheimzinnige piraten beschikten over een verdovende straal, die vermoedelijk werkte op de hersenen en de zenuwstelsels.
‘Dat is een mooie bak,’ zei Zalenku, zenuwachtig heen en weer lopend langs het stuurwiel, waaraan nog steeds de roerganger onverstoorbaar het schip op koers hield door nacht en storm. ‘Als die straal werkt op je hersenen, hoe kunnen wij dan onze vuurwapens gebruiken? Ik zie geen kans om te schieten zonder mijn hoofd te vertonen!’
De drie mannen keken elkaar even aan. Als de straling van de mysterieuze wapens werkelijk een dodende uitwerking had op de hersenen, was het natuurlijk waanzin, de bemanning op te dragen hun hoofden te vertonen. Op dat ogenblik zei de roerganger, een matroos eerste klas, die hun gesprek gehoord had, zonder het hoofd om te wenden:
‘Laat ze allemaal een spiegeltje nemen, professor. Als die gasten zich op het achterdek vertonen, kun je dat zien in die spiegeltjes. Als wij gaan schieten uit een stuk of dertig automatische geweren, blazen wij dat achterdek zó vol lood, dat er nog geen muis doorkomt, ook al kunnen we niet zuiver mikken.’
‘De man heeft gelijk!’ riep Sunderland. ‘Waar is de kapitein.’
Hij vond de kapitein in de middengang van het sloependek en dertig seconden later waren vijf matrozen en een steward in gestrekte draf op weg om alles wat op het schip aan spiegels aanwezig was, naar boven te slepen. Twee wandspiegels werden opgesteld voor de ramen van de achterhutten op de commandobrug, en weer daverden de luidsprekers een order door het schip:

‘ATTENTIE GANSE BEMANNING! HIER SPREEKT DE KAPITEIN. DE PIRATEN BESCHIKKEN OVER WAPENS MET EEN VERLAMMENDE UITWERKING OP DE HERSENEN. LAAT ONDER GEEN BEDING HET HOOFD ZIEN MAAR BLIJF GEDEKT ACHTER DE SCHEEPSWANDEN. WIJ KUNNEN HET ACHTERDEK OVERZIEN MET SPIEGELS. ZODRA DE VIJAND ZICH VERTOONT, GEEFT IEDEREEN, OP ORDER VAN MIJ, VUUR AF IN DE RICHTING VAN HET ACHTERDEK. WIE EEN ZAKSPIEGELTJE HEEFT KAN DAT GEBRUIKEN. IK HERHAAL: STEL VOORAL HET HOOFD NIET BLOOT...’

Terwijl hij nog in de microfoon sprak, werden twee der zoeklichten, die op de vleugels van de commandobrug stonden en die van binnenuit konden worden bediend, door de derde stuurman op het achterdek gezwenkt en in het genadeloze licht van hun felle lichtbundels zag men in de spiegels hoe de twee deuren van het manschapsverblijf daar werden opengegooid. ‘Pas op,’ zei Oozecoombe gespannen in de microfoon. ‘De deuren staan al open... Daar komen ze! VUUR!’ Met oorverdovend geknetter ratelden een kleine dertig automatische geweren een dodelijke lading over het vijftien meter lange, vlakke achterdek, dat nergens enige beschutting bood en als een biljart zo kaal lag in de gloed der schijnwerpers. De piraten vielen aan - dat moest gezegd worden - met de onverschrokkenheid van een Japanse zelfmoordcompagnie. Dat zij bijna de stalen achterwand van de kombuis bereikten, kwam alleen, doordat het vuur der geweren niet kon worden gericht. Hadden de verdedigers van de ARMADA geen Garands gehad, maar gewone geweren, dan zou het zeker niet gelukt zijn de aanval af te slaan. Maar de moordende regen van kogels, vanuit sloepen en patrijspoorten en uit gaten die inderhaast in achterwanden en deuren waren geslagen, was zelfs voor deze onverschrokkenen te veel. Itomo, hun aanvoerder, die zelf in het achterschip was gebleven, met dichtgeknepen ogen tegen de felle gloed der zoeklichten in turend, zag de een na de ander van zijn mannen struikelen en over het dek rollen. Hij begreep niet, hoe het mogelijk was, dat de straling uit bijna twintig altijd dodelijke wapens het schieten vanuit de midscheeps niet onmogelijk maakte, maar het vuren ging onverminderd door. Hij blies op een fluitje en als goed gedresseerde bloedhonden keerden de nog levende aanvallers om, teneinde weer de dekking van het achterschip te bereiken. Dat gelukte aan zeven van de achttien man, die een minuut tevoren voor de aanval gereed hadden gestaan. Elf der piraten lagen verspreid op het vlakke dek. Drie van hen bewogen zich niet meer en rolden heen en weer als het schip een extra-felle beweging naar bak- of stuurboord maakte. De anderen, gewond in been of schouder, begonnen zo goed en zo kwaad het ging naar het achterschip terug te kruipen en dat was het ogenblik waarop de eerste twee slachtoffers onder de ARMADA-bemanning vielen. Zolang de aanval duurde had iedereen zich strikt aan de orders van Oozecoombe gehouden en blindelings vuur afgegeven. Zodra de piraten echter rechtsomkeert maakten en de gewonden begonnen terug te kruipen, werden twee der verdedigers al te geestdriftig. Zij wilden met alle geweld nog enkele piraten definitief buiten gevecht stellen, meenden dat het gevaar voorbij was en richtten zich op - de een in een open deur en de ander achter een stukgeslagen patrijspoort - om schijf te schieten op de terugkruipende bandieten. Dat kwam hun duur te staan, want de piraten hielden nog steeds hun wapens op de midscheeps gericht. De monteur in de open deur stond één tel lang overeind met geheven geweer, wierp dan het hoofd achterover als om naar adem te happen, strekte zich even, op de tenen staande, uit, en viel in een hoopje neer. De ander, achter de patrijspoort, gaf een gil, liet zijn geweer vallen, greep naar zijn hoofd en werd, in elkaar zakkend, door zijn kameraden opgevangen. Bij onderzoek bleek, dat hij in een staat van bewusteloosheid verkeerde, met een zeer zwakke hartslag en bijna stilstaande ademhaling, zoals men dat aantreft bij mensen, die door de bliksem zijn getroffen.
‘De dokter!’ riep men. ‘Waar is de dokter? Waar is die verdraaide dokter?’
Doch de scheepsarts en zijn verpleger verschenen niet... die zaten vastgebonden op stoelen in het achterschip, willoos en weerloos onder de bestraling van één apparaat, vastgehouden door één man bewaking. Weer dreunde een order uit de luidsprekers:

‘STAAK ONMIDDELLIJK HET VUREN! SCHIET NIET OP GEWONDE MANNEN! ER WORDT NIET MEER GEVUURD ZONDER BEVEL VAN MIJ. IEDEREEN BLIJFT OP ZIJN POST. DENK ER AAN DE GEWEREN TE HERLADEN.’

Bij het horen van dat laatste bevel keken Zip Nelson, Roy Burke en Harry Skoda, die te zamen drie patrijspoorten van de dwarsscheeps lopende kombuis bezet hadden gehouden, elkaar grinnikend aan.
‘Denk je dat er iemand zo stom is om dàt te vergeten?’ zei Zip Nelson, een nieuw magazijn in zijn Garand drukkend. Behalve zij drieën waren er in de kombuis nog twee monteurs van de atoomstaf, beiden in pyama. Eén van hen, een man met een litteken bij zijn linkermondhoek, keek spottend opzij naar de drie jongens: ‘Luister eens... hoor je dàt?’
Boven hun hoofden, vanaf het sloependek, klonk een aanhoudend gejuich en hoerageroep: een duidelijk blijk van vreugde en ontspanning na de sensationele momenten, die de verdedigers hadden doorgemaakt. De meesten van hen, evenals de scheepsbemanning uit een diepe slaap gewekt en verward door het razen van de storm en het ratelen der schellen, wisten nauwelijks, dat er zevenentwintig mannen van een onbekend schip aan boord waren genomen. Zij waren door het alarm, het plotseling uitdelen der geweren en de onbegrijpelijke verhalen over dodende stralen danig verward. Zij begroetten het afslaan van de aanval met begrijpelijke vreugde en begonnen links en rechts vragen te stellen om er achter te komen wat er nu eigenlijk aan de hand was.
‘Die kapitein van ons heeft zijn hersens best bij mekaar,’ zei de man met het litteken bewonderend, zijn eigen geweer herladend en via een opgeheven zakspiegeltje het achterdek bespiedend. ‘Drie van die bandieten zijn kassiewijne, zie ik. Ik heb eens meegemaakt bij de mariniers, toen we voor het eerst een Japanse aanval hadden afgeslagen, dat ze ook zo juichten en hoera riepen en van louter plezier vergaten hun geweren weer te laden. De tweede aanval kwam, terwijl ze elkaar nog op de schouders stonden te slaan en het is een lesje geweest voor de rest van mijn diensttijd. Die éne stommiteit kostte twee van mijn beste vrienden het leven.’

Vijf vóór vijf - op de commandobrug

De toestand begon nu enigszins overzichtelijk te worden. De eerste aanval was, dank zij het idee van een eenvoudig matroos met gezond verstand, om spiegeltjes te gebruiken, op het nippertje afgeslagen en men kon aannemen, dat de piraten hetzelfde grapje, na de geleden verliezen, niet nogmaals zouden proberen. Oozecoombe had zijn zitsalon, die aan de commandobrug grensde, ingericht tot hoofdkwartier en daar kwamen nu de rapporten binnen uit de verschillende delen van het schip. Voor zover zij betrekking hadden op de militaire verdediging nam de kapitein de beslissingen, maar alles wat technisch was, werd bekeken door professor Pailey en diens atoom-assistent Bolton. Sunderland zat pijprokend op het buffet en luisterde. De eerste machinist was zojuist vertrokken. In de machinekamer was alles in orde. De Brengun stond opgesteld bij de machinekameringang van de stalen personeelstunnel en de deur daarin was nog steeds met klemschroeven hecht gesloten. De tweede stuurman, belast met het commando over het sloependek, waar de meeste verdedigers zich hadden geconcentreerd, had eveneens rapport uitgebracht over zijn bevindingen. Met persoonlijke ervaringen er bij kon men nu verschillende conclusies trekken.
‘Eén ding staat nu wel vast,’ besliste professor Pailey. ‘De straal plant zich rechtlijnig voort en wordt afgeschermd door metaal of hout. Maar zij wordt niet door een spiegel weerkaatst. Dus zij vertoont niet àlle eigenschappen van de voortplanting van het licht. Daar was ik één ogenblik bang voor.’
‘Dat is niet helemaal juist,’ bracht Bolton in het midden. ‘Ik heb daarjuist, nadat de aanval was afgeslagen, enkele proeven genomen. Wij liggen nog steeds onder bestraling, vermoedelijk om het ons onmogelijk te maken, een aanval op het achterschip te doen. Je kunt de aanwezigheid van deze straling voelen, als je je hand naar buiten steekt.’
De anderen knikten. Sunderland bekeek zijn hand en zei:
‘Je voelt het als een tinteling; zo ongeveer als wanneer in de winter je handen erg koud zijn geweest en weer ontdooien.’
Alle vier de mannen, die hetzelfde hadden opgemerkt omdat zij met hun handen de spiegels in de straling hadden gehouden, knikten instemmend en wreven nadenkend hun handen. Bolton ging door:
‘Ik ben het met professor Pailey eens, dat staal de straling geheel afschermt. Maar hout doet dat slechts ten dele. Als je achter een houten deur staat, is de werking niet dodelijk, maar sterk verzwakt. Je voelt dan de tinteling door je hele lichaam, met een lichte vertraging van de hartslag. Glas schermt helemáál niet af. Daar gaat het dwars doorheen. Met je hand kun je dat precies voelen.’
Pailey bracht nu in het midden:
‘Maar achter op een spiegel zit een kwiklaag. Dat is metaal. Toch voel je de prikkeling in je hand achter de kwiklaag van een spiegel.’
Bolton knikte, en keek even op toen een nieuwe windvlaag een regenbui kletterend tegen de ruiten joeg. Zij zaten hier op het hoogste gedeelte van het schip en de kapiteinssalon rolde bij elke golf heen en weer als het schuitje van een draaimolen.
‘Klopt,’ zei Bolton. ‘Hoe dikker de beschermende wand is, hoe beter de beschutting. Door hout gaat de straal beter dan door staal en door dunner staal weer beter dan door een dikke wand.’
Pailey nam een sigaar uit het kistje dat open op de tafel van de gezagvoerder stond.
‘Ik had er een lief ding voor over als we een van die instrumenten hier hadden om het uit elkaar te halen. Die kerels hebben iets uitgevonden waar wij misschien nog tien jaar naar moeten zoeken en wat voor een wapen! Enkele van deze instrumenten in het groot en je kunt elke oorlog winnen.’
‘Zolang tenminste,’ antwoordde Sunderland droog, ‘de tegenpartij geen harnassen aantrekt zoals zes eeuwen geleden, want dan is je hele straal waardeloos. De middeleeuwen gaan terugkomen, vrees ik.’
Oozecoombe zat in zijn weinige haren te krabben.
‘Er zijn enkele van die straalwapens op het achterdek blijven liggen. Ik heb er één overboord zien rollen, maar twee of drie liggen er zeker nog.’
Bolton wreef zich nadenkend langs zijn kin. ‘Ik had er een jaar salaris voor over als ik zo’n ding in handen kon krijgen om uit elkaar te peuteren.’
De kapitein bitste ongeduldig: ‘Daar hebben we nu de tijd niet voor. Laten we eerst zorgen, dat we die bandieten buiten gevecht stellen. Daarna kunnen jullie net zoveel gaan peuteren, rekenen en spelen als je wilt.’
Bolton keek de gezagvoerder een tikje spottend aan: ‘Goed gebruld, leeuw. Die knapen kunnen hier niet komen zolang wij munitie hebben. Maar hoe komen wij dáár? Het is voor ons veel onmogelijker hen te overvallen, dan voor hen om òns de baas te worden.’
Sunderland nam de pijp uit zijn mond en zei langzaam: ‘Daar weet ik misschien wat op. En dan kunnen we wellicht meteen de heren professoren hun zin geven. Wij weten nu, dat dik staal bescherming geeft tegen deze straling. Laten we in de machinekamer een paar staalplaten nemen van een meter of twee in het vierkant. Daar lassen we balken onderaan, zodat de dingen, zelfs bij deze storm, overeind op dek blijven staan. Er zullen wel ergens wat wieltjes te vinden zijn, die er aan gelast kunnen worden en zo.....
Bolton sprong geestdriftig overeind en sloeg met de vuist op tafel:
‘Sunderland - je bent een genie! Dàt is de oplossing. Een paar van ons rollen of schuiven dat schild over het achterdek tot we één of meer van die dingen te pakken hebben en zo komen we ook ongedeerd weer terug. Mogen wij zo’n ding in elkaar lassen, kapitein?’
De gezagvoerder knikte toestemmend.
‘Gaan jullie je gang. Als het werkt, is dàt misschien ook de manier om het achterschip te heroveren. En hoe eerder hoe liever.’
Beide geleerden vertrokken haastig. Als echte wetenschapsmensen hadden zij op dat ogenblik maar één idee in hun hoofd: één van die instrumenten in handen te krijgen, om uit te vissen hoe het werkte.

Kwart over vijf

De dageraad brak door het grijze wolkendek met een grauw en mistroostig licht. Iedereen aan boord van de ARMADA II wist nu, wat er in de afgelopen nacht was gebeurd. Iedereen wist ook, dat de eerste stuurman, de dokter en diens verpleger plus de kok en één steward in handen der bandieten waren. De hulp-kok brouwde koffie en maakte enorme manden vol brood met worst, kaas en gekookte eieren klaar, die in de gangen en in de machinekamer werden neergezet om als proviand te dienen in onvoorziene omstandigheden. In de machinekamer spatten de lasbranders regens van vonken in het rond bij het gereedmaken van twee rijdende staalschilden. De wieltjes er voor werden gemaakt uit cirkelvormige stukken dik staalplaat op ruwe assen geschoven. Wat er in het achterschip gebeurde, kon men slechts gissen. De bewusteloze monteur was in een kooi gelegd en twee mannen die iets van E.H.B.O. afwisten, pasten om beurten kunstmatige ademhaling toe... zonder veel succes.
Sunderland dwaalde rond door gangen en kajuiten als een onrustige geest. Er was één probleem, dat hem al direct na de aanval was gaan bezighouden en dat in zijn brein gestadig groter afmetingen aannam. Er móést ergens een spion aan boord van de ARMADA II zijn! Veel wees er immers op, dat het plan der piraten met grote zorgvuldigheid in elkaar was gezet. De tweede machinist had ook kunnen afluisteren (al wist hij zich de woorden niet precies te herinneren) dat de leider der piraten er van op de hoogte was, dat de ARMADA II geen gewoon schip was, maar geheimen aan boord had. Het hele plan van de overval was met grote sluwheid in elkaar gezet. Men had er op gerekend, dat géén zeeman ter wereld, hoe straf ook zijn orders waren, de bemanning van een zinkend schip hardvochtig zou laten verdrinken. Sunderland herinnerde zich nu ook, hoe hij er vaag over verbaasd was geweest dat de OTAHEITE, zo diep in het water liggend, nog niet was gezonken of gekapseisd. Ook dàt was nu verklaarbaar. Als de OTAHEITE inderdaad een lokeend was geweest, die in de buurt van de ARMADA II was gekomen, alleen om SOS-seinen uit te zenden, had men er natuurlijk alles op gezet, de schipbreuk zo bedrieglijk mogelijk na te bootsen. En dàt was niet onmogelijk! Men hoefde een schip als de OTAHEITE daarvoor slechts te voorzien van een tweetal waterdicht gelaste ruimen.
Als deze met zware U-balken werden verstevigd, kon men na het uitzenden van het SOS een paar kleppen in de scheepswanden openen, zodat het schip vol water liep, scheef kwam te hangen en toch, door die waterdichte ruimen, genoeg drijfvermogen overhield om juist niet ten onder te gaan. Met die theorie klopte óók weer dat vlot, dat op het voordek had gelegen, met plunjezakken en scheepskisten er op vastgebonden. In die scheepskisten en die zakken, die er allemaal heel echt uitzagen, hadden natuurlijk die straalwapens verborgen gezeten.
Dat was allemaal, achteraf, precies uit te knobbelen. Maar... kon men een dergelijk plan ten uitvoer brengen zonder inlichtingen van iemand aan boord van de ARMADA II? Het was natuurlijk mogelijk, dat de OTAHEITE al die dagen lang de ARMADA had gevolgd met haar radar, dus zonder binnen gezichtsafstand te komen. Maar dat was toch moeilijk aan te nemen, want iedere dag kwamen er vliegtuigen van de Britse vloot over het schip, en, gezien de grote geheimhouding die werd betracht (zo sterk zelfs, dat Oozecoombe staande orders had, andere schepen uit de weg te blijven) kou Sunderland niet geloven, dat het niet zou zijn opgemerkt als zij dagenlang door een vreemd schip waren gevolgd. Bovendien... Sunderland bleef plotseling stilstaan op een kruising van gangen, boven één der stalen roosters die de machinekamer ventileerden. Beneden hem dreunden de Dieselmotoren en de blauwwitte vlam der snijbranders wierp bijna spookachtige lichtflitsen over stalen ladders, buizen en dynamo’s... bovendien: Was het niet erg toevallig, dat in één nacht twee verschillende schepen vlak bij de ARMADA in nood kwamen te verkeren? Waren die drie jongens met hun prachtig verhaal van een zelfgebouwde straalboot mogelijk een soort voorhoede, een verkenningspatrouille voor de troep piraten op de OTAHEITE?
Sunderland keerde zich met een ruk om en wandelde snel naar de hut waarin hij de drie prijswinnaars van de United Nations had opgesloten. Hij zou die heren nog eens even grondig aan de tand voelen! Had een van hen niet een staaflantaarn bij zich gehad, toen hij aan boord kwam? Precies! Met die staafzaklantaarn hadden zij door een patrijspoort heel gemakkelijk lichtsignalen kunnen geven, in morse, aan een motorsloep, die ongezien op een mijl afstand van de ARMADA II voer. Op dit punt in zijn overpeinzingen aangekomen, stond Sunderland, verbijsterd en ontsteld, stil voor de vernielde deur van de hut in de zijgang, waarin hij de drie jongens had opgesloten. Hij stak zijn hoofd door het gat en keek de kajuit rond. Geen spoor der drie vlegels te vinden.
Briesend van woede en scheldend op zichzelf omdat hij zo argeloos in het fraaie verhaal der drie jongens was getrapt, stormde de Geheime-Dienst-man door de middengang terug... en remde zo heftig af, dat hij zeven passen over de bruine loper doorgleed... stoppend vlak vóór het verheugd grijnzende gelaat van Roy Burke, die juist de trap uit dek III op kwam, het Garand-geweer in de vuist. Sunderland rukte zijn Colt-pistool uit de zak en richtte liet op de Amerikaanse jongen.
‘Laat dat geweer vallen! Handen omhoog!’
De verheugde grijns verdween langzaam van Roy’s gelaat.
‘Wat is er nu weer? je vergist je - de piraten zitten in het achterschip.’

‘LAAT DAT GEWEER VALLEN!’

Sunderland porde zijn pistool in Roy’s maag. De Amerikaanse jongen snapte nu, dat er ergens iets mis was. Trouwens... de uitdrukking op Sunderland’s gelaat sprak complete woordenboeken. Hij liet zijn geweer op de bruine loper vallen en stak langzaam zijn armen omhoog. Zij raakten precies het dek boven hem.
‘Keer je om! Waar zijn die twee handlangers van je?’
‘In de kombuis. Op wacht.’
‘En waar was jij heen op weg?’
‘Koffie en brood halen. We hebben honger.’
Sunderland trok een fluitje uit zijn zak en blies er op. Twee gezichten kwamen nieuwsgierig uit een naburige kajuit kijken.
‘Pak dat geweer en bewaak deze vent. Laat hij geen pas verzetten. Ik ga even zijn kornuiten ophalen.’
Roy Burke bleef staan wachten - zijn handen in de lucht - de tromp van het automatisch geweer op zich gericht. Drie minuten later was Sunderland terug met Harry Skoda en Zip Nelson, eveneens met hun handen omhoog. ‘Mars! Achter elkaar aan naar die deur aan het eind van de gang!’
Hij zette hen even tegen de muur, opende de deur aan de voorzijde van de gang, beval hun een luik open te trekken in de vloer van de corridor daar en liet hen een stalen ladder afklimmen.
De ruimte waarin zij nu terechtkwamen was donker en hun stemmen klonken hol. Boven hun hoofd werden grendels op het luik geschoven.
‘Wat is er nu in vredesnaam aan de hand?’
‘Mag een biet zijn als ik er iets van snap.’
‘Ze vertrouwen ons kennelijk niet meer.’
‘Typisch Engels,’ zei Harry Skoda droog. ‘Toen in de oorlog met veel moeite Hollanders uit Duitse gevangenschap ontsnapten en naar Engeland ontkwamen om de Engelsen te helpen knokken, werden er ook een heel stel van in de bak geslingerd. En die bleven er rustig zitten tot de oorlog afgelopen was en ze tijd hadden om het te gaan uitzoeken.’
‘Moraal van de geschiedenis?’ informeerde Roy Burke.
‘Win nooit een prijs van de United Nations,’ zei Zip Nelson.
Hun gelach echode door de kale, stalen ruimte.
‘Laten we eens gaan kijken of hier een lichtschakelaar is.’
De golven dreunden tegen de stalen scheepswand. Zij gingen op zoek naar een schakelaar, hun schenen stotend tegen kisten en vreemde stukken machinerie.

