DRIE JONGENS VERTREKKEN NAAR BUENOS AIRES!

Jan Prins werd door sommige van zijn leraren uitgescholden voor een luie jongen. Stop! In elke klas van elke HBS zitten jongens die niet werkelijk lui zijn, maar die liever twee dagen hard werken aan een boot, of aan een radio knoeien, dan één uur geschiedenis blokken. De directeur van de HBS had dat goed gezien. Hij zei tegen Jans vader:

„Ik houd vol, kolonel, dat Jan niet lui is. Hij is zelfs heel vlug en ijverig . . . in de vakken die hem interesseren. Maar de rest laat hij gewoon liggen en dat kan natuur- lijk niet!”
De oude kolonel Prins, die tientallen jaren in het Indische leger had gediend, stampte op de vloer met de zware stok die hij altijd bij zich had.
„Kunt u mij dan vertellen wat een van die dingen is, waar hij zich zo voor interesseert?”
De directeur glimlachte en trok aan zijn puntbaardje: „Boten, kolonel. De jongen is dol op alles, wat met boten en varen te maken heeft. Bovendien weet hij ontzaglijk veel af van machines en electriciteit. Hoe hij er aan komt, is me een raadsel . . . maar hij wéét het. Mag ik u een goede raad geven?”
De oude kolonel keek de directeur wat scheef aan. „Wel, geef op! Ik ben benieuwd.”
„Belooft u hem een zeilboot met Augustus, als hij dit jaar geen onvoldoende haalt.”
De kolonel tikte met zijn stok op het parket, gaf toen een korte, militaire blaf, en zei:
„Boot? Zeilboot? Mocht wat! — Ik weet iets veel beters. Ik dank u voor uw raad. Goedenmiddag!”
Kolonel Prins was een voortvarend man. Hij praaide meteen buiten een taxi en blafte:
„Naar rederij Roos. Prins Hendrikkade!”
Jan Prins en Arie Roos waren sinds jaren de dikste vrienden. De vader van de dikke, roodharige, sproetige Arie had een der grootste vrachtrederijen van Amster- dam. Zijn boten voeren de hele wereld over en in alle havens van Australië, China en Zuid-Amerika waren ze bekend: de „Roos”-boten, met een groene band om de pijp, waarop een witte roos.
De oude kolonel Prins en de oude reder Roos hadden samen op school gezeten en waarschijnlijk ook eens samen onvoldoende’s gehaald.
Prins marcheerde dwars het kantoor door en bij Roos binnen.
„Morge!”
„Ha, die snor,” zei de oude Roos tegen de kolonel. „Wat heb je nú weer?”
Prins verknoeide nooit tijd. Hij porde Roos met zijn stok in zijn maag, over het grote bureau heen.
„Varen die stinkboten van jou nog overal heen?”
Roos krabde zijn hoofd.
„Vanmorgen voeren ze allemaal nog . . . als ze intussen niet gezonken zijn . . .”
„Die jongen van mij, die Jan . . .”
„Wat is er mee?”
„Mot in de grote vacantie een maand op een van die stinkboten van jou mee, als hij een goed rapport heeft.” „Is dat alles?”
„Yes.”
„O.K. Dan stuur ik meteen dat dikke, rooie gevaar van mij met hem mee. Ze leren er wat van en we zijn een maand van ze af.”
Maar vóór het Augustus was, kwam er wat bij. De oude Roos had allerlei zakenrelaties in de Verenigde Staten: hij kende daar heel goed de directeur van een grote fabriek van vliegtuig- en andere motoren. En die direc- teur had een zoon . . . je voelt het natuurlijk al: die zoon heette Bobbie Evers en die moest óók mee . . .

* * *

En zo kwam het, dat Jan Prins vroeg in de morgen van 3 Augustus over de achterverschansing hing van een van de „Roos”-boten op de wilde vaart, met zijn twee vrienden naast zich. Zij wuifden naar een groepje men- sen op de kade, dat snel kleiner werd. En eerlijk gezegd waren ze blij, toen het uit het gezicht verdween, omdat er een grote IJ-pont tussen schoof, want al dat gewuif, hoewel het wel nodig was natuurlijk, stond toch eigen- lijk nogal sentimenteel en als ze aan iets een hekel hadden, dan was het aan begroetingen en afscheid nemen met geween en gewuif.

De grote Amsterdamse haven was lichtgrijs in het zon- licht van de vroege zomermorgen, met schepen links en zwaaiende kranen rechts en de snelle bootjes van de havenpolitie die overal tussen door glipten . . .
Hun boot heette „Esperanza”, en was op weg naar Zuid-Amerika, met als eerste haven van bestemming Buenos Aires . . . en daarna? Wilde vaart!
Arie gaf ineens Jan een mep op zijn schouders.
„Man! Wat een leven! Een hele maand op dit schip! Stormen meemaken en de halve wereld zien! Buenos Aires bekijken en politieagenten plagen in Monte Video . . .”
Ze waren niet van de verschansing weg te slaan en keken naar de tientallen schepen, links en rechts. „Ik heb die schuiten al jarenlang gezien,” zei Arie. „Maar nu zien ze er ineens héél anders uit.”
Ze voeren het Noordzeekanaal door, onder de Hembrug, en door de grote sluizen van IJmuiden. Nog tussen de pieren bemerkten zij al de eerste deining van de zee. Het dek ging langzaam onder hun voeten op en neer. „De zee!” zei Jan, en keek uit over het grauwe water, waarover rijen van zilver-schuimende golven aanstre- ken, met enkele meeuwen er over heen scherend.
Bob Evers grinnikte.
„Ik ben een week geleden dit water overgestoken. Ik ben zeeziek geweest. Ik krijg het niet opnieuw. Jullie wel.”
„Sakkerneusje,” zei Arie. „Dan ga ik eerst eten, voor ik het niet meer kan. Ik heb honger als een paard.” De anderen begonnen meteen te lachen. Arie was beroemd om de hoeveelheden die hij verslinden kon. Arie’s leven was vol van mensen die in zijn dikke benen knepen en vroegen, of die soms hol waren en of hij een gat in zijn maag had. Hoeveel Arie ook at  hij had kort daarna wéér honger. Hij had allang zo dik moeten zijn, dat er wel zeventien Arie’s uit hadden gekund, maar no sir! Hij bleef altijd precies even rond — werd niet magerder en niet dikker, en lette steeds op of er iemand een boterham over had.
Zij keerden zich om en liepen naar het midden van het schip, waar de kombuis was. De zwarte, stalen deur stond wijd open, want het was prachtig weer en een heerlijke geur van verse koffie en kokend eten dreef naar buiten. De drie jongens gingen in de deuropening staan en keken zwijgend naar binnen. De scheepskok, met een grijsgrauw voorschoot omgebonden, een muts op het hoofd en een baard van twee dagen, stond met een enorme houten lepel in een pot te roeren en floot „Ketelbinkie”. Hij keek niet op of om.
De jongens stonden eerst een tijdje stil, begonnen toen met hun voeten te schuifelen en vervolgens te hoesten. De kok floot door en roerde.
Eindelijk werd het Jan te machtig.
„Kokkie . . . Hei, kokkie!”
De kok hield op met roeren, trok zijn wenkbrauwen op tot bijna onder zijn muts en staarde hen verbaasd aan. „Kokkie, wanneer gaan we eten?”
De kok keek hen aan of hij niet drie jongens zag, maar drie ontsnapte, paars geverfde brulapen, en begon onder zijn muts te krabben.
„Wat zei je?”
„Wanneer we gaan eten, kokkie?”
De kok zette zijn handen in de zij, trok rimpels in zijn bemeeld gezicht en stond vlak voor hen stil.
„Wat vertel je me nou? Jullie hebben toch zeker pas gegeten!”
Scheepskoks zijn een raar slag lieden. Net als militaire koks zijn het kerels, die hun leven doorbrengen met mopjes tappen ten koste van hongerige lieden, die om de hoek van de kombuisdeur komen loeren of er niet een hapje te halen valt. Deze kok maakte op de regel geen uitzondering. Maar die eigenaardigheid van scheepskoks kenden de jongens natuurlijk nog niet. „Wel wel,” zei de kok, verontwaardigd hoofdschuddend, „jullie zullen je toch aan de scheepstijden van eten motten wennen. Daar is niks aan te doen. Die landrottentijden van bikken gelden aan boord niet, hoor! Op zee is alles anders dan aan wal. Zul je wel merken.” „O,” zei Jan Prins, die niet zeker wist of hij nu bij het been genomen werd of niet. „Hoe zijn die etenstijden aan boord dan?”
„Dat hangt er van af, hè?” zei de kok. Hij haalde een pakje tabak uit zijn zak, een pakje vloei van onder zijn muts, en begon zorgvuldig een cigaret te rollen. De potten op het grote fornuis stonden te pruttelen dat het een aard had en de heerlijkste geuren kwamen voorbijdrijven. Bob en zijn vrienden voelden met de minuut hun magen harder knorren. Kokkie rolde de cigaret, likte er lijzig langs en stak haar aan.
Arie werd ongeduldig:
„Je zou ons vertellen over de etenstijden aan boord.” „O ja, da’s waar ook. Tja, dat hangt er van af hoe oud je bent, hè?”
Arie keek de kok met ietwat ontstelde ogen aan.
„Hoe oud . . .?”
Jan Prins begon te grinniken.
„Ik dacht dat het afhing van de maat van je schoenen.” De kok keek hem lang en strak aan. Zo lang, dat Jan ophield met grinniken en met zijn voeten begon te schuifelen.
„Wou jij soms grappig zijn?”
„Ik? Hoezo? Nee eh . . .”
De kok bleef hem strak aankijken.
„Ik dacht het. Met dat soort knaapjes maken we korte metten.”
Hij wendde zich tot Arie.
„Je mag eten naarmate je harder werkt en ouder bent, zie je. De kapitein is het oudst en werkt het hardst en die mag het meeste eten. Vlak daarna komt natuurlijk de kok. En na de kok de eerste stuurman en zo ga je verder . . .”
Hier werd Bob Evers onrustig. Hij verstond er maar heel weinig van, en stootte Jan aan.
„What does he say?”
„Hij zegt, dat, hoe ouder je bent, hoe meer je aan boord mag eten.”
Bob Evers staarde Jan aan en toen de kok.
„I thought they all ate as much as they wanted on a ship.”
„Wat!” riep de kok, die heel goed Engels bleek te ver- staan. „Allemaal zoveel als je lust? ’t Zou een mooie pan worden! Als we zoveel eten moesten stouwen, bleef er geen plaats over voor lading! Hoe meer je doet, hoe meer je eet!”
„En wij?” vroeg Bob. „Wij doen helemaal niks!”
De kok keek bedenkelijk.
„Da’s een moeilijk geval. Ik zal de kapitein eens vragen wat ik daarmee aan moet. Helemaal niks te eten geven gaat natuurlijk niet.”
„Nee,” zei Arie, met angst in zijn ogen. „Dat kan beslist niet.”
Jan Prins stond in stilte te lachen om die Arie, die zó bang was dat hij tekort zou komen, dat hij het verhaal van de kok helemaal slikte.
„Nou,” zei de kok. „Kom maar vast binnen en ga aan die tafel zitten. Ik zal zien dat ik wat opscharrel om je op de been te houden . . .”
Hij zette een reusachtige pot koffie op tafel, haalde een groot witbrood te voorschijn en een blik boter, een halve Edammer kaas en een bus jam.
„Geef ’m maar van katoen en reken erop, dat het je laatste volle maaltijd is aan boord.”
Ze vielen aan. Vooral Arie Roos raakte ’m op een manier, die maakte dat de kok hem verstomd aan zat te staren.
„Ik hoop dat we Buenos Aires halen met jou aan boord,” riep hij na een tijdje. Arie keek verschrikt op en wees op zichzelf.
„Bedoel je mij?”
„Wie anders? Is dat eten! Je lijkt wel een baggermolen.” „Ik eet niks harder dan anders,” mompelde Arie, tussen twee happen door.
De kok schudde het hoofd.
„Nou snap ik dat er in Holland zo’n tekort is aan voedsel, dat ze nog Marshall-hulp nodig hebben. Twee van die knapen aan boord en ik kan vier en twintig uur aan één stuk dóórkoken. Ik mag wel zorgen, dat er een extra slot op de kombuis komt. Dat heb ik al wel geschoten.”
Bobs honger was al gestild en hij wilde over wat anders praten dan eten.
„Doen we geen enkele haven aan vóór Buenos Aires?” „Wat voor haven wou je dat we aandeden?”
„Nou . . . New York of Havana.”
De kok wees op Arie.
„Als hij zo bezig blijft, zullen we de eerste de beste haven moeten aandoen om nieuwe etenswaren in te slaan.” Jan Prins vroeg:
„Maken jullie nu vaak stormen mee?”
De kok mikte zijn peuk cigaret in de kolenbak en begon een nieuwe te rollen.
„Stormen! Práát me er niet van! Maandenlang ben ik van de ene in de andere verzeild. Knapen van stormen, meneer! Waar doorgewinterde zeerobben zó van schrok- ken, dat hun bakkebaarden in één nacht wit werden.” Omdat Bob Evers in het Engels was gaan praten, zaten ze nu allemaal Engels te spreken. Bob keek eens naar Jan. Moesten ze deze rare kok nu geloven of . . .
„Vertel eens een storm-avontuur,” zei Jan.
De kok leunde tegen de tafel.

