LONDEN VRAAGT OM HULP!

Arie Roos dook uit de tramwagen van lijn 2 in de Leidsestraat, sprong over een plas heen en draafde haastig de Prinsengracht op. Hij droeg geen pet of hoed en de regen stroomde neer op zijn toch al kletsnatte, rode haren.
„Wat een pech!” foeterde hij. „Wat een miserabel weer en dat voor Augustus!”
Het was de tiende Augustus. Het had prachtig vacantieweer behoren te zijn maar het was het belabberdste weer dat iemand ooit in die maand had meegemaakt! Arie klom de hardstenen trap op van een oud herenhuis aan de gracht en rukte nijdig aan de bel.
„Heidaar, rood gevaar!” riep een stem van boven. „Zet iets op je kop - alle kleur regent uit je haren!”
Arie deed een stap terug en keek omhoog, naar zijn vriend Jan Prins, die uit een raam hing van de tweede verdieping.
„Hé Jan! Heb je iets van Bob gehoord?”
„Geen stom woord – geen telegram – geen briefkaart – niets! ”
Arie veegde zijn natte haren naar achteren. Een oude huishoudster kwam opendoen.
„Ha, die Marianne!” zei Arie, en stoof haar voorbij, meteen de trap op rennend. Boven zat Jan Prins in de vensterbank van zijn kamer, onverstoorbaar pinda's etend.
„Ha, die Arie! Ons boottochtje met de BM gaat niet door, dikke. Niks dan regen en geen aasje wind. En geen Bob.”
Arie trok zijn natte regenjas uit en graaide in de grote zak pinda's.
„Hier zitten we – voor aap. Als ik denk aan die luisterrijke tijd die we in de Stille Zuidzee hebben gehad... en nu dit! Kwam die rare Bob maar vast opdagen.” „Hoe lang is hij nu over tijd?”
Arie gooide de pindaschalen uit het raam.
„Zaterdag zou hij hier zijn. Vandaag is Dinsdag. Vier dagen. Raar!” Jan keek scheef opzij naar zijn dikke, roodharige vriend.„Ga me nu niet vertellen dat je over Bob in de zorg zit ... !”
   „Zorg... zorg... ik ben zijn grootmoeder niet!”
„En Bob is niet bepaald een hulpeloos kleinkind ook.” „Tóch is er iets geks,” zei Arie koppig. „Je weet hoe hij op die bootreis met ons gebrand was. Hij zou voor één week naar Engeland gaan, maar in elk geval Zaterdag terug zijn. Doodse stilte. Hij stuurde niet eens een berichtje. Dat is niks voor Bob.”
„Dus jij denkt dat er iets gebeurd is?”
Arie kauwde even zwijgend. Buiten ruiste de regen in de bomen langs de gracht. In de haven loeide de sirene van een zeeschip.
„Bob loopt heus niet in zeven sloten tegelijk... maar er is iets aan de hand. Hij zit in een of ander avontuur verstrikt. Mijn kop er af!”
Jan Prins bromde iets binnensmonds.
„Ik wou dat je gelijk had, man... ! Hier zitten we nu, met niets beters te doen dan pinda's eten. Nog geen jaar geleden voeren we op een zeeroversschip over de Stille Zuidzee... Een halfjaar lang hebben we op een verlaten eiland geleefd als drie moderne Robinson Crusoë's...” Arie haalde diep adem en vulde aan:
„We hebben muiters bevochten met geweren. Driemaal hebben we bijna onze veelbelovende jonge levens verspeeld. We hebben een torpedojager achtervolgd over de Stille Oceaan... We hebben een millioen dollars aan goud, die zoek waren, opgespoord. We hebben nu nog een deel van onze beloning: een paar duizend pop, op de bank staan op onze eigen naam, en we kunnen...” „...er mee doen wat we willen...”
„...en wat doen we?”
„...pinda's eten. Wij willen een avontuur beleven, voor de drommel!”
De deur ging open. Marianne, buiten adem van het traplopers, zei hijgend:
„Jan – Londen aan de telefoon voor je. Het is dringend ook nog!” Jan en Arie vlogen overeind.
„Dát is Bob Evers! ”
Ze renden de trap af met drie treden tegelijk, stoven de donkere hall door en de telefooncel in. Jan nam de telefoon op en Arie luisterde mee aan de extra-schelp. „Hallo,” zei Jan. „Hello!”
Zij hoorden wat geraas en onduidelijk gemurmel. Toen een „klik”, en daar was de zo welbekende stem met het Amerikaanse accent van hun vriend Bob Evers.
„Hello, yes... Ben jij dat, Jan?”
„Ja, dit is Jan. Wat is er ... ?”
Bob sprak gehaast en opgewonden.
„Luister goed, Jan. Ik heb geen tijd om alles uit te leggen. Dat zou uren duren. Je moet iets belangrijks voor ons doen. Prent dit in je geheugen: een halfuur geleden is het lijntoestel uit Londen naar Schiphol vertrokken. Een van de passagiers heet Jeffries. Jarvis Jeffries. Heb je dat? Herhaal de naam.”
„Jarvis Jeffries.”
„Prima. Je herkent 'm direct. Hij is een lange vent met een dunne neus. Zijn ogen staan geen moment stil. Hij houdt iedereen in de gaten en niets ontgaat hem. Ons kent hij, maar jullie natuurlijk niet. Omdat hij jullie nooit gezien heeft, zal hij jullie ook niet verdacht vinden. Hij draagt een lange, bruine reisjas. Geen hoed – want die heeft hij verloren. Zijn haar is zwart en zijn kruin begint kaal te worden. Zou je hem kunnen herkennen?”
„Ik pik hem uit duizenden.”
„Je hoeft hem alleen maar op te pikken uit de passagiers van het Londense toestel, als dat in Amsterdam landt. Ik durf alles te gokken dat hij een plaats zal nemen in het lijntoestel naar Zuid-Afrika dat vandaag van Schiphol vertrekt.”
„Zeg – stop! Waarom nam hij in Londen niet een toe stel van British Overseas Airways? Over Amsterdam is toch een omweg?”
„Hij miste de BOAC machine, met een paar minuten. Daarom probeert hij nu Johannesburg per KLM te halen. Is je pas in orde?”
„Geldig voor de hele wereld.”
„Prachtig. Kun je Arie bereiken?”
„Die luistert mee.”
„Zijn paspoort ook O.K.?”
Arie knikte heftig met zijn hoofd, dat rood was van opwinding.
„In orde.”
„Pak dan je paspoorten en steek genoeg geld bij je. Als Jeffries inderdaad een plaats reserveert naar Johannesburg, dan doen jullie hetzelfde. Bezwaren?”
„Dat niet, maar wat moeten we met...”
„Die Jeffries is een gevaarlijk heerschap. Je moet bij hem goed op je tellen passen. Laat je aandacht geen ogenblik verslappen. Jeffries gaat naar Kaapstad om daar een handschoenendoos te bemachtigen en...” „Hei, hei, stop! Je lacht je gek. Ik dacht dat je zei: een handschoenendoos. Hahahaha...”
„Lach niet, idioot! Ik zèi: een handschoenendoos.” „W a t voor een doos?”
„Handschoenen… h-a-n-d-s-c-h-o-e-n-e-n… van die dingen waar je je handen in steekt als je bokst.”
„Een doos voor bokshandschoenen? Zitten die dan in dozen?”
„Hou nou je mond dicht, sufferd. Ik heb haast. Een ouderwetse doos voor lange glacé dameshandschoenen, zoals ze vroeger hadden.” Jan en Arie staarden elkaar aan over de telefoonhoorn. Arie wees naar zijn voorhoofd. Jan zei in de hoorn:
„Zeg Bob, als je nou denkt dat wij... ”
„Hou je mond. Ik heb geen tijd te verliezen en ik ben heus niet gek. Ik geef je een adres op in Kaapstad. Pas op dat je het nooit in Jeffries' bijzijn noemt, want dan is het spel al verloren. Dan weet-ie dat jullie op de hoogte zijn. Schrijf het dus niet op, maar prent het in je geheugen. Dit is het adres waar Jeffries zich heen rept:
Mr James Elephant, Buffalo Hill 4, Kaapstad.
Het is een groot huis dat op een heuvel staat. James Elephant is getrouwd met een meisje, dat voor haar trouwen Judy Fox heette.”
Arie begon te lachen en Jan zei:
„Bob – heb je soms iets gedronken? Olifanten, buffels, vossen! Ben je er zeker van dat we niet in de dierentuin in Kaapstad moeten zijn?”
Bob zei, een beetje nijdig:
„Maak nu geen gijntjes, Jan. Het gaat om het huis op Buffalo Hill. Toen die juffrouw Judy Fox, die in Londen woonde, ging trouwen met meneer Elephant in Kaapstad, kreeg ze van haar moeder een leren handschoenendoos mee van ongeveer 60 bij 20 cm. Op het deksel staat een versiering van vogels en rozen. Erg aardig, maar het gaat om wat er i n zit. Het deksel is opgevuld met kapok en daarin zit een klein stukje papier verborgen.”
„Aha...”
„Gaat je een licht op? Denk er aan dat mevrouw James Elephant van de aanwezigheid van dat papiertje n i e t s afweet. De man, die oorspronkelijk de doos aan de familie cadeau deed, heeft het er in gedaan. Zijn naam is: professor Hathaway. George Hathaway. Herhaal de naam.” „Professor George Hathaway.”
„O.K. Ik zal je nu het papiertje beschrijven: ongeveer zo groot als het deksel van een lucifersdoosje. Van stevig wit papier...”
„Zoals een visitekaartje…?”
„Precies. Val nu niet om: de waarde van dat stukje wit carton is ongeveer vierhonderd duizend dollar.” „Wat! Is 't een soort chèque?”
„Nee.”
„Staat er dan de formule voor een atoombom op?” „Klets niet. Dat stukje papier maakt iets anders compleet, dat geen cent waard is zonder dat ontbrekende stuk. Snappie? Maar hebben ze dat, dan heeft het geheel ook een waarde van vierhonderd duizend dollar.” „Ah. Net als een serie postzegels die je moet completeren.”
„Zo ongeveer. Alleen: postzegels hebben apart ook nog waarde, maar dat papiertje niet. Er staat op het hele ding één woord geschreven, één nummer en de handtekening van professor Hathaway. Dat is alles.”
„En wat is dat dure woord?”
   „Dat heb ik vergeten. Doet er ook niets toe. Maar onthoudt dit goed: Jeffries is een gevaarlijk heerschap. Hij deinst voor niets terug. Zijn opzet is: er voor te zorgen, dat een erfenis niet in handen komt van mensen, die er recht op hebben. De politie kun je er niet in mengen. Je moet helemaal zelfstandig handelen. Je zult erg handig moeten zijn en zorgen, dat je Jeffries steeds een stap vóór blijft. Tijdens de vlucht naar Kaapstad moet je maar een goed plan van actie bedenken. Misschien kun je eens met Jeffries praten en kom je meer te weten. Hij heeft er geen flauw idée van, dat hij voor jullie op zijn hoede moet zijn. Misschien kun je hem in Johannesburg ophouden, terwijl Arie intussen gauw naar Kaapstad rijdt. Wanneer het nodig is, moet je geweld gebruiken, maar pas op, dat de politie je niet pakt. Dan zou alles in duigen vallen. Je hebt dus twee dingen te doen: in de eerste plaats moet je er voor zorgen, dat Jeffries de leren doos niet bemachtigt, en in de tweede plaats moet jùllie zien de doos wèl in handen te krijgen. Je moet je plannen zo inrichten, dat je Jeffries verhindert op tijd in Kaapstad te zijn en dat je bij mevrouw Elephant een verhaal opdist, dat zo betrouwbaar klinkt, dat ze de doos aan jou geeft. Dat is alles! Veel succes!” „Wacht even!... Hoe kunnen we je bereiken? Wat is je telefoonnummer?”
„Dat vergat ik bijna: Cheshire Hotel, Londen. Als ik er niet ben kun je de boodschap geven aan Mr of Miss Bennet. Heb je de namen? John Bennet of Louis Bennet.”
„Ik heb ze.”
* **
Jan en Arie renden naar boven. Arie pakte zijn regenjas. Jan greep z'n pijp en een doosje tabak. Uit zijn bureau haalde hij zijn chèqueboek en wat papiergeld. Weer naar beneden in hetzelfde tempo. Al rennend knoopten ze hun jassen dicht en een minuut later waren ze bij een bijkantoor van de Amsterdamse Bank. Het kostte pre cies zes minuten om voldoende geld op te nemen voor een reis van zeven dagen. Arie had, terwijl Jan binnen was, al een taxi gehaald en stond nu buiten te wachten. Hij hield de deur voor Jan open en wèg waren ze. Het was een nieuwe wagen en de chauffeur, die gehoord had, dat ze reuze haast hadden, gaf vol gas. Een paar huizen voor Arie's woning stopten ze. Het zou kunnen, dat zijn moeder voor de ramen zat en als zij hen zo aan zag komen, zou ze wel eens lastige vragen kunnen stellen. Arie moest zijn pas namelijk nog halen!Hij was gauw terug. Snel reed de taxi weg.
„Heb je 't?”
„Wat denk je wel? Dat ik soms mijn moeders trouwboekje bij vergissing gepakt heb?”
De taxi slipte een hoek om, passeerde een paar fietsers rakelings, en verder ging het in volle vaart langs een asfaltweg. Een lange truck werd ingehaald. Een tegenligger konden ze maar net ontwijken en gierend vloog het voort.
„Ik heb de chauffeur het dubbele bedrag beloofd als hij opschoot,” zei Jan, terwijl hij naar het regenachtige landschap opzij van de weg naar Schiphol keek, „en ik geloof, dat hij z'n voet op het gas laat stáán. Die vent k a n jakkeren.”
„Als we er maar op tijd zijn,” zei Arie, „dan vind ik het allang mooi.”
„Als we niet op tijd zijn,” zei Jan, „dan staat het in elk geval vast, dat niemand het vlugger had kunnen doen dan wij.”
Arie zat vergenoegd voor zich uit te kijken.
„We beginnen weer een beetje te leven.”
„Zeg, rood gevaar, ik wil niet op je zenuwen werken, maar je hebt je pinda's vergeten.”
„Hindert niet,” zei Arie, „onderweg plukken we in het voorbijgaan wat cocosnoten van de palmen.”
„Er groeien geen cocosnoten in Afrika.”
„Kun je nooit weten,” vond Arie, „in donker Afrika kan van alles gebeuren. Zelfs cocosnoten.”
„En wij maar vliegen; hoog over donker, donker Afrika in het heerlijke tropische zonlicht.”
„Dat hele, donkere Afrika,” zei Arie grinnikend, met zijn handen diep in de zakken van zijn regenjas. „Wie zou dat een halfuur geleden gedacht hebben? Die goeie, ouwe Bob heeft ons toch maar niet in de steek gelaten. Daar moet je Amerikaan voor zijn om op zo'n manier leven in de brouwerij te maken.”
„Ik hoop voor Bob, dat we succes hebben,” zei Jan. „Maar ik heb toch zo'n idee, dat we goed uit moeten kijken. We mogen geen vergissingen maken.”
„En of!” zei Arie. „Maar ik ben blij dat we aan de slag kunnen. Mijn hersens waren zo langzamerhand bijna vastgeroest. Denk eens even aan! Het gaat om vierhonderd duizend dollar”
„Sst!” Jan wees naar de taxi-chauffeur en zei fluisterend: „Je moet van nu af aan bedenken, dat muren, kellners en taxi-chauffeurs oren hebben!”
* * *
Het vliegveld van Schiphol kwam in zicht. De man bij de ingang wist te vertellen, dat het toestel uit Londen spoedig binnen werd verwacht. Er zou misschien wat vertraging zijn, omdat het wolkendek zo laag hing. De startbanen waren bijna geheel verlaten. Er taxieden geen vrolijke sportvliegtuigjes, en de gebruikelijke troepjes bezoekers ontbraken. Over het hele veld hing een grijze nevel.
Ze stonden een poosje stil en vroegen zich af wat de komende uren zouden brengen. Zouden ze naar Kaapstad vertrekken?... Ze hoopten het vurig.
Lang bleven ze niet zo staan. Daarvoor was de regen, die in straaltjes van hun jassen afliep en van hun haar in hun nek droop, te hinderlijk.
„Kom, laten we wat doen,” zei Jan.
Ze gingen naar het kaartenbureau, toonden hun passen en vroegen of er nog plaatsen vrij waren in het toestel voor Johannesburg. Overal brandden de lichten. De bediende achter de toonbank was vriendelijk belangstellend. Een aardig, blond meisje zat op een schrijfmachine te tikken. Ze keek even op en monsterde de jongens. Zo heel bijzonder is het tenslotte niet, dat jongens van zeventien, achttien jaar alléén grote reizen per vliegtuig maken. De Indië-vliegtuigen van de K.L.M. vervoeren altijd veel alleen-reizende kinderen.
„Jullie hebt pech, jongens,” zei de man van de passages, „het lijntoestel was twee dagen geleden al volgeboekt.” „Kunt u geen plaatsje voor ons inruimen?” vroeg Arie. Jan vroeg: „Wanneer gaat de volgende?”
„Overmorgen. Maar er is nog kans – ga nog niet weg. Er zijn een paar passagiers, die erge haast hebben en misschien wordt er een extra vliegtuig ingelast. Wacht maar in het restaurant. Als er nieuws is, hoor je het door de loudspeakers. Zal ik jullie namen noteren?” „Goed,” zei Jan. „Ik veronderstel, dat de kans op een extra machine groter is, als er meer namen op de lijst staan?”
„Zeker,” zei de klerk, die hun namen op een lijst noteerde. Arie gluurde bedenkelijk naar alle witte ruimte, die op de lijst overbleef.
„Ik geloof niet, dat er bepaald queue wordt gemaakt voor dat extra vliegtuig.”
Het meisje lachte, en ze vonden haar prompt heel wat minder aardig.
„Nee,” zei de klerk glimlachend. „Maar gewoonlijk komen er uit Londen passagiers mee, die daar het toestel voor Johannesburg gemist hebben, of die liever over Amsterdam reizen, omdat de K.L.M. sneller vliegt dan de B.O.A.C. De ingelaste toestellen gaan over Cairo en…”
De glazen deur van het bespreekkantoor ging open en een grote man kwam haastig binnen. Met een slag wierp hij de deur dicht. Hij zag er uit als iemand, die gewend is, te commanderen. Jan Prins kende dat. Zijn eigen vader, de kolonel, trad op dezelfde wijze op. De binnengekomen heer droeg een ongewoon uitziende, uitpuilende actetas van geel varkensleer. De tas was versterkt met twee stevige riemen met koperen gespen. Hij zette de tas op de grond tussen zijn voeten.
„Mijn naam is Anderson, Gilbert Anderson. Mijn secretaris heeft opgebeld om een plaats te reserveren voor Johannesburg.”
Het meisje kwam naar de toonbank.
„Ja, mijnheer Anderson. Het telefoontje kregen we een halfuur geleden. We moesten echter mededelen, dat er geen plaats meer was.”
„Onzin,” zei Anderson, „in ieder vliegtuig kan altijd nog wel één passagier bij.”
„Het spijt ons heel erg, dat wij u moeten teleurstellen, mijnheer,” zei de bediende. „De directie is erg precies. Uit veiligheidsoverwegingen...”
Anderson maakte een ongeduldig handgebaar.
„Mijnheer Anderson, u moet rekenen: àls er eens iets zou gebeuren...”
„Ik wil een verklaring ondertekenen, dat ik alle verantwoordelijkheid op mij neem.”
„Dat is goed, mijnheer Anderson, maar u bent niet de enige passagier.”
„Vlieg op,” zei Anderson. De bediende vervolgde: „De mogelijkheid bestaat, dat er vanmiddag nog een extra vliegtuig vertrekt. Er zijn reeds drie passagiers voor.” Het ongeduldige gezicht van Anderson verhelderde plotseling.
„U kunt aan de directie mededelen, dat ik bereid ben te betalen voor alle onbezette plaatsen, als er vanmiddag nog een extra toestel vertrekt.”
De bediende, het blonde meisje en de twee jongens keken verrast naar de grote man. De bediende kuchte en zei:
„Het toestel kan zestien passagiers vervoeren, mijnheer.” Anderson keek hem scherp aan.
„Heeft u niet gehoord, wat ik zei? Moet ik het soms opschrijven en uitspellen? U zegt aan de directie, dat het voor mij is: voor Anderson van de Internationale Stiletter Scheepswerven. U kunt me in het restaurant vinden. Ik heb nog niet ontbeten.”
Hij nam zijn tas op en verdween als een wervelwind. De vier achtergeblevenen keken elkaar eens aan. Jan zei met een grijns:
„Ik heb zo'n idee, dat er vanmiddag wèl een extra vliegtuig naar Johannesburg vertrekt.”
„Je zei het,” zei de klerk.
Jan ging naar de deur. Arie draaide zich om, richtte zich plechtig op en zei vol waardigheid:
„U kunt ons in het restaurant vinden. We hebben namelijk nog geen kopje koffie gebruikt.”
De klerk schoot in een lach. Het restaurant was vol. Iedereen was er gaan zitten om er de uren, die nog gewacht moesten worden, door te brengen. Nog steeds stroomde de regen neer op de witte tafeltjes van het buitenterras. Ze vonden een rustig hoekje.
„Ik neem warme chocola,” zei Jan.
Opeens klonk uit de luidspreker: „Over vijf minuten landt de Sabena Constellation uit Brussel. Over vijftien minuten arriveert de K.L.M. Douglas uit Kopenhagen.” Na een korte pauze: „De B.O.A.C. Constellation uit Londen heeft tien minuten vertraging.”
Er stonden mensen op die afrekenden en haastig naar buiten gingen.
De luidspreker kondigde weer aan: „De Constellation naar Parijs vertrekt over twaalf minuten... De B.O.A.C. uit Londen arriveert over tien minuten.”
Ook Jan riep om de kellner. Kort daarop gingen ze naar buiten. Ze liepen in de richting van de startbanen. Het grondpersoneel in lange, witte rubberjassen was al bij de hand. Rode wagens stonden gereed. In de lucht was het geronk van de vier motoren hoorbaar. De machine was nog in de wolken verborgen.
„Het valt niet mee nu te landen,” zei Arie, toen het geronk der motoren zich verwijderde.
„Oh, ze dalen op de radiopeiling,” zei Jan, „net zo veilig als het maar kan. Daar komt-ie weer!”
Het geronk der motoren nam toe; de machine vloog over, en daar dook de zilveren vogel uit de wolken. Hij daalde, de wielen raakten de grond, en het toestel liep uit, terwijl de regen van de vleugels verstoof. Vrachtwagens en het grondpersoneel kwamen naderbij. „Zorg, dat je uit het gezicht blijft, rood brand-alarm,” zei Jan. „Hoe minder Jeffries van ons ziet, des te beter is het.”
„Hij zal ons vast en zeker méér te zien krijgen dan hem lief is,” vond Arie.
Jan keek toe, half verscholen achter een kleine bus. De eerste passagier die er uit kwam, was een magere jongeman, met een lichte Stetson en een blauwe overjas. Hij droeg verder een aluminium koffertje.
De volgende passagier was een gezet heer met een grote sigaar in zijn mond. Hij droeg een lichtgele teddyjas. Een ogenblik bleef hij in de deuropening staan, de grauwe lucht monsterend; toen gaf iemand hem een ongeduldige por in zijn ribben. De teddy-beer draaide zich om en zei luid:
„Ze hebben warempel een bus, Lalou! Een echte bus! Dit land begint werkelijk beschaafd te worden.” Hij daalde voorzichtig de trap af, gevolgd door een verwaand vrouwtje in een witte regencape. Om haar hals had ze een groene sjaal en onder haar hoed kwam pikant rood haar te voorschijn. Een miniatuur Pekineesje keek uit haar mouw. Het mormel begon direct woedend te blaffen tegen de regendruppels, die naar alle kanten spatten. Jan herkende haar van de film. Het was de bekende Franse actrice Lalou Lalonde! De dikke man zou dus zeker wel haar pers-manager of misschien ook haar regisseur zijn.
Er volgden meer passagiers. Een echtpaar met twee kinderen, nóg een echtpaar, een man in uniform, een verpleegster. Nog een heer, en daar kwam – er was geen vergissing mogelijk – Jeffries! Zonder hoed. Even stond hij in de deur van het vliegtuig. Hij nam de omgeving op met ogen, die alles zagen. Zijn handen hield hij in de zakken van zijn kameelharen jas. Hij had geen koffer bij zich – niets. Vlug daalde hij het trapje af en liep naar de bus.
Jan floot het signaal „opgelet” en liep naar het hoofdgebouw. Een ogenblik later voegde Arie zich bij hem. Jan zei:
„Ik kon hem direct uitpakken. Tien tegen één, dat hij direct naar het plaatsbureau gaat. Ik houd hem in de gaten. Ga jij maar naar het restaurant.”
„Geen slecht idée,” zei Arie. „We kunnen nog iets eten voor we vertrekken.”
„Lieve help!” riep Jan uit. Hij vervolgde berustend: „O.K. Eet jij je maar vol! Je hebt tóch geen vrede zolang je niet met eten volgepropt zit.”
Arie grinnikte.
„Laat ons eten, drinken en vrolijk zijn, want morgen.....”
„Vliegen we te pletter,” zei Jan.
Hij wist niet, dat wat hij zei, letterlijk bewaarheid zou worden. De volgende dag zou hun toestel verongelukken!
* * *
In het passagebureau sprak iemand met een opvallend Duits accent met de bediende.
„Word iek gewaarschuwd wanneer het vliegtoig vertrekt?”
„Het wordt omgeroepen door de luidsprekers. Het extra vliegtuig vertrekt precies om drie uur.”
„Danke,” zei de Duitser en ging weg.
De bediende keek naar Jan en zei:
„Nog een reiziger voor Johannesburg met twee allerbeminnelijkste reisgenoten. U hebt het gehoord: vertrek om drie uur.”
Jan was nog druk bezig bankpapier uit te tellen voor zijn tickets, toen de deur weer openging en Jeffries binnenkwam. Achter hem volgde de filmregisseur met zijn onafscheidelijke sigaar. Hij vroeg luid:
„Gaat er een extra vliegtuig naar Kaapstad, ja of neen? Weet dan niemand hier iets?”
De bediende zei:
„Ik kan u alles vertellen, wat u wenst te weten. Het extra vliegtuig vertrekt om drie uur precies naar Johannesburg. Hoeveel kaartjes heeft u nodig, mijnheer?” „Lalou Lalonde en ik.”
De klerk noteerde: Lalou Lalonde, beroep: filmster. „En ik, jongeman. Naam: P. H. L. Malherbe. Beroep: regisseur. En laat ik je vertellen, dat juffrouw Lalonde heel wat geregisseerd moet worden! Wil je een sigaar?” De bediende accepteerde een telescooplange, zwarte sigaar uit een enorme, lederen koker. De deur ging weer open en nu kwam de jongeman binnen, die het eerst uit het Londense toestel gestapt was. Hij was erg gehaast en struikelde bijna over de drempel.
„Heeft u nog een plaats in de extra ... ?”
„Mijnheer, ík was eerst!” protesteerde de regisseur. Jeffries protesteerde ook met een scherpe, droge stem. Hij sprak de regisseur aan:
„U maakt veel lawaai, waarde heer, en uw sigaren zijn groter en zwarter dan de mijne. Maar mag ik even uw aandacht er op vestigen, dat ík hier het eerst binnenkwam?”
De regisseur schoof zijn niet-brandende sigaar heen en weer in zijn mond, nam de magere figuur van Jeffries met een vernietigende blik op en zei:
„U hebt tot dusver nog geen woord gezegd, beste man.” „Omdat u voortdurend stond te schreeuwen,” antwoordde Jeffries. „Ik was hier vóór u binnen kwam stormen. En u hoeft me geen „beste man” te noemen.” Het lieve, blonde kind was kennelijk geamuseerd. De deur ging opnieuw open. Een heer van middelbare leeftijd, die niets opvallends had, kwam binnen en ging als nummer vier in de rij staan.
„Heren,” zei de beambte, „er is plaats genoeg, dus blijft u allemaal rustig. Ik stel voor om mejuffrouw Lalou Lalonde het eerst te helpen.”
„Omdat deze heer je met een sigaar heeft omgekocht,” merkte Jeffries venijnig op.
„Neen,” zei de bediende kalm. „In de eerste plaats laat ik mij door niemand omkopen en in de tweede plaats kunt u deze stok geen sigaar noemen. In de derde plaats mag u deze sigaar hebben en in de vierde plaats rook ik niet. Ik stel nogmaals voor om de filmster Lalonde het eerst te helpen.”
„Ik zie niet in, waarom,” snauwde Jeffries.
„Ik weet hoe Lalonde is,” zei de klerk. „Als mijnheer Malherbe niet gauw terug is, stormt ze nog hier naar binnen en dan mogen we blij zijn, als de charmante jongedame uitgerateld is vóór het vliegtuig vertrekt. Ik ken haar.”
Jan zat er rustig op een bank bij te luisteren. De regisseur was direct afgeholpen. Jeffries was daarop aan de beurt. Hij gaf zijn naam op als Jarvis K. Jeffries uit Manchester. Bestemming Kaapstad. Geen bagage. Zelfs geen hoed – net zoals Bob gezegd had. Hij moest dus wel overhaast uit Londen vertrokken zijn. Jeffries pakte zijn papieren bij elkaar en ging naar buiten. Jan volgde hem niet. Dat was niet nodig, want hij wist zeker, dat Jeffries met hetzelfde toestel zou vertrekken. Daarop kwam de elegante jongeman met de aluminium handkoffer aan de beurt. Zijn Engels klonk uiterst beschaafd. Zijn naam was Arthur Winstone. Beroep? Schrijver. „Romanschrijver,” verduidelijkte hij. Nummer vier, de rustige, onopvallende heer, stapte nu naar voren en zei zacht:
„Howard Marsh. Kaapstad.”
„Wilt u naar Kaapstad of bedoelt u, dat u daar woont?” „Alle twee.”
Arthur Winstone ging juist de deur uit. Hij had vluchtig geglimlacht tegen het blondje en het lieve kind had een Pepsodent-smile teruggegeven.
„Beroep, Mr Marsh?”
„Gouvernementsambtenaar Zuid-Afrika.”
Jan ging naar buiten en trof Arie in het restaurant aan. „Wat gebeurt jou? Ben je ziek? Eet je geen gebak?” „Tengevolge van omstandigheden geheel buiten mijn schuld. Ze doen er zo lang over vóór ze wat brengen.” Jan keek op zijn horloge. Het was half één.
„Is alles in orde, Jan?”„Kon niet beter. Een vliegtuig vol mensen. Moffen, filmsterren, Pekinezen; roodharige knapen met sproeten. We zullen 'ns opstappen naar de douane.”
Opeens hield hij op, want hij zag een trekje om Arie's neus komen, dat hij kende. Een vast teken, dat er iets loos was achter zijn rug.
„Ahem, Jeffries,” zei Arie zacht, „loopt door het restaurant... gaat naar het boekenstalletje... neen, naar het postkantoor. Vraagt een formulier... krijgt er een... zal wel een telegram zijn.”
„Zo zo,” zei Jan. „Wacht, ik weet al wat.”
Hij haalde een potlood voor de dag en krabbelde haastig het volgende op de achterkant van het menu:
Bob Evers, Cheshire Hotel, Londen.
Heb contact met jouw relatie Schiphol stop vertrek Kaapstad via Cairo extra vliegtuig 15 uur stop alles naar wens stop doen ons best.
Jan.
   Hij overhandigde de kaart aan Arie.
„Wil je dit telegram direct verzenden? Tracht uit te vinden naar wie Jeffries een telegram stuurt. Zorg er voor, dat hij niet ziet, wat je zelf telegrafeert.”
„Laat maar aan mij over,” zei Arie.
Jan bestelde een lunch. Arie was binnen vijf minuten terug.
„Geen geluk gehad. Hij telegrafeerde Londen. Twee regels; ongeveer twaalf woorden. Kreeg geen kans iets te lezen. Ik heb ons telegram verzonden.”
„Dat was zijn rapport natuurlijk,” zei Jan. „Daar komt onze lunch.”
* * *
Om tien voor drie stapten ze in het vliegtuig. Het was nog steeds hondenweer. De enige passagier, die ze nog niet hadden gezien, was een omvangrijke dame van middelbare leeftijd, die door de regen kwam aanste venen als een sergeant-majoor, maar een sergeant-majoor met een uitzonderlijk goed humeur. Ze begroette alle medepassagiers met een luidruchtig: „Hello,” zette een enorme bril met benen montuur op en begon direct een dikke roman te lezen. Jan en Arie konden niet uitmaken of ze een Hollandse, Amerikaanse of Engelse was. Ze las: „Zij stond alleen”, maar dat gaf ook geen voldoende aanwijzing. Op het allerlaatste ogenblik, toen de motoren reeds gestart waren en de propellers draaiden, kwam er nog een jongeman aangerend. Vreemd genoeg volgde zijn bagage in een taxi. De bagageruimte moest opnieuw worden opengemaakt. De jongeman kwam druipnat, hijgend binnen. De motoren bulderden. Het vliegtuig rukte aan zijn wielen.
„Hoera!” riep de laatkomer in het Nederlands. „Nog net gehaald!”
De Chinese steward nam zijn plaatsbewijs in ontvangst, en de jongeman liep naar voren langs het middenpad, terwijl hij de passagiers links en rechts opnam. Verrast bleef hij bij de dame van middelbare leeftijd staan, die zat te lezen.
„Lieve deugd! Tante Ginny!” riep hij uit.
Het vliegtuig begon te rollen.

 AMSTERDAM - CAIRO. EEN VREEMD TELEGRAM.

Tien minuten later was het vliegtuig boven de dikke wolkenbanken uitgestegen. Het klom nog verder; nu echter in schitterend zonlicht. In de diepte strekte zich een enorm tapijt van witte en grijze wolken uit. Arie en Jan schonken er niet veel aandacht aan, want zo nu en dan maar was er een open plekje, waardoor ze het land beneden konden opnemen. Europa zat practisch dicht. Ze konden dus niet veel anders doen dan praten en hun medepassagiers opnemen.
Het extra toestel, waarmede Jan en Arie reisden, was een van de oudere KLM-machines; niet een van die prachtige Constellations, die prinsessen van de luchtlijnen, maar een viermotorig toestel met plaats voor zestien passagiers; een prima toestel, want de KLM vliegt alleen met eerste klas materiaal, maar wat klein voor modern internationaal gebruik. De zestien passagiers zaten in twee rijen – acht aan elke kant van een smalle middengang. De plaatsen ter linkerzijde waren van de kop af 1 tot 8 genummerd en die aan stuurboord droegen de cijfers 9 tot 16, ook van voren af gerekend. Jan en Arie hadden de plaatsen 15 en 16 gekregen, rechts achteraan. Arie zat in 15 – Jan in 16. Jan Prins telde de hoofden der passagiers, grinnikte en tikte Arie op zijn schouder.
„Zeg, vuurbaken – ik wil je niet ongerust maken... maar er zijn dertien passagiers aan boord.”
„Prachtig,” zei Arie vergenoegd. „Des te meer kans hebben we dat er wat gaat gebeuren. Maar jammer genoeg is 13 mijn geluksgetal.”
„Maar van ieder ander het ongeluksgetal. Wat betekent dat?”
„Doodeenvoudig. We storten neer in het donkerste gedeelte van duister Afrika. Alle passagiers worden opgegeten door leeuwen of inboorlingen. Maar alleen de jonge, veelbelovende Arie Roos weet te ontsnappen. Ik zit al een hele tijd naar de kale kruin van vriend Jeffries te staren.”
Jeffries zat helemaal links vooraan op plaats nummer 1. Naast hem – op de eerste plaats van de rechterrij – in nummer 9 dus – zat de Duitser die Jan in het plaatskaartenbureau had gezien. Jan fluisterde:
„Zeg – die Duitser helemaal vooraan in onze rij heeft drie plaatskaarten genomen. En ik heb zo'n idée dat die twee kerels vlak links van ons op die twee andere moffenkaartjes reizen.”
De man op plaats 7 was ongeveer vijf en dertig jaar oud. Hij droeg een splinternieuw colbertcostuum van goedkope stof. Zijn bruine schoenen waren ook opvallend nieuw. De crémekleurige rubberzolen waren nog vlekkeloos. Een goedkope actetas had hij naast zich neergelegd. Hij zat een Hollandse krant te lezen. Hij had bloemkooloren en een gebroken neus. Arie schudde het hoofd, en fluisterde over zijn schouder terug:
„Ik kan de vent niet plaatsen. Het lijkt wel een soort handelsreiziger voor een of ander klein zaakje.”
De tweede man, op plaats 8, had dezelfde eigenaardigheden als zijn collega op 7. Ook hij had een goedkope nieuwe actetas bij zich. Zijn hoofd was bijna geheel kaal en zijn ogen waren ongewoon klein. Hij zat zijn nagels schoon te maken.
Arie fluisterde:
„Slagersjongen met vacantie. Maar slagersjongens hebben gewoonlijk schone nagels.”
Jan bromde:
„Zijn gezicht bevalt me niet.”
„Het gezicht van nummer twee bevalt me óók niet.” „Wat zijn dat voor kerels, die hun plaatsen door een mof betaald krijgen?”
„Kom, kom. Bedwing je fantasie wat. De tijd van de Gestapo is voorbij.”
„Dan vergis je je,” zei Jan. „Dié lui houden net zolang vol tot er weer een oorlog is. En als ze die weer verloren hebben proberen ze het nog eens, net zolang tot ze er eentje winnen. En dan zijn we jarig.”
„Ga nu niet dromen van internationale verwikkelingen.” „Ik droom niet. Ik hoef maar naar die Duitser te kijken en te weten, dat hij drie plaatsen gereserveerd heeft. Je wilt me toch zeker niet vertellen, dat hij bij die tante hoort die „Zij stond alleen” zit te lezen?”
„Of bij haar neef? Of bij Lalou Lalonde met haar Pinkenees?”
„No, sir!”
„Dan blijven alleen maar onze zijburen over. Ze zien er Hollands uit. Zó Hollands, dat ik de kaas, de jenever en de fietsbanden al ruik, als ik alleen maar naar ze kijk. Wanneer dus een Duitser de reis naar Johannesburg betaalt voor twee verdacht uitziende Hollanders en zo ver mogelijk van ze af gaat zitten, zonder ook maar één ogenblik naar ze om te kijken, dan kun je er zeker van zijn mijnheer: There is something rotten in the State of Denmark. Dat was Shakespeare!”
Arie zei niets en zat kennelijk te denken. Ze hadden samen tijdens de Duitse bezetting heel wat meegemaakt, en wat er allemaal na de bevrijding aan het licht was gekomen, had hun heel wat geleerd. Ze wisten dus, dat heel onwaarschijnlijk lijkende dingen soms maar al te waar waren gebleken. Jan zei:
„Nou ja, laten we liever onze aandacht bepalen tot Jeffries, en de familie Elephant–Fox op Buffalo Hill. Wat doen we als Jeffries bij aankomst te Johannesburg in een trein stapt en regelrecht doorrijdt naar Kaapstad, naar Buffalo Hill?”
„We nemen ook plaatsen en volgen hem.”
„Dan komen we precies te laat. Of wou je hem soms onderweg torpederen?” Jan vervolgde sarcastisch: „Jeffries zal op het vliegveld geen moment verliezen. Bagage heeft hij niet bij zich; zelfs geen tas en geen hoed. In Cairo kan hij alles kopen wat hij nodig heeft: een tandenborstel, een kam, wat zeep, eventueel sokken en een nieuw overhemd. We moeten een uitvoerbaar plan klaar hebben om te voorkomen, dat Jeffries vóór ons ten tonele verschijnt op Buffalo Hill.” Zijn stem klonk ernstig: „En gesteld, dat we hem vóór zijn. Bijvoorbeeld vijf minuten. Wat dan? Kunnen we aanbellen, naar Mrs Elephant vragen en dan maar schreeuwen: „Vlug, vlug! De handschoenendoos! Schenk of verkoop ons de handschoenendoos!?” We kunnen niet riskeren, dat Jeffries direct na ons arriveert met een ander zot verhaal over diezelfde handschoenendoos. We moeten ten koste van alles zien te vermijden, dat Jeffries gelijk met ons ten huize van de familie Elephant zijn opwachting maakt. De heer en mevrouw Elephant zullen zich afvragen wat er aan de hand is met al die drukte over een handschoenendoos. We kunnen ze toch niet gaan vertellen, dat dat papiertje een ontbrekend stuk is van iets dat vierhonderd duizend dollar waard is? Ik zie geen kans om dat papiertje onder dergelijke omstandigheden uit hun handen te krijgen. Bovendien, weten ze het van dat geld, dan zullen ze zelf óók gaan rekenen. ..” „Ja, Jeffries en wij onder hetzelfde dak, dat gaat niet. Dat geeft eindeloze complicaties.”
„En die kunnen we juist niet hebben. Het is al moeilijk, en als de Elephants daar ook nog hun neus in steken, dan kunnen we wel inpakken.”
„Dus Jeffries mag n i e t op Buffalo Hill verschijnen vóórdat de handschoenendoos veilig in onze handen is.” „We hebben nog vier en twintig uur voor ons. Maar één ding is zeker: we moeten met een goed verhaal voor de dag komen, want anders krijgen we de doos niet zonder meer in ons bezit.”
Arie staarde hem aan.
„Weet jij een verhaal dat goed genoeg is?”
Jan vervolgde onverstoorbaar:
„Ik heb geen flauwe notie. Span jij je hersens maar eens in. Over honger kun je nou niet klagen en...” „Dacht je soms van niet?”
„Arie!”
Diepe rimpels verschenen er op Arie's voorhoofd. Hij stak zijn handen in zijn zakken. De jongens waren beiden in zeiltenue; nu niet bepaald een gebruikelijk costuum voor transcontinentale vluchten.
De Chinese steward liep door het middenpad met een blaadje in zijn hand. Arie drukte prompt het klaptafeltje neer.
„We zullen wat bestellen. De steward heeft dan ook wat te doen, dan is die tenminste tevreden, en het scherpt mijn hersens.”
„Jongeheren willen thee?”
„Prachtig denkbeeld,” zei Arie.
„Chinese, Indische of Russische?”
„Zuid-Afrikaans,” zei Jan Prins afwezig.
„Idioot,” lachte Arie. „Op z'n Engels.”
De Chinees glimlachte, boog en verdween.
„Hij bedoelde wat voor thee we wilden hebben. Ezelsveulen! Zuid-Afrikaans. Hij is goed. Hahaha!”
Hij lachte als een hyena. De man op 7 keek van zijn krant op. Zijn ogen waren glazig en ongeïnteresseerd. Hij dook weer in zijn krant.
Nog steeds was Europa door wolken aan het gezicht onttrokken. De zon ging in het Westen onder. De koers was Zuidoost.
„Over een paar uur is het donker.”
Arie knikte.
„Ik hoop, dat we beter weer hebben op de terugweg. Ik zou de Alpen wel eens van boven willen zien.” Even was het stil.
„Zeg, zou je eens willen bedenken h ó é we Jeffries kunnen uitschakelen?”
Arie grinnikte.
„Wat vermag mijn armzalig brein in vergelijking met jouw wonderbaarlijke gaven, oh Jan Prins, gij wonderknaap. Laat mij maar eten. Het denken laat ik aan jou over. Ik ben tevreden met een bescheiden rolletje op het tweede plan. Alle eer is voor jou. Geef mij de jam.”
De steward kwam de theeboel opruimen. Het was inmiddels vrij donker geworden en de lichten in de cabine waren aangestoken. De heldere sterrenhemel begon zich af te tekenen. Arie diepte een de tective-story uit zijn regenjas op, die hij in het restaurant van Schiphol gekocht had: „Moord in de 8.15”.
De man met de uitstaande bloemkooloren en de gebroken neus snurkte met zijn armen op de borst gevouwen, zijn kin op z'n das.
Jan zat in diepe gedachten verzonken.* **
Een poosje daarna sloeg Arie zijn boek weer dicht. Hij kon zijn gedachten er niet bij houden, want hij was te zeer vervuld van het grote probleem: hoe kunnen we de plannen van Jeffries verijdelen?
Hij stootte Jan aan.
„Luister eens! We kunnen van hieruit een radiotelegram verzenden!”
„Natuurlijk,” zei Jan. „Heb je nog meer verbijsterende ontdekkingen gedaan?”
Arie werd niet boos. Hij wist, dat Jan sarcastisch kon zijn, als hij met moeilijke problemen in de knoop zat. „Ik geloof, dat ik iets weet om Jeffries te dwarsbomen. We moeten Bob een telegram sturen of hij soms weet, wie de opdrachtgevers van Jeffries zijn.”
„En wat wil je daarmee?”
„We zouden Bob kunnen vragen,” zei Arie, „of hij vanuit Londen een gefingeerd telegram aan Jeffries wil sturen, dat ondertekend wordt met de naam van zijn opdrachtgever, en waarin hij opdracht krijgt in Johannesburg of Kaapstad nog niets te ondernemen zonder nadere instructies.”
Jan staarde Arie vol bewondering aan.
„Arie, die hersens van jou werken bíjna nooit, maar áls ze eenmaal beginnen te kraken dan heb je ideeën... Knal, in één woord! Veel beter dan wat ik bedacht heb. Ga eens even aan de marconist vragen of je naar Londen kunt telegraferen.”
Arie verdween. Jan begon een telegram op te stellen. Arie was direct terug.
„Je kunt overal naartoe telegraferen. De radiostations zijn net zo dik gezaaid als vlooien op een egel. Heb je al iets opgeschreven?”
„Ja, wat denk je hiervan? We doen het verstandigste met verzenden te wachten tot we in Cairo zijn, want anders loopt het te veel in de gaten. In ieder geval kunnen ze ons hier terug telegraferen.”
Het telegram luidde:
Bob Evers, Cheshire Hotel, Londen.
Als je weet wie opdrachtgever Londen van onze man telegrafeer hem onder die naam stop boodschap moet hem bereiken kort voor aankomst PH-XKY in Kaapstad ter voorkoming verificatie stop ons idee is een valse opdracht hem bevelend nadere orders afwachten stop telegrafeer ons of je dit kunt stop Cairo Palm Court Hotel.
Prins.
Arie was tevreden over de gang van zaken. Hij wist dat zijn truc succes zou hebben. Het geronk van de motoren maakte hem slaperig.
* **
Met een schok werd hij wakker. De passagiers waren aan het praten. Cairo was in zicht! Even daarna waren ze geland.
De reizigers waren prikkelbaar, omdat ze uit hun slaap gewekt waren. Ze stapten allen in een grote, gele bus. Sommigen mopperden omdat ze de volgende morgen alweer zo heel vroeg moesten vertrekken.
„Te lang om wakker te blijven en te kort om naar bed te gaan,” sprak de regisseur luid. „Welke idioot in het kwadraat heeft dit reisschema in elkaar gezet?”
Niemand wist het. De piloot had zijn instructies. Het vliegtuig moest om zes uur 's ochtends weer vertrekken. Jeffries stapte het eerst in de bus. Hij zei tegen de chauffeur:
„Wil je bij het telegraafkantoor stoppen? Ik vermoed, dat er een telegram voor mij gekomen is.”
De chauffeur, een boom van een neger uit de Soedan, knikte. De bus zette zich in beweging naar de gebouwengroep in de verte. Het was een heel groot vliegveld, en sterke schijnwerpers belichtten zelfs de verst verwijderde delen er van. Er heerste een enorme be drijvigheid. Kolossale vliegtuigen stonden op punt van vertrekken.
Naast de chauffeur stond een tengere Egyptische jongen met een fez op zijn hoofd, in een wit linnen uniform. Hij droeg een groene band op zijn arm, waarop „Palm Court Hotel” stond.
De bus reed tussen twee onverlichte gebouwen door en kwam tot stilstand voor een kantoortje, dat blijkens de opschriften in verschillende talen het door Jeffries gevraagde postkantoor was. De hoteljongen schreeuwde:
„Mijnheer van het telegram! Welke naam, mijnheer?” Jeffries stond haastig op en zei:
„Ik zal het zelf in ontvangst nemen.”
Het jongetje sprong van de wagen en liep voor hem uit. Ze waren spoedig terug en de bus reed verder. Jeffries opende zijn telegram en bestudeerde de inhoud vol aandacht. Toen vouwde hij het telegram weer dicht, glimlachte en stak het in zijn overjas.
Arie fluisterde Jan in het oor:
„Hij heeft goed nieuws.”
„Dat is slecht nieuws voor ons.”
„Wat zou je er voor over hebben, als je dat telegram kon inkijken?”
„Heel wat.”
„Zullen we ons telegram in het hotel verzenden?” „Ja. Daarnet was het te gevaarlijk. Ze zouden zich afvragen wat wij voor dringende zaken hadden... en dan heb je nog die nieuwsgierige hoteljongen...” De bus vervolgde zijn weg. De nachtelijke lucht was tamelijk fris; kouder dan ze verwacht hadden. Het kwam dus goed uit, dat ze pullovers aan hadden.
* **
Het Palm Court Hotel stond in een buitenwijk van Cairo. Het was een groot, crêmekleurig gebouw, erg modern, met overal balcons, terrassen met ijzeren hekken en omgeven door een aanplant van jonge palmbomen. Kamers waren voor hen gereserveerd. Toen de gasten hun namen genoemd hadden, brachten de Egyptische portiers hun bagage naar de liften.
Jan zag, dat Jeffries de sleutel van kamer 212 kreeg. Zijzelf hadden 218 en 220.
Jan nam de sleutels in ontvangst en gaf er een aan Arie. „Ga jij maar vast naar boven.” Hij gaf Arie een teken. „Ik ga het telegram verzenden.”
Arie ging al naar boven met de lift.
* **
Twintig minuten later stapte Jan uit de lift op de tweede verdieping. Hij liep de gang door naar kamer 220. Juist toen hij de sleutel in het slot stak, hoorde hij zacht: „Psst!” roepen. Arie's hoofd kwam te voorschijn uit de kamer er naast.
„Kom hier! Vlug!”
Jan deed wat hem gevraagd werd. Arie deed de deur achter hem dicht en duwde het detective-verhaal onder Jans neus.
„Nou moet je dit lezen.”
Jan staarde op de laatste bladzijde van het detective boek.
.… Maar Mortimer was hem te vlug af. Als de weerlicht greep zijn hand in zijn zak en hij duwde Beaverstroke een automatische revolver onder zijn neus. „Jij bent de man, die Cynthia Faber heeft vermoord….!”
Arie zag wat Jan las.
„Nee kaffer, dat niet! Wat hier in de rand staat.”
James Elephant bekend fokker van renpaarden stop is voor iedere weddenschap te porren stop maak daar gebruik van.
Angelface.
Prins las het tweemaal en keek toen op.
„Wat is dat?”
„Nou wat denk je? Dacht je soms een Sinterklaasrijmpje?”
„Toch niet……”
„Precies! Het telegram van Jeffries.”
„Wel heb ik ooit! Hoe kom je dáár aan?”
Arie's blauwe ogen schitterden vergenoegd.
„We hoorden beneden, dat Jeffries kamer 212 kreeg. Ik ging tegelijk met hem in de lift naar boven. Jeffries vroeg aan de liftjongen of hij een bad kon nemen. Dat kon. Ik kreeg een idée en als het zou lukken…… De kamer van Jeffries ligt schuin tegenover de onze. Ik liet mijn deur aanstaan. Ik had nog geen drie minuten gewacht of hij kwam met handdoeken gewapend zijn deur uit. Ging naar de badkamer. Ik naar de overkant. De kamer was niet op slot. Naar binnen. Zijn overjas hing aan de kapstok en het telegram stak er uit. Ik las het, stopte het weer in de zak, en zorgde er voor, dat ik bliksemsvlug weer in mijn eigen kamer was, waar ik het opschreef. En daar staat het nu.”
Jan zei:
„Arie, je bent een genie.”
„Ja,” zei Arie, terwijl hij op zijn bed chocola ging zitten kauwen. „Dat weet ik.”
„Och, verwaand lui varken, dat je bent!... Maar het was toch knap werk.”
Arie grijnsde. Jan zei:
„Ik ga nu weer naar beneden. Ik zal nog een telegram naar Bob sturen om hem te vertellen, dat Jeffries van zijn opdrachtgever inzake „operatie-Elephant” instructies krijgt, die met „Angelface” ondertekend worden.” Hij dacht even na en krabbelde wat op een papiertje, waarmee Arie volkomen instemde:
Bob Evers, Cheshire Hotel, Londen.
Derde telegram stop zijn te weten gekomen dat instructies uit Londen met Angelface ondertekend worden.
De Twee Engelen.
Tien minuten later had Jan het telegram verzonden. Hij was in de verlaten hall van het hotel, toen iemand de hoofdingang binnenkwam, die een erg zware koffer torste. De man informeerde bij de nachtportier of er ook een Mr Breitstein met het KLM-toestel gearriveerd was. De portier keek de gastenlijst na en zei:
„Ja mijnheer, dat is kamer 228.”
„Hij verwacht me. Ik vind het wel.”
De man stapte daarop met zijn koffer in de lift. Jan eveneens. De stalen deuren schoven met een klik dicht. De vreemdeling ging hijgend zitten en wiste zich het zweet van het voorhoofd met een grote, rose, geborduurde en geparfumeerde zakdoek. Een vreemde sinjeur, met naar het scheen een tikje Indisch bloed. Hij droeg een geel-zijden das op een zalmkleurig overhemd. De dasspeld was groot en kennelijk een imitatiebriljant. De lift stopte op de tweede étage. De vreemde ling sjorde zijn koffer met beide handen uit de lift en tilde hem daarna met moeite op. Door het gewicht liep hij helemaal scheef en zo ging hij op zoek naar de kamer van Breitstein.
„Wat houdt die Breitstein er een vreemde menagerie op na, ”mompelde Jan in zichzelf. Hij zei Arie goedenacht en ging toen vlug naar bed. De ervaring had hem geleerd, dat het altijd verstandig is, op dergelijke expedities zoveel mogelijk te slapen, zolang je niets beters te doen hebt. Je bent dan fris als het op actie aankomt, en als het spul eenmaal aan de gang is, komt er van slapen dikwijls helemaal niets meer.
Jan zette het raam open en kroop onder de dekens. Voor hij in slaap viel kwam de geparfumeerde nachtelijke bezoeker met z'n koffer hem weer in de gedachten. Dat was me toch een mysterieuze figuur, die Breitstein! Jan wierp zich op zijn andere zij en sputterde:
„Wat kan mij die Breitstein schelen. We hebben niks met hem te maken. Alleen Jeffries gaat ons aan.” Hij zette de Duitser uit zijn gedachten en viel in een diepe slaap. Maar Jan vergiste zich. Ze zouden nog méér met Breitstein te doen krijgen dan hun lief was!