Halfzeven in de ochtend

Het plan om met gebruikmaking van een rollend, stalen schild als een soort van Paard van Troje, een der twee vreemde straalwapens, waarvan er twee duidelijk zichtbaar op het voordek waren achtergebleven, buit te maken, werd niet over de luidsprekers aangekondigd, om er zeker van te zijn, dat de piraten er niet op een of andere manier iets van zouden horen. Het werd door Pailey, Sunderland en de stuurlieden persoonlijk rondverteld. Het was nu helder dag en de wind was iets gaan liggen. Lange, grijze golven rolden nog steeds aan uit het Noord-Westen, maar de ergste woede van de storm leek voorbij. De zoeklichten en deklampen waren uitgeschakeld en in het grijze morgenlicht waren de drie bewegingloze lichamen, op het dek uitgestrekt, een sinister gezicht. Met behulp van takels en hefbomen werden de onderdelen van het rollende schild uit de machinekamer naar boven gehesen, in de midscheeps. Het was niet mogelijk geweest, het beneden geheel in elkaar te lassen... men zou het complete ding nooit door de nauwe doorgangen hebben gekregen. Daarom waren gaten geboord in schild en steunbalken en in de kombuis werd het hele zaakje met zware moeren en bouten in elkaar gemonteerd. Toen het gereed overeind stond, was het een solied stuk werk. Men had niet één complete vlakke schutplaat genomen, maar twee platen in een V-vorm aan elkaar gelast, wat natuurlijk een veel betere bescherming gaf aan wie er achter zat verscholen. Het hele geval bij elkaar woog bijna duizend kilo en er waren twee stevige kerels nodig om het voort te rollen. Een der stuurlieden kwam op het idee, aan het ding een touw te bevestigen, en dat tijdens het voortrollen uit te laten vieren door de achterblijvers, die dan, als het nodig mocht zijn, het schild snel konden terugtrekken, met de twee er achter verborgen mannen zittend op de steunbalken. Dit zou al heel spoedig een prima denkbeeld blijken! Er was nu nog één probleem: de deuren van de kombuis naar het achterdek waren te smal om het stalen gevaarte door te laten. Er kwam dus een lasbrander naar boven en een lap staalwand van twee bij drie meter werd uit de kombuismuur gesneden en met stokken buitenwaarts gedrukt. Met een luide plof smakte het stuk wand op het dek neer en in het zo ontstane gat stond het V-vormige ijzeren schild aan de piraten onthuld.
‘Attentie!’ schalde de stem van de kapitein.
‘Voorwaarts met het schild!’
Professor Pailey was te oud en men vond hem te weinig krachtig om zelf aan de uitval mee te doen. Zijn assistent, Bolton, en een der bootslieden, een reus van een kerel met spieren als kabeltouwen en de reputatie voor niets ter wereld bang te zijn, bukten zich achter de V-vormige staalplaat en begonnen te duwen. Het kostte enige moeite om het zware geval over het op het dek liggende stuk kombuiswand heen te krijgen, maar toen dat eenmaal achter de rug was, ging het de volgende meters als van een leien dakje. Iedereen in de midscheeps was nu voorzien van een of ander soort spiegel en met ingehouden adem, de Garands schietklaar, volgden die tientallen grote en kleine spiegels de voortschuiving van het stalen schild over het achterdek. Nog tien meter... nog acht... nog zes... Een waarschuwende stem schalde uit de luidsprekers door de midscheeps:

‘DE DEUREN VAN HET ACHTERSCHIP GAAN OPEN - ER IS KANS DAT DE PIRATEN EEN UITVAL WAGEN!...’

Door het gapende gat in de kombuiswand brulde men een waarschuwing aan Bolton en de bootsman achter hun schild.
‘Pas op, jongens!... De boeven doen misschien een uitval!’
Kapitein Oozecoombe, Sunderland en Pailey stonden met gebalde vuisten in de spiegels van de kapiteinshut te kijken. Niemand van hen had de mogelijkheid overwogen, dat de piraten zoveel belang stelden in hun apparaten, dat zij een roekeloze uitval zouden riskeren om die niet in handen van de schepelingen te laten vallen. Er werd een nieuwe waarschuwing gebruld:
‘Bolton!... Kom terug! Zolang jullie daar liggen, kunnen wij niet schieten!’
Nu bleek de fout in dit schijnbaar zo goede plan: omdat men niet kon mikken en blindelings een kogelregen moest afgeven, was de kans om de twee eigen mannen te raken zo groot, dat men niet op de piraten kon vuren.
Drie stemmen brulden nu:
‘Kom terug, Bolton!’
Een tel later renden zes der piraten uit de open deur het achterdek op.
‘Trek het schild terug!’ bulderde de kapitein. door de luidsprekers. De stuurlieden waren daar uit zichzelf al mee begonnen. Stevige knuisten sjorden uit alle macht aan het touw, ondanks de woedende protesten van de bootsman, die geen gevaar zag of wilde erkennen. Het was op het nippertje! De piraten renden naar de twee op dek achtergebleven straalwapens, raapten deze op en sprintten terug naar de dekking van het achterschip. Juist iets te laat, want het schild was nu zover teruggetrokken, dat de mannen op de bovenste dekken voldoende vrij schootsveld hadden voor hun Garands. Het vuur barstte los als uit tien machinegeweren. Een der piraten plofte dood neer. Maar ditmaal waren zij goed geïnstrueerd. De man naast hem stopte, nam het wapen van de gevallene op en rende verder, werd geraakt nog vóór hij de deur bereikte, maar smeet zijn wapens daarbinnen in veiligheid en kroop er zelf op handen en voeten achteraan.
Boven, op de brug, wiste Pailey zich het zweet van het voorhoofd.
‘Hoe kwamen wij zo stom om er niet aan te denken, dat die piraten een uitval zouden kunnen doen! Bijna waren wij Bolton kwijt geweest.’
‘Er waren zevenentwintig piraten,’ telde Sunderland. ‘Er zijn er nu vier naar de eeuwige jachtvelden. Dat is drieëntwintig, waarvan er minstens vier zó zijn gewond dat zij weinig meer waard zijn in een direct gevecht. Negentien bruikbare vijanden over. Het gaat de goede kant uit.’
De kapitein schudde korzelig het hoofd: ‘Jullie bedoeling was, zo’n instrument in handen te krijgen. Dat kan mij als gezagvoerder weinig bommen. Ik wil weer baas zijn over mijn schip. Dit soort plan voor een aanval is dus ook niet uitvoerbaar.’
‘Dan zullen we wat anders moeten bedenken.’
Maar daar kreeg niemand de tijd voor. Een boodschapper uit de machinekamer kwam hijgend de brug op rennen: ‘Kapitein... bericht van de machinist! De piraten zijn bezig, met een snijbrander de tunneldeur open te maken! En wij kunnen er weinig aan doen, want de kogels ketsen op die deur af!’
‘Ik kom meteen zelf beneden,’ blafte de kapitein, en keerde zich met een ruk tot Sunderland: ‘Het wordt nu te gek. Ik kan de verantwoordelijkheid niet langer alleen dragen. Ik moet de toestand nu rapporteren aan de Admiraliteit. Mee eens?’
Sunderland knikte:
‘Ik had ook een vage hoop, dat we de zaak in een paar uur onder de knie zouden krijgen... Nu niet meer.’
De kapitein ging naar de deur:
‘Stel jij vast een ontwerp-rapport op. Vraag instructies wat te doen. Laat het mij zien en als het akkoord is, tekenen wij samen en zenden het weg. Maak het meteen.’
Sunderland was al op weg naar de hut van de marconist, waar twee schrijfmachines stonden. Een minuut later ratelden zijn vingers over de toetsen:

Rapport 47 Urgent ARMADA II
Gecodeerd: Sunderland.
Aan: Bureau VII Admiraliteit.

Hedenochtend 0245 uur SOS opgevangen van zogenaamd Panamees schip OTAHEITE in zinkende toestand op 20 mijl afstand. Geen andere schepen in buurt dus Capt. Oozecoombe en Sunderland namen verantwoordelijkheid 27 leden dat schip aan boord te nemen met hun bagage. Alles leek normaal. Ons plan was, hen geïsoleerd aan boord te houden tot de kans hen over te geven aan ander schip. Wilden dit rapporteren toen alarm werd gegeven. Deze 27 mannen ondergebracht in het achterschip blijken in het bezit van een geheim wapen dat straling uitzendt, die hart en wil kan verlammen. Hun bedoeling is kennelijk, het schip in handen te krijgen. Hun eerste aanval hebben wij afgeslagen met voor hen vier doden en zeven gewonden. Bij ons één dode en één gewonde terwijl vier man scheepspersoneel in hun handen als gevangenen. Over dek kunnen zij niet verder. Wij kunnen hen daar niet aanvallen zonder uitgebreide voorbereiding. Zojuist komt alarm, dat piraten met snijbranders zich weg willen banen door tunnel naar de machinekamer midscheeps. Wij beseffen, dat aan boord nemen van deze schipbreukelingen strijdig was met orders. Wij voeren als verdediging aan, dat niemand enig vermoeden kon hebben van dit gevolg. Het plan is met duivelse listigheid voorbereid. Wij zullen alles doen om het schip te heroveren. Wachten nadere instructies bij gebreke waarvan wij op eigen inzicht zullen handelen.
Oozecoombe - Sunderland.

Twintig vóór zeven in de ochtend

In het Oosten scheurde het wolkendek vanéén en een bundel gouden zonlicht spatte groenblauwe vonken uit de voortrollende waterbergen, die nu hun dreigende schuimkoppen begonnen te verliezen, want de wind ging steeds meer liggen. De beweging van het schip, dat nog steeds dezelfde koers volgde, met dezelfde snelheid, werd rustiger en voor de mannen, wachtend tegen de wanden van de machinekamer of zittend op de stalen ladders, was het verblijf in die nauwe, hete, lawaaiige ruimte, waarin de beide enorme Diesels voortdreunden, nu niet zo afmattend meer. Juist toen Oozecoombe de stalen ladder uit de midscheeps afdaalde, barstte de Brengun los met een geweld dat oorverdovend leek in deze beperkte ruimte. De eerste machinist stond bij de ingang van de lange, rechte personeelstunnel die naar het uiterste achterschip voerde, naast de op een driepoot gemonteerde Bren.
‘Hoe is de toestand hier?’ vroeg Oozecoombe, toen het daverend geratel van het zware wapen ophield. De machinist, die door de kruitdamp heen in de tunnel had staan turen, keerde zich met een schok om, en bracht de hand bij zijn pet.
‘Goeden morgen, sir. Die bandieten hebben een van de twee lasbranders genomen die bij de stuurmachine opgeborgen staan en zijn nu bezig van de andere kant af de deur los te snijden.’
‘En gaan de kogels van die Bren niet door die deur heen?’
‘Dat probeer ik juist te zien, sir. Maar er staat nog te veel rook in de tunnel, van het schieten.’
Het antwoord op die vraag kwam bijna terstond... de machinist greep naar zijn keel en wankelde zijwaarts. Dat was zijn redding, want die zijwaartse beweging bracht hem buiten de as van de tunnel. De twee mannen die de Bren bedienden, waren niet zo gelukkig. De man aan de andere zijde van het wapen zat klem tussen de Bren en de zijwand, werd asgrauw en viel slap over de lange loop van het schiettuig. De man op de zitstoel er achter kon evenmin snel uit de voeten, probeerde zich nog op te richten, maar was bewusteloos voor hij geheel overeind was gekomen.
‘Opzij!’ brulde Oozecoombe. ‘Ga uit de as van de tunnel weg! Ze stralen door de tunnel heen! Breng spiegels hier!’
Een man die op de hulpdynamo had zitten toekijken, in de as van de tunnel, was het derde slachtoffer.
‘Breng een stuk staalplaat!’ riep Oozecoombe, terwijl twee mannen kunstmatige ademhaling toepasten op de hijgende machinist. ‘Zet een plaat dwars voor de as van de tunnel, twee meter er vandaan, of er loopt een stralenbundel in de lengte door de machinekamer! En breng een spiegel hier.’
Men had al enkele spiegels naar beneden gehaald. Een er van had een houten lijst. Er werden twee latten aan vast getimmerd en die spiegel werd voor de tunnelingang geschoven. De tocht had inmiddels de rook geheel weggezogen en het was terstond te zien, wat er was gebeurd. De zware kogels van de Bren hadden inderdaad de staaldeur op tientallen plaatsen doorboord. Dat had zeker een of meerderen der mannen, die er achter hadden gestaan en zich veilig waanden tegen gewoon geweervuur, het leven gekost. Maar het had tevens evenzovele gaten geopend, waardoor de overlevenden hun straalwapens konden richten.
‘Kom hier!’ beval Oozecoombe. ‘Trek die Bren met haken opzij, blijf met je hoofd uit de tunnel weg en laat het ding een paar salvo’s afvuren.’
Met de Bren moest nu hetzelfde gebeuren als met de Garand-geweren bij het gevecht aan dek: schieten zonder te mikken. Drie minuten later barstte het wapen los met oorverdovend geweld, maar deze maal klonk uit de tunnel een heel vreemd geluid boven het zware knallen uit: een gieren en rammelen, huilen en kletteren dat het leek of daarbinnen duizend duivels waren losgebroken. Men snapte al spoedig, wat er aan de hand was: in die lange, smalle, stalen tunnel raakten de kogels overal de zijwanden. Zij ketsten af, gierden heen en weer tussen wanden, plafond en vloer en zeer weinig kogels hadden na al die capriolen nog doordringingskracht genoeg om de deur in de verte ernstige schade toe te brengen... laat staan die te doorboren.
‘Hou op met vuren!’ beval Oozecoombe. ‘Als we niet beter kunnen richten en dat ding op zijn plaats houden, heeft dit geen zin.’
Een luid gekletter klonk uit de gang. Een snelle blik in de spiegel leerde dat een laatste haal met de lasbrander het laatste stukje staal had doorgesneden... de zware deur was uit het gemaakte gat gevallen en lag plat op de vloer van de tunnel. De man die de laatste snede had gemaakt, had de lasbrander laten liggen en was met enkele snelle sprongen de staaltrap naar boven op. Hij was veilig vóór de deur goed en wel plat viel.
‘Zo,’ constateerde de kapitein grimmig, in de spiegel turend, ‘de tunnel is nu open. Maar ik ben wèl benieuwd hoe de heren tegen het vuur van al deze wapens in, hierheen willen komen.’
Een der mannen die achter hem stonden, opperde, bezorgd naar boven kijkend: ‘Als ze zich maar niet met een snijbrander dwars door het ruim hierboven branden. Dan kunnen ze van bovenaf die stralen op ons richten.’
De kapitein glimlachte. ‘Daar ben ik zo direct niet bang voor. Die wanden zijn vrij solide!’ De vloer van het atoomlaboratorium, tevens het plafond van de atoom-machinekamer, was afgeschermd door dertig centimeter dik lood... daartegen was de beste snijbrander machteloos. ‘Nee... de heren zullen door die tunnel moeten komen. Ze zullen leep moeten zijn om daar iets op te verzinnen.’
Tien minuten lang gebeurde er totaal niets. De kapitein liet zich, bij zijn wacht aan de spiegel, door een bootsman aflossen, droeg het commando over de machinekamer op aan de stuurman, en was juist bezig te onderzoeken hoe het was gesteld met de eerste machinist, die op enkele dekens in de hoek was neergelegd en nog steeds buiten kennis bleef, toen een schreeuw hem opschrikte: ‘Kaptein! Er komt rook de gang in!’
Dat bleek maar al te waar. De lucht uit de hete machinekamer steeg door de roosters en via de trappen op, waardoor uit de tunnel automatisch koude lucht van buiten werd aangezogen. De piraten hadden op een of andere manier een sterk rookontwikkelend vuur ergens bij het achtereinde van de tunnel aangemaakt en de dikke rook trok met grote snelheid de tunnel in... kwam dichter en dichterbij... en begon nu de machinekamer in te spuiten. De reuk er van verried al heel snel, dat die rook werd veroorzaakt door een brand van machineolie op poetskatoen. Van de beide ingrediënten was een grote voorraad in het achterschip opgeslagen.
‘Let op!’ zei Oozecoombe. ‘Onder dekking van die rook willen ze natuurlijk hierheen rennen. Vuur met je geweren de tunnel in.’
Dat was een welkome order, want tientallen leden der bemanning stonden al een uur lang te stampvoeten van ongeduld om eindelijk eens los te kunnen branden. De kapitein had het nauwelijks gezegd, of een ware hagel van lood floot de tunnel binnen. Kogels raakten zijwanden en vloer, huilden tussen de staalplaten heen en weer en scheurden de nu steeds dikker wordende rook hier en daar in flarden uiteen.
‘Kalm!’ riep Oozecoombe. ‘Verspil niet al je munitie! Laat niet meer dan twee man tegelijk schieten.’
Het bleek alras, welk een vijand die rook was. In wolken uit de tunnel tevoorschijn brakend, maakte zij het vuren al heel moeilijk, want de mannen die hun geweren om de hoeken heen moesten afvuren, kregen vrijwel dadelijk wilde hoestbuien en hielden het in die vette smook niet langer dan een halve minuut uit. Het bleek ook al gauw, dat weer een sterke straling dwars door de rook heenkwam.
‘Hoe kàn dat nu!’ riep de bootsman, die al een kwartier lang met een verwilderd licht in zijn ogen rondliep. ‘We schieten het ene geweer na het andere in die tunnel leeg. Wil je me vertellen dat een paar van die kerels dat overleven?’
‘Nee,’ antwoordde Oozecoombe , met een zorgelijke frons op zijn gezicht. ‘Dat niet. Maar er zijn verschillende mogelijkheden. Ze kunnen een of meer van die straalwapens gewoon op de vloer van de tunnel hebben neergelegd. Bovendien kan er iemand verscholen staan achter de zware stijlen van de sponningen, waarin de deur vroeger draaide. Die zijn nogal breed en zo zwaar, dat een Brenkogel er niet eens doorheen gaat.’
De machinekamer was nu half gevuld met bijtende rook. Wel werd veel er van naar boven gezogen door de roosters en de ventilatoren, maar toch werd de smook in de kleine, hete ruimte gestadig dichter.
‘Ze kunnen die tunnel nu wel vol rook houden,’ bromde een der matrozen, met tranende ogen, maar dan kunnen ze er zelf ook nooit door om ons aan te vallen.’
Dat bleek vijf minuten later een grote misrekening. Een schreeuw... een luide gil... uit de dichte rook die nu in wolken rond de tunnelmonding hing, kwamen enkele monsterlijke verschijningen tevoorschijn, gelijkend op Mars-monsters.
‘Vuren!’ schreeuwde Oozecoombe. ‘Ze hebben rookmaskers op!’ De paniek in de machinekamer was onbeschrijfelijk. De stralen der zwijgende wapens zwiepten van links naar rechts en stelden overal in de rook mannen buiten gevecht. Enkele schoten knalden van links en rechts... twee der piraten vielen neer, maar reeds sprongen twee anderen uit de rook tevoorschijn.
‘Vluchten!’ brulde Oozecoombe. ‘De ladders op! Hier helpt niets tegen!’
Wie niet hijgend of bewusteloos terneerlag, rende naar de ladders en vluchtte naar boven... de rook achterna, die nog steeds in sluiers door de roosters en laddergangen naar boven werd gezogen.
‘Spiegels hier!’ schreeuwde de kapitein. ‘Zet spiegels bij de roosters en houd van boven de machinekamer onder vuur! Die ladders komen ze voorlopig niet op!’
Nauwelijks had hij dat gezegd, of de eersten der piraten probeerden een stormloop tegen de ladders naar de midscheeps. Maar de schepelingen kenden het trucje nu. Hun voorraad zakspiegeltjes en scherven, van grotere spiegels afgeslagen, was enorm. Een ware hagel van wild gerichte revolver- en geweerkogels ratelde naar beneden en te laat begon men te beseffen, dat die kogels wel eens dodelijk konden zijn voor hun makkers, die bewusteloos nog beneden op de vloer lagen. In de opwinding en de dichte rook had niemand zover doorgedacht. Maar die kogelregen had toch zijn werk gedaan: een schel fluitje klonk en daarna een scherpe order in een onbekende taal. De aanval op de ladders werd opgegeven... wat niemand verbaasde. Van de negentien tot vechten in staat zijnde piraten waren er minstens één gesneuveld achter de door de Bren doorboorde deur en twee bij de ingang van de tunnel, kort tevoren. Dan bleven er op zijn allerhoogst nog zestien man over. Twee matrozen bezwoeren, dat zij op de machinekamerladder twee man met kogels in het hoofd naar beneden hadden zien tuimelen, wat ook heel aannemelijk was... dat bracht de beschikbare piraten terug tot een aantal van veertien... geen kolossale strijdmacht, temeer daar er zeker enkelen in het achterschip moesten blijven om dat te beschermen tegen een aanval over dek. De commandant zou wel inzien, dat hij wat zuiniger moest gaan worden met zijn mannen. De rook, die uit de machinekamer opsteeg, werd wat dunner. Blijkbaar was het vuur, nu het niet meer nodig was, geblust.
‘Hoe kwamen die kerels aan rookmaskers?’
Een der oliemannen antwoordde neerslachtig: ‘Liggen in het achterschip opgeborgen bij de brandblusmiddelen. Die schurken weten alles precies te gebruiken. Ik voel me niks lekker. Die boeven zijn me te handig. Ze weten overal raad op.’
Dat gevoel van onbehaaglijkheid scheen iedereen dwars te zitten. Men was, een uur tevoren, zo vol vertrouwen geweest dat het de piraten nóóit zou gelukken de lange tunnel door te komen, tegen een hagel van kogels in. Sunderland begreep het nog steeds niet.
‘Maar hoe...?’ begon hij te vragen.
‘Onze eigen truc,’ antwoordde de kapitein mat, zorgelijk met de hand over zijn gezicht strijkend, dat nat was van zweet en vuil van olie, kruitdamp en rook. ‘Briggs, die bij de tunnelingang lag met zijn geweer, vertelde het me net. Zij hebben, net als wij aan dek, een schild gemaakt van stukken staalplaat en dat voor zich uit door de gang gedragen. Het had een V-vorm en de kogels ketsten er af als water van een oliejas. Door die rook konden we dat niet zien, anders hadden we de Bren er wel op gezet.’
‘Hoeveel man hebben wij eigenlijk verloren in de machinekamer?’ informeerde professor Pailey.
Oozecoombe trommelde zenuwachtig met de vingers op tafel.
‘Niemand weet het nog precies. Ze zijn nu aan het controleren wie er vermist zijn. Een man of veertien, denk ik.’
‘Allen dood?’
‘Nee - dat is juist het gekke. Het leek wel of ze die straal niet op volle kracht hadden staan. Ze hadden ons trouwens zowat allemaal te pakken kunnen krijgen, terwijl we die ladders op krabbelden.’
‘Maar waarom deden ze dat dan niet?’
‘Weet ik niet. Vraag het hun zelf.’
Sunderland had daar een theorie over: ‘Ik vermoed dat zij bang waren, een van de bollebozen van de atoomstaf te doden. Kijk eens - als het hun om dit schip te doen is, willen ze natuurlijk onze atoomgeheimen weten. Maar die komen ze niet zo gemakkelijk aan de weet zonder iemand, die hun alles kan verklaren. Als zij per ongeluk Pailey hier en Bolton doden... dan zijn ze nòg nergens! Niemand anders weet precies hoe alles werkt en geconstrueerd is. En ze kunnen er op rekenen, dat wij in noodgevallen alle papieren eerst vernietigen. Dat is trouwens mijn persoonlijke taak, en ik vraag me af of het niet beter is, daar maar vast mee te beginnen. Vanuit de machinekamer kunnen die kerels zich een weg banen door het hele schip heen.’
Oozecoombe keek hem enkele tellen strak aan en maakte een kort gebaar:
‘Is dat rapport aan de Admiraliteit al weg?’
‘Een kwartier geleden verzonden.’
‘Zend dan een tweede. Neem op:

‘PIRATEN HEBBEN MACHINEKAMER BEZET EN SNIJDEN HUN WEG VERMOEDELIJK VERDER DOOR HET SCHIP MET LASBRANDERS STOP MOETEN WIJ PAPIEREN VERNIETIGEN ZEND ORDERS EN HULP OOZECOOMBE - SUNDERLAND.’