„Ik moet eigenlijk piepers jassen. Maar ik zal je één verhaal vertellen over een storm, zó ijselijk . . . Och wat . . . je gelooft het tóch niet!”„Wij geloven alles,” verklaarde Jan Prins.
De kok keek hem waarschuwend aan.
„Dat moet je vooral niet doen, want ik waarschuw je voor de andere kerels hier aan boord. Die gewone zeelui spelden je vast wat op de mouw. Maar wat ik vertel is de zuivere waarheid. Daar kun je op rekenen!”
„Maar vertel nou dat verhaal van die vréselijke storm!” „Goed,” zei de kok. „Best. Maar ik heb je gewaar- schuwd. Jullie landlubbers hebben geen idee van wat er op zee zoal te koop is en ik verzeker je: als je het niet gelooft, smijt ik je alle drie zó de kombuis uit!” Jan, Arie en Bob bezwoeren om strijd, dat zij alles zouden geloven.
„Eerst een kop koffie!” zei de kok. „Want het is een verschrikkelijk verhaal.” Hij schonk zich een mok sterke koffie in, ging achterover liggen in zijn stoel en begon:
„Een jaar of acht geleden voer ik als koksmaatje op een schuit van de Australië-lijn. Van Rotterdam naar Sydney en dan al die kleine eilandjes af voorbij NieuwGuinea. Het zijn langzame, soliede boten, die tegen een stootje kunnen. Dat mag je wel hebben daar, want tjonge, tjonge, wat kan het dáár stormen! Wel, we voeren midden op zee en er was niks waaraan je kon zien dat er wind op komst was — het water glad als een spiegel en de zon recht boven je kop. Het was zo heet, dat de baardstoppels van je kin schroeiden.” „Hahahaha!” lachte Jan.
De kok keek hem boos aan.
„Wat valt er te lachen, aap van een jongen?”
„Dat de baard van je kin schroeit . . . Dan is je huid al- lang zwart geschroeid!”
De kok nam de cigaret uit zijn mond en staarde Jan aan, tot die bijna een kleur begon te krijgen.
„Mot je hèm zien!” zei de kok, „dat is koud een blauw uur op zee en dat gaat een ouwe rot als ik het vak verbeteren. Heb jij tien jaar gevaren of ik?”
Jan haastte zich te erkennen, dat de kok langer op zee was geweest.
„Nou dan. Dat je baard wel schroeit en je huid niet, komt omdat je huid kletsnat is van het zweten. Het kan daar in de tropen zo verschrikkelijk heet zijn, dat de ijzeren platen van het schip sissen en stoomwolken geven waar ze de zee raken. O, zo. En zo was het ook die dag daar achter Nieuw-Guinea. De lucht op het schip was gewoon niet in te ademen door de stank van schroeiende baarden. Ik zette ’s morgens een ketel water op het ijzeren dek en het kookte vijf minuten later. De machinist, beneden, hoefde bijna geen kolen te gebruiken. Hij zoog de hete lucht naar binnen door zijn ventilatoren en blies die onder de ketels langs en het water er in kookte dat het een lust was.”
„Wat zijn ventilatoren?” vroeg Bob Evers.
„Die grote hoorns die je op het dek ziet staan, van boven omgebogen. Die blazen frisse lucht in de machine- kamers en in de ruimen. Moet er véél frisse lucht zijn, dan draai je ze met de openingen naar voren en anders keer je ze om. Nou — zo heet was het die dag waar ik je over vertel, dat de gloeiende wind, die door die kokers naar beneden kwam, de ketels op stoom hield. Hoef je niet te vragen!”
„Brandde de machinist zich dan niet aan de tocht?” vroeg Bob Evers, met een strak gezicht.
Kokkie keek hem streng aan.
„Wie vertelt dit verhaal? Ik of jij? Wil jij het soms verder vertellen?”
De drie vrienden verzekerden hem haastig dat het verhaal van hem was en van niemand anders. De kok bromde wat.
„Die brutale landrotten altijd . . . En die Amerikanen denken maar dat ze alles beter weten. Midden in die hitte komt er zonder waarschuwing een water- en windhoos aanstuiven. We zagen hem wel, maar het ging zo snel dat-ie ons te pakken had voor we iets konden doen.”
Arie vroeg:
„Pardon, kok. Wat is een water- en windhoos?”
„Dat is een draaiende windhoos, die het water van de zee enkele honderden meters hoog mee de lucht in heeft gezogen. Snappie? Gewoon een omgekeerde draaikolk in de lucht. Die draaiende pilaar van water stuift op ons af en voor we zelfs maar kunnen schreeuwen, wordt ons hele schip door die hoos omhoog gezogen. Drom- mels . . . ik krijg nog de griezels als ik eraan denk . . .” Hij hield op, haalde een geweldige rode zakdoek uit zijn zak en begon zijn voorhoofd af te vegen en te blazen. De drie jongens, hun kin in hun handen gesteund, wachtten geduldig af tot hij door zou gaan.
„Poeh,” zei de kok. „Ik krijg nog altijd last van m’n hart als ik er aan terugdenk. Ik dacht: — Kok, jongen — daar ga je. Ik voelde het schip onder mijn voeten hoe langer hoe sneller ronddraaien . . . en toen was dat gedraai ineens uit. We zaten midden in de hoos en die hoos was hol.”
Bob Evers staarde hem aan.
„Hol? Leeg van binnen? Hoe kan dat nou?”
„Dat kan heel makkelijk, aap van een jongen. Heb je nooit in het badwater gekeken als het bad leeg loopt, of een vaste wastafel? Dan komt er boven dat gat een draaikolk en midden in die draaikolk is een leeg gat. Daar is geen water — alleen lucht. Zo was het met die waterhoos ook. Het was een geweldige, draaiende trechter, die op zijn punt stond en zo voortstoof. Maar toen we eenmaal door de waterwand van die trechter héén waren, wisten we niet wat we zagen! Rondom ons liepen de waterwanden van die trechterhoos omhoog zover je kijken kon. Die wand draaide met een reuze- vaart rond, maar binnenin was natuurlijk geen aasje wind. Maar het gekste was, dat midden in die hoos een compleet eiland dreef.”
Ze riepen alle drie:
„Een compleet eiland?”
„Juist, meneer. Dat was zeker door die hoos losgerukt en óók opgezogen. Ik heb niet aan die hoos gevraagd hoe die aan dat eiland kwam. Maar het lag daar heel rustig onderin de watertrechter en draaide langzaam rond, net als wij. En niet zo’n klein pest-eilandje! Het was een eiland van rots, met in het midden een grote berg.”
„Kom nou,” zei Bob. „Hoe kan een eiland van rots nou drijven!”
De kok zuchtte, greep zijn zakje tabak en begon weer een cigaret te rollen.
„Ik hou op met vertellen. Zó is er geen lol aan. Als jullie denken àlles beter te weten . . .”
„Nee!” riep Jan haastig. „Hij gelóóft het wel. We snap- pen alleen niet, hoe het kan!”
„O,” zei de kok. „Dat verandert. Nou we hadden net goed en wel dat eiland in de gaten, en waren een beetje bekomen van de angsten, of daar begint me die berg op het eiland te rommelen en gloeiende as en rook- wolken uit te braken of het zomaar niks is.”
„Een vulkaan!”
De kok knikte ernstig.
„Precies. De schrik die ik beleefde toen ik door die hoos werd opgeslokt was nog niets, bij de schrik die me toen in mijn benen schoot. Gloeiende as en wolken gruis kwamen op ons schip neer en ik verwachtte elk ogen- blik levend te worden gekookt, toen met een donde- rende knal de hele kop van de vulkaan uit elkaar sprong. We werden met schip en al weer de waterwand van de hoos in geslingerd . . . en glad er doorheen. Toen ik het water uit mijn ogen had geveegd, was de hoos weg en we dreven weer op zee. Die hoos was uit elkaar gevlogen toen die vulkaan er binnenin uit elkaar klapte. Ook van het eiland was niks meer te bekennen.”
„Gezonken natuurlijk,” zei Arie.
De kok knikte somber.
„Dat dacht ik toen ook. We waren allemaal ontzettend blij, dat we aan die hoos waren ontsnapt, maar we raak- ten van de hoos in de drup. Er kwam een storm, zo erg als ik nog nooit heb meegemaakt. De masten, de schoorstenen en de brug van de kaptein gingen bij de eerste vlaag al overboord. Daarna moest de railing er aan geloven. Wat de wind niet van dek afblies, sloegen de golven wel overboord. Onze kaptein liet zich vastbinden aan een stomp van de mast en daar bleef hij tot de wind zijn ene oor afwoei. Het oor verdween natuurlijk over- boord. Maar de wind werd nog sterker en toen gebeurde het vreselijke . . .”
Kokkie hield op en begon zijn cigaret, die los was gegaan, vast te likken.
„Hé, toe, kokkie. Wat was dat vreselijke?”
„Ontzettend! Het woei zo hard, dat de koppen van de klinknagels in de huid van het schip er af vlogen. De stalen platen kwamen los te zitten en een ogenblik later vlogen die staalplaten door de lucht als blaadjes zilverpapier . . .”
Hij begon met zijn rode zakdoek over zijn voorhoofd te vegen.
„Maar wat gebeurde met het schip?” drong Jan Prins aan.
„Het schip zonk,” zei de kok.
„Maar hoe ben jij dan gered?”
De kok schudde het hoofd.
„Tja jongens, da’s heel raar gegaan. Ik was met de kaptein alleen aan dek toen het gebeurde. De kaptein had grote oren. Heb ik je daarnet niet verteld dat er een was afgewaaid? Precies. Nou — ik kroop net met levensgevaar naar hem toe om zijn andere oor vast te binden, toen met een gekletter als een machinegeweer alle klinknagels van dek wegvlogen. De kaptein werd, omdat zijn oor zoveel wind ving, het luchtruim in ge- blazen. Ik pakte nét op tijd een losgescheurde plaat van het dek vast en vloog hem achterna.”
„Lieve deugd!” zei Arie. „Net zo’n verhaal als van Baron van Münchhausen.”
„Met dàt verschil,” zei de kok, hem streng aankijkend, „dat de Baron van Münchhausen leugens vertelde. Maar deze verhalen heb ik allemaal zelf beleefd.”
„Dat voelen we met onze klompen aan,” zeiden de jon- gens. „Maar verder? Jullie vlogen samen door de lucht — de kapitein zeilend op zijn oor en jij vastgeklemd op een stalen plaat.”
De kok keek droevig.
„Het is eigenlijk een triest verhaal. Voor we een paar minuten in de lucht waren, woei de kaptein zijn andere oor óók af en de arme man verdween in de golven. Ik was de enig overlevende van het schip die verder vloog. Dat duurde een hele tijd, tot ik onder me in de golven een eiland zag. Een behoorlijk groot eiland, met rotsen en bossen erop. Dus ik stuurde naar beneden en . . .” Bob Evers zei: „Hoe kon je dat dan? Er zat toch geen roer aan die plaat?”
„Nee, maar als ik aan één kant ging liggen, ging de plaat scheef hangen en dan dook-ie rechts of links naar beneden. Net als een zweefvliegtuig. Wel, ik landde op dat eiland en rende meteen het bos in om wat eten te zoeken, want ik brulde van de honger. Ik liep het bos door met mijn koksmes in de hand, dat ik nog aan een riem om m’n middel had. Papegaaien zag ik genoeg, en af en toe een troep apen die me uitlachten, maar ik kreeg niks te pakken. Na een paar uur zwerven kwam ik aan een diep ravijn, een spleet in de grond met steile wanden. Aan de overkant stond een sappige antilope, die met zijn horens in lianen en andere slingerplanten verward was geraakt. Ik dacht: Kokkie — dáár heb je geluk!”
Antilopebout is heerlijk, dus ik peinsde op een middel om over die rotskloof heen te komen. Langs de rand lopend, vond ik een lange, smalle boom, die dwars over de kloof was gevallen. Ik ging als ruiter te paard op die stam zitten, met mijn koksmes tussen de tanden en begon naar de overkant te schuiven . . . Maar deksels! Mijn haar gaat nog overeind staan als ik er aan terug- denk . . . Ik was precies midden boven die afgrond, toen ik aan de andere kant een tijger uit de struiken te voorschijn zag sluipen. Ik stopte onmiddellijk en zat daar, met het koude zweet op mijn voorhoofd . . .” „Waarom?” vroeg Jan. „Je kon toch terug kruipen?” „Wat! Dan was ik mijn lekkere hap antilope kwijt!” „O ja, natuurlijk,” zei Arie begrijpend. Hij zat alweer aan een korst brood te knauwen.
„En bovendien,” vervolgde de kok, „keek ik om . . . en zag tot mijn ontzetting dat de terugweg was afge- sneden door een enorme bruine beer, die langzaam maar zeker achter me de boom begon op te kruipen.” „Goeie grut!” riep Arie. „Dàt is me wat! Vóór je een tijger en achter je een beer!”
„En allebei kropen ze . . . naar me toe. Er was niets dat ik doen kon. Ik zat in het midden van de smalle stam met alleen een koksmes, dat van geen enkel nut was, want ik ben Tarzan niet en onder mij een diepte van honderden meters . . . Woorden kunnen mijn ontzetting niet schilderen!”
Hij stopte weer en begon voor de zoveelste maal zijn voorhoofd af te vegen.
„Als ik dáár weer aan denk . . . Brrr!”
De drie jongens wachtten een hele tijd en konden zich toen niet meer inhouden.
„Hoe ben je gered?” vroeg Bob op het laatst.
De kok staarde hem aan:
„Ik? Gered? Hoe kom je er bij? Ik werd door de beide ondieren opgevreten.”
„Ha ha ha!” klonk een bulderend gelach achter hen. Door een openstaand raampje in de wand van de kom- buis stak het roodharige hoofd van een zeeman.
„De sterke verhalen van de kok!” zei dat hoofd. „Laat je niks wijsmaken, jonges! Die beer schrok zó ontzet- tend, toen die kok daar zich omkeerde en zijn lelijke gezicht liet zien, dat-ie aan hartverlamming stierf. Ha ha ha!”
De kok had ongemerkt achter zich gegraaid en maakte een plotselinge zwaai met zijn rechterhand. Hij had een afwasdoek in het vette afwaswater gesopt en die doek kwam kletsend midden in het lachende gezicht van de matroos terecht.
„Zo,” zei de kok met voldoening. „Dat zal je leren.” De matroos smeet de vaatdoek terug, maar de kok verwachtte dat en bukte. De natte doek smakte tegen de stalen kombuiswand, en de kok grinnikte:
„Dank je, anders had ik ’m zelf kunnen ophalen.” De matroos balde een vuist.
„Ik krijg je nog wel!”
De kok snoof.
„Hou je kalm of ik bak een portie jeukpoeder in je brood en dan kun je een hele nacht lang je buik liggen krabben. En ga nou weg en hou me niet op, want anders is jullie eten nog veel later klaar en daar heb je zelf maar de last van.”
De matroos bromde nog iets over pakken slaag, maar verdween uit de patrijspoort.
„Zie je?” zei de kok. „Zo moet je die knapen aanpakken. En nou motten jullie er ook uit, want ik heb een massa te doen. Vort — het dek op!”
Door de lucht zeilden grote, witte wolken. Het had de afgelopen nacht flink gewaaid en de zee deinde nog na met lange, grijze golfrijen, waarop witte, omgekrul- de schuimkoppen op hen af kwamen stuiven. Het schip liep een flinke vaart en aan weerskanten van de boeg spoot een witte golf omhoog. De jongens hingen over de railing, met fladderend haar.
„Wat loopt die schuit hard!” zei Bob, naar de boeg- golf kijkend.
Arie zei trots:
„Het is een van mijn vader’s snelste schepen.”
Bob keek omhoog naar de schoorsteen.
„Er komt anders bijna geen rook uit de schoorsteen.” Jan Prins grinnikte.
„Allicht niet, jij slimme Amerikaan. Dit is geen stoom- boot, maar een motorschip.”
Arie keerde zich om.
„Ik ga de kapitein vragen of we de machinekamer mogen zien.”
De brug, op een vrachtboot als de „Esperanza”, loopt over de hele breedte van het schip, van links naar rechts. In het midden is een gedeelte geheel dicht, met stalen wanden, waarin grote ramen, zodat de kapitein en de roerganger goed uitzicht hebben naar alle kanten. Arie klom de trap naar de brug op, en klopte op de deur van het eigenlijke stuurhuis. De kapitein, die met een matroos aan het roer stond te praten, keerde zich om toen Arie klopte en keek even verbaasd naar de drie gezichten achter het glas. Dan wenkte hij dat ze binnen konden komen, wat ze haastig deden. De kapi- tein was een korte, dikke man met een borst als een biervat en een gezicht, dat door wind, regen en bran- dende zon leerachtig was geworden en bruinrood van kleur. Als hij gewoon stond en met je praatte, hield hij zijn schouders ver naar achteren en zijn hoofd een beetje achterover, omdat zijn borst zo hoog en breed was, dat het leek of hij die met moeite ronddroeg.
Lieve deugd, dacht Jan Prins, ik zou niet graag een robbertje met die kapitein vechten. Hij lijkt mij zo sterk als een beer.
Maar de kapitein had nu een goedmoedige bui.
„Ja jongens, het zou een mooie boel worden, als ieder- een zo maar de brug op kon komen lopen voor een praatje. Dat moet geen gewoonte worden. Maar voor deze keer kan het best. Kwamen jullie maar eens kijken?”
„Nee kapitein,” zei Arie, „wij kwamen vragen of we de machinekamer mochten zien.”
De kapitein lachte breed.
„Dacht ik het niet! Dat is altijd het eerste wat jongens vragen. Ik heb wel eens oudere passagiers ook aan boord en die zeuren meteen of de bedden zacht zijn en of er geen kakkerlakken in hun kooien zitten. Kakkerlakken! In mijn schip!”
Zijn roodbruin gezicht werd nog een tintje roder.
„Ga maar op zoek naar de eerste stuurman. Stevens heet hij. Zeg maar, dat je van mij de machinekamer mag zien. Waar kijk jij zo naar?”
Jan Prins had aandachtig staan turen naar iets achter de rug van de kapitein.
„Naar die machinerie achter u,” antwoordde Jan Prins. De kapitein draaide zich om. De matroos stond onbeweeglijk achter het stuurwiel met zijn ogen gericht op een geelkoperen standaard. Achter hem was de stalen wand van de brug met allerlei instrumenten. Uit de vloer, opzij van hem, stak een standaard omhoog met een handvat er op. De kapitein wees met de steel van zijn korte pijp:
„Dat ding waar hij aan draait is het stuurwiel.”
Bob Evers keek hem verbaasd aan.
„Staat dat hier boven? Hoe kan dat nou?”
De matroos keek even van zijn stuurwiel op met een glimlach om zijn mond, als dacht hij: Die Amerikaanse landrotten ook.
Bob Evers zei:
„Een stuur of roer zit toch altijd achteraan het schip? Of gaat het met kettingen?”
„Wel wel,” lachte de kapitein tegen de matroos, „hij heeft wel eens wat horen luiden maar nog nooit de klepel gezien. Nee, het gaat niet met kettingen. Dan zouden we twee kettingen moeten hebben, helemaal van hier af over tientallen katrollen heen, naar achte- ren. En flinke kettingen ook nog, want zo’n roer heeft heel wat te verdragen, als er een beetje golfslag staat en je krijgt die dwarsscheeps! Bij grote schepen als dit gaat het electrisch.”
De jongens keken hem vragend aan en de kapitein legde uit:
„Dit is een modern motorschip. Daarvóór had je stoomboten, en dat zijn lastige dingen. Je moet een geweldige vracht kolen meenemen en dat scheelt veel in je laadruimte en geeft een hoop werk en viezigheid. De oudere zeeschepen, met stoommachines, hebben een roer, dat met stoom wordt bestuurd. De kabels, die van het stuurwiel af naar beneden lopen, brengen een stelsel van kleppen in beweging waardoor klein model stoommachines de zwaardere kettingen van het roer op en neer trekken. Op die manier wordt de geweldige kracht van de golven op het roer ook niet door het stuurwiel opgevangen. Maar bij ons gebeurt dat elec- trisch. De kabels van dit stuurwiel werken op de schakelaars van twee electromotoren, die hetzelfde doen als de stoomlieren bij een ouder schip. Eenvoudig, hè?” „Draait zo'n stuurwiel nou zwaar?”
„Helemaal niet. Probeer zelf maar eens. Hier . . . let op het kompas. Zie je de naald? Het schip vaart op het ogenblik precies Zuidwest en nu moet je de koers precies zo houden . . . De naald van het kompas blijft onveranderlijk naar het Noorden wijzen. Als het schip dus uit zijn koers loopt en met de kompasstandaard, die op het dek vastzit, gaat draaien, draait de kompas- roos dus onder de naald uit, en dan moet je de koers verbeteren . . . Probeer maar eens.”
De matroos stapte opzij en Arie, de dikkerd, kroop achter het grote rechtopstaande stuurwiel en pakte twee spaken er van vast.
Arie keek naar het kompas. Hij keek tien tellen . . . twintig tellen . . . De naald trilde een beetje, maar kwam nauwelijks van zijn plaats.
„Dat schip stuurt zichzelf,” zei Arie teleurgesteld.
De kapitein gaf de matroos een knipoog.

„Ja, dat dacht je. Let maar op.”
Hij had het nauwelijks gezegd, of de naald van het kompas begon opzij te kruipen . . . Eerst bijna onmerk- baar langzaam, en dan wat sneller.
„Daar gaat-ie,” zei de kapitein.
Arie begon het wiel snel terug te draaien. Het ging vreselijk gemakkelijk. Hij had gedacht, dat hij heel hard zou moeten trekken om zo’n groot schip met zijn neus bij te laten draaien. Hij was nauwelijks begonnen, of de naald stond stil en begon eerst langzaam, en dan steeds sneller, terug te lopen. De smalle naald vloog Zuidwest voorbij, rende langs West en schoot op Noordwest af.
„Ho, ho!” riep de kapitein. „Dat is te ver.”
Arie hield op met draaien maar toen zat de naald al pal op Noord.
„Terugdraaien!” beval de kapitein. „En vlug, of we rammen de Noordpool.”
De matroos en hij keken snel door de ruiten, de zee over, of er misschien een schip in zicht was gekomen, dat zij met hun dol geschaats in gevaar zouden brengen, maar de horizon was verlaten.
Arie, met een vuurrood gezicht, draaide het wiel zo hard hij kon terug. De naald liet Noord los, stevende Noordwest en West voorbij, passeerde Zuidwest in stormtempo, en bracht Arie het zweet op zijn voor- hoofd door recht op Oost aan te lopen.
„Hou je roer nu eens stil,” zei de kapitein. „Moet je ’ns opletten.”
Arie hield het wiel stil en zij bogen zich over de kompasstandaard. De naald liep rustig verder: Zuid — Zuidoost — Oost — Noordoost — Noord — Noordwest — van West weer naar Zuid en zo door.
„Leuk hè?” zei de kapitein.
De matroos keek weer door de ramen, maar de oceaan was nog steeds leeg.
„Je vaart in een cirkel rond, man!” riep Jan Prins. „Je moet je roer terugdraaien.”
„Maar niet te hard,” grinnikte de kapitein, „anders varen we dadelijk andersom wéér in een cirkel rond.” Arie draaide het wiel een paar spaken rechtsom en wachtte. De naald liep nog steeds rond, maar veel langzamer.
„Nu vaar je in een veel grotere cirkel,” lachte Jan. „Je bent er nòg niet.”
„Een beetje kalmaan met dat roer,” waarschuwde de kapitein. „Zo meteen denkt de hele bemanning, dat ik en de roerganger allebei dronken zijn geworden.”
Arie gaf nog een paar kleine slagen . . . en tot zijn vreugde begon de naald, die in Noord terecht was ge- komen, weer zachtjes naar West toe te kruipen. De kapitein beval:
„Nu nog een slag of twee als-ie in West zit, en dan bijsturen tot-ie om de Zuidwest blijft hangen.”
Arie bleef nog vijf minuten met het wiel bezig en toen liep het zweet hem van het voorhoofd. De naald bleef, wat hij ook deed, heen en weer slingeren tussen West en Zuid.
„Tja . . . dat vak moet je kennen,” zei de kapitein, die met enkele slagen en een snelle blik op het kompas het wiel in een bepaalde stand bracht. De naald zat pal op Zuidwest en bleef daar staan. De matroos nam het wiel over. Hij bewoog het nauwelijks en toch bleef de naald rustig Zuidwest wijzen.
„En wat is dat nu?” vroeg Bob Evers, naar opzij wijzend. Daar stak een hoog en zwaar koperen voet- stuk uit de vloer omhoog. Aan de bovenkant had het een handvat, dat rond kon draaien, en onder dat hand- vat stonden allerlei woorden: Vooruit — Achteruit — Halve Kracht . . .
„De scheepstelegraaf,” zei Arie.
De kapitein knikte:
„Juist. Beneden in de machinekamer is net zo’n schaal als hier op de telegraaf staat. Als ik deze hendle overhaal en ik zet hem bijvoorbeeld op: Volle Kracht Ach- teruit, dan ratelt er in de machinekamer beneden een schel en de wijzer van de telegraaf beneden springt op: Volle Kracht Achteruit. Dan springt de machinist naar z’n hefbomen en schakelt zijn machine om.”
Hij liet hen nog verschillende dingen zien: de fluit, de misthoorn, de schakelaars voor de zoeklichten en de telefoons naar verschillende delen van het schip.
„En nu naar beneden,” beval de kapitein. „Zoek de eerste stuurman op en vraag hem naar de machinekamer.” „Wat een prachtschip,” zei Jan Prins bewonderend, toen zij de trap naar het dek afliepen.
„Daar zou ik mijn hele leven wel op willen zitten,” knorde Bob Evers. „Jammer, dat het maar een maand duurt.”
Weinig vermoedden onze vrienden, welke wilde avon- turen zij in de komende maanden nog op dit en andere schepen zouden beleven!

GIJN MET DE BEMANNING EN DE EERSTE ZEEZIEKTE.

Het duurde een tijd voor de drie vrienden de eerste stuurman vonden. Zij raakten tien keer verdwaald in gangen en trappen en werden geducht voor de gek gehouden.

De eerste matroos, die zij vroegen, waar de eerste stuurman te vinden was, keek hen alle drie om de beurt een tijd aan, alsmaar op een pruim kauwend.
„Tja,” zei hij dan, „dàt is me ook wat! Ik kan je de weg wel duidelijk maken, maar dat is een heel verhaal. Dat kunnen jullie nooit onthouden.”
Arie, Bob en Jan verzekerden verontwaardigd, dat zij dat beslist wèl konden. De matroos haalde de schouders op, liep naar de verschansing en spoog een bruine straal tabaksap in zee. Daarna keek hij spiedend rond en waggelde met wijd uit elkaar staande zeemansbenen naar een emmer. Hij keerde de emmer om en ging er met een zucht op zitten:
„Je gaat de deur hier links binnen, zie je die?”
De drie jongens bekeken de deur en knikten ijverig. „O.K. Ga de trap af . . . Derde deur rechts. Vierde deur links. Gang af en tweede gang rechts- Trap op . . . Kun je dat onthouden?”
Zij begonnen het te herhalen en zaten na vier woorden al in de knoop. De matroos schudde het hoofd.
„Tja, tja, zó gemakkelijk is het niet. Ik zal het je nog eens zeggen.”
Na een kwartier konden Jan Prins en Bob Evers het verhaal ratelend opdreunen, maar Arie stond met een rood hoofd te hakkelen over zesde trappen rechts en gangen, die hij op moest klimmen. Er kwamen andere matrozen voorbij, die bleven staan en grinnikten, of zogenaamd goede raad gaven, en Arie raakte hoe langer hoe meer in de war door dat gelach en vergat zowat alles wat hij zojuist had geleerd. De matroos op de emmer klopte hem vaderlijk op de schouder.
„Kom, kom, al doende leert men. Trek je maar niks aan van die kerels hier om je heen. Dat zijn grofbesnaarde zeebonken. Ik heb tenminste gevoel voor een kind z’n moeilijkheden.”
„Jij hebt een kinderlijke natuur, dat scheelt,” zei de kok, die zich in de kring had geschaard, met een druipende potlepel in de hand. Eindelijk kende ook Arie zijn lesje van buiten.
„Kunnen we nu eindelijk gaan,” vroeg Jan Prins, die ongeduldig van het ene been op het andere stond te hoppen.
„Wat?” riep de matroos verbaasd, zijn pruim van links naar rechts langs zijn kiezen schuivend. „Dit is het begin. Dit is een groot schip! Dacht je, dat de eerste stuurman zó gemakkelijk te bereiken was?”
Bob Evers voelde zich de moed in de schoenen zinken en keek bedenkelijk naar Jan.
„Gaat het niet gauwer, als er iemand meegaat om ons de weg te wijzen?”
De matroos op de emmer keek de rest van de bemanning verontwaardigd aan.
„Moet je horen, wat een luilakken, die jonge landrotten! Dacht je, dat wij niks anders te doen hadden dan jullie als gids te dienen, het hele schip rond?”
Jan Prins deed half zijn mond open om te zeggen, dat ze minstens met z’n tienen al een heel kwartier niks stonden te doen, maar slikte het op tijd in.
„Bovendien,” vulde de kok achter hen aan, „moet elke zeeman leren om zo’n aanwijzing metéén weer op te kunnen spuiten, als je hem eenmaal gehoord hebt. Dat heb je nodig aan boord.”
De drie jongens keken de kring van zeelui rond. Zij kregen het gevoel, dat zij bij de neus werden genomen, maar wisten het niet zeker. De gezichten van alle matrozen om hen heen stonden zo strak als doodgraversgelaten.
„Nou het tweede stuk,” zei de matroos op de emmer. „Vierde deur rechts — gang in — tweede gang links — trap aan het einde op — eetzaal schuin oversteken — met de lift omlaag naar het dek er onder . . .”
Het duurde weer tien minuten voor Bob Evers en Jan Prins dit verhaal feilloos van buiten kenden. Arie Roos stond met zijn mollige handjes ineengeknepen achter zijn rug en hakkelde.
„Luister nou,” protesteerde Bob. „Móét hij het nou ook kennen? Als een van òns het weet, is het toch goed?”
„Nummer twee moet het weten voor het vergeten,” zei de matroos.
„En de derde is voor het verlies,” zei de kok.
De les begon opnieuw. Toen Arie dit stuk kende, waren ze alle drie het eerste stuk bijna vergeten, en moesten weer repeteren. Alles bij elkaar duurde het zowat een uur. Toen kenden ze de hele weg zonder haperen van buiten. Hun leermeester stond van zijn emmer op en klopte hen vaderlijk op hun schouder:
„Dat heeft moeite gekost, jongens, maar nu weet je in elk geval de weg naar de eerste stuurman.”
Alle matrozen wensten hen goede reis, en de jongens smeerden hem zo gauw mogelijk.