EEN OVERVAL IN DE LUCHT.

>De volgende ochtend was de stemming beneden peil. Mensen, die te vroeg gewekt waren, liepen met zure gezichten rond. Je kon merken, dat het hotel was ingesteld op reizigers, wier verblijf in Cairo bepaald werd door de vertrektijden der vliegtuigen. De eerste indruk was hierdoor ietwat chaotisch, doch bij nader inzien bleek het in dit hotel de normale gang van zaken te zijn. In de hall was een groot bord opgesteld, waarop men het vertrek en de aankomst van vliegtuigen kon volgen. Bij de ingang stonden bussen gereed voor reizigers, die naar het vliegveld moesten.
Toen Arie en Jan beneden kwamen, waren hun meeste medepassagiers reeds aan het ontbijten. Jan ging nog even weg om te kijken of er op het postkantoor iets voor hen gearriveerd was en Arie bestelde inmiddels hun ontbijt.
Toen Jan terugkwam was Arie al bijna klaar.
„Het telegram is er, hoor.”
„Zo! En wat heeft Bob te vertellen?”
Jan nam haastig een paar stukjes toast met boter en liet Arie het telegram lezen.
Goed werk plan prima stop zal onze man telegraferen volgens jullie voorstel twaalf uur na vertrek vliegtuig Cairo stop succes.
Bob.
„Dat is niet gek,” zei Arie. „Ik geloof wel, dat we tevreden mogen zijn.”
Ze waren nog niet goed en wel klaar met ontbijten, toen er omgeroepen werd, dat de bus gereed stond voor de reizigers van het extra KLM-toestel naar Johannesburg.
Spoedig daarna waren allen in de bus. Het ritje naar het vliegveld was in een minimum van tijd volbracht. Ze stapten in het vliegtuig, en gingen op hun plaats zitten, maar toen zei Jan opeens:
„Hé, Arie, we missen een passagier! De neef van tante Ginny.”
Arie zei:
„Je bedoelt Jonkheer Paul van Rilland-Bath? Kijk me niet zo verbaasd aan, want zo heet die kwibus.” De motoren draaiden reeds. Het toestel was startklaar en juist zouden ze vertrekken, toen een rode sportwagen in volle vaart over het vliegveld aan kwam stuiven. Een blond meisje met wapperende haren zat achter het stuur en een jongeman stond rechtop naast haar, met zijn armen zwaaiend. Hij sloeg bijna ondersteboven, toen de wagen vlak bij het vliegtuig tot stilstand kwam. De trap naar de cabine was reeds binnengehaald. „Geef me een poot,” riep hij.
Jan hield zich in de deuropening vast en stak zijn hand uit zo ver hij reiken kon. Het vliegtuig was reeds in beweging. Jhr Paul van Rilland-Bath waagde de sprong en werd door Jan nog net op tijd naar binnen gesleept. „Thanks, old man,” zei hij en begon toen uitbundig naar de rode wagen te zwaaien, die met het startende vliegtuig meereed. De Chinese steward, die de deur gesloten had, keek hoofdschuddend toe.
„Verdraaid, nu heb ik mijn koffer in de wagen laten liggen. Ach, die houdt Marion wel bij zich. Hindert niets. Ik heb over de hele wereld koffers achtergelaten. Ik voel me net een zeeman: in elke luchthaven een meisje en een koffer.”
Ze liepen door het gangpad. Pauls tante had niet opgekeken en verwaardigde haar neef met geen blik. Van Rilland Bath keek verachtelijk naar zijn medepassagiers en kreunde, zodat het nog hoorbaar was boven het geronk der motoren:
„Moet je dat stelletje meelbieten zien zitten! Eén tante, één mallotige Franse actrice en wat oude heren; allemaal zo amusant als opgezette vissen. Dat wordt beslist het sufste luchtreisje, dat ik ooit gemaakt heb... en ik heb heus wel wat gereisd. Kom, laten we wat gaan doen.”
Jhr Paul van Rilland-Bath vergiste zich. Hij kon niet voorzien, dat juist deze reis de spannendste zou worden, die hij ooit beleefd had...
* **
De tijd ging vlug, toen ze met elkaar in gesprek waren geraakt. Paul van Rilland Bath kwam te weten, dat Arie en Jan twee van de drie jongens waren, waarvan de kranten een jaar geleden met grote koppen het verhaal hunner avonturen hadden gebracht. Ze moesten hem alles vertellen van hun beroemde reis in een vrachtschip over de Zuidzee met een bemanning van muiters. Ze gingen zelf zo in hun verhaal op, dat het leek alsof ze hun avonturen op de Zuidzee, het varen, schieten, vechten, de dood van de muiters, het fluiten van de kogels om hun oren, en al die andere, spannende gebeurtenissen opnieuw meemaakten.
Paul van Rilland Bath luisterde gespannen met zijn hoofd tussen zijn handen.
Urenlang bleven ze aan het vertellen, want Paul wilde alles weten. Ze waren verbaasd, toen de Chinese steward kwam vertellen, dat het tijd voor de lunch was. Ze vonden het leuk om bij elkaar te blijven zitten. De steward bracht twee lichte vouwstoeltjes, zodat ze om het tafeltje konden zitten en zo de lunch gebruiken. Paul van Rilland Bath hield niet op met vragen.
„Weet je,” zei hij peinzend, „van jongsaf is het altijd mijn liefste wens geweest om een poosje op een verlaten eiland in het Zuidzee-gebied te leven.”
Hij vroeg hoe ze daar aan zout gekomen waren, hoe ze hun brood bakten, hoe ze zich zonder zeep wasten. „Nou,” zei Arie, „meestal wasten we ons niet. We zwommen, weet je. Als we al te smerig waren geworden, schuurden we het vuil met zand af.”
Paul wilde weten hoe ze speenvarkentjes roosterden, wat voor dieren er op de eilanden leefden, wat voor gereedschappen ze hadden, en tenslotte legde hij zijn mes en vork neer, en zei:
„Het wordt me te machtig. Ik kan niet meer eten. Ik zou er een fortuin voor over hebben om óók eens zoiets te beleven. Maar ho maar! Drie jongens krijgen zo'n buitenkansje zonder dat ze er een cent voor hoeven te betalen. En uw onderdanige dienaar Paul van Rilland mag zijn tere onderdanen voorzichtig tussen zijdeachtige lakens van nette hotels uitstrekken en zijn kostbare jonge jaren verknoeien met het naar alle kanten meppen van tennisballen. Kijk me eens goed aan, jeugdige piraten! Je denkt misschien, dat ik jonger ben, maar ik ben al dertig en ik heb nog nooit een muiter gezien be halve op de film, laat staan, dat ik een muiterij zou hebben meegemaakt. Jullie hebt dat allemaal al beleefd! Ik word er ziek van, als ik naar jullie kijk! Jullie hebt mijn leven bedorven. Ik had mezelf altijd wijsgemaakt, dat de tijden van romantiek en avonturen voorgoed tot het verleden behoorden...” Arie zat te grinniken. De steward ruimde de lunch op. Het was heel rustig in het vliegtuig. De gordijnen waren dichtgeschoven met het oog op het scherpe zonlicht. Er werd heel hoog gevlogen, maar desondanks waren de luchtdruk en de temperatuur in het vliegtuig heel aangenaam. Door het voortdurende geronk der motoren werden ze slaperig. Paul leende een detective-story van Arie en ging terug naar zijn plaats, waar hij tien minuten later zat te slapen met het boek op zijn knieën. Jan keek naar het landschap waar ze overheen vlogen. Het was een grote, groene massa. Een paar uur hadden ze de loop van de Nijl gevolgd, doch toen waren ze er van afgeweken. Ze waren boven het tropische oerwoud gekomen, dat hier en daar werd afgewisseld door grasvlakten. Van dat landschap ging een merkwaardige bekoring uit, zoveel mysteries herbergde het: duizenden negerstammen, tropische ziekten, verborgen goudschatten, het kostbare ivoor...... Maar toch was het niet erg interessant om er lang van een paar duizend meter hoogte op neer te zien. Er was weinig afwisseling; hoogstens hier en daar een bergpiek, die uit het groen stak... een meertje of een rivier.
Paul van Rilland Bath sliep. De man op plaats 7 eveneens. Zijn mond hing half open en zijn hoofd iets opzij. De kranten waren gedeeltelijk van zijn knieën afgegleden. Jan nam hem nog eens op. De platte neus, dat moest beslist van het boksen gekomen zijn, die bloemkooloren verrieden ook de vuistvechter. De vent moest wel potig zijn. Wat had zo iemand nu wel in Kaapstad te zoeken? En dat in combinatie met de vent op 8 en de Duitser Breitstein? Opeens werd Jan iets vreemds gewaar. In plaats van de goedkope, nieuwe tas van de vorige dag had No. 7 nu een koffer naast zich staan. Jan dacht: - Die koffer met al die hoteletiketten heb ik méér gezien Hij keek nog eens goed en daar schoot het hem te binnen! Het was dezelfde koffer, die de bezoeker van Breitstein de vorige nacht in het hotel bij zich had. De koffer, die zo verschrikkelijk zwaar was. Precies zoals hij dacht: dáár zat het etiket van de Franse Stoomvaartmaatschappij van Le Havre naar New York, dat hem in de lift opgevallen was: een ronde label met in het midden een schip. Hij had in de lift ook gezien, dat op een van de hoeken kalk zat. De koffer naast No. 7 had een hoek met kalk!
Jan dacht na. Die mannen hadden dus inderdaad iets met Breitstein te maken! Het was de koffer van de vorige nacht, maar nu in het bezit van een ander. Een ander, die ook tot de ... bende van Breitstein behoorde. De bende? Het kon best zijn, dat die lui een gangsterbende vormden. Waarom vermeed Breitstein elk openlijk contact met deze lieden? Hij had in het hotel te Cairo alleen ontbeten. De beide anderen hadden hun ontbijt in dezelfde zaal gebruikt, maar toen Breitstein hen passeerde had hij hen niet aangekeken, noch een woord met hen gewisseld.
Jan ging naast Arie op diens stoel zitten en vertelde hem fluisterend wat hij ontdekt had. Arie had zijn hoofd meer bij de moordgeschiedenis, die hij aan het lezen was, en vond het vervelend, dat Jan hem er af haalde. Hij gromde:
„Het zijn gewone Hollanders. Op zijn hoogst figuren uit de Amsterdamse onderwereld. Ik wist al genoeg, toen ik hun taaltje hoorde, toen ze samen zaten te praten. Heb je gezien hoe die lui eten?”
„Hun tafelmanieren horen bij hun ongunstige tronies.” „Heb je nu al uitgedacht, hoe we met Elephant aan moeten?”
„Ik heb er aldoor aan zitten denken na ons gesprek met Paul.”
„Totdat je het van die koffer merkte?”
„Ja.”
Arie opende zijn boek weer.
„Ik geloof, dat je beter deed niet aan die koffer te denken. Concentreer je op Jeffries en op de familie Elephant.”
„Terwijl jij niets anders doet dan lezen?”
„Laat me met rust. Je moest eens weten hoe storend je werkt op mijn activiteit in het onbewuste.”
Jan ging weer op zijn plaats zitten en zei:
„Ik zit te popelen om de onbewuste schoonheid van je dikke, rooie gezicht te bewerken. Pas maar op; ik zal je nog 'ns krijgen!”
* * *
De zon was naar het Westen gedraaid en scheen nu door de ramen aan stuurboord. Het begon langzamerhand te schemeren. De beide Amsterdammers van Breitstein waren wakker. De vent met de platte neus zat met zijn gezicht vlak bij het raam, gespannen naar het landschap beneden te turen. Nummer twee, met het kale hoofd, zat ongedurig te wiebelen. Nu eens keek hij uit het raam, dan weer zocht hij iets in zijn koffer, en telkens keek hij op zijn horloge. Toen, opeens, gebeurde het!
Er klonk een schril gefluit boven het geraas van de motoren uit. Kaalmans en Platneus sprongen op en haalden iets uit hun koffers. Platneus had iets te pakken, dat tussen de opgevouwen kleren verborgen had gezeten... een stengun! Het ging allemaal zo vlug in zijn werk, dat Paul van Rilland nog in diepe slaap gedompeld was, toen Platneus al naar voren was gerend en daar riep:
„Handen hoog, allemaal! Hé daar, handen hoog! Vlug wat!” De Duitser Breitstein stond naast hem. Het fluitje had hij nog in zijn mond. Zijn grijze ogen stonden gespannen en scherp en in zijn handen hield hij een groot automatisch pistool.
„Handen hoog!” schreeuwde ook hij, terwijl hij het fluitje in zijn zak stopte. „Het ies ernst.”
„Een beetje vlug,” schreeuwde Platneus, „willen jullie soms wat lood in je body hebben?”
Breitstein vuurde. Een kogel floot tussen Jan en Paul van Rilland door en bleef steken in een van de stoelleuningen. Paul besefte niet goed wat er aan de hand was, want hij werd net door Jan met een paar porren wakker gestompt.
„Paul, je handen in de hoogte, vlug!” zei Jan. „Word wakker, vent! Het is een overval!”
Paul van Rilland stond op en stak zijn armen in de hoogte. Niemand zei iets. Zelfs Lalou Lalonde slaagde er in haar mond te houden. Het begon langzamerhand tot hen allen door te dringen, wat er gebeurd was, doch het hoe en waarom was niet duidelijk. Platneus hield hen allen met zijn gluiperige ogen goed in de gaten. Breitstein richtte zijn pistool op Jeffries.
„Jai daar... Naar achteren! Je staat me te dicht ien main buurt. Je geziecht bevalt main niet. Allo terug!” Jeffries, liep achterwaarts terug in het pad, met zijn handen in de hoogte. Bij plaats 8 bleef hij staan. Achter Jan zei iemand met een ruwe stem in slecht Engels:
„Stilstaan, juffrouw! Sta stil, zeg ik!”
Het was de stem van Kaalmans.
„We staan er mooi op,” zei Paul fluisterend.
„Hou je mond!” zei Platneus nijdig. Aan de schoonheid van zijn gezicht mocht dan wel het een en ander ontbreken; zijn oren waren in ieder geval hinderlijk goed in orde.
De deur naar de cockpit van de piloot werd geopend en de marconist keek om het hoekje met een niet begrijpende uitdrukking op zijn gezicht.
„Hé, wat is er...,” begon hij te zeggen.
Breitstein gaf hem een harde mep op z'n slaap met de greep van het pistool. De marconist zakte in elkaar voor hij meer had kunnen zeggen, doch al vallend ging de deur naar de cockpit wijd open. Lalou Lalonde gaf een ijselijke gil in filmstijl en bedekte haar gezicht met haar handen. Haar Pekinees, die zich tot dusver rustig had gehouden, begon als een bezetene te keffen. Kaalmans brulde van achteren vandaan. Lalou gilde nogmaals. Platneus schreeuwde:
„Juffrouw! Hou je mond dicht!”
De dikke regisseur, zijn gezicht groenwit vertrokken, stond met zijn bevende armen in de hoogte te protesteren tegen de behandeling van de overgevoelige ster. Zo'n grofheid was ze niet gewoon en ze zou beslist flauwvallen.
Diegenen onder de passagiers, die onder deze omstandigheden hun hoofd koel wisten te houden, stonden zich af te vragen, wat dit alles te betekenen had. Een roofoverval? Een politieke stunt om een vliegtuig te bemachtigen? Een gangsteroorlog?
Breitstein stapte met zijn pistool in de hand over het bewusteloze lichaam van de marconist en ging door de deur naar voren. Het werd stil. Wat voor orders zou hij aan de piloot geven? Ieder was tot het uiterste gespannen; alleen de Peek liet zo nu en dan nog een nijdige kef horen. Men voelde: dit was het kritieke ogenblik. Wat zou Breitstein bespreken? Zowel de eerste als de tweede piloot waren in de cockpit!
Tien seconden waren voorbij... twaalf... Jan telde de seconden. Opeens een gesmoorde kreet... een schot... het toerental van de motor veranderde plotseling. Nog een schot... Het vliegtuig helde sterk over naar stuurboord, een fluittoon werd hoorbaar, en het toestel begon langzaam te duiken met de neus naar beneden. „We vallen!” Doodsangst klonk uit de stem van Kaalmans. „Die idioot! We slaan te pletter!”
Het vliegtuig slingerde even op een vreemde manier en ging toen over in een langzame benedenwaartse spiraalbeweging. De motoren sloegen over. Verscheidene passagiers hadden hun evenwicht verloren. Kaalmans was ook van de been geraakt. Schreeuwend maakte hij een schuiver door het middenpad naar voren en kwam te liggen tegen de achterkant van Jans zitplaats. Zijn gezicht was van angst vertrokken, terwijl hij in het Hollands brulde:
„Hou 'm tegen! Breng het toestel in evenwicht! Die idioot heeft de bestuurder neergeschoten!”
Platneus was ook doodsbleek. Hij hield zich staande in de doorgang van cabine naar cockpit. De passagiers schreeuwden en trachtten zich vast te klampen aan alles wat onder hun bereik was. Breitstein werd zichtbaar in het gangetje naar de cockpit. Zijn gezicht was vertrokken. Boven het angstgeschreeuw uit was zijn stem te horen:
„Jemand hier der fliegen kann? Anyone here who can fly a plane?”
„Ja, ik!” riep Paul van Rilland Bath. „Ich kann fliegen, you fool!”
Hij liet zich naar voren glijden en kwam met een smak terecht tegen de wand, die de cabine van de cockpit afscheidde. Paul schoof verder. Breitstein, met zijn pistool nog steeds in de hand, keek hem na; zijn gezicht was asgrauw. Hij riep iets naar Paul, maar niemand verstond, wat. Er was te veel gegil, want op hetzelfde ogenblik waren twee zetels van de grond losgescheurd, die naar voren schoven en in hun val Marsh en de regisseur van Lalou meesleurden. Het gieren van de wind, het ongelijkmatige geraas der motoren, het gegil veroorzaakte een pandemonium van klanken; een waanzinnige verwarring...
Op het ogenblik, toen iedereen verwachtte, dat de vleugels van de romp af zouden scheuren, veranderde het huilend gebrul der motoren plotseling van toon. Een onzichtbare kracht scheen Jan tegen de grond te drukken. Hij kreeg het gevoel alsof hij opeens twee- of driemaal zo zwaar was... Hij hoorde een huilende zoemtoon, die hij uit de oorlog nog van de duikbommenwerpers kende. Het geluid werd steeds hoger van toon en vermengde zich met een razend, oorverdovend gegrom der motoren... toen een geweldige schok, die het vliegtuig uit elkaar scheen te trekken. De machine hotste vooruit, van links naar rechts zwaaiend... net als een ongeballast schip op woelige zee. Nog een laatste schok, en toen stilte. Geen beweging meer. Doodse stilte... Niemand gaf geluid. Ze konden zich niet realiseren wat er gebeurd was en begrepen niet, dat ze nog leefden. Breitstein herkreeg zijn tegenwoordigheid van geest. Hij was ergens tegenaan gebotst en had een snee op zijn voorhoofd gekregen, waar het bloed uit stroomde, maar daar sloeg hij geen acht op. Nog steeds had hij zijn pistool in zijn hand. Hij gaf weer orders:
„Eén voor één uitstappen door de achterdeur! Fouilleer ze op wapens!”
Om angst aan te jagen loste hij een schot over de hoofden. De meeste passagiers hadden schrammen opgelopen en zich bezeerd. Ze waren nog te beduusd om zich te realiseren, wat Breitstein van hen wilde. Kaalmans loste nu ook een schot en schreeuwde: „Vooruit! Je hebt het gehoord, hè! Naar achteren; vlug wat!”
Jan was de eerste, die aan het bevel gevolg gaf. Kaalmans fouilleerde hem vlug. Jan had geen wapens bij zich. De deur klemde een beetje, maar ging toch open. Jan ging naar buiten. Geelrood zand strekte zich overal uit en het was schroeiend warm. De wielen van het vliegtuig hadden zich diep in het zand ingegraven. De rechtervleugel was nog intact, maar de linkervleugel was helemaal in elkaar gevouwen en gedeeltelijk afgebroken. Aan die kant was het een ravage van gescheurde aluminium platen. De beide motoren daar bungelden er zo'n beetje bij en de propellers waren op vreemde wijze verbogen. Jan hielp Arie bij het uitspringen. Arie had een bloedneus en was met de nodige schrammen gedecoreerd. In het Westen stond de zon vlak boven de horizon. Je kon zien, dat er in de verte bergen waren. Achter de bergruggen gaf de zon een bloedrood schijnsel. Nog maar een minuut of tien en dan zou de zon onder zijn gegaan. Jan wist, dat in dit tropische land de duisternis snel inviel. Het zou nog maar een kwartiertje duren en dan was het helemaal donker.
Arie voelde eens aan zijn been en boog het met een van pijn verwrongen gezicht. Nu, gebroken was het in ieder geval niet.
„Zeg, heeft iemand van ons het boze oog?”
„Weet ik veel,” zei Jan, „jij hebt in ieder geval een snoezige fieselemie.”
„Ik weet het niet, maar óveral waar wij naartoe gaan, is altijd wat loos. Er breekt muiterij uit. De boot zinkt. Vliegtuigen worden overvallen........”
Arie veegde met zijn zakdoek het bloed van zijn neus. Jan nam de omgeving op. Het was duidelijk: Paul had een noodlanding gemaakt. Er was niet alleen zand in de buurt; hier en daar staken rotsen op als klippen uit het water van de oceaan. Plantengroei was er helemaal niet. Het was één barre woestenij van zand en rotsen. Binnenin het vliegtuig was een woordenwisseling aan de gang. Tante Ginny verscheen in de deuropening en riep boos:
„Idioot! Ik kan er niet uit! Ik ben geen Olympische hordenjuf.”
„Zij stond alleen” had tante Ginny in haar hand geklemd. Kaalmans porde met zijn revolver in haar rug. Tantetje draaide zich om en gaf hem een ferme mep met het zware boek op zijn kop. Het was prettig hoorbaar.
„Als je het nog eens in je hoofd haalt om me met die proppenschieter in mijn rug te kietelen, ben je niet gelukkig!”
Arthur Winstone werd zichtbaar met een meisje in zijn armen.
„Dacht ik het niet,” zei Arie, „dat product Lalonde heeft haar kans waargenomen om volgens de regels der kunst flauw te vallen.”
„Tantelief,” zei Arthur Winstone, „zou u even opzij willen gaan? Ik moet dit teergebouwde, roodharige katje kwijt voordat die verscheurende Pekinees me naar de keel vliegt.”
De Peek maakte een ontzettend kabaal bij zijn hielen. Ongelooflijk, dat zo'n klein beest over zo'n geluidsvolume beschikte.
„Tante Ginny!” riep Arie Roos, terwijl hij naar de deur liep.
„Brutale vlegel,” zei tante Ginny, „wie heeft jou gezegd, dat je me tante mocht noemen?”
Arie grinnikte en zei vriendelijk:
„Stap maar op mijn rug, tan-te-tje. Laat uw benen maar naar beneden bungelen; net zolang tot ze mijn rug raken en dan gaat het wel.”
Jan ging eens kijken, wat er met het vliegtuig gebeurd was. In het zand waren drie diepe groeven geploegd door de wielen en het staartwiel. De sporen liepen met een flauwe bocht naar westelijke richting. Als Paul er niet in geslaagd was om het toestel weer recht te trekken, dan zouden de brokstukken van vliegtuig en passagiers nu kilometers verspreid hebben gelegen rond een rokende krater, waarin de motoren en tanks terecht waren gekomen. Het was een ongelooflijk staaltje van vliegkunst geweest, dat het toestel zijn weg door het losse zand geploegd had zonder over de kop te gaan. Het was kennelijk tot stilstand gekomen doordat het op zijn weg een rots ontmoet had, waartegen de linkervleugel in elkaar gekreukeld was. Het was geen puntige rots, eerder het te genovergestelde: aan de voet smaller dan van boven, zodat het overhellende gedeelte zelfs nog achter het staartroer van het vliegtuig uitstak.
Het was nu al zo donker geworden, dat de sterren aan de hemel begonnen te schitteren.
„Het toestel staat mooi beschut,” zei Jan. „Overdag krijgt het zelfs nog wat schaduw.”
„Het staat ook mooi beschut voor de regen,” zei Arie, „en van sneeuw zullen we ook geen last hebben.” „Maar zo warm als het hier overdag is, Arie, zo koud is het 's nachts. We zullen heus wel dekens nodig hebben!” „Och, we mogen niet mopperen. We hebben in ieder geval tóch geluk gehad,” vond Arie.
„Of pech, net zoals je het noemen wilt. Ga met Prins en Roos op reis en er gebeurt meer dan in de wildste film.”
Opnieuw geschreeuw bij het vliegtuig. De stem van Paul was boven alles uit te horen.
„Ik heb het recht om vragen te stellen! Wil je er wel eens rekening mee houden, dat ik jullie leven heb gered! Wat moet dit alles betekenen?”
Breitstein keek hem woedend aan.
„Dat ies geen verdienste. Jai heb jou aigen leven gered. Heel natuurliek. Hoef iek niet dankbaar voor te zain. Het ies zoals iek zai: Jullie blaiven boiten het vliegtoig en wai ien het vliegtoig.”
„Dat kun je niet doen! Denk aan de dames! Ze kunnen toch niet op het zand slapen, wel?”
„Wai gooien dekens naar boite. Wacht!”
Kaalmans bleef in de deur op wacht staan en keek met een vuile lach naar de passagiers.
Arthur Winstone zat geknield bij Lalou Lalonde en probeerde haar met eau de cologne bij te krijgen. Een van de gewonden kreunde en begon zich te bewegen. De mouw van de jas van de tweede piloot was afgesneden en zijn arm was haastig verbonden. Hij deed zijn best om het verband wat vaster te krijgen. De eerste bestuurder bewoog nog niet. Iemand voelde zijn pols. Breitstein en de Chinese steward kwamen met dekens te voorschijn.
„Vooruit, vang!”
De dekens vlogen door de lucht.
„En smeer hem nu!” riep Platneus. „Wie binnen de vijf en zeventig meter van het vliegtuig komt, krijgt een kogel in zijn body.”
„Vlug wat!”,' riep Breitstein, „je hebt gehoord wat hai zai.”
Weer klonk er een schot.
„Lammeling!” riep Paul boos. „Krijg je last van je zenuwen.?”
Paul richtte zich tot zijn medepassagiers.
„Kom mensen, help een handje. Pak de dekens en laten we een eind weg gaan, voordat hij het helemáál op z'n heupen krijgt.”
Winstone torste Lalou in zijn armen. Haar regisseur volgde als een trouwe hond, met zijn sigaar in de mond. „Nu zijn we eindelijk op onszelf,” zei Winstone, „dat is tenminste iets.”
„We zullen veel te véél op onszelf zijn,” zei iemand droogjes uit het duister. Jan dacht, dat het Jeffries was. Hij was het inderdaad. Samen pakten ze de nog steeds bewusteloze piloot op. Paul en Arie droegen Marsh, die ook nog niet bij machte was om te lopen. Winstone riep uit het donker:
„Waar gaan we heen?”
„Laten we proberen aan de andere kant van de rots te komen. Misschien vinden we daar een beschutte plek.” Ze strompelden voort door het mulle, gloeiende zand. Het was een zwaar karwei. Alles wat ze aanraakten was nog gloeiend. De rots zelf scheen hitte uit te stralen. Ze zwoegden voort. Het valt niet mee iemand, die bewusteloos is, te dragen. Het is veel zwaarder dan gewone mensen, want een bewusteloze werkt helemaal niet mee. Jan kon het haast niet volhouden. Ze liepen Winstone achterop, die Lalou Lalonde even had neergelegd, en nu stond uit te puffen.
„Pokkenwerk in dat losse zand,” zei hij. Ook de anderen legden hun last neer. Marsh bewoog zijn hoofd en zijn armen. Ze waren nu allemaal weer bij elkaar. Tante torste een stapel dekens en haar onafscheidelijke „Zij stond alleen”. Malherbe had drie matrassen op zijn rug. Hij plofte neer en bleef bovenop de matrassen liggen.
„Ik geloof, dat Marsh bijkomt,” zei Jeffries. „Hadden we maar wat licht.”
Iemand reikte een zaklantaarn aan en Jeffries liet het licht schijnen op het bleke, verwrongen gezicht van Marsh. Hij was lelijk toegetakeld. Hij had een enorme buil op zijn voorhoofd; één oog zat bijna dicht en hij had een ferme snee in zijn onderlip. Bloed zat op zijn kin en keel. Marsh sloeg de ogen open en werd zich bewust, wat er aan de hand was.
„Marsh, kun je je bewegen?” vroeg Jeffries.
Marsh leunde op zijn elleboog, vertrok zijn gezicht pijnlijk, bewoog armen en benen, maakte met zijn tong zijn lippen vochtig en zei:
„Ik ben bang van niet. Mijn hoofd bonst. Ik kreeg een ontzettende klap, toen die stoel losschoot. Is... is er iemand dood?”
„Neen, dat niet. Wel een paar gewond. Voel je je beroerd?”
„'t Gaat wel. Ik geloof niet, dat ik een hersenschudding heb. Ik weet 't niet. Ze zeggen, dat je je kalm moet houden... Alleen maar een klap op mijn kop. 't Zal zo'n vaart niet lopen.”
Jeffries ging naar de volgende patient. Hij liet het licht schijnen op het gezicht van de eerste bestuurder. Die lag nog steeds doodsbleek en volkomen buiten kennis. De tweede piloot zei:
„Dat duurt nog wel even. Ze hebben hem een ontzettende klap op zijn hoofd gegeven.”
„Wat is dat voor waanzin,” zei Jeffries, „om een piloot achter het stuur bewusteloos te slaan?”
„Ze hebben zeker gedacht, dat we de automatische besturing hadden ingeschakeld. Maar dat hadden we niet.”
„Hoe is het gebeurd?”
„We waren met z'n drieën binnen. Wij hebben beiden altijd een pistool, maar Sparks niet. We dachten iets in de cabine te horen. Stom, dat er geen glasafscheiding is. Gewoonlijk heb je die wel. Sparks ging kijken wat er aan de hand was. Wij hadden onze aandacht nodig voor de instrumenten. We bemerkten pas, wat er gebeurde, toen het te laat was. „Handen omhoog”, was het eerste wat we hoorden. Toen bedreigde die boef ons al met een parabellum. Ik stond op, dook en trachtte zijn wapen te bemachtigen. Hij vuurde en miste. De kogel ging door de ruit. We vlogen ongeveer vijfhonderd en veertig kilometer en de wind, die door het gat kwam, was ijskoud. Ik richtte juist mijn revolver op hem, toen hij voor de tweede keer vuurde en mijn arm trof. Gary, hier, had zich ook omgedraaid en probeerde zijn revolver te richten. Die mof kon zich makkelijker bewegen dan wij, omdat hij niet in de knoop zat tussen allerlei handles. Hij gaf Gary een klap met zijn revolver tegen zijn slaap. Die zakte in elkaar, naar voren, nam de stuurknuppel mee in zijn val, en toen maakten we een pracht van een duikvlucht.”
Jeffries betastte voorzichtig het hoofd van de eerste piloot.
„Ik geloof, dat het nogal meevalt. Het lijkt me niet, dat er iets gebroken is. Een parabellum kan gemeen aankomen. Die dingen zijn zwaar.”
Jeffries deed de lamp uit.
„Is nummer drie in orde?”
„Sparks is prima. Dat hebben we tenslotte te danken aan die knaap, die het toestel op de grond heeft gezet. Zonder hem hadden we het geen van allen na kunnen vertellen.”
Jan vroeg:
„Mijnheer Jeffries, hoe weet u, dat de piloot in orde is? Bent u soms dokter?”
„Niet afgestudeerd, maar ik weet er genoeg van. Als je soms liever een specialist wilt raadplegen, bel dan even op, wil je?”
Daar had niemand van terug.
Waar ze nu waren, was het vliegtuig niet meer te zien. Ze hoorden iemand aankomen. De regisseur riep zenuwachtig:
„Blijf staan! Wie daar?”
De stem van Paul antwoordde:
„Ik ben op verkenning uit geweest. Die rots is niet zo groot. Er zijn nogal wat spleten in en er liggen losse rotsblokken. We zullen wel een beschutte plaats kunnen fabrieken. Mag ik de zaklantaarn even lenen? Ik zal er erg zuinig mee omspringen. Dank u. Wilt u allemaal hier blijven wachten? Willen alleen de jongens met mij meegaan? Kom.”
Ze liepen met z'n drieën weg. Ze hoorden Jeffries met z'n scherpe stem nog zeggen:
„Wat mankeert die kwast? Kinderen meenemen! We hoeven hier toch geen padvindertje te spelen?”
Ze lachten er om. Paul was ineens een heel andere Paul geworden; veel ernstiger. Er dreigden werkelijke gevaren. Dát was nu pas eens echt leven! Avonturen onder de sterrenhemel van Afrika!... En niemand die op je lette, om je te vertellen, dat je je haar moest kammen en je nagels schoonmaken. Ze liepen een poos langs de steil uit het zand oprijzende rotswand.
Jan kreeg de indruk dat het hele rotsmassief naar één kant overhelde. Dat zou dus betekenen, dat er een overhangend gedeelte was aan de kant waar het vliegtuig stond, dat er trouwens ook door beschut werd, zodat er aan de andere kant vermoedelijk een vrij steil uit de zandwoestijn oprijzende helling zou zijn. Ze bereikten het einde van het verticale gedeelte en het was zoals Jan vermoed had! Meteen doopte hij de scheve rots: de Pisa-rots, naar de scheve toren van Pisa. Waar ze nu waren, was de grond veel harder. Rotsblokken waren de helling afgerold. Ze lagen hier en daar verspreid en vormden ook grotere hopen. Moeizaam gingen ze verder, als klipgeiten van steen op steen springend. Toen ze bijna aan het eind van de achterkant van de Pisa-rots gekomen waren, vonden ze een pracht van een natuurlijke schuilplaats. Een enorm rotsblok steunde daar op een aantal kleinere, zodat je er makkelijk in je volle lengte onder kon staan. In de aldus gevormde grot met een natuurlijk dak was ruimte genoeg voor een paar locomotieven.
„Dáár moeten we meer van weten,” zei Paul.
„Kalmpjes aan,” merkte Jan droogjes op. „Heb je wel eens gehoord van slangen en schorpioenen? Dat tuig houdt van grotten in de woestijn. Mamba's vooral!” „Mamba's?” zei Paul angstig. „Daar zou ik nooit aan gedacht hebben!”
„In de Zuidzee hebben we genoeg van dat slangentuig meegemaakt,” zei Jan, „dan leer je wel oppassen.” „Is de beet van mamba's niet onmiddellijk dodelijk?” „Kan best. Je moet er voor zorgen, niet gebeten te worden, want of je nu direct dood bent of in vijf minuten, dat komt op hetzelfde neer.”
Paul keek eens rond en zei:

„Zoals we nu staan, kijken we naar het Oosten. De andere kant, waar het vliegtuig neerkwam, is West.” „Jawel,” zei Arie, „de zon en het vliegtuig kwamen tegelijk in het Westen naar beneden.”
„Ik had er een hou aan,” zei Paul, „ik dacht dat ik het toestel nooit onder contrôle zou krijgen. Toen het eindelijk wat meer horizontaal lag, had het de snelheid van een V-2. Ik kan je niet zeggen, hoe ik me voelde, toen ik die rotsen op me af zag razen. Hoe ik er overheen gekomen ben, weet ik nóg niet.”
Jan zei:
„Ik begrijp het toch niet goed. Als een vliegtuig te weinig snelheid heeft, heb ik altijd gehoord, kun je er niet mee manoeuvreren. Maar jij kreeg dat toestel bijna horizontaal, met de reuzevaart van een duikvlucht, en dan moet je als een pijl naar boven schieten, zelfs al zíjn de motoren afgeslagen!”
Paul knikte.
„Je hebt er een goede kijk op. Luister: De tweede piloot had nog nét tijd gehad het landingsgestel omlaag te brengen. Gelukkig; want toen ik het vliegtuig vlak getrokken kreeg, zat ik vast niet meer dan een meter of vijf boven de grond, en een eind voor me zag ik twee puntige rotsen opduiken. Die Pisa-rots hier is er één van. Ik trok aan de stuurknuppel, zo hard ik kon, en toen knapte er iets. Ik denk dat een kabel van het hoogteroer door een kogel is beschadigd. Je kunt niet zo maar in een vliegtuig gaan rondknallen zonder de kans, vitale delen te raken. De neus van het toestel dook meteen. Dat we niet verongelukt zijn, is me nog een raadsel, maar we hadden bijna alle vaart verloren toen de linkervleugel tegen de Pisa-rots botste en in de prak ging.”
„Dat stuk grond, waarop we onze vaart uitliepen, was een soort kale rotsbodem, hè?”
„Gelukkig wel. Als we in mul woestijnzand terecht waren gekomen waren we vast en zeker over de kop gegaan... Kijk: daar verderop ligt die tweede rots waar ik het over had.”
Tussen de Pisa-rots en de tweede stenen massa was een laagte, die vol lag met losse rotsblokken en kleinere stenen. Sommige klompen waren tweemaal manshoog. „Beste plaats om verstoppertje te spelen,” mompelde Arie.
„Met een mamba,” gaf Jan ten beste.
De tweede rots was niet zo groot als de eerste, en al gauw ontdekten ze in een zijkant een spleet, die een meter of wat boven de begane grond een bodem had van ingewaaid los zand.
„Helemaal niet gek,” vond Paul. „Geeft ons overdag beschutting tegen de brandende zon. Ik zou wel eens willen weten wat die boeven eigenlijk met ons van plan zijn!”
Arie zei:
„Het gaat om Anderson. Ze hebben Anderson en die Chinese steward in het vliegtuig gehouden. Da's óók niet voor niks.”
Paul en Jan staarden hem aan.
„Goeie grut! Ik heb die hele Anderson vergeten! Ik had hem helemaal nog niet gemist!”
Jan bromde:
„Da's typisch Arie. Als iedereen zich suf piekert gaat hij zijn buik rond eten en als anderen iets vergeten of stom doen, krijgt híj ineens een verstandig idée.” Arie grinnikte vergenoegd.
„Allicht. Ik laat de knappe koppen maar denken. Als die moe zijn van het denken, ben ik nog fris en dan kom ik aan slag. Het is die luchtpiraten om Anderson te doen. Dat staat voor mij vast.”
„O.K. Dat kienen we later wel uit. Zouden er in die grot hier slangen zitten?”
Jan aarzelde.
„Zeker weet je het nooit. Maar de ingang is nogal hoog en tegen een gladde, kale rots kunnen ze niet omhoog komen.”
„Kunnen ze er van bovenaf niet in glijden?”
„Stap op mijn rug en licht bij, dan kun je inspecteren.”
Paul klom op Jans gekromde rug.
„Ziet er best uit. Gewoonweg een salon, meneer! Een platte kei in het midden die als tafel kan dienen en de ingang ligt op het Zuid-Oosten, dus je zit tegen de middagzon beschut.”
Arie snoof door zijn neus.
„Mis! 's Middags staat de zon pal in het Zuiden!” „Je grootje! Op het zuidelijk halfrond staat de zon 's middags in het Noorden. In Europa staat ze in het Zuiden.”
Arie kreunde.
„Hij heeft nog gelijk óók. Ik hou weer op met denken.” Paul liet zich zakken.
„We kunnen hier de vrouwen onderbrengen: mijn lieve tante en die gekke Lalou Lalonde met haar keffer. Ik ben benieuwd hoelang die drie het samen uithouden. Als we eens teruggingen door de laagte tussen deze twee rotsen? Dan moeten we weer aan de Westkant uitkomen, bij ons vliegtuig...”
De tocht door de steengevulde laagte was niet zo lastig als ze gedacht hadden. Er waren veel open plekken tussen de steenklompen, en achter elkaar lopend schoten ze, zig-zaggend, vrij snel op, tot ze ineens, tussen twee rotsblokken door, electrisch licht zagen schijnen. Er voor zorg dragend dat ze in de schaduw bleven, kwamen ze vrij dicht in de buurt van het vliegtuig. Er was niets van belang te bespeuren. Alleen de Chinese steward liep bedrijvig in de cabine heen en weer. Ze neusden nog wat rond langs de Westkant van de tweede klip en even later ontdekten ze een derde rotshol, met een zandige bodem, en een nauwe opening. Arie scheen er met de zaklantaarn in.
„Hier kunnen we prachtig onze gewonde piloot in bergen. Op het Westen gelegen en dus koel, als hij koorts krijgt. Van hieruit kun je ook prachtig een oogje houden op wat er bij ons vliegtuig gebeurt.” Ze keerden zich om. Over. de laatste stenen die de laagte vulden heen zagen zij de schitterende lichten van het vliegtuig bij de Pisa-rots.
„Voorlopig huisvesting genoeg,” zei Paul. „Laten we gauw teruggaan, vóór Lalonde helemaal over haar toeren raakt.”
Door het schemerdonker zochten ze hun weg terug door het doolhof van rotsklompen. Arie zei:
„Hé Paul, heb jij er al eens over gepiekerd hoe we hier weer vandaan moeten komen?”
„De woestijn uit en terug naar de beschaafde wereld, bedoel je?” Jan, de achterste in de rij, riep:
„Dat is niet zo lastig. Er is een pracht van een radiozender in dat vliegtuig. We zenden een S.O.S. en er komt prompt hulp.”
Paul praatte achteruit over zijn schouder.
„Zo eenvoudig is het niet. Ik heb zo'n idée, dat onze drie boeven heel wat minder geestdriftig over dat plan zijn dan wij. Je moet zo rekenen: ze hadden het plan om Anderson te ontvoeren. Waarom – dat is voorlopig nog een raadsel. Daarom wilden ze het vliegtuig in handen krijgen en er mee landen op een natuurlijk vooraf uitgekiende plaats, waar ze waarschijnlijk door medeplichtigen worden opgewacht. Van dat mooie plan komt, door hun eigen stommiteit, nu geen spaan terecht. Hoe moeten ze met Anderson hier vandaan komen?”
Arie slofte nadenkend door het zand in Pauls voetsporen.
„Ja – je kunt niet zo maar op geluk af door een woestijn gaan kuieren tot je een tramlijn tegenkomt.” „Juist. Als die bandieten toestaan dat er een SOS wordt uitgezonden, kunnen ze er op rekenen dat ze zelf gearresteerd worden! Ze zullen er heus de voorkeur aan geven af te wachten tot ze een manier vinden om er zelf veilig tussenuit te gaan.”
Na enig nadenken zei Jan:
„Denk je wel aan de mogelijkheid dat ze zélf die radio kunnen gebruiken om hun handlangers er van op de hoogte te stellen dat ze een noodlanding hebben gemaakt?” Paul wierp tegen:
„Je praat alsof dat allemaal zo eenvoudig is. Een radiozender is geen telefoon waarop je Lorenzo Marquez of Bingorro 1845 kunt draaien! En hoe moeten ze hun positie duidelijk maken? Denk je soms dat ze zonder instrumenten en zonder zeevaartschoolopleiding in staat zijn lengte en breedte in graden en minuten uit te rekenen en op te geven?”
Arie zei rustig:
„En dan nog wat: ik heb zo'n idée dat er helemaal niet veel geradiood zal worden, want gewoonlijk zit de radio in de neus van het vliegtuig gebouwd en...”
„Juist!” viel Paul hem bij. „Die neus is samen met de linkervleugel met zo'n klap tegen de Pisa-rots aangekomen, dat de radio nu wel grondig in de poeier zal liggen.”
„Probleem radio-S.O.S. afgedaan.”
Arie merkte droogjes op:
„Het begint veel op een steengoeie, ouderwetse schipbreuk te lijken. Geen verbinding... geen gemakken. Vooruitzichten somber.”
„Och, over een paar uur wordt ons vliegtuig vermist en dan zullen ze ons wel komen zoeken!”
„Dat wel,” zei Paul nadenkend, „maar ze zullen ons niet gauw vinden, want die overhellende rots verbergt het hele toestel, dat er onder staat, voor waarneming uit de lucht.”
„Dan moeten we een flink vuur stoken, dat veel rook geeft.”
„Prachtig. Waar wou je de brandstof vandaan halen?” „Hout. Wat anders?”
„Maar man! Er is hier geen boom of struik te bekennen. Zelfs geen grassprietje! Dit is een zand- en zoutwoestijn. Het noordelijk deel van de Kalahari bestaat uit zout en rots en weinig anders.”
„Dan nemen we wrakhout van het vliegtuig. Als we...” „Ben je zo onnozel dat je denkt dat die boeven ons toestaan, onder hun neus dat toestel te slopen om een signaalvuur te bouwen... en hen gearresteerd te krijgen?”
„Maar Paul! Ze zullen toch wel iets móéten doen! Ze moeten eten en drinken, net als wij, en die voorraad in het vliegtuig gaat heus niet lang mee.”
„Nee,” antwoordde Paul droogjes. „Het nare is alleen, dat zij het langer kunnen uithouden dan wij. Zij hebben het vliegtuig bezet met al het water en het voedsel dat er in is. Wij hebben steen, zand en zout.”
„Maar sakkerloot! Ze zullen toch zeker niet alle voorraden voor zich alléén houden!”
„Waarom niet? Ik ben er van overtuigd, dat ze dat hard van plan zijn.”
De lucht was in snel tempo koeler geworden en ze liepen flink door.
„O.K. Dan zullen we het vliegtuig moeten heroveren.” „Goed gebruld, jonge roodharige leeuw. Zonder wapens?”
„Met hersens doe je meer dan met wapens,” zei Jan. „We hebben in de Stille Zuidzee gevochten met tientallen muiters en gewonnen, hoewel we zwaar in de minderheid waren. Kwestie van listigheid tegen domme kracht.”
Paul zei:
„Alles best. Maar daar hadden jullie tenminste geweren en revolvers.”
„Eén goeie list is meer waard dan een dozijn geweren. Laat het maar aan Jan Prins en Arie Roos over. We zullen wel een truc bedenken.”
Paul zei:
„Goed, jongens...... wat je ook onderneemt: je kunt op mij rekenen. Ik zou er een lief ding voor over hebben als ik wist, wat die bandieten precies van plan zijn ...” Ze sloegen een hoek van de Pisa-rots om en zagen in de verte een lucifer opflikkeren.
„Daar is de rest van de troep!”
„Hallo, allemaal! We hebben een stuk of wat prima hotelletjes gevonden. Zonder ongedierte en zonder stromend water.”
„En zonder nachtportiers. Wie een onderdak wil, volge ons!”

JAN PRINS GAAT OP VERKENNING UIT.

De overige passagiers waren een beetje op verhaal gekomen. De schrik was geweken, en hun verontwaardiging had de overhand gekregen. Het was duidelijk, dat er tijdens de afwezigheid van de drie verkenners wel enige woorden gevallen waren. De jongens werden met allerlei uitroepen verwelkomd:
„Daar zijn ze eindelijk!”
„Wat hebben jullie uitgevoerd? Soms geprobeerd om naar Kaapstad te wandelen?”
„Zijn er hier zandvlooien? Wat verschrikkelijk voor mijn arme, kleine Zazoutje!... De stakker krijgt millioenen vlooien. Zazou, oh mijn schat, ze zeggen, dat er zandvlooien zijn...”
„Luister jongeman, je denkt toch niet, dat die bandieten veronderstellen, dat we ons een dergelijke be handeling zonder meer laten welgevallen...”
Paul trachtte zich verstaanbaar te maken:
„Stilte allemaal! We kunnen hier niet overnachten. Het wordt hier te koud. Ik heb een prachtige, beschutte plaats gevonden, waar we allemaal in kunnen. Pak de dekens op en laat niets achterblijven. Volg me. Later kunnen jullie net zoveel praten als je wilt.”
De stem van de tweede piloot klonk:
„Eindelijk verstandige woorden. Wie willen de eerste bestuurder dragen?”
Jan zei:
„Laten we de grootste dekens nemen. Die gebruiken we dan als draagbaar. We zullen hem éérst wegbrengen.” „Goed zo. We kunnen met z'n vieren de uiteinden vasthouden. Dan ligt hij rustig.”
Jeffries, Jan en de marconist — die nu door iedereen „Sparks” werd genoemd — en Arthur Winstone fungeerden als slippendragers. De tweede piloot nam een stapel dekens onder zijn goede arm. Arie stapelde wat matrassen op zijn rug en nam de kop van de ploeg. Ze wilden de bewusteloze eerst wegbrengen naar de rustige schuilplaats, die ze voor hem gevonden hadden. Degenen, die achterbleven, waren, met uitzondering van Marsh, de lastigste elementen: Lalou Lalonde met haar hondje en tante Ginny, die een humeur als een oorwurm had, vermoedelijk omdat ze bij het schijnsel der sterren niet kon lezen. Ze had de zaklantaarn van Arthur Winstone gevraagd, toen hij deze van Paul had teruggekregen. Winstone had haar de zaklantaarn gegeven en vervolgens stomverbaasd gekeken, toen ze doodgemoedereerd op een matras ging zitten lezen. „Hoe haalt u het in uw hoofd!” riep Winstone, terwijl hij haar de zaklantaarn afnam. „Een batterij verknoeien, die nu voor ons zijn gewicht in goud waard is! Wacht maar tot het weer licht is, dan kunt u wat mij betreft zestien uur achter elkaar onafgebroken lezen.”
Nu zat tante Ginny met een verongelijkt gezicht op de enige overgebleven matras te sputteren:
„Ze hebben me altijd verteld, dat je bij het schijnsel der sterren in de tropen rustig je krant kon lezen. Allemaal kletskoek! Ik kan de grote letters niet eens ontcijferen.” Daar tjirpte Lalou Lalonde weer:
„Oh, wat heb ik een verschrikkelijke hoofdpijn!” Tante Ginny antwoordde haar in het Frans:
„Ne soyez pas si bête. Hou asjeblieft op met al die filmscènes! We zitten hier niet in de studio.”
Malherbe deed ook een duit in het zakje:
„Laat u dat tere schepsel toch met rust! Zij kan het ook niet helpen, dat haar zenuwgestel tegen al deze schokken niet bestand is. Ze is Française! Ze is een groot artiste! Ze is ontzettend zenuwachtig en totaal overstuur.”
„Nonsens!” zei tante Ginny. „We hebben niets aan theater midden in de woestijn.”
„Houdt u toch op met dat gekibbel,” zei de regisseur. „We schieten er niets mee op, als u elkaar in de haren vliegt.”
„Ik verheug me er op,” zei tante Ginny, „dan weet ik tenminste of het haar eigen haar is of dat ze een pruik draagt.”
In het Oosten vertoonde de hemel een flauw, geelrood schijnsel. De maan kon ieder ogenblik opkomen. Paul van Rilland zat op een rotsblok en schudde het zand uit zijn schoenen.
„Kom, we moeten wat doen. Laat ieder meehelpen. Ik zal de matras dragen. Tante Ginny, kunt u lopen, of moet ik u soms ook op mijn rug nemen?”
Ze stond op en zei geërgerd:
„Zoals altijd klets je weer als een ezel, Paul.”
Lalou Lalonde twinkeleerde terug:
„Hoe kunt u nu zo onvriendelijk zijn tegen de man, die ons aller leven gered heeft.”
„Des te stommer van 'm,” gromde de oude dame. „Als ik dood ben, erft hij alles.”
Paul moest inwendig lachen om al het gekibbel. Hij vouwde de matras in tweeën, sjorde 'm op zijn rug en hield hem daar met beide handen op zijn plaats. Marsh legde zijn dekens bovenop elkaar en rolde ze op als een saucijsje. Het hele geval was zo makkelijk te dragen. Tante Ginny volgde zijn voorbeeld, en rolde haar boek en tas in de saucijs. Toen ze alles hadden opgenomen, wat ze konden dragen, was er nog wel het een en ander over.
„Dat kunnen we later wel ophalen,” zei Paul ongeduldig. „Laten we vast op weg gaan.”
Ze gingen, maar ze waren nog niet goed en wel op gang, toen Lalonde een van haar Franse schoentjes met hoge hakken verloor en allen ophield met haar gejammer. Paul kreeg in de gaten, dat er op die manier geen gang in zou komen, maar wist niet wat hij er mee aan moest. Ze sukkelden door en Lalou verloor dán haar ene en dán haar andere schoen. Tante Ginny maakte haar uit voor alles wat lelijk was. Lalou bleek niet op haar mondje gevallen, vooral niet, toen ze van haar zorgvuldige Engels op staccato Frans overschakelde. Tante Ginny bracht zwaar geschut in stelling. Dat is tenminste de indruk, die kernachtig Hollands in vergelijking met de immer charmante Franse taal maakt. Tante Ginny verraste ieder met termen, waarvoor een zeerob zijn bewondering zou hebben uitgedrukt. Lalou werd er stil van — haar regisseur durfde geen mond meer open te doen — en Paul liep er maar bij te grinniken. Slechts één was er, die onder tante's geschut zijn mond niet hield: dat was Zazoutje, die als een bezetene te keer ging. Tenslotte moest zelfs tante Ginny naar adem snakken. Zij maakte een eind aan de eenzijdige discussie, en besloot in het Engels: „Als je je verstand een beetje gebruikte, deed je je schoenen uit en liep je verder op je kousen, net als ik!” Dit was Lalou te veel, die terug kwekte, dat misschien een kameel met platvoeten heel goed in de woestijn kon lopen, doch dat een Française, die het gewoon was op hoge hakken te lopen, daar vanzelfsprekend niet toe in staat was.
Tante Ginny werd woedend, omdat ze met een kameel vergeleken werd, en begon met haar dekenrol op Lalou los te timmeren.
Lalou gilde. De anderen keken rustig toe hoe de strijd zich ontwikkelde, vooral toen Lalou zichzelf met het nodige enthousiasme be gon te verweren. Een edele strijd tussen een beroemde Franse filmster en een lid van de Nederlandse aristocratie; een scène, die in een Lalonde-film minstens twintig duizend dollar waard zou zijn geweest!
Lalonde barstte tenslotte in tranen uit, en zei, dat ze geen stap meer verder deed en ter plaatse met Zazou haar dood zou afwachten.
De maan kwam op.
Paul van Rilland zei tegen Malherbe:
„Ik weet, dat ze niet op haar vlakke voeten in het zand kan lopen, maar laat ze het op haar tenen proberen. Dan krijgt ze de idée van hoge hakken...”
Lalou, nog steeds in tranen:
„Dans ce sable! Mais non, monsieur, impossible. Vous êtes cruel!”
„Dat moet u toch begrijpen, mijnheer,” zei Malherbe. „Ze kán het niet!”
„Dan zullen we haar in een deken dragen.”
Het voorstel werd door tante Ginny op verdacht enthousiaste wijze ontvangen. Het zag er naar uit, dat Lalou wel een paar maal van haar deken af zou rollen, onderweg...
Lalonde werd gedragen en ze schoten maar langzaam op. Er ontstond nog meer oponthoud, toen Malherbe zijn sigaar uit zijn mond liet vallen en weigerde door te lopen voor hij die weer terug had. Gelukkig vonden ze het geval.
Paul leidde zijn groep zo, dat ze niet over de rotsblokken hoefden. Hij nam een omweg over het zand.
Toen ze bij de schuilplaats kwamen, die ze voor de dames bestemd hadden, zaten Arie, Arthur Winstone, Jeffries en Jan daar al op hen te wachten. De anderen waren bij de bewusteloze piloot achtergebleven.
„Wat dóén jullie daar?” riep Paul.
„We roken met z'n allen één sigaret,” antwoordde Arthur Winstone. „De sigaret in kwestie werd hoffelijk geoffreerd door Jarvis Jeffries Esq. Er is bijna geen tabak meer, en dat is heel, héél triest.”
Lalonde verrees uit haar deken:
„Ik heb sigaretten.” Ze zocht in haar handtasje en haalde er een zilveren koker uit. „Jullie moogt ze allemaal hebben.” De koker glansde in het maanlicht. „Ik rook zelf bijna niet en kan er buiten.”
Paul nam namens de heren de koker in ontvangst en sprak plechtig:
„Onze dank is groot, mademoiselle. Het zij mij vergund u thans uw huis te tonen. Ik hoop oprecht, dat het uw goedkeuring weg moge dragen. Het is het beste, wat wij u aan kunnen bieden.”
Jan klom in het hol, dat van binnen door het schijnsel van de maan tamelijk licht was. Het was er best uit te houden. Op de bodem lag fijn zand en de tafelrots in het midden maakte een huiselijke indruk. Jan hees een matras naar boven. Inmiddels ontstond er beneden weer een woordenwisseling, en men hoorde Paul zeggen:
„Geen sprake van! Dit hol is voor de dames. Maak het nu nog niet moeilijker dan het al is. Wij mannen vinden ergens anders onderdak en we hebben al een best plekje gevonden...”
Lalou:
„Wat! Willen jullie twee arme vrouwen, die zich niet verdedigen kunnen, alleen in dit gevaarlijke hol achterlaten? Zonder bescherming? Dat is afschuwelijk! Incroyable! Barbaars!”
„Belachelijk,” zei tante Ginny, „wat heb jij nu voor bescherming nodig?”
„Bescherming tegen u,” antwoordde de regisseur, wiens geduld ten einde was en die het voor zijn ster opnam. „Ik vind het óók onverantwoordelijk om de dames hierin vannacht zonder bescherming achter te laten. Hoe groot is dat hol eigenlijk?”
Jan zei van bovenaf :
„Als het er op aankomt, kunnen we er allemaal wel in.” Arthur Winstone zei:
„Laten we dat dan doen.”
Maar Jeffries was er ineens tegen.
„Nee. Ik dank er voor. Ik slaap liever alleen en vind wel een rustig plekje tussen een paar stenen.”
Arie waarschuwde hem:
„Pas dan op voor slangen.”
„Ik ben niet bang voor slangen. Die bijten geen slapende mensen. Ik slaap liever alleen.”
De anderen protesteerden, maar Jeffries hield voet bij stuk. Jan kreeg plotseling de indruk, dat Jeffries iets in het schild voerde. Neen, Jeffries mocht niet zonder toezicht blijven! Daarom zei hij:
„Ik moet óók niets van al dat geruzie en hondengeblaf hebben...... Ik ga met Jeffries mee.”
Arie wisselde een bliksemsnelle blik van verstandhouding met Jan en sloot zich bij hem aan. Paul was nummer vier. De rest gaf aan het hol de voorkeur. Ze hielpen Lalou, tante Ginny, Malherbe, Marsh en Winstone in het hol klimmen, hetgeen vooral met tante Ginny nogal wat voeten in de aarde had.
„Schattebouten,” riep Paul, „vechten jullie het nu maar samen uit.” Hij wierp de dekens naar boven in het hol. „Waar kunnen we jullie vinden, als er iets gebeurt?” vroeg Winstone. „Noord, Zuid of Oost?”
„Wat zou er moeten gebeuren?” zei Paul. „Krijs maar.” Ze liepen terug over het zilveren zand, naar de plaats, waar ze de dekens hadden achtergelaten.
* * *
„Blij, dat we van dat ruziestel af zijn. Daar word je stapel van,” vond Paul.
Jeffries gromde:
„Ik ben bèkaf.”
„Dat komt van het zand,” zei Jan. „Niets is zo hopeloos vermoeiend als het lopen in los, schuivend zand. Zand is zelfs nog vermoeiender dan dikke sneeuw. Je doet het beste met je voeten vlak neer te zetten op de manier van een olifant, en maak geen lange passen. Als je normaal loopt, dan glijdt je voet telkens naar achteren weg, en dan kun je op het laatst niet meer. Korte passen in een soort ploem-ploem-stijl.”
Nadat ze een tijdje op die manier hadden gelopen, zei Jeffries verrast:
„Dat scheelt waarachtig een stuk! Hoe weet een aap van een jongen als jij dat?”
Jan was op zijn hoede:
„O – dat heb ik eens gelezen. Het stond in een boek over de jacht op grof wild.”
Het leek hem beter maar niet te vertellen, dat zijzelf allerlei avonturen hadden beleefd en heel wat mans waren. Het zou Jeffries maar aan het denken brengen en waarschuwen, voor hen op te passen. Zij bereikten nu de grot die zij het eerst ontdekt hadden: de enorme kei, gesteund door kleinere.
„Ik had zo gedacht dat dit een goed tehuis voor ons zou zijn,” zei Paul, halt makend. „Ik hoop alleen dat we hier, tussen die stenen geen last van slangentuig krijgen. Het is zo'n akelig gevoel als je wakker wordt met een slang onder je elleboog.”
„Klets niet,” zei Jeffries ongeduldig. „Al dat geleuter over slangen maakt me ziek. Kinderpraat. Slangen hebben vocht nodig. De meeste tenminste. Hier zijn geen slangen, want er is geen vocht.”
Arie vroeg, zo onschuldig mogelijk:
„Weet u dat heus zeker, meneer Jeffries? Hoe weet u dat eigenlijk?”
Jeffries draaide zich met een ruk om en snauwde tegen hem:
„Heb ik gelezen in een boek. Nou goed? Een boek over de jacht op grof wild. Gesnapt?... En schiet nou op. Gaan jullie tweeën de rest van de dekens ophalen, dan zullen Arie en ik dit hol wel inspecteren. Als een slang me in een kuit bijt, bijt ik meteen terug.”
* **
Jan, die Paul op de voet volgde, op weg naar de plaats waar de rest der dekens was achtergebleven, voelde zich helemaal niet op zijn gemak over dat merkwaardige antwoord dat Jeffries over die slangen had gegeven. Zou Jeffries in de gaten hebben dat zij hem iets op de mouw hadden willen spelden met „dat boek over grof wild” ?... Och nee — Jeffries was nu eenmaal iemand die er lol in had, hatelijke dingen te zeggen. Het was gewoon toeval geweest. Beter om er niet te veel achter te zoeken.
Het leek wel of Paul Jans gedachtengang gelezen had. Hij vroeg ineens:
„Hé, zeg — wat is jouw indruk van Jeffries?”
De vraag verraste Jan. Hij had niet vermoed, dat Paul in Jeffries' manier van doen ook iets ongewoons bespeurd had.
„Wat bedoel je precies?”
„Waarom wou hij met alle geweld alléén blijven?” „Ja, het is vreemd. Maar wat zou hij alleen willen beginnen?”
„Weet ik niet. Toch vind ik het gek. Ik vertrouw die vent niet.”
Jan ging er niet verder op in. Hoe minder mensen wisten, waarom hij en Arie in Jeffries geïnteresseerd waren, hoe beter. Na een poosje zei hij:
„We moeten iets doen, want zo schieten we niet op. Ik ga eens op verkenning uit.”
„Wàt zeg je?”
„Ik ga trachten uit te vissen, wat die lui in het vliegtuig van plan zijn en wat de bedoeling was van de hele overval. En ik wil ook weten wat ze met Anderson vóór hebben. Als we iets meer weten, kunnen we een plan de campagne ontwerpen. Ik probeer bij het vliegtuig te komen.”
„Dan ga ik mee.”
„Geen kwestie van. Ik ken het klappen van de zweep en loop niet zo gauw in de gaten als jij, die zoiets niet gewoon bent. Bovendien moet je me in de rug dekken, want Jeffries vertrouw ik óók niet.”
„Maar hij is toch niet alleen? Arie is toch bij hem!” „Weet ik, maar ik ken Arie. Als hij ons mist, gaat hij ons achterna en dan hebben we de poppen aan het dansen. Neen, jij blijft hier en vangt ze op.”
Jan ging op weg en dat deed hij zó handig, gebruik makend van alle schaduw, dat Paul hem direct uit het oog verloren had. Toch was Paul maar matig enthousiast:
„Daar laat ik me nu commanderen door een jongen van achttien en ik mag netjes op de dekens en matrassen passen!”
Hij liet zich op een matras neervallen en ging naar de maan zitten kijken. Hij kon toch niets anders doen; zelfs geen sigaretje roken. De voorraad was te klein; zelfs met inbegrip van die van Lalonde.
* **
Jan ging snel voorwaarts. Hij maakte halt, waar de rots een scherpe bocht naar links maakte. Dat was waar de verticale noordelijke wand eindigde en het overhangende westelijke deel begon. Jan keek voorzichtig om de hoek. De maan scheen helder en de diepe slagschaduw van het overhangende rotsmassief strekte zich enkele honderden meters over de zandvlakte uit. Voorbij die scherpe schaduw glinsterde het zand van de woestijn — bijna als poedersneeuw. Jan zag dat hij door die schaduw een heel eind zou kunnen naderen, maar dan vast zou lopen in het felle electrische licht dat uit de cabineramen van het vliegtuig naar buiten scheen. De bandieten hadden alle lichten natuurlijk expres voor dat doel aangestoken: om besluipen van het toestel onmogelijk te maken. De gordijnen, die tijdens de overval in de lucht aan bakboord gesloten waren geweest — tegen de zon — waren nu ook opengeschoven.
Jan betreurde het, dat hij niet meer zo bruin zonverbrand was als een jaar tevoren — in de Stille Zuidzee. Dan had hij zich alleen maar uit hoeven te kleden en, licht of geen licht — tegen de donkere rotswand hadden ze hem nauwelijks kunnen ontdekken. Maar nu waren zijn kleren en zijn huid veel te licht getint.
Plotseling kreeg hij een idée! Van achteren het toestel besluipen, natuurlijk! In de staart van het toestel zat geen venster en zo zouden ze hem niet zien naderen. Jan begon de woestijn in te sluipen, schuin van de Pisarots weg, zolang mogelijk in de schaduw van de rots blijvend, tot hij op een lijn, precies in het verlengde van het toestel uitkwam. Vanwaar hij nu gehurkt zat, keek hij precies achter tegen het vliegtuig aan, en niemand der bandieten zou hem zo kunnen zien, als ze tenminste het toestel niet verlieten.
Jan stond brutaal op en draafde door het losse zand naar de staart toe; zijn voeten maakten bijna geen geluid in het poederige zand. Toen hij dichterbij kwam, zag hij dat het hoogteroer slap naar beneden hing. Jawel! Er was dus wel degelijk een kabel gebroken; juist zoals Paul al vermoed had... Jan dook onder het hoogteroer door en sloop verder onder de buik van het toestel. Hij moest diep bukken, want het staartwiel was afgebroken en de staart lag zowat op de grond! Dat was natuurlijk ook hun redding geweest! Zonder dat staartwiel kwam de neus van het toestel hoger te liggen en het zwaartepunt naar achteren, zodat het toestel niet zo gemakkelijk over de kop had kunnen slaan. Bovendien had de scherpe, afgebroken as, door de grond krassend, hun vaart veel sneller afgeremd dan een wiel zou hebben gedaan, zodat zij niet tegen de Pisa-rots te pletter waren gelopen, wat anders zeker zou zijn gebeurd.
Jan hoorde nu stemmen in de cabine vlak boven zich... Een woordenwisseling op heftige toon. Maar hij kon nog niet onderscheiden wat er precies werd gezegd. Verder kruipen, midden onder de cabine. Verschrikke lijk! Wat rook het hier naar benzine!
Jan schrok. De grond was vochtig. B e n z i n e ! Hij rook aan zijn vingers. Sapperloot — de tanks waren natuurlijk lek geslagen door de schok! Jan voelde neiging om als een haas op de vlucht te slaan. Hij vond het helemaal niet zo'n mooi idee onder een defect vliegtuig te zitten, op zandgrond die doortrokken was van benzine. De een of andere idioot daarboven moest maar eens een lucifer naar buiten gooien... Eén klap en alles zou één vuurzuil zijn — Jan incluis ... En alle lichten waren aan. Stel, dat er ergens kortsluiting kwam in de kapotte vleugel, of een vonkje in een lading benzinedamp!...
Van de andere kant: hoe lang stond het vliegtuig er al niet zonder dat er iets gebeurd was? Je moest niet overdreven bang zijn... De tanks waren vermoedelijk al leeggelopen — je hoorde ze tenminste niet meer lekken. De benzine zou snel genoeg verdampen, vooral als er een briesje opstak...
Jan dacht niet langer aan benzine en kroop naar voren. Waar zou hij de gesprekken het beste af kunnen luisteren? Toen hij ongeveer tussen de landingswielen was gekomen, kon hij verstaan, wat er boven zijn hoofd gezegd werd. Hij herkende de stem van Anderson met zijn typische, zakelijke manier van spreken.
„Waarde heer, we draaien om elkaar heen. Hoe meer u mij in het nauw tracht te brengen, hoe meer ik u ontwijk. De zaak is doodeenvoudig. Ik wou, dat u dat inzag.”
„Wai begraipen heel goed.” Dat was kennelijk Breitstein. „Iek wiel de stukken oit het stalen kiestje.” „En ik heb u al gezegd, dat u die niet krijgt.”
„U handelt zeer onverstandig, mainheer Anderson. Zeer onverstandig. Wai kunnen u dwiengen dat kiestje te openen.”
„Dat moet u dan maar proberen. Dat kistje maak ik nooit vrijwillig voor u open. De inhoud krijgt u niet.” De stem van Platneus klonk ongeduldig:
„Seh' mal, Herr Breitstein... Ik geloof, dat hij ons voor de gek houdt. U zult zien, er gebeurt niets, wanneer we het kistje openbreken... Geloof toch niet, dat ze een kistje kunnen maken, dat explodeert zodra je het deksel openbreekt. Laat u zich niets wijsmaken!”
Breitstein antwoordde boos in het Duits:
„Het kan best, dat het allemaal bluf is. Ik weet het. Maar ik mag het risico niet nemen. Al was het een kans van één op honderd, dan mag ik nog niet riskeren, dat de papieren verloren gaan. Trouwens, ik geloof, dat wat Anderson zegt, waar is. Denk je soms, dat hij zomaar op reis gaat met een kistje, waarin zulke belangrijke stukken opgeborgen zijn, zonder veiligheidsmaatregelen te hebben genomen? Ik zeg je: het is drie tegen één, dat het doosje ontploft als er een onbevoegde aan gaat peuteren.”
Platneus antwoordde:
„All right. Dan moeten we hem aan het praten brengen. Hij moet ons de combinatie van het slot vertellen.” „Dat gebeurt,” zei de Duitser, met een gemene klank in zijn stem. „Dat gebeurt. Eerst vervloekte iek onze pech dat wai hier geland waren. Maar iek geloof, dat ies aigenliek goed. Wai kunnen rustiek onze gang gaan...” Hij vervolgde in het Engels:
„Ik heb een aardig plannetje voor u uitgedacht, mijnheer Anderson. Ik geloof niet, dat u het leuk zult vinden. Misschien vindt u het tenslotte toch maar beter om het kistje voor ons open te maken.”
„Als u me neer wilt schieten, tart ik u om dat te doen. Dan krijgt u de documenten nóóit in handen!”
„Wie spreekt over schieten, mainheer Anderson?” Breitsteins stem klonk gluiperig welwillend. „Oh neen, wai schieten niet. lek heb beter plan, veel beter. En u vertelt, ja! De conferentie ies over.”
Hij vervolgde in het Duits:
„Smit, jij blijft hem hier bewaken. Ik ga wat slapen. Een halfuur voor zonsopgang moet je me wekken. Heb je de Chinees gebonden?”
„Ja, Herr Breitstein.”
„Je kunt de Chinees weer loslaten, als je mij gaat wekken. Hij kan dan het ontbijt klaarmaken.”
* **
Jan had genoeg gehoord. Hij huiverde bij de gedachte,wat Anderson te wachten kon staan. Een kwartier later zag hij Paul op zijn matras zitten, geeuwend en naar de maan kijkend. Jan kwam zo zachtjes naderbij, dat Paul niets hoorde en een meter hoog sprong, toen Jan zijn schouder aanraakte.
„Je bent een slechte schildwacht. Ze hadden je kunnen worgen of met een mes naar de andere wereld helpen, voordat je een kik had kunnen geven.”
„Kan ik het helpen,” zei Paul. „Ik heb niet altijd tussen zeeschuimers, muiters, goudgravers, messentrekkers, schatgravers en ander geboefte geleefd... Toen je weg was, heb ik de minuten geteld, maar ik ben de tel kwijtgeraakt. Oh, wat verlang ik naar een sigaret! Zullen we er samen eentje opsteken?”
„Graag. Wat een ezel was ik om mijn pijp en een doos vol heerlijke tabak in het vliegtuig achter te laten. In mijn regenjas. Jij rookt de eerste helft... Zeg, het ziet er voor Anderson niet mooi uit.”
„Wat willen ze van hem?”
„Het schijnt, dat Anderson belangrijke documenten bij zich heeft in een stalen kistje met een geheime sluiting. Daar is het ze om te doen.”
„Nou, ze hebben het kistje toch?”
„Ja, maar Anderson is een harde. Keihard. Hij vertikt het om het kistje open te maken of de combinatie van het slot te vertellen.”
„Het zijn toch ook geen kwajongens. Dat kistje krijgen ze wel open.”
„Anderson heeft ze gezegd, dat als een onbevoegde aan het kistje prutst, er op de een of andere manier een ontploffing ontstaat, en dan hebben ze niks.”
„Wat uitgekookt! Wat zal Breitstein op zijn neus gekeken hebben, toen hij dat hoorde!”
„Breitstein is niet van gisteren. Die weet ook wat hij doet. Hij heeft gezworen, dat hij Anderson zou dwingen zijn geheim prijs te geven. Hij is nu gaan slapen. Anderson wordt door een van zijn handlangers bewaakt en ze hebben de Chinees voor alle zekerheid gebonden. Ik hoorde Breitstein zeggen, dat ze hem een halfuur voor zonsopgang moesten wekken. Ik heb zo'n idée, dat Anderson er dan aan zal moeten geloven.”
„Waarom wachten ze zolang?”
„Mij ook niet duidelijk. Misschien kunnen ze alleen maar bij daglicht doen, wat ze van plan zijn.”
„Maar er brandt een zee van licht in het vliegtuig!” Jan zei:
„Kijk eens naar je sigaret. Ik geloof, dat je...”
„Oh, sorry. Ik was helemaal in gedachten...”
Jan nam de sigaret over.
„Ja, wat zullen ze met Anderson doen?”
„Kunnen we geen aanval ondernemen en hem bevrijden?”
„Ik heb er een zwaar hoofd in. Voor zoiets heb je op zijn minst één pistool nodig. En dan moet je ook nog weten, dat er een paar duizend liter benzine is weggelopen in het zand, waar het vliegtuig op staat. Als er geschoten wordt, kan de hele boel wel ontploffen.” „Dan is het toch verschrikkelijk gevaarlijk om in dat vliegtuig te blijven!”
„Ja. Toch geloof ik, dat Breitstein het gevaar wel kent. De anderen zijn er te stom voor. Maar morgen zal de meeste benzine wel verdampt zijn. Als het een beetje waait, gaat dat vlug genoeg.”
„Ik zie in, dat we nu geen schietpartij kunnen riskeren. Anderson en de steward zouden levend kunnen verbranden. Trouwens: we hèbben geen revolver.”
„En we hebben niets te drinken ook. Dáár zul je morgen ellende van beleven.”
„Sparks had een veldfles halfvol met koffie. Die had hij nodig voor de piloot. Ik heb honger ook.” De stem van Paul klonk bezorgd.
„Honger is het ergste niet. Je kunt dagenlang zonder eten, maar in de woestijn kun je niet zonder drinken.” Er was een licht briesje opgestoken. Het bracht meer verkoeling dan hun lief was. Als het zo doorging, werd het nog behoorlijk koud. In de woestijn was geen te ken van leven. Het was een volkomen uitgestorven gedeelte. Paul fluisterde:
„Ik heb nog nooit zo'n stilte meegemaakt. Het doet me denken aan de Vallei des Doods in de Verenigde Staten.” „Ja,” zei Jan, „onze Amerikaanse vriend, Bob Evers, heeft me daarvan verteld. Als het hier overdag net zo warm en uitgestorven is, kunnen we ons wel opschrijven.”
Jan doofde de sigaret uit en stak de peuk in zijn zak. „Die bewaar ik voor een regenachtige dag.”
„Dan kun je lang wachten.”
„Ik geloof niet, dat het hier óóit regent. En een paar dagen geleden zat ik nog te ketteren op ons Hollandse klimaat met z'n eeuwige re gens.”
„Laten we niet meer over water spreken; dat begint op je zenuwen te werken.”
Ze hoorden voetstappen. Twee figuren doemden op. „Zeg, wat hebben jullie uitgespookt?” riep Jeffries, toen hij Paul en Jan zag. „Ben je maanziek?”
„We zijn alleen maar moe,” zei Paul. „Wind je niet op!” Jeffries bleef voor hen staan met de handen in zijn zakken.
„Jullie schijnt de ernst van onze toestand niet in te zien.”
„Wat voor toestand? Zijn we in een toestand?”
Jeffries keek hem geërgerd aan en scheen zich met moeite te beheersen.
„U hebt ons leven gered; ook het mijne. Ik neem aan, dat we daar dankbaar voor moeten zijn, of u het met opzet deed of niet... Maar als we niet gauw wat water krijgen, dan was het voor ons allemaal heel wat beter geweest, als we te pletter geslagen waren. Als je tóch dood moet, dan voel ik voor een vlugge dood. Zijn die bandieten van plan de voedselvoorraad en het water voor zich alleen te houden? Of zijn ze van plan radiografisch om hulp te vragen?”
„Ik zie, dat u daar ook al aan gedacht hebt,” zei Jan. Jeffries keek hem verachtelijk aan.
„Je ziet me toch niet aan voor een imbeciel? Natuurlijk heb ik aan niets anders gedacht. Als we morgenochtend geen water krijgen, ziet het er naar uit, dat niemand van ons morgenavond nog in staat is om een stap te verzetten.”
„Ah,” zei Jan, „dat stond zeker ook al in dat boek over de jacht op groot wild?”
„Nee,” zei Jeffries. „Dat heb ik vroeger al eens aan den lijve ondervonden. We moeten vlug een oplossing zien te vinden. Een goed plan... Hebben die bandieten al om hulp geseind?”
„Dat kunnen ze niet. De radio ligt in gruzelementen.” Jeffries schrok zichtbaar.
„Maar weet je, wat dat betekent ... ?”
Paul stond op en nam een matras op zijn rug.
„We komen dus allemaal tot dezelfde conclusie: we moeten het vliegtuig heroveren en verdraaid vlug ook. Kom, ga mee!”

VAN MIDDERNACHT TOT ZONSOPGANG.