WIE HEEFT DE STERKSTE ZENUWEN

Vijf -minuten vóór zeven

De vier mannen in de kapiteinssalon hadden roodbelopen ogen. Hun kinnen waren stoppelig, hun gezichten vuil - hun kleren besmeurd met geweerolie. Op een elektrisch stel op het gepolitoerd mahonie buffet van de kapitein, waarop anders geen stofje liggen mocht, kookte nu de koffie over. Sunderland greep een tafelkleedje en veegde daarmee de rommel op. Daarna smeet hij het in een hoek. Niemand lette meer op kleinigheden. Er was een noodtoestand ingetreden. De spanning was te lezen op het gezicht van iedereen. WAT VOERDEN DE PIRATEN PRECIES UIT? Permanent vastgeklemde straalwapens hielden van beneden de roosters boven de machinekamer onder spanning. Onder beschutting van die straling waren enkele bandieten begonnen, de grote spiegels, die boven bij roosters en ladders waren opgesteld, in stukken te schieten.
Matrozen stroopten de kajuiten af en schroefden alle spiegels boven de wasbakken los, om die in reserve te houden voor het geval zij plotseling dringend nodig mochten zijn. Er kwam order, tot nader bericht geen grote spiegels meer te plaatsen... zij werden door de piraten, die in de machinekamer genoeg Garand-geweren gevonden hadden, even snel in stukken geschoten als zij werden geplaatst. Het loeren door kleine zakspiegeltjes en scherven maakte het zien wat beneden gebeurde, niet direct gemakkelijker. Zeer pijnlijk was ook, dat de kapitein nu geen zeggenschap meer had over de snelheid van zijn schip, want de machinekamer was door de piraten bezet. Als die het in hun hoofd haalden, de machines te stoppen, kon niemand boven hun dat beletten.
‘Alleen de koers kunnen zij niet regelen,’ zei Oozecoombe, halfluid peinzend. ‘De stuurmachine kunnen zij onklaar maken, maar...’
Pailey vroeg: ‘De stuurmachine staat in het achterschip?’
‘Natuurlijk. Boven het roer. Twee motoren, die het roer naar bak- of stuurboord halen.’
‘Maar kunnen zij dan niet met die machine knoeien? Zelf het roer niet omzetten?’
Oozecoombe schudde het hoofd: ‘De stuurmachine ligt op het achterdek. Die kunnen we onder vuur houden. Ze kunnen het roer wel onklaar maken, door die motoren te stoppen. Maar er aan knoeien, nee. De koers maak ik uit... of we varen helemaal niet.’
‘De toestand wordt hoe langer hoe onmogelijker. Kunnen we die kerels niet uitgassen of zoiets?’
‘Heb jij gas?’
De deur vloog open en de marconist kwam binnenrennen met een geel vel papier:
‘Antwoord van de Admiraliteit. In code.’
Oozecoombe en Sunderland vlogen op. De Geheime-Dienst-man haalde een zwart boekje uit een etui, nam een potlood en begon te ontcijferen. Het resultaat bleek kort en krachtig:

ADMIRALITEIT AAN ARMADA II
Gecodeerd door Brunsen
Hoogste Urgentie

UW REDDING BEMANNING OTAHEITE IN DIRECTE STRIJD MET UW UITDRUKKELIJKE ORDERS STOP VERZEKER THANS DE BEWARING DER U TOEVERTROUWDE GEHEIMEN ZONDER OVERWEGING VAN PERSOONLIJKE VEILIGHEID VOOR WIE OOK STOP SMALDEEL TORPEDOJAGERS EN LICHTE KRUISER PLUS VLIEGTUIG MOEDERSCHIP HEBBEN ORDER VANUIT SCAPA FLOW NAAR U OP TE STOMEN

Sunderland en de kapitein keken elkaar aan. ‘Dat is dàt,’ zei Sunderland met een scheve grijns. ‘We kunnen beiden wel met pensioen gaan als we thuiskomen.’
‘Als we thuiskomen,’ zei Oozecoombe, met nadruk op ‘als’. ‘Ik laat nog liever dit schip zinken met alles er op en er aan dan dat ik iets in handen van die boeven laat vallen.’
‘Dat zijn ook duidelijk uw orders,’ zei Sunderland droog. ‘Ik kan er tenminste niets anders uit lezen:

VERZEKER THANS DE BEWARING DER U TOEVERTROUWDE GEHEIMEN ZONDER OVERWEGING VAN PERSOONLIJKE VEILIGHEID.’

Wederom kwam de marconist binnenstormen, zijn haren in de war.
‘Een tweede telegram, sir.’
Sunderland nam het over en bromde: ‘Dit is in andere code.’
Hij cijferde weer enkele minuten en gaf het resultaat aan de kapitein:

IK SNEL U MET VOLLE KRACHT TE HULP STOP HOUD CONTACT MET MIJ IN MARINECODE MASK 48 EN RADIO IN GEEN ENKELE ANDERE CODE STOP ZET UW MACHINES STIL OF KOM MIJ TEGEMOET KOERS WEST-NOORDWEST MELD MIJ OP WELKE WIJZE IK KAN HELPEN

AUCHINLECK REAR ADMIRAL

De Admiraliteit was nu gealarmeerd. De vlootbasis Scapa Flow in Noord-Engeland werd wakker. Alarmschellen ratelden op torpedojagers en kruisers. Motoren sloegen dreunend aan... commando’s klonken. De machinerie der Britse Admiraliteit was in werking gesteld en radiogrammen flitsten heen en weer. Radar-antennes zochten draaiend de zee af... Luitenants ter zee, die vredig sliepen, werden door telefoons gewekt en full speed aan het werk gezet om na te gaan of iets bekend was van een Panamees schip, genaamd ‘OTAHEITE’. Van het vliegtuigmoederschip ‘SEASHARK’ stegen twee Hawker verkenningsvliegtuigen op, nog vóór de ankers waren gelicht en het schip zich zuiver tegen de wind in had gedraaid. Alle radioberichten hadden de bemerking ‘Dringend’ of ‘Hoogst Urgent’.

Vijf over zeven

De bewolking over de Noordzee begon nu steeds sneller te breken. Grote stapelwolken dreven met vrij grote snelheid uit het Noordwesten aan, maar tussen die gevaarten van waterdamp dóór waren grote vlakken van de lucht helder blauw. Vice-Admiraal Auchinleck, aan boord van de lichte kruiser AURORA, zat peinzend neer te kijken op het Admiraliteitstelegram, dat hem een kwartier tevoren, vlak voor de afvaart, had bereikt:

NEEM TERSTOND RADIO-CONTACT OP MET DE ARMADA II STOP DIT SCHIP VERVOERT GEHEIM ATOOMMATERIAAL STOP VIJANDIGE PERSONEN ZIJN DAAR AAN BOORD GEKOMEN MET VERMOEDELIJK PLAN DIT TE BEMACHTIGEN STOP VERMOEDELIJK HUN PLAN ARMADA II WEER TE VERLATEN MET VLIEGTUIGEN ZODRA ZEE KALMER STOP DEZE PERSONEN BESCHIKKEN OVER EEN ONBEKEND WILSVERLAMMEND STRAALWAPEN MET ONBEKENDE ACTIERADIUS STOP UW TAAK IS TEN SNELSTE VERZEKEREN DAT DIT GEHEIM MATERIAAL DE ARMADA II NIET VERLAAT STOP INDIEN DE BEWARING VAN DEZE GEHEIMEN VOLGENS UW OORDEEL TWIJFELACHTIG IS DAN TERSTOND BETROKKEN SCHIP TOT ZINKEN BRENGEN MET ALLE U TEN DIENSTE STAANDE MIDDELEN STOP ZEND ALLE BERICHTEN IN CODE MASK 48 EN WEIGER ELKE UITLEG AAN OF CONTACT MET ANDERE SCHEPEN OF VLIEGTUIGEN STOP HET IS NOODZAKELIJK DAT U SNEL HANDELT VOLGENS UW EIGEN OORDEEL EN ZONDER UITLEG AAN UW BEMANNING STOP DIT IS VAN DE HOOGSTE URGENTIE

Deze orders, bedacht Vice-Admiraal Auchinleck, leken wel enigszins op de instructies, in 1940 door Churchill aan de Britse vloot gegeven, toen deze de opdracht kreeg, de Franse oorlogsschepen in de haven van Oran tot zinken te brengen. Opvallend was ook, dat met geen woord werd gerept over het personeel aan boord van de ARMADA II. Die moesten blijkbaar maar zien hoe zij zich redden, of... dàt netelig probleem werd aan Vice-Admiraal Auchinleck overgelaten.

Tien over zeven

Brede banen zonlicht vielen naar binnen door de stuurboordsramen van de commandobrug, toen kapitein Oozecoombe zijn roerganger opdracht gaf tot wijziging van de koers naar West-Noordwest, ten einde het smaldeel oorlogsschepen tegemoet te varen. Het grote stuurwiel draaide... het schip wendde de boeg en de brede banen zon verschoven over de vloer, flonkerend in het fraai gepoetste koper van de commandobrug. Dertig seconden later rinkelde de telefoon uit de machinekamer. Oozecoombe nam haar op en hoorde een stem die Engels sprak met een vreemd, dik accent:
‘Hier spreekt Itomo, de commandant over uw tegenstanders. Ik wil de kapitein spreken.’
‘Daar spreekt u mee.’
‘Waarom wordt de koers gewijzigd?’
‘Omdat ik daar order toe heb gegeven.’
‘Ik wil dat u het schip onmiddellijk in de oorspronkelijke koers terugbrengt.’
‘Ik denk er niet over.’ Oozecoombe hing de hoorn op. De roerganger stond met onverstoorbaar gezicht aan het wiel. Pailey en Sunderland keken de gezagvoerder zwijgend aan. Het was ieder duidelijk, wie er aan de andere kant van de telefoonlijn had gesproken. Vóór iemand nog een woord zei, veranderde plotseling de trilling der machines die de gehele nacht door op nagenoeg hetzelfde toerental hadden gedraaid. Enkele tellen later stonden zij stil. Het schip liep nog even zijn vaart uit, lag dan stil en begon lui heen en weer te rollen, evenwijdig met de golfrichting. Oozecoombe nam de telefoon op en belde de machinekamer:
‘Geef mij de aanvoerder van die zeerovers daar.’
‘U spreekt met Itomo. Beledigingen hebben op mij geen vat. Maar ik zal ze u vergelden zodra ik dit schip in handen heb.’
‘Het is nog niet zover. Wie heeft de motoren gestopt?’
‘Dat heb ik gedaan.’
‘Wilt u ze direct weer starten. Full speed!’
‘Ik zal de machine laten lopen als u de koers verandert zoals die was.’
‘Ik sluit geen overeenkomsten met zeerovers.’
De vreemdklinkende stem aan de telefoon zei kortaf:
‘Luister goed. Als u niet binnen vijf minuten het roer omlegt, schieten wij vijf man van uw bemanning, die wij gevangen houden, neer.’
Oozecoombe, in de onwezenlijke stilte die er op de commandobrug heerste, nu de machines niet meer liepen, antwoordde koel:
‘Dat heeft niet de minste zin. Ik houd mij aan de koers.’ Hij legde de telefoon neer, wendde zich tot Sunderland en Pailey en vertelde in enkele woorden wat hem zojuist gezegd was. Sunderland’s ogen gingen naar de scheepsklok tegen de wand. Vijftig seconden... een volle minuut was reeds voorbij. De roerganger stond onbeweeglijk naar het kompas te kijken. Professor Pailey streek verbijsterd met de vlakke hand over zijn bijna kale schedel en zei met trillende stem: ‘Dit is afschuwelijk. U zult moeten toegeven, kapitein.’
Oozecoombe kneep de lippen opeen en keek hem zwijgend, maar grimmig aan. De oude professor barstte plotseling los:
‘U heeft niet het recht, het leven van vijf van uw mannen op te offeren omdat u een fout hebt gemaakt. U wilt nu plotseling erg flink gaan doen, omdat u die piraten aan boord hebt gelaten. Die fout hebt u nu eenmaal gemaakt. Moet uw bemanning daarvoor boeten?’
Oozecoombe werd rood van woede, maar beheerste zich en antwoordde snijdend: ‘Ik had die zeven en twintig man van de OTAHEITE kunnen laten verdrinken, natuurlijk. Was dat flinker geweest?’
Daar bleef de professor het antwoord op schuldig. Sunderland keek naar de klok. Nog drie minuten. De roerganger stond onbeweeglijk, als hoorde en zag hij niets. Zijn beste kameraad was mogelijk bij die vijf man, om wier leven het nu ging.
‘Overigens,’ ging Oozecoombe door, ‘ben ik verantwoordelijk voor dit schip en zijn bemanning. Als ik nu toegeef, kan die schurk daar beneden mij over tien minuten opdragen, het schip aan hem over te geven, en dreigen alle gevangenen dood te schieten.’
‘Dat is volkomen juist,’ zei Sunderland. ‘Bovendien is er niet de geringste garantie dat die boef niet iedereen om hals brengt zo gauw hij het schip in handen heeft. Professor, begrijp goed, dat dit een pokerspel is.’
De professor antwoordde heftig: ‘Noem het maar een pokerspel, met een leven van vijf man als inzet!’
Sunderland schudde ongeduldig het hoofd: ‘Het gaat er om, wie de sterkste zenuwen heeft... of die Itomo daar beneden gelooft dat wij wérkelijk niet zullen toegeven. Is hij daarvan overtuigd, dan is het neerschieten van die vijf man volkomen zinloos en niemand doet iets als dat volkomen zinloos is.’
Professor Pailey merkte snijdend op: ‘U vergeet één ding: Als die Itomo die vijf man piet neerschiet, heeft hij niet alleen dit bluf-pokerspel verloren, maar ook elk blufje dat hij hierna nog wil proberen. Ziet u dàt niet in? Hij móét het wel doen.’
De lange secondenwijzer van de scheepsklok wees aan, dat er drie-en-een-halve minuut waren verlopen. Het schip lag lui te rollen op de deining. Het was zó stil, dat de geluiden uit de kombuis duidelijk hoorbaar werden. Het was, of iedereen aan boord de adem inhield. Nog zestig seconden... Nog veertig... Nog twintig... Iedereen op de commandobrug schrikte op, toen de deur van de brug werd opengeworpen en de derde stuurman naar binnen keek, met verwilderde ogen: ‘Kapitein! De bemanning is aan het muiten!’
Oozecoombe staarde zijn derde officier aan of die plotseling gek was geworden. Uit het binnenste van het schip klonk een verward geschreeuw alsof enkele troepen mensen ruzie maakten. Rennende voeten kwamen over het bruggedek naderbij. Een machinist en de bootsman, die weer gevolgd door een ontstelde Bolton, stormden door de open deur naar binnen: ‘Waar is de kapitein?’
‘De mannen zijn razend, kapitein! Beneden staan vijf man vastgebonden aan de loopbrug boven de machines. Als die doodgeschoten worden, zeggen de mannen, spuiten ze benzine in de machinekamer en steken die in brand om de piraten uit te roken. Ze willen niet meer luisteren, kapitein.’
Oozecoombe liet een gegrom horen, schoof met één armzwaai de mannen bij de deur opzij en stapte naar buiten... maar bleef daar staan. Twee verkenningsvliegtuigen kwamen uit een wolk steil naar beneden gedoken, scheerden vlak over de ARMADA met donderend geweld van hun tweemaal twee motoren, trokken steil op, maakten een bocht en kwamen terug, ditmaal langszij en zo laag over het water, dat hun wielen de golftoppen schenen te raken. Het brullend lawaai van hun motoren was tot in de verste uithoeken van het schip hoorbaar en maakte als bij toverslag aan alle spanningen en ruzies een einde. Tot dusver was het schip volkomen geïsoleerd geweest, maar deze plotselinge tussenkomst van een onbekende macht van buitenaf bracht een geheel nieuw element in de toestand. De piraten, die natuurlijk deze vliegtuigen eveneens hoorden en zagen, zonder te weten wat het doel van hun komst was, beseften nu terdege, dat zij méér dan ooit haast moesten maken met de verovering van het ganse schip. Vermoedelijk werd het leven van de vijf mannen die op de loopbrug stonden vastgebonden, door het gedaver van die vier motoren gered. Zulk een kleinigheid als het volgen van een bepaalde koers werd nu immers onbelangrijk.
Beneden in de midscheeps stond de tweede stuurman wijdbeens op één der roosters, het geweer in de hand, zonder zelfs maar een poging te doen om zich te dekken tegen een straalwapen. Hij brulde tegen de leider der piraten, die zich achter één der Dieselmotoren gedekt hield.
‘Wat de kapitein daarboven in zijn hersens haalt, gaat ons geen bliksem aan!’ brulde de stuurman, door het dolle heen van woede, nu hij beneden zich zijn maats weerloos vastgebonden zag staan. ‘Je hebt met ons te maken en niet met die vent daar boven op de brug, die niet eens een geweer kan vasthouden. Schiet één van die mannen daar dood, en ik bezweer je, dat we je krijgen zullen, al moeten we onze eigen handgranaten maken en die naar beneden smijten. Waar of niet, mannen?’ Een luid gebrul en gejuich steeg op. Dit was taal naar het hart van iedereen die een geweer in de vuist had. De mannen waren tot het uiterste getergd door de onmachtige toestand waarin zij zich bevonden, gedwongen als zij waren om te loeren door spiegeltjes, zonder de kans op een eerlijk gevecht van man tegen man. Het gemene en verraderlijke om nu weerloze gevangenen te gebruiken teneinde een overgave af te dwingen, maakte allen, zowel de schepelingen als de leden van het atoompersoneel, zó razend, dat een algemene stormaanval op de machinekamer elk ogenblik kon losbarsten... een zinloos iets, wat veel slachtoffers zou kosten en weinig resultaat opleveren. Temidden van deze verwarde toestand kwam kapitein Oozecoombe als een bom de midscheeps binnen. Zijn stem bulderde dwars door het tumult heen: ‘En wat is hier aan de hand!?’
Zeventien stemmen begonnen hem tegelijk van antwoord te dienen. Geweren werden dreigend geschud. Opgewonden gebarend bracht men hem van alle kanten aan het verstand, dat er iets diende te gebeuren. Zo groot was de opwinding en de verwarring, dat de kapitein telkens in de rede werd gevallen als hij de situatie wilde gaan uitleggen en terwijl dit geschreeuw nog aan de gang was, voerden de piraten een plan uit, dat zij van het begin af hadden overwogen, als alle andere middelen om het schip in handen te krijgen, faalden. Een brul van één der matrozen die met een spiegeltje op zijn post was blijven zitten, was de eerste waarschuwing. Hij wees naar de ladders die naar de midscheeps leidden. Het werd langzaam stil en door deze stilte, waarin men nu het geronk der vliegtuigen hoorde die op geringe hoogte boven het schip cirkelden, kwam stap voor stap een tiental piraten de ladders op, elk een willoze en weerloze gevangene voor zich uit duwend. Het trappenhuis werd nu weer onder intense straling gehouden, zoals een der monteurs, die met zijn geweer langs één der gevangenen wilde schieten, snel bemerkte. Hij sprong tevoorschijn, maar viel bewusteloos van het bordes, nog vóór hij zijn geweer geheel aan de schouder had gebracht. Het wapen viel kletterend zes meter lager op de machinekamervloer en in de stilte, die daarop volgde, klonk snijdend de stem van de piratenleider: ‘Wees nu verstandig en geef u over. Ik verzeker u dat niemand enig leed zal geschieden die verstandig is en zich overgeeft. Wij zijn niet gekomen om u of uw makkers te doden. Wij willen alleen de atoompapieren hier aan boord en dan gaan wij weer weg. Het schip kunt u houden. Uw leven kunt u behouden. Tegenstand is nutteloos... dat is toch duidelijk. Voorwaarts, mannen.’
Niemand boven aan de stalen trappen zei een woord. De korte redevoering had zijn werk goed gedaan. Mensen zijn per slot van rekening altijd maar mensen en niemand verliest gaarne het leven. In de eerste plaats was het onmogelijk, in het wilde weg te gaan schieten zonder een kameraad te raken.
In de tweede plaats... als het wáár was, dat deze geslepen vijanden alleen maar wat papieren wilden hebben en dan het schip weer zouden verlaten, wat heel aannemelijk was... waarom zou men dan daarvoor zijn leven nutteloos weggooien? Zelfs kapitein Oozecoombe, die zonder aarzelen zijn eigen leven ervoor over zou hebben gehad om zijn gemaakte vergissing te herstellen, zag geen uitweg meer. Trouwens... hij voelde wel, dat een order tot schieten, ook al zou hij die hebben gegeven, door zijn mannen eenvoudig niet zou worden opgevolgd. Hij was machteloos. Er was slechts één ding dat hij doen kon. Hij stapte naar voren, en zei met luide stem:
‘Ik geef het schip over, op voorwaarde dat ieders leven zal worden gespaard. En dat mijn scheepsarts voor de gewonden kan zorgen.’
Het antwoord daarop kwam onmiddellijk uit de mond van de piratenleider: ‘Die voorwaarden zijn ingewilligd. Ieder gaat boven in de gang tegen de wand staan en legt zijn geweer vóór zich op de vloer.’
Oozecoombe keerde zich om, wenkte Sunderland hem te volgen en rende zo snel hij kon naar de radiohut. Al kon hij zèlf niets meer doen... er waren nog andere machten in het spel. Hij greep een papier, gelastte de marconist zijn zender in te schakelen en schreef een laatste telegram aan de commandant van het eskader, dat met de grootst mogelijke snelheid vanuit Scapa Flow naderde:

REAR ADMIRAL AUCHINLECK
GECODEERD SUNDERLAND

WAS GEDWONGEN DOOR ONWILLIGHEID BEMANNING EN GEDREIGD MET EXECUTIE GEVANGENEN HET SCHIP OVER TE GEVEN STOP MEEN TE WETEN DAT PIRATEN VAN PLAN ZIJN MET ATOOMPAPIEREN VAN BOORD TE GAAN VERMOEDELIJK MET VLIEGTUIG OF ANDER SCHIP STOP DIT IS MIJN LAATSTE BERICHT STOP LAAT ALLES AAN U OVER STOP GOOD LUCK

OOZECOOMBE - SUNDERLAND

Twintig over zeven

Aan boord van de Britse kruiser AURORA stond Vice-Admiraal Auchinleck eveneens in de radiohut, samen met de luitenant, die speciaal belast was met het ontcijferen van codetelegrammen. Terwijl de admiraal het laatste bericht van de onfortuinlijke gezagvoerder van de ARMADA II las, begon onverwacht de ontvanger in snel tempo opnieuw Morsesignalen door te geven. De marconist greep zijn potlood, schreef enkele woorden neer, en zei verbaasd:
‘Hij zendt gewoon Engels, sir... niet in code!’
Beide officieren bogen zich in spanning over het papier waarop de woorden, geseind door de marconist van de ARMADA, zich aaneenrijden:

‘... Nu komen ze op de radiokamer af. Nog enkele tellen, jongens en je zult niet meer horen. wat hier gebeurt, maar houdt er rekening mee, dat ze me met hun geheimzinnige straal waarschijnlijk kunnen dwingen, alles uit te zenden wat zij willen... daar zie ik er een het bruggedek opkomen... hij ziet mij nu en komt hierheen met zo’n wapen in de hand... als het niet anders meer kan, gooi dan een paar flinke bommen hier op de schuit... hij richt nu zijn straal op mij... hou je haaks...’