„Lieve help,” kreunde Arie, zijn voorhoofd afvegend met een grote zakdoek. „Daar is de school niks bij.” „Vader zei altijd, dat ik wel eens met weemoed aan de school zou terugdenken,” zei Jan Prins, „en warempel, ik zat met weemoed te denken aan de wiskundeles.” Zij liepen over een rooster, waaruit het stampen van machines en een hete lucht van olie opsteeg. Jan Prins liep voorop en opende een stalen deur, mompelend: „Tweede deur links — gang af — eerste gang rechts.” Het zat er nu zo goed ingestampt, dat ze geen vergissingen meer konden maken. Zij liepen gang in, gang uit, trap op, trap af, renden ten laatste een trap op, gingen de deur door boven aan de trap . . . en bleven vol ontzetting op de drempel staan, met het bulderend gelach der matrozen vóór hen in hun oren. Het hardste lachte de matroos, die op de emmer zat. Hij verslikte zich in zijn pruim, en werd door de kok met een bak water overgoten. De andere matrozen stonden gebukt te lachen met hun handen op hun knieën en sommigen hielden hun buiken vast. Ten laatste gingen er twee op dek zitten om de lachtranen uit hun ogen te vegen. „Hahaha!'!' gilde de kok. „Hohoho! Moet je die gezichten zien!”
De hele bende barstte weer in een oorverdovend gelach uit.
Bob, Jan en Arie snapten, dat zij lelijk beet waren genomen en in een kring het schip rond hadden gerend, maar zij deden het beste, wat zij doen konden en lachten maar scheef met de rest mee.
„We zijn er lelijk ingelopen,” zei Jan Prins, een stap naar voren doende.
Het werd ineens stil. Alle matrozen keken hen aan met wijdopen, onschuldige ogen.
„Hoe kom je dáár bij?” zei de kok.
De matroos op de emmer was verontwaardigd.
„Dat is gewoon het toppunt! Daar heb ik je een uur lang moeizaam de weg zitten uitleggen . . . Dan loop je die weg af, en je beweert, dat ik je er heb laten invliegen.”
Alle matrozen in de kring, en dat waren er langzamerhand heel wat, bromden eenstemmig, dat het gewoon het tòppunt was.
„Dan hebben wij ons in de weg vergist,” zei Bob Evers, „neem me niet kwalijk . . . Ik eh . . .” Hij wilde alweer de deur door schieten, maar ze hielden hem tegen.
„Welnee — je bent de goede weg gelopen.”
Arie, Bob en Jan keken de kring rond en snapten er nu niets meer van. Bob Evers werd een beetje nijdig. „Wij moeten naar de eerste stuurman toe.”
De matroos met de pruim zei onverstoorbaar.
„Dat heb ik gehoord. En de weg daarheen heb ik je geleerd.”
Jan Prins kreeg een neiging om te gaan gillen of overboord te springen. Iemand was er gek. Of hij, òf al die matrozen.
„Maar ik kom hier weer op het dek uit!”
„Dat mot ook,” zei de matroos op de emmer.
Er viel een stilte.
„Maar waar is die eerste stuurman dan?” riep Arie. „Dáár,” zei de matroos, en wees met zijn duim op een grote man, in een donkerblauwe jas, die zich nu tussen twee matrozen door naar voren drong. Op zijn mouwen, die tot dusver achter de matrozen verborgen waren gehouden, lagen enkele gouden strepen boven elkaar. Het gebrul, dat uit de kring opsteeg, was oorverdovend. „Hè, wat een flauwe mop,” zei Arie Roos verontwaardigd.
Aan het lachen kwam een eind, toen de eerste stuurman zijn hand ophief.
„Aan het werk, jongens. De mop heeft nu lang genoeg geduurd. En jullie wilden de machinekamer zien hè? Ik zal je naar de chef-machinist brengen.”
Zij gingen de bekende deur weer door en rijen steeds smallere trappen en ladders af. Ten laatste ging er een hoge, stalen deur open, en zij keken neer in een schitterend verlichte machinekamer, waarin glad gepoetste stangen, vliegwielen en nokken op en neer flitsten en honderden vonken van weerkaatst licht in het rond deden springen. Er was een groot geraas in deze ruimte. De stuurman wenkte hen te volgen, dwars over een stalen luchtbrug, die over de twee dreunende Dieselmotoren liep. Stalen ladders leidden naar beneden. De stuurman begon een kort gesprek met een man beneden, die eveneens een uniformjas aan had met gouden banden op de mouwen. De drie vrienden hingen over de railing van de stalen loopbrug en keken vol ontzag naar de machines beneden hen.
„Oei, oei,” zei Jan Prins, „ik wist niet, dat die motoren zó groot waren.”

De stuurman ging naar dek en de chef-machinist wenkte hen, naar beneden te komen. Daar stonden zij even beduusd op te zien naar de twee motoren van meer dan manshoogte.
„Heeft dit schip twee schroeven?”
„Nee,” zei de chef-machinist, „als je goed oplet, zie je ook, dat deze motoren niet naast elkaar staan, maar achter elkaar. In die stalen koker daar loopt de koppelingsas. Door deze hefboom hier over te halen, kun je de schroef linksom in plaats van rechtsom laten draaien.”
„Haha, daar is de schaal van de scheepstelegraaf,” zei Jan, wijzend naar een witte plaat, hoog tegen de wand van de machinekamer.
„Goed geschoten,” zei de machinist. „Hij staat nu op Volle Kracht Vooruit.”
„Hoe kun je die motoren nu langzaam laten lopen?” „Kom maar mee,” zei hun gids.Vlak naast de hefboom, die de wenteling van de schroefas kon omkeren, was een tweede, glanzend koperen hefboom.
„Hiermee. Dit is de hefboom, die de olietoevoer regelt. Draai ik deze hefboom open, dan wordt er meer ruwe olie in de cylinders gespoten en loopt de motor harder. Anders natuurlijk langzamer.”
„Kunt u dat niet eens doen?” vroeg Bob.
De chef-machinist schudde het hoofd.
„Nee. Dat zou ik niet graag. Het is ons ten strengste verboden, iets te doen wat niet door de scheepstelegraaf wordt aangegeven. Dat is duidelijk, hè? Het zou een mooie bak worden, als wij hier beneden op eigen houtje voor de grap een schip harder of langzamer lieten lopen. De grootste ongelukken konden er het gevolg van zijn! Nee . . . alleen de kapitein, boven, ziet wat er op zee gebeurt en hij alleen mag uitrekenen hoe hard en in welke richting het schip loopt. Wij letten alleen maar op, dat de machines prima in orde zijn en verder doen we precies wat de scheepstelegraaf beveelt.” Arie keek rond langs de stalen wanden van de machinekamer.
„Zit je hier nu onder het zeeoppervlak?” vroeg hij.
„Nou, en òf,” zei de chef-machinist, „de machinekamer ligt altijd heel laag in het schip. Dat is ook goed, omdat het zwaartepunt van het schip zo laag mogelijk moet liggen, zodat de boot vast in het water ligt. Dan kan hij moeilijk kapseizen.”
„Kapseizen?”
„Omslaan, omkieperen,” zei Arie, die dergelijke zeetermen beter kende.
„Is het nu niet griezelig om hier beneden in zo’n machinekamer te zitten, als er een storm is en je helemaal niets kunt zien van wat er buiten gebeurt?” vroeg Bob. De machinist haalde zijn schouders op, nam een dot poetskatoen en veegde een bijna onzichtbaar vleugje olie van een prachtig glimmende koperen stang.
„Och, het hangt er helemaal van af wie er boven op de brug staat. Als je weet, dat daar een kapitein is, die het vak kent en het schip goed bestuurt, maak je je al heel weinig druk. Ik sta hier met mijn mensen om te zorgen, dat de machines goed lopen. Als ik mijn hoofd ga breken over wat er aan dek gebeurt, wordt het hier een bende. Daar hoef ik ook mijn hoofd niet over te breken, hè? Daar zorgt de kapitein voor. Maar hij moet er op kunnen rekenen, dat ik hier op mijn post sta . . . dat mijn motoren in orde zijn . . . en mijn mensen klaar wakker. Als wij door een dikke mist varen, op halve kracht, met de misthoorn elke kwart minuut brullend, en er komt plotseling een ijsberg uit die mist opdoemen, zodat het roer niet meer tijdig kan worden omgegooid, dan rukt de kapitein misschien ineens de telegraaf op: Volle Kracht Achteruit. Dan snappen wij beneden wel, dat er iets raars aan de hand is. Maar geen haar op je hoofd, dat er aan denkt naar het dek te rennen om te kijken waarom de kapitein zo’n gekke beweging heeft gemaakt en of dat wel goed is. Zou een mooie pan worden. Ieder van ons heeft zijn eigen taak en daar is hij verantwoordelijk voor. Ik ben verantwoordelijk voor mijn machines en de kapitein voor de vaart van het schip. Daarvoor heeft hij ook een grote macht en die heeft hij nodig.”
„Vertel daar eens wat van,” vroeg Jan Prins nieuwsgierig.
De chef-machinist wierp een spiedende blik over de machinekamer en ging zitten op de stalen dwarsstang van een balustrade.
„Een kapitein is volkomen heer en meester op een schip zolang de reis duurt. Hij heeft op zee veel meer macht dan de politie op het land.”
„Zelfs meer dan een commissaris van politie?” vroeg Jan.
„Hij heeft zelfs recht over leven en dood. De kapitein kan jullie of mij morgen geboeid laten opsluiten of zelfs neerschieten, als hij dat noodzakelijk vindt.” „Nou nou,” zei Bob, met ontzag in zijn stem.
„Dat moet ook wel,” ging de machinist voort. „Een kapitein is niet alleen verantwoordelijk voor een kostbaar schip, maar eveneens voor de lading en de levens van de bemanning en passagiers. Maar wil je werkelijk de hele verantwoordelijkheid op je nemen, dan moet je ook geheel en al de baas zijn. Als ik morgen kapitein was van een schip en er kwam een storm opzetten en ik wou doorvaren naar een haven, omdat er te weinig olie aan boord was, stel je dan eens voor, dat de stuurman er zich mee bemoeide en zei: „U bent gek kapitein, we moeten bijdraaien”. . . Dat zou een mooie pan worden!”
Hij hield opeens op en keek Arie aan met gefronste wenkbrauwen.
„Ik zie het al, jij ligt binnen een paar uur voor lijk.” Bob en Jan zagen een Arie, wiens wangen een beetje grauwig begonnen te worden. Zijn ogen stonden zwemmerig. Jan riep uit:
„Wat heb jíj ineens?”
De machinist grinnikte.
„Wat zou hij hebben, denk je? Vraag hem maar eens of hij wat eten wil.”
„Zou hij zó’n honger hebben?” vroeg Bob bezorgd aan Jan Prins.
„Bestáát niet,” zei Jan. „Zelfs niet bij Arie.”
Bob stelde voor:
„Zullen we wat boterhammen voor je halen?”
„Met ham of kaas?”
Arie leunde achterover tegen de stalen loopbrugrailing en maakte een afwerend gebaar met beide handen. De machinist knikte naar Arie.
„Hij wordt zeeziek.”
Bob en Jan begonnen hard te lachen.
„Ha ha ha! De dikke Arie nu al buiten Westen, en we hebben nog geen golfje gezien.”
De machinist waarschuwde.
„Dat zegt niks. Sommige mensen hebben van de minste deining al last.”
Jan Prins keek naar de vloer.
„Nou, deze schuit gaat heus wel op en neer.”
Arie liet zich op de stalen vloer glijden, stutte het hoofd in de handen en kreunde zacht.
„Da’s nu allemaal heel mooi,” zei de machinist, „als jullie maar als de wiedeweerga zorgt, dat hij mijn machinekamer uitkomt. Van de warmte van de motoren en de olielucht, wordt hij helemaal kots, en als hij de boel hier vuilmaakt, kun je het zelf opzwabberen. Pak op; hang hem maar over de verschansing.”
Bob en Jan hesen Arie de stalen ladders op. Hij slofte met zijn schoenen en werd met de minuut groener. „Neem een raad van mij aan,” zei de machinist bij de deur van de machinekamer. „Zie dat je gauw bij de railing komt, anders is het te laat.”
Hij deed de zware, stalen deur dicht.
„Laat me liggen,” kreunde Arie. „Ik ben zo misselijk . . .” „Je zult nog wel misselijker worden,” zei Bob harteloos, „maar niet binnenskamers, als wij er iets aan kunnen doen.”
Aan dek blies een frisse bries langs hun oren. Arie wierp een blik op de lange, grijze golven, gaf een schreeuw, rende naar de railing en ging er overheen hangen. Bob en Jan stonden te lachen tot zij een stem achter zich hoorden.
„Wel, wel, wat hebben de heren een lol.”
Zij keerden zich om. Het was de eerste stuurman.
„Het is ook géén gezicht,” zei Bob. „Ha ha ha, die dikke Arie!”
De stuurman keek onderzoekend naar de lucht en snoof de zoute zeelucht op.
„Nou lachebekjes, we zullen eens kijken, hoe jullie je morgen voelen. Ik wil een lief ding verwedden, dat je hart in je lijf omdraait, als ik morgen om negen uur: „Erwtensoep” tegen je zeg.”
„Ga nou,” zei Bob, „ik ben een week geleden deze oceaan al overgestoken.”
„Dat spijt me,” zei de stuurman. Hij wees met de steel van zijn pijp naar Jan, en toen naar de golven. „Over drie uur is de zee drie keer zo hoog, en dan stampen we niet alleen, maar we gaan nog rollen ook. En dan zul je eens wat voelen! Oho!!” Hij liep lachend weg. Bob en Jan keken elkaar een beetje onzeker aan. Bob loerde naar de lange, grijze golven, die uit het Zuidwesten kwamen aanrollen. Het dek van het schip deinde op en neer.
Jan stootte zijn Amerikaanse vriend aan. „Zeg Bob.” „Yes?” zei Bob.
„Heb jij honger?”
Bob keek bedenkelijk.
„Om eerlijk te zijn: nee. Ik snap niet hoe het kan. Ik ben toch al zeeziek geweest.”
„Oh!” zei Jan. „Ik voel wat.”
Bob had ervaring in die zaken.
„Ga maar vast over de railing hangen. Eén keer moet je het toch doormaken en dan ben je er van af.”

STORM EN SCHIPBREUK

Arie, Bob en Jan kwamen een paar dagen helemaal niet meer boven water. Zij hadden van de kapitein een eigen hut gekregen met zijn drieën, een hut, die anders voor passagiers bestemd was. Die grote, moderne vrachtboten, die op Zuid-Amerika, Afrika en Indonesië varen, nemen ook wel passagiers mee. Er zijn veel mensen, die het véél leuker vinden om met een vrachtboot de oceaan over te steken en dat is heus niet

gek. Ten eerste beleef je nog eens wat . . . je doet vreemde havens aan, waar je met een passagiersschip nooit komt . . . Het leven aan boord van een vrachtboot is natuurlijk minder luxueus, maar veel avontuurlijker dan op zo’n mooie oceaanstomer. De overtocht met een vrachtschip is ook stukken goedkoper. Een vrachtboot kan nooit veel passagiers meenemen — er zijn maar een paar hutten hiervoor bestemd — en verder is alle ruimte voor vracht gereserveerd.

De hut van Arie, Bob en Jan was tamelijk klein. Het was er een met vier kooien, aan elke kant twee boven elkaar. De drie jongens hadden sprietje getrokken met lucifers, wie er boven moest slapen. Twee lange lucifers en één korte. Wie de korte trok, moest boven slapen. Bob hield de drie lucifers in zijn vingers en Jan en Arie trokken. . . Arie trok de kortste en schreeuwde moord en brand, omdat hij elke avond zijn dikke lichaam moeizaam in de bovenste kooi moest hijsen. Maar Jan en Bob waren niet te vermurwen. Arie trof het niet. Tegen een uur of zeven in de avond stond er buiten een flinke storm uit het Zuidwesten. De wind was een beetje omgelopen en het schip maakte twee soorten bewegingen door elkaar heen. Het stampte en het rolde. Zij waren al om kwart over zeven, zo ziek als katten, hun hut in gekropen en de kok deed om half acht met een brede grijns op zijn gezicht de deur open om te vragen of ze soms nog zin hadden in erwtensoep met spek . . . Jan Prins' maag draaide al om bij het horen van het woord „spek” alleen en zelfs Arie, de kampioeneter, werd weer opnieuw groen om zijn neus.
„Jullie zijn wel voor een paar dagen opgelegd,” grijnsde de kok. „Het schip stampt en rolt als een schuitje van de draaimolen op de kermis. Voel je niet?”
„Ga weg en praat niet tegen me,” kreunde Jan.
De kok kende geen medelijden. Hij bleef nog minstens tien minuten bij hen, om speciaal uit te leggen, dat het schip twee verschillende bewegingen maakte. Hij legde haarfijn uit, dat het met zijn boeg omhoog en omlaag dook en dat telkens als de boeg omlaag ging, het achterschip omhoog kwam. Dat heette „stampen”. Hij legde verder uit, dat de golven, die half van opzij tegen de scheepswand aanspoelden, het schip van links naar rechts lieten zwaaien . . . dat heette „rollen”. De combinatie van die twee bewegingen door elkaar was genoeg om een olifant doodziek te maken.
De storm hield twee dagen en twee nachten aan. Het schip zette zijn koers slingerend en stampend onveranderd voort. De middag van de tweede stormdag kwam de kapitein zelf hun een bezoek brengen. Hij vroeg hoe het er mee ging en stond in het midden van het vertrek, met de eerste stuurman achter zich en de scheepsdokter naast zich. Hij kon een brede grijnslach niet onderdrukken. Er is geen zeeman ter wereld, die kan nalaten te lachen als een ander last heeft van zeeziekte.
„Lach niet zo,” was Arie zwakjes uit de bovenste kooi te horen. „Als u eens wist hoe ik me voelde . . . 0 . . . !” „Ha ha ha,” zei de kapitein, „dat gaat vanzelf over. Het is goed voor je óók . . . dan word je wat minder dik.” „Ik ga dood,” zei Jan Prins met een grafstem.
„Prachtig,” vond de kapitein, „dan sterf je tenminste een zeemansdood. Ik zal de kok laten zingen als je overboord gaat.”
De eerste stuurman en de scheepsdokter begonnen te lachen.
„Ik bèn al dood.” steunde Bob.
„Goed zo,” knikte de scheepsdokter, een lange, magere man met een grijs sikje en een lorgnet. „Als je denkt, dat je dood bent, begint het goed met je te gaan. Dat is het laatste stadium vóór de beterschap. Morgen voel je je kiplekker. Wedden?”
„Het is niet netjes om met een lijk te wedden,” zei de eerste stuurman streng.
De dokter bekeek ze nog even voor alle zekerheid, maar zag, dat die kerngezonde knapen niets anders dan wat zeeziekte hadden — Hij ging samen met de twee andere officieren weer weg.

* **
Maar wat de dokter gezegd had bleek waar! Toen Bob ’s morgens in alle vroegte wakker werd, voelde hij zich heel wat beter. Het schip rolde en stampte nog steeds als een wastobbe op een Fries meer, maar Bob bemerkte met enige verbazing, dat hij nu aan koffie en

zelfs aan een ontbijt kon denken zonder ziek te worden. Hij lag in bed, klaar wakker en was blij, dat hij zich weer zo goed voelde . . . Zijn maag knorde elke minuut harder. Hij gooide de dekens van zich af, trok zijn pyama uit, schoot zijn broek aan en gaf Jan Prins, in de onderste kooi tegenover hem, een por in diens ribben. „Jan!” riep hij, „Jan! Word wakker! Ik ben beter! Word wakker!”

„Ik word nooit meer wakker,” kreunde Jan Prins. „Ik ben dood.”
„Prachtig!” zei Bob Evers, „dan ben je over twaalf uur beter, net als ik! Ik ga naar boven. Adie!”
Aan dek werd hij met gejuich begroet door de matrozen en door de tweede stuurman. Zij klopten hem op zijn schouders en namen hem mee naar de kok in het kombuis, waar zij met grote nieuwsgierigheid bleven toekijken, terwijl Bob een geweldig ontbijt naar binnen sloeg. De boeven! Zij stonden met belangstelling af te wachten, of Bob opnieuw niet lekker zou worden, maar zij hadden pech. Bob had een sterk gestel en een maag als een struisvogel. Hij sloeg het ontbijt naar binnen, stond kiplekker op en ging naar het dek om te kijken hoe de zee er nu wel uitzag.

De kapitein zag hem lopen, klopte tegen de ruiten van de brug en zwaaide hem bemoedigend toe. Bob wuifde terug en keek met ontzag over de zee heen. Er stond nog steeds een zeer straffe wind en het schip rolde en deinde onder zijn voeten. De lucht was grijs met hier en daar een plek er in van een donkergijze wolk, die snel voort schoof. Uit die grijze wolken kwam nu en dan een kletterende regenbui, maar Bob trok er zich niets van aan. Na twee dagen en meer in een muffe kajuit te hebben gelegen, vond hij die frisse wind en die regen wàt prettig. Zover hij kijken kon, zag hij grote, grijze golven met witte schuimkoppen. Verder was er totaal niets te zien. Zelfs geen zeemeeuw. Meeuwen komen alleen voor als er land in de buurt is . . .

* **
De volgende dag was ook Jan Prins weer present. Arie had één dag langer nodig om op de been te komen, maar toen hij weer bovendeks verscheen, at hij genoeg om een compagnie soldaten in leven te houden. Tot zijn grote opluchting bemerkte hij al spoedig, dat het verhaal van de kok, dat jongens op zee zo weinig te eten kregen, een plagerijtje was geweest . . .

Intussen voer de „Esperanza” rustig voort, dag-in, dag-uit, over de onmetelijke watervlakte van de Atlantische Oceaan. Het werd met de dag warmer; dat was duidelijk te merken. De zon kwam hoger en hoger te staan, naarmate zij dichter bij de evenaar kwamen. De kapitein legde hun dat alles uit. Hij waarschuwde hen ook op de dag dat zij de evenaar passeerden. Om twaalf uur ’s middags stond de gloeiende zon precies recht boven hun hoofd. Het was snikheet en alle matrozen letten op of Bob, Arie en Jan Prins wel een strooien hoed op hielden. Het gevaar voor een zonnesteek was groot. De matrozen, die niets te doen hadden, lagen benedendeks in hun kooien met alleen een kort broekje aan of zaten onder een zonnezeil op het tussendek. Niemand kwam in de felle zon als het niet beslist nodig was. Bob en Jan waren al aardig bruin geworden. Zij liepen al dagen lang zonder hemd aan en hun rug, nek, schouders en armen waren koffiebruin. Arie was er, zoals gewoonlijk, weer het slechtst aan toe. Hij had rood haar en, zoals alle mensen met dat rossige haar, een heel blanke huid, die maar niet bruin wilde worden. Zijn armen en rug waren rood en pijnlijk verbrand. Als hij een hemd over zijn hoofd trok voor hij ging eten, ging dat met veel pijnlijke kreten gepaard. Maar na enkele dagen, toen hij voorzichtig geworden was, en niet meer zo nonchalant in de hete zon rondliep, kreeg ook hij een bruin laagje op zijn huid, dat hem tegen de felle zon beschutte en zorgde, dat hij niet meer zo pijnlijk verbrandde.
Er was weinig te doen aan boord. Onze vrienden maakten gebruik van de scheepsbibliotheek en lazen alles wat los en vast was tot zij stuitten op boeken over zeevaartkunde, die te moeilijk waren om in zulk een grote hitte te lezen. Nu eens hielpen zij in de machinekamer; dan weer waren zij in de ruimen bezig met het verstouwen van de lading . . .
Zij hielpen het dek zwabberen en het koper poetsen; zij praatten honderd-uit met de scheepsdokter en deden een voorraad kennis op, die eenvoudig verbazend was. ’s Avonds speelden zij dikwijls kaart met de matrozen in het vooronder en vooral Arie kreeg een vaardigheid in één-en-twintigen, waar de anderen niet tegenop konden. De dikke Arie scheen een verbluffende aanleg te hebben voor kaarten en het duurde niet lang of de matrozen krabden hun schedel op nadenkende wijze als Arie aan een tafeltje mee ging zitten doen . . .