De nacht bracht geen rust. Het was werkelijk koud. In Cairo had Jan een nieuw overhemd aangetrokken, dat hij daar gekocht had, en omdat het zo warm was, had hij zijn pullover in het vliegtuig achtergelaten. Daar had hij nu spijt van.
Allerlei plannen hadden ze met elkaar besproken, maar voor verwezenlijking was er niet één vatbaar. Zonder revolver konden ze weinig uitrichten.
Een van de beste plannen leek het volgende. Het was gebaseerd op de ervaringen van Jan, toen hij de gesprekken afluisterde.
„Als het nog donker is,” stelde hij voor, „moeten twee van ons onder het vliegtuig zien te komen, op dezelfde manier als ik het deed. Als wapenen kunnen ze een paar flinke stenen meenemen. 's Ochtends zal er wel een van de bandieten naar buiten komen. Die krijgt een klap met een kei op zijn hoofd. We trekken hem onder het toestel, zodat de anderen niet zien wat er gebeurd is. We pakken hem zijn revolver af...”
Jeffries zei:
„Het lijkt uitvoerbaar, maar toch zie ik onoverkomelijke bezwaren. Je gaat van de veronderstelling uit, dat er maar één bandiet naar buiten komt en dat hij inderdáád een revolver bij zich heeft... Tien tegen één, dat de anderen zien, wat er gebeurt. Maar goed; veronderstel: je bent erg gelukkig. Dan heb je één revolver, maar je zit onder het vliegtuig gevangen. Kom je te voorschijn, dan ontstaat er een vuurgevecht, waarin we onherroepelijk het onderspit moeten delven. Van terugtrekken is geen sprake. De woestijn biedt nergens dekking.”
„Ja,” zei Jan somber, „ik weet wel, dat het plan niet helemaal goed is, maar ik kan geen beter bedenken. Mijnheer Jeffries heeft gelijk: het gaat zo niet...” „Het is verreweg het beste plan, dat we tot dusver gehoord hebben,” zei Jeffries. „Alle andere voorstellen waren onuitvoerbaar. Het plan van Jan geeft tenminste een weg aan om een revolver te bemachtigen.”
„Dus komen we weer terug op ons oude denkbeeld,” zei Paul, „dat we een van de bandieten tussen de rotsblokken moeten zien te lokken. We liggen in hinderlaag, overvallen hem en de rest is gemakkelijk.”
Jeffries schudde zijn hoofd.
„Zo stom is niemand. Tussen de rotsen waagt geen bandiet zich alleen. We moeten het probleem van een geheel andere hoek zien te benaderen. Soms is de oplossing zo doodeenvoudig en voor de hand liggend, dat je niet begrijpt, dat je er niet eerder op gekomen bent.” „Magnifiek,” zei Paul, „we gaan nu op zoek naar een doodeenvoudige oplossing.”
„Met sarcastisch worden, schiet je niets op.”
Jeffries bromde iets, wat onverstaanbaar was. Arie stond op, legde een deken op het zand en trok de tweede deken om zich heen. Hij had de hele avond weinig gezegd. Dat was niets ongewoons voor hem. Arie ging altijd slapen, wanneer de anderen aan het discussiëren waren. Als ze klaar waren met bekvechten, dan werd Arie meestal wakker en geeuwde eens. Dan liet hij iedereen weten, dat hij honger had, en pleegde hij voor de dag te komen met een denkbeeld, waar alle anderen nog niet op gekomen waren. Zo was Arie.
Jan stond op.
„Ik ga een beetje lopen. Dan kan ik beter denken.” „O.K.” zei Paul. „Pas op het verkeer bij het oversteken.” Jan liep eerst langzaam, met zijn handen op zijn rug. Van het doelloze geslenter ging hij over in een fiks tempo. Hij baande zich een weg door het stenenveld in westelijke richting totdat hij de Westzijde bereikt had. In het vliegtuig brandden de lichten nog. Hij stond niet zo ver van de plaats af, waar ze de piloot in een koel hol gelegd hadden. Zijn beide verplegers, de tweede piloot en de marconist, zaten in hun dekens gewikkeld voor de ingang van het hol.
„Hallo,” zei de tweede bestuurder zachtjes tegen Jan ter begroeting, „een beetje stil zijn met het oog op hèm, binnen. Hij moet slapen.”
„Hoe is het met uw arm?”
„Pijnlijk, maar het gaat toch wel goed. Die geneest vanzelf wel.”
„Mijnheer...”
„Ik heb je nog niet gezegd hoe ik heet. Mijn naam is Charles Peters, en dit hier is Sparks. Een mooie naam voor een marconist; de vonken vliegen er af: Sparks.” „Ik dacht, dat Sparks een bijnaam was.”
„Nee,” zei Sparks, „mijn vader heette zo en mijn grootvader ook, dus kon ik niets beters doen dan deze traditie voortzetten. En jij heet Jan Prins, dat hadden we al gehoord, een van de jonge Zuidzeehaaien.”
„Hoe bent u dàt te weten gekomen?”
„Die vriend van jou wist verdraaid veel van kogelwonden af. Hij wist welke kogels bepaalde wonden veroorzaakten en hoe je ze moest genezen. Dat vonden we vreemd. We hebben hem aan de tand gevoeld en toen kwamen we de rest spoedig te weten.”
„Nu begrijp ik het,” zei Jan. „Dan weet u, dat we wel eens meer in moeilijkheden hebben gezeten. Maar nu ziet het er niet te best uit voor ons allemaal.”
„Dat is precies, wat ik tien minuten geleden beweerde,” zei Peters. „We moeten vlug iets ondernemen, anders krijgen we er de kans niet meer toe.”
Jan vertelde, wat hij al te weten was gekomen.
„Knap gedaan,” vond Charley Peters. „We weten nu waarom die lui de overval hebben gepleegd. Ze hebben het anders ontzettend stom aangepakt.”
Jan vroeg:
„Is het niet mogelijk in de electrische leiding van het toestel kortsluiting te maken, zodat alle lampen tegelijk uitgaan?”
„Neen,” zei Sparks, „de buitenverlichting is apart van de binnenverlichting. Dat gaat niet.”
„Jammer,” vond Jan. „Als we ze in het donker hadden kunnen zetten, hadden we misschien wat kunnen be ginnen.”
„De lampen gaan vanzelf uit, zonder dat we er aan morrelen,” zei Peters. „Let maar op. Ze branden nu al niet zo helder meer als eerst. De verlichting haalt de ochtend nog wel en misschien kunnen ze nog koffie zetten, maar dan is het uit met de pret. De motoren lopen niet, moet je rekenen, en die geven de stroom. De batterijen raken zó uitgeput. Ze zouden de motoren moeten laten lopen om weer stroom te krijgen.”
„Kunnen ze de motoren op gang brengen?”
De tweede piloot lachte.
„Geen kans.”
„Dat is prettig,” vond Jan, „maar ik zie toch niet in, dat we er veel mee opschieten.”
„Kun je niet weten. Straks hebben ze Sparks of mij misschien nodig om iets voor ze in orde te maken. Dan kunnen we voorwaarden stellen. Zoveel water en eten voor dat werk. Begrijp je, wat ik bedoel?”
„Inderdaad. Daar zit wat in.”
„Het hangt er alleen maar van af, hoe erg ze ons nodig hebben. Verdraaid jammer, dat de zender stuk is. Om van deze installatie gebruik te maken, hadden ze Sparks natuurlijk nodig gehad. Reken maar, dat hij er iets op gevonden had om met de buitenwereld in verbinding te komen.”
„Misschien zijn we allemaal allang dood voordat het tot het geboefte doordringt, dat we in hetzelfde schuitje varen. We hebben alleen extra pech, dat zij het zoveel langer uit kunnen houden dan wij, met al dat voedsel en water.”
„Als wij omkomen en ze Anderson en de steward ook nog vermoorden om lastige getuigen kwijt te raken, kraait er geen haan naar. Ze kunnen een pracht van een verhaal in elkaar draaien en bij gebrek aan getuigen kan niemand beweren, dat het niet zo was. Wat ik je brom: ze laten ons kreperen vóórdat een hulpexpeditie bij ons kan zijn.”
„Geloof je werkelijk,” zei Jan onthutst, „dat ze er niet voor terug zullen deinzen alle getuigen van honger en dorst om te laten komen…?”
„Oh, ja.”
Sparks zei:
„Ze houden ons met hun revolvers op een afstand en schieten ons rustig neer als we toch naderbij komen. Anderson en de steward gaan er in elk geval aan. De lijken leggen ze zo neer, dat het de schijn heeft, dat er een stuk of wat van dorst zijn omgekomen en de anderen, omdat er om het water gevochten is. Vervolgens jagen ze een kogel door de watertank, wachten nog een paar uur, en zorgen er voor, dat ze door een vliegtuig worden opgemerkt.”
„Maar als er nu geen vliegtuig komt?”
„Die komen zeker. Er zal heus naar ons gezocht worden. En de vaste lijndiensten vliegen allemaal over.” „Dan zullen ze in ieder geval moeten verklaren waarom zij niet van de dorst zijn omgekomen en de anderen wel.” „Ze kunnen van alles vertellen. Bijvoorbeeld, dat de steward een paar flesjes sodawater achter de rotsen verborgen had, en dat ze die gevonden hadden. Er is toch niemand meer om ze tegen te spreken. Ze hebben tijd genoeg om een mooi verhaaltje te be denken.”
Ze zaten een poosje somber voor zich uit te kijken. Toen bromde Sparks:
„Had ik maar een behoorlijk pistool!”
„Ja,” zei Peters met een zucht, „onze pistolen gingen overboord.”
„Overboord?” vroeg Jan.
„Breitstein schoot in de cockpit een ruit kapot voordat hij mijn arm raakte. Ik liet mijn revolver vallen en toen de eerste bestuurder een klap op zijn hoofd kreeg, liet hij zijn revolver óók vallen. Je weet, dat Van Rilland later het stuur overnam, maar geloof niet dat die mof de revolvers vergeten had! Op het ogenblik, dat het vliegtuig weer be stuurbaar werd, pakte hij de revolvers op en gooide hij ze door het raam naar buiten. Twee prima Smith & Wessons en nog helemaal geladen!” Er schoot Jan iets in gedachten.
„U bent er absolúút zeker van, dat Breitstein beide pistolen het raam uitwierp?”
„Jaja. Hoezo?”
„En hij gooide ze er uit, toen het vliegtuig al weer onder contrôle stond?”
„Inderdaad. Het vloog al horizontaal en het was nèt voor we de grond raakten.”
Jan nam afscheid en ging weer naar zijn eigen metgezellen. Ze lagen te slapen in de schuilplaats. Gelijk hadden ze. Als je sliep dacht je niet aan water en de toekomst.
* **
Jan werd door Arie wakker geschud. Het was kort voor zonsopgang en het was bar koud.
„Kom mee,” zei Arie.
Jan was rillerig. Ze verlieten hun schuilplaats zonder de anderen wakker te maken. Jan had een droge keel en snakte naar wat drinken. Ze liepen in de richting van het vliegtuig.
Jan fluisterde:
„Wat ben je van plan?”
„Ik heb ontdekt, wat ze met Anderson gaan doen.” Dat was weer iets voor Arie. Terwijl de anderen sliepen, trok hij er op uit.
„Tien minuten geleden kwamen ze uit het vliegtuig. Toen je me vertelde, dat Breitstein een halfuur voor zonsopgang gewekt wilde worden, vermoedde ik al half, dat hij iets in het schild voerde. Kijk zo meteen maar zelf.”
Ze waren nu vlak bij het toestel gekomen. Ze kropen vooruit totdat ze er, tussen twee rotsblokken door, goed zicht op hadden.
Jan zag, dat onder de onbeschadigde rechtervleugel van het vliegtuig een vouwstoeltje was neergezet, waarop Platneus, met zijn stengun tussen zijn benen, een sigaretje zat te draaien. Verderop, bij het eind van de vleugel, stond Anderson geheel uitgekleed met een handdoek om zijn heupen. Zijn voeten waren gebonden. Om zijn borst, onder de oksels door, hadden de boeven een tweede touw gebonden, dat van boven aan de vleugel was vastgemaakt. Hierdoor kon Anderson zich niet bukken en moest hij blijven staan, terwijl hij, ook als zijn voeten niet gebonden waren, toch niet meer dan één pas had kunnen doen. Een paar meter voor Anderson hadden ze een tafeltje neergezet, waarop vier glazen en twee flessen met water gevuld stonden. Jan begreep de duivelse opzet direct.
Arie zei:
„Het zijn onmensen. Als Anderson zo in de felle zon moet blijven staan met al dat water buiten zijn bereik, dan is hij tegen de middag krankzinnig...”
„Dat houdt geen mens uit! Als hij niet krankzinnig wordt, sterft hij toch aan brandwonden in de tweede graad. Kom, laten we teruggaan.”
Het begon wat lichter te worden. De sterren schitterden niet zo helder meer. Ze gingen de weg terug, die ze gekomen waren, zonder iets te zeggen. Na een poosje hadden ze de andere kant van de rotsen bereikt, waar de woestijn zich naar het Oosten uitstrekte. „Arie, ga jij nu naar Paul en blijf bij hem. Ik heb een plannetje, dat misschien lukt, maar ik moet het alléén opknappen.”
„Goed,” zei Arie zonder protesteren.
Jan ging weer terug. Hij wist heel goed, dat zijn plan een wanhopige poging was. Er zat echter niets anders op en hij mocht geen minuut meer verliezen. Straks zouden ze allemaal te zwak zijn om nog iets te kunnen ondernemen.
* **
Jan ging zo snel mogelijk voort door het zand, maar toch niet zo snel, dat hij er buiten adem door raakte, want dan zou hij nog meer vocht verliezen en dorstiger worden. Hij moest zoveel mogelijk van de laatste nachtkoelte gebruik zien te maken, voordat het helemaal licht werd.
Platneus, die op het vouwstoeltje zat, met zijn rug geleund tegen het landingswiel van het vliegtuig, mocht hem vooral niet in de gaten krijgen.
Jan ging voorbij de schuilplaats van de piloot. Ze merkten hem daar niet op en dat was ook maar beter, want hij had geen tijd voor een lange uitleg. Handig gebruik makend van alle schaduwen en tussen de rotsblokken doorglippend, baande hij zich een weg, tot hij er zeker van was, dat Platneus hem niet meer zou kunnen zien, indien hij zich in de donkere, open woestijn waagde. Hij kwam nu op een onbekend gedeelte. Hier en daar rezen rotspieken op uit het zand. Jan begreep dat hij zich eigenlijk in een berglandschap bevond, waarvan de spleten en dalen in de loop der eeuwen met zand waren opgevuld.
Het begon nu snel lichter te worden. Jan vond het jammer, dat hij niet eerder op dit idée was gekomen. Hij had dan meer van de koele nachtlucht kunnen profiteren. Hij slaagde er in een tamelijk rechte koers te houden, met de maan iets aan stuurboord, maar een paar minuten later maakte hij een zwenking naar het Noorden, naar rechts dus, zodat hij de maan recht vóór zich kreeg. Zeven minuten later liet hij de rotspieken achter zich en kwam hij op een zandvlakte. Hij was 1½ kilometer van het vliegtuig vandaan. Honderd meter verder zag hij drie diepe groeven in het zand, veroorzaakt door de wielen en het staartstel van het vliegtuig. Hij ging verder naar het Westen, en om niet op te vallen zorgde hij er voor in de buurt van de rotspieken te blijven. Zo liep hij een eind evenwijdig aan de sporen, die het vliegtuig had achtergelaten. Het zand werd minder mul en de sporen van het vliegtuig begonnen onduidelijk te worden. Tenslotte was er niets meer te zien. Jan voelde dat hij op rotsgrond liep, die met een dun laagje zand bedekt was. Het liep gemakkelijk op deze stevige bodem. Jan keek om en zag, dat hij ruim twee kilometer verwijderd was. Hij ging zoeken of hij nog verdere sporen kon vinden. Hij slaagde daar vrij spoedig in. Er waren groeven in de rotsen, veroorzaakt door het afgebroken staartwiel van het vliegtuig.
Jan zocht verder. Ongelooflijk, welk een afstand het vliegtuig nodig had gehad om zijn snelheid te verliezen! Het was nu helemaal licht geworden. Plotseling zag hij het afgebroken staartwiel liggen. Dat moest dus niet ver van de plaats zijn, waar het vliegtuig de aarde voor het eerst geraakt had,
Dat was goed gezien. Het spoor liep nog een twintig meter door en dan was er niets meer. Jan liep verder. Hij overdacht hoe de machine zich gedragen had gedurende de laatste seconden vóór de aarde geraakt werd. En ook trachtte hij in aanmerking te nemen wat Paul en de tweede piloot hem verteld hadden.
Breitstein had de revolvers het raam uitgegooid nadat het vliegtuig alweer in horizontale ligging was gebracht. Natuurlijk had Breitstein niet kunnen weten, dat het toestel door het breken van draden niet helemaal bestuurbaar meer was en dat het het volgende ogenblik tegen de aarde zou gaan. Het moest een kwestie van seconden geweest zijn, want Paul had gezegd, dat het vliegtuig maar een paar meter boven de grond was, toen de kabel het begaf… Ja, maar dan moesten de pistolen hier ook ergens dichtbij liggen en was het een kwestie van systematisch zoeken. Hij liep dus rechtdoor, in het verlengde van het spoor, en gaf zijn ogen goed de kost.
* * *
De zon kwam op en het werd direct warmer. Onder andere omstandigheden zou hij na de kou van de nacht met een beetje warmte blij zijn geweest, maar nu wist hij maar al te goed, dat in plaats van de aangename warmte spoedig een verzengende hitte zou optreden. Jan wist, dat hij veel waagde. Als zijn berekeningen niet juist waren, dan kon dat zijn dood betekenen... Maar hij hoefde maar even te denken aan wat Anderson te wachten stond om met verdubbelde energie vol te kunnen houden...
Hij zwoegde nog een halfuur voort. Toen moest hij even uitpuffen. De lucht trilde van de hitte. De horizon en de bergtoppen in de verte waren in beweging. De warmte was nu al ontzettend.
Hoe ver was de machine doorgevlogen tussen het moment dat Breitstein de revolvers naar buiten had gegooid en het ogenblik, dat de grond geraakt werd? Het kon niet langer geduurd hebben dan een paar seconden, want met de snelheid, die de machine had, zouden ze anders steil de lucht weer in geschoten zijn. Maar hij moest óók in aanmerking nemen, dat de pistolen, op het ogenblik, dat ze uitgeworpen werden, eveneens een grote voorwaartse snelheid hadden, Het kon niet anders of er moesten zandhoopjes ontstaan zijn op de plaatsen waar ze de grond geraakt hadden… Er zat niets anders op: Jan moest weer terug, want hij moest de revolvers al gepasseerd zijn. Hij ging weer zoeken; nu meer links. Toen hij de plek bereikte, waar de sporen begonnen, had hij nog niets gevonden. Het was om wanhopig te worden. Zijn adem maakte een reutelend geluid in zijn droge keel. Het leek of je een naald in een hooiberg zocht. Niet opgeven! Weer proberen!
Toen hij de afstand bijna voor de vierde keer helemaal had afgelegd en zich al verslagen voelde, stootte hij plotseling op het eerste pistool. Een groef van een meter in het zand... aan het eind daarvan een zandhoopje en daarin... één Smith & Wesson!
Volhouden, Jan! De tweede kan niet veraf zijn!... Na een halve minuut verder zoeken had hij ook de tweede... En alle twee geladen! Ze zaten wel onder het zand, omdat ze goed geolied waren, maar dat was alleen een kwestie van schoonmaken.
Nu vlug naar de dichtstbijzijnde rots om even in de schaduw te zijn. Hij moest eerst uitrusten.
De terugweg was nog gevaarlijker dan de heenweg. Als zijn ogen het maar niet begaven. Als zijn traanklieren niet meer werkten, was hij verloren... Dan zou hij slechts wankelend vooruit kunnen en misschien uit de koers raken.
Vooruit Jan, iedere minuut is er één! Volhouden! Even nog rusten, anders gaat het werkelijk niet. Met zijn zakdoek maakte hij zorgvuldig een van de Smith & Wessons schoon. Hij probeerde het mechaniek. Alles werkte prima. Dat was tenminste een geruststelling. Nu niet langer talmen, vooruit Jan!
Zijn knieën knikten van vermoeidheid. Hijgend ging hij verder. Hij legde vier knopen in de hoeken van zijn zakdoek en deed die op zijn hoofd. Dat was tenminste iets, al was het niet veel. De schone Smith & Wesson had hij onder zijn overhemd gestopt; de tweede in zijn zak gestoken.

DE EERSTE AANVAL.

De andere passagiers hadden intussen een merkwaardige vondst gedaan: een geladen pistool! Tien minuten nadat Jan er op uit was gegaan, zag Arie Arthur Winstone aankomen. Jeffries en Paul van Rilland Bath sliepen nog. Toen Winstone hem gewaar werd, zei deze: „Ik heb overal naar jullie gezocht. Hier hangen jullie dus uit.”
Hij ging even zitten en maakte toen een wanhopig handgebaar.
„Gèk word je van die vrouwen! Om van dat kefgeval niet te spreken! Hoe Marsh het uithoudt, is me een raadsel.”
Paul van Rilland kwam uit de grot te voorschijn. Hij was door de stemmen wakker geworden. Hij had het blijkbaar koud, want hij had kippenvel op zijn armen. „Waar hangen we eigenlijk uit? In Afrika of op de Noordpool?”
„Kijk mij maar aan”, zei Arie. „Zie ik er soms uit als een Eskimo?”
„Als ik naar al die lagen vet van jou kijk,” zei Paul, „ben je, geloof ik, een onbekend soort zeekoe.”
Winstone mengde zich in het gesprek.
„Ik vertik het om nog één nacht met die tantes door te brengen. Ze hebben aan één stuk ruzie gemaakt. Vind je het goed, dat ik mijn bivak naar hier verleg?” Paul geeuwde en zei gemelijk:
„Zou je denken, dat het de moeite waard is, voor de korte tijd die we nog te leven hebben?”
Jeffries kwam nu ook uit de grot. Hij begon direct heen en weer te lopen om de stijfheid uit zijn gewrichten te krijgen.
„Morgen,” zei hij nors. „Ontbijt klaar?”
Winstone repliceerde:
„Hoe lang denk je, dat we dit soort begrafenishumor nog kunnen verdragen?”
„Net zolang als we onze kop óp kunnen houden,” zei Paul. „Nee maar, daar komt mijn tante aanstevenen.” Tante had hen al in de gaten en kwam recht op hen af. Ditmaal was ze zonder haar onafscheidelijke „Zij stond alleen”. Ze keek de mannen aan.
„Doen we nog wat of doen we niks?” was de volzin, waarmee ze van wal stak.
„Wàt doen?” vroeg Winstone.
„Water en eten halen!”
De vier mannen staarden haar zwijgend aan. Tante werd boos en zei met stemverheffing:
„Wat zijn jullie voor kerels, dat je daar maar staat te kijken? Heeft nog niemand het in zijn hoofd gehaald, dat we water en voedsel van dat geboefte moeten e i s e n ?”
Jeffries zei:
„Denkt u soms, dat ze het ons zo maar zullen geven?” „Hebben jullie er om gevraagd?”
„Dat niet.”
„Hoe kun je het dan weten?”
Ze keken tante Ginny eens aan. Die nam een kloek besluit.
„Als jullie soms bang bent, dan ga ik,” en ze voegde de daad bij het woord.
Arie wilde haar tegenhouden, maar Paul hield hem terug.
„Laat haar gaan! Ze doet tóch wat ze eenmaal in haar hoofd gezet heeft. En bovendien, het is een vrouw en ze bereikt allicht meer dan wij. Misschien lukt het haar, iets los te krijgen, wat genoeg is voor haarzelf, Lalonde en de piloot.”
„O.K.,” zei Arie, „maar...”
Hij vertelde, wat hij een halfuur geleden gezien had, en wat de boeven met Anderson van plan waren. „Als tante dàt ziet...”
Ze bleven allemaal somber voor zich uit zitten te kijken. Arthur Winstone stroopte de pijp van zijn broek omhoog. Uit een leren huls, die tegen zijn been bevestigd was, haalde hij een lang, vlijmscherp mes te voorschijn. Hij maakte het gebaar van een messenwerper in het circus; het mes vloog door de lucht om tien meter verder in het zand te blijven steken.
„Revolver of geen revolver,” zei hij, „hier kan ik aardig mee overweg.”
Voor de derde maal kwam er iemand van achter de rotsen vandaan. Ditmaal was het Marsh, met zijn handen in zijn zakken – kalm als altijd – maar zijn gezicht was lelijk toegetakeld. Eén oog zat nog half dicht en zijn gezicht, dat blauw en groen gekleurd was, was helemaal opgezet. De klap, die hij opgelopen had, was hard aangekomen.
„Ah, daar zijn jullie,” zei hij. Hij ging op een rotsblok zitten, haalde iets uit zijn zak en stak zijn arm uit. Op zijn handpalm lag een klein, nikkelen pistool. „Dit zat in de tas van tante Ginny. De Pekinees was de tas aan het bewerken en toen viel dit er uit.”
Ze keken allemaal verbaasd naar het pistool en Jeffries begon plotseling te lachen.
„Maar dat is toch tè gek! Waarom heeft het mens ons niet verteld, dat ze dit bij zich had?”
„Ze beseft niet hoe ernstig onze toestand is.”
Er klonk een schot. Even daarna hoorden ze stemmen uit de verte. De stem van een vrouw was het langst hoorbaar; toen werd het weer stil. Paul merkte rustig op:
„Mijn geliefde tante heeft blijkbaar geen succes gehad. Ik hoop, dat haar vitale delen geen schade hebben geleden.”
Ze gingen haar tegemoet. Ze kwam er woedend aanzetten. De kogel — er was inderdaad op haar geschoten — had haar gemist, maar ze was er niet door gekalmeerd. Ze was razend.
„Ze vertikten het om water te geven,” riep ze luid. „Het kon ze niet schelen, wat er met ons gebeurt! Ze willen onze gezichten niet meer zien. De schoften hebben op me geschoten.”
Paul vroeg:
„Heeft u Anderson gezien?”
Ze keek haar neef aan.
„Wisten jullie dat dan al?” barstte ze los. „Wat een tuig! Ik heb ze gezegd, dat ze hiervoor voorbeeldig gestraft zouden worden! Ik heb het tafeltje met de flessen omgegooid. Wat willen ze eigenlijk van Anderson?”
„Ze willen hem dwingen een geheim prijs te geven.” „Dan moeten we hem daar vandaan halen! Had ik mijn pistool maar bij me gehad! Ik zou ze mores geleerd hebben!”
„U zou dan nu waarschijnlijk wijlen tante Ginny geweest zijn,” zei Paul. „We hebben uw pistool hier. Het was uit uw tas gevallen en Marsh vond het.”
De tweede piloot en Sparks kwamen op dit moment haastig aangelopen. Het nieuws dat ze brachten, was al bekend. Minder goed was hun mededeling, dat de eerste bestuurder flink koorts had en op zijn matras lag te woelen. Tante Ginny zei direct:
„Dan ga ik hem verplegen. Wijs me de weg. Maar dóén jullie in vredesnaam wat!”
Sparks wees tante Ginny de weg. Toen hij een halfuur later terugkwam, waren ze nóg aan het plannen maken. Tenslotte zei Jeffries beslist:
„Onze fout is, dat we twee doeleinden tegelijk trachten te verwezenlijken. We moeten in de éérste plaats Anderson bevrijden. Daarna pas kunnen we aan water en wapens denken. Het lukt nóóit, als je alles opeens wilt bereiken... We hebben maar één licht pistool ... ” „U vergeet een ervaren messenwerper,” zei Winstone. „Goed, goed. Een onnozel pistool en een mes. Misschien lukt het ons, met de nodige bluf Anderson vrij te krijgen. Het verrassende element mag daarbij niet ontbreken. We moeten Anderson bevrijden en onmiddellijk weer op de loop gaan.”
Arie, die er aldoor bij had gezeten zonder iets te zeggen, opende plotseling zijn blauwe ogen en zei vergenoegd: „Ik heb het gevonden!”
Ze keken hem niet al te vriendelijk aan. Die rode knaap zag er niet bepaald snugger uit. Arie, die dergelijke blikken gewoon was, liet er zich in het minst niet door uit het veld slaan.
„Een ploeg van drie man met pistool en mes bevrijdt Anderson bij verrassing en neemt de benen naar het stenenveld. Dan zijn er twee mogelijkheden. De bandieten vervolgen ons tussen de rotsen. Dat doen ze waarschijnlijk, want ze hebben Anderson nodig. Of ze vervolgen ons niet. Als ze het niet doen, dan is het wel jammer, maar dan hebben we in ieder geval Anderson.”
„En wat doen we, al ze ons achtervolgen?” vroeg Jeffries niet al te vriendelijk.
„Ik heb gezegd, dat de bevrijdingsmanoeuvre door drie man wordt uitgevoerd. De anderen zijn intussen om de Pisa-rots heen gelopen en hebben zich bij de Noordhoek verdekt opgesteld. Zodra de bandieten de vervolging hebben ingezet, stormt de hele ploeg op het verlaten vliegtuig aan om het te bezetten.”
Paul sloeg met de vlakke hand op zijn knie.
„Dat noem ik een prachtige strategische opzet! Een enorm plan!”
Jeffries deed minder enthousiast. Hij vond het niet zo leuk, dat een aap van een jongen met een beter plan voor de dag was gekomen dan hijzelf.
„Maar wat moeten onze mensen in het vliegtuig beginnen, wanneer de bandieten terugkomen?”
Arie haalde zijn schouders op.
„Maak je daar geen zorgen over. Ik wed, dat er genoeg wapens in het vliegtuig zijn achtergebleven, om de bandieten op een veilige afstand te houden.”
„Het plan is uitstekend,” zei Marsh, „op zo'n meesterlijk idéé hebben we zitten wachten!”
Als bevrijders werden aangewezen: Arthur Winstone als messenwerper, Jeffries en Paul van Rilland. Jeffries beweerde, dat hij een prima schutter was, dus kreeg hij het pistool. Arie vertelde hoe Jan en hij van achter de rotsen de situatie van zeer nabij hadden kunnen opnemen. Hij stelde voor, dat Jeffries zich ter plaatse zou opstellen. Platneus was dan binnen schotsafstand, onder het bereik van Jeffries, zonder dat deze zich bloot behoefde te geven. Het risico werd er minder door, vond ook Paul. Jeffries wilde er echter niet van horen. „Jullie vertelt me nét, dat ik vanuit mijn verdekte opstelling slechts een gedeelte van het vliegtuig kan zien. Als Platneus uit mijn gezichtsveld verdwijnt, hebben jullie niets meer aan me. Ik weet iets beters, dat riskant lijkt, maar het in werkelijkheid niet is. Ik stap samen met Winstone gewoon naar voren. Platneus ziet mij met een revolver in de aanslag staan. Winstone is intussen naar Anderson gerend en snijdt de touwen door...”
De tweede piloot interrumpeerde:
„Véél te veel risico! U vergeet de anderen in het vliegtuig. Schiet de bewaker meteen neer. Doe dat op mijn verantwoording.”
Arie was het eens met de tweede bestuurder. De anderen luisterden naar hem, zo jong als hij was.
„Mijnheer Jeffries,” zei hij. „Veronderstel, dat u Platneus gedekt houdt. Als de anderen u zien wordt u meteen onder vuur genomen. Dan gaat u er aan, want u kunt niet èn Platneus èn de bandieten in het vliegtuig met één revolver in bedwang houden.”
Jeffries antwoordde geprikkeld:
„Als ík dat risico aandurf, dan is dat mijn zaak, waar of niet?”
„Neen, mijnheer Jeffries, dan is dat o n z e zaak,” zei Marsh.
„Laten we geen ruzie maken,” zei Arie, „mijnheer Jeffries is de beste schutter. Geef hem zijn zin.”
Ze besloten dat de tweede groep, welke het vliegtuig moest bezetten, zou bestaan uit Arie, Sparks, de tweede piloot Peters en Marsh. Ze waren het er over eens, dat ze aan Malherbe toch niets hadden. Als die onderweg zijn sigaar verloor, ging hij er naar zoeken, en zou hij door de vijand gevangen worden genomen.
Paul zei:
„Goed, met z'n vieren dan. Zeg Arie, waar hangt Jan toch uit?”
„Weet ik niet. Hij ging een halfuur voor zonsopgang op verkenning uit. Hij had een plan, zei hij.”
„Heb je er geen idée van wanneer hij terug kan zijn? We hebben alle weerbare mannen nodig.”
„Ik weet zelfs niet eens, waar hij naar toe is.”
„Nou, we kunnen niet wachten. De tijd dringt. Iemand moet aan de dames vertellen, wat we gaan doen. En ze moeten blijven waar ze zijn, opdat ze niet in handen van de bandieten vallen.” Hij keek naar Charley Peters. „Wilt u dit aan de dames mededelen? Als lid van de bemanning heeft u bij hen gezag. Dan begrijpen ze misschien, dat ze orders moeten opvolgen.”
De tweede bestuurder ging op weg. Het werd al knap warm. Peters had beloofd zo spoedig mogelijk terug te komen.
„Vooruit mensen,” zei Paul. „Anderson krijgt het beslist al te kwaad in die hitte. Zodra jullie weer contact hebt met Peters, moet je driemaal fluiten. Ik geef jullie daarna nog 20 minuten om je positie op de Noordwesthoek in te nemen.”
„Twintig minuten is meer dan voldoende,” zei Marsh. Paul, Jeffries, Winstone en Arie trokken door het stenenveld. Het was ongeveer negen uur 's ochtends en al erg warm. Ze spraken niet veel. Met het oog op de veiligheid was dat beter en van praten werd je maar dorstig.
Toen ze de Westgrens van het stenenveld bereikt hadden, liet Arie hen wat langzamer lopen. Hij sloop naar voren in de opening tussen de beide grote rotsblokken, waar hij diezelfde ochtend met Jan het vliegtuig bespied had. Eén voor één liet hij hen nu ook kijken. De situatie was onveranderd: Platneus zat nog steeds op een vouwstoeltje in de schaduw van de rechtervleugel. Anderson stond in het felle zonlicht, in het hete zand, met zijn ogen dicht en het hoofd voorover. Het tafeltje, dat tante Ginny in haar verontwaardiging ondersteboven had gegooid, was weer overeind gezet met er bovenop het verlokkende stilleven van water en flessen... Ze besloten, dat Jeffries en Winstone het eerst op het vliegtuig af zouden stormen. Jeffries zou zijn pistool op Platneus richten en hem met zijn vinger op zijn mond beduiden, dat hij geen kik mocht geven. Ze hoopten, dat Platneus zou begrijpen, dat het verstandiger voor hem was om zijn mond te houden dan neergeschoten worden.
„Als hij me aankijkt, durft hij geen geluid te geven,” zei Jeffries. „Ik heb al eens méér mensen met een revolver in bedwang gehouden.”
Ze hadden Arie niet meer nodig. De andere groep kon hem best gebruiken als versterking. Dus ging Arie snel op weg. Hij bereikte Marsh en Sparks gelijktijdig met de tweede piloot, die instructies had gegeven aan Lalou Lalonde en monsieur Malherbe. Lalou en Malherbe hadden beloofd in hun schuilplaats te blijven, wat er ook gebeurde.
„Wie neemt de leiding?” vroeg Sparks.
De tweede piloot zei:
„Ik stel voor, dat mijnheer Marsh dat doet.”
Een ogenblik keek Sparks teleurgesteld, maar toen vond hij het allang weer goed.
„Arie, geef jij het fluitsignaal,” zei Marsh.
Het viel niet mee, met een droge mond, doch tenslotte slaagde Arie er in driemaal een doordringend gefluit te laten horen.
Ze gingen op weg.
* **
Ongetwijfeld zou het plan van Arie geslaagd zijn, indiener niets onvoorziens gebeurd was.
Marsh en zijn ploeg deden er precies twaalf minuten over om de Noordwesthoek van de Pisa-rots te bereiken, en ze waren blij dat ze even konden gaan zitten. De zon scheen onbarmhartig en langs deze steile, noordelijke wand was geen streepje schaduw te bekennen.
„Blijf hier zitten en verroer je niet,” beval Marsh. „Ik ga even om de hoek loeren en poolshoogte nemen.” Hij kwam even later terug, scheldend op een tor die hem in zijn pols gebeten had, en rapporteerde dat alles was zoals ze verwachten konden. In de cabine liepen twee bandieten rond plus Lie Dee, de steward; makkelijk herkenbaar door zijn witte jasje.
De tijd verstreek langzaam... nog vijf minuten op Marsh zijn Zwitsers precisie-horloge.
„Let op mij,” zei Marsh. „Ik ga naar de hoek en loer er omheen. Gaan jullie vlak achter me staan en hou je gereed. Niemand anders kijkt, of ze zien misschien onze koppen. Let op mij. Als ik een seintje geef, stuiven we de hoek om en als de raphazen naar dat vliegtuig toe.”
„O.K.,” zeiden zijn metgezellen, popelend van ongeduld om die bandieten hun gluiperigheid betaald te zetten. „Ik hoop dat het lukt,” zei de piloot. „Als die sufferds terug willen komen en ze worden door ons ontvangen met een paar salvo's uit hun eigen vuurwapens!... Hahaha! ...”
„Ssst!” zei Marsh.
„Hé, zeg, kun je van daaraf Platneus zien?”
„Nou en of! Hij zit met zijn rug tegen het landingswiel, en leest een krantje of zoiets.”
„En Anderson?”
„Nog steeds op dezelfde plaats in de zon. Arme drommel. Maar zijn leed zal gauw geleden zijn.” „Afkloppen, man.”
„Op ongeverfd hout. Ha ha! Heb jij ongeverfd hout?” „Neem ongeverfde rots.”
„Of snij een lucifer doormidden.”
De tweede piloot, die blijkbaar bijgelovig was, begon onder grinnikend toekijken van de anderen een lucifer te splijten. Ineens de stem van Marsh:
„Sakkerloot – daar staat me die vent op...”
„Wie?”
„Die Platneus... Hij pakt zijn vouwstoel op... hij loopt onder de romp van het toestel door... O, gelukkig! Het is hem alleen maar te heet in de smalle schaduw van de vleugel. Hij gaat zijn stoel tegen de rotswand zetten. Daar vindt hij het blijkbaar koeler.”
De marconist vroeg gespannen:
„Dat maakt toch geen verschil in onze plannen, hè?” „Welnee. Of hij onder de vleugel zit of... Verdraaid! Daar staat hij wéér op. Kan die boef geen seconde rustig blijven zitten?” Marsh keek op zijn horloge. „Het is bijna het moment voor de bevrijding van Anderson!” De anderen, die niets konden zien, vroegen:
„Wat doet die boef nu?”
„Frisse morgen! Hij is zeker stijf geworden van het zitten en gaat heen en weer lopen... Lieve deugd! Hij komt hierheen kuieren ook nog!”
„Dat wordt een mooie boel, als hij tot aan deze hoek loopt en ons hier ziet zitten! Wat dan? Zullen we hem smeren en terugrennen tot de volgende hoek?”
Marsh zei gehaast:
„Nee, man. Dat kan nooit! We moeten hier blijven zitten en uitkijken. Hoe weten we anders of we dat toestel op het juiste moment kunnen overvallen? Luister: houden jullie je stijf tegen de rotswand. Pak een kei of zoiets in je knuisten. Komt die vent tot aan deze hoek, dan springen we hem met zijn allen op zijn nek, en het moet raar lopen willen we hem niet overmeesteren en zijn revolver inpikken!”
Marsh trok zich nu ook terug, om zijn hoofd niet te laten zien en zij wachtten met ingehouden adem, luisterend naar voetstappen in het zand.
* **
Bij de ploeg, die zich belast had met het bevrijden van Anderson, was Paul de verspieder. Hij sloop in de spleet tussen de twee rotsblokken, keek, en fluisterde geschrokken:
„Hé zeg... Platneus heeft zijn stoel verplaatst. Ik kan hem van hieraf niet meer zien! Wat nu?”
Jeffries keek op zijn horloge en dacht snel na, met zijn klein pistool spelend.
„We hebben nog twee en een halve minuut. Ik ben er voor om gewoon volgens de plannen te werk te gaan, anders brengen we Marsh en zijn ploeg, aan de andere kant, maar nodeloos in de war.”
Paul knikte en keek naar Arthur Winstone, die zijn mes in de hand woog, achter hem gehurkt. Het was snikheet in de windstille, smalle ruimte tussen de stenen. „Klaar, Winstone?”
„In prima conditie, ouwe jongen!”
„Vooruit dan! Rennen!”
Winstone vloog aan één kant het rotsblok om en Jeffries aan de andere zijde. Arthur rende geluidloos als een windhond door het hete zand. Hij bereikte Anderson in recordtijd - zonder dat er een kreet van alarm was gegeven. Winstone kon Jeffries niet zien. Hij dacht, dat Jeffries Platneus keurig onder schot had gekregen. In werkelijkheid was het zo gegaan: op dat ogenblik was Platneus nog steeds langs de rotswand aan het kuieren, met zijn rug naar het vliegtuig toe en omdat alles zo geluidloos gebeurde, had hij niets in de gaten. Winstone's mes flikkerde... met één jaap was het touw, dat Anderson aan de vleugel bond, doorgesneden. Een tweede bliksemsnelle snede en het koord rond Andersons enkels viel weg. Winstone graaide twee flessen water van de vouwtafel, liet die in zijn jaszakken glijden, greep Andersons arm en begon met hem naar de dekking van de rotsblokken te hollen. Paul van Rilland zat in topspanning, zijn vuisten gebald, als zat hij te kijken naar een spannende scène in een bioscoop. „Rennen, jongens!” fluisterde hij. „Rennen! Nog geen alarm... Hollen, jongens! ”...
En nog steeds klonk er geen schreeuw, kwam er geen schot.
— Wat voert die Jeffries toch uit? dacht Paul, en loerde even naar rechts... — Is die vent gek geworden? Twee ploffen in het zand naast hem en een gehijg duidden aan dat Winstone en Anderson veilig tussen de rotsblokken waren aangekomen.
„Hé — wij zijn er!” zei Winstone. „Waar kijk je naar?” „Die gek van een Jeffries! Is de idioot van plan dat vliegtuig op zijn ééntje te veroveren?”...
Jeffries was nu vlak bij de cabinedeur van het toestel; het pistool los in zijn hand en naar de grond gericht. Nog steeds keek geen der bandieten naar buiten, tot Jeffries ineens schreeuwde:
„Alarm! Alarm! Ze willen Anderson bevrijden! Ik kom jullie helpen! Alarm! Te wapen! Ze willen het vliegtuig veroveren!...”
Meteen brak de hel los. Bij de eerste kreet van Jeffries draaide Platneus, die bijna de hoek van de Pisa-rots had bereikt, zich om. Hij stond een tel lang als versteend, toen hij Jeffries hoorde schreeuwen, en het afgesneden eind touw zag, dat aan de vliegtuigvleugel bungelde. Marsh, die het geschreeuw ook hoorde, al wist hij niet wat er precies aan de hand was, gluurde om de hoek, zag Platneus twintig meter van zich af en zei:
„Op hem af! Volg me, mannen!”
Op de seconde dat de ploeg van Marsh om de hoek kwam stuiven, begon echter ook Platneus naar het vliegtuig terug te rennen en dat was helemaal niet zo best, want Breitstein, gealarmeerd, verscheen in de bakboord-deur van de cabine met een stengun in de hand en liet een salvo los, dat wolken van stof deed opspuiten, overal waar de kogels het zand raakten.
„Terug!” brulde Marsh, tandenknarsend van spijt en woede. „Terug in dekking!”
Ze bereikten weer de hoek van de Pisa-rots; gelukkig zonder dat er iemand ernstig werd gewond. Alleen Arie had een schampschot langs zijn dikke dij gekregen. „Zo'n walgelijk dik iemand kunnen ze ook moeilijk missen,” vond de tweede piloot.
„Loop naar de pomp,” bromde Arie nijdig. Hij was geducht uit zijn humeur over het mislukken van het plan. Niemand begreep er iets van. Marsh had weliswaar Jeffries naar het toestel zien lopen, maar dat was ongeveer volgens afspraak. Ze hadden hem ook horen schreeuwen. Ze hadden echter niet kunnen verstaan wat hij precies geroepen had en van zijn verradersrol waren ze dus niet op de hoogte.
* **
Het plan was dus, voorzover de groep-Marsh er bij betrokken was, in duigen gevallen. Het vliegtuig was niet veroverd.
Maar de andere groep was nog steeds in actie. Paul en Winstone waren getuige geweest van het laffe verraad van Jeffries... Zij begrepen, dat ze als de weerlicht met Anderson weg moesten zien te komen. Het had nu geen zin om tussen de stenen in hinderlaag te gaan liggen voor mogelijke achtervolgers. Jeffries kende de situatie te goed en zou ongetwijfeld vertellen, welke gevaren de bandieten in de stenenwoestenij bedreigden... Bovendien was hun enige revolver nu in handen van de anderen...
Toen ze vijf minuten hadden doorgelopen, voelden ze zich betrekkelijk veilig. Winstone liet Anderson drinken. Zelf namen ze geen druppel, want dat wilden ze niet doen vóór de anderen óók konden drinken. Anderson begon al wat bij te komen en het lopen ging vlotter. Zo vlug ze konden, trokken ze naar de vrouwengrot. Ze gaven Anderson een zetje en duwden hem naar binnen.
„We hebben 'm,” riepen ze hijgend. „Het is gelukt!” Lalou kwam uit het donker van de grot te voorschijn. „Ach... arme, arme man,” zei ze dramatisch. Ze ging op haar tenen bij Anderson staan en streelde zijn gezicht. Het Peek-geval stond er dodelijk jaloers bij te keffen. Ze sloeg haar armen om Andersons hals. „Wees voorzichtig, idioot...,” zei Paul, „zie je dan niet, dat hij verbrand is? Heb je niet wat cold cream?” Op kritieke ogenblikken bleek Lalonde toch ook nog wel eens verstandig te kunnen zijn. Ze kwam met cold eream en zelfs met olie te voorschijn. Anderson moest op haar matras gaan liggen. Hij protesteerde weliswaar, maar kon tegen het rappe Frans van Lalonde niet veel inbrengen. Tenslotte gaf hij zich gewonnen en liet hij zich door Lalonde volgens de regelen der kunst verzorgen, hetgeen hem zichtbaar goed deed. Regisseur Malherbe stond er somber naar te kijken; een afgeknabbelde sigaar tussen zijn lippen geklemd. Anderson richtte zich tot Paul en Winstone.
„Ik zal jullie niet vervelen met overdreven dankbaarheid, maar ik zal je één ding zeggen: Ik zal nooit vergeten wat jullie gedaan hebt, mijn leven lang niet.” Malherbe vroeg:
„Hebben we het vliegtuig?”
„Jeffries heeft ons bedrogen,” antwoordde Winstone, „ik weet nu waarom hij met alle geweld het pistool wilde hebben. Hij is naar Breitstein overgelopen, de verrader!”
Winstone haalde de twee waterflessen uit zijn zak en stak ze diep in het zand.
„De ene fles is vol en de ander driekwart. We hebben Anderson al iets te drinken gegeven. Ik zweer je, dat ik degene, die aan deze flessen durft te komen, eigenhandig zal worgen. Ben ik duidelijk genoeg? Eén verrader is al veel te veel! ”
Malherbe slikte met moeite iets weg, en zei toen gelaten:
„Natuurlijk, natuurlijk.”
Winstone maakte zich ongerust over Marsh en zijn mannen. Zouden er tijdens de schietpartij slachtoffers gevallen zijn?
„We moeten kijken hoe Marsh het er afgebracht heeft.” De regisseur protesteerde angstig.
„En ons onbeschermd achterlaten?”
Niemand lette op hem.
„Aanvallen is de beste verdediging,” zei Paul. „We gaan.” Winstone stond op. Hij hield zijn mes losjes tussen zijn vingers...