Nog een paar verwarde fluitsignalen, en de boodschap hield op. Het laatste contact met de ARMADA II was verbroken. Het schip was definitief in handen der atoompiraten, wie die geheimzinnige overvallers ook mochten zijn.

DE ATOOMRAKETTEN IN WERKING

De leider der piraten, Itomo (niemand had nog kunnen uitvissen of dit in hun vreemde taal een titel was die ‘leider’ betekende of dat het wellicht zijn werkelijke naam was), was een man die wist wat hij wilde en ordelijk denkend op dat doel afging. Zodra zijn mannen in de midscheepsgangen waren aangekomen, waar de verdedigers op een dichte rij tegen de muren stonden geschaard, nu willoos wachtend onder de invloed der straalwapens, gaf Itomo de order:
‘Zeelieden naar links - het atoompersoneel naar rechts.’
Met krachteloos afhangende armen sjokten de willoze poppen door de gang, zich als schapen splitsend in een groep zeelieden en een groep technici.
‘Zeelieden, mars!’ was de volgende order. ‘Door de kombuis het achterschip in, via het dek. Saturo!... Brizzi!... Begeleidt hen daarheen! Neem geen risico’s. Geen van hen mag ook maar één seconde zonder bestraling blijven. Laat onze invaliden hen bewaken en meldt je hier terug.’
‘Baja, Itomo.’
Nu het detachement zeelieden afmarcheerde naar dek III, de kapitein en de stuurlieden voorop, werd de toestand in de gang wat overzichtelijker. De vloer was overdekt met rommel: stukken van geweerkisten, lege patroonhulzen, koffiemokken, scherven spiegel en hier en daar bloedvlekken. Aan het einde van de lange gang schemerde echter, nog even fris en helder als twaalf uur tevoren, de roodgelakte deur die de toegang tot het atoom-laboratorium afsloot. De ogen van Itomo, diep-zwart en zonder uitdrukking er in, gingen van gezicht tot gezicht.
‘Straling versterken tot graad vier!’
De handen van zijn mannen verdraaiden iets aan de ring achteraan hun wapens. De leden van de atoomstaf - monteurs, geleerden en wiskundigen - zakten iets slapper ineen en voelden, de een meer, de ander minder, hun hartslag vertragen. Het laatste restje wilsvermogen verdween uit hun door elektrische trillingen verzadigde hersens en zenuwen.
‘Jij daar!’ de hand van Itomo wees naar Zalenku, en zijn scherpe ogen boorden zich in die van de tweede assistent van Pailey! ‘Waar zijn de atoompapieren en apparaten opgeborgen?’
De donkere geleerde hief langzaam het hoofd en zijn lippen bewogen zich traag, maar er kwam geen geluid uit. Hij scheen met het laatste restje van zijn wil nog kracht te hebben, te zwijgen. Itomo deed een pas naar voren, zag de geleerde diep in de ogen en herhaalde met nadruk:
‘Wáár zijn de papieren en atoomapparaten opgeborgen?’
Zalenku, blijkbaar niet bij machte zijn ogen af te wenden, hief nu langzaam de hand, wijzend naar de ronde, rode deur aan het einde van de gang. ‘In het laboratorium, daar.’
Itomo knorde tevreden en liep met snelle schreden naar de pantserdeur, bekeek haar, draaide even aan het koperen letterslot en kwam met nog snellere pas terug, weer voor Zalenku plaatsnemend.
‘Hoe gaat die deur open?’
Nu hij eenmaal in wilskracht van Itomo had verloren, gaf Zalenku blijkbaar de strijd op. Zijn ogen bleven star de ander aankijken en zijn lippen gaven antwoord als was hijzelf er geen baas meer over... hetgeen eigenlijk ook zo was.
‘Professor Pailey en Bolton hebben de sleutels en Pailey weet de combinatie.’
‘Wie is Pailey en wie is Bolton?’
Zalenku moest hen aanwijzen en werd daarna voorlopig vergeten. De lange, gebogen professor en zijn assistent, twee man met straalwapens achter hen, werden naar de pantserdeur gebracht.
‘Maak die deur open!’
Bolton stond bijna te huilen. Van allen in de gang had hij misschien de sterkste zenuwen of de sterkste wil. Hij slaagde er nog in, hees van woede, stamelend uit te brengen: ‘We zijn sufferds geweest, Pailey... We hadden... de sleutels overboord moeten gooien.’
‘Versterk de straling op hem tot zes!’ schreeuwde Itomo woedend. ‘We hebben geen tijd meer te verliezen!’
Toen Bolton capituleerde, had hij nauwelijks nog de kracht om op zijn benen te blijven staan. Hij haalde de lange, smalle sleutel uit de zak en schoof die in het juiste sleutelgat. Pailey deed willoos hetzelfde. De sleutels gingen tweemaal om... de zoemtoon binnen in de deur veranderde van toonshoogte. Pailey legde het voorhoofd tegen de koude stalen deur, als was hij erg vermoeid en draaide de schijf heen en weer. Itomo, voorovergeleund, las de lettercombinatie af:

A-T-O-M-I-C

Een motor binnen in de deur sloeg aan en trok de zware sluitstaven uit hun nokken... Eén druk en de deur zwaaide open op haar scharnieren en onthulde het schitterend heldere laboratorium, waarin dag en nacht de lichten bleven branden.
‘Naar binnen!’ gelastte Itomo, keerde zich om en wenkte naar Zalenku. ‘Hij daar ook. Sluit de rest op in het vooronder, onder bewaking. Haal de scheepsarts uit het achterschip en laat die naar de gewonden kijken. Alles onder straalbewaking. Eén man gaat mee naar binnen en één blijft hier bij de deur staan.’
De twee mannen die de scheepslieden naar het achterschip hadden vervoerd meldden zich terug.
‘Juist,’ zei Itomo. ‘Jullie zoeken samen het ganse schip af. Kijk of soms ergens zich iemand verstopt houdt. Breng alles wat je nog vindt bij mij. Mars!’
Zijn mannen bewogen zonder aarzelen of vragen - als goed gedresseerde en intelligente honden. Binnen één minuut was de midscheeps verlaten. Sunderland, die samen met Oozecoombe op het laatste ogenblik naar de commandobrug was gegaan, was daar achtergebleven toen de kapitein weer naar de midscheeps terugkeerde en zat nu, samen met de marconist, onder bestraling in de radiokamer. Alles was zo snel gegaan, en ook zo onverwacht, dat Sunderland nog maar juist de tijd had gehad, de brug op te rennen en het zwarte boekje met de geheime codes overboord te gooien. Maar de afschriften van de telegrammen, niet meer gecodeerd, lagen nog in een mapje op tafel en waren snel gevonden door een kleine, grijsogige piraat, die speciaal voor dat doel naar boven scheen te zijn gekomen. Hij neusde door de papieren, liet een grom horen en rende naar beneden.

◦ ◦ ◦

Itomo was juist begonnen met zijn eerste rondgang door het laboratorium, waarin hij Pailey en Bolton de brandkasten had laten openen, toen de kleine man met een geel papier in de hand kwam binnenstuiven en het zijn commandant onder de neus duwde. Itomo las het afschrift van het telegram en kneep de lippen opéén. Het was het afschrift van het bericht van Vice-Admiraal Auchinleck aan Oozecoombe, berichtend dat het vlooteskader op volle kracht naderde. En intussen lag de ARMADA II nog steeds te rollen op de lange, Noordwestelijke deining. Er volgde een verhitte discussie in de onverstaanbare taal. Daarna wendde Itomo zich opgewonden tot professor Pailey.
‘Is die atoommachine klaar voor actie?’
‘Geheel klaar.’
‘Wat voor snelheid kan die het schip geven?’
‘Volgens onze berekeningen tot zeventig kilometer per uur toe.’
Itomo knorde tevreden: ‘Dat is een hoop sneller dan een torpedojager lopen kan. Ik wil, dat u alle maatregelen neemt om de raketten in werking te stellen. Begin nu terstond!’
Pailey, die verslapt in een stoel had gezeten, stond mechanisch op, wenkte Zalenku en Bolton en ging naar de openstaande brandkasten. Itomo gaf zijn luitenant het gele papier terug en zei grijnzend, nog steeds Engels sprekend: ‘Het zal hun weinig baten. Nu achterhalen zij ons niet meer.’

◦ ◦ ◦

De patrouille van twee piraten, die belast was met het doorsnuffelen van het schip, stiet in de middengang van het personeelsverblijf in het voorschip al snel op het luik in de vloer, waardoor die nacht Sunderland de drie vrienden Zip Nelson, Roy Burke en Harry Skoda had laten verdwijnen. Dat luik was van boven gegrendeld, maar deze lieden waren goed opgeleid... opdracht is opdracht. Zij schoven de grendels van het luik, lichtten het op en staarden in een duistere diepte beneden hen. Uit de gang, waarin zij stonden, viel een scheve bundel licht in het ruim en zij zagen bij het schijnsel daarvan kisten, rollen zeil en stapels buizen en balken.
‘Hallo!... Is er iemand daar?’
Geen antwoord. Beide mannen, hun wapens onder de arm geklemd, keken elkaar aan. Vanaf de rand van het luik voerde een stalen ladder naar beneden, naar wat kennelijk een grote bergruimte was. De man die door Itomo ‘Saturo’ was genoemd, nam de beslissing, stapte achterstevoren op de ladder en begon af te dalen, kort daarna door nummer twee gevolgd. Een order om een schip te doorzoeken was een order om het te doorzoeken.

◦ ◦ ◦

Onze drie vrienden hadden intussen alle stemmingen beleefd die een opgesloten mens kan doormaken. Zij waren begonnen met naarstig naar een schakelaar te speuren... hadden die met behulp van een lucifer vrij snel gevonden en startten een inspectietocht door hun grote, stalen gevangenis. Dat bleek alras het vroegere vooronder-laadruim, thans ingericht tot bergruimte en van de Dieselmachinekamer gescheiden door een staalwand zonder patrijspoorten of deuren.
Zij begonnen met rond te neuzen tussen de kisten, balen en machine-onderdelen die overal lagen opgeslagen, maar al gauw werd hun aandacht veel meer in beslag genomen door de geluiden uit de machinekamer: het daveren van de Brengun, geratel van geweren en geschreeuw. Door hun oren tegen de wand te leggen konden zij zich een vrij aardig beeld vormen van wat daar gebeurde. Toen zij ontdekten, dat de piraten die ruimte hadden veroverd, nokten zij even af en gingen op een paar kisten zitten, elkaar somber aankijkend.
‘Ik kan me niet losmaken van het idee,’ zei Roy Burke tegen Zip Nelson, ‘dat die landgenoten van jou het niet bijzonder leep aan de steel hebben gestoken. Hoe hebben ze in vredesnaam kans gezien, die bandieten door de tunnel te laten komen? Als er toch iets makkelijk te verdedigen was, dan toch zeker die tunnel.’
‘De beste stuurlui zitten opgesloten,’ grauwde Zip Nelson geïrriteerd terug. ‘Weet jij veel wat er precies gebeurd is?’
Roy Burke, die stoere Amerikaan, haalde de schouders op: ‘Als je het mij vraagt, zijn ze gewoon hun kop kwijtgeraakt. Neem nou dat opsluiten van ons. Waarom? Omdat ze hun kop kwijtraakten. Zou op een Amerikaans schip niet gebeurd zijn.’
Zip stoof woedend op: ‘Als wij in 1940, toen iedereen dacht dat we de oorlog al verloren hadden, niet koppig waren blijven doorvechten, waren jullie Amerikanen er niet eens meer aan te pas gekomen!’
‘Hoho,’ suste Harry Skoda. ‘Wij zijn prijswinnaars van de United Nations en een zinnebeeld van de verbroedering der volken. Willen de heren hun geschil maar voorleggen aan de Veiligheidsraad zo gauw we hier uit zijn?’
Een nieuwe uitbarsting van geschreeuw en geweervuur onderbrak hen.
‘We komen hier nooit meer uit!’ verklaarde Zip Nelson, heen en weer ijsberend tussen stapels stalen balken. ‘Als de piraten met die atoomdingen gaan knoeien, vliegen we met schip en al de lucht in.’
‘Een schone dood,’ mompelde Harry Skoda... ‘Hoor! Nu is het weer rustig.’
Maar dat bleef het niet lang. Geroep en geschreeuw laaiden op, toen de piraten de vijf zeelieden aan de loopbrug bonden en de bemanning zich ging verzetten tegen de onderhandelingen van hun kapitein. Vlak daarop daverden de verkenningsvliegtuigen over de ARMADA II heen, en tenslotte werd alles weer rustig... verdacht rustig. Geen geweerschot werd meer vernomen... geen woedend geschreeuw meer of haastig rennen.
‘Jouw lepe landgenoten zijn het haasje,’ zei Roy Burke vol afschuw en gaf in woede een trap tegen een kist. ‘Ze zijn hun schip kwijt. Ze hebben het loodje gelegd. Bakzeil gehaald. De fiere Britse leeuw is een dutje gaan doen.’
Zip Nelson was te woedend om er nog op in te gaan. Hij ging een eind verder op zijn nagels zitten kluiven van louter ergernis en zenuwen. Hij was veel minder een geboren vechtjas dan Roy Burke en zijn brein, geheel ingesteld op wiskundige berekeningen en natuurkundige problemen, was niet opgewassen tegen de meer stoere, soldateske aard van de Amerikaan. En zij zaten nog in die houding te piekeren, toen zij een grendel van het luik boven hen hoorden schuiven.
‘Pas op!’ siste Roy. ‘Duik weg. Achter die balken, Zip! Jij daar achter die kisten, Harry. Pak een of ander ding om mee te meppen.’
De tweede grendel werd weggeschoven terwijl zij wegdoken achter hun dekkingen, laag hurkend om van bovenaf niet te worden gezien. Roy, die in dergelijke situaties instinctief veel sneller dacht en kon handelen dan de anderen, had juist op tijd het elektrische licht uitgedraaid en zat inééngedoken achter wat olievaten niet ver van de voet van de stalen ladder. Door het vierkante, open luik boven hen straalde fel, elektrisch ganglicht en tegen dat licht zagen zij, scherp afgetekend, de gestalten van twee mannen met de zwarte straalwapens onder hun armen geklemd. Enkele tellen van ademloze spanning terwijl die mannen in het duister beneden hen tuurden... dan kwam de eerste de ladder af, het straalwapen in de vuist, gevolgd door zijn maat. De benedenste van de twee zwaaide zijn wapen rond door het donker, maar het geluk wilde, dat Harry en Zip achter stalen balken verborgen zaten en Roy achter een stapel olievaten... dat metaal beschermde hen afdoende tegen de werking van de anders beslist fatale straling. Het licht viel uit het luik recht naar beneden, en vanuit dat licht konden de piraten in het duister om hen heen niets onderscheiden. Roy Burke hield één hand zijwaarts uitgestrekt, om door de tinteling te voelen, of de straal zijn richting uitkwam of niet... zijn rechterhand omklemde een zware Engelse moersleutel die zij al bij het begin van hun onderzoekingstocht hadden gevonden. De tinteling in Roy’s hand verdween. Hij stak zijn hoofd boven de olievaten uit... en zag de eerste piraat, met de rug naar hem toe, op de vloer bij de ladder staan. De tweede was bijna geheel beneden, maar die meende blijkbaar, dat de kust veilig was door het straalwapen van zijn metgezel, en had zijn eigen wapen nonchalant onder de arm geklemd. Op het ogenblik, dat nummer twee zijn voet op de vloer zette, sprong Roy Burke als een panter naar voren en sloeg uit alle macht toe achter op het hoofd van piraat nummer één. Hij kéék niet eens of de slag raak was... Roy wist het, keerde zich metéén om en plofte zijn zware boksersvuist in de maag van nummer twee. Roy had met zulke meppen kampioenboksers zwaargewicht buiten gevecht gesteld in zijn schoolwedstrijden en de tweede piraat was er niet op bedacht. Hij sloeg dubbel, tuimelde met kleine, snelle passen achterwaarts tot hij werd gestuit door de scheepswand in zijn rug en viel als een meelzak langs die wand op de vloer, waar hij hulpeloos naar adem lag te happen. Nummer één lag al bewusteloos... De straalwapens rolden op de vloer heen en weer met de beweging van het schip. ‘Pas op voor die dingen!’ waarschuwde Harry. ‘Blijf er vóór weg!’ Roy klom rap de ladder op, om het luik te sluiten.
Zip en Harry naderden ieder één van die straalpijpen behoedzaam van achteren, raakten ze voorzichtig met één vinger aan, grepen ze dan beet en hielden ze voor zich uit, ze veiligheidshalve op de scheepswand gericht houdend. Roy Burke intussen was in de weer met een rol touw, waarvan enorme hoeveelheden in deze bergruimte te vinden waren. Hij snoerde beide bandieten aan elkaar vast, omwikkelde hen met winding na winding touw tot zij er uit zagen als een Siamese mummie, duwde hun de monden vol met dotten poetskatoen en bond ten overvloede het hele zaakje vast aan een stapel U-balken van naar schatting een ton of zes. Die zouden zo snel niet loskomen. Zip Nelson en Harry Skoda stonden intussen nog voorzichtig met hun straalpijpen te experimenteren. De dingen waren veel zwaarder dan zij gemeend hadden: per stuk wogen zij zeker tien of twaalf kilo, vermoedelijk omdat er een beschermende loodmantel, of een afscherming van een ander soort metaal in de staaf was aangebracht. De kop van de lamp was verdraaibaar, juist zoals bij een elektrische lantaarn, maar geen van tweeën hadden zij veel lust er in te gaan kijken om te zien hoe het gat er uit zag. Achteraan de vreemde instrumenten was een ring van een soort plastic, die óók verstelbaar was... maar wat was precies de werking van deze instelringen?
‘Ik wou, dat we een of ander proefkonijn hadden,’ bromde Harry Skoda. ‘Dat bestralen van zo’n scheepswand is maar een kouwe lol.’
Roy Burke, klaar met het binden van zijn gevangenen, kwam naderbij en hoorde Harry’s laatste opmerking.
‘Koe!’ zei hij, ‘je kunt het toch op mijn hand proberen! Hier. Begin maar.’
Met zijwaarts uitgestoken arm en gespreide benen ging hij gereed staan, terwijl Harry voorzichtig het apparaat naar zijn hand toe zwaaide.
‘Voorzichtig,’ waarschuwde Zip. ‘We weten nog niet, hoe breed die stralenbundel is.’
‘Kan nooit zó breed zijn,’ antwoordde Harry, nog steeds zijn straalwapen, onder de arm geklemd, naar Roy toe zwaaiend. ‘Voel je al wat?’
Roy stond nog als een rots, de rechterarm uitgestoken, de draaiing van Harry’s wapen in de gaten houdend.
‘Ik voel nog geen spat... Ja, nu wel. Mijn vingers beginnen te tintelen... Nu mijn hele hand... Nu mijn onderarm... Stop!’ De begrenzing van de bestraling was blijkbaar vrij scherp, en door het verschil te bekijken tussen de stralingsgrens op Roy’s arm en de lengteas van het straalwapen kwamen zij tot de conclusie, dat het straalwapen een vrij smalle, kegelvormige baan wierp met een spreidingshoek van ongeveer vijftien graden.
‘Verdraai nu eerst die kop eens,’ beval Roy. Harry verdraaide de bredere kop van het instrument voorzichtig, Roy nieuwsgierig aankijkend. ‘Merk je wat?’
‘Ja zeker. Mijn hele arm tintelt nu.’
‘O! Dan kun je hiermee de bundel breder of smaller maken. En hoe smaller natuurlijk, hoe geconcentreerder. Wacht even... Ik zal hem versmallen.’
Harry draaide de stralingskop van zijn wapen helemaal terug en nu bleek inderdaad dat het instrument een zeer dunne, maar sterk geconcentreerde bundel uitzond, die op de plaats waar deze Roy’s arm trof, een ondraaglijk sterke, pijnlijke prikkeling tevoorschijn riep, juist of er een krachtige, elektrische stroom door werd gezonden.
‘En wat is nu die ring daar achteraan?’
Harry hield de stralenbundel op gemiddelde breedte en begon de ring te verstellen. Vóór hij die twee centimeter had verdraaid, gaf Roy een schreeuw en trok zijn arm terug of hij die gebrand had.
‘Dat was niet mis, broer. Maar het is een ànder soort van prikkeling.’
Harry draaide haastig de ring zover mogelijk de andere kant uit en probeerde opnieuw.
Ditmaal kon Roy zonder veel moeite de tinteling, zelfs van de geconcentreerde bundel, doorstaan.
‘Maar het is een ander soort tinteling,’ hield hij vol. ‘Als je het mij vraagt, doet die ring iets aan de golflengte van de straling of iets dergelijks. Zet hem nu eens op zijn zwakst en probeer hem op mijn hoofd.’
Harry Skoda keek nogal bedenkelijk, maar Zip had een beter idee: ‘Stel je voor dat we ons vergissen en dat die schijnbaar zwakke straal juist de dodelijke is. Wat zwak aanvoelt in je hand kan best veel sterker werken op de hersencellen. Probeer hem eerst maar even op die twee piraten daar. Vergissen we ons, dan is het hun eigen schuld. Moeten ze er maar een handleiding bijdoen.’
Daar had niemand iets tegen in te brengen. De ene piraat was nog bewusteloos, met een kolossale buil op zijn hoofd, maar de andere had zijn ogen open, hoewel hij nog een tikje groen zag. Toen hij Harry met het gerichte straalwapen op zich zag af komen, werden zijn ogen groot van vrees... maar dat was ook het enige wat er gebeurde. Na dertig volle seconden onder invloed van de straal, lag hij nog juist zo te kijken als toen ze hem naderden.
‘Dat is voldoende bewijs,’ zei Roy tevreden. ‘Richt hem nu maar op mij.’
Er volgden vijf minuten van merkwaardig geëxperimenteer. Bij de zwakste bestraling, waarmede zij nu begonnen, vertelde Roy, dat hij zich moe voelde worden, met een gewaarwording of zijn zintuigen niet goed meer werkten. Hij voelde de vloer onder zijn voeten niet duidelijk meer, begreep niet goed meer wat hij zag en werd ook trager in zijn antwoorden... kortom: de signalen die van zijn zintuigen naar zijn hersens gingen, kwamen vertraagd of onduidelijk door. Toen Zip hem vroeg enkele bewegingen te maken, gebeurden die onzeker en loom. Bij langzaam sterker wordende bestraling begon Roy verschijnselen te vertonen van een soort slaapwandelaar. Zijn ogen gingen staren; als hij antwoordde deed hij dat mompelend en veel te laat en hij scheen ook niet meer bij machte, zelfstandig te denken of te besluiten. De mop begon pas goed, nadat Harry de kop van zijn wapen iets voorbij de middelste stand had gedraaid. Roy’s wil leek toen volkomen uitgeschakeld. Een grijns gleed over het gezicht van Zip Nelson, zeldzaam verschijnsel bij deze meestal zo droge, wetenschappelijke wonderjongen.
‘Zeg mij na: Alle Amerikanen zijn ezels.’
Roy’s ogen kregen een woedende uitdrukking, zijn kaken bewogen tweemaal, maar toen Zip hem strak bleef aankijken, zei hij toonloos: ‘Alle Amerikanen zijn ezels.’
Zip barstte in een proestend gelach uit, dat Harry haastig moest smoren, uit vrees dat het geluid onverhoeds aan iemand hun aanwezigheid in dit ruim zou verraden. Want het begon er nu véél op te lijken, dat deze patrouille van twee man hen per ongeluk had ontdekt en in de val was gelopen. Dat betekende vermoedelijk, dat Zip, Roy en hijzelf de enige niet-piraten aan boord van de ARMADA II waren, die niet alleen niet gevangen waren genomen, maar bovendien twee der gevreesde straalwapens in handen hadden weten te krijgen. Maar wat nu te doen? In dit ruim blijven zitten, elkaar bestralen en opdrachten geven tot tongen uitsteken, lange neuzen trekken of op je kop gaan staan, had natuurlijk weinig praktische zin. Zij oefenden om beurten even op elkaar om de werking van die twee dingen onder de knie te krijgen. Daarna nam Roy, met het zelfvertrouwen van grote spierkracht, de Engelse sleutel op, en begon de ladder te beklimmen, door de beide anderen op de hielen gevolgd. Roy drukte zijn oor tegen het luik, luisterde even tot hij er zeker van was dat in de gang boven niemand rondliep, lichtte het luik tien centimeter, spiedde rond en sloop de gang in, het luik openhoudend voor Zip en Harry, die onmiddellijk ieder met één wapen beide einden van de gang begonnen te bestrijken. Roy liet behoedzaam het luik zakken. Harry fluisterde over zijn schouder: ‘Ik ben benieuwd wat er gebeurt als twee man, ieder met zo’n straal op dodende sterkte, elkaar onverwacht tegenkomen.’
‘Heel eenvoudig,’ zei Roy onbezorgd. ‘Dan val je allebei plat neer en hoef je je er verder geen kopzorgen over te maken.’
‘Het is wel verschrikkelijk stil hier aan boord.’
Roy keek naar de deur die naar de midscheeps voerde:
‘Dan zullen wij eens voor wat vertier gaan zorgen. Volg me maar.’