Jan Prins, die altijd een wiskundeknobbel had gehad, was gewoon niet van de brug weg te slaan als de kapitein of de eerste stuurman ’s middags met een sextant de zon schoot en het bestek opmaakte. Hij was na een paar dagen al wegwijs met logarithmen tafels en één keer probeerde hij zelf het bestek op te maken en hij kreeg een uitkomst, welke bijna niets van die van de kapitein verschilde. Bob Evers liep de hele dag rond met vuile oliehanden. Hij rustte niet voor hij wist hoe de machines in elkaar zaten en werkten. Hij hielp bij het schoonmaken der motoren en vroeg honderd-uit. Hij was nooit gelukkiger dan de keren, dat er een lier uit elkaar moest worden gehaald om te worden nagekeken en hij was twee hele dagen samen met de tweede machinist bezig aan een draaibank, om een tandwiel, waarvan door een constructiefout een tand was afgesprongen, door een nieuw te vervangen. Zij stonden vroeg op en gingen na zonsondergang naar bed en toch schenen de dagen snel te verlopen . . . Zij passeerden de equator en zagen hoe langzaam, dag na dag, de zon elke middag om twaalf uur wat lager boven hun hoofden stond. Het werd iets minder heet en bovendien stond er een heerlijke, frisse wind . . . Er was nu niet alleen de wind, veroorzaakt door de snelle vaart van het schip, maar bovendien voeren zij recht tegen de passaat in.
„Over een paar dagen zijn we in Buenos Aires,” zei de kapitein. „We hebben een voorspoedige reis gehad!” Dat had hij niet moeten zeggen . . . of beter: hij had het moeten afkloppen. De eerste stuurman deed het. Zeelieden zijn bijna allen bijgelovig en toen de kapitein dat zei, over de voorspoedige vaart, keek de eerste stuurman snel om zich heen en klopte met zijn knokkels op een ongeverfd plankje van een pruimenkist, waar nog met grote letters op stond: „California”. Hij mompelde: „Gauw afkloppen . . .”
Had hij maar wat harder geklopt! De stuurman had er geen flauw idee van, wat hem nog boven het hoofd hing!
De zon ging die dag onder in een gelige mist. De nacht was heet en stil. De zee was volkomen rustig. Er was een lange, lage deining.
Er werd die nacht weinig geslapen. De drie jongens hadden de partijs poort open en lagen op bed zonder dek. Zelfs een laken was nog te warm. Midden in de nacht stond Bob op en liep in zijn pyama naar het dek. Tot zijn verbazing zag hij, dat verschillende matrozen een matras naar boven hadden gesleept om aan dek, waar wat wind stond, te slapen. Hij wachtte niet langer, maar rende naar beneden, en vijf minuten later kwamen Jan en Arie met hem mee naar boven, hevig zwetend en elk een matras meeslepend. De rest van de nacht konden zij tenminste slapen, al was het onrustig.

* * *
Zij waren vroeg wakker de volgende ochtend. Matrozen stapten over hen heen en een enkele keer „per ongeluk” op hen. Ze zagen de zon opgaan.

De derde stuurman had een slecht humeur en zei, dat ze als de drommel hun matrassen weer naar beneden moesten brengen, want dat het maar oogluikend werd toegestaan, dat slapen boven. De hele bemanning was die ochtend kortaangebonden. Het was alweer smoorheet en volkomen windstil. Alleen de vaart van het schip maakte, dat er een luchtstroom over het dek voer, maar het was een vochtige, hete lucht, die geen verkoeling bracht.
„Het wordt boos weer,” zei de kok, die al zijn potten en pannen aan het wegstouwen was in kasten en hoeken. De kapitein was ook al knorrig en liep overal rond te kijken of alles aan dek en benedendeks wel goed werd vastgezet.
„Waar zien jullie nou aan, dat er slecht weer komt?” vroeg Arie aan twee matrozen, die een luik van het ruim met bouten vastzetten.
„Aan jouw neus,” zei de ene, „die glimt zo.”
Arie vroeg niet verder, maar maakte dat hij uit de buurt kwam en ging over de railing van het schip hangen. Jan vond ook al geen gezelligheid op het schip en Bob kon het in de machinekamer van de hitte absoluut niet meer uithouden. Zij kwamen dus bij Arie zitten en staarden over de zee.
De golven zagen er uit of ze niet van water waren, maar van een dik soort olie. Het zweet liep de drie jongens in fijne ribbeltjes van hun blote ruggen. Zweetdroppels hingen aan hun wenkbrauwen. De lucht, die een geelachtige kleur had, werd langzaam rose, naarmate de zon lager kwam.
„Ik voel me erg onprettig,” mompelde Arie, die schichtig om zich heen keek.
„Het is net alsof er onheil in de lucht hangt,” zei Jan. Bob Evers veegde met de hand het zweet van zijn voorhoofd.
„Dit is natuurlijk de beroemde stilte voor de storm, waar je zo dikwijls over hoort. Luister . . . Wat is dat?” Zij luisterden alle drie, hun hoofden geheven, en hoorden eerst niets dan het brommen der machines van het schip. Maar toen, plotseling, vernamen zij een verwijderd geruis, als een hoge zingtoon, die uit de lucht scheen te komen.
Op dat ogenblik hoorden zij roepen. De kapitein, boven op de brug, schreeuwde tegen hen en wees met zijn hand naar een plek aan de horizon, aan de achterkant van het schip.
„Kijk uit!” brulde hij, „daar komt de wind aan! Ga naar binnen!”
Een ogenblik later dook hij achter de glazen ramen van de brug. De drie vrienden legden hun handen boven hun ogen, om ze te beschermen tegen het vreemde, schelle licht van de zon en zagen schuin boven de achtersteven van de vrachtboot een kleine, zwarte wolk boven de horizon; boven de plek waar water en lucht elkaar in een soort van mist schenen te raken.
„Daar komt de storm aan!” riep Bob.
Het fluitend geluid in de lucht werd sterker. Toch was er nog geen aasje wind te voelen, behalve de tocht, die door de vaart van het schip werd veroorzaakt. En toen . . . ineens . . .
„Daar komen de golven!” riep Jan.
De golven werden plotseling korter en hoger. Het schip, dat lui gereden had op de lange, vlakke deining, begon meer beweging te maken.
„Hoe kàn dat nou?” riep Bob. „Er komen méér golven en er is geen wind.”
„De golving in het water loopt altijd vóór een storm uit,” legde Arie uit. „Kijk . . . Daar komt de wind aan!” In de verte zagen zij over de golvende oppervlakte van de zee een grijswitte streep naderen. Binnen enkele tellen kwam die streep merkbaar naderbij.
„Kijk ’s, wat die wind een vaart heeft!”
Zij hingen met z’n drieën over de verschansing, hielden zich goed vast en zagen hoe de brede, witte streep, die over de hele breedte van de zee liep, snel naderbij kwam. Toen voelden ze het eerste vlaagje wind. Het was geen frisse wind . . . eerder heet en vochtig. Maar hij nam snel in kracht toe.
Voor de tweede maal hoorden zij de kapitein tegen hen roepen. Hij schreeuwde tegen de wind in en zij konden niet goed horen, maar hij wees nadrukkelijk naar een plaats onder zich.
„Hij wil, dat wij naar binnen gaan.”
„Aan mijn hakken,” zei Jan. „Ik wil die storm aan zien komen. Als er matrozen aan dek kunnen blijven, kunnen wij het toch óók. Wij zijn geen moederskindjes.” „Laten we maar nèt doen, alsòf,” ried Arie.
Zij zwaaiden tegen de kapitein en liepen naar het middendeel van het schip. Maar eenmaal tegen de wand van een der opgebouwde dekken staande, buiten gezicht van de brug, stonden zij stil. De wind was nu flink aangewakkerd en floot door de stalen staglijnen van de masten. De witte streep schuim was tot op enkele honderden meters afstand genaderd en kwam snel naderbij. Zij zagen nu dat het méér was dan een streep schuim: een hoge, groene golf met een kam van wit, die snel voortjoeg over de oceaan.
„Tjonge, tjonge, wat een golf!”
„Nog acht tellen . . .,” mompelde Arie, „nog zeven tellen . . . Nog zes . . . Nog drie . . .”
De wind viel op hen, plotseling, en drukte hen met hun ruggen tegen de wand. De hoge golf liep tegen de wand van het schip en sloeg te pletter. Een fontein van wit schuim sloeg dwars over het dek en viel fris op hun gezichten. Het grote schip ging scheef liggen onder de druk van de wind, richtte zich weer op en bleef dan langzaam heen en weer rollen. Van dat ogenblik af nam de wind elke seconde in kracht toe. De kleine wolk, die ze kort geleden aan de verre horizon hadden gezien, en die zwart geleken had, was nu al over de halve hemel voortgeschoven en spreidde zich snel over de andere helft uit. Alleen was die wolk niet zwart maar bruin, vies bruin met hier en daar gemene, gele vlekken en strepen. De wind brulde in hun oren. Als de drie vrienden met open mond recht naar de wind toe stonden, konden zij bijna geen adem halen, de wind blies de lucht recht in hun longen. Zij moesten vlak bij elkaars oren schreeuwen om elkaar te kunnen verstaan. De golven waren binnen vijf minuten zo hoog, dat hun toppen gelijk kwamen met het dek.
De kapitein, boven op de brug, had blijkbaar een order gegeven om koers te wijzigen, want het schip, dat eerst schuin op de windrichting had gelegen, draaide bij tot het de wind vlak van achteren kreeg. Het lag nu ook niet scheef meer; het rolde niet meer, maar liep op volle kracht voor de golven weg. Het leek wel een soort van wedloop tussen het schip en de golven.
De drie vrienden genoten van het bulderen van de wind . . . Het was nu ook aanmerkelijk koeler geworden. „Ik ben blij, dat die ellendige hitte voorbij is,” brulde Arie Jan in ’t oor.
Hij had het nog niet gezegd of de regen barstte los. Het was geen gewone, alledaagse regen, zoals zij in Holland gewend waren. Een stortbui kon je het niet meer noemen; het leek wel of het water met grote bakken tegelijk op hen werd losgelaten. De wind zweepte dat water voort, smeet het in hun gezichten en liet het met geweldige kracht neerkletteren op hun blote huid, tot zij de vlucht namen en haastig in hun hut kleren gingen halen . . .
Binnen was het nog smoorwarm. Zij snakten naar adem, toen zij de deur openden. Die frisse wind en regen buiten hadden hen verwend.
„Hoe hebben we het al die dagen in zo’n hitte uit kunnen houden!” zei Jan.
„Je went aan alles,” vond Bob, „maar laten we hier maar gauw vandaan gaan.”
Zij zochten ieder een dikke trui uit; een paar dekschoenen met rubberzolen, een stevige broek, een oud jasje, dat er tegen kon, en een regenjas. Daarna vluchtten zij de hut uit. In de gang, waar het reeds aanmerkelijk koeler was geworden, kleedden zij zich aan. Ze maakten de kleppen van hun regenjassen dicht, sjorden er een flinke riem om en gingen weer aan dek.
Het was nu schemerdonker. Van de zon was niets meer te bespeuren. De hele lucht was bruingeel geworden tot bruingrijs. De golven waren, van binnen, aan hun holle kanten, zacht groen, van het zachte groen, dat bierflessen hebben. Zij waren hoger ook, en liepen sneller voort. Juist toen zij, langs de dekwand voortschuivend, tegenover de achtersteven kwamen, zagen zij een extra hoge golf aankomen, die langzaam het schip inhaalde en zijn omgekrulde kam van schuim en groen water op het achterdek te pletter deed slaan. Het schip sidderde en trilde van de schok.
„Het is maar goed, dat dit een sterk schip is,” zei Jan, met een angstig gezicht schuim en water uit zijn ogen vegend.
„Hou je alsjeblieft goed vast,” ried Arie. „Die golven worden steeds hoger. Als er dadelijk wéér zo’n knaap komt, en dat water krijgt je te pakken, lig je zo overboord, en als je tegen de verschansing gemept wordt, heb je een stel gebroken ribben.”

* * *
De avond viel en daarna werd het nacht. Het schip stampte en trilde tot in zijn spanten, door de geweldige kracht der golven. De wind gierde langs de masten; door de staaldraden en het latwerk. Stukken water en fonteinen schuim kletterden tegen ramen en deuren. Maar de „Esperanza” vervolgde haar koers, — nu eens met haar neus diep naar beneden duikend, dan weer oprijzend tot zij tegen de golven in klom. De drie vrienden bleven aan dek, zich aan de verschansing of aan touwwerk vasthoudend, tot de kapitein hen in de gaten kreeg en een stuurman zond om hen naar binnen te halen.

„De kapitein zegt, dat het best mogelijk is, dat jullie niets overkomt,” schreeuwde de stuurman hen in de oren, „maar er kan ook best wèl wat gebeuren en dan is hij verantwoordelijk. Naar binnen!”
De stuurman kende zijn pappenheimers en liet geen oog van hen af, tot zij veilig en wel bij de kok in de kombuis zaten.
De kok was in een niet al te best humeur, want hij stond te wankelen op de slingerende vloer. Potten en pannen rinkelden door elkaar, en hij had zich al twee keer gebrand bij een onverwachte duik van het schip. Nu kreeg hij er nog instructies bij van de stuurman, om goed op te letten dat de jongens ’m niet naar het dek smeerden.
„Vlerken!” bromde hij, „nou kan ik voor jullie weer eten op gaan scheppen en nog op jullie passen ook. Net of ik niet genoeg te doen heb!”
Bob Evers gooide een balletje op om uit te vissen of de kok niet over te halen zou zijn om hen tòch nog even aan dek te laten gaan. Het was nu geheel stikdonker geworden en hij wilde graag eens zien, hoe het aan dek was, midden in de nacht. Maar hij had geen schijn van kans. Toen de kok in de gaten kreeg, waar het om te doen was, was de boot helemaal aan.
„Ik zal je aan zien komen!” foeterde de kok, „laat niemand van jullie het proberen om één voet aan dek te zetten en uit mijn ogen te verdwijnen! Ik sla je met een pollepel buiten Westen! Vóór ik weet wat er gebeurt, sla je overboord en dan zit ik met de gebakken peren. Die kapitein van ons is nogal gemakkelijk. Eet je prakkie op en hou je koest!”
Zij aten zwijgend en de kok zelf bracht hen naar hun hut en zag toe, dat ze zich uitkleedden. Hij draaide onderwijl een cigaret en bromde aan één stuk door binnensmonds, dat het een schandaal was, een eerzaam kok op de vrachtvaart nog voor kindermeisje te laten spelen óók. Ten laatste verdween hij en was zo vriendelijk het licht uit te draaien.

„We moeten het morgen handiger inpikken, als we aan dek willen blijven,” zei Jan.
„Dan zullen we het toch erg handig in moeten pikken,” bromde Bob. „Die matrozen zijn er niks op gesteld om ons aan dek te hebben . . . Als er met één van ons wat gebeurt, is de kapitein de verantwoordelijke man . . . Hij krijgt later te horen: „Had u maar moeten zorgen, dat die jongens benedendeks bleven.”
„Verdikkie . . . we hebben toch geen vingers van deeg,” bromde Jan, „we kunnen ons toch vasthouden, niet? Wat jij Arie?” Er kwam geen antwoord.
„De vent slaapt al,” zei Bob.
„Hij doet niks dan eten en slapen,” gromde Jan. „En matrozen geld afzetten met kaarten . . .”
Maar twee minuten later sliepen Jan en Bob ook. Het was niet zo verschrikkelijk warm meer in hun hut als de nachten daarvoor en in de betrekkelijke koelte sliepen ze als ossen.

* * *
Zij werden alledrie wakker door een geweldige schok. Bob Evers, die evenals Jan in een onderkooi lag, ging met een ruk overeind zitten en stootte zijn hoofd tegen de onderkant van Arie’s kooi.

„Au!”
Van boven kwam Arie’s stem. Het was stikdonker in hun hut. Buiten hoorden ze de storm loeien en het gebeuk der golven tegen de scheepswand.
„Wat . . . Wat was dàt?”
„Zijn jullie ook wakker geworden?”
„Waarvan zijn jullie wakker geworden?” klonk Arie’s stem.
Zij zaten alle drie rechtop in hun kooien en luisterden. Er was iets gebeurd, dat hen wakker had gemaakt. Maar wat?
„Luister!” zei Bob. „Hoor je dat?”

Boven het verward lawaai van wind en golven uit hoorden zij het geschreeuw van matrozen, die elkaar iets toeriepen. Mensen met zware laarzen aan renden achter elkaar door de gang heen. Zij hoorden enkele malen achtereen het luide rinkelen van de bel van de scheepstelegraaf. Zwak klonk het geluid van het bootmansfluitje.

„Er is iets gebeurd!” zei Bob. „ Ik ga er uit!”
Hij sprong met een bons uit zijn kooi en tastte naar de schakelaar van het licht. De anderen sprongen er ook uit, schoten broeken en truien aan, en waren juist bezig met hun schoenen, toen de deur van hun hut openvloog. Een matroos in een zware oliejas, druipend van het water, een zaklantaarn in de hand, stond hijgend op de drempel.
„Kleed je aan! Orders van de kapitein.”
„Wat is er gebeurd?”
„We zijn op het wrak van een schip gelopen,” hijgde de matroos. „Kleed je aan en ga mee aan dek!”
Bob keek vragend op.
„Hè? Op een wrak gelopen?”
„Als je maar opschiet,” zei de matroos, „er zit een gat in de kiel, waar een walvis door kan zwemmen! We moeten in de boten. Pak alleen mee, wat je hard nodig hebt . . .”
„Wat is dat?” vroeg Jan.
„Kleed je zo warm mogelijk aan.” De matroos monsterde met kennersblik de kleren in de open hutkoffers. „Hier, pak aan!”
Hij graaide truien te voorschijn en een paar zware, leren schoenen. Hij zag een zeiljekker en smeet die op het bed. „Trek alles aan wat waterdicht is. Als je zeilkleren hebt, neem die dan. De rest moet je achterlaten. Schiet op!”
Het schip maakte een slingering naar rechts en de deur van de hut sloeg met een klap dicht.
Het hele schip leek in oproer. Onophoudelijk renden er mensen de gangen door; geschreeuw en geroep klonk van alle kanten. Boven op het dek klonken zware voetstappen en het geratel van een lier werd hoorbaar. De drie vrienden behielden merkwaardig hun kalmte. Zij trokken warme en waterdichte kleren aan. Bob trok twee truien over elkaar aan, en daaroverheen zijn trouwe windjak. Het had heel wat stormen en regenbuien getrotseerd, zonder een droppel water door te laten. Hij had nog een tweede windjak, dat hij aan Jan gaf, die wel een lumber-jacket bezat, maar niets dat absoluut waterdicht was. Arie had een dubbele gummiregenjas, die aan hals en polsen kon worden dichtgeknoopt. Zij trokken zware schoenen aan met twee paar wollen sokken. Bob Evers was practisch genoeg om een kampeermes bij zich te steken, een zaklantaarn, een klein kompas, en daarna laadde hij in een zeildoek rugzak een extra trui, sokken en wat hij verder aan warme kleren kon vinden. Hij wist niet wat hij in die enkele minuten zo gauw had ingepakt, maar zijn hersens moesten merkwaardig goed gewerkt hebben, want het waren allemaal practische dingen, dat bleek dagen later.
De matroos stond toe te kijken. De jongens waren bijna tegelijk klaar.
„In orde,” zei de matroos. „Jullie verliezen tenminste je hersens niet. Ga maar mee.”
Zij verlieten de hut en gingen de gang door aan dek. De electrische lampen brandden overal nog. Zo op het oog scheen er niet veel aan de hand te zijn. Op het dek brandden de grote, electrische booglampen hoog aan de masten. De davits, waarin de vier reddingboten hingen, waren naar buiten gedraaid en matrozen waren bezig van de laatste der vier boten de dekzeilen af te halen. In de drie andere boten waren zij al kisten en vaten aan het laden.
„Hou je gedekt,” zei de matroos. „Loop niemand voor de voeten en val niet overboord. Alles komt op zijn pootjes terecht.” Met deze woorden verdween hij haastig benedendeks.
Zij waren verstandig genoeg om te begrijpen, dat in deze toestand niemand veel zin had om vragen te beantwoorden. Zij volgden dus de raad van de matroos op, gingen tegen de railing van het sloependek staan, hielden zich stevig vast tegen onverwachte slingeringen en poogden door kijken en luisteren te ontdekken, wat er precies aan de hand was. Niemand lette op hen. Matrozen renden heen en weer, van voor naar achteren, en van bak- naar stuurboord in een schijnbare verwarring, maar onze vrienden zagen gauw, dat er van verwarring geen sprake was; iedere matroos had een speciale taak en vervulde die. Het was een spookachtig gezicht. De grote booglampen, die anders alleen gebruikt werden bij het laden en lossen in de nacht, zetten het hele sloependek in een genadeloos licht. Buiten het dek was alles zwart. Af en toe viel het licht der lampen op een huizenhoge golf, gitzwart van kleur. Het schuim, dat overdag grijs was, leek nu helder wit. In razende vaart stoven de grote, zwarte golven met hun witte, omgekrulde koppen de scheepswand voorbij. De striemende regen werd door de wind bijna horizontaal het dek over geblazen, luid kletterend tegen boten en deuren.
„Zie jij wat bijzonders aan het schip?” vroeg Jan.
Bob schudde het hoofd. Hij had het idee, dat het schip aan de kop wat dieper in het water lag dan anders, maar het stampte zo op en neer, dat hij er geen zuivere kijk op had. Hij had te weinig ervaring van schepen om dat te weten.„Hoe kunnen we nou op een wrak gelopen zijn?” mopperde Bob. „We zaten midden op zee.”
„Makkelijk genoeg,” schreeuwde Arie. „Als een van ijzer gebouwd schip een gat krijgt, zinkt het naar de bodem. Maar er zijn ook houten schepen, die niet helemaal zinken en blijven ronddrijven. Het komt wel eens voor, dat een schip in brand raakt, door kapitein en bemanning verlaten moet worden, en dan uitgebrand blijft ronddrijven . . . Dat gebeurde vroeger vaker dan nu. Ik heb ook wel eens gehoord van een vrachtboot, die met hout geladen was. Zo’n vrachtboot kan niet zinken. Je moet werkelijk vlakbij zo’n half gezonken wrak komen om het te kunnen zien. Daarom zijn die drijvende wrakken zo ontzaglijk gevaarlijk.”
Op dat ogenblik zagen zij, hoe een grote golf van achteren de „Esperanza” beliep en in de volle lengte over het dek spoelde.
„Dacht ik het niet,” zei Jan. „We liggen al dieper in het water. Die golf spoot in de lengte over het hele dek.” Bob schreeuwde, dat hij vond dat het schip juist zo rustig lag en niet meer zo slingerde.
„Dat komt door het water dat we binnen hebben. Dat maakt het schip zwaar en log.”
„Ik dacht dat schepen waterdichte schotten hadden.” „Jawel — sommige. Er zijn er ook die er maar één of twee hebben. En als je een gat in de kiel krijgt dat zo’n waterdicht schot passeert, heb je er weinig aan.” Twee matrozen stonden dicht bij hen stil en schreeuwden tegen elkaar:
„ . . . hebben al een SOS uitgezonden . . . Twee schepen hebben al antwoord gegeven . . . wel gauw zinken . . . We liggen al diep . . .”
De booglampen boven hun hoofden sputterden, gingen bijna geheel uit, sprongen weer even op volle kracht en doofden toen definitief uit. Inktzwarte duisternis hing om hen heen. Uit dat duister kwam een stem, die boven het huilen van de storm uit brulde:
„Het water staat al in de machinekamer! De dynamo’s werken niet meer.”
Bijna op hetzelfde moment begon de noodverlichting te branden, bestaande uit wat veel kleinere gloeilampjes. Het licht was veel zwakker, maar voldoende om bij te kunnen zien. De noodverlichting van een schip werkt meestal op een batterij van accu’s. De kok passeerde, in een zuidwester en een stevige broek, slepend met een grote kist. Matrozen rolden vaatjes voort; een halsbrekende bezigheid op het hellende dek. Het was nu goed te merken, dat het schip dieper in het water lag. Als de neus omhoog kwam, doordat het achterschip in een golf-dal wegzonk, lag het schip nauwelijks meer dan horizontaal. Maar kwam het achterschip omhoog, dan helde het dek op angstige wijze naar voren. De golven donderden met groter geweld tegen het schip aan en er overheen. Het water stond nu natuurlijk al in de machinekamer en de motoren werkten niet meer, zodat het schip onbestuurbaar was. De „Esperanza”, die enkele uren tevoren zo trots en fier boven op de golven had gereden, lag nu stuurloos, haar buik halfvol water, in het golfdal te slingeren, steeds dieper zinkend. Het fluitje van de stuurman klonk schril.
„In de boten! Alle hens in de boten!”
De matroos, die hen uit hun hut had gehaald, kwam op hen af.
„Kom maar mee. We gaan de boot in.”
De grote reddingsboten, al buitenboord gedraaid, hingen te slingeren in de hoge, gekromde stangen van de davits. De boten hingen aan soliede takels en matrozen klommen er al in. De jongens volgden hun voorbeeld en zagen nu pas, hoe groot zo’n reddingboot eigenlijk wel was. Zolang ze op het dek lagen, met zeilen er overheen, leken ze nogal klein, maar nu ze er zelf in zaten viel het hen op, dat het eigenlijk knapen van boten waren! Elk had een benzinemotor, midden in de boot onder een stalen kap opgesteld. Een matroos greep een hendle, gaf een paar ferme slagen en knallend sloeg de motor aan. De boot liep snel en ordelijk vol. De eerste stuurman kwam er bij en telde de koppen. Ieder lid van de bemanning had een aangewezen plaats in een bepaalde boot. Alles was present. „Los en dalen!”
De kabels van de davits begonnen uit te lopen. De boot zakte snel naar beneden. Doordat de „Esperanza” in een golfdal was komen te liggen, had het schip een loef- en een lijkant. De boot, waarin de drie vrienden zaten, lag aan de lijkant. De boten aan de loef- of windzijde hingen aan de kant waar reusachtige golven tegen de wand van het vrachtschip braken en aan die kant proberen een boot te water te laten, was een groot risico. Er was grote kans dat de golven haar zouden optillen en tegen de stalen scheepswand aan splinters slaan. Aan de lijkant werden de golven gebroken door de „Esperanza” zelf. Met een ruk stopte het vieren der kabels en de reddingboot hing even in de lucht boven het water.
„Los!” brulde de stuurman.
De remtrommels werden losgelaten en de geladen boot suisde het laatste stukje naar beneden, het water rakend met een luide slag. Meteen hakten twee matrozen de einden der kabels door en de matroos bij de motor gaf gas. Het ging alles zo gesmeerd of het honderden malen was gerepeteerd. De motor begon te brullen en de reddingboot — een klein notedopje op de koppen der enorme golven — verwijderde zich van het ten dode opgeschreven vrachtschip. De drie vrienden keken om en zagen achter zich, door vlagen regen en schuim, het door rijen van peerlampen spookachtig verlichte dek van de „Esperanza”.
Bob schreeuwde in het oor van de stuurman, die naast hem zat:
„Gebruiken ze de drie reddingboten aan de andere kant niet?”
De stuurman nam de pijp uit zijn mond.
„Zes boten is te veel. We gebruiken alleen de drie aan lij. Daar kunnen we makkelijk in. Het is toch maar tot zonsopgang — dan worden we opgepikt door die schepen die op ons SOS afkomen.”
En wéér had de stuurman het wel mogen afkloppen. Hij vermoedde niet, dat de toekomst héél wat andere dingen zou brengen!