DE AANVAL VAN DE BANDIETEN.

In het vijandelijke kamp waren de gemoederen verhit. In de cabine werd onder Breitsteins leiding oorlogsraad gehouden. Ze waren met z'n vieren: Breitstein, Platneus, Kaalmans en nu ook Jeffries. Breitstein keek boos. Platneus keek helemaal niet blij. Ze hadden hem een halfuur lang uitgemaakt voor alles wat lelijk en stom was.
Jeffries was nu aan het woord. Terwijl hij sprak hielden Breitstein en Kaalmans hun pistool op hem gericht. Breitstein onderbrak hem ongeduldig:
„Iek begraip niet waarom u Anderson liet gaan. U zegt aan onze kant te staan en het enige pistool van die loi te hebben bemachtiegt. Waarom schoot u de man niet neer die Anderson losmaakte?”
„Omdat ik jullie moest wáárschuwen, dat is toch duidelijk,” riep Jeffries onrustig uit. „Ik kón niet anders.” Hij wees op Platneus. „Zodra ik was gaan schieten, zou hij zijn stengun op mij leeggeschoten hebben. Dan had ik jullie nooit kunnen vertellen, wat de opzet was.” Breitstein keek hem een minuut lang aan. Hij was niet overtuigd. Een gemeen lachje speelde om zijn mond. „Main vriend,” zei hij, „iek heb te lang gewerkt voor de Doitse Gestapo om zulke kletspraat te geloven. Iek vertrouw jou niet. Jai kan wel een spion voor de anderen zain. Jai moet bewaizen dat wai jou kunnen vertrouwen.”

„Dat zál ik bewijzen,” zei Jeffries. „Jullie wilt Anderson toch terug hebben?”
De Duitser knikte.
„Ik zal u vertellen hoe we dat moeten aanleggen. Ik ken het terrein. Tussen de rotsblokken, die tussen de beide grote rotsen liggen, moeten jullie je niet wagen. Stuur er één man met de stengun op uit. Linksaf, om de overhangende scheve rots heen. Het terrein is daar overal vlak en zonder dekking. Komt hij iemand tegen, dan schiet hij hem neer. Hij kan hem ook voor zich uit drijven. Zij hebben geen wapens, dus ze kunnen tóch niets beginnen. In een van de drie grotten, die we ontdekt hebben, bevindt Anderson zich. Ik kan het terrein voor je tekenen ook nog.”
Breitstein dacht een poosje na; zijn onderlip naar voren. Met zijn vingers sloeg hij een roffel op tafel. Opeens stond hij op en gaf een order:
„Wai zullen oitvienden of jai te vertrouwen bent. Biend hem vast op dezelfde plaats als Anderson.”
Jeffries sperde zijn ogen wijd open van angst.
„Kalm maar,” zei Breitstein. „Niet langer dan een paar uur. Wai laten jou hier met een bewaker. Wai gaan om de rots. Als iets gebeurt schiet de bewaker jou neer.”
Jeffries haalde opgelucht adem.
„En als het is zoals ik gezegd heb, wat dan?”
„Dan werk jai met ons mee. Iek neem geen risico.” Jeffries werd naar buiten geleid. Zijn kleren lieten ze hem aanhouden. Zijn enkels werden aanéén gebonden en zijn handen op zijn rug. Eén touw, onder zijn oksels door, werd aan de vleugel bevestigd. Platneus bleef hem bewaken en vond het nodig om in slecht Engels te zeggen:
„Geen praatjes, of ik schiet je neer. Als ze proberen je te bevrijden, dan weet ik, dat je een spion bent, en dan schiet ik je óók neer. Begrepen mannetje?”
Jeffries begreep het maar al te goed. De bandieten wisten precies wat ze wilden en dat voerden ze uit ook. Hij was blij, dat de reizigers niet meer in het bezit van een pistool waren. Hij was overtuigd, dat ze hem als straf voor zijn verraad neergeschoten zouden hebben, nu hij daar zo open en bloot vastgebonden stond. Hij hield zich goed en probeerde opgewekt te doen. „Maak je maar niet ongerust, mannetje. Ik hoop, dat je baas opschiet, want het bevalt me niets in het zonnetje gezet te worden. Er zijn heel wat plaatsen, waar ik het prettiger vind.”
Platneus antwoordde niet. Het tafeltje stond er nog, met de glazen water, hetgeen niet bevorderlijk was voor de stemming van Jeffries. Hij werd er draaierig van en liet zich hangen in het touw onder zijn oksels. „Hé, geef je het nou al op?” klonk de beminnelijke raspstem van Platneus. „Anderson was flinker. Die zette zijn tanden op elkaar.” Jeffries strekte zijn benen en vermande zich. Zou Breitstein al op de terugweg zijn?...
* **
Breitstein was nog niet op de terugweg. Om de waarheid te zeggen: hij had het vliegtuig geen ogenblik verlaten en er Kaalmans alleen op uitgestuurd.
Breitstein was op zijn eentje, als strategische reserve, in het vliegtuig achtergebleven. Hij hield twee geladen automatische pistolen vlak binnen bereik en luisterde scherp naar elk geluid. Kaalmans moest de hem opgedragen taak: het opsporen van Anderson, alléén opknappen. Breitstein had hem terdege op het hart gedrukt, zich niet tussen rotsblokken te wagen, maar op het open woestijnzand te blijven – op die manier zouden ze hem nooit in een hinderlaag kunnen lokken of van achteren overvallen.
„Wat een rotwerk,” gromde Kaalmans, zich het zweet van het voorhoofd wissend. Hij had die dag al vier flesjes bier leeggedronken en als je ergens van gaat transpireren, is het van bier. Hij sjokte de Noordwesthoek van de Pisa-rots om, zag geen teken van een levende ziel, en sjouwde door het losse, gloeiende zand tot aan de Noordoosthoek. Daar wachtte hij even. Boven hem zag hij de rughelling van de scheve Pisa-rots omhoog lopen. De rotsblokken, die in de loop der eeuwen van die rots waren afgerold, vormden een doolhof aan de voet van de rots. Kaalmans keek die massa grote stenen even aan, en mompelde:
„Daar mot ik me niet in wage… Da's ongezond! Maar tien teuge één hebbe die grapjasse zich tusse die stene verstopt... Hoe krijg ik ze nou te graze?”
Hij stond een minuut lang na te denken, zijn kale hoofd krabbend. Geen enkel geluid verstoorde de doodse stilte van de kale woestijn. Het was zo stil, dat Kaalmans het bloed in zijn oren hoorde suizen. Ineens begon hij te grijnzen. De oplossing was zo doodeenvoudig! Als de passagiers hem werkelijk tussen die stenen opwachtten, kon hij ze een aardige verrassing bereiden!... Hij zette zich in beweging.
* **
Jan Prins sleepte zich intussen met moeite voort over de schroeiend hete zandvlakte. Plotseling hoorde hij een salvo schoten... het gepaf van Breitstein na de bevrijding van Anderson... Jan schrok zich een aap. Wat had dit te betekenen? Hij had nu de helft van de weg terug afgelegd en klom haastig op een rots, vanwaar hij hoopte het vliegtuig te kunnen zien. Maar dat maakte hem niets wijzer. De gloeiende lucht boven de woestijn trilde en draaide tot alle beelden verwrongen en onduidelijk werden. Bovendien waren Jans oogvliezen al te droog geworden en hij zag niet meer helder. Eén ding was nu wel heel zeker: als er gevochten werd, konden de bandieten best buiten hun vliegtuig rondzwerven... hetwas dus dubbel uitkijken!
Liever een grote omweg maken dan de kans de kostbare pistolen, waarvoor hij zijn leven waagde, te verliezen... Jan, met verbeten wanhoop, begon een omweg naar het Noorden. Elke stap was nu een overwinning. Zijn hoofd deed hem ondragelijke pijn, zijn tong plakte vast in zijn

mond en zijn adem reutelde. Op het laatst verloor hij het besef van tijd. Of hij een kwartier had gelopen, of een minuut... hij wist het niet meer. Slechts één ding draaide rond en rond in zijn koortsig hoofd: Hij moest de Pisa-rots van het Noorden af benaderen, wilde hij veilig zijn...
* **
Toen hij eindelijk de rots in het oog kreeg, kronkelend en draaiend door de wervelende hete-luchtkolken, viel Jan plat en uitgeput neer in de schaduw van een hoge steen. Hij kon niet meer. Maar hij voelde zich toch tevreden. Wat zouden de anderen een ogen opzetten als hij met twee geladen zwaar-kaliber Smith & Wessonskwam aandragen!
Juist, toen hij van plan was, weer op de been te krabbelen en naar de rots toe te lopen, zag hij plotseling het figuurtje van een man de Noordwesthoek om komen. Jan had moeite, het beeld scherp op zijn half verdroogde oogvliezen te krijgen... was het maar één man? Ja! Toen ving hij de blauwe flikkering op van zonlicht op staal. Een stengun! Het was een der bandieten, die op zijn eentje op pad was! Jan zag, hoe de bandiet, die hij even later als Kaalmans herkende, angstvallig oppaste, niet te dicht bij de rots te komen. Hij was dus bang voor een hinderlaag!
Jan had pret. Toe maar, vriend Kaalmans! Je weet niet, dat je nog iemand in de rug hebt! Iemand, die in de Stille Zuidzee zijn sporen op het gebied van besluipen verdiend heeft... en die gewapend is met twee zware, geladen pistolen!...
Kaalmans verdween rond de Noordoosthoek van de Pisa-rots en Jan sloop hem achterna. Kaalmans had eens moeten weten, wat een gevaarlijke vijand hem op de hielen zat! Zijn terugweg was nu afgesneden!
* * *
De situatie werd nu interessant. Toen Kaalmans met zoveel wantrouwen naar die rotsblokken keek aan de voet van de Pisa-rots, was dat wantrouwen wél op zijn plaats! Want tussen die rotsblokken zaten Marsh en zijn metgezellen verscholen.
Na hun overhaaste terugtocht, na het salvo van Breitstein, hadden ze eerst Arie's been verbonden met repen die ze van zijn onderhemd scheurden.
„Wat een pech!” gromde de marconist. „Het was ons bijna gelukt.”
„Het kan ons nóg lukken,” zei Marsh. „We moeten proberen, die boeven te vangen, die ons vast en zeker achterna komen, om uit te vissen waar Anderson is gebleven.”
En jawel! Om de rotshoek loerend zagen ze even later Kaalmans aankomen.
„Kom mee, mannen! We moeten in hinderlaag gaan liggen.”
„Waar? Moeten we ons soms in het zand graven? Beentje lichten als hij langs komt?”
„Nee, ezel. We verstoppen ons in die stenenmassa aan de rug van deze rots.”
Vijf minuten later zaten ze daar, ieder met een flink stuk steen in de vuist, een eind uit elkaar, want niemand wist natuurlijk precies wáár ergens de bandiet zou proberen, het stenenveld te doorzoeken. Marsh sloop voor de laatste maal van de een naar de ander en gaf zijn laatste instructies.
„Luister nou goed. Laat onder geen voorwaarde je kop zien. Blijf weggedoken tussen de stenen. Spreek absoluut niet. Het is hier zo doodstil dat hij ons tientallen meters ver kan horen, zelfs al fluisteren we. Gewoon afwachten tot hij zich hierin waagt.”
„En als hij zich niet hierin waagt?” informeerde Arie. „Dan loopt hij in een boog om deze stenen heen om verder naar ons te zoeken. Dan heeft hij ons in de rug, en dat is altijd een voordelige positie. Gesnapt?”
„Okido.”
De drie mannen en Arie zaten roerloos in de gloeiende hitte tussen rotsblokken en zand en wachtten... Kaalmans was intussen bezig, het listige plannetje uit te voeren dat hij bedacht had, en Jan Prins, die Kaalmans uit het oog verloor, sloop zo snel hij kon op de rotsblokken af, om daar gedekt te zijn, voor het geval Kaalmans om zou kijken of terugkeren.
En nu gaan we weer terug naar de dikke Arie Roos, die, in zichzelf mopperend, in hitte en stof, zat te wachten tot er iets zou gebeuren – één hand op het verband op zijn been, want zijn wond begon nu aardig pijn te doen, en in de andere hand een stuk graniet. Hij was bereid het zakgeld van een vol jaar op te offeren, voor de kans, dat stuk steen met een forse zwaai tegen de schedel van Kaalmans te kunnen gooien. Arie vond dat het hoog tijd werd, die bandieten eens iets betaald te zetten!... Maar alles wat hij kon doen was... afwachten.
Plotseling hoorde Arie de hoge ting-toon van metaal, tegen steen slaande. Geen vergissing mogelijk: dat was staal tegen rots! – De bandiet was dus vlakbij en had met zijn wapen ergens tegenaan gestoten! Nu werd een zacht gehijg hoorbaar... steeds duidelijker... nu een meter of vijf weg – nu vlak achter het rotsblok waarachter Arie verborgen zat!
Arie spande de spieren van zijn forse benen en voelde zijn hart bonzen - gedeeltelijk van spanning en gedeeltelijk van vreugde dat hij het geluk had, de bandiet te kunnen onschadelijk maken.
– Wacht maar vriendje! dacht Arie. – Ik heb hier een verrassing voor je in mijn knuisten die minstens drie pond weegt... Hij woog de prettig zware kei in zijn hand. Een schaduw gleed achter het rotsblok uit... kwam naderbij... Daar was hij! Arie hief zijn arm op, maar hield zo plotseling in, dat hij bijna zijn evenwicht verloor. „Jan!” fluisterde hij, in stomme verbazing. Jan draaide zich als de weerlicht om, zijn pistool geheven. Eén moment staarden ze elkaar sprakeloos aan; toen begonnen ze allebei schaapachtig te lachen. Jans droge onderlip barstte en begon te bloeden. Hij haalde de tweede Smith & Wesson uit zijn zak en overhandigde die aan Arie. Hij kon niet spreken, zo droog was zijn keel, maar hij wees op het zand dat er aan kleefde. Arie knikte.
„Ik snap het. Ik moet hem eerst schoonmaken.” Hij begon er haastig mee, zijn zakdoek gebruikend. „Heb jij een vent gezien met een stengun?” Jan knikte en ging uitgeput in de schaduw van het rotsblok zitten. Na een minuut of wat proberen speelde hij het klaar een paar schorre woorden uit te brengen. Toen klonk plotseling een schot en een rauwe stem beval in het Hollands:
„Handen omhoog daar, en vlug wat!”
De jongens zaten als versteend. Ze zagen niemand. Ze lieten zich opzij vallen achter een rotsblok. Nergens iemand te zien. Er vielen vier schoten vlak achter elkaar uit een stengun. Weer de stem:
„Handen hoog, zei ik!”
Niemand te zien en tóch moest het dichtbij zijn! Het was moeilijk te bepalen waar het geluid vandaan kwam. Dat heb je tussen rotsen, waar overal echo's zijn.
„Handen in de nek... Goed zo!... Nu allemaal deze kant uit, achter elkaar!... Goed... Als iemand tracht er vandoor te gaan, schiet ik. Vooruit nu!”
Met ingehouden adem luisterden de jongens. Ze hoorden duidelijk voetstappen in het zand. De gevangenen, die nog steeds door rotsblokken aan het gezicht onttrokken waren, moesten wel heel dichtbij zijn...
De stem van de bandiet was weer te horen.
„Nu zullen we eens zien, wie hier de slimme jongens zijn! Rechtuit lopen... Blijf van die stenen vandaan... Die kans krijg je niet meer, om achter rotsblokken schuilhoekje te spelen. En ik waarschuw jullie: als er een vandoor gaat, dan schiet ik de andere twee neer! Nou weet je tenminste, waar je aan toe bent.” De stem van de bandiet, die voortging dreigementen te uiten, verwijderde zich.
Jan schudde zijn hoofd. Hij bracht er met moeite uit: „Ik begrijp niet hoe hij het klaargespeeld heeft ze te verrassen. Als hij zich toch tussen de rotsen gewaagd heeft, dan hadden ze hèm toch kunnen overvallen.” „Hij is geen ogenblik tussen de rotsen geweest!” zei Arie, die het al door had. „Hij heeft iets gedaan, waar wij helemaal niet aan gedacht hebben. Hij is de helling van de Pisa-rots opgeklommen, dáár!”
Jan keek naar boven en zag hoe je, op de rotshelling staande, gemakkelijk het grootste gedeelte van het stenenveld kon overzien.
„Maar dan moet hij ons toch óók gezien hebben.” „Stom geluk, dat hij ons niet zag. Wij zaten hier juist in de schaduw, terwijl ik bezig was het pistool schoon te maken. De anderen hebben alleen de woestijn in de gaten gehouden en hebben geen ogenblik achterom gekeken, omdat ze daar geen gevaar verwachtten.” „Wie zijn die anderen?” vroeg Jan.
„We waren met z'n vieren. Hij heeft nu Marsh, Sparks en Peters te pakken.”
Arie bracht Jan vlug op de hoogte van het plan om Anderson te bevrijden en hoe de opzet, om het vliegtuig te veroveren, mislukt was.
„Dat is dat,” zei Jan, terwijl hij met moeite overeind kwam. „Vooruit, Arie. We gaan mijnheer Kaalmans een beetje hinderen. Hij weet gelukkig niet, dat we gewapend zijn. Stop die revolver in je zak.” Ze liepen zo snel mogelijk in de richting waarheen Kaalmans met zijn gevangenen vertrokken was.
„Laten we onze eigen schuilplaats opzoeken,” zei Jan. „Vandaar hebben we het gezicht op de open vlakte en op de grot van de vrouwen.”
Ze bereikten hun schuilplaats precies op tijd, want Kaalmans, met zijn drie gevangenen, was juist bij de damesgrot gearriveerd. Hij had eenvoudig niet mis kunnen lopen, want in de ingang stond Zazou als een bezetene te keffen.
„Ah,” zei Kaalmans, „dus dáár houden jullie je schuil.” Geen antwoord, behalve van de Pekinees.
Even daarna werd de Peek naar binnen getrokken, doch niemand liet zich zien.
Kaalmans schreeuwde:
„Waar is Anderson?”
Stilte.
„Hé daar binnen! Ik waarschuw jullie voor het laatst! Waar is Anderson?”
Nog steeds geen antwoord. Kaalmans stond blijkbaar na te denken.
Jan vroeg:
„Arie, is je revolver goed schoon? Ja? Hou 'm dan klaar!”
Kaalmans gelastte nu zijn gevangenen, zich om te draaien. Ze deden dit en stonden nu met hun rug naar de grot.
„Loop achteruit!”
Ze liepen achteruit totdat ze de rotswand raakten. „Vier stappen naar rechts.”
De gevangenen deden wat hun bevolen werd. Het was aan hun gezichten te zien, dat ze er niets van begrepen. Ze stonden nu recht voor de opening van de grot. „Zo”, zei Kaalmans tevreden. „Nu zullen we eens kijken of ze daar boven kunnen antwoorden. Ik denk er niet aan nog langer in die zon te wachten. Waar is Anderson?” riep hij luid. „Als jullie daar boven niet binnen vijf seconden antwoordt schiet ik de gevangenen neer! Ik heb last van ze. Jullie moet het zelf weten! W a a r i s A n d e r s o n ?”
Ditmaal kwam het antwoord direct. Een man met bloot bovenlichaam was in de rotsopening komen staan. „Hier ben ik! Wat moet je? Ik ben Anderson.”
„Ik moet jou alléén,” zei Kaalmans grijnzend. „Kom naar beneden!”
Het leek alsof Anderson even aarzelde. Toen dreigde Kaalmans:
„Als je niet direct komt, schiet ik je vrienden neer!” Daarop deed Anderson iets verrassends. Hij schoof Marsh en Sparks opzij, die met hun hoofd en schouders juist boven de bodem van de grot uitstaken, sprong naar beneden, en stond het volgende ogenblik vóór de drie mannen, die hij achter zijn rug dicht bij elkaar had geduwd, als om ze te dekken.
„Je moet mij hebben, hè?” schreeuwde hij zo hard als hij kon. „All right! Maar je moet me levend hebben, hè? Nou, ik vind het prettiger om hier doodgeschoten te worden dan om in de zon te bakken. Schiet dan toch, lafaard, schiet!” En tegen de mannen, die achter hem stonden: „Jullie als de bliksem in het hol. Ga daar plat op de grond liggen.”
Het leek alsof Marsh even tegenstribbelde. Kaalmans was van zijn stuk gebracht en wist niet beter te doen dan woedend te dreigen. Anderson werd ongeduldig en gaf Marsh zo'n ferme zet naar boven, dat hij er niets tegen kon beginnen. Boven werd hij naar binnen gesleept — zijn benen verdwenen tenminste verrassend snel uit het gezicht. De beide anderen volgden en Anderson stond nu alleen voor de grot.
Kaalmans richtte zijn stengun op Anderson en schreeuwde:
„Ik zal je...”
„Ja!” riep Anderson luid. „Arthur, kom!”
Er sprong iemand uit de opening en het volgende ogenblik stond Winstone naast Anderson. Kaalmans wist geen raad met de situatie en durfde zijn stengun niet te gebruiken, want met zo'n wapen kun je niet zuiver schieten en hij mocht niet riskeren, Anderson dood te schieten. Arthur Winstone hief zijn arm op en wierp met kracht iets flikkerends door de lucht. Maar een onderdeel van een seconde vóórdat dit gebeurde, werd er luid geroepen... Breitstein en Platneus kwamen uit het stenenveld aangerend, ieder met een pistool in de hand. Tengevolge van dat geschreeuw had Kaalmans zich iets omgedraaid, en dat was zijn geluk. Arthurs mes, dat op zijn hals gericht was, raakte nu het vlezige gedeelte van zijn schouder en drong er in, tot het afstuitte op het schouderblad. Kaalmans brulde van pijn. Winstone stond als aan de grond genageld. Anderson was de eerste, die de situatie overzag.
„Terug Arthur,” riep hij, „direct terug!”
Jan en Arie bewonderden Anderson. Het was me een kerel die wat durfde! Hij riskeerde alles, omdat hij wist, dat de bandieten hem alleen levend in handen wilden krijgen. Winstone was weer in de grot. Anderson stond de komst van Breitstein en Platneus rustig af te wachten met over elkaar geslagen armen. Zijn bovenlichaam glom van de olie, die Lalonde er op gesmeerd had.
Woedend riep Breitstein naar Kaalmans:
„Uilskuiken! Kaffer! Laat zich door zo'n truc beetnemen met een stengun in zain handen!” En tegen Anderson:
„Dat zal iek jou betaald zetten!”
Anderson bleef rustig staan. De jongens vroegen zich af of hij de situatie werkelijk beheerste of dat hij alleen maar blufte.
„Dat weet ik nog zo net niet,” zei Anderson.
Intussen had Platneus het mes uit de wond van zijn kameraad getrokken. Hij ging daarbij niet zachtzinnig te werk, want Kaalmans schreeuwde als een mager varken. Daarop scheurde hij het hemd van Kaalmans in stroken om hem daarmee zo goed en zo kwaad als het ging te verbinden.
„Jan, nu is het onze beurt om wat te doen,” zei Arie. „En we moeten vlug zijn,” zei Jan. „We kunnen ons geen fouten meer permitteren, anders krijgen we nooit meer een kans om het er levend af te brengen. Ik zal dicht bij ze zien te komen en jij blijft hier en dekt me.”
Als Jan en Arie plannen maakten, waren ze nooit ingewikkeld. Veel lieten ze aan het toeval over, omdat ze wisten, dat ze bij intuïtie vaak op het beslissende moment de juiste oplossing vonden.
Arie keek naar de drie bandieten. Hij schatte de afstand: ruim honderd meter. Dan moest je toch wel een verdraaid goede scherpschutter zijn om op die afstand het doel met een pistool te kunnen raken. Arie was gewend aan Smith & Wessons, maar toch... Arie hield Jan goed in de gaten. Die was er op uit, de strook open zand, rechts van hem, over te steken en zo het stenenveld tussen de twee rotsen te benaderen. Als hij eenmaal in die dekking was, kon hij de vijand vrij dicht benaderen.
Arie zag Jan een sein geven met zijn hand, opspringen en wegspurten met stofwolkjes onder zijn snel bewegende voeten. Maar Jan had pech! Breitstein had hem meteen in de gaten, gaf een schreeuw, greep de stengun van Platneus en begon als een razende te knallen. Arie's waarschuwende schreeuw was niet meer nodig. Jan had al rechtsomkeert gemaakt en vier tellen later plofte hij weer hijgend naast Arie neer.
„Je hebt nog geluk gehad,” zei Arie droogjes.
Breitstein joeg nog een salvo stenkogels in de richting van hun schuilplaats, die roffelend en huilend tegen de rotsblokken afketsten.
„Moeten we dat allemaal némen?” zei Arie boos. Jan gromde wat, hield de kolf van zijn pistool met beide handen vast, liet de loop op een vuistdikke steen rusten en haalde op goed geluk de trekker over. Het zware wapen knalde. Platneus gaf een luide krijs en ging tegen de vlakte met een kogel in zijn dij, zoals duidelijk bleek uit de plaats die hij met zijn handen omklemde. Jan staarde stomverbaasd en keek Arie aan.
„Da's geluk hebben,” grinnikte Arie. „Op die afstand.” Jan richtte nogmaals en vuurde weer. De kogel joeg het zand tussen Breitsteins voeten op. De Duitser liet zich ook neervallen en kroop achter een grote steen in dekking — ongeveer een meter of veertig van de vrouwengrot. Het was duidelijk, dat vriend Breitstein onaangenaam verrast was door het feit, dat zijn tegenpartij, die hij ongewapend waande, bleek te beschikken over een pistool, dat bovendien gehanteerd werd door een eerste klas scherpschutter!
Platneus, in zijn dij gewond, was naast zijn baas achter de steen gekropen, maar Kaalmans was minder voorzichtig. Hij stond te speuren waar deze nieuwe vijand ergens verborgen zat. Zijn linkerarm hing slap naast zijn lichaam. Het mes van Winstone scheen goed te zijn aangekomen.
„Kun je die gorilla niet in zijn been raken?” vroeg Arie. „Misschien,” zei Jan korzelig. „Probeer het anders zelf.”
„Komt niet in mijn hoofd op,” antwoordde Arie. „Jij bent verreweg de beste schutter van ons tweeën.” Maar Jan aarzelde.
„Dat eerste schot van mij was een gelukstreffer. Dat lap ik 'm geen tweede keer. Die boeven daar denken nu dat ze met eerste klas scherpschutters te doen hebben en laat ze dat maar blijven geloven. Bovendien zijn de patronen in deze pistolen alles wat we aan munitie hebben.”
Arie zag in, dat Jan gelijk had. Kaalmans werd door een bevel van Breitstein achter de steen geroepen en nu was er niets meer te zien, waar ze op schieten kónden. Op dat ogenblik verscheen ineens de Pekinees in de ingang van de grot, als een razende schel keffend tegen de woestijn in het algemeen en de bandieten in 't bijzonder. Dat geblaf werkte blijkbaar op de zenuwen van de gewonde Platneus.
„Koest! Hou je snuit, snertbeest!”
De Pekinees kefte wilder en wilder, van opwinding op en neer dansend in de opening van het hol. Ineens een schot! Het keffen stopte plotseling en het hondje verdween als bij toverslag uit de grotingang - door de zware kogel ineens gedood en door de schok achterin de grot geworpen...
Een ogenblik diepe stilte – dan verscheen Lalou Lalonde in de ingang en ze ging te keer als een furie. Ze schold de bandieten uit voor alles wat lelijk was, trok plotseling een van haar hooggehakte schoentjes uit, sprong uit de grot met de schoen in haar handje en rende op de bandieten af.
„Mijn hemel!” riep Arie. „Ze wil die boeven toch niet met een schoen te lijf! ... ”
Anderson vloog de grot uit, haalde haar met vier sprongen in, greep haar in haar fraaie, slanke nek en sleepte de heftig protesterende jongedame weer het hol binnen.
„Allicht!” bromde Jan. „Die rare juffer zou recht in de armen van die bandieten vallen en dan als gijzelaarster gebruikt kunnen worden.”
„Toch neem ik m'n pet voor haar af,” mompelde Arie. „Je moet lef hebben om alleen met een schoen gewapend...”
Jan luisterde niet maar zat het terrein spiedend op te nemen.
„Ik móét zien naar dat stenenveld te komen. Dek me met een paar schoten. Als het lukt kunnen we die schurken onder kruisvuur nemen.”
„O.K.,” zei Arie. „Wel verdraaid!... Daar gluurt er een om de hoek van die kei – ik zie een oog, een stuk kop en een stuk stengunloop.”
„Klets niet, Arie. Schiet liever en jaag dat snuit weg.” Arie schoot. De kogel joeg alleen wat stof en zand op. Het gezicht bleef waar het was. Arie vuurde weer. De kogel sloeg splinters steen van het rotsblok – vlak bij het gezicht. Hoofd en wapen verdwenen. Maar vier tellen later waren ze er weer.
„Verdraaid!” zei Jan korzelig. „Daar heb je het al. We kunnen ze niet bang meer maken, want ze hebben nu in de pet dat we toch niet zúlke geweldige scherpschutters zijn. Ik hoef zó niet te proberen dat open zand over te rennen of ze pompen me vol lood met die sten! ”
„Het is me een beste toestand, zo! Wij kunnen hier niet weg of ze schieten ons aan reepjes. Zij kunnen achter die steen moeilijk weg zonder kans op een kogel van ons. Zij belegeren de grot, maar kunnen niet schieten zolang ze kans hebben Anderson te raken en de lui in de grot kunnen er niet uit en...”
Hij werd onderbroken door een staccato fluitsignaal uit de grot.
„Wat is dát voor een raar gefluit? Wie doet dat?” Jan luisterde even en greep toen opgewonden Arie's arm.
„Het zijn Morse-seinen! Dat is het Morse-oproepteken!” Het gefluit ging door: Fiet-fut-fut-fiet-fut-fut. Ze luisterden scherp. Het kwam wel prachtig van pas dat ze in de afgelopen winter een avondcursus hadden gevolgd aan een school voor radio-telegrafisten.
„Het is onze Sparks!” zei Arie. „Hij blaast op het gouden hondefluitje van Lalonde. We moeten antwoorden, maar hoe?”
Jan had de oplossing al gevonden. Hij had een lege patroonhuls opgeraapt en daarop kon hij prachtig fluitseinen blazen: Fiet-fut-fut. Sparks antwoordde direct: W-a-t k-u-n-n-e-n w-e d-o-e-n?
Jan blies:
„Boodschap begrepen,” en vroeg aan Arie:
„Wat kunnen zij daar doen om ons te helpen?”
Arie krabde zijn rode haar.
„Ons wat ijsthee bezorgen. Of kiezelsteentjes naar de schavuiten gooien.”
Jan zag er uit of hij op het punt stond, nijdig te worden, maar riep ineens:
„Natuurlijk! Dát is het!”
„Wat is wat?”
„Ze moeten die bandieten met stenen bekogelen.” Hij begon meteen te seinen:
B-o-m-b-a-r-d-e-e-r b-o-e-v-e-n m-e-t s-t-e-n-e-n. Arie waarschuwde:
„Pas maar op, zeg! Stel je voor dat Breitstein ook Morse kent en jouw boodschap meteen verstaat?” „En wat dan nog? Hij…”
„Daar gaat-ie al!”
Breitstein was opgesprongen en rende naar de grot. Vóór ze nog één schot hadden kunnen lossen, was Breitstein in de opening gesprongen. Ze konden hem niet meer zien, maar hoorden hem schreeuwen:
„Naar achteren allemaal en handen omhoog!”
Jan ging van louter zenuwachtigheid overeind staan, maar dat leerde hij gauw af, toen de sten achter de steen losbarstte en een salvo van kogels tegen de keien van hun schuilplaats huilde. Jan plofte weer neer. Hij beet op zijn vingers van woede.
„Daar liggen we nou. We kunnen hier niet eens weg om hulp te bieden.”
Arie zei kalm:
„Breitstein kan helemaal niet zoveel doen. Als ze allemaal dekking zoeken achter Anderson, is Breitstein machteloos, want voor geen geld wil hij Anderson beschadigen.”
„Jij bent daar wel heel erg zeker van.”
„Ja. dat ben ik,” zei Arie. „En dat ik gelijk heb, is duidelijk gebleken. Hé… wat nu?”
Een ware regen van stenen kwam uit de ingang van de grot zeilen. Een ogenblik later kwam Breitstein de grot uit wankelen – in de ene hand een pistool en de andere tegen zijn bebloede hoofd. Anderson kwam achter hem aan, en trachtte hem zijn pistool te ontnemen, maar daar kwam iets tussen. Kaalmans, met zijn stengun in de hand, sprong van achter zijn steen op en rende voorwaarts om zijn baas te hulp te komen. Arie en Jan losten ieder een schot, maar raakten niets dan lucht. Juist toen Anderson bijna Breitsteins wapen te pakken had, was Kaalmans bij hen. Hij maaide met zijn zware steen, raakte Anderson achter het oor en zij zagen hem slap inéénzakken op het hete zand. Drie tellen later waren Breitstein en Kaalmans achter hun steen verdwenen. Breitstein was practisch hulpeloos door bloed dat uit een steenwond aan zijn voorhoofd

in zijn ogen stroomde. Daarom had hij natuurlijk in de grot ook niet durven schieten... uit vrees Anderson te raken!
„Lieve help!” riep Arie. „Ze zetten nu een compleet bombardement op touw!”
Een ware regen van stenen, die met hopen blijkbaar ergens achter in de rotsgrot lagen, kwam uit de ingang suizen. Sommigen van de grotbewoners gooiden steil de lucht in — als mortieren — zodat de keien bijna loodrecht op de bandieten neervielen — anderen gooiden rechtlijnig, zodra maar een stuk arm of been in zicht kwam.
„Zo'n pracht-imitatie van een artillerie-beschieting heb ik nog nooit gezien!” riep Arie opgetogen. „Geef ze er van langs, jongens!” Zo nu en dan gaf een der bandieten een krijs, als er weer een voltreffer geboekt was. Kaalmans scheen het niet in zijn hersens te halen, de grot op dezelfde wijze te bestormen als Breitstein dit had gedaan: hij kon op zijn vingers natellen dat een steen hem aan het hoofd treffen zou, voor hij goed en wel binnen was. Maar van de andere kant: niemand uit de grot kon zich naar buiten wagen, om Anderson op te halen, die alleen en verlaten bewusteloos in Niemandsland lag.
„Als die bandieten nu maar niet op het idée komen, Anderson als gijzelaar te gebruiken... dreigen hem dood te schieten als de anderen niet naar buiten komen,” opperde Arie.
„Kan toch niet, man! Dat is nu juist de mop. We hebben nu allemáál wel in de gaten dat Breitstein Anderson heus niets doen zal. Kijk... Anderson beweegt!”
Anderson kwam bij — richtte zich op één elleboog op, stond daarna even te zwaaien op zijn benen en strompelde toen op de grot af. Kreten van bemoediging klonken en toen hij de ingang bereikte, hesen behulpzame handen hem snel naar binnen. De bandieten hadden niets ondernomen om dat alles te verhinderen. Het zag er naar uit, of zij werkelijk niet wisten wat nu

verder te doen. Mogelijk hielden ze ook krijgsraad. Jan grinnikte:
„Het is eigenlijk om je krom te lachen, zo bezorgd als die schavuiten zijn voor de gezondheid van Anderson. Het zou me niks verbazen als Breitstein vriend Kaalmans nog flink op zijn huid had gegeven over die klap die hij Anderson op zijn kop gaf. Let op! Wat nu weer?”
Twee mannen, die de jongens even later herkenden als Marsh en Winstone, waren geheel onverwacht uit de grot gesprongen en renden als hazen, snel en gebukt, naar het stenenveld.
„Dát is lef!” riep Arie.
Jan kneep zijn handen ineen van spanning:
„En het lukt... het lukt!... Nog twintig meter... nog tien...”
Vlak vóórdat de twee mannen de dekking van de eerste rotsblokken bereikten, barstte een sten ratelend los... te laat! Marsh en Winstone doken met een snoeksprong over de eerste kei heen en ploften plat neer... uit het gezicht en uit het vijandelijke vuur. Het was zó onverwacht en geluidloos gegaan, dat de bandieten óf verrast waren met een lege, ongeladen sten, óf het eenvoudig niet op tijd hadden gezien.
„Wat gaan die twee uitvoeren?” vroeg Arie.
„Maar man, snap je dat dan niet? Kun je niet meer rekenen? Die bandieten hebben het vliegtuig onbeschermd achtergelaten en dat gaan die twee nu bezetten! Jongens jongens – nu gaat het goed! Ik ruik onze overwinning al, Arie!”
Maar de jongens wisten niet, welke verradersrol Mr Jarvis Jeffries had gespeeld en nóg speelde.

TANTE GINNY HELPT EEN HANDJE.