Halfnegen

Intussen was er wel het een en ander gebeurd. Piraten kwamen af en aan met berichten en rapporten. Het was de bedoeling van Itomo, de atoomraketten in werking te doen stellen, omdat alleen op die manier de ARMADA II voldoende snelheid kon halen om elk ander schip te ontlopen. Maar totdat deze raketten zouden werken, was het wenselijk, allereerst de Dieselmotoren aan te slaan. Twee machinisten en wat machinekamerpersoneel werden daarom uit het achterschip ontboden en naar beneden gestuurd. De roerganger, die aan het wiel had gestaan toen het schip werd overgegeven, was onder bewaking op de brug gebleven. Hij bleef daar ook nu en kreeg onder bestraling de opdracht, de koers te herstellen, die het schip gevaren had alvorens Oozecoombe die wijzigde. De Diesels sloegen dreunend aan en de boeg begon weer de golven te klieven, weglopend van het gevechtseskader dat op volle kracht vanuit Scapa Flow naderde. Eén der rapporten van de commandobrug maakte melding van een onbekende meneer Sunderland, die nog bij de marconist zat en Itomo gaf kortaf bevel, die meneer Sunderland bij de rest in het achterschip op te bergen en dit geschiedde dan ook. De Geheime-Dienst-man sjokte braaf over het zonbeschenen achterdek naar het verblijf aldaar, waar een deel der schepelingen mistroostig bijeen zat, op stoelen of op de vloer, permanent bestraald door enkele gewonde piraten met verbanden om armen of benen.
Het enige vertier in dat sombere hol werd gebracht door Tubby, de ruwharige foxterrier van de derde stuurman, die gedurende het ganse gevecht had geschitterd door afwezigheid, maar die nu tevoorschijn was gekomen en aan de voeten lag van de steward, van wie het dier blijkbaar nogal eens lekkere beetjes kreeg. Het beestje, dat al dagenlang ziek was geweest, scheen nu aardig opgeknapt en véél minder dan de mensen last te hebben van de straling waaraan het blootstond. Het kwispelstaartte tenminste vriendelijk, toen Sunderland werd binnengebracht, ging even naar hem toe, snuffelde blij aan Perry’s broekspijpen en ging tevreden weer bij de steward liggen. Naar zijn eigen baas, de derde stuurman, keek het dier, merkwaardig genoeg, geen moment om.

◦ ◦ ◦

In het atoom-laboratorium dreef Itomo de drie tot een soort intellectuele slaven gemaakte atoomgeleerden tot de grootste haast aan. Waarom hij zulk een haast had, was vermoedelijk alleen hemzelf duidelijk en met gespannen aandacht volgde hij elke beweging van professor Pailey. In de middelste der brandkasten lagen naast elkaar op rubberkussens enkele groen geverfde cylinders, iets dikker dan een sigaar, maar driemaal zo lang. Pailey nam er een uit en legde hem behoedzaam op een bureau, waar Zalenku hem vasthield om hem tegen afrollen te beschutten. Aan het plafond van het laboratorium was een railbaan, waaraan de kat liep van een Westontakel. Bolton draaide de vleugelmoeren los die één der staande, rode cylinders in hun nissen vasthielden, pikte de twee haken van de Westontakel in twee ogen boven aan de rode cylinder, trok de ketting strak en transporteerde de zwevende cylinder, hangend aan de railbaan, tot boven een vloerluik in de hoek, dat inmiddels door Pailey was geopend en dat via een wenteltrap toegang verleende naar de onder het laboratorium gelegen atoom-machinekamer. Bolton liet de rode cylinder wat zakken, tot die in het gat zweefde en de ronde kop van het op een vliegtuigbom gelijkende ding iets beneden ooghoogte kwam. Opzij in de welving van de cylinderkop was een met vier bouten bevestigd klepje aangebracht. Dit klepje werd door Pailey losgeschroefd. Bolton wandelde naar het bureau, nam de groene cylinder van Zalenku over, keek met zijn lodderige ogen Itomo aan en waarschuwde met dikke tong: ‘Wees voorzichtig met die straal van u... Als ik deze cylinder laat vallen, vliegt het hele schip tot atomen uit elkaar!’
Pailey stond toe te kijken terwijl Bolton de groene cylinder in de kop van de rode torpedo schoof en schroefde er daarna het deksel weer op. ‘Laat maar zakken,’ zei hij toonloos en Bolton vierde de ketting van de Westontakel tot de rode cylinder in de machinekamer was verdwenen. Itomo gaf kortaf enkele orders aan zijn bewakers, nam één van hen mee naar beneden en liet Pailey, Bolton en Zalenku vóór zich uit de wenteltrap afgaan, zonder hun de kans te geven, één ogenblik uit de stralenbundels te geraken. De Britse atoomproef stond op het punt te beginnen... maar wel anders dan men gedacht of verwacht had. Tòch voelden Pailey, Bolton en Zalenku een brandende nieuwsgierigheid: Zou hun machine werken, ja of neen?

Kwart over negen

De atoom-machinekamer werd gedomineerd door een reusachtig bouwwerk in het midden, waarin de kernreactor was ondergebracht. Aan weerszijden daarvan stonden de door Dieselmotoren aangedreven pompen voor het zeewater, met dáár weer naast de lange, dikwandige staalcylinders, die achter het schip uitstaken en waaruit de stoomstralen moesten spuiten die het schip met grote snelheid voorwaarts zouden drijven. De voorwand van deze machineruimte was bijna geheel bezet met klokken, manometers en signaallampen, waarop men alles wat er binnen in de kernreactor en in de stoomraketten gebeurde, kon aflezen. De enorme hitte, die bij de atoomsplitsing binnen de lood- en asbestmantels van de reactor ontstond, werd overgebracht op een circulatie-systeem dat niet gevuld was met water of een soortgelijke vloeistof, maar met vloeibaar lood. Dit lood werd door speciale pompen rondgeperst langs de wanden van de staalcylinders, die daardoor een enorme temperatuur kregen, maar zelf natuurlijk niet smolten omdat dit bij staal eerst bij een veel hogere temperatuur gebeurt. Het gebruik van lood had tot voordeel, dat het tegenhouden van de stralingsbesmetting, die zo gevaarlijk kan zijn, veel eenvoudiger werd en dit alles droeg bij om de machinerie zo ongecompliceerd mogelijk te maken. Voor deze proef waren twee aparte Dieselmotoren opgesteld, die het zeewater in de stoomraketten moesten spuiten, maar Pailey en Bolton hadden intussen al een methode bedacht om de stoomraketten zelf de energie te laten leveren om die pompen te drijven, zodat geen vreemde macht meer nodig was. Een tweede Westontakel, lopend langs het dak tot boven de kernreactor, vervoerde de rode cylinder tot boven een rond mangat, dat werd losgeschroefd en waarin met grote behoedzaamheid de cylinder verdween. Bolton en Zalenku samen sloten daarna het mangat en brachten de speciale afscherming er boven aan, terwijl Pailey, voor het enorme schakelbord staande, aan de hand van een boekje met aantekeningen de standen der manometers controleerde. Itomo stond beneden aan de wenteltrap met triomfantelijk schitterende ogen en volgde elke beweging van de drie mannen, die nu enkele lange hefbomen neerdrukten. Door middel van een tuimelaar-systeem trokken deze hefbomen lange staven uit de reactor omhoog, tot plotseling een licht gezoem klonk en de grote, zwarte wijzer op de grootste der manometers tegen de wand met een schok begon te leven. Itomo had zelf de straling van zijn apparaat al enkele malen verzwakt en gaf nu zijn handlanger een teken om dit ook te doen. Het was hem al lang duidelijk geworden, dat de drie geleerden, die zovele jaren aan deze berekeningen hadden gewerkt, zó brandden van verlangen om eindelijk hun machinerie in de praktijk te proberen, dat niets ter wereld hen nu meer had kunnen tegenhouden... Zij stonden, bleek van spanning, naar hun manometers te kijken, terwijl het gezoem in de kernreactor langzaam sterker werd.
‘Hij werkt!’ zei Zalenku hees, met gebalde vuisten, en alle drie de mannen stonden onbeweeglijk te staren naar de wijzers die langzaam over de rode cijfers voortgleden naar de plaats, waar een dikke, zwarte streep een kritieke grens aangaf. Zonder zijn ogen van de wijzers af te nemen, beval Pailey nu: ‘Bolton, sla de bakboordspomp aan! Zalenku, jij de andere.’ Overhaast bogen beide geleerden zich over de Dieselmotoren, controleerden of de brandstofkranen openstonden en drukten op de startknoppen. Samengeperste lucht siste en onmiddellijk sloegen de motoren dreunend aan... alleen de koppelingen stonden nog los, maar één ruk aan de hefbomen daarvan zou de pompen inschakelen en het water in de nu langzaam gloeiend wordende cylinders spuiten. Pailey keerde het hoofd om:
‘Itomo, geef order de scheepsmotoren te stoppen.’
De piratenleider knikte en gaf een korte order aan de man achter hem, die haastig de trap opliep. Een minuut later hield het draaien der schroeven op en in de ongewone stilte klonk nu het gebrom van de reactor.
‘Lood is gloeiend,’ rapporteerde Bolton, die de temperatuurmeters in de gaten hield.
‘Rem de reactie af,’ beval Pailey, want de wijzers hadden nu bijna de waarschuwende strepen op de manometers bereikt. Met hefbomen werden de smoorstangen een eindweegs in de reactor geschoven. De wijzers remden af, liepen iets terug en bleven stilstaan. Pailey haalde diep adem: ‘Schakel de pompen in. Motoren langzaam.’
Bolton en Zalenku haalden de hefbomen over die de perspompen koppelden aan de langzaam lopende Diesels. Een sissend, borrelend geluid... een dof gebrul en een machtige schok ging door het ganse schip.
De drie geleerden wankelden op hun plaatsen toen het zeewater in de gloeiende cylinders terechtkwam en onmiddellijk werd omgezet in stoom van enkele tientallen atmosferen druk en naar achteren buiten het schip wegspoot. De kolossale tegendruk op de gesloten vóóreinden der raketbuizen schokte het schip naar voren alsof een vuist het van achteren had getroffen. Het sidderde in al zijn binten en de snelheidsmeter schoot omhoog tot op het cijfer 22.
‘Twee en twintig mijl!’ riep Bolton geestdriftig. ‘Dat is meer dan we gedacht hadden!’
Zalenku schrok plotseling op: ‘Wij hebben de machinekamer niet gewaarschuwd om de schroeven in vaanstand te zetten!’
Pailey schudde het hoofd: ‘Ze merken gauw genoeg wat er aan de hand is als die schroeven uit zichzelf gaan draaien... Alsjeblieft!’ De naald van de snelheidsmeter schoot omhoog op 24, 25, 26 mijl, toen na elkaar de beide scheepsschroeven, die verstelbare bladen hadden, zó werden geplaatst dat de bladen recht naar achteren wezen en dus zo weinig mogelijk waterweerstand ondervonden.
‘Diesels en pompen halve kracht!’ riep Pailey op luide toon om boven het gebrul der stoomraketten uit te kunnen worden verstaan. Méér water spoot in de gloeiende raketbuizen. Het gebrul van de wegspuitende stoom werd zwaarder van toon en de snelheidsmeter liep op tot 45 mijl. Het schip sneed nu door het water met zulk een onwaarschijnlijke snelheid, dat de kolking en zuiging alléén al een permanent dreunend geluid veroorzaakte. Het schip trilde als een auto, die op topactiviteit tegen een storm in wordt voortgejaagd. De spanning van de stoom in de cylinders was nu ongeveer zeventig atmosfeer, hetgeen betekende dat op elke vierkante centimeter van de doorsnede van elke raketbuis een druk stond van zeventig kilogram.
De drie geleerden, totaal vergetend in wat voor situatie zij zich bevonden, schudden elkaar verheugd de hand. Hun jarenlange werk was met succes bekroond. De man, die vermoedelijk met het resultaat van dat werk zou gaan strijken, stond aan de voet van de wenteltrap en glimlachte flauwtjes. Hij verstelde iets aan zijn straalwapen. Nu de heren geleerden hun doel bereikt hadden, was wat meer voorzichtigheid geboden!

◦◦◦

De ARMADA II mocht dan sneller zijn dan het haar achtervolgende gevechtseskader, sneller dan vliegtuigen was zij beslist nog niet en vanaf het moment dat de piloten der eerste twee verkenningsvliegtuigen haar in de ochtendnevel hadden ontdekt, was het schip geen moment meer onbespied gebleven. Die vliegtuigen bleven hóóg en hun motorgeronk werd meestal door het geluid der scheepsmachines overstemd, maar alles wat de piloten aan bijzonders opmerkten, gaven zij per radio door aan de kruiser AURORA. Tien minuten nadat de ARMADA, met enorme, witte stoomstralen achter zich aan, van het eskader wegstoof, kreeg Vice-Admiraal Auchinleck een ontcijferd rapport op zijn bureau:

DE SNELHEID VAN DE ARMADA II IS PLOTSELING TOT VER BOVEN HET NORMAAL MOGELIJKE VERHOOGD STOP ACHTER HET SCHIP ENORME STRALEN WITTE ROOK OF STOOM STOP HET ZAL U ONMOGELIJK ZIJN HAAR BIJ DEZE SNELHEID IN TE HALEN STOP NADERE BERICHTEN VOLGEN

Vijf minuten later zond Auchinleck het volgende telegram aan de Admiraliteit:

ARMADA II GEHEEL IN HANDEN VAN ONBEKENDE VIJAND STOP ELK RADIOCONTACT DAARDOOR VERBROKEN STOP HAAR SNELHEID OP ONBEKENDE WIJZE THANS VER BOVEN NORMAAL STOP BEN BUITEN STAAT HAAR IN TE HALEN INDIEN GEEN ANDERE MOGELIJKHEID ZAL IK HAAR MET VLIEGTUIGBOMMEN TOT ZINKEN BRENGEN