* * *

De drie vrienden zaten in het midden van de reddingboot naast elkaar op een bankje. Het was allemaal zó snel gegaan, dat zij eigenlijk nog niet helemaal snapten, dat, wat zij nu beleefden, een heuse schipbreuk was . . . Je leest wel over schipbreuken, branden, stormen en oorlogen, maar als je onverwacht midden in zoiets terecht komt, kijk je er heel anders tegen aan dan wanneer je er over leest of denkt. Het zit ’m meestal hierin: als je er over leest, kùn je er rustig over denken en het vergelijken met je rustige, veilige leventje. Maar als je een schipbreuk zelf meemaakt, heb je géén tijd om te denken. Dat komt naderhand pas, als je weer in veiligheid bent.

„Jammer van zo’n mooi schip!” schreeuwde Jan in Arie’s oor.
Arie haalde de schouders op. Hij vond het ook jammer van zijn vaders mooie schuit, maar ja . . . zo ging het in het leven. Zó was er geen vuiltje aan de lucht en zo dobberde je op de Atlantische Oceaan, bovenop golven, die er uitzagen of elk ervan je op wou slokken. Het zinkende schip was nu al een heel eind weg en dikke duisternis hing om hen heen. Als hun boot werd opgetild op de kam van een golf, zagen zij de rij gloeilampen van de noodverlichting op een afstand in het duister hangen, maar als de golf verder rolde en onder hen uitgleed, plofte de sloep in de diepte tussen twee waterbergen met een vaart als een lift, die snel naar beneden viel, en dat gaf hun een vreemd, hol gevoel in hun maag. Als ze in zo’n golfdal zaten, en zij keken om, zagen ze in het duister achter hen soms een witte, 

snel naderende vlek: de witte schuimkop van een golf, die hen achterop liep. Maar telkens, juist als het scheen of die golf bovenop hen zou vallen, hun hele bootje vullen en hen verdrinken, begon het kleine bootje langzaam te klimmen . . . tegen de helling van de golf op. Jan Prins vroeg zich af, waarom de stuurman hun sloep niet met de kop tegen de wind en de golven in legde, in plaats van hem windafwaarts te sturen, maar op dat ogenblik schreeuwde een matroos:

„Licht vooruit aan stuurboord!”
Zij hoorden verbaasd geroep der andere matrozen en toen de stentorstem van de stuurman:
„Bestaat niet! Er is geen schip zo dichtbij.”
Enkele matrozen stonden bovenop een bank, wachtend tot de sloep weer door een golf omhoog zou worden getild. De boot rees weer . . . een kreet uit drie kelen: „Licht vooruit aan stuurboord!”
Ditmaal geloofde zelfs de norse stuurman niet, dat drie van zijn matrozen tegelijk gek waren geworden. Op aanwijzing van de uitkijk stuurde hij de sloep twee streken stuurboord en gaf vol gas.
Een minuut later zagen de drie jongens op een moment, dat de sloep weer rees, een wit licht pinken in het duister; pal vooruit. Het duurde niet lang of zij zagen het dichtbij en een beetje van onderen en dan de silhouetten van korte masten en een pijp tegen een iets lichtere plek van de nachthemel. De matrozen schreeuwden, en een antwoordend gebrul kwam ergens uit de duisternis van het vreemde vaartuig. De eerste stuurman koerste het vreemde schip rakelings voorbij en aan het snel voorbijschieten van het licht zagen zij pas welk een snelheid hun motorsloep had.
„Hei! We varen hem voorbij!” riep Bob, omziende naar het schip, dat nu al achter hen lag.
„Take it easy,” zei Arie. „De stuurman maakt een bocht. Als je met een motorboot voor de wind wegloopt, kun je niet ineens stoppen, of er rolt een golf over je heen. En je kunt niet eens helemaal stilliggen, want wind en golven blazen je vooruit. Snap-ie? Maar als je tegen de wind in terugkomt, kun je je motor net zo hard laten tippelen, dat de vaart van je sloep precies gelijk is aan de achteruit drijvende kracht van de wind. En dan lig je net precies helemaal stil. Daar gaan we!”
De sloep, die nu al een heel eind van het schip af was, begon een bocht te beschrijven. De stuurman nam geen risico. Het wenden van een kleine boot in hoge zee blijft een gevaarlijke manoeuvre, in het ogenblik, dat zij evenwijdig ligt aan de golven. Ligt de boot te lang in die positie, dan kan zij omslaan doordat de volgende golf haar aan een kant optilt, of doordat een golfkam over het zijboord rolt en haar met water vult. Maar de stuurman hield de sloep op volle vaart, draaide haar meteen met de neus tegen de volgende golf in, en het volgend moment klom de boot, steigerend en scheef, tegen de wind naar boven. Zij lag nu met haar stompe boeg in de wind en vooruit zagen zij de stuur- en bakboordlichten van het vreemde schip en enkele, helle deklampen, die inmiddels waren ontstoken. De matroos in de boeg maakte een roeper van zijn handen en brulde. De stuurman gaf Jan een por.
„Zeg, dat hij ophoudt. Tegen die storm in schreeuwen kan geen mens. Laat-ie zijn adem bewaren tot we langsscheeps liggen.”
Jan gaf de boodschap door. De matroos ging zitten en zij wachtten kalm af. De stuurman bracht de sloep aan lij: de benedenwindse kant van het grote schip, dat uit het duister opdoemde. Toen ze de achtersteven passeerden, zagen zij hoog boven hen in vette, witte letters de naam: FRISCO.
Dus een Amerikaans schip!

Aan lijzijde van het vrachtschip — want naar de bouw te oordelen was dit zeker een vrachtboot — hadden zij weinig last van wind en golven. De sloep minderde vaart en bleef nu naast het schip, maar toch op veilige afstand, doorvaren. Er waren hier wel geen krullende schuimkoppen, want die braken tegen de loefzijde van de Frisco, maar wel deining natuurlijk: gladde golven, waarop de sloep nu eens zo hoog werd opgetild, dat de jongens bijna op dekhoogte waren en dan weer zo ver daalde, dat zij hoog tegen de lichten moesten opkijken. Enkele matrozen hingen ove r de verschansing, scherp afgetekend tegen de electrische lampen. „Nu kunnen we schreeuwen,” zei de stuurman, gaf het wiel over aan een matroos, legde de handen aan zijn mond en riep in het Engels naar boven:
„Ahoy there!”
„Ahoy down there,” riep een man terug. Het leek geen kapitein of stuurman, want hij droeg een dikke, blauwe trui en geen hoed of pet.
„Wij zijn schipbreukelingen. Van het Hollandse motorschip „Esperanza”.”
„Dat weet ik,” zei de man boven onverstoorbaar.
De stuurman was verbaasd. Blijkbaar verwachtte hij meer activiteit aan het dek van het andere schip. De drie jongens begrepen er ook niet veel van. Ze hadden altijd gedacht, dat andere schepen zich haastten, om schipbreukelingen aan boord te nemen — zeker in een weer als dit.
„Can we come aboard?” schreeuwde de stuurman.
„That depends,” was het vreemde antwoord.
Er viel weer een pauze, die ditmaal langer duurde. Iedereen in de motorboot, welke langszij rees en daalde op de deining, was stomverbaasd. Zelfs Bob Evers, de Amerikaan, die weinig van de zee afwist, snapte toch nog wel, dat het niet de gewoonte kan zijn, „het er van af te laten hangen”, schipbreukelingen aan boord te nemen. Op zee en in nood zijn alle zeelieden broeders. Toen hoorde Jan plotseling de stuurman tussen de tanden zeggen:
„Er is iets niet in orde daar aan boord.”
Jan zag niets, dat niet in orde zou kunnen zijn maar ja — hij was geen ervaren zeeman. De stuurman riep weer, ongeduldig:
„Kunnen wij aan boord komen?”
Langs de verschansing waren nu meer matrozen komen hangen. Niemand liet echter een touw zakken of maakte aanstalten een sloep te strijken. Geen bijster gastvrij onthaal.
„Jullie hebben SOS-berichten uitgezonden, hè?”
De stuurman bevestigde dit en riep:
„Hebben jullie ons SOS dan niet opgevangen?”
„Zeker wel. Er zijn andere schepen in de buurt, hè?” „Over een paar uur kunnen ze hier zijn. Ongeveer bij zonsopgang,” antwoordde de eerste stuurman, die niet goed snapte, waar het heen moest met die vragen. Een nieuwe vraag:
„Hebben jullie jongens daar in die boot?”
De stuurman scheen op het punt om nijdig te worden, maar hield zich in:
„Ja, drie stuks. Mot je ons pokkenbriefje ook nog zien?” „Laat die eerst maar naar boven klimmen,” kwam het antwoord terug. De stuurman gaf een knor.
„Nou, het heeft lang geduurd, maar het is toch zo ver. Vrouwen en kinderen eerst. Vort, jongens.”
Van de „Frisco” werd de valreep gedeeltelijk naar beneden gelaten, samen met enkele hulptouwen. Het was een heel werk om de motorboot, die op en neer danste, binnen bereik van die touwen te brengen, maar eindelijk lukte het toch. Jan Prins zou het spit afbijten. Hij stond op een van de zitbanken van de sloep met één voet op het dolboord, wachtend op het gunstig ogenblik, dat de sloep, rijzend op een golf, zijn hoogste stand had bereikt. Jan greep een touw en hing in de lucht te slingeren, terwijl de sloep onder hem wegzakte. Hij klom als een aap het korte stukje naar boven tot hij de valreep bereikte, en daarna was hij in een wip aan dek. Dezelfde manoeuvre werd toen herhaald met Bob, die gelukkig handig was in touwklimmen. Arie moest als derde komen. Maar de dikkerd was nooit zo vlug geweest in klimmen en klauteren, liet één prachtige kans om een touw te grijpen voorbijgaan en kreeg zijn huid geducht volgescholden. De stuurman ging naast Arie op de bank staan om hem te helpen of met hem samen over te klimmen, maar de man boven op de „Frisco”, die al die tijd het woord had gevoerd, schreeuwde:
„Laat dat! Laat die jongen het alleen doen!”
De stuurman protesteerde:
„En als hij er af valt?”
„Hij valt er niet af. Laat ’t ’m alleen doen. We zullen een touwladder laten zakken.”
Een minuut later greep Arie met een sprong de slingerende touwladder, juist toen de sloep wegviel. Hij klom niet, maar bleef op een der onderste sporten staan tot een golf onder hem oprees en hem tot aan zijn middel kletsnat maakte.
„Klim omhoog, kaffer!” schreeuwde Jan Prins, van boven.
Maar Arie deed niets anders dan zijn sproetige vollemaansgezcht omhoog heffen en hem smekend aankijken. Hij was van louter schrik niet in staat met zijn korte benen te werken. Twee matrozen renden de valreep af, grepen de touwladder en hesen Arie met ladder en al naar boven, alsof hij een speelgoedaapje was. Het volgende moment trokken ze ook de losse touwen omhoog. De man met de blauwe trui, die aan boord van de „Frisco” de lakens uitdeelde, rende de trap op naar de brug. En even later hoorde Jan tot zijn verbazing het rinkelen van de scheepstelegraaf. Door het dek ging een trilling van op gang komende machines en even later begon de sloep langzaam naar achteren af te vallen . . .
De „Frisco” schoot op volle kracht vooruit. Maar waarom? Zijn kameraden van de „Esperanza”, beneden in de motorsloep, begrepen er ook niets van en staarden verbijsterd omhoog naar het grote stoomschip, uit welks pijp nu een regen van vonken spoot. Het hoofd van de gezagvoerder van de „Frisco” kwam over de leuning van de brug, en brulde een order in het Engels.
„Come on down,” zei een matroos tegen Bob.
De drie jongens, samen met de rest van de matrozen, gingen de trap af en verdwenen onder dek. Op de trap keken Jan en Arie elkaar aan met een blik van verstandhouding.
„Er klopt iets niet,” zei Jan in het Hollands.
„Er klopt iets helemáál niet,” bromde Arie.

* * *

De drie vrienden werden zonder veel complimenten recht naar een kajuit gebracht en er in geduwd. De deur viel achter hen dicht en zij hoorden aan de buitenkant een slot omdraaien. Zij stonden met z’n drieën elkaar aan te kijken en krabden hun hoofden. De man, die hen naar binnen had gebracht, had het licht aangeknipt: een peerlamp, die in een matglazen schaal aan het plafond brandde. Arie was de eerste, die zijn spraak terugvond.

„Wat hebben we nou aan onze fiets hangen, jongens?” Zijn halfopen mond in zijn bolle gezicht, de natte, rode haren, die rond zijn hoofd zwierden, en zijn wijdopen, blauwe ogen waren zo’n gek gezicht, dat Bob Evers begon te lachen.
„Lieve help, Arie — kijk niet zo raar.”
Arie sloot zijn mond. Bob zette zijn zeildoek-rugzak op de grond en keek de kajuit rond, die vrij groot was, met vier slaapplaatsen, twee aan twee boven elkaar, juist zoals ze op de „Esperanza” hadden gehad. Alleen zag het er hier lang niet zo fris geverfd uit als op het Hollandse schip. In de hoek was een wastafel, maar zonder heet water en in het midden een tafel met één zware middenpoot, die met hoekijzers op de vloer was vastgezet. Twee rechte stoelen stonden tegen een wand. Tussen de kooien was een kast met twee smalle, openslaande deuren, en tegen de andere wand een ingebouwde muurkast. Bob Evers trok alle deuren open. De kasten waren leeg. Op de bodem van de muurkast lagen alleen wat lappen, oude kranten, een lege cartonnen schoenendoos, een klerenhangertje, een kapotte borstel, die de helft van zijn haren kwijt was, en een stuk kam. Op de bodem van de andere kast lag een lap, die er uitzag als een vuile zakdoek, maar niemand had zin dat te onderzoeken. Jan Prins viste een paar kranten uit de grote kast.
„Amerikaanse kranten. Kijk maar: „San Francisco Examiner”.”
Bob Evers neusde ze door.
„Van een paar maanden geleden. Nou — van wat we hier vinden, worden we ook niet veel wijzer.”
De kajuit, waarin ze waren opgesloten, had geen ramen. In het plafond zat wel een raampje van gewapend glas, waardoor overdag waarschijnlijk wat licht naar binnen zou vallen. Nu was het raampje inktzwart. Arie daasde rond door de kajuit en rammelde twee keer aan de deurknop met weinig succes. Ten laatste gingen ze alle drie in een kooi liggen. Er lagen matrassen in en wat losse dekens.
„We lijken wel gek,” zei Jan. „We konden eerst best wat droge kleren aantrekken.”

In hun opwinding hadden ze vergeten, dat ze koud en nat waren. Zij keken wat er in hun bundeltjes droog was gebleven. Bob, met zijn zeildoek rugzak, was er het best afgekomen. Daar was geen droppel doorheen gegaan. Arie, die anders niet zo verschrikkelijk handig was, had een oude regenjas om zijn kleren heen gedraaid, de mouwen in elkaar geknoopt en de jas zelf met touw omwikkeld. Toen hij op de touwladder die golf tegen zijn broek had gekregen, was er wat zeewater in zijn jas gelopen, maar niet veel. Jan had ook geen last. Hij had een zware canvas fouragezak, zoals soldaten gebruiken. Zowel Arie als Bob hadden op die zak al benijdende blikken geworpen. Er is op het water niets heerlijkers te bedenken dan zulk een plunjezak. Het zware canvas kun je desnoods in een bak water zetten; er gaat geen droppel door en er gaat ongelooflijk veel in.

„We kunnen wel vast beginnen ons boeltje in de kasten te leggen,” zei Bob. „We zullen hier voorlopig wel aan boord blijven.”
Arie keek ontsteld op van zijn natte kledingstukken. „Wat? Zetten ze ons dan niet in Buenos Aires aan wal?” Jan ging op de rand van zijn kooi zitten met zijn fouragezak op z'n knieën.
„Doe nou niet zo onnozel, Arie. Een vrachtschip is geen plezierjol. Ze moeten met hun lading naar een bepaalde haven toe. Dacht je nou, dat ze voor drie jongens een paar honderd mijl uit hun koers varen, om ons af te zetten, waar wij willen? Dan konden we evengoed de kapitein vragen effe om te draaien en ons naar Amsterdam te brengen. Schipbreukelingen mogen een haven kiezen uit de plaatsen, die het schip op zijn reis zal aandoen. Alleen als ze wekenlang in een open boot hebben rondgezworven of er om een andere reden erg aan toe zijn, kan de kapitein een omweg maken, maar dat gebeurt zelden. Elke mijl varen op zee kost een hoop geld. Nee, jongen . . . We moeten maar afwachten waar we terechtkomen. Het kan Buenos Aires zijn, natuurlijk.”
„Maar,” zei Bob, die snel droge kleren had aangetrokken en van het rijglijntje van Jans fouragezak een drooglijn had gemaakt, waaraan nu zijn natte kleren hingen, „het kan ook Sydney worden, of San Francisco.”
„Hoera, we zien nog eens wat van de wereld op die manier. Voor mijn part varen we zes keer de aardbol rond.” Hij liet zich achterover op zijn kooi vallen, haalde uit zijn broekzak een pakje sigaretten en stak er een op.
„Hoe heb je dàt droog gehouden?” vroeg Jan verbaasd. „In je rugzak?”
Bob schudde het hoofd:
„Snel denken. Ik deed ze in een waterdichte tabakszak samen met lucifers en ziehier het resultaat. Jongens, wat voel je je weer lekker als je droge kleren aan hebt.”
Hij liet zich achterover op zijn kooi vallen en blies een rookwolk uit.
„Verdraaid,” zei Jan, „ik rook zelden, maar na al die deining heb ik warempel trek in een smokie.”
Vijf minuten later hing de kajuit vol natte kleren, die aan touwtjes kris-kras door elkaar liepen. Op hun matrassen lagen ze het uitzicht te bewonderen.
„Tjonge tjonge,” zei Arie, „het lijkt wel wasdag in de Goudsbloemdwarsstraat in Amsterdam.”
In de stilte, welke nu inviel, hoorden zij opeens een merkwaardig geluid. Prins, die in een bovenste kooi was geklommen, keek over de rand naar beneden.
„Ik mag de pip krijgen als die Arie niet weer ligt te eten. Hei Arie, eet jij?”
Arie stak zijn roodharig, bol hoofd uit de onderste kooi en keek naar boven.
„Is dat zo gek?” Zijn stem klonk raar van het brood, dat hij achter zijn kiezen had.
„Waar haal je dat bróód vandaan?”
„Had ik nog,” zei Arie met volle mond.
„Ik had een paar boterhammen apart gelegd in mijn kist, een paar dagen geleden. Van de kok gebietst. Voor als ik ’ns erge honger zou hebben. Het is een tikkeltje oud maar het smaakt best.”
„Zou je ons ook niet een stuk geven?”
Arie keek ontsteld uit zijn kooi.
„Hebben jullie honger? Daar heb ik geen ogenblik aan gedacht . . . Jullie lachten altijd zo als ik honger had. Jullie eten zó weinig . . .”
„Wij eten heus niet weinig,” zei Jan grimmig, „maar jij slaat alle bestaande wereldrecords, wat schransen betreft.”
Samen gingen ze op Arie af en deelden zijn boterhammen. Prins pakte de eerste dikke pil beet en keek er verbaasd naar.
„Is dit brood of beton?”
„Brood,” verzekerde Arie hem. „Heus. Brood. Alleen een beetje oud.”
Bob en Jan keken elkaar wat ontsteld aan.
„Een beetje oud! Op deze boterhammen kun je een bijl scherpen.” Ze klommen met het brood in hun kooien. Het kostte hen moeite om het te bijten, maar ze kauwden het toch op. Merkwaardig genoeg hadden ze tot dusver alle drie, alsof ze het hadden afgesproken, gezwegen over de merkwaardige omstandigheden waaronder ze aan boord waren gekomen. Bob was de eerste die er over begon.
„Zeg — wat denken jullie eigenlijk van deze rare geschiedenis?”
Jan en Arie wisten onmiddellijk wat hij bedoelde. Ze lagen er zelf ook over te prakkizeren.
„Het is me zo helder als koffiedik,” antwoordde Jan. „Heb jij eigenlijk precies gezien wat er gebeurde?” Bob ging met zijn hoofd buiten kooi hangen en praatte naar beneden.
„Nogal eenvoudig. Ze namen ons drieën aan boord en gingen er toen rap vandoor.”
Arie zei met volle mond:
„Misschien wilden ze anders gaan liggen en dan terugkomen voor de rest.”
Jan snoof spottend.