Tante Ginny, die zich vrijwillig had opgegeven om de eerste piloot te verplegen, had eerst haar „Zij stond alleen” opgehaald en was daarop naar de gewonde vertrokken. Ze zat nu stil naast hem. De koortsige piloot was erg onrustig en lag maar te woelen. Zijn lippen waren droog en zijn voorhoofd klam. Dat er geen droppel water was, bleek nog het ergste voor hem. Maar tante Ginny besefte, dat ze niets anders doen kon dan rustig naast hem zitten, hem zoveel mogelijk kalmeren en maar verder rustig afwachten.
In de verte kon ze het vliegtuig zien liggen: schitterend in de felle zon. Door haar dikke brilleglazen kon ze zien dat er niemand meer onder de vleugel stond: Anderson was dus bevrijd.
Zich tevreden voelend over de bevrijding van Anderson en puffend van de geweldige hitte buiten, trok ze zich na een tijdje achter in het koelere hol terug. Daar dommelde ze langzaam in... tot ze werd opgeschrikt door het verwijderde knallen van schoten. Ze schutterde naar buiten, knipperde tegen de felle zon, en zag tot haar grote schrik na enig loeren dat er wéér een man onder de vleugel stond vastgebonden.
„Lieve help!” zei tante Ginny. „Daar hebben ze die arme man weer gevangen genomen!”
Terwijl ze nog stond te turen, sprongen er twee mannen uit het vliegtuig, die inderhaast langs de wand van de Pisa-rots wegdraafden... zonder twijfel om deel te nemen aan de schietpartij die nog steeds ergens verder weg aan de gang was. Tante Ginny was goed in eenvoudige rekensommen. Zij wist dat er in totaal drie bandieten waren. Daar zij niet kon aannemen dat de passagiers onder elkaar een vuurgevecht leverden, moest er minstens één bandiet al aan het knallen zijn geweest... plus deze twee... ! Ze zei tegen zichzelf: „Ginny kind, dat vliegtuig wordt n i e t verdedigd en wacht er eenvoudig op, door jou genomen te worden.” Dies ging tante Ginny met kordate stappen op weg.
* **
Toen ze dichterbij gekomen was, was ze verbaasd te constateren, dat er ditmaal geen naakte Anderson onder de vleugel gebonden stond, doch een heerschap dat van top tot teen aangekleed was. Ze zag, dat het Anderson niet was, doch een van de andere mannen. „Goede genade,” zei ze, „hebben ze u nu óók al tepakken gekregen?”
„Toe nu, vlug!” riep Jeffries hijgend, „pak een mes en maak me los. Alleen de Chinese steward is aan boord!”
Het kostte gewoonlijk tijd voordat tante Ginny een situatie begrepen had, maar wás het eenmaal zo ver, dan kon niets of niemand haar meer van haar voornemens afbrengen. Ze hees zich in het vliegtuig. In de cabine werd ze door een buigende, vriendelijk glimlachende Lie Dee begroet.
Tante Ginny zei:
„Geef me een mes, vlug!”
Lie Dee vertrok zijn gezicht in een brede grijns, rende naar zijn heiligdom en kwam even later met een lang, vlijmscherp mes terug.
„Mijnheer kapot snijden?” vroeg Lie Dee vriendelijk. Toen hij echter bemerkte, dat tante Ginny, die op Jeffries toeliep, allerminst van plan was om deze naar de andere wereld te helpen, doch aanstalten maakte om de touwen door te snijden, hield hij haar arm terug, en zei:
„Ik vragen pardon, mevrouw. Ik niet geloven u verstandig doen.”
Tante Ginny keek verbaasd op het kleine Chineesje neer, dat haar trouwhartig aan bleef kijken.
„Let u in 's hemelsnaam toch niet op die idiote steward,” zei Jeffries.
Tante Ginny keek van de een naar de ander, met het mes klaar in haar hand.
„Niet verstandig, mijn goeie man, wat bedoel je daarmee?”
„Ik geloven hij een van de bandieten.”
„Je bent stapel,” zei tante Ginny uit de grond van haar hart.
Jeffries had zich omgedraaid. Zijn gezicht was van woede en angst vertrokken.
„Lelijke, gele bemoeial,” riep hij, „je bent te stom om... om...” Hij vervolgde kalmer tot tante Ginny: „Maakt u me alstublieft vlug los vóórdat die moordenaars weer terugkomen.” Lie Dee hield echter aan en zei vriendelijk tegen tante Ginny:
„Ik heel goed begrijpen.” Hij wees naar Jeffries. „Hem gemene streek uithalen. Hem met bandieten praten maar bandieten niet vertrouwen. Hem zeggen hij bandieten willen helpen. Bandieten toch niet vertrouwen. Daarom hem binden vast. Niet vertrouwen. Snappie?” Tante Ginny wist niet hoe ze het had. Diepe rimpels verschenen op haar voorhoofd. Dit was haar te gecompliceerd. Jeffries voelde de grond onder zijn voeten wegzinken en zei hijgend:
„Luister alstublieft naar mij. Die Chinees begrijpt niet genoeg van Engels om te verstaan, waar we het over hadden. We hadden een prachtig plan beraamd. Ik moest gaan spionneren – begrijpt u; een vijfde colonne in het vijandelijke kamp. Ik moest zogenaamd doen alsof ik een verrader was, me bij de boeven aansluiten, en zodra ik mijn kans schoon zag moest ik ze bedreigen met een revolver en trachten het vliegtuig in handen te krijgen.”
Tante Ginny keek Jeffries vragend aan.
„Zou u dat gekund hebben?”
„Natuurlijk zou ik dat gekund hebben! Maar die stomme Chinees, die maar de helft verstaan heeft, denkt nu, dat ik aan de kant van de bandieten sta.”
„Hem bandiet,” zei Lie Dee koppig.
Jeffries vervolgde, ten einde raad:
„Als ik een bandiet was, dan zouden ze me toch niet hebben vastgebonden, wel?”
„Ja, dat is zo,” zei tante Ginny opgelucht, blij, dat ze het nu goed begrepen had. Ze vertrouwde het toch nog niet helemaal
„Maar waaróm hebben ze u niet geloofd?”
Jeffries keek haar aan alsof hem het grootste onrecht ter wereld werd aangedaan.
„Ze zeiden dat ik, als ik wérkelijk hen had willen helpen, in de eerste plaats had moeten verhinderen dat Anderson bevrijd werd, en ik had hen te laat gewaarschuwd. Dat was natuurlijk zo. Ziet u nu?”
Tante Ginny aarzelde niet langer, maar sneed de touwen door. Jeffries rende naar de cabine, uitroepend': „Maak voort! Ze kunnen elk ogenblik terugkomen!” Tante Ginny klom ook in de cabine, waar Jeffries al bezig was, een paar flessen spuitwater leeg te drinken. Al drinkende doorzocht hij de koffers en vond een geladen FN pistool met twee doosjes patronen. Hij liet dat in zijn zakken glijden, pakte ook nog een pakje sigaretten en twee flessen limonade, sprong weer uit het vliegtuig en rende weg. Ja, Jeffries had haast, want hij voelde maar al te goed in wat voor gevaarlijke positie hij verkeerde! Zijn medepassagiers wisten dat hij een gemene verrader was. De bandieten vertrouwden hem evenmin. Jeffries had nu beide partijen tot vijand!
Naar de schoten te oordelen, die nu en dan klonken, werd er ergens slag geleverd tussen de reizigers en de bandieten. Behielden de reizigers de overhand, dan liep Jeffries een goede kans, wegens verraad en medeplichtigheid aan muiterij aan boord, rechtens door een der piloten te worden neergeschoten. Jeffries vond niet dat hij veel kans had, om door de passagiers weer in genade te worden aangenomen... dus zat er voor hem niets anders op dan zijn heil weer bij de bandieten te zoeken. Dus de bandieten helpen. Maar hoe? Wat was er aan de hand? Hoe kon hij een overzicht krijgen van het slagveld?
Door op de Pisa-rots te klimmen, natuurlijk! Hetzelfde trucje dat Kaalmans al eens had uitgehaald, enkele uren tevoren. Aan de achterzijde was dat niet moeilijk. Jeffries klom tegen de helling op, in de brandend hete zon, en bereikte snel een plaats, enkele honderden meters boven de woestijnbodem, vanwaar hij, verscholen achter een steen, het gehele slagveld beneden hem kon overzien. Het werd hem alras duidelijk, dat er twee groepen passagiers waren en maar één plukje piraten: 1e. de passagiers in de grot, 2e. de onbekenden die lagen te schieten in een schuilplaats onder aan de voet van de Pisa-rots en 3e. de drie bandieten achter hun steen.
Jeffries was vastbesloten, goed uit te kijken vóór hij partij koos. Hij voelde er niets voor, zijn hachje er bij in te schieten. Zo kwam het dat hij heel kalm aan een fles limonade zat te lurken toen Marsh en Winstone uit het hol sprongen, en hun woeste ren naar het rotsblokkenveld ondernamen... Toen Jeffries zijn limonade fles liet zakken en zijn lippen afveegde, was hij juist op tijd om Marsh en Winstone, beneden hem, neer te zien ploffen achter de dekking van een chaos van grote steenklompen.
„Wel verdraaid!” brieste Jeffries. „Daar zijn me die twee kerels los! Wedden dat die naar het vliegtuig rennen om dat te bezetten?”...
Hij zag meteen in, dat het geen doel had, te proberen hen vóór te zijn. Hij zat enkele honderden meters hoog op de steile rots, en zijn afstand was véél groter dan de hunne. Neen - er was nu nog maar één ding dat hij doen kon en snel, wilde de toestand voor de bandieten niet volkomen hopeloos worden: dat schuttersnest onder aan zijn eigen rots onschadelijk maken!
Jeffries begon haastig de helling af te dalen, er voor wakend, dat geen stenen naar beneden rolden, welke zijn aanwezigheid daarboven zouden kunnen verraden. Hij vorderde snel, bereikte de geweldige steenklomp welke het dak vormde van de grote, op een hunnebed gelijkende schuilplaats en sprong daar bovenop, voorzichtig op zijn tenen belandend. Nu nog een laatste sprong... Hij plofte in het zand vlak voor het rotshol. „Handen omhoog en snel!”
Arie en Jan, die hun pistolen naast zich hadden liggen, staarden in de monding van een zwaar kaliber FN. „Kom, kom, vlug, snotapen en geen kunstjes alsjeblieft! Ik houd niet van gekscheren. Dat kinderspelletje heeft nu lang genoeg geduurd!”
Arie en Jan verroerden nóg steeds geen vin. Ze wisten niets van het verraad van Jeffries af en konden het zich eenvoudig niet voorstellen dat...
„Vergis je niet,” zei Jeffries, die hun twijfel blijkbaar in hun ogen las. „Ik sta niet aan jullie kant. Ik ben vijand en kom er nu uit of dit ding gaat af!”
Arie en Jan konden niet anders doen dan zijn bevel opvolgen. Ze waren wit van woede en schaamte dat ze zich zó hadden laten overvallen! Jeffries ging achter hen staan – het pistool in de hand en be gon te roepen: „Breitstein! Hédaar, Breitstein!… Ik heb dit mitrailleurnest helemaal alleen genomen!”
Kaalmans gluurde omzichtig om een hoek van de rots. Een ogenblik later kwam Breitstein te voorschijn. „Goed werk!” riep hij. „Nu zie ik dat wai jou kunnen fertrouwen. Schtopp ze bai de andere in die grot. Laat die kwajonges opschieten.”
Toen de twee jongens hem passeerden, met hun handen in de hoogte, gaf Breitstein Arie een trap in de rug. „Vooroit, jou diekke bengel. Wai zulle jullie leren met pieschtolen te schieten!”
Kaalmans volgde het voorbeeld van zijn baas en gaf Jan een schop. Zo werden ze bij de anderen in de grot gestopt.
* **
Tante Ginny had intussen niet stilgezeten. Jeffries had gezegd, dat de bandieten ieder ogenblik terug konden komen, dus moest er snel gehandeld worden. TegenLie Dee zei ze:
„Ik heb water nodig. De piloot is erg ziek. Hij heeft hoge koorts.”
Lie Dee begreep het volkomen. Er was een behoorlijk grote watertank in het vliegtuig en dan had hij nog heel wat flessen bier, limonade en cola. Tante Ginny beduidde hem, dat ze de zoete dranken liever niet had, dus werden twee grote, aluminium emmers met water gevuld. Tante Ginny trok zich van de warmte niets aan en ging met de emmers op weg. Lie Dee volgde haar met een mand vol blikjes sardines, gecondenseerde melk, kaas, boter, vlees en koekjes en hij droeg een eerste-hulp trommel op zijn rug. Het kostte hem moeite tante Ginny bij te houden.
Nog steeds was de gewonde piloot niet bij kennis gekomen. Lie Dee legde zijn hand voorzichtig op het voorhoofd van de gezagvoerder en keek toen tante Ginny bezorgd aan. Hij nam een van de doeken, die hij in zijn mand had meegenomen, drenkte deze in het water, en legde de koele, natte doek op het voorhoofd van de koortslijder. Hij nam daarop een tweede handdoek, die hij ook nat maakte. Een punt daarvan kneep hij uit boven de mond van de piloot, zodat een dun straaltje naar binnen liep tussen de droge lippen van de zieke. Lie Dee keek tante Ginny vriendelijk aan en zei:
„U dit ook doen. Kijk, hem drinken. Zo goed. Ik gaan halen meer.”
Tante Ginny nam de natte doek over en zei:
„Pas maar op, dat de bandieten je niet pakken.” Lie Dee was erg op de gezagvoerder gesteld. Ze hadden al jaren samen gevlogen. Hij rende, om zo spoedig mogelijk weer terug te kunnen zijn. Hij had net twee flessen witte Rijnwijn uit de ijskast van het vliegtuig gehaald, toen hij buiten stemmen hoorde. Nu was het te laat! Hij begon rustig de vaat te wassen, alsof hij niet weg was geweest.
Twee mannen kwamen buiten adem het vliegtuig in. „Steward! Waar zit je?”
Het waren Marsh en Winstone. Van de schrik had Lie Dee een paar borden stuk laten vallen, maar nu vertrok zijn gezicht in een grijns.
„Zijn er nog wapens aan boord? Alsjeblieft, geef ze ons direct.”
Winstone zei:
„Heb je wat te drinken voor ons, want we houden het niet meer uit.”
Lie Dee kwam al aanrennen met een legerpistool kaliber .45 met 2 dozen bijbehorende patronen. Hij dook onder een van de banken. Toen Marsh na de landing door de bandieten gefouilleerd werd, had hij een automatisch pistool op zak gehad. Ze hadden dat natuurlijk op hem gevonden en, omdat ze toch wapens genoeg hadden, achteloos op tafel neergegooid. Lie Dee zou geen Oosterling geweest zijn, als hij het zich niet direct had toegeëigend. Hij had het ongemerkt onder een van de banken laten glijden om het daar te gelegener tijd weer vandaan te kunnen halen. Nu gaf hij Marsh zijn pistool terug, die stralend van vreugde zijn vertrouwd wapen in ontvangst nam.
Lie dribbelde weer weg en kwam met twee glazen water terug.
Winstone dronk zijn glas in één teug leeg en stak zijn hand met het lege glas uit en vroeg om meer. Marsh dronk langzamer. Lie keek ze met verstandige, donkere ogen aan. Hij ging weer water halen en kwam met twee half volle glazen terug.
„Wat een rare kwibus,” zei Winstone. „In plaats, dat hij direct met een paar flinke karaffen komt, gaat hij telkens met een glaasje heen en weer rennen.”
Marsh glimlachte.
„Hij weet heus wel, wat hij doet. Als we te veel ineens drinken, is dat helemaal niet goed. Zelfs gevaarlijk.” Winstone keek naar buiten door de ramen aan stuurboord.
„Marsh, luister eens: tot dusver is alles goed gegaan. We hebben het vliegtuig, maar daarmee hebben we de strijd nog niet gewonnen. Wat gaan we nu doen?” „Rustig hier blijven,” zei Marsh.
Winstone keek hem eens aan en wreef zijn kin met de loop van zijn pistool. Marsh vond, dat Arthur Winstone voor een schrijver ongewoon handig met een vuurwapen omsprong. Hij had het zo nonchalant in zijn hand, of hij nooit anders gewend was geweest.
„Marsh, zou het niet beter zijn, indien een van ons de anderen een handje ging helpen met knokken?” Marsh schudde zijn hoofd.
„Ze kunnen het daar best redden, want bij de jongens kunnen ze toch niet komen.”
Lie Dee zei:
„Daar toch niet zo goed. Dame met bril en boek Jeffries vrijlaten.”
„Wat?” riepen Winstone en Marsh gelijktijdig uit. „O, wat zijn we een ezels,” zei Marsh, „dat we helemaal niet meer aan Jeffries gedacht hebben!”
„Waar ging hij naartoe?” vroeg Winstone.
Lie Dee trok zijn voorhoofd in bezorgde rimpels en wees naar de Noordwesthoek van de Pisa-rots.
„Hem daar naartoe, mét revolver. Niet zo goed daar.” „Ik moet gaan helpen,” riep Winstone uit. „Marsh, blijf jij hier en zorg, dat je het vliegtuig houdt! De gemene verrader valt de jongens natuurlijk in hun rug aan... Ze zijn op niets verdacht! Ik...”
Verder kwam hij niet. Een kogelregen versplinterde de ruiten van de cabine. Lie Dee slaakte een kreet, greep met zijn handen naar zijn zij en viel in het gangpad. De beide anderen hadden zich op de grond geworpen. Zij lagen nauwelijks, of het salvo hield op. Stilte. Lie Dee lag te kreunen. Marsh kroop naar hem toe, terwijl hij er voor zorgde met zijn hoofd beneden de ramen te blijven. Lie Dee lag in een plas bloed.
Winstone kroop naar de plaats waar een kogel de zijwand van de cabine doorboord had, en gluurde door het gat naar buiten. Hij zag Breitstein op dezelfde plaats tussen de rotsen staan, van waaruit hijzelf een paar uur geleden Anderson bevrijd had. De bandiet stond met zijn stengun in de handen gespannen te kijken of hij nog tekenen van leven in het vliegtuig bespeurde. Winstone vroeg zich af waarom Breitstein niet nog een paar salvo's door het vliegtuig joeg... dat zou niemand overleven! Maar... Ja, dát was het natuurlijk: Breitstein moest zuinig met zijn ammunitie omspringen, want zijn voorraad kon hij alleen in het vliegtuig aanvullen! Winstone moest glimlachen. De situatie was er niet slechter op geworden. Hij pakte zijn kaliber .45 pistool en probeerde de loop door het kogelgat te richten. Het ging niet gemakkelijk, maar het lukte. Een zuiver schot was niet mogelijk, maar toch vuurde hij. De kogel kwam goed af: tien centimeter boven Breitsteins rechterschouder ketste hij tegen de rotsen. Breitstein sprong haastig achter een rotsblok. Winstone richtte zich op en stond nu voor een van de kapotgeschoten ruiten. Tot Marsh zei hij:
„Sta maar op. De rollen zijn omgedraaid. Zodra een van die lui zijn gezicht laat zien, nemen we ze onder vuur... Bewaak jij de bakboordzijde, dat we van die kant niet door Jeffries of een van de anderen verrast worden.” Marsh zei dat er aan die kant geen gevaar te zien was en boog zich weer over Lie. Het gezicht van de Chinees was van pijn vertrokken en het klamme zweet stond op zijn voorhoofd.
„U weten moeten...” bracht de stakker er met moeite uit, „ik water en eten brengen... naar... piloot... Dame met…bril... en boek… nog daar... Daar gaan goed... O.K…. Ik... niet… O.K… zijn... niet... niet...” Hij probeerde te lachen en fluisterde: „O.K.... houden vliegtuig...”
Zijn ogen braken... Hij stierf plotseling. Marsh legde hem neer met de armen langs het lichaam. Hij drukte hem de ogen dicht...
„Goeie, dappere kerel,” zei Marsh, „dáár zullen die schoften voor boeten!”
Hij ging op een van de banken zitten en stak een sigaret op.
„Heb je het gehoord, Winstone? Het laatste, wat hij zei, was, dat hij water en voedsel bij de piloot had gebracht. Alles was O.K., zei-ie.”
„Ja, het was een vent met een hart,” zei Winstone. Zonder zijn hoofd om te draaien ging hij voort: „Maar we kunnen niet om hem gaan zitten treuren. We kunnen hem toch niet weer levend maken en als we niet goed oppassen, gaan we er zelf aan ...”
Hij vuurde tweemaal snel achter elkaar.
„Wéér net naast,” zei hij geërgerd. „Maar ik krijg hem wel te pakken... Als hij nóg eens zijn kop laat zien... Zorg er voor, dat ik in mijn rug gedekt ben...”
„Op mij kun je vertrouwen,” zei Marsh, „aan deze kant krijgen ze geen kans.”
Na een poosje stilte, zei Winstone:
„Zeg Marsh, vind je het niet gek, dat uitgerekend wij tweeën samen worden uitgekozen om het vliegtuig te veroveren?”
Marsh wachtte even met antwoorden en zei toen: „Ik begrijp niet, wat je bedoelt.”
Winstone begon te lachen.
„Toe nou, Marsh. Hou je niet van de domme. Je weet verdraaid goed, dat ik niet Arthur Winstone, de schrijver ben, maar Victor Spaniard, internationaal avonturier... En wat mijn vriend Marsh betreft, die zich nu uitgeeft voor een ambtenaar in dienst van het Zuidafrikaanse gouvernement, heb ik hem niet al eens eerder ontmoet als Dave Worcester in zijn kwaliteit van inspecteur bij Scotland Yard?”
Marsh zei langzaam:
„Je hebt dus aldoor geweten, wie ik was?”
„Natuurlijk. Van het ogenblik af, dat je in Londen aan boord stapte. Je denkt zeker, dat ik achter de juwelen van Lalonde aan zit?”
„Is dat zo'n gek idée?”
„Helemaal niet, mijn beste inspecteur. Dat is helemaal zo gek niet gedacht. Maar ik weet iets, wat u blijkbaar niet weet. De juwelen, die Lalonde op reis meeneemt, zijn altijd vals.”
Marsh keek alsof hij niet goed wist, hoe hij liet had. Winstone praatte gemoedelijk door:
„Voor het ogenblik hebben we niks anders te doen dan te proberen in het bezit van dit vliegtuig te blijven. En dan, ouwe jongen, dan zullen we zien of we hier levend vandaan kunnen komen. Als je zin hebt kun je me later altijd nog arresteren. Voor het ogenblik: wapen-stilstand. Zullen we dit voor afgesproken houden?”
„Afgesproken,” zei Marsh. En een ogenblik later: „We zullen maar aannemen, dat dit gesprek nooit gesproken is.”
„Reuze sportief van je,” zei Winstone. „Zeg Marsh, je zult toch moeten toegeven, dat hier heel wat meer te beleven valt dan in die doodsaaie Zuidafrikaanse gouvernementsdienst.”
Marsh vertrok zijn gezicht in wat een glimlach moest verbeelden.
„Ik heb een vaste baan en dat is heel wat waard. Het betaalt wel niet zo goed als het schrijven van romannetjes, maar ik zeg maar: zeker is zeker.”
„Marsh, oude boevenvanger – ik begin je hoe langer hoe meer te waarderen. Zeg, wat denk jij dat onze bandieten in het schild voeren? Deze rust vind ik maar griezelig. Als wij in hun plaats waren, hoe zouden wij het dan aan de steel steken om dit vliegtuig te veroveren?”
Marsh krabde zijn kin. Het maakte een raspend geluid. „Daar heb ik al over zitten denken. Als ze hun hersens gebruiken, kunnen ze van allerlei uitkienen, dat voor ons helemaal niet zo lollig zou zijn.”
„Precies mijn idée,” zei Winstone. „Het is nog een geluk, dat ze maar één vervelend ding tegelijk kunnen doen. Hoewel dat een schrale troost is.”
En zo begon de belegering van het vliegtuig door de bandieten.

MET PH-XKY KAN NIETS GEBEURD ZIJN!

Een vliegtuig kan niet op twee plaatsen tegelijk zijn. Als een toestel op onverklaarbare wijze uit de lucht verdwijnt, wordt het al gauw als vermist gerapporteerd en moet het ergens neergekomen zijn, waar het niet hoort. De verdwijning van de extra KLMmachine was al opgemerkt vóór het tijdstip waarop het te Johanesburg moest aankomen. Het antwoordde namelijk niet meer op radio-oproepen.

De marconist van PH-XKY, Sparks, had nèt verbinding gekregen met het radiostation bij Johannesburg, toen de overval plaats vond. Even tevoren had hij afscheid genomen van Cairo.
Johannesburg had de door Sparks opgevraagde weerberichten doorgegeven. Er waren geen radiostoringen in de lucht en het weer was zo goed als men maar kon wensen. Sparks seinde terug, dat hij over vijf minuten terug zou komen om een paar radiogrammen op te geven. Hij gaf de ontvangen weerberichten ter inzage aan zijn piloot... twee minuten later blies Breitstein, boven de Kalahari-woestijn, op zijn fluitje... De radioman van Johannesburg wachtte rustig af tot Sparks terug zou komen. Het was heel rustig die nacht en ideaal vliegweer. Hij wachtte een kwartier... De man in Johannesburg verveelde zich, dus stuurde hij na twintig minuten een oproep de lucht in aan PH-XKY. Het antwoord liet op zich wachten. Dat was raar, want KLM-machines waren altijd accuraat en actief, maar het was niet verontrustend. Hij riep de KLM-machine nogmaals op. Geen antwoord.
— Sparks is een praatje gaan maken met een passagier, dacht Johannesburg. — Of hij is wat gaan eten en heeft zijn toestel afgezet. Hij verdiepte er zich niet lang in en ging zitten lezen. Het werd daarna wat drukker in de lucht. De Johannesburg-man verzond wat telegrammen, belde zijn vrouw op, gaf enkele weerberichten door...
Tegen middernacht ontving hij twee telegrammen, één uit New York en één uit Londen, bestemd voor Anderson, aan boord van het KLM-toestel. Het schoot hem ineens te binnen, dat hij nu in geen uren iets van Sparks had gehoord. Dat was niets voor de accurate KLM, en ze moesten nu bijna vlak boven zijn hoofd zijn! Hij riep PH-XKY opnieuw op. Geen antwoord. In het volgende halfuur probeerde hij telkens opnieuw contact te krijgen. Er kon niets gebeurd zijn. Met zulk mooi weer? Onzin! Toen belde het KLM-kantoor in Johannesburg op.
„Hallo... Ben jij dat, Merriman? Jansen hier. Heb jij al iets gehoord van PH-XKY?”
„Laatste radiocontact om zeven uur twee minuten. Ze zouden meteen terugkomen. Niets meer gehoord. Ik denk dat hun radio defect is geraakt.”
„Het vliegveld probeert ook al contact met ze te krijgen. Ze moeten nu hier zijn volgens onze bereke ning. Het is raar.”
„Er moet iets aan hun zender mankeren, wat Sparks zelf niet kan repareren.”
„Misschien is-ie in staking gegaan.”
„Hahaha. Is het weer langs de route goed?”
„Kon niet beter. Je kunt zonder instrumenten vliegen — zo helder is de lucht. Ze zullen er direct wel zijn.” „Bedankt en tot kijk.”
„Okido.”
Hoe journalisten ergens de lucht van krijgen, snap je niet, maar om kort na énen was Jackett van de Johannesburg-Herald aan de telefoon.
„Hei — met Jackett. Zeg, Merriman — er is een gerucht dat er iets met een KLM-machine aan de hand is. Wat weet je?”
„Alleen dat ze sinds zeven uur twee uit de lucht zijn. Radio dan.”
„Ze hadden al binnen moeten zijn. Dat ziet er raar uit. Denk je dat er wat gebeurd is? Anderson zit er in, zeggen ze en die Franse ster Lalonde.”
„Sakkerloot! Dat wist ik niet! Maar er kan niets gepasseerd zijn, man. Die Hollandse machines vliegen met eerste klas personeel, stipt en accuraat.”
„Ja — ik ken jullie! Als alle experts verklaren dat er niets aan de hand kán zijn, kun je er bijna zeker van zijn, dat er dán eerst goed wat gaande is.”
„Bel dan het vliegveld op, die weten meer dan ik.” „O.K. Bedankt voor je inlichtingen.”
Jackett kon nog net voor het ter perse gaan van de eerste kranteneditie een kort bericht opnemen:

KLM-TOESTEL MET ANDERSON AAN BOORD VERMIST!
De PH-XKY, een 4-motorig KLM-toestel bestemd voor Johannesburg, dat te middernacht daar had moeten aankomen, is bij het ter perse gaan nog niet binnen. Radio-contact met het vliegtuig is sinds 19 uur gisteravond verbroken. Er zijn geen tekenen van enig ongeval. Vliegweer langs de route was ideaal. Naar wij vernemen, bevinden de beroemde Franse actrice Lalou Lalonde en de scheepsmagnaat Anderson zich onder de inzittenden.
In de loop van de ochtend werd vastgesteld, dat de laatst gesignaleerde positie van PH-XKY iets ten Noorden van de Kalahari-woestijn was geweest. Om tien uur 's ochtends startte een speciaal observatievliegtuig van Johannesburg. Het vond nergens een spoor van PH-XKY.
De ongerustheid steeg.
Om drie uur 's middags kregen militaire vliegtuigen opdracht om mee te gaan zoeken. Ze rapporteerden, niets gezien te hebben wat op het wrak van een vliegtuig leek. Alle piloten waren het er over eens, dat het hoogst onwaarschijnlijk was, dat de PH-XKY in de Kalahari-woestijn geland zou zijn. Zij gaven echter toe, dat de terreingesteldheid daar zodanig was, dat men vanuit de lucht een vliegtuig makkelijk over het hoofd kon zien.
Er werd koortsachtig verder gezocht.
Afgelegen posten in het binnenland, welke niet per telegraaf of telefoon bereikbaar waren, werden per radio opgeroepen om hulp te verlenen. Als gevolg daarvan kwam een stroom van berichten binnen, waarvan de meeste verward of hopeloos waren. Volgens een van die berichten zou een vliegtuig brandend zijn neergestort. Gelukkig klopte de daarvoor opgegeven tijd niet, want het vliegtuig had drie uur later nog radiografisch contact met Cairo gehad...
Men was tenslotte niet verder gekomen dan dat men absoluut zeker wist, dat de laatste radio-boodschap van de PH-XKY om zeven uur twee door radio-Johan nesburg was ontvangen en dat het vliegtuig op dat ogenblik op grote hoogte de Noordgrens van de Kalahari-woestijn was overgevlogen. Daarna waren er geen radioberichten van de PH-XKY meer doorgekomen en had niemand het vliegtuig nog gezien...
* **
De stilte van de Kalahari-woestijn was, na de hevige gevechten in de ochtend en middag na de overval, niet meer verstoord. Het was ontzettend warm.
Marsh en Winstone – respectievelijk inspecteur van Scotland Yard en internationaal oplichter – hadden feitelijk niet te klagen. Zij hadden tenminste genoeg water en voedsel tot hun beschikking.
Ze letten beiden scherp op om niet door de bandieten overvallen te worden. Maar die voelden niets voor een directe aanval.
De gemoedsrust van tante Ginny was onverstoorbaar. Nu zij zich als ziekenverzorgster nuttig kon maken, was ze heel tevreden. Dank zij haar goede zorgen was de piloot zichtbaar opgeknapt. Met natte doeken bette zij zijn voorhoofd geregeld en zij zorgde er ook voor, dat zijn mond vochtig bleef. De ademhaling van de gewonde was veel regelmatiger geworden en hij lag ook niet meer te woelen. Tante Ginny had eens moeten weten, welke catastrophale gevolgen haar „bevrijding” van Jeffries voor de andere passagiers had gehad! De stemming bij de belegerden in de vrouwengrot was niet zo best. Ze konden hun schuilplaats niet verlaten, want ze lagen onder vuurbereik van Kaalmans en Platneus, die beiden gewond waren. Jeffries en Breitstein waren vertrokken om het vliegtuig te heroveren, nadat ze Jan en Arie gedwongen hadden zich bij de anderen in de grot te voegen. De reizigers spraken fluisterend met elkaar. Lalonde was ontroostbaar. Paul van Rilland had Zazou begraven. Het was niet leuk geweest. Ze hadden allemaal medelijden met Lalou. Ze hadden respect voor haar gekregen, toen ze de bandieten op zo moedige wijze te lijf wilde gaan. Ze mochten haar dan wel crazy vinden; het tengere vrouwtje had in ieder geval durf voor tien. Malherbe zat er bij te kijken als een moedeloze St. Bernhard. Hij kauwde niet eens meer op zijn sigaar. Hij had de laatste uren hoe langer hoe minder gezegd, en nu zat hij maar, met zijn mond halfopen als een vis... Malherbe was in zijn element in hotels, bij persconferenties, voor camera's en microfoons... maar Malherbe was géén man voor woestijnen en revolvergevechten. Hij was volslagen hulpeloos.
Een uur was voorbijgegaan zonder dat er schoten gevallen waren. Wat had deze stilte te betekenen?
Het was gek, maar in die hitte moest je aldoor denken aan emmers vol fris water, koele bronnen, zwembaden, potten koude thee, water en nog eens water. Vecht maar eens tegen die gedachten, als je keel verschroeit van de dorst. Ze hadden hun laatste water eerlijk opgedeeld. Wanneer zouden ze opnieuw hun dorst kunnen lessen? Zouden ze het nog beleven?
Ze vroegen zich af of de onderneming van Marsh en Winstone gelukt was. En als dat zo was, dan moesten zij nu Breitstein en Jeffries op een afstand zien te houden. Hoe konden ze in 's hemelsnaam contact met Winstone en Marsh krijgen, ongewapend als ze waren, gevangenen in hun eigen schuilplaats?
Je werd gek van het denken. Jan en Arie zagen ook geen oplossing. O, konden ze dat ellendige water toch maar uit hun gedachten zetten! Alleen de Pekinees kende geen zorgen meer…
Geen schot te horen, helemaal niets…
* **
„Iek heb al gezegd, er ies geen andere mogeliekhaid en daar blaif iek bai,” zei Breitstein woedend. „Iek heb al genoeg geriskeerd. Kliem jai die berg op als jai wielt. Iek denk daar niet aan. Main hoofd doet te veel pain.”
Jeffries haalde zijn schouders op. Ze stonden te praten in de schaduw van een paar rotsblokken, ongeveer halverwege tussen het vliegtuig en de passagiers in de grot. Na hun vergeefse poging om het vliegtuig terug te winnen, hadden ze zich hier teruggetrokken. Breitstein verwenste het ogenblik, dat hij zo stom was geweest om alle passagiers niet direct na de landing neer te schieten.
„Noe ben iek hoemaan geweest,” zei Breitstein. „Noe heb iek ze niet neergeknald en laat iek ze lopen... Wat heb iek noe? Zai zain ien het vliegtoig en iek heb trouble, een boel trouble.”
„Ik geloof toch,” zei Jeffries, „dat het een goed idée is om deze rots te beklimmen. Die twee in het vliegtuig zullen ons hier niet vermoeden. Ik voorspel je: ze worden onrustig en nieuwsgierig als ze ons niet meer zien. Ze wagen zich naar buiten en we kunnen ze van boven af als konijnen neerschieten.”
„Ah,” zei Breitstein, „en als zai noe niet naar boiten komen?”
„Dat doen ze beslist.”
„Volgende week of volgende maand? Die zouden wel gek zain als zai naar boiten kwamen. Iek zeg jou: die zain niet stom.”
Jeffries antwoordde kalm:
„Dat hoef je mij niet te vertellen. Je vergeet echter, dat ze in de zorg zitten over hun vrienden en daarvoor wagen ze alles.”
Breitstein lachte gemeen.
„Oh nain, vriend, iek vergeet dat niet. Daar zal iek gebroik van maken. Iek haal de gevangenen. Iek draif ze naar het vliegtoig en iek zeg aan die twee dat iek al hun kameraden doodschiet als zai zich niet overgeven. Zie je?”
„Dat is inderdaad een uitstekend plan,” zei Jeffries. „Breitstein, mijn compliment.”
„Dan gaan wai. En iek zeg jou: geen sentimentaliteit meer. Daar kopen wai niets voor!”
Breitstein pakte zijn stengun op en ging voor. Jeffries volgde met loden schoenen. Jeffries deinsde niet terug voor chantage, oplichterijen, diefstal, valsheid in geschrifte of wat dan ook, maar hij was geen moordenaar. Hij wist, dat Breitstein er geen been in zou zien, hulpe loze gevangenen met zijn stengun neer te maaien, als zijn voorwaarden niet geaccepteerd werden. En zelfs dan, als het vliegtuig werd overgegeven... Jeffries was er half van overtuigd, dat Breitstein de passagiers tóch zou neerschieten, en hij voelde er niets voor in een dergelijk bloedbad betrokken te worden.
„Breitstein, laten we asjeblieft zo verstandig zijn geen onnodig bloed te vergieten... Laten we eerst mijn idée van de rots proberen.”
Breitstein draaide zich ongeduldig om en zei:
„Wees niet sentimenteel! Main plan ies safe. Iek heb al te veel risico genomen. Als jai die berg op wielt kliemmen, kan jai dat doen. Iek haal de gevangenen.” Breitstein ging op weg. Een ogenblik keek Jeffries hem besluiteloos na, maar juist toen hij op het punt stond om toch maar met Breitstein mee te gaan, hoorde hij in de verte het geronk van vliegtuigmotoren. Breitstein kwam teruggerend en riep:
„Naar het vliegtoig! Vlug! Die twee moeten biennen blaiven!”
Ze renden wat ze konden. Marsh had het geluid der motoren blijkbaar ook gehoord en had juist de deur van de cabine geopend. Jeffries bedacht zich geen ogenblik en vuurde. Zijn schot was naast. Het had echter tot resultaat, dat Marsh ijlings naar binnen moest verdwijnen. Vanuit de cabine werd er teruggeschoten. Het scheelde een haar of Jeffries was getroffen. De boeven lagen nu ook in dekking. Het hulpvliegtuig vloog hoog over. De waarnemer kon niets zien. Zolang er niet heen en weer gerend werd, was het practisch onmogelijk vanuit de lucht iets waar te nemen. Het neergestorte vliegtuig was door de overhangende rotswand aan het gezicht onttrokken.
„Zai zoeken al,” zei Breitstein tussen z'n tanden. „We moeten zorgen, dat ze niet buiten het vliegtuig komen zolang er gezocht wordt,” gaf Jeffries te kennen.
Het hulpvliegtuig was in westelijke richting verdwenen. „Zie jai wat voor risico wai lopen?” zei Breitstein. „Bah, jullie Engelsen zain altaid veel te sentimenteel. Wai moeten vlug handelen en het vliegtoig voor donker weer in ons beziet hebben.”
Ditmaal ging Breitstein alléén op weg om de passagiers te halen. Jeffries beklom de Pisa-rots. Hij voelde zich helemaal niet op zijn gemak. Het denkbeeld lokte hem niet aan, dat hulpvliegtuigen hen in de gaten zouden kunnen krijgen. Er waren onder de passagiers te veel getuigen, die maar al te graag onaangename dingen over zijn samenwerking met de boeven zouden vertellen... Jeffries was zich bewust, dat het er niet best voor hem uitzag, indien ze weer allen samen naar de beschaafde wereld zouden terugkeren.
* **
Toen de passagiers in de grot het hulpvliegtuig hoorden naderen, waren allen opgesprongen om naar buiten te rennen. Kaalmans wist dit echter te verhinderen. Platneus liet zich nog steeds niet zien. Kaalmans riep: „De eerste de beste, die naar buiten komt, schiet ik neer! Haal maar geen gijntjes uit, want dan kunnenjullie het niet navertellen!”
Ze beseften, dat de enige, die wat kon doen, Anderson was. Hij pakte een witte sjaal van Lalonde en sprong naar buiten. Het vliegtuig was echter al voorbij; in westelijke richting. Kaalmans waarschuwde:
„Anderson – ga terug in de grot! Je weet, ik ben een goede schutter. Ik zal je niet doodschieten, maar ik jaag je een kogel door je benen als je niet onmiddellijk teruggaat. Ik tel tot drie! Een... twee... ”
Anderson stond even besluiteloos, haalde toen zijn schouders op en ging terug in de grot. Het geluid van het vliegtuig was bijna niet meer te horen.
Kaalmans grinnikte:
„Een ronde voor mij, hè?”
Niemand antwoordde. Ze wisten nu, dat er gezocht werd. Maar hoe moesten ze hun aanwezigheid kenbaar maken? Er werd buiten geroepen. Het was Breitstein! „Loistert allemaal! Leg allemaal je handen ien je nek en kom naar boiten. Eén voor één. Anderson moet bienen blaiven.” Ze waren zo verstandig om aan het bevel gevolg te geven, stonden met hun ogen te knipperen in het scherpe licht en werden vervolgens in een rij opgesteld met hun gezicht naar de grot. Breitstein zei tegen Kaalmans:
„Pak de sten. Iek zal ze bienden.”
De gevangenen begrepen, dat ze niet veel konden uitrichten met een sten in hun rug. Ze keken naar Anderson, die in de opening van de grot stond.
„Gooi een paar dekens naar beneden,” gelastte Breitstein hem. Anderson deed wat bevolen was. Breitstein scheurde de dekens met behulp van een mes in stroken. Weer gaf Breitstein een order:
„De twee helemal lienks... Eén stap achteroit.”
Het waren Lalou Lalonde en Paul van Rilland. Breitstein bond de rechterarm van Van Rilland vast aan de linkerarm van Lalonde, die in haar rapste Frans tegen deze behandeling protesteerde. Arie werd op dezelfde manier vastgebonden aan Malherbe en Jan werd aan Sparks gekoppeld. De zevende man, de tweede piloot met zijn gewonde arm, bleef over. De drie koppels moesten vlak achter elkaar gaan staan. Breitstein trok een strook deken door hun samengebonden armen en knoopte deze goed vast, zodat ze nu met z'n zessen aan elkaar gebonden waren en niets meer konden uitrichten. „Zo,” zei hij tevreden. „Jullie kunnen er niet meer vandoor gaan. Voorwaarts, mars!”
Ze gingen op weg. Niemand sprak een woord; zelfs Lalou Lalonde hield haar mond. Het lopen in het losse zand, met hun handen aan elkaar gebonden, viel helemaal niet mee. Ze strompelden zo'n beetje voort. Lalou liep zelfs op haar kousen. Arie moest oppassen, dat hij met z'n zware ski-schoenen niet op haar hiel trapte. Hij vroeg zich af, wat het doel van deze tocht door de woestijn kon zijn. Hij had een angstig voorgevoel, dat het wel eens heel vervelend voor hen af zou kunnen lopen... Ze hadden niet veel gedaan om Breitstein gunstig voor zich te stemmen.
„Linksaf!” commandeerde Breitstein.
„Het lijkt wel alsof we weer in dienst zijn,” zei Arie. Sparks begon een soldatenliedje te zingen.
„Hou je mond,” schreeuwde Breitstein. „Niet ziengen!” Hij liet ze door het stenenveld lopen. Ze begrepen, dat hij hen naar het vliegtuig bracht, maar wat hij er mee vóór had, was niet duidelijk. Na een moeizame tocht bereikten zij de Westgrens van het stenenveld. Breitstein gelastte hun halt te houden. Aller ogen waren op het vliegtuig gericht. Er was niemand te zien; noch in noch buiten het vliegtuig.
„Lienksaf,” commandeerde Breitstein.
De groep van zeven zette zich, zo goed en zo kwaad als het ging, in beweging. Af en toe keken ze over hun schouder naar het vliegtuig. Zouden Marsh en Winstone in het vliegtuig zijn? Dat moest toch wel. Zagen ze het vreemde gemanoeuvreer?
De beide bandieten zorgden er voor, dat ze niet onder schot kwamen door er op te letten, dat de colonne passagiers steeds tussen hen en het vliegtuig bleef. Ze moesten nog ruim honderd meter doorlopen. Toen commandeerde Breitstein:
„Halt! Omdraaien met gezicht naar het vliegtoig!” Het bevel werd uitgevoerd. De reizigers begonnen onrustig te worden. Ze voelden, dat hun iets boven het hoofd hing...
Breitstein en Kaalmans hadden zich achter de colonne opgesteld.
Breitstein begon hard te schreeuwen:
„Hee! Hee daar in het vliegtoig! Horen jullie mai?” Er verliepen drie eindeloze seconden... toen hoorden ze Winstone rustig uit de cabine antwoorden:
„Ja, we horen je. En wat is er?”
„Geef het vliegtoig over. Iek geef je vaif minoeten om er oit te komen. Niets meenemen. Geen water. Geen eten. Geen wapens. Iek kaik op main horloge en als jullie biennen vaif minoeten er niet oit bent, dan schiet iek de gevangenen neer.”
Er viel een doodse stilte. Ze hoorden allemaal het bloed in hun oren kloppen... Al dertig seconden voorbij. Arie telde: veertig… vijftig…
Breitstein riep:
„Hee daar! Hebben jullie gehoord?”
Uit de cabine werd duidelijk geantwoord:
„We hebben je heel goed gehoord. We hebben nog vier minuten, wel?”
Weer stilte. De groep van zeven stond, alsof ze zo door een beeldhouwer in steen was gehakt. Toch was de manier, waarop ze de situatie opnamen, geheel verschillend. Malherbe stond er wezenloos, met open mond bij. Hij was volkomen van zijn stuk gebracht. Sparks kreunde: „Wat een lamme situatie voor die jongens. Ze kunnen niks doen! Totaal niets.”
Het bleef stil; de seconden kropen voort. Jan vroeg zich af of dit het einde betekende. Och nee, dat kon niet. Op zo'n stomme manier ging je niet dood. Marsh en Winstone zouden wel toe moeten geven. Toch, als ze toegaven, je moest er niet aan denken, wat je dán boven je hoofd hing! Toch wilde hij niet sterven, nu nog niet. Hij keek eens naar de helderblauwe hemel. De zon stond nu laag. Haar roodgouden stralen vielen op het zilveren vliegtuig en de holle Westzijde van de Pisa-rots. De contouren van de rots staken scherp af tegen de blauwe hemel. Opeens keek Jan scherper toe: hij kon zich niet vergissen! Daar stond iemand! Ja; hij bewoog! De zonnestralen kaatsten terug op een metalen voorwerp. Nu herkende Jan de figuur op de rots: het was Jeffries, met een revolver in zijn hand. Wat deed die verrader daar boven?
Breitstein riep:
„Er zain twee minoeten om! Nog drie minoeten!” Tot aller verrassing verbrak Lalonde de spanning. „Blijf daar,” riep ze zo hard als ze kon. „Restez là! Ne capitulez pas!... Méfiez vous de leurs promesses! Vertrouw ze niet! Het kan me niet schelen of ze schieten of niet. Als ze het vliegtuig hebben, laten ze ons toch van dorst omkomen! Les sales Boches! Niet toegeven!” Het laatste bracht ze er krijsend uit: „Blijf daar!”
„Steengoed, die juffer,” vond de tweede piloot.
Paul van Rilland grinnikte bewonderend.
„Die kleine, roodharige kat!”
Breitstein stond even besluiteloos na Lalou's uitbarsting. Toen zei hij, zeker van zichzelf:
„Jullie hebben mai gehoord, hee! Nog twee en een halve minoet. Jullie weet het: Geef je over, anders schiet ik deze zeven mensen neer.”
Winstone riep terug:
„Wie garandeert me, dat je ons niet allemaal tóch neerschiet, als wij ons overgeven?!”
„Jai kraigt main woord van eer.”
Een hoongelach steeg op. Breitstein werd nu helemaal woedend.
„Lachen! All right, lachen maar! Wai zullen zien wie straks nog lacht.”
Paul zei kalm:
„Breitstein, dat is allemaal geklets. Het heeft hoegenaamd geen zin om het vliegtuig aan jou uit te leve ren, als we straks toch allemaal doodgeschoten worden. Je moet zakelijk blijven, man! Zodra je het vliegtuig in handen hebt, let niets je meer om ons neer te schieten. Je kunt ons geen enkele garantie bieden.”
„Iek ben geen moordenaar.”
Paul zei, dat hij het prettig vond dit te horen en Lalonde vroeg met een verdacht vriendelijk stemmetje:
„U bent Duitser, niet?”
„Ja iek ben Duitser, jazeker.” De stem klonk nog trots ook.
„Eh bien,” zei Lalonde, venijnig.
Breitstein begreep de toespeling niet. Hij werd ongeduldig en zei:
„We verknoeien tijd.” Met stemverheffing riep hij: „Geven jullie je over, ja of neen?”
Paul schreeuwde:
„Winstone! Je bent een idioot als je het doet! Als hij ons werkelijk heeft neergeschoten, weet hij zèker dat jullie het vliegtuig nóóit zult overgeven! We zijn veilig zolang jullie het vliegtuig hebt!”
Breitstein stormde woedend op Paul af en gaf hem een vuistslag in zijn gezicht.
„Hou je mond! Wai zullen zien wat iek doe! Iek zal miet jou beginnen! ”
Het was duidelijk, dat Paul de zwakke plek in de opzet van Breitstein ontdekt had. Misschien had Breitstein er werkelijk niet eerder aan gedacht, maar zijn blinde woede bewees hoe raak de zet van Paul geweest was. Even raak als de klap, die Paul zelf te incasseren kreeg: Paul likte het bloed van zijn lippen en spuwde een tand uit. Zijn neus bloedde hevig. Toch keek hij Jan even aan met iets van triomf in zijn blik. Het was een gok geweest en ze hadden gewonnen; dat bleek direct hierop. Winstone riep:
„Hij heeft gelijk, Breitstein! Schiet ze maar neer, dan kom je nóóit in het vliegtuig en dan kunnen jullie zelf als ratten omkomen! En je kunt er geen snars aan doen, want je hebt geen munitie genoeg en wij hebben alle munitie hier!”
„Hoera!” schreeuwde Lalonde. „Hoera, hoera!”
Ze zag er wild uit; roekeloos en mooi. Haar rode haar golfde in verwarde lokken om haar fijne gezichtje. Dit was de climax van het héle grote pokerspel met zeven levens als inzet. Hadden ze Breitstein overdonderd? Zou hij toegeven? Ze zouden het nooit te weten komen. Boven van de rots werd opgewonden geroepen:
„Breitstein!... Een auto!... Een rupsauto!”
Ze keken allemaal naar boven, waar Jeffries opgewonden in de verte stond te wijzen:
„Daar! Recht in het Westen! Een auto! Rijdt naar het Zuiden!”
„Wát voor auto, stommeling?”
„Een auto op rupsbanden... Lijkt op een legervoertuig. Er zitten twee mensen in.”
„Zie je nog meer wagens?”
„Nee, alleen die ene!”
„Schiet dan, kerel! Trek de aandacht! Vlug!!”
Breitstein riep tegen Kaalmans:
„Hou jij dit stel in de gaten.”
Jeffries loste een paar schoten in de lucht.
Kaalmans schreeuwde:
„Wie zijn mond opendoet, krijgt een kogel in zijn hoofd!” Jeffries, bovenop de rots, schreeuwde:
„Ze hebben me gehoord. Ze staan stil!” Hij loste nog een paar schoten vlug na elkaar en begon als een krankzinnige met zijn armen te zwaaien. „Ja ... !! Ze komen op ons af. Ze komen!”
Breitstein ging de auto tegemoet. Zijn stengun droeg hij verticaal op zijn rug. Jeffries bleef doorgaan met verslag uit te brengen van zijn hoge observatiepost af: „Ze zijn nu bij de landingssporen van het vliegtuig... Ze zijn uitgestapt... Nu rijden ze weer... Ze volgen de sporen in volle vaart. Ze komen hier recht op aan! Hoera!... Er staat er één rechtop in de wagen. De ander zit achter het stuur... Hé, Breitstein, wat ga je nu doen?”
Breitstein, die al een flink eind weg was, riep terug: „Hou me ien de rug gedekt. Laat mai diet behandelen.” Hij liep door, de auto tegemoet. Ze hoorden het geraas van de zware motor en het geratel van de rupsbanden. Het was een grote wagen met een hoge radiator, zoals Diesel-auto's die plegen te hebben.
Toen gebeurde alles in een ommezien.
Op ongeveer driehonderd meter van het vliegtuig waren de auto en Breitstein elkaar tegengekomen. De wagen kwam tot stilstand en de grote stofwolk, die hij achter zich had gelaten, begon hem aan het gezicht te onttrekken. Voordat het echter zo ver was, hadden allen duidelijk gezien, wat er gebeurd was. Marsh en Winstone waren uit de cabine gesprongen en probeerden de inzittenden van de wagen hard schreeuwend te waarschuwen. Het geluid van hun stemmen ging echter in het gestamp van de Diesel-motor totaal verloren. Jeffries vuurde van boven af op Winstone en Marsh. Marsh vuurde sprakeloos van woede terug. Vanzelfsprekend misten ze beiden. Op die manier kun je natuurlijk niet zuiver schieten. Ook als waarschuwing had dit vuren geen effect. Verondersteld, dat de inzittenden van de rupsauto het schieten gehoord hadden, dan zouden ze het beschouwen als vreugdeschoten of anders als noodsignalen.
Drie seconden later deed het er niet meer toe, wat ze er van dachten. Ze werden gedwongen om uit te stappen met de handen in de hoogte. Breitstein dreef hen met zijn stengun voor zich uit. De reizigers hoorden nu nog slechts het geklop van hun hart in hun keel en in de verte het gestamp van de Diesel-motor. Verbeten zagen ze toe, hoe de nieuwelingen dichterbij kwamen.
Een van de twee nieuwe slachtoffers was een lange, benige kerel, die een korte khaki broek droeg met een legeroverhemd. De tweede was een hoofd kleiner; kennelijk een inboorling; óók in khaki.
Paul was de eerste, die woorden vond, om zijn ergernis uit te drukken.
„Lieve deugd! Nou gaan die moffen er zo meteen met een wagen vandoor en wij kunnen ze niet eens een spaak in het wiel steken...”
Er klonk een zucht van verlichting. Regisseur Malherbe vond zijn tong terug.
„O, gelukkig!” zei hij. „We worden niet doodgeschoten.” Ze moesten er allemaal om lachen.