V. A. AUCHINLECK

DRIE JONGENS TEGEN ATOOMPIRATEN

Vijf minuten vóór tien

De zon was al merkbaar warm en van de witte stapelwolken losten er steeds meer op. De zee, die de afgelopen nacht zich zo woest had gedragen, was nu een eindeloos landschap van gladde, blauwgroen deinende waterbergen, die er onwaarschijnlijk vredig uitzagen. Binnen in het schip was het echter aanmerkelijk minder vredig. De schijnbare rust dáár was niet een stilte die op een storm volgde, maar veeleer een, die aan een storm voorafging. Zip Nelson en zijn beide strijdmakkers snapten wel, dat het weinig zin had, in een dood stuk rechte corridor te blijven wachten tot zij werden ontdekt. Dit stuk gang kwam aan de voorzijde met een deur uit in het vooronder. Daarheen gaan leek hun betrekkelijk zinloos en dat overwogen zij dan ook niet. Véél meer lokte hen de deur aan de andere zijde, die toegang verleende tot woondek IV in de midscheeps. Maar wat lag er achter die gesloten deur? Die vraag was even open als de deur gesloten was. Zij stonden gedrieën vóór die ijzeren doorgang, legden hun oren er tegen, maar vernamen totaal niets. Op dat tijdstip waren de Dieselmotoren nog niet weer aangeslagen en de ARMADA II leek wel een voor anker liggend hospitaalschip, zo rustig bleef het. Roy Burke, doortastend als steeds, hakte tenslotte de knoop door, drukte de kruk naar beneden, opende de deur op een kier, maar paste er wel voor op, zijn hoofd om de hoek te steken. In plaats daarvan schoof hij een stuk van zijn hand naar buiten. Toen hij geen straalprikkeling voelde, schoof hij die hand iets verder en toen ook dàt geen waarschuwende tinteling bracht, maakte hij de kier wat breder en loerde omzichtig met één oog de gang af. De gangloper was nog steeds bezaaid met restanten van de veldslag en aan het verre uiteinde van de lange gang stond een ronde, rode deur half open. Een piraat zat er op een stoel naast, zijn straalwapen dwars over zijn knieën liggend. Roy strekte één hand naar achteren en maakte een grijpend gebaar met zijn vingers. Harry snapte hem terstond en legde zijn eigen straalinstrument er in. Roy trok zijn hoofd terug en fluisterde: ‘Staat het op zijn sterkst?’
Harry knikte. Roy bracht zijn hoofd weer naar buiten, zwaaide het wapen door de kier en bracht het omhoog... De bandiet aan het andere einde van de gang schokte even op, en zakte dan, langzaam en als viel hij in slaap, voorover van zijn stoel af. Dat maakte nogal enig tumult, maar Roy aarzelde geen seconde, sprintte als een soort Zatopek tussen geweren en stukken hout door de lange gang af en had het wapen van de gevallen bandiet te pakken, vóór er zich iemand anders had vertoond. Zip en Harry kwamen nu ook aanrennen en het drietal, nu alle drie met zulk een kostbaar wapen in de hand, stond eventjes roerloos om zich heen te kijken of er ergens vandaan soms iemand kwam opdagen. Het was een zenuwslopend gedoe... met deze straalwapens was één seconde voldoende om buiten gevecht te worden gesteld. Wie een ander niet tijdig genoeg zag, kreeg de kans niet meer om daar spijt van te hebben. Het was een geluk voor de jongens, dat bij de gevechten om het schip zoveel van de oorspronkelijke zevenentwintig aanvallers buiten gevecht waren gesteld. In de machinekamer, in het vooronder, op de brug en in het achterschip waren bewakers nodig en daardoor was er bij het atoom-laboratorium maar één man op post achtergebleven, en die was nu ook definitief uitgeschakeld. De drie jongens aarzelden bij de stalen poort van het laboratorium, waaruit vreemde, metalige geluiden kwamen, waarvoor zij geen oorzaak konden vinden. Zij wisten niet, dat dit een atoom-laboratorium was, en konden evenmin weten, dat de drie geleerden, samen met de piratenleider, in de machinekamer onder het laboratorium bezig waren. Bovendien lokte het hen niet erg, die stalen poort door te gaan... zij hadden instinctief het gevoel dat zij, juist als muizen, daar in een soort val terecht zouden komen. Nog steeds scherp luisterend en zenuwachtig naar alle kanten spiedend, hun straalwapens op borsthoogte geheven, pleegden zij gefluisterd overleg in korte zinnen:
‘Moeten we bij elkaar blijven?’
‘Natuurlijk. Als wij rug aan rug gaan staan, kan niemand ons te na komen.’
‘Maar waar gaan we nu heen?’
‘Naar de commandobrug. Eerst zien, of de radio nog werkt. Als we met deze wapens op de brug zitten, is er geen mens die bij ons kan komen.’
‘Hoog, droog en veilig. O.K.’
Zij gingen naar de trap van dek III in een vreemde slagorde: Roy Burke voorop met zijn wapen geheven; Harry en Zip achteruitlopend achter hem aan, zodat niemand hen kon overvallen. Het beklimmen van de trap naar dekhoogte ging op dezelfde wijze... treetje voor treetje. Bovenaan de trap stond Roy stil. Uit de richting van de kombuis kwam gedempt gepraat met het gekletter van borden en messen. Een waterketel begon te fluiten en werd kennelijk van het vuur genomen. Vermoedelijk waren enkelen der piraten een maaltijd aan het verorberen.
‘Boeventuig,’ knorde Roy, die zijn maag geducht voelde rammelen. Hij overwoog één ogenblik een inval in de kombuis, maar Harry, die dat aanvoelde, gaf hem een por in de rug: ‘Vergeet nou eens een ogenblik je dromen van warme worstjes en broodjes kaas. De commandobrug moeten we hebben - geen zure bommen.’
Roy Burke grinnikte, want natuurlijk had Harry gelijk. Men moet steeds het hoofddoel voor ogen houden en zich niet laten afleiden. Enkele snelle stappen brachten hen het stukje gang door en bij de trap naar het sloependek. De trap kwam hier uit in een lengtegang, die T-vormig verbonden was met een dwarsscheeps lopende, waaraan de hutten van de stuurlieden grensden. Op dit sloependek waren bij het begin van de strijd de meeste verdedigers geconcentreerd geweest. Men had hier ook spiegels in grote hoeveelheden uit hutten gesleept en twee daarvan stonden tegen de wand op de T-kruising der gangen. De formatie van onze drie vrienden kwam juist van de trap af, de korte poot van de T op, toen Roy in één van die twee spiegels, die slordig en een tikje scheef stond, een piraat ontwaarde, die de rechterzijarm van de andere gang afliep. De dwaze reactie van Roy Burke was, zijn wapen meteen op de figuur in die spiegel te richten, en wonderlijk genoeg deed de piraat, verrast, precies hetzelfde. Met verbeten gezichten en schrik in het hart stonden zij elkaar in die spiegel enkele tellen lang te bestralen, maar dat was een betrekkelijk ongevaarlijk spelletje en de dwaasheid er van drong snel genoeg tot hen door. Maar de piraat had natuurlijk een grotere ervaring in de speciale eigenaardigheden van een gevecht met dit soort wapens. In plaats van zich om te keren en dekking te zoeken in een kajuit, sprong hij ijlings naar de gangkruising toe en slechts de door zijn bokserstraining aangeleerde snelheid van denken redde Roy Burke en zijn vrienden van buiten gevecht gesteld te worden. Roy vloog naar de deur rechts van hen toe, gooide die open en rukte zijn beide makkers mee naar binnen, waarna hij zijn hand, met het wapen er in, om de stijl heenstak en zó de gang instraalde, naar de kruising toe. Dit vertrek bleek een badkamer en de gespierde Roy had in zijn geestdrift zijn beide vrienden met zulk een geweld naar binnen gesmeten dat Harry, met straalwapen en al, in het bad was terechtgekomen. De gevaarlijke straal van zijn wapen zwiepte langs Zip’s benen, bracht daar even een brandende pijn teweeg, en bleef dan ongevaarlijk op het plafond rusten.
‘Kijk je een beetje uit, gevaarlijke malloot!’ riep Zip, zijn kuiten wrijvend. ‘Een beetje hoger en ik was kassiewijne geweest.’
‘Dat is zijn schuld,’ foeterde Harry, uit het bad klimmend en op Roy wijzend. ‘Wat is er eigenlijk aan de hand?’
Doordat zij met hun ruggen naar Roy toe hadden gestaan, was hun die bliksemsnelle scène in de spiegel natuurlijk ontgaan. Roy, die nog steeds het kruispunt der gangen onder vuur hield, legde uit: ‘Er stond een spiegel op het kruispunt. Daarin zagen één van die boeven en ik elkaar aankomen. Maar hij rende, sneller dan ik, naar de kruising toe, natuurlijk met de bedoeling, zijn hand, met dat wapen er in, om de hoek te steken. Dan waren we vertrokken geweest. Nu haal ik dit gijntje uit. Knappe vent als hij nu zijn kop durft te vertonen.’
Harry krabde zijn hoofd en bekeek de plaats, waar boven de wasbak een spiegel had gezeten, die echter was losgeschroefd en weggehaald.
‘Een koninkrijk voor een spiegel,’ zei hij, bukte zich plotseling en raapte een scherf, ongeveer twee keer zo groot als het etiket van een lucifersdoosje, van de vloer op: ‘Natuurlijk afgebroken, toen ze deze spiegel weghaalden. Als ik ooit het verhaal van dit schip vertel, zal ik het noemen: ‘Het grote spiegelgevecht om de ARMADA II’.’
Zip, altijd minder belust op grappen en grollen, informeerde zakelijk: ‘Zit die vent daar nu nog, of niet?’
Harry loerde om de hoek met zijn spiegeltje: ‘Niets te zien. Geen handen, geen dodende stralen. Die vent is natuurlijk hulp halen. Als we niet gauw hier vandaan komen, zitten we als ratten in de val.’
Roy Burke keek over zijn schouder en merkte grinnikend op: ‘We kunnen in die badkuip gaan liggen. Dat is geëmailleerd gietijzer.’
Harry Skoda, die scherende bewegingen over zijn wangen uitvoerde met een scherf spiegelglas, keek hem getroffen aan, keerde zich met een ruk om en sprong op de badkuip toe. Het ding stond op vier poten los op de vloer en werd tegen het slingeren van het schip gestut door houten klossen. De enige verbindingen waren de boven- en benedenpijp van de afvoer. De waterkranen zaten in de wand. ‘Help meel’ hijgde Harry, het voeteneinde van het bad over de klossen heentillend. ‘Dit bad losrukken en omgekeerd op onze koppen laten rusten. Dan wandelen we veilig naar de commandobrug.’ Dit was een dusdanig idioot denkbeeld, dat Zip Nelson al klaar stond om te gaan sputteren, maar Roy Burke zag terstond de praktische uitvoerbaarheid er van in, greep met zijn enorme handen de overzijde van het bad beet en kantelde het hele geval om op de vloer, de zachte, loden pijp verbuigend en daarna afbrekend. ‘Sta niet te gapen, Zip,’ snauwde hij oneerbiedig tegen de geniale eerste prijswinnaar. ‘Til òp dat ding en kruip er onder. Dan opstaan en als de hazen naar boven.’
Hij tilde het bad aan één kant op, liet eerst Zip er onder kruipen, kwam daarna zelf en voelde Skoda de rij sluiten.
‘Een... twee... drie!’ - De drie jongens, de straalwapens laag in de hand, richtten zich op, draaiden het hele geval om en marcheerden de deur door. Harry Skoda, altijd leep, had het scherfje spiegel in de linkerhand en kon precies zien of iemand vóór hen de weg versperde. Dat was niet zo, en dat was maar goed óók voor wie zulk een plan koesterde, want de drie straalwapens waren naar voren gericht. En door deze waanzinnig lijkende, maar praktische methode bestegen de drie officiële prijswinnaars de trap naar de commandobrug, en kwamen uit in het korte gangetje tussen de kapiteinshut en die van de marconist. In zijn spiegeltje zag Harry Skoda, dat de deur van de marconistenhut openstond. Hij rapporteerde dit aan zijn vrienden, zijn stem hol echoënd binnen de stalen badkuip en voegde er snel aan toe: ‘Daar staat zo’n vent naar ons te staren met een gezicht of-ie gek wordt. De knaap heeft zeker nooit van zijn leven een bad genomen.’
De verbijstering van de piraat, die heel rustig in een stoel een sigaretje had zitten roken toen dat monster met zes poten de gang afkwam, was heel begrijpelijk, maar die verbijstering werd hem meteen noodlottig. Hij begreep niet snel genoeg wat de mop van die vreemde vertoning was en hief automatisch zijn straalwapen, maar kon tegen die stalen afscherming niets uitrichten, werd zelf getroffen door de noodlottige baan uit Zip’s wapen en viel bewusteloos achterover in zijn stoel. Pas later kwamen de jongens te weten, dat bij een vrij korte bestraling een soort van schijndoodheid werd verwekt, die na geruime tijd rust - soms een halve dag, soms twee dagen -vanzelf overging. Eerst een bestraling van langere duur, die het hart geruime tijd deed stilstaan, bracht definitief de dood teweeg. Behalve natuurlijk bij mensen, die van nature een zwak hart hadden... die waren veel kwetsbaarder.
Het gezicht van de marconist, die met open mond in zijn draaistoel zat en door Harry Skoda’s spiegeltje op het laatste moment voor een zwiepert uit Zip’s straalwapen werd behoed, was een studie in stomme verbazing, die totaal niet overging toen de zes benen doorbogen en de badkuip zijdelings afwentelden, zodat die dreunend op de vloer plofte en drie opgeschoten jongens daar stonden, hun schedels wrijvend en hem vriendelijk toegrijnzend.
‘Zijn er nog piraten op dit bruggedek?’ informeerde Roy Burke.
De marconist knikte in stomme verbijstering met het hoofd en wees in de richting van de commandobrug waarheen een tussendeur toegang verleende. Roy keerde zich om... juist op tijd, want die deur ging open en een piraat, kennelijk gealarmeerd door de enorme bons waarmee de badkuip op de vloer was gevallen, keek naar binnen. Het werd voorlopig zijn laatste blik... zijn handen gleden langs de deurstijl naar beneden en hij bleef vredig liggen, met zijn wang op de drempel. Roy Burke grijnsde verheugd en raapte de beide straalwapens, die nu waren buitgemaakt, van de vloer op.
‘Ziezo,’ zei hij opgewekt. ‘We gaan vooruit. Nog een paar van deze dingen en ik ga een eigen leger oprichten. Oók niet gek om van m’n vader wat meer zakgeld los te krijgen. Als zo’n ding op je gericht is, kun je gewoon geen nee zeggen. Nu zullen we deze commandobrug eens even picco-bello onneembaar maken. Aan de voorzijde kan er tenminste geen kip of kraai in.’
Dat was natuurlijk een feit. De voorzijde van een midscheeps is tot en met de commandobrug bijna steeds een vlakke massa glas- en staalplaat, zo gebouwd omdat een schip tegen wind, regen en storm moet invaren. Daar tegenop klimmen zou zelfs voor een muis een krachttoer zijn. De enig mogelijke toegangen waren dus de trappen van het sloependek naar boven en natuurlijk de open bakboords- en stuurboordsvleugels van de brug, die op stangen rustten, waartegen men op kon klimmen. Roy scharrelde snel wat touw op, en bond twee der straalwapens, ingesteld op grootste stralingsbreedte, boven aan de leuningen der trapjes vast. Die dingen deden zo hun beschermend werk en leken zelf onkwetsbaar. Harry Skoda en hijzelf betraden de commandobrug waar de roerganger, vermoeid maar intact, nog steeds aan het stuurwiel stond, verbaasd het hoofd schuddend nu hij onder de invloed van de bestraling uit was en uit zijn verdoving ontwaakte. De jongens bemerkten, dat intussen de Diesels weer waren gestart. De marconist, nu ook bij zijn positieven gekomen, begon te beseffen, dat er een soort tegenrevolutie aan de gang was. Hij kwam met snelle schreden de brug in, opende zijn mond om iets te zeggen of iets te vragen, maar wankelde achterwaarts en tuimelde de open deur van zijn eigen hut weer door, want het schip sprong naar voren met een schok, of dertig Dieselmotoren tegelijk werden ingekoppeld. Niemand begreep wat er aan de hand was. De roerganger staarde ontsteld naar de boeg, enkele tientallen meters vóór hem, die zeker anderhalve meter uit het water rees, alsof de ARMADA II een racebootje was. Aan weerszijden van die boeg schoten twee enorme schuimfonteinen op, waarvan de droppels vol regenboogkleuren fonkelden in het zonlicht.
‘De atoommachines zijn aangezet!’ riep de roerganger, een proefdraai gevend aan zijn wiel. Bij deze enorme snelheid was de kleinste wending aan het wiel al voldoende om de ARMADA II uit haar koers te doen zwenken. De marconist kwam terugwankelen, zette zijn handpalmen plat tegen één der brugramen en staarde met grote ogen naar de enorme, waaiervormige hekgolf, die het voortrazende schip over de oceaan trok en bleef staan staren tot Harry Skoda hem in zijn kraag greep en achteruit sleurde.
‘Hou je kop weg, sufferd. Of solliciteer je naar een handjevol stralen in je hoofd?’
De marconist dook naar beneden en riep opgewonden: ‘Breng het schip terug in de oude koers! Wij moeten dat kruiser-eskader van Scapa Flow tegemoet varen. Dat zijn onze orders en dat kunnen we nu.’
De roerganger dacht er niet lang over na, maar grijnsde verheugd, legde het wiel om en schrok zich bijna een hartverlamming, ook zonder bestraling, want bij deze kolossale snelheid rolde het schip in de bocht zover naar buiten, dat het een ogenblik leek, of het geheel ondersteboven zou rollen en roemloos ten onder gaan. Hij liet haastig het wiel een paar spaken slippen, tot de bocht wijder werd en luisterde, nog steeds bleek, naar het verward geschreeuw, dat uit verschillende delen van het schip opsteeg, waar tientallen mensen bij deze onverwachte roller ondersteboven waren getuimeld. De bocht was nu bijna volbracht en juist toen de ARMADA zuiver op haar nieuwe koers lag, met de warme zon op haar bakboordsflank, rinkelde de telefoon.
‘Nu begint de pret pas goed,’ grijnsde Roy Burke verheugd. ‘Vast en zeker hangt er een schuimbekkende piraat aan de lijn.’ Hij stak de hand uit om de hoorn op te nemen, maar Harry Skoda hield zijn arm tegen:
‘Gewoon laten bellen, jô, dat is veel leuker.’
Dat was niet alleen leuker, maar ook veel verstandiger. Hoe minder de piraten wisten, wie er op de brug stond en wat de bedoeling was, hoe beter. De telefoon bleef een halve minuut lang rinkelen en zweeg dan. Het schip schuimde verder Zuidwestwaarts met zijn spookachtige snelheid.
‘We moeten wèl tijdig afremmen als we Engeland zien opdoemen,’ merkte Harry op, ‘of we varen er dwars doorheen en komen in de Ierse Zee uit.’
Zip Nelson, de bijna altijd ernstige, vond het nú tijd om te waarschuwen:
‘Let op, jongens - die piraten laten het er heus niet bij zitten. Hou je ogen open. We kunnen elk ogenblik wat verwachten.’

SUNDERLAND DOET EEN ONTDEKKING!

In het somberste zwijgen zaten Perry Sunderland en kapitein Oozecoombe naast elkaar tussen de rest van de bemanning in het achterverblijf. De zon, die nu met brede banen door de ramen naar binnen viel, kon ook niets doen om hun somberheid een weinig op te heffen. Alleen nu en dan liet een van hen een grom of enkele woorden horen: ‘Waar blijven die vervloekte vliegtuigen nou!’
Sunderland haalde de schouders op en speelde wat met Tubby, de foxterrier, die met de minuut meer scheen op te knappen. Perry Sunderland had vroeger, bij zijn vader thuis, veel met honden te maken gehad. Perry begreep honden en honden mochten hem graag. Het probleem van Tubby’s ziekte had ook Perry beziggehouden... zulks te meer, daar hij alle telegrammen die via de Admiraliteit aan een veearts in Londen waren gezonden, in code had moeten ontcijferen. Het was Perry opgevallen dat het kleine beest, sinds het beter was, blijken gaf van razende dorst. Hij had het beestje al tweemaal een diep bord water gegeven... wat voor soort ziekte kon het toch zijn, waar een hond zulk een dorst van overhield? Ook vreemd was, dat het diertje totaal niet naar zijn baas omkeek, de derde stuurmaan, die het dier after all toch mee aan boord had gebracht. Perry stond langzaam op, met het hondje in zijn armen. De piraten, die aan de overzijde van het vertrek zaten, lieten dat toe, omdat zij Perry al tweemaal het beestje water hadden zien geven.
De Geheime-Dienst-man, gehoorzamend aan een onbewuste impuls, die hij zelf niet goed verklaren kon, wandelde naar de plaats waar de derde stuurman met de handen om zijn knieën tegen de wand zat en zette het hondje naast hem neer. Het beestje sprong onmiddellijk bij zijn baas weg, keerde zich om, zette de voorpoten schrap en begon tegen zijn eigen baas te grommen met opgetrokken lip en alle tekenen van angst en woede. Het was, of vele kleine deeltjes van een legpuzzle plotseling in Sunderland’s hersens op hun plaats vielen... de plaat was compleet en duidelijk. Hij bukte zich voorover, greep de derde stuurman bij diens haren en vroeg op luide toon: ‘Jij geeft niets om honden, hè?’
De stuurman, een betrekkelijk jonge man, met een zwakke kin en fletsblauwe ogen, keek schichtig op.
‘Wat zou dat? Wat gaat dat jou aan?’
Perry Sunderland, in plotselinge woede, schudde ’s mans hoofd wild heen en weer aan zijn haren: ‘Wat dat mij aangaat! Het gaat ons allemaal aan! Jij bent de verrader hier aan boord! Jij met je telegrammen over een hond! Je hebt het beest zelf ziek gemaakt door het systematisch iets in te geven. Wij hadden het niet in de gaten, maar die hond wel! Je kunt het instinct van een hond niet voor de gek houden! Kijk naar dat beest! Het is doodsbang voor je!’
Er viel een diepe stilte na die woorden en in die stilte, waarin elk lid van de bemanning verbijsterd van Sunderland naar de derde stuurman staarde, stond de kleine hond nog steeds tegen zijn vroegere baas te keffen en te grommen - zijn voorpoten stijf op de vloer.
De piraten, aan de overkant achter hun straalwapens zittend, bemoeiden er zich niet mee. Zij hielden ze gereed om de straling sterker te maken, maar zaten voor de rest toe te kijken met gezichten, zo onbeweeglijk als die van Indianen. Wat deze schepelingen onder elkaar uit wilden vechten, moesten die zelf maar weten, schenen zij te vinden, zolang zij hun bewakers maar niet te na kwamen. Oozecoombe stond nu op en kwam op het tweetal af.
‘Wat bedoel je eigenlijk, Sunderland?’
Perry wees verhit op de nors kijkende stuurman, wiens ogen echter schichtig de hunne probeerden te ontwijken.
‘Hij is de verrader hier! Iemand hier aan boord moet berichten hebben doorgegeven over de bewegingen van ons schip. Móét hebben bericht, wanneer de atoommachines gereed waren voor de proef, want eerder had een overval weinig zin. Ligt het niet voor de hand? Hij kocht of kreeg een hondje. Nam dat mee naar boord met een of ander vergif om het beest ziek te maken, zo ziek, dat het juist niet doodging. Speculeerde op onze goede harten... speculeerde er op, dat wij het goed zouden vinden, voor een hondje naar een veearts te telegraferen... Hetzelfde soort smerige truc dat de kerels uitdachten toen ze er op speculeerden dat wij, zelfs tegen orders in, geen 27 zeelui zouden laten verdrinken. Zie je niet dat alles klopt als een bus? En deze vent hier is de verrader. Hij daar heeft met iemand op de wal - waarschijnlijk die veearts, als die tenminste veearts is - een geheime code afgesproken waaruit ze te weten kwamen wat zij moesten weten. Biecht op, verrader... hoeveel hebben ze je voor dat vuile werk betaald?’
De rest van de bemanning, door de opeenstapeling van kleine bewijzen nu ook overtuigd wordend, begon zich er mee te bemoeien en de algemene woede tegen de man, die zij voor deze ganse toestand verantwoordelijk achtten en die door zijn houding duidelijk te kennen gaf, dat hij inderdaad schuldig was, werd zó groot, dat de derde stuurman beangst overeind sprong en in een aanval van zenuwen het hele verhaal er uit flapte, teneinde hen op die wijze te kalmeren.
Vóór het vertrek van de ARMADA was hij in een café in Londen aangesproken door een man met een bolhoed op en met een regenjas aan, die hem een perskaart had laten zien. Er was die man veel aan gelegen, had die verteld, als hij enkele speciale berichten over dat geheimzinnige schip zou kunnen publiceren, natuurlijk zonder te laten merken waar die inlichtingen vandaan kwamen. De stuurman hoefde daarvoor maar enkele simpele telegrammen over een zieke hond te verzenden aan het adres van een veearts in Londen.
‘Ha,’ zei Sunderland grimmig. ‘Ik had er een lief ding voor over als ik nu aan de wal was om die veearts eens geducht aan de tand te voelen. Een koninkrijk voor de kans om één telegram te sturen aan de Speciale Afdeling van Scotland Yard.’
Het verhaal van de stuurman ging verder: Een hond zou hem worden geleverd plus een preparaat in een flesje dat het beest ziek zou maken, zonder dat het er van doodging en zonder dat een arts zou kunnen constateren, wàt het dier precies mankeerde. De telegramcode was heel eenvoudig. ‘Het ziet er naar uit dat hij morgen wel haalt’ betekende: ‘De raket wordt waarschijnlijk morgen beproefd.’ De koers van het schip werd aangeduid door bepaalde uitdrukkingen. ‘In vredesnaam’ was Noord; ‘Als ik u verzoeken mag’ was Oost, enzovoort. De stuurman kreeg tweehonderd pond sterling contant uitbetaald vóór zijn vertrek en als alles goed liep, duizend pond na zijn terugkeer. ‘Die duizend pond na je terugkeer zou ik maar vergeten,’ gromde Sunderland met voldoening.
‘En ik geloof nog niet dat die telegrammen in verband staan met deze overval!’ riep de derde stuurman wanhopig uit. ‘Ik was werkelijk overtuigd dat het alléén maar iemand van de pers was, en dat geloof ik nòg.’
Enkele leden van de bemanning lachten spottend en één der matrozen merkte op: ‘Dan ben jij toch de enige die dat gelooft.’
Er viel natuurlijk verder weinig aan te doen. Zij hadden de stuurman, die hun dat koopje geleverd had, een pak slaag kunnen geven, maar daar schoot niemand iets mee op. Sunderland was aan de ene kant opgelucht omdat hij een puzzle had opgelost, die hem al urenlang lelijk dwars zat; anderzijds was hij groen van ergernis, dat hij dat spelletje niet eerder dóór had gehad en vooral, omdat hij nu geen kans had, Londen te waarschuwen om onverwijld die veearts in zijn nekvel te grijpen. Alles bij elkaar werd zijn stemming er niet vrolijker op. Oozecoombe zag er nu helemaal geen gat meer in. Zijn eigen derde stuurman bleek een verrader te zijn, uit domheid of uit slechtheid. Als hij nog ooit levend aan de wal kwam, zou deze atoom-muis beslist een heel lange staart hebben voor kapitein Oozecoombe.