„Mijn hakken. Ze pikten ons drieën op en ze hadden geen spoor van bedoeling om terug te gaan en onze kameraden op te halen.”„Maar wat moet er dan van hen terecht komen in die storm?”
„O, die worden wel opgepikt door een van de schepen die op het SOS af zijn gekomen. Dáár maak ik me geen grote zorgen over . . .”
Jan knipte met zijn vingers.
„Weet je — er is iets geks aan dit schip. Ik kàn me maar niet in mijn hoofd halen, wat precies. Maar er wàs iets ongewoons . . . Iets wat niet klopte.”
Arie begon te grinniken.
„Ik weet wat jij bedoelt . . . Er was niet één man in uniform op het hele dek!”
„Ja! Dàt is het! Weet je nog die vent die bij de verschansing stond en de lakens uitdeelde? Hij leek de kapitein. Maar hij had een gewone trui aan, net als alle anderen . . . Heb jij wel eens een kapitein gezien van een boot als deze met een trui aan en zonder pet?” Bob’s sterke tanden braken een stuk brood af.
„We zullen gauw genoeg weten wat er aan de hand is.” Er rammelde iemand aan de deur. Een matroos in een trui, waarover een zware regenjas, die aan de hals open hing, stond op de drempel.
„Kom mee. De kapitein wil jullie spreken.”
Achter elkaar lopend door de smalle gang volgden de drie vrienden de matroos. Bob vroeg hem eenmaal in het Engels, waar het schip heenvoer, maar de matroos haalde nors zijn schouders op.
„Weet ik niet. Vraag de kapitein maar.”
Hij stopte voor een soliede eiken deur en klopte. „Binnen!” riep een scherpe stem.
De matroos stak zijn hoofd om de hoek van de deur. „Hier zijn ze.” In het Engels natuurlijk.
„Let them come in.”
De matroos gooide de deur open en maakte een beweging met het hoofd. De drie vrienden gingen binnen in een ruime kapiteinshut. In het midden een zware tafel met vierkante poten. Twee leren stoelen en enkele rechte stoelen tegen de wand. Verder nog een boekenkast . . . Achter de tafel zat een man met een somber gezicht; de man met de trui die over de verschansing heen het gesprek met hun stuurman had gevoerd. Onder de tafel uit staken zijn benen, die in een dikke broek van geribd manchester waren gehuld. Toen zij binnenkwamen was hij bezig, met een potlood en een lineaal lijnen te trekken op een zeekaart.

Hij liet hen een halve minuut staan, keek dan op en legde potlood en lineaal weg. Uit zijn broekzakken trok hij tabakszak en pijp, waarna hij met zijn duim de grote kop van de kromme pijp begon vol te rammen. Het duurde nogal even eer de pijp naar zijn zin gestopt was. Een dikke rookwolk kringelde langzaam omhoog in het heldere licht van de electrische lamp aan het plafond.
„Zo,” zei de kapitein. „Jullie zijn drie jongens van de „Esperanza”. Vertel eens: was de „Esperanza” een vrachtschip?”
Bob Evers, als Amerikaan, voerde het woord.
„Zij was een schip van de rederij van zijn vader.” Hij wees op Arie. „Ze voer op Zuid Amerika.”
„Vaste lijn?”
„Eigenlijk wilde vaart. Overal heen waar lading te halen is.”
De kapitein blies een grote rookwolk uit. Boven zijn neus liep een verticale rimpel recht naar beneden. „Waarom hebben jullie het schip verlaten?”
„Het liep in het donker op een drijvend wrak en begon onmiddellijk te zinken.”
De kapitein keek hen scherp aan.
„Is het gezonken?”
De jongens keken elkaar aan. Zeker wisten ze het niet. „Waarschijnlijk wel. Het lag al diep in het water toen wij er af gingen.”
„Wat was jullie lading?”
Dat wist Arie heel goed.
„Machines. Onderdelen voor een pompstation en vaten met moeren en bouten.”
De kapitein knikte en trok weer een scherpe lijn op de kaart. Zij konden niet zien wat hij deed, maar zo te zien, verbond hij cirkels met elkaar.
„Wat deden jullie jongens op dat schip? Kajuitwerk? Lichtmatrozen?”
Jan voelde het als een compliment dat hij voor oud en stevig genoeg werd aangezien om lichtmatroos te zijn. Bob antwoordde eventjes niet en scheen na te denken. „No,” zei hij toen. „Het was voor ons een vacantiereis. We moeten in September terug zijn, want dan begint onze school weer.”
De kapitein keek plotseling op, staarde hen aan en begon hard te lachen. Zijn grote vuist dreunde neer op het zware tafelblad.
„Ha ha ha! Ho ho ho! Wat een bak! Ze moeten in September terug zijn, want dan begint de school weer! Ha ha ha!”
Ze konden aan dat gelach geen touw vastknopen. Bob, Jan en Arie hadden in hun leven al heel wat afgelachen en ook heel wat gevoel voor humor, maar hier konden ze werkelijk niks geks in zien . . . Het gelach van de kapitein hield ineens op toen er op de deur werd gebonsd. Een man stak het hoofd om de deurstijl.
„Hei, Bill! De kok vertikt het verder, zegt-ie. Hij kan niet meer op z’n benen staan van de slaap. Hij gaat naar kooi!”
De kapitein bonsde met de vuist op tafel.
„Hij hééft het uit te houwe tot negen uur morgenvroeg. Dan kan hij gaan pitten. En dat gaat door. Anders zal ik zelf naar de kombuis komen en hem wakker rammelen. Vertel hem dat maar.”
„O.K.,” zei de matroos en de deur ging dicht.
Jan en Bob wisselden een snelle blik. Het begon gestadig gekker te worden. De kapitein droeg geen uniformtekenen en men sprak hem aan met zijn voornaam. Zou dat de gewoonte zijn op Amerikaanse schepen? De kapitein stond op, viste een sleutel uit zijn zak, ging naar een hoekkastje en pakte er een kruik uit en daarna een glaasje. Hij zette beide op tafel. „Echte Schiedamse jenever.”
De drank, waarom Holland wijd en zijd beroemd is, werd ook op dit schip blijkbaar op prijs gesteld. De kapitein goot een glaasje tot de rand vol en sloeg het in één teug achterover. Toen hij het lege glas met een klap had neergezet, keek hij hen om beurten aan. „Jullie houden van avonturen, hè?”
Wat moest je daar nou op zeggen?
„Nou kapitein — welke jongen niet?”
De man met de trui begon weer te lachen.
„Ha ha ha! Dan kunnen jullie je hart ophalen, dat beloof ik je! Luister.” Hij boog zich voorover. „Dit is een schip vol muiters.”
Een tijdje zei er niemand een woord. De drie vrienden wisten niet zo precies wat ze daar nu van moesten denken: „Een schip vol muiters.” Ze hadden wel eens van muiterij op zee gelezen of gehoord, maar ze stelden zich een muiterij voor als iets dat vroeger wel eens voorkwam, maar tegenwoordig toch niet meer. En dan dachten ze aan halfnaakte zeerovers met bonte doeken om het hoofd en kromsabels in de vuist, die een ware slachtpartij aanrichtten tot de losse koppen over het dek rolden. Aan boord van dit schip leek alles vredig en ordelijk. Nergens afgehakte koppen of plassen bloed te ontdekken.
„Luister,” zei de kapitein, weer ernstig wordend. „Ik zal je vertellen wat ik je aan je neus wil hangen. Dit schip, waarop je nu vaart, is enkele dagen geleden uit Buenos Aires vertrokken. We komen oorspronkelijk uit San Francisco. De kapitein deugde niet en we hebben ’m overboord gezet met wie er met hem mee wilde.”
„Wat?” Arie keek ontsteld. „Overboord gesmeten?” „Welnee. In een boot. We hadden een hekel aan die kapitein. Hij was een bulderbas en een zuurpruim. Bovendien heb ik m’n hele leven een eigen schip willen hebben. We varen hiermee naar het Zuiden, zo ver we kunnen. Het voorste laadruim ligt vol kolen, dat is één geluk. Als de bunkers leeg zijn, kunnen we aan de lading beginnen.”
„Maar wat moet die kapitein nu beginnen in dat bootje?”
De muiterkapitein haalde de schouders op.
„We hebben ze genoeg te eten meegegeven en ze worden vanzelf opgepikt door een of ander schip.”
Arie keek hem met grote ogen aan.
„Maar zo gauw hij op een ander schip zit, sturen ze toch radioberichten overal heen, dat er op deze boot muiterij is?”
De man achter de tafel schonk zich een nieuwe borrel in. „We hebben de naam van dit schip veranderd en we stomen nu volle kracht naar het Zuiden, om Kaap Hoorn heen, en zo naar de Stille Zuidzee. Die is zó groot; daar zien we wel verder.”
„Maar zet u ons dan nergens af?!” riep Arie.
De muiterkapitein begon te lachen.
„Waarvoor dacht je, dat ik jullie aan boord had genomen? Om een beetje voor drijvende veerpont te spelen? Ik had net zo goed door kunnen stomen en jullie ook in die sloep laten.”
De jongens probeerden iets te bedenken, dat die waanzinnige kapitein kon hebben genoopt om hen drieën aan boord te nemen, maar ze hadden geen vaag idee. „Omdat ik jullie hulp nodig heb,” zei de muiter. „Snap je? De vroegere kapitein van deze schuit is weg. Z’n stuurman ging met hem mee. De kok wou ook niet met ons meedoen.”
„Dus de kok is weg!” riep Arie ontsteld.
Jan en Bob, die eigenlijk wel ongerust waren over de gehele geschiedenis, konden niet laten in de lach te schieten over Arie’s eeuwige bezorgdheid om zijn eten. De muiterkapitein knikte.
„De hulpkok staat nu in de kombuis en die heeft het zo druk, dat hij bijna omrolt van de slaap. Een van jullie wordt koksmaat. Je mag het zelf uitmaken, anders wijs ik er een aan.”
Bob en Jan keken allebei naar Arie, die een kleur kreeg. „Jij?” vroeg de muiter.
„Mag ik in de keuken?” vroeg Arie blij.
De kapitein grijnsde hem aan.
„Jij mag in de keuken, ja. Maar zo leuk is het nou niet, als je dat soms denkt. Er valt heel wat af te wassen.”
Maar Arie dacht er alleen maar aan, dat hij de hele dag in de buurt van hoeveelheden voedsel zou zijn en dat was voldoende troost.
De kapitein keek de twee anderen aan.
„Eén van jullie wordt mijn kajuitjongen. Ik moet er een hebben, die goed kan rekenen, want die moet me helpen bij het positie bepalen.”
„Kunt u dat dan?” flapte Jan er uit.
De man met de trui werd boos.
„Je dacht zeker, dat ik een gewoon matroos was? Ik heb mijn stuurmanspapieren in mijn zak. Ik ben alleen geen stuurman, omdat ik teveel van een borreltje hou op z’n tijd.”
„Ik ben vrij goed in rekenen,” zei Jan.
„En jij daar gaat de machinekamer in. De machines olieën en de machinist helpen. Begrepen? Ingerukt nu en ga slapen. Morgen word je er vroeg weer uitgeschopt. En geen rare streken, denk er aan, of het zal je lelijk vergaan.”
Hij mepte de deur achter hen dicht. De drie vrienden stonden in de gang stil en keken elkaar aan.

„Frisse morgen,” zei Bob. „We zijn in een aardig wespennest beland, geloof ik.”
Jan Prins krabde zijn kin.
„We moeten ons de eerste dagen wat sjakies houden, lijkt me.”
„Ik heb honger,” knorde Arie.

* * *
Op weg terug naar hun hut liepen ze als ganzen achter elkaar in de smalle gang. Arie achteraan, als laatste en dikste gans. Bob keek op zijn horloge.

„Sakkerloot, het is al kwart voor vijf.”
Ze haastten zich naar hun hut en begonnen zich uit te kleden, gebukt heen en weer lopend om de overal hangende natte kledingstukken te ontduiken. Toen ze alle drie in een kooi lagen, kwamen ze tot de ontdekking dat het licht nog brandde.
„Arie,” zei Jan, „doe het licht uit.”
Arie gaf een verontwaardigde schreeuw.
„Wat! Dat moet de laatste man doen, die in bed is gekropen, en dat is Bob.”
Jan Prins grinnikte.
„Ja, Bob, daar kom je niet onderuit. Jij was de laatste om in je kooi te kruipen.”
Bob protesteerde luid.
„Toen ik al rustig plat op mijn rug lag, was Arie nog aan het rondkruipen in z’n nest om dekens in te stoppen en kussens op te schudden. Die papzak heeft elke avond een kwartier nodig om zijn bed in orde te maken. Ik beschouw iemand pas als in z’n kooi liggend, als hij plat onder de dekens schuift.”
Daarin moest Jan Prins hem gelijk geven. Het werd een heel geschreeuw, tot Prins waarschuwde.
„Kijk nou uit, jongens . . . zo meteen komt de een of ander van die knapen op het lawaai af en dan heb je de poppen aan het dansen. We kunnen beter gaan slapen.”
Maar dat was er niet bij. Ze hadden veel te veel om over te denken.
„We hebben niet te klagen over gebrek aan variatie,” zei Bob. „Het lijkt wel een film, wat we meemaken.” „Ik hoop,” zei Jan somber, „dat er een gelukkig einde aan zit, net als aan al die Amerikaanse films van jullie.” Arie bromde uit zijn kooi.
„Sapperloot! Het kon wel eens effe duren voor we weer in Holland zijn. Over een tijdje zijn ze thuis natuurlijk dodelijk ongerust.”
„Ze horen vanzelf, dat wij door een ander schip zijn opgepikt en meegenomen, dus dat loopt wel los.”
Jan Prins boog zich buiten zijn kooi.
„Die muiterkapitein vertelde ons daarnet toch, dat de naam van dit schip is veranderd? Weet je nog wat voor naam wij er op zagen staan?”
„Frisco!”
„Precies. Die naam hebben onze zeelui van de „Esperanza” ook gezien. Komen die aan wal of aan boord van een ander schip, dat hen oppikt, dan zeggen ze natuurlijk, dat wij zijn overgenomen door een boot, die erg raar deed en „Frisco” heet, en dan begint de verwarring pas.”
Bob zei kalmerend.
„Een verwarring hoeft het nou niet te worden . . .”
„Maar herrie wordt het wel. Uit een reddingboot, bij storm, drie jongens oppikken en de andere schipbreukelingen laten drijven, is zo iets ongehoords, dat iedereen op z’n achterste benen staat! Ze willen natuurlijk weten, wie die boef van een kapitein is van dat schip . . .” Arie riep:
„Dat kunnen ze nazien in Lloyd’s Register.”
„Wat is Lloyd’s Register?”
„Daar staan alle schepen ter wereld in met hun tonnage, ouderdom, werf en meer van die dingen. Ook de haven waar ze thuishoren en de rederij waar ze voor varen. Dus ze neuzen even in dat register naar de „Frisco” en sturen een telegram naar de rederij . . .” „Maar,” riep Jan opgewonden, met z’n vuist op de rand van de kooi slaande. „Dit schip heet misschien helemaal niet echt: „Frisco”. Die naam is natuurlijk vals!”
Dikke Arie werd ongeduldig.
„Jij denkt ook niet verder dan je neus lang is. Er is in Lloyd’s Register géén schip, dat „Frisco” heet of er is er wèl een, dat „Frisco” heet. Zie je?”
Jan Prins begon zacht te fluiten.
„Dus dan varen er mogelijk twéé schepen rond, die zo heten?”
„Misschien wel drie. Zie je nou wat voor een verwarring er kan ontstaan? Niemand heeft direct reden om aan te nemen, dat deze „Frisco” een valse „Frisco” is. Zeeroverij komt tegenwoordig weinig meer voor. Ze zullen denken, dat het een ongelooflijk staaltje van onbeschoftheid was en het rapporteren als ze ergens in een haven zijn. En als ze een klacht indienen, heb je nog de mogelijkheid, dat een of andere echte „Frisco”, toen ons schip zonk, toevallig óók in de buurt van Buenos Aires was . . .”
„Goeie help,” riep Jan. „Laat die arme kapitein van de echte „Frisco” zich daar maar eens uitkletsen.” „Dat kan-ie natuurlijk altijd door de getuigenis van zijn bemanning. Maar hoe lang duurt dat niet . . .” „En intussen,” zei Bob zuchtend, „zitten onze ouwelui thuis met de handen in ’t haar.”
„Kom, kom,” zei Jan korzelig, „we lopen toch niet in zeven sloten tegelijk zeker? Ouders rennen direct radeloos en redeloos rond, als hun kindertjes eventjes een uurtje onder water blijven.”
Bob en Arie barstten in gelach uit.
„Eerst een schipbreuk in een storm, en dan worden we gekidnapt door een schip vol muiters . . . en dat noemt hij effetjes een uurtje onder water blijven.” Toen het gelach was bedaard, zei Arie:
„Maar één ding staat vast: die gezonken „Esperanza” is van mijn vader’s rederij. Die hoort natuurlijk meteen van de kapitein, wat er gebeurd is en wat er met mij, zijn veelbelovende zoon, gebeurd is. Die zet alles op haren en snaren om uit te vissen waar wij terecht zijn gekomen. Moet je net mijn vader kennen! Die zendt desnoods telegrammen naar alle rederijen ter wereld.” „En dan heb je de poppen aan het dansen met al die „Frisco’s”, lachte Jan. „Maar ik ga slapen en ik vertik het om verder na te gaan denken, anders krijg ik schele hoofdpijn. Over een uurtje of zo worden we er uit geschopt. Heb je dat al overwogen?”
„Goeie genade,” zei Arie, en schoot onder de dekens. „Arie, doe het licht uit!” riep Bob.
Een luid gesnurk steeg op uit Arie’s kooi.
„Stik,” zei Jan Prins en ging het zelf maar uit maken. 

ROND KAAP HOORN EN DE STILLE ZUIDZEE IN.

Ze werden gewekt door een geweldig gebons op de deur. Arie sliep door als een blok. Vanuit het donker gromde Jan Prins, slaapdronken, dat hij wou weten hoe laat het was.

„In elk geval véél te vroeg,” snauwde Bob, die door het stikdonker, tussen de natte kleren door, naar de schakelaar scharrelde. Jan Prins kon zijn voortgang volgen aan de taal die hij uitsloeg over de klamme kleren, waar hij pardoes met zijn gezicht in liep. Het licht floepte aan en Bob tuurde met knipperende ogen op zijn horloge.
„Zes uur. Wàt een tijd!”
Hij ging op Arie af en begon hem te schudden.
„Word wakker, lui varken! Naar je kombuis en voor onze koffie zorgen.”
Ze waren geen van allen in een best humeur, kleedden zich knorrig aan, vertikten het om zich te wassen en sjokten de verlaten gang op. Arie’s ogen waren rood belopen van de slaap. Zijn ongekamde, rode haren zaten in de war.
„Hoe laat zouden we iets te eten krijgen?”
„Dat hangt van jou af,” snauwde Bob. „Jij bent koksmaat.”
Hij zette koers de gang af, op zoek naar de kombuis, en op de eerste kruising botsten zij tegen een matroos, die een vloek uitbraakte, twee stappen achteruit deed en op hen neerkeek.
„Wat hebben we hier voor loslopend tuig? Moeten jullie soms de nieuwe hulp verbeelden?”
„Nieuw wel,” zei Bob. „Hulp misschien. Waar kunnen we hier te eten krijgen?”

De matroos keerde zich op z’n hakken om en waggelde op twee kromme benen de gang door. Hij zag er uit als een cowboy, die per vergissing op een schip was beland. Zij volgden hem naar de kombuis en bleven buiten de deur staan. Op het Hollandse schip hadden ze al terdege geleerd, dat iemand, die niets in de kombuis te maken heeft, beter buiten kan wachten, als hij geen mep met een natte vaatdoek of een klap met een pollepel wil vangen. De bovendeur was echter open en daardoor zagen ze een ongelofelijk rommelig en smerig interieur. Stapels vuile pannen en borden stonden tegen de wand opgestapeld. Resten eten, zoals hompen brood en halflege vleesblikken, zwierven over de aanrecht. Twee grote koffiepotten pruttelden en de kok, in een smerig shirt met een verband om elke hand, was, aan één stuk door razend en tierend, bezig met het smijten van deksels en potten.
„Hey,” riep de krombenige matroos, die hen had gebracht. „Your new help has arrived.”
De kok keerde zich om alsof hij gestoken was en staarde met roodbelopen ogen naar de drie jongens.
„Wie van jullie moet mij helpen? Kom meteen binnen.” Arie aarzelde even, stapte dan naar binnen en keek vreesachtig rond.
„Afwassen!” brulde de kok. „Als de gesmeerde bliksem! Ik word hier stapelgek zonder hulp. Dag en nacht in touw met die storm.”
„Maar ik heb nog niet gegeten en . . .”
„Geen praatjes! Afwassen!” schreeuwde de kok, en spoog een bruine straal tabakssap tussen Bob en Jan door, de deur uit. „En wat komen jùllie hier doen?” „Eten,” zei Bob. „We moeten aan het werk.”
„Eerst werken, dan eten,” snauwde de kok. „Ik tol op mijn benen van de slaap. Als er gegeten kan worden, hoor je het wel. Hier is koffie om wakker te worden.” Hij smakte twee emaille bekers op tafel en goot er uit een kan gloeiend hete, zwarte koffie in. Het begon langzaam en grijzig dag te worden en de lucht was koud. Beide jongens klemden hun handen om de hete mokken en slurpten met kleine teugen.
„Me kombuis uit!” riep de kok. „Ga buiten maar staan drinken.”
Het schip slingerde en stampte op de golven. Bob en Jan zetten hun voeten schrap tegen een riggel van de vloer en leunden tegen de stalen kombuiswand. Bob zei zacht:
„Die storm ziet er niet naar uit of hij gauw gaat liggen.” Jan Prins mompelde met galgenhumor:
„En het ziet er ook niet naar uit of Arie daar binnen in het paradijs is terechtgekomen.”
Een matroos kwam de hoek van de kombuis om en begon tegen hen te schreeuwen:
„Wie van jullie mot bij de kapitein zijn?”
„Ik,” zei Jan.
De matroos haalde uit en mikte een mep naar Jan Prins zijn oor, maar Jan zag ’t aankomen en dook juist op tijd.
„Sta geen koffie te lurken, vlerk!” brulde de matroos. „Ga je melden bij de kapitein. Die staat om je te schreeuwen.”
Jan verdween op een drafje met de mok koffie in de hand. Bob smeerde hem ook als de hazen naar de machinekamer, voordat ze hem kwamen halen. De handen van de matrozen op dit schip schenen nogal los te zitten, en muilperen kon je hier net zoveel vangen als pruimen in een Hollandse boomgaard. Het leven was voor hen wel ineens anders geworden. Aan boord van het Hollandse schip waren ze passagiers geweest en vriendjes van de zoon van de eigenaar, en konden ze doen wat ze wilden. Hier waren ze de voetvegen van iedereen.