HULP UIT DE LUCHT EN S.O.S.-SIGNALEN.

Breitstein liet er geen gras over groeien. Hij brulde een bevel tegen Jeffries om naar beneden te komen, voegde zijn twee nieuwe gevangenen bij de collectie die hij al had, beval Kaalmans ze te blijven bewaken, en repte zich weg tussen de rotsen.
De kleine inboorling zweeg. Alleen het snelle bewegen van zijn tabakkauwende kaken verried zijn zenuwachtigheid. De lange blanke tuurde bijziende naar elk der zeven gevangenen – naar Paul van Rillands bloe dend gezicht, naar Kaalmans verbonden schouder en tenslotte naar de tweede piloot met zijn stijve arm. Hij zei: „Is dit een filmopname of wat?”
„Als u zin heeft om voor de film te spelen,” zei de tweede piloot sarcastisch, „dan had u beter een andere studio kunnen opzoeken.”
Paul van Rilland grinnikte. De nieuweling keek hem aan en vroeg: „Wie bent u?”
„Bemanning en passagiers van PH-XKY, die een noodlanding heeft gemaakt na een overval in de lucht. Met wie hebben wij de eer?”
„Mijn naam is Bermondsey. Ik ben geoloog.”
„Dan kunt u ons zeker wel vertellen waar we hier ergens zijn?”
„Zeker. Noordelijk deel van de Kalahari-woestijn.” „Enige bewoonde plaats in de buurt?”
„Oalah. Tachtig kilometer ten Noorden van hier. Een inboorlingendorp met een postkantoortje. Ik gebruik het als basis voor mijn onderzoekingstochten.”
Breitstein kwam weer te voorschijn, met onder zijn arm Andersons stalen kistje, dat hij blijkbaar ergens buiten het vliegtuig verstopt had. Jeffries volgde hem op de voet. Zij hadden ruzie ergens over, maar zwegen, toen zij de gevangenen naderden. Breitstein wenkte Kaalmans en de negerchauffeur.
„Jullie twee gaan mee. De rest blijft hier. Je mag nu je vliegtoig hebben.” En tot de inlandse chauffeur: „Vooroit heb iek gezegd!”
De neger keek vragend naar zijn baas.
„Ga maar,” zei de geoloog, en hij voegde er nog vlug wat in een inboorlingentaaltje bij. De chauffeur knikte. „Hou op met dat gebrabbel!” zei Breitstein boos. „Ik vertrouw jullie niet.”
Kaalmans stapte mee, terwijl hij zijn wapen nog voortdurend op de passagiers gericht hield. Paul riep naar Marsh en Winstone:
„Het beleg is opgeheven! Ze smeren 'm.”
Ze hoorden Winstone op onparlementaire wijze vloeken. Breitstein riep:
„Iek waarschuw jullie. Blaif allemaal staan! Probeer ons niet te volgen of te schieten, want anders schieten wai een paar gaatjes in die zeven mensen. Met een stengun kunnen wai ze niet miessen, als zai zo diecht op elkaar staan.”
De reden waarom Marsh en Winstone niet geschoten hadden, was, dat ze direct ingezien hadden, dat hun vrienden gevaar zouden lopen bij een actie hunnerzijds. Daarvoor hadden ze heus geen waarschuwing van Breitstein nodig. Nee, ditmaal had Breitstein de sterkste troeven in handen en ze wisten, dat hij zijn dreigementen bij het minste of geringste ten uitvoer zou leggen. Ze konden niets doen...
De drie bandieten en de neger-chauffeur waren nu bij de met zeildoek overdekte rupsauto gekomen. Kaalmans en Breitstein stapten achterin en Jeffries moest naast de chauffeur gaan zitten. De motor van de wagen raasde luid, er steeg een stofwolk op... en de auto zette zich ratelend in beweging naar het Westen.
* **
Toen ze hun banden hadden losgemaakt, stormden allen naar het vliegtuig. Ze waren van één gedachte vervuld: Water! Marsh en Paul zorgden er voor, dat er met mate gedronken werd. Van alle protesten trokken zij zichniets aan. Paul hield voet bij stuk.
„Eerst hebben jullie eten nodig. Pas op, dat je niet te veel drinkt.”
Arie en Jan gingen op zoek naar Anderson. Ze troffen hem met handen en voeten gebonden in de grot aan. „Hallo,” zei Arie, „wie heeft u zo gebonden?”
„Breitstein en een van zijn mannen. Wat is er gebeurd? Hebben wij de slag gewonnen?”
„Gewonnen heeft er niemand,” zei Jan. „Op het meest onverwachte ogenblik reed er een rupsauto door de woestijn. Er zat een geoloog in, die hier onderzoekingen doet. Breitstein liet hem stoppen en wist de auto in handen te krijgen. Hij is er nu mee vandoor. Hij heeft uw stalen kistje bij zich. Jeffries mocht met hem mee; zeker uit dankbaarheid voor zijn verraad. En Kaalmans is natuurlijk ook mee.”
„Ik begrijp niet, hoe ze... Was het vliegtuig dan niet in onze handen?”
„Zeker. Maar dat kistje had Breitstein al ergens anders verstopt. Hij heeft het nu in ieder geval bij zich.” Het was al donker geworden, toen ze het vliegtuig weer bereikten. In de cabine brandden slechts een paar lampen om de batterijen te sparen. De tweede piloot en Sparks waren druk in de weer in de gedeeltelijk vernielde cockpit. Ze wilden trachten het zo ver in orde te krijgen, dat ze een van de stuurboordmotoren konden starten. Na een poosje kwamen ook Winstone, Marsh en tante Ginny, die de eerste piloot droegen. Hij was nog steeds niet tot bewustzijn teruggekeerd, maar zijn ademhaling was rustig. Later op de avond waren ze van plan de Chinese steward te begraven.
Arie en Jan trokken er op uit om Platneus gevangen te nemen. Ze waren natuurlijk blij, dat direct levensgevaar voor de passagiers geweken was, maar aan de andere kant hadden ze ontzettend het land, dat Jeffries ontkomen was. En Breitstein had het kistje van Anderson, waar de hele boel om draaide...
Tjonge, ze voelden nu pas hoe moe ze waren. Jan vooral. Ze hadden er echt zin in om eens rustig te gaan be praten wat hun nu te doen stond. Maar eerst moesten ze Platneus te pakken zien te krijgen, en oppassen was nog steeds de boodschap, want een kat in het nauw doet rare sprongen.
Ze waren nu in de buurt van de vrouwengrot gekomen. Daar moest Platneus zich ergens schuil houden. Ze bleven staan en riepen luid:
„Hee, Al Capone, kom eens voor de dag?”
Geen antwoord. Arie werd ongeduldig.
„Doe niet zo stom, kerel! Je baas heeft je in de steek gelaten. Kom maar voor de dag, dan zullen we je poot verbinden.”
Het bleef stil. Ze naderden omzichtig de plaats, waar de boeven dekking hadden gezocht tegen de stenenkanonnade. En daar lag Platneus. Hij was dood, tengevolge van bloedverlies.
„Tja,” zei Jan, „ik kan nu niet bepaald erg rouwig om dit individu zijn. Hij heeft gekregen, wat hem toekomt, maar ik vind het toch geen leuke manier om dood te gaan.”
In het vliegtuig teruggekeerd, troffen ze daar een be drijvige Lalou Lalonde aan, die letterlijk de armen uit de mouwen had gestoken. Ze rende af en aan en zorgde voor iedereen.
Tante Ginny zat naast het bed van de gezagvoerder te lezen.
De jongens kregen het druk. Vrijwel iedereen had builen en schrammen of zelfs nog erger opgelopen. Het verbanddoosje moest er aan te pas komen. Nu, op dit punt waren ze zeer bedreven; de beste ziekenbroeder had het ze niet kunnen verbeteren.
Toen iedereen daarna gegeten had begon het in de cabine werkelijk huiselijk te worden.
* **
Jan en Arie hadden nog heel wat te bespreken. In gezelschap van alle anderen konden ze niet vrijuit praten, dus hadden ze gezegd, dat ze nog een luchtje wilden happen. Paul had hen spottend aangeke ken en gevraagd of ze nog meer revolvers gingen zoeken, waarop Jan geantwoord had:
„Neen - de losse tand van een jonkheer. Die vind je niet alle dagen in de woestijn.”
Ze zaten nu rustig een honderd meter van het vliegtuig af in het zand. Ze keken naar de heldere sterrenhemel en de vage contouren van de rotsen in de verte. Arie verbrak de stilte het eerst.
„Ik kan me haast niet voorstellen, dat dit allemaal in vier en twintig uur gebeurd is.”
„Het lijkt wel een week,” beaamde Jan. „Ik zou wel willen weten, waar Jeffries nu uithangt.”
Arie gromde:
„Dat die vent ontkomen is! Ik erger me blauw als ik er aan denk. Die zit nu misschien al lang en breed in een trein op weg naar Kaapstad. Moet je je voorstellen: Jeffries met zijn vinger op de knop van de bel van zeker huis op Buffalo Hill – naamplaatje: James Elephant. Verdraaid grappig hé?... Oh Jan, wat hebben we een pech!”
„Ja,” zei Jan uit de grond van zijn hart, „we schijnen ons geluk opgesoupeerd te hebben in die maanden op de Stille Oceaan, want nu loopt tenminste alles tegen. Hoe lang zou Jeffries er over doen om naar Kaapstad te komen?”
„Ik vraag me af hoe lang wíj er over zullen doen. Had dat vliegtuig ons vandaag maar gezien ... ”
„Ja... als ik er aan denk, hoe keurig we het voor elkaar hadden om Jeffries door een telegram uit Londen van de Elephants vandaan te houden... Dat is nu allemaal verkeken.”
„Jan, we moeten zien hier zo spoedig mogelijk vandaan te komen. Als we nu zouden kunnen starten, zou het nog een handicaprace tussen ons en Jeffries zijn. Met de meeste handicaps aan onze kant.”
Hij sprong overeind en luisterde scherp. Heel hoog vloog een vliegtuig over. Jan zei:
„Onbereikbaar. Dat is de gewone dienst op Johannesburg.”
„Jan, denk je, dat ze morgen verder naar ons zullen zoeken?”
„Ik ben er van overtuigd, dat er heel wat in de lucht zullen zijn, die opdracht hebben naar ons te zoeken. De kranten staan beslist vol over ons. Een KLM-toestel vermist! Van de maatschappij, die zo precies en accuraat is in al haar ondernemingen.”
„Met beroemdheden aan boord. Lalonde en Anderson niet te vergeten.”
„Dat die radio van ons ook niet in orde is... ”
„We moeten het vliegtuig van die rots vandaan trekken, zodat het van bovenaf duidelijk te zien is.”
Jan keek Arie een beetje medelijdend aan.
„Zeg, ben je nu helemaal getikt? Hoe zwaar denk je wel, dat zo'n ding is? Je zou een olifant moeten zijn om er beweging in te krijgen.”
„Je vergeet, dat het toestel wielen heeft. We hoeven het niet op te tillen.”
„Maar het zit met z'n wielen diep in het losse zand.” „We kunnen met z'n tienen trekken.”
Jan dacht na.
„Het is te proberen. Maar we kunnen ook een vuur maken. Het moet flink roken.”
„Brandende benzine rookt niet, is 't wel?”
„Nee, maar smeerolie wel. En doeken en wollen dekens. De bekleding van de stoelen kun je ook gebruiken. Je moet het een beetje nat maken en dan gooi je er benzine en olie overheen. Dat brandt geweldig en dat geeft rook... man, je ziet niks meer van héél Zuid-Afrika.” „Kunnen we de oase, waar die geoloog over sprak, niet lopend zien te bereiken?”
„Vijf en zeventig kilometer door het zand? ... Ik geef het je te doen. We zijn nu al bèkaf. Als we een kilometer of twintig hebben afgelegd, dan vallen we neer.” „We kunnen toch niet afwachten!”
„Er zit niets anders op. We moeten eerst wat slapen. En overdag kunnen we bij die hitte ook niet lopen, dus we kunnen op z'n vroegst pas morgenavond op weg gaan... Kijk nu niet zo somber; we hebben een goede kans, dat ze ons morgen wel vinden.”
Arie zuchtte.
„Als je nou bedenkt, dat we maar vijf en zeventig kilometer van die vent vandaan zitten. Wat is dat nou nog?”
„In ieder geval héél wat meer dan we op het ogenblik kunnen presteren, dat weet je heel goed.” Jan sprong overeind. „Laten we teruggaan. Misschien kan de geoloog ons nog iets vertellen.”
* **
De geoloog kon slechts bevestigen wat ze al wisten. Het was uitgesloten dat ze in de conditie, waarin ze waren, vijf en zeventig kilometer door de woestijn konden afleggen.
De anderen begrepen niet, waarom de jongens er zo op gebrand waren de bandieten te achtervolgen.
Paul zei:
„Ze kunnen toch niet ontkomen! Stel je voor; een roofoverval in de lucht zou ongestraft kunnen blijven? De politie van heel de wereld zit achter ze aan. Neen, ik vind, dat jullie genoeg gedaan hebt. Je hebt meer gepresteerd dan wij allemaal.”
Anderson voegde er grimmig aan toe:
„Als de politie zou falen, dan laat ik hen door mijn eigen agenten achtervolgen. Al zou het mij honderd duizend pond kosten; ik zàl ze krijgen.”
Niemand had tot dusver aan Anderson gevraagd, waarom het stalen kistje zo vreselijk belangrijk was. Anderson voelde, dat hij een uitleg verschuldigd was.
„Ik voel me eigenlijk een beetje verantwoordelijk voor alles wat er met u in de afgelopen vier en twintig uur gebeurd is. Mijn ingenieurs hebben een uitvinding gedaan, welke een revolutie betekent op scheepsbouwgebied. Ik zal u de technische bijzonderheden be sparen...”
„Nee, vertelt u maar, ”zei Jan enthousiast.
Anderson glimlachte.
„Dat gaat helaas toch niet. Het is alles nog heel geheim. Er zijn met die uitvinding millioenenbelangen gemoeid. Als ik u vertel, dat we hiermee een schip op kunnen leveren in de helft van de tijd, welke anders met de bouw gemoeid is, dan begrijpt u wel, dat onze uitvinding ook uit militair oogpunt van ongelooflijk grote betekenis is. Het spreekt vanzelf, dat er thans duistere machten aan het werk zijn om ons dat geheim te ontfutselen. Welke regering achter Breitstein staat, kunnen we slechts vermoeden. Breitstein is iemand, die voor elke regering te koop is. Iemand van mijn eigen kantoor moet de tip gegeven hebben, dat ik van plan was naar Johannesburg te vliegen. Het moet uitgelekt zijn, dat mijn reis in verband stond met de uitvinding en dat ik belangrijke stukken bij mij zou hebben. Nu weet u hoe dit filmdrama begonnen is.” Hij stak een pijp op. Jan boog zich naar hem over.
„Mijnheer Anderson, ik zat onder de cabine, toen u voor de eerste keer met Breitstein sprak... en... ” Anderson keek Jan verbaasd aan.
„Jij zat onder de vloer van de cabine... Hoe leverde je hem dat?” Zijn gezicht verried bewondering. Hij vervolgde bedachtzaam:
„Jij hebt iets, jongen, waardoor je het nog eens vèr zult brengen... Als je ooit een baan nodig hebt, kom je maar bij me, dan krijg je er een. Ik meen het hoor! Hier...” Hij pakte uit zijn portefeuille een rechthoekig stukje crêmekleurig carton met een dun blauw randje er omheen. Hij vroeg: „Hoe is je naam?”, schreef er een paar woorden op en gaf het vervolgens aan Jan. „Hier, dat moet je goed bewaren. Als je dit aan een van mijn employé's laat zien, dan word je onmiddellijk bij mij toegelaten, al is het midden in de nacht. Het gebeurt bijna nooit, dat ik een dergelijk kaartje afgeef. Ze zijn zeldzaam. Dat van jou, met vier sterren er op, is het zeldzaamst. Elk kaartje met vier sterren er op wordt mij zonder een minuut uitstel, meteen gebracht, op elk uur van de dag of nacht.”
Jan bekeek het kaartje met een vreemd gevoel van opwinding. Het was geen kleinigheid: een paspoort, dat toegang gaf tot Gilbert Anderson, koning der scheepvaartindustrie... Er waren heel wat mensen op de wereld, belangrijker dan Jan Prins, die voor zulk een kaartje veel geld zouden geven. Hij borg het kaartje zorgvuldig op. Maar zelfs al zou hij het nooit meer zien, toch zou hij nooit vergeten wat er onder die vier sterren op stond geschreven:
* * * *
Toonder hiervan, Jan K. Prins, moet op zijn verzoek, op vertoon van dit kaartje, onmiddellijk bij mij worden toegelaten, op het uur door hem verzocht.
G.P. Anderson.
Jan had nog wat te vragen.
„Toen ik onder dit vliegtuig zat te luisteren, hoorde ik u zeggen, dat alle papieren in uw stalen kistje zouden worden vernietigd, als dat met geweld werd geopend.” „Dat klopt.”
„U hebt toch zeker wel copie van die papieren? En als die boeven er tóch niet aan kunnen komen, waarom zit u dan zo bezorgd te kijken?”
Anderson schudde zijn hoofd.
„Natuurlijk is het niet onmogelijk, dat kistje te openen, als je technische hulpmiddelen hebt, zoals een Röntgenapparaat om er doorheen te kijken en zo meer. Nee — ik moet zo snel mogelijk òf dat kistje òf die boeven te pakken hebben. Liefst allebei. Maar vertel mij liever eens: waarom zijn júllie er zo happig op, die kerels te volgen? Hoe minder je nog van ze zag, hoe gezonder voor jullie, zou ik zeggen.”
Jan aarzelde, maar vond het toch verstandiger zijn verhaal niet te vertellen, waar alle andere passagiers bij zaten.
„Het spijt mij, mijnheer Anderson, dat kan ik u niet zeggen.”
Winstone begon te lachen:
„Lieve hemel, ik geloof, dat iedereen aan boord van dit vliegtuig een of ander sinister geheim heeft. Zelfs die twee onschuldig uitziende H.B.S.-jongens. Dadelijk blijkt nog, dat tante Ginny de chef is van een internationaal spionnagenet.”
De marconist, die sinds het diner afwezig was geweest, kwam binnen met een somber gezicht.
„Geen kijk er op, die radio aan de gang te krijgen. Volkomen in de poeier. Ik kan er niets meer aan doen en ik ga naar bed.”
Een plotselinge snork deed iedereen opkijken. De dikke Arie was in slaap gevallen met zijn hoofd op zijn armen. „Die dikke papzak is de verstandigste van ons allemaal,” zei Marsh, „ik ga mijn wolletje ook opzoeken. Maar eerst even een wachtrooster opmaken, want er moet altijd één man op de uitkijk staan naar vliegtuigen.”
Het wachtrooster zat snel in elkaar en binnen tien minuten was alles in slaap, op Marsh na, die de eerste wacht had.
* * *
Breitstein, Jeffries en Kaalmans hadden wèl geluk die dag. Zij waren begonnen met zo snel mogelijk weg te rijden van het verongelukte vliegtuig, maar nauwelijks hadden ze enkele kilometers afgelegd of Breitstein porde zijn pistool in de rug van de chauffeur en riep, over het gestamp van de Diesel-motor heen:
„Stop en luister!”
De zon was bijna onder en zette verspreide rotsblokken en plekken uitgekristalliseerd zout in rosse gloed. De neger, met zijn zwarte handen op het stuurwiel, keerde zich half om. Zijn ogen waren wijd open van vrees. „Antwoord op main vragen en als jai liegt kraig jai een kogel. Ies dat klaar?”
De neger knikte heftig.
„Waar zain jai en jou baas vandaan gekomen?”
„Van de oase Oalah, baas.”
„Hoe waid weg ies dat?”
„Vijf en zeventig kilometer, baas.”
„Ies een telefoon daar?”
„Jawel baas.”
„Hoeveel mensen wonen daar?”
„Bijna duizend, baas. Maar twee blanken. Mijn baas en de man van het postkantoor.”
„Geen soldaten?”
De neger schudde het hoofd.
„Waar ies dat diechst baizainde vliegveld?”
„Bij Duellele. Negentig kilometer Noordoost van hier.” „Ies dat een militair vliegveld?”
„Nee baas; alleen de post gebruikt het elke dag en enkele mannen, die aan de mijnen werken verder Noord”.
Breitstein gromde tevreden.
„Denk jai dat wai een vliegtoig kunnen huren in Duellele?”
„Ik denk van wel, baas. Mijn eigen baas doet dat weleens daar, als hij naar het Zuiden gaat.”
Breitstein porde zijn pistool in de rug van de neger. „Naar dat vliegveld, zonder omwegen en geen gaintjes of jai zult daar spait van hebben.”
De neger knikte heftig, blikte op naar de sterren en tuurde naar een kompas, dat horizontaal voor de stuurkolom was aangebracht. De rupsauto zette zich in be weging en beschreef een bocht, tot de kompasnaald aangaf, dat de koers Noordoost was. Toen gaf hij vol gas en de zware rupswagen, stampend en ratelend met zijn kettingen, rolde voorwaarts op zijn nieuwe koers. De heldere bundels der grote koplichten, op en neer zwaaiend met het slingeren van de auto, deden duizenden vonkjes schitteren in het kristalzout en in mineralen, zichtbaar op de afgebroken kanten van het gesteente. De lucht was helder en de wagen donderde verder, over zandheuvels en door zoutpannen in de grond, zoals een schip vaart op de lange deining van de oceaan. Kaalmans was niet te spreken over het voertuig waar hij in zat en mopperde aan één stuk door. Het botsen en zwaaien van de rupsauto deed zijn gewonde arm gevoelig pijn. Hij was het ook, die een diepe zucht van verlichting slaakte, toen na enkele uren de chauffeur zijn wagen liet stoppen midden in een zoutpan. Alleen de motor stampte voort.
Breitstein vroeg scherp:
„Wat betekent diet? Waarom stop jai?”
De neger keerde zich half om met een beangst gezicht. „Ik moet de tank bijvullen, baas.”
„Heb jai olie bai jou?”
„In jerrycans, baas.”
Zij stapten uit om hun benen te strekken en stonden toe te kijken, terwijl de neger een paar blikken leeggoot in de hals van de tank. Een halve minuut later zetten ze hun tocht voort; Breitstein zacht tussen zijn tanden fluitend, Kaalmans binnensmonds vloekend en Jeffries de ene sigaret na de andere rokend uit een blikje, dat hij in een portiertas gevonden had. Drie uur na hun koersverandering zagen zij flauwtjes enkele lichten zo groot als speldeknoppen aan de verre horizon.
„Stop!” riep Breitstein. „Wat zain die liechten?”
„Duellele — het vliegveld, baas.”
„Goed,” zei Breitstein met voldoening en gaf Jeffries een knipoog. „Stap uit. Wal zullen de rest van de weg wel lopen.”
De neger was nauwelijks uit de auto op het zand gestapt of Breitsteins zwaar pistool kwam met een doffe klap op zijn wollige kroeskop terecht. Hij sloeg tegen de vlakte. Zij bonden hem haastig met riemen, die in overvloed in de auto lagen en lieten hem op het zand achter. Breitstein, nog steeds tussen zijn tanden fluitend, ging achter het stuur zitten. Jeffries stapte in en klapte de stalen deur dicht. Breitstein schakelde in en de zware wagen ratelde voorwaarts zonder schok of geknars van versnellingen.
„Dat doe je niet slecht voor de eerste keer,” zei Jeffries. „Iek heb twee jaar bai de tanktroepen gediend,” was het korte antwoord van de Duitser. „Wal zain morgen ien Kaapstad.”
* **
Zij arriveerden aan de rand van het kleine vliegveld om kwart voor elf. Het veld was afgezet door een rij kale telefoonpalen met draden er tussen, waaraan electrische lampen bungelden; een systeem van verlichting, dat niet zonder gevaar was, maar wel practisch en zeker goedkoop. Toen zij onder een paar lampen doorratelden, kwam het hele personeel van het vliegveld, bestaande uit een manke, magere blanke en twee halfbloeden, het houten kantoorgebouwtje uit. Het vliegveld was aangelegd aan de rand van de woestijn, waar de grond vlak en hard was en ideaal als landingsterrein. Breitstein liet de rupsauto staan en liep samen met Jeffries de manke man tegemoet. Kaalmans bleef in de wagen zitten.
„Goedenavond.”
„Hetzelfde,” zei de manke man, op een pruim kauwend. „Ies diet het vliegveld van Duellele?”
De manke man spuwde een straal bruin tabakssap op de grond.
„Dit is een vliegveld en het ligt bij Duellele.”
Breitstein knikte en legde uit:
„Wai hebben de rupsauto te leen gekregen van professor Bermondsey, want wal moeten zonder taid te verliezen naar Kaapstad. Geld komt niet in de vraag. Kunt u ons per vliegtoig daarheen brengen?”
De andere man kauwde tabak en dacht na.
„Twee man?”
„De derde zit nog in de auto.”
„Honderd pond per man.”
„Accoord, als wai meteen vertrekken. Wai moeten oiterliek morgenochtend ien Kaapstad zain voor een driengende zakenbespre kieng.”
De manke man interesseerde zich totaal niet voor het hoe en waarom. Hij zei alleen tegen zijn mecaniciens: „Breng de Paisley meteen in orde. Ik vlieg haar zelf.” Hij keek Breitstein aan.
„Vooruit betalen. Gaat u even mee naar het kantoor?” Kaalmans bleef in de rupsauto, tot het vliegtuig startklaar was. Om tien minuten voor twaalf startte de tweemotorige Paisley; een oude bommenwerper, die minstens twintig passagiers had kunnen vervoeren, met vier man aan boord.
* **
Arie had de wacht van vijf tot zeven, en zag dus de zonsopgang. Hij zat op een kistje met een deken om zijn schouders, en knauwde een beschuit. Het was vinnig koud en onder het kauwen door sputterde Arie tegen het klimaat, dat mensen overdag levend roosterde en hen na zonsopgang zowat bevroor. Het was een vervelende wacht ook, want de hele nacht was er niets gebeurd. Paul van Rilland, die hij had afgelost, had gerapporteerd dat twee machines op zeer grote hoogte over waren gevlogen. Paul had S.O.S.-signalen gegeven met zijn zaklantaarn, maar zonder succes te verwachten. Er was ook niets gebeurd.
De lucht werd nu bleker. De sterren schenen weg te smelten en zwavelgeel en parelmoer kwamen uit het Oosten opzetten naar het midden van de hemel. Even later legde de zon een eerste goudgloed op de toppen der rotspieken. Bijna op hetzelfde ogenblik begonnen er dingen te gebeuren. Uit het Oosten kwam het onmiskenbare gegrom van een vliegtuig. Arie sprong op, en daar waren ze al! Drie jagers in open formatie, laag boven de grond vliegend, in een wijde boog, met glanzende vleugels, propellers en roeren; ongeveer een halve kilometer van hen af.
Arie rende naar de open vlakte, wuifde met zijn armen en schreeuwde als een gek. Alle passagiers van PH-XKY kwamen het vliegtuig uitstrompelen, hun ogen nog dik van slaap, maar toen de laatste van hen naar buiten sprong, waren de drie jagers op enkele honderden meters afstand voorbijgestoven en alleen het wegebbende gedreun van hun motoren was nog hoorbaar.
„Dát doet de deur dicht!” zei de marconist, die gekleed was in een fel-paarse pyama. „We moeten als de bliksem een vuur bouwen. Onder deze rots staat het vliegtuig zo verborgen, dat ze het nooit zien, al vliegen ze er vlak overheen. Vooruit, pak aan allemaal! Sloop het hele vliegtuig en haal er alles uit wat branden kan: de zittingen, de bekleding van de wanden, het rubber van de vloeren, en alles wat je denkt, dat maar kan branden, stinken en rook maken. Lalou — dat is tòch geen werk voor jou. Jij gaat koffie zetten voor ons.” Er volgden twee uren van koortsige bedrijvigheid. In alle volwassenen werden weer instincten wakker, die sinds hun kindsheid hadden gesluimerd. Ze waren nog geen tien minuten bezig hun vliegtuig te slopen of ze waren allemaal wild van enthousiasme. Anderson, Marsh, tante Ginny, Paul van Rilland, de tweede piloot met zijn ene, bruikbare arm, en zelfs de droge, zwijg

zame geoloog, vielen als een troep verwoestende sprinkhanen op het binnenste van het vliegtuig aan. Met hamers, schroevendraaiers, tafel- en zakmessen, met een vleesbijltje en moersleutels sloegen, hakten en sneden zij met een ijver of ze een verloren goudschat aan het zoeken waren. Bijna alle mensen zijn er in hun hart dol op om dingen te kunnen vernielen, maar als kind mogen ze dat zelden doen, en als ze ouder worden, vinden ze, dat ze het eigenlijk niet meer kunnen doen, omdat het niet staat. Maar hier was het noodzaak om een compleet vliegtuig aan splinters te slaan. En ze lieten géén kans om iets te slopen, ongebruikt voorbijgaan!
Ja — dat slopen was een groot succes. Het gekke was, dat de twee jongsten van de troep: Arie en Jan, van wie je zou verwachten, dat ze het hardst te keer zouden gaan, zich het kalmst hielden. Zij zamelden de flarden en brokken, die door de vensters naar buiten vlogen, bijeen, en stapelden ze driehonderd meter verder, op de open vlakte, tot een brandstapel. In een wijde cirkel om de stapel heen spreidden zij alles uit, wat maar schreeuwende kleuren had: hel gekleurde dekens, kleurige plastic borden, witte lakens en stukken aluminium. Tenslotte legden ze van lakens en handdoeken, op hun plaats gehouden met stenen, nog de letters van hun vliegtuig:

P H - X K Y

Toen dat klaar was, ging Arie met een zucht van tevredenheid in het zand zitten en stak een sigaret op. Jan stond met de handen op de rug op hun werk neer te kijken. Hij had juist het vuur aangestoken.
„Nou Arie – als dit niet helpt, helpt niets.”
Een muzikaal getinkel trok hun aandacht. De marconist stond bij de resten van het eens zo trotse vliegtuig en sloeg met een schroevendraaier op een grote, stalen moersleutel, die aan een touwtje hing. Hij riep:
„De koffiegong, de koffiegong! Dames en heren, de lunch is klaar en laten we hopen, dat het onze laatste is. Tenminste hier.”
Van alle zijden sjokte men door het hete zand naar het vliegtuig toe, en daar hoorden zij het goede nieuws, dat de gezagvoerder het bewustzijn had herkregen. „Ha!” zei Arie, „ons geluk is aan het keren.”
„Het wordt tijd ook,” bromde Jan. „Maar ik wou toch, dat ik wist waar die Jeffries ergens uithangt.”
Het was voor zijn gemoedsrust heel goed, dat hij dat niet wist, want op dat ogenblik was Jeffries drie duizend meter hoog in de lucht, heel dicht bij Kaapstad en elke minuut kwam hij nog dichter bij zijn doel.

JAN EN ANDERSON RUILEN INLICHTINGEN.

Zij werden gezien om precies 10.13 – twintig minuten nadat ze hun vuur hadden ontstoken. Er was geen aasje wind en de dichte, stinkende, geelzwarte rook ging kaarsrecht omhoog. Het zonlicht, bij de grond, was zo fel, dat de vlammen van het vuur bijna onzichtbaar waren.
De tweede piloot beschutte zijn ogen met de hand, tuurde omhoog naar de zuil van rook en grinnikte:
„Als ze dit niet zien...”
Jan keek een beetje bezorgd.
„Ik hoop, dat ze het niet rapporteren als een nieuw ontdekte vulkaan.”
Ze stonden in de schaduw van de Pisa-rots, gespannen wachtend op de resultaten van hun machtig stinkvuur. Lalonde, er fantastisch uitziende in een blauwe shantung jurk, haalde haar neusje op.
„Als ze die rook niet zien, kunnen ze het tenminste over half Afrika heen ruiken.”
Ze lachten allen. De stank was inderdaad verschrikkelijk, want de repen rubber van de vloeren en de wollen stoffen, die ze van de zittingen hadden gescheurd, stonken afgrijselijk. Door het gesis en geknetter van het vuur hoorden ze het geronk van het vliegtuig pas, toen het al vrij dichtbij was. Toen riepen ze allen tegelijk: „Dáár heb je er een!”
Het vliegtuig kwam kaarsrecht op de rookzuil af; een klein zilveren insect met de zon achter zich. Zij renden allen uit de schaduw, zwaaiend met gekleurde shawls, handdoeken en tafelkleedjes. Het vliegtuig maakte een scherpe duik, ging in de bocht hangen en kwam terug. Het was een driemotorige legerbommenwerper, en toen de machine lager over kwam gieren, zagen zij iemand uit de cockpit naar hen wuiven. De machine trok een cirkel om de rookzuil heen en klom toen weer steil naar boven, vervolgens naar het Zuiden afzwenkend. „Hij gaat weg,” riep Lalonde.
„Kalm maar,” zei Sparks, „ze hebben ons heus wel gezien, maar ze klimmen wat hoger om het nieuws uit te zenden. Die zijn zo terug.”
Drie minuten later kwam het toestel, met de zon in de rug, weer op hen af duiken. Ditmaal passeerde het zo rakelings, dat de stormwind, die het veroorzaakte, een stofwolk opwierp en de rookzuil aan flarden trok, zodat ze allen een minuut lang hoestend en niezend in de stank stonden. De piloot beschreef een 8 op ongeveer vijfhonderd meter hoogte.
„Hij zoekt een plek om te landen,” legde de tweede piloot uit, zijn ogen met zijn hand beschuttend. Sparks zei:
„Hij zal onze eigen landingssporen wel zien.”
Alsof de piloot van het reddingsvliegtuig hun woorden had gehoord, zo prompt dook hij naar beneden, over de landingssporen op de zandvlakte.
„Pas op!” riep Sparks, „daar komt-ie!”
Het vliegtuig landde perfect, rolde glad over de vlakke rotsgrond en kwam tot stilstand, toen het in het lossere zand terechtkwam. Zij renden er allen heen, hijgend en zwetend.
* **
De bommenwerper had een bemanning van vier en de machine zou hen allen ineens mee kunnen nemen, als ze niet al te veel noten op hun zang hadden. LalouLalonde verzekerde de lange, zonverbrande luitenant, dat ze desnoods op punaises wilde zitten, als ze maar meteen uit die brandende hel van een woestijn kon vertrekken.
„Mon Dieu,” zei ze, „ik zou twee maanden salaris geven voor een koude douche.”
De luitenant maakte een spottende buiging.
„Ik betreur het, schone en charmante dame, dat bommenwerpers nog niet uitgerust zijn met stortbaden. De enige dingen, die ze laten neerregenen, zijn bommen. Waar is die gewonde gezagvoerder?”
Een halfuur lang zat hij bij het bed van de gewonde, terwijl steeds meer vliegtuigen arriveerden, in de lucht cirkelden, hoorden dat alles beneden O.K. was, en weer vertrokken, na overtuigd te zijn, dat geen assistentie behoefde te worden verleend. De bemanning van de bommenwerper, samen met de tweede piloot en Jan, die de vorige dag te voet dat hele terrein kris kras had verkend, zochten een geschikte plaats om te starten. Toen dat voor elkaar was, draaiden ze de machine om, en met brullende motoren en Jan plus een van de bemanning aan de staart hangend, rolde het vliegtuig naar de rand van de rotsige vlakte. Zij droegen de gewonde piloot in een deken naar binnen en legden hem zo comfortabel mogelijk neer. De rest der passagiers verdeelde zich over het lege ruim van de bommenwerper, plaats zoekend op koffers, kisten en postzakken uit de KLM-machine. Zij namen alles van waarde of van direct belang mee, maar op het laatste ogenblik, toen de motoren al warm draaiden en de neuzen waren geteld om te zien of iedereen al aan boord was, ontdekte Jan, dat Arie er niet was. Hij sprong het vliegtuig uit. „Arie! Waar hang je nu weer uit? Arie!”
Achter de mist van stof en zand, opgeworpen door de stormwind der motoren, sprong de dikke gestalte van Arie uit de beschadigde KLM-machine en kwam op hen af draven. Toen hij dichterbij was gekomen, zagen ze, dat hij zijn armen vol had met blikjes met gekleurde etiketten.
„Schiet op, jou zot!” riep de luitenant. „Wat denk je, dat je bent; de verloren patrouille?”
Arie, hijgend, deponeerde twee armladingen blikjes op de vloer van het vliegtuig. De luitenant staarde er sprakeloos op neer en bracht toen uit:
„Blikjes? Wat zit er in? Ingemaakte diamanten?” Arie hees zich puffend in het ruim.
„Perziken. En ananas. Zonde om die hier achter te laten... Ik heb ze gered!”
De piloot begon te brullen van het lachen, gaf Arie een klets op zijn schouder en riep:
„Alles O.K.?...... Dan gaan we.”
* **
Gedurende de vlucht naar Kaapstad – want de bommenwerper bracht hen ineens door naar Kaapstad – hadden ze heel wat om over te praten. Gedurende al die uren, in de woestijn doorgebracht, waren hun gedachten meer bezig geweest met het behoud van hun leven en de terugkeer naar de beschaafde wereld dan met zorgen, wat te doen, als ze daar eenmaal terug waren. Maar nu werd dat een probleem van direct belang, en het eerst van al voor Anderson. De grote man zat op een vouwstoeltje met zijn ellebogen op zijn knieën, fronsend naar buiten starend door een patrijspoort in de wand. Jan, hem gadeslaande, vond het niet moeilijk te raden, waar hij over zat te piekeren.
Die stalen kist, natuurlijk!
Jans eigen zorgen liepen gedeeltelijk evenwijdig aan die van Anderson, want Breitstein en Jeffries waren tezamen ontsnapt. En het vinden van nummer één kon leiden tot het vangen van de ander. Anderson keerde zich plotseling om en zag Jan naar hem kijken. Hij wenkte hem en Jan schoof naast hem. Anderson fluisterde:
„Ik heb opgemerkt, dat jullie willen verzwijgen waarom je zo'n belang stelt in Jeffries' doen en laten. Maar als ik het wel heb, moeten jullie hem dringend hebben.” „Nou en óf!”
„Hij is een gladde vogel, mijn jongen.”
Jan grinnikte.
„We hebben al eens eerder gladde vogels gevangen. Luister, mijnheer Anderson. Ik weet natuurlijk niet wat die Breitstein zelf van plan is, maar ik wil er op gokken, dat Jeffries, zonder een minuut te verliezen, ziet naar Kaapstad te komen. En eenmaal daar, gaat hij onverwijld naar een bepaald adres op een heuvel, ergens aan de rand van de stad.”
„Aha, ” zei Anderson, „eindelijk krijg ik eens iets te horen, waar ik houvast aan heb.”
Jan ging door:
„Maar... als ze uit elkaar gaan, en Jeffries op z'n eentje naar Kaapstad gaat, dan zal ons adres in Kaapstad u niet veel helpen om Breitstein bij zijn kladden te pakken.”
„Nee. Natuurlijk niet. Maar het enige lichtstraaltje in de duisternis is dat adres van jullie in Kaapstad.” Hij dacht even na. „Luister Jan... zie ik er uit als iemand, die gauw zijn mond voorbij praat?”
Jan begon te lachen.
„Niet bepaald.”
„Waarom neem je mij dan niet in vertrouwen? Twee weten een hoop méér dan een, en ik heb overal relaties, Jan. Ik kan aan heel wat touwtjes trekken. Weet jij soms één vent in Kaapstad, die je zou wwen helpen, als je in moeilijkheden kwam?”
„Geen kip of kraai.”
„Nou dan...”
Jan nam een snel besluit.
„All right. En denkt u nu alstublieft niet, dat we gek zijn, want dat zijn we beslist niet. Jeffries en wij zijn allebei op jacht naar een handschoenendoos, die vierhonderd duizend dollar waard is.”
Anderson, die toch heus wel gewend was aan grote bedragen, staarde hem een ogenblik stomverbaasd aan. „Wat zeg je, een hándschoenendoos?”
„En ik zei vierhonderd duizend dollar. Niet om de handschoenen, die er in kunnen zitten, maar om een verduiveld belangrijk stukje papier, in het deksel verstopt, dat voor iemand in Engeland dat bedrag waard is. En die handschoenendoos is op het ogenblik in het bezit van een mevrouw James Elephant, Buffalo Hill, Kaapstad.” „Een mevrouw WIE? ”
„James Elephant. Als Jeffries ooit die doos in zijn klauwen krijgt, zijn onze vrienden in Engeland vierhonderd duizend dollar kanon. Wij moeten eenvoudig Jeffries te vlug en te slim af zijn, maar ik zal het rambam krijgen, als ik daar nou nog een gat in zie.” Anderson zat aan zijn lange neus te trekken met een merkwaardige twinkeling in zijn grijze ogen.
„Neen,” erkende hij, „dat is nu wel erg lastig, natuurlijk.”
„En,” ging Jan door, „als we nog het geluk hebben, dat wij op Buffalo Hill komen vóór die schurk van een Jeffries, welk verhaal moeten we dan aan mevrouw Elephant ophangen om haar zo ver te krijgen, dat ze afstand doet van een handschoenendoos, die ze bij haar trouwen heeft gekregen?”
Anderson vroeg droogjes:
„Weet je iets méér van die man van haar?”
„Alleen maar, dat hij renpaarden fokt en dol is op wedden.”
Anderson knikte.
„Dat is 'm. En wees maar blij, dat je het míj verteld hebt.”
„Waarom?”
„James Elephant is een van mijn beste vrienden. Ik heb jarenlang zaken met hem gedaan.”
* **
Marsh en Winstone zaten dicht bij elkaar op een hutkoffer. Marsh rookte een pijp en zat gefronst te kijken, alsof hij een moeilijk probleem aan het uitkienen was. Winstone, naast hem, zag er uit alsof hij geen zorgen op de wereld kende. Hij floot zachtjes voor zich uit en iedere vrolijke toon, die Marsh bereikte boven het geronk der motoren uit, scheen de somberheid van de Scotland Yard inspecteur nog meer te versterken. Toch was het Marsh, die het gesprek begon. Hij nam de pijp uit zijn mond.
„Zeg, Winstone...”
Winstone keek hem van opzij aan.
„Wat is er?”
Marsh keek in de kop van zijn pijp.
„Als ik mijn plicht doe, dan moet ik je natuurlijk...” „Arresteren?”
„Ja natuurlijk. Maar ik heb er over zitten denken.” „Dat zou ik vást niet doen,” zei Winstone luchtig. „Sla me in de handboeien en bestel een boevenwagen... Als ze zo'n apparaat tenminste hebben in Kaapstad. En slinger me in de bak.”
Marsh zei korzelig:
„Dat zou de juiste procedure zijn, ja. En zeker voor mij de gemakkelijkste.”
„Hoho! Wat je maar gemakkelijk noemt. Mij arresteren is nou niet zo simpel. Dat hebben andere inspecteurs al eens eerder ervaren.”
Marsh beet op de steel van zijn pijp.
„Ik ben niet van plan het te proberen.”
Winstone dacht er even over na, krabde zijn hoofd, en keek van opzij naar de politie-inspecteur. Marsh bleef in de kop van zijn pijp turen, tot Winstone vroeg: „Kom je dan niet in moeilijkheden?”
„Neen. Het is natuurlijk mijn plicht enzovoort enzoverder, maar ik vertik het eenvoudig een vent te arresteren, met wie ik door dik en dun ben gegaan. Maar ik waarschuw je, Winstone; dat gebeurt maar één keer. De volgende maal, dat ik je ontmoet op Engels grondgebied, of het nu morgen is of over tien jaar, dan grijp ik je zonder pardon in je kraag.”
Winstone zuchtte.
„Marsh, ik kan niet anders zeggen dan: je bent een enorm sportieve vent. Misschien ga je nog eens ooit het pad der misdaad op, en kan ik iets voor jou doen. Maar het lijkt me niet waarschijnlijk.”
Marsh zei droog:
„Het lijkt me uitermate onwaarschijnlijk, maar als het zo ver is houd ik me aanbevolen.”
En vanaf dat moment waren ze voor elkaar slechts Marsh (ambtenaar van het Zuidafrikaanse gouvernement) en Arthur Winstone (schrijver).
* **
Lalou Lalonde en haar regisseur kregen hoe langer hoe meer noten op hun zang. Malherbe greep gretig de kans om zoveel mogelijk re clame te slaan uit de sensatie, die alreeds was veroorzaakt door de mysterieuze verdwijning van het KLM-vliegtuig. Hij rende van en naar de radio, weer vol energie en drukte. Een verse sigaar stak uit zijn mondhoek en zijn zakken zaten vol met telegramformulieren en vodjes, volgekrabd met persberichten. Winstone had twee telegrammen te verzenden. Bermondsey, de geoloog, stelde zijn telegrammen samen of het wiskunstige formules waren. Zelfs tante Ginny werd practisch genoeg om haar familie te verwittigen, dat zij en het boek „Zij stond alleen” nog intact waren. Maar het merkwaardigste telegram werd afgezonden door Anderson, tien minuten na de voor Jan verbijsterende onthulling, dat James Elephant een persoonlijke vriend was van de scheepsmagnaat. Het telegram luidde:

Jumbo,
Onder geen omstandigheden afstand doen van vrouws handschoenendoos stop poging zal worden gedaan die afhandig te maken door kletsverhaal stop zal later uitleggen stop tracht man met kletsverhaal vast te houden verantwoordelijkheid voor mij stop dit is zeer belangrijk stop ik zat in vermist KLM-vliegtuig maar nu op weg naar Kaapstad arriveer vanavond stop laat mij niet in de steek chattanooga waf waf.
Bones.