Tien minuten vóór elf

Maar de woede van de scheepsbemanning was een onbetekenend ergernisje, vergeleken bij die van Itomo, toen de piraat, die Zip, Roy en Harry door middel van de spiegel in de gang had ontdekt, zijn leider dat bericht kwam brengen. Op één of andere manier waren blijkbaar drie man ergens losgebroken en, wat het ergste was, in het bezit gekomen van straalwapens. Itomo zette twee man bewaking bij de geleerden in de atoom-machinekamer en stoof zelf naar boven om de stand van zaken op te nemen. In het vooronder was alles rustig; de twee man bewaking daar bezwoeren hem, dat niemand de deur in of uit was gegaan. Straalwapens werden daar ook niet vermist. In de Diesel-machinekamer was alles rustig en onder contrôle. Eerst toen herinnerde Itomo zich de tweemanspatrouille, die hij lange tijd tevoren op pad had gezonden om het schip te onderzoeken. Niemand had die patrouille gezien; zij was verdwenen alsof zij overboord was gewaaid. Toen hij de conclusie had bereikt dat de oplossing van het raadsel bij die patrouille was te vinden, bracht men hem tevens het bericht, dat een bewusteloze piraat gevonden was naast de deur van het laboratorium. Door zijn overhaast naar buiten stuiven had Itomo zelf die niet eens opgemerkt. Maar die ontdekking werd al meteen vergeten door het snelle verloop der verdere gebeurtenissen. Het schip helde plotseling gevaarlijk ver naar stuurboord over. Een donderend lawaai van verschuivende meubels rommelde door kajuiten en gangen. Verschrikt geroep en kreten van pijn kwamen van alle zijden. De banen zon verschoven langs de wanden en toen het schip zich weer oprichtte, lag het weer in de Zuidelijke koers. Het was duidelijk, dat de macht op de commandobrug in andere handen was overgegaan en dàt was iets wat om een of andere reden helemaal niet met Itomo’s plannen strookte. De piratenleider verkeerde in tijdnood. De verovering van het schip, hoewel die in enkele uren geschied was, had toch veel langer geduurd dan hij had gerekend. Bovendien waren, door gevechten hier en daar, véél meer van zijn mannen buiten gevecht gesteld dan hem lief was. Bijna alles was nu bezig met de bewaking van groepen gevangenen. Er moest snel worden ingegrepen. Snel en radicaal. De tijd voor halve maatregelen was voorbij. Nu de Dieselmotoren niet meer hoefden te lopen, kon die machinekamer worden ontruimd. De machinist en zijn helpers werden in draf door de personeelstunnel naar het achterschip gebracht en daar bij de rest van de bemanning gedreven. Dat maakte drie man bewaking vrij en deze kregen opdracht, de Brengun met een kist patroonhouders naar het achterschip te vervoeren, ook al weer door de tunnel, omdat het open dek, nu de commandobrug bezet was met vijandelijke straalwapens, niet kon worden gebruikt. De opbouw van het achterdek werd nu, juist als in het begin, de plaats waaruit de aanval op de commandobrug zou worden geopend. Itomo was van plan, een kort en duidelijk ultimatum te stellen, nam de telefoon in de machinekamer op en belde de brug. Maar de telefoon daar werd niet opgenomen.
‘Goed dan,’ knarsetandde de piratenleider. ‘Ik zal jullie leren!’
De totale scheepsbemanning werd uit het grote voorvertrek, dat aan het dek grensde, weggedreven en opgeborgen in twee kajuiten, meer naar achteren, bewaakt door invalide piraten. De Brengun werd opgesteld achter de deur van de dekopbouw met de open kist patronen er naast. Itomo zelf, met één helper, bleef bij dat wapen. Twee anderen, waarvan één een scherpschutter was, werden met Garand-geweren bij kleine gaten in de wand geplaatst.
‘Let op,’ gelastte Itomo, ‘ze hebben twee van onze wapens aan die trapjes daar gebonden. Schiet die dingen er af.’
De Garands begonnen snelvuur af te geven en het duurde niet lang, of het eerste wapen ontplofte toen het geraakt werd met een daverende knal en een blauwe steekvlam. Toen de rook was weggewaaid, wat door de snelheid van het schip zeer snel gebeurde, bleek een groot deel van de trap daar te zijn weggeslagen.
‘Vuren op nummer twee,’ beval Itomo, tussen opeengeklemde tanden door. Terwijl de Garands begonnen te knetteren, sprong hij naar de houten scheepskist die met hen aan boord was gekomen en al die tijd in een hoek was blijven staan. Hij trok het deksel open en smeet er wat kleren uit, die kennelijk ter camouflage bovenop waren gepakt. Onder die kleren bevatte de kist een vierkante, dofzwarte kast met van voren een op een telescoop gelijkende pijp er aan, die aan de kop een reflector-achtige verdikking had. Te oordelen naar de moeite die de piraat had om het instrument uit de kist te tillen, moest het behoorlijk zwaar zijn. Het zwarte kastje was van onderen voorzien van drie uitschuifbare en verstelbare poten en op die manier leek het geheel wel een beetje op een ouderwets fototoestel. Een zware knal kondigde aan dat ook het tweede vastgebonden straalwapen was ontploft. Het zwarte kastje werd voor een gat in de wand geschoven en ingesteld. Het was duidelijk, dat dit een straalwapen was met grotere capaciteit dan de tot zover gebruikte, draagbare instrumenten.
‘Blijf de brug bestralen met deze nummer 2. Ik neem zelf de Bren!’
Dit waren geen halve maatregelen en dat was begrijpelijk, want het ging voor Itomo nu er op of er onder. Nu de vastgebonden straalwapens van de brug waren verdwenen, kon de deur van het manschapsverblijf worden geopend. De Brengun werd in de opening geplaatst en Itomo nam er achter plaats. De commandobrug lag nu in de sterke stralenbundels van het driepotig wapen en enkele tellen lang bleef het rustig aan boord. Slechts de twee verkenningsvliegtuigen die hoog in de lucht hun cirkels beschreven gaven een licht geronk, dat nu eens zwakker, dan weer sterker werd.
Itomo loerde in de lengte over de lange loop van de Bren, richtte op de brug en trok af, de monding van links naar rechts zwaaiend. Met donderend geweld daverden de twaalf patronen door het wapen en de zwaar kaliber kogels sloegen regens van splinters van de sloepen, raamkozijnen en van de kwetsbare houten achterzijde van de commandobrug. Twee van die kogels boorden zich met een geluid van scheurend staal door de schoorsteen en regens van glas kletterden rinkelend op het sloependek. Een nieuwe patroonhouder werd in het wapen geschoven en wederom deden twaalf Brenkogels hun verwoestend werk. Zij hadden zulk een gewicht en hun snelheid was zó groot, dat zij zich door drie houten wanden achter elkaar heen boorden, splinters losscheurend, stukken ijzer meenemend en de commandobrugruimte vullend met rondvliegende voorwerpen, waarvan er vele groot en scherp genoeg waren om een diepe vleeswond te veroorzaken. Temidden van dit verwoestend geweld lagen de drie vrienden, plus de marconist, plat op de teakhouten vloer van de brug. De roerganger had nog even geaarzeld... blijkbaar van plan zijnde om temidden van deze dodelijke hagel aan het wiel te blijven staan, maar Roy en Harry hadden hem aan zijn enkels naar beneden getrokken.
‘Ga liggen, man! Ben je gèk geworden? Die kogelregen overleeft geen kip of kraai.’
Een nieuwe waaier van Bren-projectielen joeg over hen heen. Twee er van, die zich al door enkele houten wanden hadden geboord, bleken niet genoeg kracht over te hebben om de stalen voorwand van de commandobrug te perforeren, ketsten dus daarop af en vlogen wentelend door de bruggeruimte rond tot zij ten laatste, heet en rokend, op de vloer bleven liggen. In deze toestand was het een geluk, dat de brug een meter of zeven boven het scheepsdek was gelegen. De Bren moest daardoor onder een hoek schuin naar boven vuren, zodat zelfs de laagstvliegende kogels boven die vloer een dode hoek overlieten en in die dode hoek was men veilig, zolang men tenminste maar bleef liggen.
Temidden van dit zenuwslopend lawaai der kogelsalvo’s, dat telkens even stopte als de piratenleider een nieuwe patroonhouder op het wapen zette, pleegden de bezetters van de brug haastig overleg.
‘Hij moet toch eens ophouden met vuren!’
‘Allicht. Als zijn munitie op is, of de loop van die Bren gloeiend wordt. Het is geen watergekoeld machinegeweer.’
Zip merkte wat korzelig op:
‘Het zal ons weinig helpen, ook al houdt hij op. Steek je hand eens omhoog... het lijkt wel of ze met tien van die straaldingen tegelijk bezig zijn.’
Zodra het volgende salvo een nieuwe regen van stukken hout en glas over hen had uitgestrooid, en de korte pauze voor herladen weer intrad, staken de anderen voorzichtig een hand omhoog, maar niet lang. Zij trokken hun handen terug of zij die gebrand hadden en Roy, die toch heus niet kleinzerig was, bekeek zijn vingers met een lelijk gezicht.
‘Sapperloot! Dat hou ik geen drie tellen uit. Het lijkt wel of er helemaal geen wand meer tussen zit.’
Zip bekeek nadenkend zijn eigen vingers, die nog steeds natintelden.
‘Zouden zij een methode hebben om die straling nog eens extra te versterken?’
‘In ieder geval hoeven wij niet te proberen nu op te gaan staan.’
De roerganger, die zich meer voor andere zaken interesseerde, lag naar het stuurwiel te kijken, dat onbemand heen en weer draaide. ‘Ik weet niet of jullie het in de gaten hebben, maar we varen al een paar minuten lang in een cirkel rond. Let maar op de zon.’
Inderdaad schoven de zonnebanen alsmaar in het rond, naarmate het schip, in een wijde kring varend, nu eens de stuurboord-, dan weer de bakboordzijde naar dat hemellichaam toewendde.
‘Maar hoe kán dat nou?’
De roerganger veegde met de rug van een hand langs zijn wang, waar een glasscherfje een bloedende schram had getrokken.
‘Als je een schip met twee schroeven niet bestuurt, en de ene schroef draait wat harder dan de andere, gaat het in een kring varen. En met de dubbele straalaandrijfkracht van nu is het zeker zo. Aan stuurboord hebben we meer aandrijfvermogen dan aan bakboord. Dus...’
Wéér barstte de Bren los en de teakhouten deur, die vanaf de commandobrug naar het sloependek voerde, smakte krakend naar binnen, toen een kogel het bovenste scharnier trof en dat uit de stijl scheurde. De zware deur viel bovenop Zip en de marconist, die met opgeheven hoofden plat op de vloer lagen. Hun kinnen sloegen met een klap op de harde vloer. Zip kreeg twee tanden door zijn lip en de marconist behaalde een bloedneus. Zij gooiden tierend de deur van zich af en kropen plat op hun buiken wat opzij, over stukken hout en splinters glas.
‘Jongens - het gáát zo niet,’ verklaarde Harry Skoda, die, met behulp van een scherfje spiegel met één van de overgebleven straalwapens geprobeerd had het achterdek te bestralen. Omdat hij zijn hand niet langer dan een tel of twee in de sterke trilling kon houden, had hij zijn eigen wapen tussen twee stukken hout geklemd, maar met geen enkel resultaat. ‘Ze trekken zich van deze straal niets aan. Is die op die afstand niet sterk genoeg meer?’
Zip Nelson mompelde iets over een sterkere bestraling, die een zwakkere misschien wegblaast, maar zijn gemompel hield op toen de Bren een pas begonnen salvo plotseling afbrak. In de onverwachte stilte riep een luide stem hun in slecht Engels toe: ‘Sta op met je handen omhoog!’
Zij lagen even roerloos, begonnen toen te beseffen dat die stem achter hen had geklonken, wendden tegelijk hun hoofden om en zagen door de open deur een piraat op het sloependek staan, met een straalwapen in de hand, dat hij echter naar beneden gericht hield, maar gereed om het met vernietigende uitwerking op te heffen.
‘Hoe kòmt die vent daar?’ vroeg Roy zich halfluid af.
Het antwoord op die vraag kwam een tel later, toen een tweede piraat zich met een plof uit de monding van een der ventilatiekokers liet vallen. Deze ventilatiekokers leiden vanuit de machinekamer omhoog naar de bovendekken en zijn zó wijd, dat een man er in omhoog kan klimmen.
‘Is er dan geen straling meer, of zijn die lui vuurvast?’
‘Die hebben ze natuurlijk uitgeschakeld, zo gauw die kerels beneden in die kokers klommen.’
Onze drie vrienden hadden, door verrassing en verbazing, nog geen aanstalten gemaakt om op te staan. De beide piraten maakten dreigende bewegingen en herhaalden hun bevel. Met een zucht stonden de vijf personen in de commandobrug op.
‘Hier staan we nu met onze slimme gezichten...’
De stem van Itomo klonk over het zonbeschenen achterdek:
‘Breng ze naar het laboratorium. Ik wil eerst van ze weten, hoe ze aan onze wapens gekomen zijn en waar ze onze patrouille hebben gelaten.’
‘Baia, Itomo.’
Over het met stukken hout en scherven glas bezaaide sloependek, met de zon heet op hun hoofden, marcheerden de mislukte scheepsveroveraars naar een ladder, daarna via het scheepsdek de kombuis door, en zo naar het atoom-laboratorium. Itomo kwam even later naar binnen, keek hen aan met vals samengeknepen lippen en opende juist de mond om zijn eerste vraag te stellen, toen één van zijn handlangers hijgend binnen kwam rennen.
‘Itomo! De duikboot is hier!’
De piratenleider keerde zich met een ruk om: ‘Eindelijk. Bewaak deze kerels. Het zijn de gevaarlijkste op het hele schip. Ik ga de raketten stoppen.’
Hij sprintte overhaast naar het luik in de hoek en verdween er door in de atoom-machinekamer onder het lab. Een halve minuut later begon de gestadige brultoon der raketten in kracht te verminderen... het schip ging langzamer lopen. Het koortsachtige trillen der vloeren verminderde en hield tenslotte geheel op. De ARMADA II liep ook haar laatste vaart uit en lag lui te schommelen onder de zon. Professor Pailey, zijn schouders aanmerkelijk méér gebogen dan de avond tevoren, kwam de ladder van de machinekamer op, gevolgd door zijn assistenten Zalenku en Bolton. Itomo gaf blijk van grote haast en zijn orders volgden elkaar snel op: ‘Pak alle papieren uit de brandkasten bij elkaar. Jij daar... haal de ontstekingsbuizen uit de middelste brandkast tevoorschijn. Professor Pailey, Zalenku en Bolton hier gaan met ons mee in de duikboot. We kunnen hen goed gebruiken in ons Technisch Centrum.’ Hij wendde. zich plotseling om en wees op Zip, Harry en Roy: ‘En die drie daar gaan óók mee. Wij hebben behoefte aan jonge krachten die wij kunnen opleiden. In de afgelopen uren hebben zij blijk gegeven dat zij moed, initiatief en intelligentie bezitten precies drie eigenschappen, die wij in onze mensen hard nodig hebben. Bij elkaar is dat dus zes man. Stuur de roerganger en die marconist maar naar de anderen. Marconisten en roergangers zijn voor ons van geen belang en meer dan zes man extra kan ik moeilijk mee aan boord nemen... Zijn die papieren nu nòg niet bijeengepakt? Versterk de bestraling wat!’
De drie jongens stonden op een rijtje langs de wand en werden daar gehouden door een vrij krachtige bestraling van een piraat in het midden van het laboratorium. Maar de drie geleerden liepen heen en weer tussen de brandkasten en de bureaus, waarop zij hun papieren in hoopjes stapelden. Bolton was de man, die één voor één de lange, sigaardikke, groene ontstekingsbuizen uit de safe haalde, en hen met grote voorzichtigheid naast elkaar legde in een ruimte tussen twee stapels mappen.
‘Pas op,’ waarschuwde hij nog. ‘Bestraal mij niet te sterk. Als één van die dingen komt te vallen, vliegt het ganse schip uit elkaar.’
Die waarschuwing maakte de piraten blijkbaar wat voorzichtiger, en bovendien was het nogal lastig, de geleerden bij hun haastig heen en weer lopen voortdurend onder schot te houden. Daarbij kwam nog dat hun eigen chef, Itomo, nu en dan naar een bureau liep om papieren of tekeningen te bekijken, zodat zij hun stralen even afwendden. De eerste waarschuwing, dat er iets bijzonders aan de hand was, kwam, toen Bolton plotseling een luide, rauwe schreeuw liet horen en bovenop een bureau sprong met de laatste der groene buizen in beide handen boven zijn hoofd geheven.

‘STA STIL! LAAT NIEMAND ZICH VERROEREN OF IK LAAT DEZE CYLINDER VALLEN EN BLAAS ALLEN TOT STOF!’

De stilte die nu inviel, leek ongelooflijk. Het was of alle ademhalingen stopten. Iedereen stond onbeweeglijk op zijn plaats, starend naar de in een witte jas gehulde figuur van Bolton, wiens blonde haren verward over zijn voorhoofd hingen. In zijn blauwe ogen schitterde een wild, roekeloos licht en aller blikken gingen heen en weer tussen die ogen en de gevaarlijke, groene cylinder daarboven, die de Engelsman hóóg opgeheven hield, losjes tussen de vingers. Zelfs Roy Burke huiverde even bij de gedachte aan wat er zou gebeuren als één der piraten nu zijn straalwapen op hem richtte. Bolton had weliswaar dan weinig wilskracht over... maar die had hij ook niet nodig. Je had juist geen wil van node om je vingers te laten verslappen en iets te doen vallen... Dàt scheen elk der piraten terdege te beseffen. Zij stonden tenminste, zonder een vin te verroeren, dicht bij elkaar in het midden van het laboratorium. De drie jongens stonden nog steeds op een rij langs een zijwand en Pailey en Zalenku waren halverwege een brandkast en hun bureaus.
‘Praat geen onzin,’ zei Itomo zacht en overredend, maar zonder zich te bewegen. ‘Als je ons vernietigt, sneuvel je zèlf ook. Besef wel, dat jou, als je met ons meewerkt, een schitterende toekomst te wachten staat. Over een jaar - hoogstens twee jaren, zullen wij heren en meesters zijn over de ganse aardbol. Onze organisatie zal alle vastelanden en zeeën beheersen van Noordpool tot Zuidpool. Wij zullen meesters zijn zowel over Amerika als over Rusland en China...’
Bolton keek hem vol haat aan; zijn blauwe ogen flitsend.
‘Spaar je de moeite, Itomo. Ten eerste geloof ik je praatjes niet en ten tweede interesseren ze me niet. Geloof niet dat ik aarzelen zal om dit ganse schip tot atomen uit elkaar te laten vliegen, met allen hier aan boord. Besef goed, dat wij niets meer hebben te verliezen. De enige manier om onze eer te redden is: dit schip in de lucht te laten vliegen en zó onze geheimen te bewaren. Ik verkies altijd nog een eervolle dood boven een leven in schande. Ik beveel je: laat dat straalinstrument van je vallen...’
Het was nu zo angstwekkend stil in het laboratorium, dat men elkaar zacht hoorde ademhalen. De ogen van de piratenleider en van de lange, blonde atoomgeleerde lieten elkaar geen ogenblik los. Dit was een geheel nieuw blufspel, waarbij alles er van afhing of de piratenleider werkelijk overtuigd was, dat Bolton gek genoeg zou blijken om het hele atoom-proefschip in de lucht te laten vliegen... De piratenleider gelóófde het! Hij bukte zich langzaam, zonder zijn ogen van Bolton’s gezicht af te wenden en legde behoedzaam zijn straalwapen op de vloer. De atoomgeleerde bleef roerloos en dreigend boven op het bureau staan - de groene cylinder losjes vasthoudend.
‘Beveel die twee bandieten van je dat ze hun straalinstrumenten laten zakken en eveneens op de vloer leggen.’
Itomo bewoog tweemaal zijn lippen zonder dat er geluid uitkwam. Hij scheen moeite te hebben met spreken. Met een gelaat, als uit hout gesneden, telde Bolton:
‘Een... twéé... ‘Itomo gaf een korte order aan de twee mannen naast hem. Zij bukten zich eveneens langzaam en legden hun wapens behoedzaam op de vloer.

Twintig vóór twaalf

De vreemde koersveranderingen en het dwaze in een kring varen van de ARMADA II waren door de boven het schip patrouillerende vliegtuigen natuurlijk opgemerkt en per radio doorgegeven aan de commandant van het opstomende eskader, die langzamerhand totaal niet meer wist wat hij denken moest van de bedoelingen van een schip, dat als een daas met straalaandrijving nu eens Noordwaarts, dan weer Zuidwaarts over de oceaan schaatste. Zijn steeds groeiende onzekerheid was heel begrijpelijk, want de order om een schip tot zinken te brengen, onder deze omstandigheden, is natuurlijk een allerlaatste noodmaatregel en mocht hier zeker pas worden gegeven, als er absoluut geen enkele andere uitweg meer bestond. Aan zijn twijfel kwam echter abrupt een einde, toen over zijn radio het volgende bericht kwam:

ARMADA II LIGT NU STIL STOP ZOJUIST IS EEN ONBEKENDE DUIKBOOT AAN BAKBOORD VAN DIT SCHIP VERSCHENEN STOP DEZE DUIKBOOT WISSELT SIGNALEN MET DE ARMADA STOP WIJ HEBBEN ENKELE VLUCHTEN BOVEN DE DUIKBOOT UITGEVOERD MAAR KUNNEN GEEN NATIEVLAG ONTDEKKEN STOP DUIKBOOT ANTWOORDT OOK NIET OP ONZE SIGNALEN STOP VERMOED DAT DEZE BOOT AAN DE TEGENPARTIJ TOEBEHOORT STOP WAT MOET IK DOEN

Auchinleck’s order was kort en duidelijk:

BIJ DE EERSTE TEKENEN DAT PERSONEN OF VOORWERPEN VAN DE ARMADA NAAR DEZE DUIKBOOT WORDEN OVERGEBRACHT MIJ DIT MELDEN STOP IK ZEND NU DRIE BOMMENWERPERS OM ZO NODIG DUIKBOOT TOT ZINKEN TE BRENGEN

Vijf minuten later vertrokken drie bommenwerpers van het eskader. Deze toestellen waren gereedgehouden en speciaal uitgerust met bommen, boordkanonnen en anti-tankraketten. De twee verkenningsvliegtuigen doken lager en hielden een zeer wakend oog op wat er op het oppervlak van de Noordzee gebeurde.