Het was een verschrikkelijk lawaai in de machinekamer en ondraaglijk heet. Bob was gewend aan de fraaie, brandschone machinekamer van het Hollandse motorschip „Esperanza”, maar dit was een stoomschip met als machinekamer een gloeiende hel vol sissende stoom, heen en weer schietende stangen, wentelende vliegwielen, koperen kranen en manometers. De machinist zag hem aankomen en wenkte hem. Bob ging mechanisch in de houding staan, en zag een kleine, magere man met zandkleurig haar en scherpe, grijze ogen. Hij zat dik onder de olie en de smeer en stond een beetje gebogen van vermoeidheid.
„Well well,” zei hij, „ben jij de leerling-machinist?” „Meer leerling dan machinist,” zei Bob.
De kleine man stak een vuile hand uit.
„MacGarrigle,” zei hij, „Schot van geboorte.”
Bob schudde zijn hand.
„Bob Evers uit Pittsburgh, U.S.A.”
De kleine Schot knikte en keek hem onderzoekend aan. „Dan kunnen we tenminste samen praten. Weet je iets van stoommachines af?”
„Mijn vader heeft een machinefabriek.”
„O.K. Houd de boel onder de olie, waar bewegende delen zitten en let op, dat de manometer niet boven 4½ atmosfeer komt.”
„En als-ie dat wel doet?”
„Dan waarschuw je mij.”
De kleine Schot ging met een diepe zucht op de onderste trede van de stalen trap zitten en begon, haastig als een wolf, een pak boterhammen op te eten, die hij uit de zak van zijn pak trok. Het was beslist eens een goed pak geweest, zoals Schotten ze graag dragen. Het was nog niet versleten maar volgeraakt met vet en olie. MacGarrigle liet geen oog van Bob af en zat een half uur lang op de traptrede, een pijp rokend. Bob werd kriegelig van al dat gestaar en wou maar, dat de machinist òf in slaap zou vallen òf weggaan. Maar na een halfuur stond de Schot op en kwam naar hem toe. Hij klopte Bob op de schouder.
„Goed, mijn jongen. Jij bent tenminste precies en je snapt er wat van. Ik heb twee dagen en twee nachten niet geslapen. Let op de telegraaf daar. Als die belt en ik word niet wakker, schop me dan meteen wakker. Houd de druk op viereneenhalve atmosfeer. Dat hangt van die twee smerige stokers af, daar. Houd daar een oogje op. Als je denkt, dat er iets mis gaat, wek je me.” Hij ging naar een hoekje van de machinekamer, waar een bed was gemaakt van een stapel dekens onder de buizen van een stoomlenspomp. Hij nam geen deken over zich heen, want dat hoefde niet in die hitte, legde zijn hoofd op zijn arm en sliep meteen.
Bob ging door met het oliën van alle wrijvende en draaiende delen, hield een oogje op de stoomdrukmanometer en zag na een tijdje, dat die langzaam begon af te vallen. Hij had best in de gaten hoe dat kwam. Op het ogenblik, dat de machinist ging slapen, waren de twee stokers, een Chinees en een neger, het kalmaan gaan doen, en het vuur brandde minder fel. Bob dacht er over of hij MacGarrigle wakker zou maken, maar hij dacht aan dat magere gezicht en die vermoeide ogen, die nauwelijks open konden blijven en hij besloot zelf het zaakje aan te pakken. Twee stokers waren eigenlijk te weinig om de twee ketels te blijven voeden. Er hadden er minstens drie moeten zijn; maar waarschijnlijk waren enkele stokers, die niet met de muiters mee wilden doen, met de kapitein overboord gegaan, zodat er nu twee ploegen van twee stokers waren. Er moesten twee ploegen zijn, anders waren deze kerels er allang bij neergevallen. Bob zei tegen de neger, dat er harder gestookt moest worden en de neger zei: „Yes Yes,” lachte wat en ging nog harder aan het lijn

trekken. Bob pakte een ijzeren staaf op en liep op de kerels af, het meest ijselijke Hollands uitbrakend, dat hij kon bedenken, meestal woorden, die hij van zijn Hollandse vrienden had geleerd.
„Sodegloeiende ratelkleppen!” schreeuwde hij. „Wil je weleens aanpakken voor de hier en de grote ginder, of ik sla je op je kokosnoot, dat je grote zwarte kokkerd tussen je zwevende ribben komt te zitten!”
Het gaf onmiddellijk het gewenste resultaat. Binnen vijf minuten begon de stoomdruk weer op te lopen. Maar met dat al was Bob maar matig tevreden. Ten eerste had hij barre honger. Die mok gloeiende koffie had zijn honger alleen maar gesterkt. De hitte van de machinekamer maakte hem duizelig, ook al omdat hij die nacht zo weinig had geslapen. Bovendien was hij bezig met zichzelf uit te vechten of hij nu eigenlijk wel goed deed om muiters te helpen. Bob was niet op de hoogte van de wetten der zeevaart, maar hij meende eens gelezen te hebben, dat ieder die, een muiter behulpzaam is, op dezelfde wijze wordt bestraft. Maar daartegenover stond: wat kon hij anders doen? Hij was nu eenmaal aan boord buiten zijn schuld. Als hij het vertikte om te doen wat ze hem opdroegen? Wat zou hem dan gebeuren? Overboord? Hij geloofde het eigenlijk niet. Zeelui zijn geen van allen doetjes, maar er is nog een heel verschil tussen een ruwe zeeman en een moordenaar en ze hadden hun eigen kapitein óók niet vermoord, maar in een sloep, met eten, overboord gezet. Bob was er vrij zeker van, dat ze hem niet om zeep zouden brengen. Maar ze zouden hem waarschijnlijk wel ranselen tot hij toegaf of hem ergens opsluiten. En wat was het nut van opgesloten zitten?
Bob liep rond de machines, gilde af en toe iets in de richting van de stokers, klemde zich vast aan stangen en trappen als het schip opzij rolde en ging door met oliën en poetsen. De machine siste en snoof door met vrijwel constante snelheid. Plotseling voelde hij een hand op zijn schouder. Het was MacGarrigle, die tevreden knikte en zijn scherpe ogen snel over de pijlschalen en manometers liet gaan.
„Goed zo,” zei hij. „Good work.”
Uit zijn zak trok hij twee stukken chocola, en die twee plakken waren het lekkerste, wat Bob in tijden gezien had, want hij blafte van de honger. De machinist gaf hem er een en keek verbaasd, toen Bob er in hapte als een hongerige hond.
„Heb jij vanmorgen niet te eten gehad?”
Bob schudde het hoofd.

„Alleen koffie. De kok wou ons geen eten geven.” Mac Garrigle vloog verontwaardigd op van de gereedschapkist waarop hij was gaan zitten, maar zonk weer neer en wees naar de stalen trap.
Arie kwam voorzichtig de treden af met een wit voorschoot voor en een blad brood in de hand.

* * *
Arie Roos’ redeneringen over wat er zou gebeuren nadat zij door de „Frisco” waren overgenomen, in het holst van de stormachtige nacht, waren merkwaardig juist. De zeelieden van de „Esperanza” zwalkten de rest van de nacht in hun reddingsboten rond over de oceaan en bleven zoveel mogelijk bij elkaar. Toen het eerste grauwe ochtendlicht aanbrak, kwamen er van twee verschillende zijden stoomboten te hulp, die gewaarschuwd waren door het S.O.S. De hele bemanning werd overgenomen en het duurde geen vijf minuten, of de stuurman had aan de kapitein het vreemde nieuws medegedeeld, dat een schip, de „Frisco”, het had gepresteerd de drie jongens aan boord te nemen en de rest te laten drijven. Zodra de kapitein van het stoomschip dat verhaal hoorde, was hij woedend van verontwaardiging. Hij begreep er niets van. Zulk een gedrag op zee had hij nog nóóit meegemaakt!

De boot die hen aan boord had genomen was een Argentijnse stomer met een Zweedse kapitein.
De kapitein van de „Esperanza” zat niet weinig in zak en as. Hij was de zoon van zijn reder op volle zee kwijtgeraakt . . . plus twee van diens vrienden. Hij voelde zich verre van prettig. Bovendien was zijn schip gezonken. Weliswaar geheel buiten zijn schuld, maar geen kapitein vindt het prettig om een schip te verliezen, ook al is hij volkomen onschuldig aan dat verlies. Binnen een uur nadat hij aan boord kwam van de Argentijnse stomer was er een radiotelegram op weg naar Buenos Aires om vandaar verder te worden gezonden naar de rederij van Arie’s vader.
Het Argentijnse schip vervolgde zijn weg. De eerstvolgende haven die het zou aandoen was Santiago. Dáár, en niet eerder, konden de mannen van de „Esperanza” van boord.

* * *
Arie Roos had heel goed geschoten wat zijn vader zou doen, zodra hij dat telegram kreeg van zijn kapitein. De oude Roos las het bericht over het verlies van zijn schip, vloekte, maar hield snel op met lelijke woorden zeggen toen hij het merkwaardige radiografische verslag las over het oppikken van zijn zoon en twee vrienden door een schip, dat „Frisco” heette. Binnen één minuut had hij zijn vingers tussen de pagina's van Lloyds Register. Hij vond een „Frisco”, een schip van 8000 ton, varende onder Amerikaanse vlag, dat thuishoorde in Seattle. Vijf minuten later was er een lang telegram naar Seattle onderweg.

* **
In de loop van de middag van de volgende dag was er al antwoord. Het telegram was niet bijzonder vriendelijk:

Uw telegram nummer A/G 493 volkomen onbegrijpelijk stop Schip „Frisco” 8000 ton ligt sinds drie weken in dok stop Wij adviseren iets minder drinken van oude Hollandse Schiedammer alvorens weer telegraferen.

De oude Roos dacht dat hij gek werd. Aan de éne kant had hij het telegram van de vergane „Esperanza”, dat hem bezwoer dat zijn zoon met diens vrienden waren overgenomen door een schip „Frisco”. De rederij van dat schip verzekerde dat de boot sinds drie weken in dok lag. Hij verzond onmiddellijk een telegram naar Lloyds in Londen.

Meld mij omgaande hoeveel schepen genaamd „Frisco” op de wereld rondvaren compleet met tonnages en rederij stop.

Drie uur later was het antwoord binnen.
Slechts één „Frisco” geregistreerd stop Vrachtschip 8000 ton van Rederij Redstar in Seattle U.S.A.

De oude Roos schreef wéér een telegram; ditmaal aan zijn eigen kapitein, nu als schipbreukeling aan boord van het Argentijnse vrachtschip.

Zijn jullie krankzinnig of hoe zit dat stop „Frisco” ligt sinds drie weken in dok stop Welk schip heeft mijn zoon aan boord?

De kapitein van de „Esperanza”, die het telegram kreeg, werd razend. Hij rende naar zijn eerste stuurman en schold hem de huid vol.
„Had je niet beter kunnen kijken hoe dat schip heette, jou ezelsveulen? Hier — lees dit telegram!”
De stuurman stak twee vingers in de lucht en bezwoer dat hij duidelijk de naam „Frisco” gelezen had. Zijn kapitein stampte briesend in het rond en zwaaide met het telegram van de oude Roos. De stuurman haalde er alle matrozen bij, die samen met hem in de reddingboot hadden gezeten waaruit Bob, Jan en Arie waren overgenomen. Zij verklaarden eenparig hetzelfde. Zij hadden duidelijk de naam „Frisco” gelezen.
Er bleef de ongelukkige kapitein van de „Esperanza” niets anders over dan dat maar naar Amsterdam te seinen. Arme papa Roos snapte er totaal niets meer van. Als goede Hollander nam hij aan, dat die Amerikanen daar in Seattle wel een klap van de molen zouden hebben. Hij rapporteerde de hele zaak aan Lloyds en voegde er aan toe dat hij wel eens wilde weten waar zijn zoon nu eigenlijk uithing.

Vanaf dat ogenblik begonnen de draden van het web der internationale scheepvaartbetrekkingen te zoemen. Bij Lloyds in Londen namen ze het verhaal eerst met een korreltje zout. Maar toen zij beide einden van de historie hadden gecontrôleerd, begonnen ze het geval iets interessanter te vinden. Aan alle schepen in het zuiden van de Atlantische Oceaan werd per radio gevraagd of zij een schip „Frisco” hadden gezien. Een Noorse steenkoolvaarder berichtte, dat zij zulk een schip gepraaid had 384 zeemijlen zuid-oost van Buenos Aires, varend met koers vlak Zuid. Vlak daar bovenop kwam bij Lloyds binnen een rapport van de van boord gezette kapitein van een vrachtschip „Franklin Roosevelt”, waarop muiterij was uitgebroken en die in een sloep op zee was opgepikt. Sindsdien was de „Franklin Roosevelt” spoorloos verdwenen, maar in dezelfde wateren was wel een spookschip: „Frisco” opgedoken. Het was voor de beambten van Lloyds niet moeilijk om twee en twee bij elkaar op te tellen. De fluitende morseseinen gingen de aardbol rond. De rederij van de „Franklin Roosevelt” werd gewaarschuwd. De rederij Roos maakte rumoer. Schepen ten Oosten en ten Zuiden van Buenos Aires begonnen uit te kijken naar een schip dat „Frisco” heette. Piloten van vliegtuigen op Zuid-Amerika neusden de zee af. Maar al dat heen en weer gesein kostte dagen, en al die tijd voer de „Frisco” op volle kracht naar het Zuiden. Des avonds, als de drie vrienden van hun diensten afkwamen, waren ze dikwijls als honden zo moe. Maar hoe uitgeput ze zich ook voelden, ze hadden altijd de tijd om de nieuwtjes uit te wisselen die ze in de loop van de dag hadden opgedaan. Ze kwamen heel wat te weten. Jan Prins, als kajuitsjongen van de kapitein, zat natuurlijk op de beste plaats en hield zijn oren wijd open. Na een week hadden ze een kostbare schat van inlichtingen over het schip verzameld. Zij wisten dat de oorspronkelijke naam „Franklin Roosevelt” was geweest. Wisten dat de muiterkapitein Braggart heette en dat hij in zijn hut, in een grote kist die gesloten was met twee soliede Yalesloten, geweren en revolvers bewaarde met een massa munitie. Braggart, de muiterkapitein, was een eenzaam man aan boord van zijn schip. Toen hij Jan Prins een paar dagen had leren kennen, maakte hij graag een praatje met hem en Jan liet hem maar kletsen. Hoe méér hij aan de weet kwam, hoe beter. Braggart vertelde hem dat hij al jarenlang rondliep met een plan om een vrachtschip te stelen, de kapitein overboord te zetten en dan voor eigen rekening te gaan varen langs de Chinese kust of ergens waar wat te verdienen viel.
„De vent is gek!” zei Bob Evers in hun hut, de avond toen Jan hem dat vertelde. „Hij kan toch op de vingers van één hand uitrekenen, dat hij in een paar maanden bij de kladden wordt gepakt! Op muiterij staat in de meeste landen de strop.”
Jan haalde de schouders op.
„Hij is een rare snuiter. Bij de matrozen heeft hij er aardig de wind onder. Hij heeft natuurlijk niet zo’n gezag als een rechtmatige kapitein, maar, toen zij het schip hadden overmeesterd, heeft hij aan de hele bemanning de keus gelaten: van het schip afgaan of blijven. Maar wie bleef en met de muiterij mee wou doen moest hèm erkennen als kapitein. Hij beloofde alle muiters een aandeel in de winst die hij met het schip zou maken.”
„Aha!” zei Arie. „Zit hem dáár de kneep. Ik snapte al niet, waarom ze allemaal zo zoet en braaf hun werk bleven doen.”
„Ze doen ook niet meer dan nodig is,” zei Bob. „Het schip begint al aardig te vervuilen. Ik houd mijn hart vast als de een of ander het vandaag of morgen in de gaten krijgt en het in zijn hoofd haalt om ons die vuile boel te laten schoonmaken. Ik zie me zo’n dek al zwabberen en de helft van alle hutten plus het vooronder schoonmaken.”
„Ze zijn er toe in staat,” zei Jan. „Weet je dat de kapitein dag en nacht een revolver draagt? Niemand anders van de bemanning is gewapend. Ze hebben wel allemaal messen natuurlijk, maar geen vuurwapens. Die zitten in die kist. Overdag heeft Braggart dat pistool in zijn broekzak en ’s nachts ligt het onder zijn hoofdkussen. En altijd is ’s nachts zijn hut van binnen op slot. Hij is heus niet gek. Hij neemt geen enkel kwaad risico.”
„Weten jullie dat het met het eten er zo slecht voorstaat?” vroeg Arie.
Bob Evers begon weer te lachen. Als Arie zich ook niet over het eten bezorgd kon maken . . .
„Verdraaid — hij heeft gelijk,” zei Jan. „Dat heb ik je vergeten te vertellen! De kapitein had het er vandaag over met de kok, die nu zo’n soort van magazijnmeester is. Hij heeft de kapitein een lijst moeten geven van alle aanwezige voorraden en elke dag geeft hij op wat er over is.”
„Jonge wat een contrôle'' zei Arie. „Bij een gewoon schip gebeurt dat aan het eind van de reis.”
„Het is wel nodig ook! Dit schip had moeten varen van Buenos Aires naar Santiago. En in plaats daarvan zijn we bezig een reusachtige omweg naar het Zuiden te maken om vooral geen andere schepen tegen te komen. Op deze manier komen we met ons eten nooit uit. Het zou me niets verbazen, als Braggart een systeem van rantsoenering in zou gaan voeren. Let maar eens op. We hadden in Santiago nieuwe victualie in moeten nemen.”
„En de kolen dan? We varen dag en nacht op topsnelheid.”
„Wat een weer,” zei Jan droog. „We hebben een lading van niets dan steenkool aan boord. Wat kolen betreft kunnen we varen van hier naar Nova Zembla en zes keer terug. Maar Braggart zal iets aan het eten moeten doen. Je kunt ons moeilijk gebakken steenkool geven met saus van anthraciet  gruis.”
„O nee,” zei Arie angstig.
De volgende dag was Jan Prins bij de kapitein in de kajuit bezig met het uitrekenen van het bestek, toen de marconist binnen kwam stuiven. De marconist was tevens de tweede stuurman. Omdat de oude marconist samen met de kapitein van boord was gegaan, en deze met een radio kon omgaan en Morse kende, zat hij af en toe, als hij tijd had, aan de scheepsradio te knoeien. Seinen hoefde hij natuurlijk niet. Alleen maar luisteren. Een muitend schip seint bij voorkeur niet!
„Kapitein!” riep hij. „Braggart! Hey! Wij zijn gesignaleerd. Ze kijken naar ons uit!”
Braggart was juist bezig een glas jenever naar binnen te slaan, maar hield het glas halverwege tafel en mond doodstil in de lucht.
„Wat? Hoe weet je dat? Weet je het zeker?”
De marconist hield zich hijgend aan de tafelrand vast en keek begerig naar de kruik jenever.
„Ik luisterde wat aan de radio en hoorde twee schepen met elkaar praten. Ongeveer honderdveertig mijl ten Noorden van hier. Zij vroegen aan elkaar, of zij de „Frisco” niet gezien hadden. Zij wisten er alles van. Dat onze oude naam „Franklin Roosevelt” was en zo meer.” Braggart sloeg met de vuist op tafel.
„Hoe is dàt nou mogelijk?”
De marconist haalde de schouders op. Jan bleef diep gebogen zitten over zijn logarithmen tafels en tabellen en rekende kalm verder. Hij lachte een beetje. Die Braggart had er blijkbaar géén rekening mee gehouden, dat de vader van Arie, die tevens reder was, grote keet zou schoppen over zijn verloren zoon. Braggart zoog zenuwachtig aan zijn pijp en zei plotseling:
„Doe de deur dicht, Warwick en ga zitten.”
Warwick, de tweede stuurman, een jonge man nog, met een bleek gezicht en zwarte haren, draaide de sleutel om, en wees naar Jan.
„Mag híj hier blijven?”
Braggart keek even weifelend naar Jan Prins, die deed, of hij niets gemerkt had en verder cijferde. Braggart schopte hem onder tafel door aan. Jan schrok zogenaamd op.
„Kun jij je mond dicht houden?” snauwde Braggart. „Pardon?” vroeg Prins. „Wat bedoelt u? Hing mijn mond open?”
Braggart begon luid te lachen.
„Ha ha ha! Ik bedoel of je je mond dicht kunt houden over dingen, die je hoort en waar je over zwijgen moet?” Jan Prins krabde achter zijn oor.
„Ik geloof het wel. Ik praat nooit veel.”
Braggart gromde.
„Mooi. Je hebt hier een goede baan. Als je je mond open doet over wat je hier dadelijk hoort en er lekt iets van uit, trap ik je alle deuren door naar het stookhol en kun je de rest van de reis stoker spelen, gesnapt?” „Jawel, kapitein.”
„Mooi zo,” zei Braggart. En tegen Warwick, die nogal bedenkelijk keek: „Die vlegel zit toch de hele dag in en om mijn kajuit. Als ik op elk woord, wat ik zeg, moet gaan letten, worden we stapelgek. Je kunt ze veel beter zo opfokken dat ze hun kop houden. Wil je een borrel?”
Warwick likte zijn lippen af en kreeg een Schiedammer. „Kijk,” gromde Braggart, zijn pijp uitkloppend. „Als dat zo is, wat je daarnet vertelde, moeten we maken dat we dit schip vermommen. Om te beginnen een andere naam geven. Die naam „Frisco” moet er af, snap je?”
„Da’s nogal glad,” mompelde Warwick.
„Maar er is nog iets veel beters,” vervolgde Braggart. „Daar heb ik allang over gedacht. Wij snijden met een acetyleenbrander een stuk van de pijp af, maken de achtersteven hoger en halen dat kleine kajuitje op het voordek weg. Dat verandert het uiterlijk van dit schip zo volkomen, dat geen mens die het rapport hoort, ons daarin herkent.”
„Mag ik u een raad geven?” zei Warwick. „We hebben niet genoeg verf aan boord om de hele wand te schilderen. Maar we kunnen een band van zes voet rood zetten langs de wand, van het dek af gemeten.”
„Dat is geen gek idee,” knikte Braggart. „Dat doen we. En nu we toch praten . . . Ik heb één grote zorg . . .” „Weet ik. Het eten.”
„Precies. Ik kan natuurlijk geen haven binnenlopen en evenmin een schip praaien . . . Veel te gevaarlijk.” Warwick wreef over zijn lange, zwarte haren.
„Daar heb ik ook al dagen over lopen piekeren. Het beste is, om een of ander Zuidzee-eiland aan te doen waar geen schepen komen en daar vis en water en zo op te doen.”
Braggart lachte kort.
„We hebben nauwelijks water om een Zuidzee-eiland te halen. En wat dan nog? In deze hitte kun je met vis niets beginnen. Dat ging twee eeuwen geleden wel goed, maar dat neemt de bemanning van nú niet. Ik moet ze tevreden houden, anders lig ik zelf zo overboord . . . Weet je, wat ik voor een plan had?”
Warwick staarde hem aan, probeerde te raden, wat de ander bedoelde, en schudde eindelijk het hoofd. Braggart schopte voor de tweede keer, onder de tafel door, tegen Jan Prins’ been.
„Jongen, ga zo lang naar buiten. En blijf in de buurt tot ik je roep.”
Jan Prins was boos, want hij had juist gehoopt iets interessants te horen. Hij hield echter zijn gezicht strak en ging naar de deur. Wat er binnen besproken werd, hoorde hij niet. Hij probeerde één keer aan de deur te luisteren, maar hij kon niets anders verstaan dan een vaag gemurmel van stemmen.