De marconist las het telegram en grinnikte:
„O.K., mijnheer Anderson. Het gaat meteen de lucht in.”
„Dringend, wil je?”
„Komt voor mekaar, mijnheer.”
De marconist begon de oproepletters van het radiostation te seinen. Hij mocht dit soort grapjes wel; het was eens iets anders dan het routinewerk van de luchtmacht. Zoiets gebeurde niet elke dag! Een bommenwerper vol met schone filmsterren en nu een telegram als dit! Zijn rechterhand bewoog de seinsleutel in snel tempo. Hij vroeg zich af wat voor belangrijke financiële instructies verborgen lagen in de zotte tekst van dit telegram.
„...... onder geen omstandigheden afstand doen van vrouws handschoenendoos........”
Natuurlijk was het geen handschoenendoos. Wat kan een scheepsbouwmagnaat als Anderson de handschoenendoos van een andermans vrouw schelen? „Handschoenendoos” was natuurlijk een groot blok aandelen, dat onder geen voorwaarde mocht worden verkocht! En dan: „Chattanooga waf waf ”... Dat was natuurlijk een blok spoorwegaandelen. Net zoiets als: Atchison Topeka and Sante Fé!
De marconist ratelde met zijn seinsleutel en floot zacht tussen zijn tanden. De grote bommenwerper gromde verder door de lucht.
* **
Anderson legde Jan en Arie het telegram uit.
„Jumbo” is een naam voor Elephant die alleen heel goede vrienden van hem weten. En nog minder mensen weten dat ik in Engeland, waar ik een tijd op school ben geweest, „Bones” werd genoemd. Ik wil met alle geweld vermijden, dat Elephant zou denken, dat dit telegram niet echt is. Daarom heb ik die woorden: „Chattanooga waf waf” er aan toegevoegd. Die slaan op een zot avontuur, dat hij en ik samen beleefden toen we een paar jaar geleden in Amerika waren. Je kunt er op rekenen, dat hij mijn instructies letterlijk uitvoert. Als Jeffries zelfs maar zijn neus laat zien op Buffalo Hill en één kik geeft over een handschoenendoos, dan wordt hij prompt in zijn nek gegrepen en in de kelder opgesloten tot wij komen opdagen.” „Dat is fantastisch, mijnheer Anderson. Dat is fantastisch... Maar daarmee hebt u uw stalen kistje nog niet terug.”
„Direct niet, neen. Maar er is een grote kans, dat onze vriend Jeffries weet, waarheen Breitstein gegaan is. Ik wou alleen, dat deze bommenwerper een paar honderd kilometer per uur sneller was.”
De bommenwerper vloog al op topsnelheid en zo hoog als mogelijk was zonder al te veel ongemak voor zijn passagiers; het ruim had natuurlijk geen mogelijkheid om de luchtdruk op peil te houden en evenmin verwarming. Verschillende passagiers zaten al te bibberen en sloegen dekens om hun schouders.
„Ik wou, dat ik een kop hete chocola had,” bromde Arie.

EEN WILDE NACHT IN KAAPSTAD.

Zij kwamen in Kaapstad aan kort na zonsondergang. Op het moment, dat het vliegtuig tot stilstand kwam, was het omgeven door een woelende menigte verslaggevers, fotografen en honderden wuivende en juichende mensen, terwijl er nog meer van alle kanten kwamen aanrennen. Magnesiumlampen flitsten. Radioverslaggevers, opgewonden in microfoons sprekend, trachtten zich een weg door de menigte te banen, en het gehele verwarde toneel werd helder verlicht, als was het een filmopname, door de zoeklichten van de contrôletoren en de koplampen van ambulances, dichtbij geparkeerd. Anderson keek neer op het gewoel en kreunde: „0, lieve help... kijk dát eens! Hoe komen we dáár van af?” In gewone omstandigheden zou de deining al groot zijn geweest, maar nu was het vele malen verergerd door de stromen van radiotelegrammen, die Lalonde's regisseur naar alle kanten had verzonden om zoveel mogelijk reclame voor zijn ster uit deze sensatie te peuren. De eerste figuur dan ook, die in de vliegdeur verscheen, was Lalou Lalonde, met achter haar Malherbe. De menigte juichte haar toe en sommige bewonderaars wierpen bloemen. Jan en Arie hadden maar één idée in hun hoofd; als de hazen uit het gewoel weg te komen en naar Buffalo Hill te gaan, waar heel wat belangrijker zaken op hen wachtten. Maar dat wegkomen was niet zo eenvoudig.
Andersons eigen vrienden waren er natuurlijk, en hij werd van alle kanten aan zijn jas getrokken door verslaggevers en zakenlieden. De douaneformaliteiten waren in een paar minuten afgelopen en Jan en Arie werden voor een filmcamera gesleurd. Jan werd gefilmd met een houten revolver, die ze hem in de vingers drukten, en Arie werd gefotografeerd arm in arm met Lalonde; hij was als de dood, dat ze hem kussen zou en dat die foto in de Hollandse kranten zou komen. Die grapjasserij duurde meer dan een kwartier. Toen ging de aandacht van de filmmensen naar iets anders over. Jan gaf Arie een schop. Ze doken tussen de omstanders, en een ogenblik later waren ze niet meer te vinden. Daarna was het een koud kunstje om zich te verstoppen achter een paar auto's, naast de startbaan geparkeerd.
„Zo,” grinnikte Arie, „die bende zijn we kwijt.”
„Prima. Maar wat verder? Waar is Anderson?”
„Laten we naar de uitgang gaan. Daar kunnen we hem altijd oppikken.”
„Als we ons dan maar goed gedekt houden, anders begint het gezeur weer opnieuw.”
Zij verstopten zich vlak buiten het hek van het vliegveld, in de schaduw tussen twee wachtende vrachtauto's. Drie minuten later kwam er een grote, zwarte, gesloten auto langzaam op het hek af rollen. De raampjes waren omlaag gedraaid en het hoofd van Anderson stak er spiedend uit. Jan floot schel en riep: „Mr Anderson, hier zijn we.”
De wagen stopte onmiddellijk en Anderson zei kort: „Goed zo. Stap in, rekels.”
De grote, zwarte wagen schoot weg, en Anderson gaf de chauffeur een order: „Naar Buffalo Hill, zo snel mogelijk.”
Daarna stelde hij voor:
„Jongens, dit is Fred Murphy en die knaap achter het stuur, die altijd rijdt of hij gek is op ziekenhuizen, is Phil Rodney. Ze zijn allebei van de geheime politie van de Stiletter Scheepswerven.”
De chauffeur en de jongeman naast hem knikten en bromden wat. Ze schenen niet erg spraakzaam te zijn. Jan herinnerde zich, dat een der telegrammen, die Anderson uit de bommenwerper had verzonden, gericht was aan de Stiletter Scheepswerven. Deze knapen zagen er niet uit alsof ze voor een klein geruchtje vervaard waren. Zelfs voor geen groot geruchtje. Ze hadden allebei schouders als beroepsworstelaars. Anderson ging door:
„Ik heb nog niets van Elephant gehoord. Ik dacht, dat hij mij terug zou seinen, maar we zullen gauw weten, wat er gebeurd is.”
De zware wagen gierde door een bocht in de weg, met banden, die over het beton jankten. Toen ze uit de bocht kwamen dook er een tegenligger op aan de verkeerde kant van de weg. De chauffeur zei een lelijk woord en gaf een haal aan het stuurwiel. Arie werd van zijn plaats geslingerd en plofte op de vloer. Hij stond op met een verontwaardigd gezicht, zijn hoofd wrijvend. Anderson grinnikte. Kaapstad was nu dichtbij. Aan beide zijden van de weg stonden helder verlichte huizen. Een scherpe bocht naar links en de auto begon een slingerende weg te volgen, die tegen een heuvel op leidde.
Anderson legde uit:
„Dit is Buffalo Hill.” Twee hoge zandstenen pilaren doken op in het schelle licht der koplampen. „En hier woont James Elephant.”
Het was een groot, lelijk wit huis met een grindveld er voor, zo groot als een voetbalterrein. Grind stoof op onder de achterwielen, toen de wagen stopte. Anderson was er meteen uit en drukte op de bel. Er kwam niemand, hoewel boven in het huis licht brandde. Jan stond te stampvoeten van ongeduld. Zij moesten weer bellen, vóór er iemand kwam aanschuifelen, en de deur geopend werd door een dikke, in het wit geklede neger. „Ben je daar eindelijk? Is Mr Elephant thuis?”
De ogen van de neger werden groot, toen hij Anderson herkende. De deur zwaaide wijd open.
„Nee mijnheer Anderson, helaas nee. Maar...”
Anderson schoof hem opzij met een zwaai van zijn arm en stapte de hall in.
„Is mevrouw Elephant thuis?”
„Boven mijnheer, in haar boudoir.”
„Ik moet haar direct spreken. Is mijnheer Elephant vandaag thuis geweest?”
„Hij is al drie dagen op zakenreis, mijnheer Anderson.” Anderson maakte een kort en nijdig gebaar met zijn hand.
„Zeg mevrouw, dat ik haar direct moet spreken. Vlug!” De twee jongemannen van de geheime politie gingen naast elkaar op een eiken hallkist zitten, hun armen gekruist, hun benen uitgestrekt. Jan en Arie liepen ongeduldig door de grote hall rond. De butler verscheen weer aan het hoofd van de brede trap.
„Wilt u meteen naar boven komen, mijnheer?”
Anderson gaf Jan een seintje en zij renden de trap op.
***
Mevrouw Elephant was niet zoals haar naam deed verwachten. Zij was lang en mager, en zij leek meer op een giraffe of een struisvogel dan op een jumbo. Haar boudoir was klein en wit en rose geschilderd. Zij bood Anderson een popperig, verguld stoeltje aan, maar Anderson lette er niet op.
„Judy,” zei hij, „dit is Jan Prins. We komen recht uit Holland. Vergeef me, dat ik hier binnenval als een bom, maar ik kan geen seconde verknoeien. Heb je dat verhaal gehoord van die KLM-machine, die zoek was?” Zij knipperde verward met haar ogen.
„Ja... Ik heb iets gehoord ... ”
„Wel, wij zaten er in. Luister. Er zaten drie eerste klas bandieten in dat vliegtuig en die hebben mijn tas gestolen met papieren, die van het grootste belang zijn voor jouw echtgenoot en voor mij. In dat smerige zaakje is een vuile rol gespeeld door een zekere meneer Jeffries en die vent...”
Jan zag een plotselinge verandering in het gezicht van mevrouw Elephant, die ook Anderson niet ontging, want hij vroeg ontsteld:
„Vertel me niet, dat die schoft al hier is geweest!” Zij stond op van haar satijnen armstoeltje.
„Oh wat vreselijk... Hij is hier wel geweest. Een mijnheer Jeffries. Een uur of twee geleden.”
Anderson sprong naar voren en greep haar arm. „Heb je hem je handschoenendoos meegegeven?” „Hoe?... Ja, dat heb ik. Maar hoe weet je dat?”
Anderson maaide ongeduldig met zijn arm.
„Doet er niet toe. Heb je dan mijn telegram niet gekregen?”
„Welk telegram?”
„Ik heb een dringend telegram gezonden aan James om onder geen voorwaarde die leren handschoenendoos af te geven.”
„Maar James is voor zaken op reis.”
„Opent dan niemand telegrammen als hij weg is?” „Zijn secretaris. Maar die is om twaalf uur de stad ingegaan, en ik bemoei me niet met zaken.”
Anderson balde zijn vuisten.
„Grote patrijs! Dan ligt dat telegram nog ongeopend beneden. Luister. Hoe heeft die Jeffries jou zo gek gekregen om die handschoenendoos af te geven?” Mevrouw Elephant zag er bedrukt en zenuwachtig uit. „Hij zei, dat het om een weddenschap was. Dat hij met iemand in Londen, die ook mijn vader kende, had gewed, dat hij naar Kaapstad en terug kon reizen binnen honderd uur. Als bewijs zou hij uit Kaapstad die handschoenendoos van mij mee terugnemen. Hij bood aan om zelfs vijfhonderd pond voor die doos te betalen. Hij had reuze haast, maar dat vond ik natuurlijk helemaal niet vreemd.”
Anderson zei sarcastisch:
„Je hebt 'm die doos voor niks meegegeven ook nog, natuurlijk?”
Zij maakte een hulpeloos gebaar met haar handen. „Natuurlijk; ik kan toch geen vijfhonderd pond aannemen...”
„Het is natuurlijk helemáál niet in je hoofd opgekomen, dat verhaal van hem te controleren?”
Mevrouw Elephant begon boos te worden.
„Gilbert, wat betekent dit allemaal? Wil je mij vertellen, dat iemand zo'n verhaal opdist en al die moeite neemt alléén om een oude handschoenendoos? En hoe kon hij weten, dat ik een oude handschoenendoos had, als het niet was van mijn vader in Londen?”
Anderson zei berustend:
„Judy, geloof me; alles wat hij jou vertelde was gelogen. Maar jij kunt er ook niets aan doen.”
„Ik kan wáár niets aan doen?”
„Vertel ik je later wel. Je hebt natuurlijk geen idée waar Jeffries naar toe is gegaan, toen hij hier wegging?”
Mevrouw Elephant dacht na en zei toen aarzelend: „Hij vroeg alleen of hij beneden even zijn hotel mocht opbellen.”
„Ha,” zei Anderson, „welk hotel belde hij op?”
„Dat moet je beneden aan de butler vragen.”
Anderson liep met grote passen naar de deur.
„Ik moet nu weg, Judy. Ik zie je later nog wel. Kom mee, Jan.”
***
Beneden in de hall gaf Anderson een schreeuw, die de butler, zijn zwarte gezicht grauw van schrik, te voorschijn toverde.
„Rufus! Er was hier vanavond een mijnheer Jeffries.” „Dat is juist, mijnheer.”
„Hij heeft hier zijn hotel opgebeld?”
„Volkomen juist, mijnheer. In die cel daar.” De neger wees naar een telefooncel onder de trap.
„Welk hotel?”
„De ”Fitzmaurice,” mijnheer Anderson.”
„Weet je dat heel zeker?”
„Zonder twijfel, mijnheer. Hij zocht het nummer op in de gids en hij mompelde de naam nog, toen ik de deur van de cel sloot. Hij had zeer grote haast, mijnheer.” „Dat hebben wij ook,” zei Anderson. Hij wenkte zijn lijfwacht. „Kom mee, allemaal.”
De vijf stoven de hall door en naar de auto, als een jonge cycloon.
***
Jan en Arie konden zich later niet veel meer herinneren van hun wilde rit door Kaapstad; alleen, dat ze zich een paar keer van de vloer hadden opgeraapt en drie keer op een haar na te pletter waren gereden. Halverwege die dolle rit liet Anderson een pistool zien.
„Hou zoiets onder je bereik, want we kunnen het nodig hebben.”
Jan protesteerde:
„Wij hebben er niet eens een bij ons. Die hebben we afgegeven aan die luitenant in de bommenwerper.” Arie zei verontwaardigd:
„En we hadden ze toch zeker wèl verdiend, zou ik zo zeggen.”
„Jullie hebben minstens een dertig tons zware tank de man verdiend,” zei Anderson uit de grond van zijn hart.
Ze vlogen met krijsende banden een bocht om en werden op een hoop in een hoek gesmeten. De wagen stopte voor de draaideuren van het grote, hel verlichte Fitzmaurice Hotel. De naam vlamde er op in blauwe neonletters van een meter hoog.
„Wachten,” zei Anderson tegen Murphy. „Hou je voet op het gaspedaal en laat de motor lopen.”
De portier, de chef de réception en een chasseur herkenden Anderson op het ogenblik, dat hij binnenkwam, en kwamen buigend naderbij. Jan peinsde er over, dat het toch iets fantastisch moest zijn iemand te wezen als Anderson, die over de hele wereld relaties had, die per telegram geheime politie en auto's kon bestellen, en door chasseurs en hotelportiers glimlachend werd verwelkomd, waar hij ook kwam.
Anderson ging recht op de receptie af.
„Staat hier een mijnheer Jeffries ingeschreven?” Het meisje achter de toonbank antwoordde rap: „Een halfuur geleden vertrokken.”
„Waarheen?”
„Geen adres achtergelaten.”
Anderson stond een ogenblik onbeweeglijk, er uitziend of hij met vreugde een paar zeer krachtige woorden zou hebben losgelaten. Jan vroeg aan het meisje: „Had hij iemand bij zich? Iemand met een Duits accent?”
Het meisje en de chef de réception, die er nu bij stond, keken hem uit de hoogte aan. De receptie in een groot hotel is niet gewend door jongens te worden ondervraagd. Maar Anderson zelf nam de vraag over:
„Had hij een Duitser bij zich?”
„Inderdaad, mijnheer.” De chef de réception boog. „Wat! Is die vent nog hier?”
Het meisje raadpleegde het gastenboek.
„Kamer 314. De sleutel is niet hier. Misschien is hij toch in zijn kamer.”
Anderson liep met grote passen naar de liften.
„Derde étage.”
Zij liepen haastig over de dikke loper van de corridor op de derde verdieping en stonden stil voor kamer 314. De gang was verlaten. Anderson klopte op de deur met de loop van zijn automatisch pistool. Van binnen geen geluid. Hij klopte luider, luisterde, en toen hoorden zij een flauw geluid van binnen... Een klik van het slot en de deur ging langzaam een centimeter open. Hetzelfde ogenblik wierpen Anderson en zijn agent hun volle gewicht er tegen. De deur zwaaide naar binnen en veegde de man, die er achter gestaan had, uit de weg. Zij hielden hem hun pistolen onder de neus. „Handen omhoog!” blafte Anderson. „Sluit de deur Jan!”
De deur was al dicht. De man in de kamer was hun oude vriend Kaalmans. Toen hij twee pistolen op zich gericht zag, liet hij zijn eigen wapen op het bed vallen. Zijn mond zakte open in stomme verbazing.
„Bind hem vast,” gelastte Anderson. „Stop iets in zijn mond ook.” Rodney ging aan het werk en gebruikte repen laken met verbazende snelheid en handigheid. Kamer 314 was een eenvoudig gemeubileerde zitkamer met een paar leunstoelen en een klein bureautje. Een verbindingsdeur leidde in kamer 312: de slaapkamer. De badkamer van de suite lag weer achter de slaapkamer. Rodney haalde een grote rubber spons uit de badkamer, ramde die in Kaalmans grote mond, tilde de zware kerel op of het een stropop was, en deponeerde hem op het bed in 312.
Anderson kwam terug van zijn inspectietocht door de suite.
„Prima. Laat de deur van 314 niet op slot. Breitstein kon terugkomen. Wij blijven hier in de slaapkamer, en als hij... ”
Zij hoorden een geluid in de gang, doken de slaapkamer in, hoorden de gangdeur opengaan en zware voetstappen. Breitsteins dikke stem riep nijdig in het Duits: „Schmit! Schmit!... Wo bist du denn?”
Breitstein stoof de tussendeur door en stond tegenover twee mannen en twee jongens.
„Handen omhoog en vlug!”
Breitstein aarzelde en greep naar zijn zak. Rodney en Anderson vlogen op hem af met een soort snoeksprong. Anderson tackelde zijn benen en Rodney had zijn vingers om Breitsteins nek. Jan, die hoopte dat hij een flinke knokpartij zou te zien krijgen, werd teleurgesteld. Breitstein was binnen twee minuten als een mummie zo vastgesnoerd.
„Geen prop in zijn mond,” gelastte Anderson. „Dat

hoeft nu niet meer. Maar als hij probeert te schreeuwen of alarm te maken, breng hem dan gauw tot andere gedachten.”
Rodney grinnikte:
„Héél gauw.”
Anderson greep Breitstein in zijn kraag, sleepte hem de kamer door en liet hem als een zak wasgoed in een fauteuiltje ploffen. Breitstein staarde naar de financier met ogen die klein waren van woede.
„Doorzoekt de kamers, jongens. Zoekt naar die stalen doos.”
Ze hoefden niet lang te zoeken. In een der klerenkasten vonden zij drie splinternieuwe, nog vers ruikende koffers die kennelijk onmiddellijk na de aankomst der bandieten in Kaapstad waren gekocht. Er waren twee grote, die nog geheel leeg waren en een kleiner koffertje van rundleer... Het bevatte Andersons kostbare stalen doos; met zorg gewikkeld in een plaid.
Anderson begon te lachen toen hij dat zag. Hij zette het koffertje op de tafel en sloeg de reisdeken terug, zodat de bovenkant van de stalen doos zichtbaar werd, met het koperen combinatie-slot.
„Let op,” zei Anderson tegen Breitstein, nog steeds grinnikend. „Mijn waarde Breitstein, hoe dankbaar ben ik je voor de tedere zorgen waarmee je mijn kostbaar doosje met documenten hebt bewaard! Zelfs in reisdekens gewikkeld om het te beschermen voor schokken en stoten. Was je zo bang om het tere en gevaarlijke vernielingsmechanisme van binnen te beschadigen? Hahaha!” Anderson nam de stalen doos en liet die met een dreun op de vloer vallen. De schok deed de ruiten even rinkelen. Anderson lachte luid en honend. Breitsteins gezicht werd vuurrood van woede.
„Vat is er om ofer te lachen?... Jai hep mai gefange door domm keluk. Dat ies all. Domm keluk.”
Anderson schudde het hoofd. Hij stak een sigaret op. „Wij hadden geluk, omdat jij een ezel was. Je hebt twee stommiteiten uitgehaald, vriend Breitstein, met al je listigheid. De eerste was: je associëren met Jeffries, want door Jeffries na te gaan hebben we jouw verblijfplaats gevonden. En de tweede was dat je meende dat wij onmogelijk vanavond al in Kaapstad konden zijn. Zoals je ziet zijn we dat wél. Maar ik zal je nog iets geven om je naar over te maken. Zie je deze doos?” Anderson raapte de stalen doos op, en draaide die enkele malen om en om in het electrisch licht, zodat de glimmende stalen zijkanten en het koperen combinatieslot schitterden.
„Kijk,” zei Anderson. Hij zette de doos op zijn kant op de tafel, net als een klein brandkastje, met het combinatieslot naar Breitstein toe. Anderson bukte zich om de letters en cijfers op de schaal te kunnen lezen, koos twee letters en twee cijfers, en trok aan de knop. Het deksel van de doos ging als een deurtje open.
Arie, Jan en Rodney bukten zich om in de doos te kunnen kijken . De inhoud bestond uit enkele enveloppen en een paar rolletjes betekend papier. Niets meer. Geen mechaniek – geen ontploffingsmiddelen. Breitstein staarde en slikte een paar maal van woede. Anderson grinnikte nog steeds.
„Het enige wapen, dat ik gebruikte, was bluf. Elke idioot kon die doos zonder gevaar openen met een voorhamer, een steekvlam of een gewone hamer en beitel. Maar ja, Breitstein kon niet zeker weten of ik blufte of niet, en daarom bracht hij die doos naar Kaapstad, keurig netjes ingepakt, waarschijnlijk om er hier eerst een Röntgen-foto van te laten nemen...”
De glimlach verdween van zijn gezicht en hij wendde zich tot Jan.
„Jongens, luister. Dank zij jullie heb ik nu mijn doos terug. Jullie hebt je als kerels gedragen en ik heb veel aan jullie te danken.”
„Kom, kom,” zei Jan, „dat zou elke Hollandse jongen hebben gedaan.”
Anderson schudde het hoofd.
„Nu is het mijn beurt om jullie te helpen. Jullie moeten Jeffries vangen, nietwaar?”
Arie trok een lelijk gezicht.
„Als we maar enig idée hadden, waar hij zat.”
Anderson zei grimmig:
„Maar dat kom ik wel aan de weet.” Hij keerde zich tot Breitstein: „Luister, jij met je lelijk gezicht. Waar is Jeffries heen?”
Breitsteins gezicht was nog rood van boosheid, dat hij zo voor de gek was gehouden. Voor een Duitser en voor een Japanner zijn de ergste dingen ter wereld om een gek figuur te slaan. Anderson wist dat heel goed, en hij had er enorme pret over. Hij ging door:
„Breitstein, ik waarschuw je; ik kan je altijd aan het praten krijgen. Ik ben heus geen zoete jongen. Ik heb geen tijd te verliezen ook. Waar is Jeffries heen gegaan?” Breitstein zei niets en klemde zijn lippen op elkaar. Anderson wenkte zijn geheime agent, die onverstoorbaar kalm had staan wachten, met zijn rug tegen de deur geleund.
„Breng hem in de badkamer.”
Jan en Rodney samen droegen Breitstein, die nog met zijn benen probeerde te spartelen, de badkamer in. Kaalmans, gebonden op bed liggend, hief zijn hoofd op en keek belangstellend naar deze optocht.
In de badkamer stond een tafel. Anderson nam het kleedje er af en schoof het meubel met de poten tegen het betegelde, ingebouwde bad.
„Leg hem op de tafel met zijn hoofd boven het bad.” Jan had een vaag idée dat Anderson zou dreigen, Breitsteins tenen te schroeien met een sigarenaansteker of zoiets. Hij vroeg:
„Moeten we hem op tafel vastbinden, mijnheer Anderson?”
„Oh nee, dat is niet nodig. Houdt hem maar vast, jullie drieën, bij armen en benen. Ik ben zo klaar.”
Rodney ging bij het eind van de tafel staan en legde zijn stevige handen om Breitsteins enkels. Jan en Arie namen ieder een arm. Anderson knikte en nam de rubberslang waaraan de losse douche bevestigd was. Hij draaide de kraan open en het water siste in de badkuip door de chroomstalen sproeier. Anderson lichtte de sproeier op tot Breitstein hem kon zien:
„Gezien, vriendje? Ik zal beginnen met koud water.” Rodney waarschuwde:
„Hij zal schreeuwen als een speenvarken.”
Anderson haalde zijn schouders op.
„Leg twee vingers op zijn adamsappel. Eén kik en je drukt.”
Rodney gooide zijn jas uit, rolde zijn overhemdsmouwen op, stak zijn polshorloge in zijn zak, greep met de ene hand Breitsteins haren vast en legde twee vingers op zijn keel. Anderson zwaaide de spuitende sproeier over het gezicht van de bandiet, die prompt probeerde zijn hoofd onder het water uit te draaien. Maar de handen van Rodney waren veel te stevig. Het koude water stroomde over Breitsteins gezicht, liep in zijn neus en ogen en in zijn mond, als hij adem probeerde te halen. Hij begon te proesten en te sputteren, begon te hoesten en tien seconden later vocht hij als een wilde om onder het water uit te komen. Jan en Arie snapten nu, waar het om begonnen was. Het slachtoffer van dit pijnloze grapje kon kiezen; niet ademhalen en dat ging moeilijk, of doorgaan met water slikken tot hij vol zat. Anderson liet het water precies dertig seconden stromen – gemeten op zijn polshorloge. Toen zwaaide hij de sproeier boven Breitsteins gezicht weg en informeerde:
„Wel vriend? Wil je praten? Zo niet, dan gaan we door. Maar ik waarschuw je; dan draai ik ook de heetwaterkraan open.”
Breitstein lag naar adem te happen of hij een kilometer hoge berg was opgerend. Zijn haren, overhemd en jas waren kletsnat van water. Er stond een wilde blik in zijn ogen.
„Nein, nein, jai doivel... Iek zal spreken.”
Anderson draaide rustig de kraan dicht en hing de sproeler op.
„Ik adviseer je, mijn vriend, om de waarheid te spreken, want als je me voor de gek houdt, krijg je een portie van datzelfde als ik terugkom, en dan zal het heus langer duren dan dertig seconden.”
„Nein, nein; iek zal die waarhaid spreken.”
„Waar is Jeffries heen?”
„Naar het vliegveld. Hai wielde het eerste vliegtoig naar Johannesburg en vandaar naar London. Het vliegtoig vertrok om elf uur precies.”
Aller ogen gingen naar polshorloges. Het was tien over elf!
Anderson rende de zitkamer in en greep de telefoon. „Hallo, centrale!... Verbind mij onmiddellijk met het vliegveld. Het is dringend.”
Jan en Arie volgden hem, terwijl de agent achterbleef om een oogje op Breitstein te houden. Zij lieten geen oog van Anderson af en wachtten ademloos.
„Hallo?... U spreekt met de Stiletter Scheepswerven! Is het vliegtuig naar Johannesburg al weg?... Oh ja. Precies op tijd vertrokken. Luister. Het is een zaak van vitaal belang, dat een van onze directeuren in Londen is vóór het lijnvliegtuig, dat aansluit op de machine van elf uur uit Kaapstad, en hoe ... ?” De hoorn begon metaalachtig te sputteren, toen het vliegveld begon te spreken. Anderson luisterde en fronste zijn voorhoofd. „Juist, ja. Kan ik een extra vliegtuig huren?”
Weer sputterde de telefoon. De jongens trachtten op Andersons gezicht te lezen wat de andere kant hem vertelde. Arie was vol bewondering voor een man, die gewoon ergens een telefoon opnam en rustig kletste over het huren van intercontinentale vliegtuigen of hij een taxi bestelde in Amsterdam.
„Dank u,” zei Anderson. „Dat duurt te lang. Ik zal er geen gebruik van maken. Nog een vraag. Is met dat vliegtuig naar Johannesburg een mijnheer Jeffries vertrokken?”
Er was een ademloze pauze van ongeveer een halve minuut. Toen sputterde de hoorn weer.
„Hij is vertrokken? Dank u wel.”
Anderson gooide de telefoon neer en rende de badkamer in, orders gevend, terwijl hij liep:
„Rodney, jij blijft hier. Stop een prop in Breitsteins mond en bind hem op bed. Verlaat deze kamer onder geen voorwaarde tot ik terugkom. Als er iemand komt en lastige vragen stelt, geef dan geen antwoord en zeg, dat ik alles zal oplossen. Gesnapt?”
„O.K. sir.”
Anderson graaide naar de telefoongids, vond het nummer, dat hij zocht en draaide de centrale, terwijl hij tegen Jan zei:
„Jullie hebben mij fantastisch geholpen, jongens, en nu is het mijn beurt om jullie uit de knoei te halen. Ik heb nogal wat in de melk te brokken hier en daar. Centrale?... Mag ik de stad van u?”
Anderson draaide een nieuw nummer.
„Met het huis van mijnheer Elephant?... Rufus, je spreekt met Anderson. Geef mij mevrouw aan de lijn.” Hij had haar binnen tien seconden.
„Judy, je spreekt weer met Anderson. Ik heb twee van die bandieten uit het KLM-vliegtuig te grazen... Neen, dat duurt te lang, dat vertel ik je later wel. Ik moet het privé-vliegtuig van James hebben en meteen. Nu direct... Ja, dat weet ik wel, maar ik blijf er persoonlijk voor verantwoordelijk. Een van die bandieten zit in een vliegtuig naar Londen en heeft belangrijke papieren van James en mij bij zich. Wil jij nu het vliegveld opbellen en ze vertellen, het vliegtuig van James direct voor ons klaar te maken?... Natuurlijk, kind... Nee, we gaan er recht van hieruit naar toe. Ik zie je nog wel als die historie achter de rug is. So long!” Zij renden de hoteltrappen af, want ze hadden geen geduld om op de lift te wachten, en stoven de hotelhall door als een dol geworden patrouille. Bezadigde gasten keerden zich ontsteld om en staarden naar de draaideuren, die nog rondtolden, toen ze buiten al in de auto zaten. Anderson gelastte:
„Terug naar het vliegveld, zo snel mogelijk. Elke minuut is er één.”

TWEE JONGENS IN EEN RACEVLIEGTUIG.

De heldere lichten van Kaapstad flitsten voorbij de vensters van de ronkende auto. Arie maakte zich bezorgd.
„Jan, wat moeten we zeggen, als ze ons vragen hoe Kaapstad er uitzag?”
„Dat we terug zullen moeten om op ons gemak te kijken.”
Anderson, naast de chauffeur, draaide zich om.
„Het is nog geen middernacht. Dit vliegtuig van James Elephant is iets heel speciaals. Heb ik jullie verteld, dat Elephant directeur is van een vliegtuigfabriek?”
„Nog niet.”
„Wel, hij is 't. Dit vliegtuig, waar ik over telefoneerde, werd gedurende de oorlog ontworpen en als testmodel gebouwd. Ze hebben er twee millioen pond aan uitgegeven en het ding was bestemd om de snelste jager te
worden, die op dat ogenblik bestond, maar toen kwam de straalaandrijving en jagers met gewone motoren hoorden verder in de lappenmand thuis. Dus dit vliegtuig is nooit in productie gekomen en Elephant heeft het testmodel gehouden voor privé gebruik, omdat het zo razend snel is. Het heeft twee millioen pond gekost en brengt op het ogenblik misschien twee duizend op.
Het is waarschijnlijk de snelste machine ter wereld, door gewone motoren aangedreven. De naam van het ding is: „Bliksemstraal”, en je zult zelf wel ontdekken hoe juist die naam is. De machine heeft een eigen piloot; een vroegere stuntvlieger, waarmee jullie nu naar Londen gaan.”
„Maar wat is zijn actie-radius?”
„Wou ik juist over beginnen. Je zult één of twee keer moeten landen en tanken tussen hier en Londen, maar dat geeft niet, want de Bliksemstraal kan elk commercieel toestel de helft van de tijd voorgeven en nog vlugger aankomen. Hebben jullie geld genoeg bij je?” „Alleen wat we bij ons hadden, toen we uit Amsterdam vertrokken.”
„Je hebt meer nodig. Ik zal benzine voor jullie in orde brengen door te telegraferen naar je landingsplaatsen, en hier heb je nog wat contant geld ook.” Hij trok een portefeuille uit zijn zak en overhandigde hun een pakje bankpapier.
Zij waren aan de rand van Kaapstad en de auto reed vèr over de honderd.
Arie zei, met respect in zijn stem:
„Nou, mijnheer Anderson, u moet in uw jonge jaren een wilde baas zijn geweest.”
Jan zei droogjes:
„Hij is nog steeds niet zo erg tam.”
Anderson keerde zich naar hen om.
„In dat vak waar ik in zit, gaat het soms rauw toe. Je moet alleen precies weten wanneer je wild moet zijn en wanneer tam. Als je wild doet op de verkeerde ogenblikken, maak je brokken als een stier in een porceleinwinkel. Als je in Londen soms hulp nodig hebt, ga dan naar dit adres toe ...” Hij schreef enkele woorden op een stukje papier.
„Ik zal deze man telegraferen, en als je bij hem komt, staat hij voor je klaar.”
Jan keek peinzend naar het stukje papier, dat Anderson hem overhandigde.
„Als wij naar de maan zouden willen vliegen, had u daar natuurlijk óók uw relaties zitten?”
„Zeker,” zei Anderson, „het mannetje in de maan is in mijn dienst. Nog iets in orde te brengen? Nog wensen of verlangens?”
„Nee, Sinterklaas,” zei Arie.

* * *

De enorme electrische klok tegen de gevel van het vliegveldgebouw wees vijf en twintig minuten na middernacht aan. Anderson stak zijn hoofd buiten het portier:
„Ik ben Anderson. Het vliegtuig van Elephant is voor mij klaargemaakt. Waar kan ik het vinden?”
Een man in uniform sprong op de treeplank.
„Rechtdoor en de eerste startbaan linksaf.”
Zij suisden langs twee grote lijntoestellen, die juist waren aangekomen, en stopten aan het einde van het veld voor een kleine hangar, die alleen stond. Twee mannen waren juist bezig een tweemotorig vliegtuig naar buiten te rollen. Het was iets groter dan Jan en Arie verwacht hadden, met opvallend korte vleugels en een gedrongen bouw; de korte, stevige bouw van een hommel. Jan en Arie gingen onmiddellijk helpen het vliegtuig over het gras te rollen. Er werden blokken voor de wielen gelegd en de piloot, die al in de cockpit zat, kreeg een seintje. De korte, nijdige huil van electrische startmotoren jankte door de nacht.
Scherp klonk het sissen van de lucht, die werd ingezogen. De propellers draaiden schokkend rond... Een knal, en toen sloegen de motoren aan, met een gebrul, dat de hangar deed dreunen. Toen ze regelmatig liepen opende de piloot een kleine glijdeur en liet zich op de grond zakken. Anderson ging op hem af en schudde hem de hand. Zij moesten schreeuwen om elkaar te verstaan. Blauwe vlammen spoten uit de uitlaten en de machine steigerde tegen de blokken voor zijn wielen. „Deze jongens,” schreeuwde Anderson tegen de piloot, „zijn mijn afgezanten. Het zijn speciale producten. Ooit gehoord van die drie bengels, die een paar maanden hebben doorgebracht op een muiterschip in de Stille Zuidzee?”
De piloot keek met plotselinge belangstelling naar Jan en Arie. Hij was bezig een sigaret te rollen, maar hield daarmee op en staarde naar de dikke, sproetige Arie en naar Jan Prins, die met de handen in de zakken de lijnen van het vliegtuig bestudeerde.
„Zijn dàt er twee van?”
Anderson vertelde hem in het kort wat er gebeurd was met het KLM-vliegtuig en over de rollen, die Jan en Arie hadden gespeeld in het gevecht met de bandieten. De piloot stak zijn sigaret aan met de lucifer in zijn holle hand.
„Was u er zelf ook niet bij?”
„Als je er iets van weten wilt, vraag het die twee jongens maar. Jullie hebben onderweg tijd genoeg om te kletsen. Maar vergeet dit niet: als die twee bengels er niet geweest waren, leefde ik nu niet meer.”
Jan en Arie kwamen op hen af slenteren. De piloot begon zijn vliegpak aan te trekken.
„Dus jullie tweeën hebben zo'n ervaring met muiters, zeerovers, piraten en dat soort grapjassen, hè? Ik waarschuw je maar vast; probeer die gijntjes niet op mijn schip.”
Anderson trok hem aan zijn mouw.
„Clark, verknoei nou geen tijd. Die andere vent heeft al twee uur voorsprong.”
„Maak je niet druk. Komt voor mekaar. Al hadden ze tien uur op ons voor.”
„Wat je ook doet, zorg dat je in Londen bent, minstens twee uur vóór het lijnvliegtuig. Dat is alles.”
„Dat is een koud kunstje.”
„Waar ga je tanken?”
„Hangt van de wind af. Nairobi is het handigst, denk ik.”
„O.K. Zo gauw je het weet, telegrafeer mij dan bij Elephant. Ik zal telegrafisch de boel in Nairobi in orde maken. Heb je geen tweede piloot nodig?”
„Kan ik alleen wel af. De jongens kunnen koffie voor me zetten.”
„Maar het is toch prettig, als je elkaar af kunt lossen?” „Man, ik heb toch een automatische piloot; dikwijls beter dan een tweede man.”
Anderson maakte een handgebaar.
„O.K., jij bent de kapitein.”
De piloot gooide zijn sigaret weg.
„Wel, de kist is warm. We zullen gaan.”
Arie en Jan schudden Anderson stevig de hand. De wind, door de propellers veroorzaakt, rukte aan hun haren en Andersons jas fladderde.
„Good luck!” schreeuwde hij. „Jullie hebben het wèl verdiend!”
De cabinedeur sloeg dicht. Clark dook in zijn cockpit. De lichten in de kleine, maar gezellige cabine gingen aan. Het grommen der motoren groeide aan tot een machtig gebrul, dat de hele wereld scheen te vervullen. Het vliegtuig zwaaide heen en weer... Lichten schoten voorbij.
„We rijden!” riep Jan, maar hij kon zijn eigen stem niet horen in het lawaai der motoren. Sneller en sneller schoten lampen voorbij... Het schokken en zwaaien van de vloer hield plotseling op, toen de „Bliksemstraal” de grond verliet. Arie zat op een smal blauwleren klapstoeltje, tegenover Jan aan de aluminium tafel. Het helle, electrische licht schitterde in aluminium overal om hen heen, maar plotseling zag Jan een blik van afgrijzen en schrik op Arie's rond gezicht.
„Arie, wat hèb je?!”
„We hebben niks te eten meegenomen!”
Jan begon bulderend te lachen en hoe harder hij lachte, hoe nijdiger en hoe bezorgder Arie keek. Toen Jan was uitgelachen, was het vliegtuig twee duizend meter hoog, en nog steeds snel klimmende, op weg naar Londen, waar zij zonder enige twijfel ver vóór Jeffries zouden aankomen.
* * *
Op datzelfde moment viel Jeffries in slaap in de ruime zetel van een comfortabel lijnvliegtuig, er van overtuigd, dat hij een heel slimme jongen was, en dat niets ter wereld hem nog zou kunnen beletten dat kleine stukje carton, dat hij gevonden had in het deksel van de leren handschoenendoos, in goede orde in Londen af te leveren. Maar Jeffries had zijn tegenstanders onderschat!

De verdere avonturen van Arie Roos, Jan Prins en Bob Evers in hun achtervolging van Jeffries leest u in het boek:

„DE JACHT OP HET KOPEREN KANON” van dezelfde schrijver: Willy van der Heide.