◦ ◦ ◦

Intussen was er in het laboratorium een vreemd soort wapenstilstand ontstaan. Bolton hield nog steeds de dodelijke cylinder boven zijn hoofd, terwijl de piraten roerloos wachtten op orders van hun chef, met hun straalwapens bij hun voeten op de vloer. Met oorverdovend geronk dook één der patrouillevliegtuigen laag langs de ARMADA, maar de piraten reageerden daar nauwelijks meer op. Zij waren er aan gewend geraakt, dat deze vliegtuigen niet aanvielen en hadden blijkbaar de conclusie getrokken, dat de Britse regering er nooit toe zou overgaan, een eigen, zeer kostbaar schip met atoomgeleerden aan boord, te bombarderen of te beschieten.
‘Laat nog niemand zich verroeren,’ beval Itomo, het laboratorium rondziende. ‘Wij zijn nog niet uitgespeeld, begrijp dàt goed!’
Roy Burke, die evenals Harry Skoda op zijn tenen gereed had gestaan om naar voren te springen en één der straalwapens te bemachtigen, hield zich in. De chef-piraat ging verder:
‘Ik heb u dit uitstel alleen toegestaan, professor Bolton, omdat ik wil trachten, u tot rede te brengen.’
Bolton lachte kort:
‘Alle gepraat van u is volkomen zinloos. Ik geef nu de orders. Beveel uw mannen, achterwaarts te lopen naar de wand.’
Itomo schudde met ijzeren kalmte het hoofd: ‘Niemand hier verroert zich, of ik grijp dit wapen dat aan mijn voeten ligt en vecht het uit. Begrijp dat goed.’
Het geronk van het tweede verkenningsvliegtuig kwam dreunend naderbij. Zowel de drie piraten als de geleerden en de drie jongens bleven roerloos staan, terwijl elk van hen de beweging van ieder ander in de gaten hield. Eén overhaast gebaar in deze gespannen situatie kon het einde betekenen van het schip plus alle opvarenden. En inderdaad was de toestand zó, dat Itomo en zijn handlangers hun wapens konden grijpen en richten, vóór een der ARMADA-opvarenden hen te vlug af kon zijn. Wederom begon de chefpiraat te spreken:
‘Alle oorlogen en ellende op de wereld, professor Bolton, worden veroorzaakt doordat er verschillende volkeren bestaan, die elkaar onderling bestrijden. De een gunt de ander te weinig, of zij zijn bang voor elkaar. Bent u het daar mee eens?’
Bolton vroeg rustig: ‘Denkt u met dat geklets iets te bereiken? Dadelijk verlies ik mijn geduld en dan...’
Met dezelfde rust, en op een toon alsof hij niet was onderbroken, ging Itomo verder: ‘De enige wijze om het mensdom vrede en voorspoed te brengen is: één centrale macht instellen, die de ganse wereld regeert, met gelijke voordelen voor alle mensen en volkeren.’
Professor Pailey hief plotseling het hoofd op en liet een korte, spottende lach horen:
‘En u wilt zeker die macht zijn?’
Itomo antwoordde heftig:
‘Niet ik. Ik voer slechts de orders uit die ik krijg van mijn chefs.’
‘En wie zijn die chefs?’
Itomo rekte zich een weinig uit, en antwoordde trots: ‘De Drie Targonen. Meesters van het Purperen Habijt. Zij leven in afzondering en eenzaamheid van melk en brood en brengen hun leven door met studie. Van hen komen de plannen en orders die door ons worden uitgevoerd.’
Zalenku barstte uit:
‘Maar wie zijn die ‘jullie’ dan toch? Ik heb geprobeerd uit te denken tot wat voor volk jullie behoren. De taal ken ik niet - jullie uiterlijk geeft ook geen aanknopingspunt.’
Itomo glimlachte flauw:
‘Wij hebben een eigen taal; door de Targonen bedacht en uitgewerkt. Tot ons behoren nakomelingen van elk volk ter wereld... Japanners en Argentijnen; Nederlanders en Eskimo’s; Witrussen en Joden. Sommige mannen der wetenschap zijn uit eigen beweging tot ons gekomen, anderen hebben wij gehaald, zoals ik thans u ben komen halen.’
Bolton zei, met een plotselinge, typisch Engelse opflakkering van humor:
‘Het is mogelijk dat je ons bent komen halen, maar het zal een hele toer zijn om ons mee te krijgen.’
Humor had op Itomo niet de minste vat. Hij antwoordde effen: ‘Dat zou erg dom van u zijn. Onze wetenschap is veel verder dan de uwe - onze macht is groter dan de uwe. Bij ons kunt u uw hersens en uw gaven veel nuttiger aanwenden dan in het beperkte bestek van het Britse Gemenebest.’
Pailey’s rustige stem kwam tussenbeide:
‘Als u zoveel weet, waarom geeft u zich zulk een moeite om zoiets onbelangrijks te pakken te krijgen als de gegevens over dit proefschip? Is dit voor u zo gewichtig?’
Itomo haalde de schouders op:
‘Dat kan ik niet beoordelen. Ik krijg mijn orders en die voer ik uit. Wellicht wensen de Drie Targonen alleen op de hoogte te blijven van wat de rest van de wereld ontdekt.’
De drie professoren keken elkaar even aan.
Zalenku fronste en informeerde:
‘Maar hoe denken die drie heren Targonen zich in dat zij in twee jaar tijd de heerschappij over de wereld kunnen verwerven, zonder een oorlog die misschien meer mensenlevens zou kosten dan alle oorlogen tot dusver bij elkaar? Antwoordt u dáár eens op?’
‘Dat kan ik u wel zeggen. Binnen uiterlijk twee jaar zullen wij een enorm ruimteschip de lucht in zenden dat, evenals de maan, op grote afstand rond de aarde zal blijven cirkelen. De verbinding tussen dit ruimteschip en de aarde zal worden onderhouden door atoomraketten. Vanaf dit ruimteschip, dat met grote snelheid door de dampkring zal cirkelen, kan elk stukje van de oppervlakte der ganse aarde worden bestreken. Reusachtige straalinstrumenten, van hetzelfde soort als wij hier aan boord hebben gebruikt, zullen aan de bewoners der aarde hun wil ontnemen. Het zal dus niet mogelijk zijn iets tegen ons te ondernemen. Men zal onze orders opvolgen, zonder dat verzet mogelijk is. Op deze wijze kunnen de Drie Targonen zonder bloedvergieten het mensdom vanuit het heelal regeren en naar een betere toekomst voeren.’
‘Het waandenkbeeld van elke dictator, vanaf Djengis Khan tot en met Hitler. Daar trappen we niet in, vriend Itomo.’
Zalenku viel hem in de rede en vroeg, haastig en luid: ‘Maar waar ter wereld wordt zulk een ruimteschip gebouwd? Wil je mij vertellen dat een zo kolossale onderneming als het construeren van een ruimte-satelliet met bijbehorende raketschepen ergens in alle stilte kan gebeuren zonder dat de rest van de wereld er iets van bemerkt?’
‘En toch is dat zo. Wij werken er al jaren aan.’
‘Maar waar dan?’
Professor Pailey zei hard:
‘Ergens in Siberië natuurlijk. De Russen zitten er achter.’
Voor de eerste maal vlamde Itomo merkbaar op:
‘De Russen zitten er niet achter! Ik heb u gezegd, dat wij boven de geschillen der volkeren staan. En ons Technisch Centrum ligt niet in Europees Rusland of Siberië.’ Hij kneep even de lippen samen, opende hen weer en voegde er aan toe: ‘Een ding kan ik u wèl zeggen: het ligt in Azië. En het ligt ondergronds. Maar wij hebben nu genoeg gepraat. Ik heb u nu gezegd wat ons doel is en wie wij zijn. Wilt u mij vrijwillig volgen, ja of neen?’
‘Neen,’ zei Bolton kortaf, de groene cylinder, die hij tijdens het gesprek tot op zijn schedel had laten zakken om zijn armen wat rust te geven, optillend en weer losjes tussen de vingers houdend:
‘U roept uw mannen bij elkaar, laat alle papieren en instrumenten hier en verlaat dit schip. Zo niet, dan vernietig ik dit schip met alles er op en er aan. En het moet mij van het hart: het zal me een genoegen zijn, dat lelijke gezicht van je tot atomen te ontbinden.’ - Hij grijnsde met een wolfachtig soort van vreugde: ‘Wees niet bang... het is in één seconde voorbij en er blijft op de Noordzee alleen een enorme rookwolk hangen.’
Het geronk der vliegtuigen was intussen enkele malen sterker en zwakker geworden en geen der personen in het laboratorium luisterde er nog naar. Maar nu kwam er een nieuw geluid. Uit de gang klonk geroep. Een piraat stormde het laboratorium binnen, zijn straalinstrument naar de vloer gericht, zag zijn chef, remde af en rapporteerde hijgend: ‘Itomo! Vliegtuigen!... Ik geloof dat zij gaan aanvallen!’ De opvarenden van de ARMADA verstonden zijn taal niet, maar het handgebaar van de piraat, samen met het snel luider worden van het motorgeronk, maakte de betekenis van wat hij was komen melden, duidelijk genoeg.
‘Bommenwerpers!’ zei Harry Skoda en werd een tikje wit om zijn neus. Bolton schreeuwde luid:
‘Laat niemand zich verroeren of er zijn al geen bommen meer nodig!’
Het gedreun der vier zware motoren van een laag aanstrijkend vliegtuig werd luider... werd een sonoor gedreun, dat het ganse schip deed vibreren... Een zacht gefluit...
‘Daar vallen de bommen!’ riep Zip, en dook instinctief wat inéén. Het geluid van zijn kreet was nog niet verstorven, of de zevenduizendtons grote ARMADA werd aan één zijde als door een reusachtige hand opgetild... met een schok omhooggeworpen, en op haar zij gewenteld. Doffe, dreunende slagen trilden door de ganse stalen constructie. Alle aanwezigen in het laboratorium struikelden, werden tegen bureaus gesmeten of schoven langs de hellende vloer naar de andere zijde van het laboratorium. Temidden van deze chaos van met armen en benen worstelende mensen lag Bolton... ruggelings van het bureau geworpen, bewusteloos terneer. De groene cylinder, die met een luide slag een eind verder terecht was gekomen, rolde langs de vloer naar beneden en kwam met een harde klap tegen de voet van een brandkast tot rust.
Met een huil van woede krabbelde Itomo op handen en voeten tegen de scheve laboratoriumvloer omhoog, bevelen uitbrullend in een mengeling van Engels en van zijn eigen taal.
‘Hij heeft ons bedot!... Het was bluf!... Ik dàcht ook al dat een atoomwapen niet kan ontploffen door een schok alléén... Aristi bredano!... Ko aja semanti rollo! ROLLO!...’
De zaklantaarnvormige straalinstrumenten waren, samen met de piraten, naar de lage kant van het hellende schip gerold. Die grijpen en de straling er van op de atoomgeleerden en de drie jongens richten was bliksemsnel gebeurd. Intussen was het vliegtuig uit zijn duikvlucht opgetrokken en het schip was teruggevallen in zijn gewone, horizontale ligging, waarin het nog lag na te schommelen.
‘Dat was een ris bommen langszij!’ riep Zip tegen zijn beide vrienden, die onder een bijzonder sterke straling op de vloer van het laboratorium naar adem lagen te happen.
‘Vipula ro kari massa!... Semprolo ka dendoro rupi! Sta op jullie en naar dek! Vlug wat!’
In snel tempo werden de drie vrienden gedwongen de bewusteloze Bolton, die kennelijk met het achterhoofd hard op de vloer was gevallen, bij armen en benen op te nemen en naar dek te brengen. Beide professoren, de armen vol stapels documenten, volgden hen.
Aan dek galmden de orders door de lucht. De duikboot was zo direct niet te ontdekken, en de drie vrienden, met de bewusteloze professor over het achterdek sjokkend, meenden met geheime vreugde, dat het salvo bommen, afgeworpen door het vliegtuig dat nu in de verte een wijde bocht maakte, haar tot zinken had gebracht... Maar even later riep Zip: ‘Daar vaart het ding: een halve kilometer verder aan stuurboord!’
‘Snap je nou waarom het niet onderduikt? Die bommenwerpers schieten er dadelijk met hun kanonnen dwars doorheen!’
Itomo schalde orders links en rechts en spoedig werd het effect van die orders zichtbaar. Van alle delen van het schip kwamen de piraten naar het dek toe, gewond of niet gewond. De resten van de documenten en instrumenten uit het atoomlab werden aan dek gebracht. Een tweemansploeg sleepte een vierkante, zwarte kast op een driepoot uit het achterschip het open dek op. Itomo nam er achter plaats, loerde door een soort zoeker en verstelde iets aan enkele knoppen, opzij er van aangebracht.
‘Dat is zo’n straalinstrument in het groot!’ zei Zip ontsteld. ‘Vast en zeker is dàt het ding waarmee ze ons bestraalden toen we op de brug lagen. Maar wat gaat hij er nu mee doen?’
De bewusteloze Bolton lag tussen hen in op het dek. Maar hij was ook de enige man aan dek, die niet vol gespannen belangstelling de bewegingen der drie bommenwerpers volgde. De drie jongens stonden om Bolton heen, met beide professoren achter hen, en weer om hèn heen stond een ganse kring van piraten, allen naar boven turend en opgewonden uitroepen slakend, toen een van de twee, die blijkbaar nog geen aanval hadden gedaan, naar beneden dook, met de kennelijke bedoeling de duikboot te liquideren. Eerst nu gingen de jongens op de bewegingen van de onderzeeër letten en zo merkten zij plotseling op, dat op het lange, smalle bovendek daarvan, vóór en achter de commandotoren, ook twee zwarte, op driepoten gemonteerde kastjes waren opgesteld.
‘Zouden ze met die dingen invloed hebben op een vliegtuig?’ vroeg Harry, wat ongelovig.
‘Op het vliegtuig zelf misschien niet, maar waarschijnlijk wel op de piloot,’ antwoordde Roy gespannen, zijn vuisten ballend. ‘Hadden we maar een manier om die kerels te waarschuwen.’
‘Denk je dan dat...?’ begon Zip en zweeg toen. De zware, viermotorige bommenwerper kwam met huilend geluid van wind langs zijn vleugels en met diep gedreun van motoren in een boog naar beneden duiken, recht op de duikboot af. De ploegen bij de straalwapens draaiden de pijpen een weinig... en het lot voltrok zich: Het met zeker zevenhonderd kilometer per uur naar beneden huilende vliegtuig werd niet meer uit de duikvlucht opgetrokken... bleef onderin zijn duik steil naar beneden suizen en boorde zich in zee met een slag, die ver in de omtrek hoorbaar was. Een vleugel brak af... de romp bleef drijven. Enkele leden van de bemanning kwamen uit het water omhoog en klommen op de overgebleven vleugel.
‘Alsjeblief!’ zei Roy bitter. ‘Wat wou je dáár tegen beginnen? Als de piloot midden in een duikvlucht door zo’n straal wordt geraakt, is het afgelopen.’
Het andere vliegtuig - het eerste, dat zijn bommen al had afgeworpen, cirkelde nu op vrij grote hoogte rond en scheen af te kijken wat er beneden gebeurde. Het derde had blijkbaar geen vermoeden van de wijze waarop nummer twee ten onder was gegaan, maar besloot het zekere voor het onzekere te nemen, ging ook niet in een diepe duikvlucht maar trok zich recht op ongeveer duizend meter hoogte, vloog daar langzaam over de duikboot heen en liet al zijn bommen tegelijk vallen. Zij waren prachtig gericht en vielen in een verspreide tros schuin naar beneden. De mannen bij de kastjes maakten twee snelle bewegingen, zwiepten hun gerichte stralen langs de lucht... en de bommen ontploften op zevenhonderd meter hoogte, met vuurwerk-achtige sterren van rood en blauw vuur... alleen rookwolken nalatend.
‘Maar dit is ongelofelijk!’ riep Pailey. ‘Die straal is zelfs in staat om gewone springstoffen op een afstand te laten ontploffen!’
‘Misschien is er in die grote wapens een ander soort straling,’ opperde Zalenku, nadenkend.
‘Kijk... nu hebben ze het vliegtuig zelf te pakken!’
De bundels van beide straalwapens op de duikboot waren achter het wegdraaiende vliegtuig aangezwiept, blijkbaar nog ingesteld op een speciale golflengte of sterkte. De antitankraketten onder aan de vleugels ontbrandden het eerst en gierden onschadelijk weg, de lucht in, strepen van vuur en rook nalatend. Maar de rest van de munitie was erger. De banden met kanonpatronen ontbrandden met een geknetter als van machinegeweervuur. Rook steeg uit de vleugels op. Leden van de bemanning, die blijkbaar tijdig hadden begrepen met wat voor tegenstanders zij te kampen hadden, sprongen met parachutes en zwemvesten overboord. Het vliegtuig zelf, met rook en vuur uit romp en vleugels stromend, waggelde nog even door, gleed dan schuin af en plompte ergens verder in zee. De leden van de bemanning kwamen één voor één ergens verder in de golven terecht, maar hielden zich drijvend op de luchtbellen van de parachutes of met zwemvesten, die zij los onder de armen gekneld hielden. Het derde vliegtuig gaf vol gas, draaide inderhaast af en verdween met luid geronk van zijn motoren in Zuidelijke richting. De mannen op de duikboot gaven zich geen moeite, ook dàt moeilijkheden te berokkenen. Zip wreef zich met de rug van de hand over de ogen.
‘Waak of droom ik nu eigenlijk? Tegen mensen met dergelijke wapens is geen vechten mogelijk! Als die lui een straal. hebben, die granaten en geweerkogels al kan laten ontploffen vóór die in de wapens kunnen worden gebracht...’
Harry antwoordde droog:
‘Tegen elk wapen is een verdediging te vinden. Toen het eerste geweer werd uitgevonden, waren er ook mensen die zeiden dat daar geen verdediging tegen bestond. Kijk... ze gaan de vliegtuigbemanning ophalen. Zó onmenselijk zijn ze toch ook weer niet, blijkbaar.’
‘Anders hadden ze die wegvliegende machine wel naar beneden gehaald.’
‘En hier aan boord hadden ze ons allemaal wel om hals kunnen brengen als ze dat hadden gewild.’
‘Ze hadden ons nodig, jô.’
‘Nee - alleen die atoomgeleerden.’
Achter hen zei Pailey, die hun gesprek had gehoord:
‘Jongens - luister goed. Jullie hebben de redevoering gehoord die door de piratenleider is afgestoken. Het is best mogelijk dat die mensen oprecht geloven wat zij zeggen. Maar al vele malen is een grote ramp over de mensheid gebracht door lieden die het goed meenden te weten of goed meenden. Mussolini heeft ook de eerste jaren wel wat goeds voor Italië gedaan en daarna zijn land en de rest van de wereld grote onheilen gebracht. Weinig mensen zijn werkelijk helemaal slecht of komen er voor uit dat zij slecht zijn. Iedereen denkt dat hijzelf gelijk heeft en de ander niet.’
De duikboot manoeuvreerde met opvallende snelheid en handigheid langs de wrakstukken der beide vliegtuigen, nam de overlevenden daarvan op zijn dek, keerde daarna om en kwam met grote snelheid op de ARMADA toe varen. Enkele piraten hadden al touwladders over de verschansing geworpen en andere, op orders van Itomo, hadden de documenten en instrumenten in plunjezakken bijeengepakt en gereedgezet.
‘Bida sluki! Rollo!’
De duikboot gleed langszij, remde af met opvallende soepelheid en de eerste overlevenden van de bommenwerpers klommen langs de touwladders naar boven. Twee van hen waren bewusteloos en werden door hun makkers en enkele piraten met ladder en al omhooggehesen. Maar van het moment af, dat zij over de railing kwamen, kregen de doornatte vliegeniers stralen op zich gericht en zij zaten op het dek, verdwaasd en versuft, terwijl voor hun ogen de aftocht der piraten begon. Eerst ging de bagage naar beneden... daarna daalden de beide geleerden af. Bolton werd neergelaten in een stuk zeildoek met touw er om en daarna kwamen de gewonde piraten aan de beurt, die weer werden gevolgd door de drie jongens. Drie piraten, achterwaarts lopend met gerichte straalwapens, dekten de aftocht, en op de seconde, dat zij het dek van de duikboot onder zich hadden, trok deze van de ARMADA weg met een snelheid als van een achtcylinder Buick, de voorsteven schuim hoog opspattend. De beide verkenningsvliegtuigen cirkelden nog steeds ergens boven in de blauwe lucht, maar op zeer grote hoogte.

◦ ◦ ◦

En dat was het laatste wat onze drie vrienden voorlopig hoorden en zagen van de hun zo bekende wereld: de vredig deinende Noordzee... het hoge, zwakke geronk der vliegtuigen en de snel aan stuurboord verdwijnende ARMADA, waarop nu enkele figuurtjes aan dek heen en weer liepen, opgewonden wijzend naar de met grote snelheid verdwijnende duikboot. Een korte order... een prikkelende bestraling... en de drie jongens waren gedwongen geweest de ladder van de commandotoren af te dalen, een smalle gang door te lopen en te stoppen voor een helgeel gelakte, stalen deur. Een der piraten richtte zijn instrument op een plaatje in de wand. Een lichte ‘klik’ en de deur sprong open. Hier dus geen sloten die met sleutels werkten, maar blijkbaar alleen bediend konden worden door een bepaalde stralingsgolflengte. Achter de deur lag een normaal uitziende cabine, met vier kooien langs de wanden en een elektrische lamp in het plafond. Zij gingen er binnen en zagen de deur dichtslaan. Twee minuten later hoorden zij sissend en borrelend het ballastwater in de duiktanks lopen.
‘Zo,’ zei Roy Burke, zich achterover op een der twee benedenste kooien werpend. ‘Wij zijn onder water. In de meest letterlijke zin des woords.’
Zip ging op een klapstoeltje zitten dat van een wonderlijk licht, zwart metaal was geconstrueerd, en legde zijn kin op een vuist. ‘En als je het mij vraagt, ziet het er naar uit, dat we de eerste tijd wel onder water zullen blijven. In figuurlijke zin dan. Ben benieuwd waar we heen gaan.’
Harry Skoda liep rond te neuzen, maar vond weinig bijzonders.
‘Naar een plaats ergens in Azië, als die straalfantast Itomo tenminste de waarheid heeft gesproken.’
‘Waarom zou hij niet?’
‘Omdat het reuze-stom is van die lui om aan de buitenwereld te verraden waar zij ergens hun zogenaamd Technisch Centrum hebben liggen. Tot dusver wist men niet eens, dat er zoiets hier op aarde in aanbouw was. Grote Pier! Als ze dàt te weten komen!...’
Roy haalde de schouders op en wipte met een schoenpunt op en neer.
‘Als je het mij vraagt, kan het die kerels niets schelen. Ze voelen zich volkomen zeker van hun zaak!’
‘En dat kunnen ze ook. Ik kan nog niet geloven wat ik daarnet gezien heb!... Die bommen, die in de lucht ontploften!... Ik hoor de knallen nòg!’
Harry zei droog:
‘We waren allemaal zó stomverbaasd, dat we niet eens het benul hadden om te duiken. De scherven van die bommen suisden vóór ons in het water.’
‘Wat denk je dat ze met ons zullen gaan doen?’
‘Gooi maar in mijn pet en zoek maar uit. Straalwapens oppoetsen misschien. Of de bedden opmaken voor de heren atoomgeleerden.’
‘Zeg - ik hoop dat die lui niet zover zijn dat ze er een geheel nieuw soort voedsel op na houden. Ik houd me maar liever bij brood, kaas, eieren en Coca Cola in plaats van geperste vitaminen en atoomkoffie.’
‘Afwachten maar. Heden, wat ben ik moe!’
‘Allicht. In geen zes en dertig uur naar bed geweest.’
‘En wàt voor zes en dertig uur. Had ik maar nooit meegedaan aan die opstelwedstrijd van de United Nations.’
‘We zien tenminste wat nieuws op deze manier.’
‘Dat wel. Maar het is de vraag of we ooit de kans zullen krijgen, terug te keren om er van te vertellen.’
Harry Skoda begon opgewonden heen en weer te lopen over het smalle strookje open vloer tussen de kooien.
‘Denk je in dat wij dáár een kijkje kunnen nemen in hun Technisch Centrum, ontsnappen, en er over vertellen!’
Roy lachte kort:
‘Je hebt kans dat ze je bij je terugkomst voor gek verklaren en grondig opsluiten; jij zou niet de eerste zijn die iets dergelijks overkwam. En ik denk niet dat je voorlopig erg veel kans zult krijgen om te ontsnappen. Bekijk die deur daar eens. Volkomen vlak, glad staal van binnen. Geen sleutelgat om aan te knoeien... geen spleetje of gaatje waar je iets mee kunt versieren. En hoorde je die Itomo niet zeggen dat hun werkplaatsen ondergronds lagen?’
Zip stond na te denken met de handen op de rug.
‘Waar kunnen die dingen ergens liggen? Niet in Siberië, zei hij. In China?’
‘Natuurlijk niet. Weet je welke de beste plaats ter wereld is voor iets dergelijks?’
‘Welke?’
‘De Gobi-woestijn, of de hoogvlakte van Tibet’.
‘Achter de Himalaja, bedoel je?’
‘Natuurlijk. Dat is het meest onbetreden en afgesloten gebied ter wereld. Enorme bergketens, woestijnen en rotsige hoogvlakten. Daar kun je complete atoomfabrieken inrichten, zonder dat er iets van uitlekt.’
Harry, die de deur had staan onderzoeken, zei spottend over zijn schouder:
‘Het lijkt me alleen een beetje lastig om daar met een duikboot te komen. Tenzij deze duivelskunstenaars een methode hebben ontdekt om een duikboot te laten vliegen.’
‘Weet jij veel wat ze allemaal ontdekt hebben... Na wat ik sinds zonsopgang allemaal gezien en gehoord heb...’
‘Wie zouden die Drie Targonen met hun purperen windjakken zijn?’
‘Wie weet. Marsbewoners misschien, die ons wat komen leren.’
Roy geeuwde. ‘Ik krijg honger. Ik hoop dat deze straalfantasten er aan denken, dat wij gewone, ouderwetse aardebewoners zijn die op tijd moeten eten. En in afwachting daarvan ga ik maar vast slapen. Dan merk ik het knorren van mijn maag niet zo.’
Roy sliep binnen vijf minuten. Zip Nelson ging op bed liggen nadenken. Harry Skoda, de meest onrustige, bleef nog een tijdje door de kajuit rondneuzen, maar deed geen bijzonder sensationele ontdekkingen in die kale ruimte, zocht tenslotte ook maar zijn kooi op en sliep in. Zip was de laatste die onder zeil ging. Op dat tijdstip had de geheimzinnige duikboot al meer dan honderd zeemijlen afgelegd, tweehonderd meter onder het oppervlak van de Noordzee, en door haar anti-radarscherm veilig op weg naar de geheimzinnige basis ergens in Azië.

De verdere avonturen van Zip Nelson, Roy Burke en Harry Skoda in de onderaardse basis in Azië leest u in:

DE STRIJD OM DE ATOOMFABRIEK)

Door dezelfde schrijver Willy van der Heide

(welk boek echter nooit is gepubliceerd)