* * *
Jan liet die avond geen tijd verloren gaan met aan zijn vrienden mee te delen wat hij te weten was gekomen tijdens het gesprek van de borreldrinkende Braggart met Warwick. Zij lagen een uur lang na het naar bed gaan wakker die nacht en peinsden hun hoofden suf om uit te vissen wat voor plan Braggart bij mogelijkheid toch aan Warwick had kunnen voorstellen.

„Ik snap werkelijk niet, op wat voor manier hij zich voorstelt aan eten of water te komen,” besloot Bob. „Misschien wil hij een haven aandoen,” opperde de hoopvolle Arie, wie dit probleem natuurlijk zeer bezighield.
„Natuurlijk niet,” zei Jan kregel. „Daar hadden ze het samen al over gehad. Natuurlijk kan Braggart helemáál geen haven meer aandoen nu hij weet dat zijn schip is gesignaleerd.”
„En als hij het nu onherkenbaar maakt met een andere schoorsteen en andere kleuren en zo?”
„Kan niet,” legde Jan uit. „Als je een haven binnenloopt moet je je scheepspapieren laten zien en ben je er natuurlijk bij.”
„Dan móét hij een of ander eiland aandoen,” besloot Bob na een tijdje. „Ik zie geen andere oplossing. Maar ik vind het gek, want Braggart had zelf al gezegd, dat de dichtstbijzijnde eilanden veel te ver weg waren.” Jan keerde zich naar de wand.
„De toekomst zal het leren. Maf ze, jongens!”

* * *

In de daarop volgende dagen moesten onze vrienden harder werken dan ze ooit van hun leven vermoed hadden. Zij stonden om zes uur op en gingen pas tegen elf uur weer naar kooi, recht van het eten af. Ze waren dan zo moe, dat ze soms in slaap vielen, terwijl ze nog bezig waren, op de randen van hun kooi zittend, hun kleren uit te trekken. Het waren voornamelijk zij drieën, die de buitenwand van het schip opnieuw moesten verven. Het was juist in een periode van windstille dagen. De zon scheen recht naar beneden uit een hardblauwe hemel. Het was tegen de scheepswand veel te heet om kleren aan te hebben maar als zij probeerden die uit te laten, verbrandden hun ruggen zelfs onder het donkere bruin, door de intense hitte. Een paar uur zon elke dag konden hun ruggen wel hebben, maar zij waren per slot van rekening geen negers en na een  volle twaalf uur in de zon blakerde het vel van hun ruggen. Zij waren echter koppig, zoals de meeste Hollanders, en vertikten het om te klagen. Zij verfden flink door, van de vroege ochtend tot de late avond, tot hun handen blaren vertoonden, zo groot als guldens, waar het schuren van de kwast de huid had stukgewreven. Zij hingen alle drie overboord, ieder in een klein kooitje dat met een touw en een takel aan de railing was vastgemaakt. Als zij met een stuk scheepswand klaar waren, moesten zij zelf naar boven klimmen om hun kooi te laten zakken of een eind verder te sjorren. Zij werkten met handdoeken om hun halzen geknoopt, die, los over hun pijnlijke ruggen en schouders hangend, niet te veel schuurden en hen toch tegen de gloeiende zon beschermden. Het ergste was de vreselijke dorst. De kapitein had het water gerantsoeneerd. Wel niet verschrikkelijk; elke man had recht op anderhalve liter per dag, maar wat is anderhalve liter, als je de hele dag staat te werken en te zweten in de hete zon, terwijl de stalen scheepswand vlak voor je neus zoveel hitte uitstraalt, dat het je moeders kolenfornuis in de keuken wel lijkt, op een koude winterdag, als ze aan het wafelbakken is? Het werd zo erg, dat zelfs de kok, die heus geen weekhartig doetje was, hun op de derde dag elk een extra fles water gaf, buiten hun gewone rantsoen om. Zij waren zo dankbaar, dat zij de vent bijna een goed hart gingen toedragen. Maar de rest van de bemanning had evenmin een lui leventje. Braggart had hen allen bij elkaar geroepen en hun zoveel verteld als hij nodig achtte. Zij begrepen heel goed, dat het zaak was om niet herkend te worden, en deden ijverig wat hun was opgedragen. En dat waren heus geen gemakkelijke karweitjes!
Het afbranden van een stuk van de vrij lange schoorsteen van een schip, terwijl het vaart, mag een lollig werkje lijken . . . dat is het heus niet!
De pijp was gloeiend, niet alleen van de zon, maar ook door het nog steeds op volle snelheid varen van het schip. Af en toe deed een lichte windvlaag de rookwolken omslaan en dan verdwenen de drie met de acetyleenbrander in een stinkende, bijtende damp van roetige smook, die hun ogen deed tranen en hen lang deed hoesten . . .
Maar zij speelden het klaar! De kajuit op het voordek, die een rare indruk maakte en er uitzag of zij voor een of andere luxe-passagier, een directeur van een stoomvaartlijn of zoiets, was gebouwd, werd afgebroken en in het ruim gesmakt. Toen die karweitjes waren opgeknapt, kwam de rest van de bemanning meehelpen met het verven van de scheepswand. Daarna vond de kapitein dat de vermomming helemaal compleet zou zijn als de voorste mast verdween. Dat verwekte enig protest bij de bemanning, die beweerde, dat zij maar half zoveel lading zouden kunnen stouwen als zij de voorste mast, met de laadbomen, kapten. Maar Braggart liet hen zien hoe zij de mast, met laadbomen en al, konden demonteren, zonder er iets aan te vernielen, zodat zij die altijd weer zouden kunnen plaatsen als het nodig bleek. Daarna hadden zij er vrede mee. De naam van het schip werd, om onbekende redenen, toch niet veranderd. Daarna nam iedereen een luie dag, waarvan ook iedereen vond dat die wel verdiend was. Zelfs Braggart scheen het hun niet te misgunnen. Hij liep, de hele dag met een kijker langs de verschansing en loerde de horizon af, maar maakte geen zure of schampere opmerkingen over luiaards die niets uitvoerden. De zon bleef onveranderlijk schijnen uit een strakblauwe hemel. Zij voeren dagenlang naar het Zuiden en daarna met een scherpe, plotselinge koerswijziging naar het Westen. Jan Prins vertelde, dat zij enkele honderden mijlen ten Zuiden van Vuurland voeren, ver buiten de normale route, waar de scheepvaartlijnen door leidden. Zij zagen dan ook geen schip. Geen zeil, geen romp, geen mast. Zelfs niet één klein, vuil rookpluimpje aan de verre streep waar lucht en water ineenvloeiden.
Jan Prins had zijn werk als kajuitsjongen weer opgenomen; Arie zwaaide weer potten, pannen en pannelappen in de keuken en werd elke dag iets slanker, en Bob Evers kreeg spieren als bobbels van het werk in de machinekamer. Hij was nu heel goede vrienden geworden met de oude Schot, zó goede vrienden zelfs, dat de Schot hem in een halfuurtje, dat hij vertrouwelijk werd, mededeelde, dat hij het eigenlijk helemaal niet eens was geweest met de hele muiterij, maar dat hij van kind af aan een voorliefde had gehad voor machines. Een machine was voor hem, wat een kind is voor een moeder. Hij kon het denkbeeld niet verdragen, zijn stoommachine, die zo mooi liep, in de steek te moeten laten en overgeven aan de een of andere stuntelaar, die haar na twee maal vierentwintig uur in de soep zou laten draaien.
„Zie je,” zei de oude Schot tegen Bob, „ik weifelde te lang en toen was het te laat. Ik moest toen wel aan boord blijven. Nou, zolang ze mij en mijn machine met rust laten, vind ik het allang goed. De rest kan me gestolen worden.”
Bob Evers hoorde dat met grote belangstelling aan, want achter in zijn hoofd woelde allang een wild en vaag plan om op een goede dag, hoe, dat wist hij zelf nog niet, het schip op de muiters te heroveren. Als een dergelijk plan ten uitvoer zou moeten worden gebracht, zou hij op een prik moeten weten, hoe de houding was van elk lid van de muitende bemanning . . .
Braggart ging over tot het inkrimpen van het waterrantsoen van anderhalve liter tot één liter. Bob had er met de oude Schot over gesproken, en samen hadden zij met behulp van een autogeenlasapparaat een distilleerderij gemaakt. Een oude, lekke waterketel van een waterpomp hadden zij van boven voorzien van een afvoerbuis die vastzat aan een stelsel van heen en weer lopende buizen die door een grote bak met water leidden. Die ketel hadden zij op een stalen vuurhaard gemonteerd. Zij vulden hem met zeewater, en lieten de twee stokers meteen op dat vuur letten. Zodra het zeewater begon te koken, ontstond er zuivere waterdamp in de ketel, die in het gekoelde buizenstelsel condenseerde en als zuiver gedistilleerd water in een emmer druppelde. Op die manier wonnen zij er vele liters water per dag bij. Het kostte wel veel steenkool natuurlijk, maar kolen hadden zij voorlopig genoeg. Vervelender was, dat ook het eten sterker werd gedistribueerd. Er werd minder brood gebakken en ook het vlees in blik liep op een eind.
Braggart werd met de dag ongeduriger en kuierde het grootste deel van de dag langs de verschansing met een kijker in een leren étui om zijn hals, naar alle zijden uitziende. Het was duidelijk, dat hij op iets wachtte . . . naar iets uitkeek. Maar waarnaar, dat wist niemand. Hij confereerde ook dikwijls met de tweede stuurman Warwick, de enige, die hij in vertrouwen scheen te nemen. Maar Warwick hield ook goed zijn kiezen op elkaar, want niemand wist waar ze over praatten. En toen, op een heel gewone dag, was er plotseling opwinding op het hele schip.
„Een schip! Een schip!” riep iedereen en alles wat maar enigszins kon, rende naar het dek.
De enige jongens, die zo gauw aan dek konden komen, waren Jan Prins, die in Braggart’s kajuit bezig was de vloer aan te vegen, en Arie Roos, die piepers zat te jassen in de kombuis en pal achter de kok naar boven stoof.
En zowaar . . . op heel grote afstand zagen zij boven de horizon het wit driehoekje van een zeil.

VECHTPARTIJEN OP EEN ZEILJACHT.

Welke koers zou dat schip varen?” vroeg Arie met gedempte stem.
„Da’s nogal glad,” zei Jan. „Het snijdt onze koers onder een hoek. Anders kon je immers nooit het driehoekig bovenstuk van het grootzeil zien? Als het recht op ons afvoer zag je alleen maar een mast met een dun reepje zeil. Ik ben benieuwd, wat die gekke kapitein van ons zal doen.”
„Noem hem alsjeblieft geen kapitein,” zei Arie boos.
„Hij is een muiter en heet Braggart. Ik vergeef het hem nooit dat hij mij de hele dag allerlei vieze karweitjes laat opknappen in de kombuis.”
„Dat is het enige goede, wat ik aan hem heb kunnen ontdekken,” grijnsde Jan. „Kijk, hij staat te confereren.”
Zij keken omhoog naar de brug. Braggart, nu niet in een trui gekleed, maar in een kort, wit kniebroekje en een wit, linnen hemd, dat aan de hals open was, stond voor een van de open ramen van de brug, met een kijker voor zijn ogen. Terwijl zij hem gadesloegen, liet hij de kijker zakken en zei iets tegen Warwick naast hem. De stuurman krabde zijn hoofd een paar tellen en haalde dan de schouders op. Braggart hief weer de kijker.
Enkele leden van de bemanning hingen over de boegrailing en spuwden in het water. Er was geen enkel geluid in de atmosfeer . . . alleen het schip maakte enig gerucht: het zachte stampen van de machines en het geruis van de golf, die de boeg opsneed uit de kalme zee. Het kielzog van het schip breidde zich waaiervormig uit en lag als een reusachtig wig over de stille zeespiegel, schijnbaar reikend tot de horizon achter hen.
Opeens werden zij opgeschrikt door het gerinkel van de scheepstelegraaf.
„Verdraaid!” zei Arie. „We gaan koers veranderen.” „Of stilliggen,” opperde Prins.

Stoppen? Koers veranderen? Snelheid veranderen? Het volgende ogenblik bracht de oplossing op deze vragen. De stuurman draaide het roer een paar streken. Een versterkte trilling ging door het hele schip. Van achteren kwam het bruisende geluid van een op volle toeren draaiende schroef. De boeg van de „Frisco” draaide langzaam langs de horizon.
„Verdraaid,” zei Prins, „we gaan dat schip praaien, geloof ik! Dàt ga ik aan Bob vertellen.”

* * *
Bob, beneden in de gloeiend hete machinekamer, was een en al nieuwsgierigheid. De Schotse machinist wist evenmin als hij, wat er aan de hand was. Zij hadden wel uit de patrijspoort geloerd, maar dat kleine, driehoekig stukje zeil, laag boven de dampige horizon, was hen volkomen ontgaan. Jan Prins vertelde snel wat hij wist.
De machinist zelf, de oude Schot, ging even naar dek om te kijken en een luchtje te happen en liet aan Bob het toezicht over de machines. De stokers werkten als bezetenen. Bob stond op de loopgang boven de machines, met een oliekan in de rechterhand en een dot poetskatoen in de linker. Hij droeg ook niets anders dan een kort broekje. Het was ongelofelijk heet boven de hijgende en snuivende machines. Bob grinnikte tegen Jan:
„Toen ik een jaar geleden in de Rocky Mountains kampeerde, in dit broekje, dacht ik ook niet, dat het nog eens uitrusting zou worden van een leerlingmachinist op een muitend stoomschip in de Stille Zuidzee!”
Jan zei: „Wat wil die rare Braggart van dat zeilschip? Ik dacht zo, dat hij zoveel mogelijk schepen wilde vermijden. Hoe minder mensen hem hier signaleren, hoe beter voor hem.”
Hij haalde een peuk uit zijn zak. Zo af en toe kreeg hij van Braggart een pluk tabak uit diens eigen voorraad en hij was er blij mee. Vroeger had hij nooit veel gerookt, maar sinds hij aan boord de hele dag moest werken, kon hij met vreugde af en toe een paar flinke halen doen. Hij hield zijn hoofd scheef om bij het aansteken van de peuk zijn neus niet te branden.
Op dat ogenblik kwam MacGarrigle, de Schot, de stalen trap af naar beneden.
„Hallo,” zei Bob, die met de oude, uitgedroogde Schot ook al heel beste vrienden was geworden. „Iets bijzonders?”
„Zeilschip,” knorde MacGarrigle. Zijn scherpe ogen vlogen snel over de machines heen. Alles was in orde. „Wat voor soort zeilschip?” informeerde Bob.
„Met zeil,” gromde de Schot. „Verder weet ik er ook niks van. Ken alleen stoomschepen. Zeilschepen . . . flauwekul!”
Bob en Jan grinnikten tegen elkaar. Bob vroeg:
„Mag ik even naar dek?”
De Schot keek knorrig op. Hij keek altijd knorrig. „Wat? Naar dek? Als je maar gauw terug bent.”
Bob legde oliekan en poetskatoen neer en sprong de smalle treden van de trap op, met drie tegelijk. Jan volgde hem.
„Ik ben benieuwd wat Braggart van dit schip wil,” mompelde Bob, toen zij aan dek kwamen.
„Kijk, daar is ze . . .”
Niet meer dan een kilometer voor hen uit en iets aan bakboord voer een kleine schoener of een jacht, onder vol tuig. Er stond een flauwe wind, juist voldoende om haar zeilen te doen bollen. De boeg was gevormd als de snavel van een vogel, het touwwerk stond strak en het hele scheepje maakte een welverzorgde, snelle indruk. Bob en Jan voegden zich bij Arie, die niet van de verschansing was geweken. De „Frisco” liep nog steeds op volle kracht, zodat zij het jacht voor de boeg zou steken.
„Wat wil Braggart toch van dat scheepje?” mompelde Bob opnieuw. Toen hoorde hij iemand schreeuwen en keek om. Braggart hing uit een open raam van de brug. „Ja, jij daar!” schreeuwde hij. „Jullie daar! Die jongens! Kom boven!”
Zij keken elkaar aan . . . Vanwaar die plotselinge eer om op de brug te worden geroepen? Zij zetten zich in beweging, en vlug, want zij hadden hardhandig geleerd, dat het op dit schip beter was orders direct te gehoorzamen.
„Deksels nog aan toe,” zei Arie hoopvol, toen zij de eerste treden van de brug beklommen. „Hij zal ons toch niet óver willen geven? Zou hij ons kwijt willen? Ik wil best weer eens van schip veranderen.”
Bob, die daar nog niet aan had gedacht, stond van verbazing ineens stil en liep weer verder, toen Jan hem een stomp in de ribben gaf.
„Waar heeft hij ons ànders voor nodig, daar boven?” „Lijkt me sterk,” bromde Jan. „Hij heeft véél te veel lol van ons om ons van boord te zetten. Dan moet hij zelf zijn hut weer aanvegen en de boel schoonmaken.” „Misschien met het oog op het weinige eten aan boord,” opperde Arie.
Zij stonden voor de glazen deur van de brug. Bob had de knop al in zijn hand, maar hij draaide zich nog even om, om een opmerking te maken:
„Dan hoeft-ie alleen jou maar van boord te zetten, dan hebben wij allemaal dik ons rantsoen.”
Toen gingen zij naar binnen. Daar beëindigde Braggart juist een gesprek met zijn stuurman, Warwick. „Dus denk er aan,” beval hij. „Je doet precies wat ik je gezegd heb. Dat is de enige goede methode. Als je de jongens meeneemt is er geen enkel risico.”
Hij keerde zich tot de drie vrienden:
„Dadelijk vertrekt er een sloep van ons naar dat zeilschip, daar.” Hij wees met zijn duim naar het ranke schip, dat op enkele honderden meters afstand zacht voortgleed, greep de scheepstelegraaf en haalde de handle naar „Dead Slow”. De bel rinkelde. Onmiddellijk ging er een rilling door het hele schip en het begon vaart te minderen.
„Dus jullie gaan met de stuurman mee in de sloep,” herhaalde Braggart.
„Ha,” zei Arie, „zet u ons over?”
Braggart keek hem een ogenblik aan en begon dan hard te lachen:
„O, had je dàt gehoopt? Dat zal je dan vies tegenvallen! Jullie gaan mee om het een en ander te sjouwen. Enne . . . één kik daar aan boord over wat je van dit schip weet, en je zult er van lusten, begrepen? Neem ze mee!”
Hij knikte tegen zijn stuurman. Ze gingen met Warwick de brug af zonder er veel van te begrijpen. Wat viel er nou te sjouwen?
Braggart hing weer uit een van de ramen en schreeuwde over dek:
„Hei daar!! . . . Johnson! . . . Bess! . . . Laat een sloep naar beneden! Vlug wat!!!”
In afwachting van verdere orders gingen onze drie vrienden maar weer over de railing hangen en bekeken het zeilschip. Braggart had nu een grote scheepsroeper in de hand en praaide het jacht:
„Ahoy daar!”
Er stonden vier mensen aan dek van het schoenertje, allen gekleed in korte, witte kniebroekjes. Twee van hen hadden een naakt, gebruind bovenlijf en de derde droeg een witte trui. De vierde droeg een blauw jasje en hij was ook de man die antwoordde, met zijn handen aan zijn mond.
„Ahoy! Is er iets van je dienst?”
Braggart gilde terug:
„Ahoy daar! Kunnen jullie ons aan wat water helpen?” Er volgde een korte stilte. De mannen daar aan dek schenen even te confereren. Dan riep de man in het blauwe jasje terug:
„Iets niet in orde daar bij jullie?”
Braggart schreeuwde:
„Er is olie in ons water gekomen en het is bedorven!” Weer een stilte.
„Hoeveel heb je nodig?”
Braggart aarzelde een enkel ogenblik.
„Met twee vaten zijn we al een heel eind gered. We kunnen nog distilleren ook!”
„Kom maar halen!” brulde de andere kant terug.
De sloep was naar buiten gedraaid in de davits. De stuurman klom er in met twee matrozen. Het waren de rauwste knapen aan boord, met tronies als losgebroken gevangenisboeven. De kleinste sleep elke vrije minuut een geweldig mes, dat hij in een schede onder zijn oksel droeg. De andere matrozen vertelden, dat hij al jaren lang aan dat mes sleep. Hij sleep net zo lang tot het opgeslepen was, en dan kocht hij een ander mes enzovoorts. Zij vertelden ook, dat zijn rechterarm tweemaal zo gespierd was als zijn linker. Alleen van het slijpen. Hij had kromme benen, vuurrood haar en was niet langer dan één meter vijf en veertig op zijn hoogst. Iedereen noemde hem: Mickey Mouse. De andere matroos was meer dan zes voet lang en had één oor. Waar het andere gebleven was, wist niemand aan boord en aangezien hij nooit een stom woord zei — behalve aan tafel, als hij dacht dat hij niet genoeg te eten kreeg — scheen het ook niet gemakkelijk te zijn dat te weten te komen. Trouwens, niemand scheen er erg happig op, hem het vuur erg na aan de schenen te leggen, want hij had een borst als een biervat. Zijn haar was zwart en krullend, als dat van een neger. Hij heette Gillison. De stuurman, de reusachtige Gillison en de krombenige Mickey Mouse klommen in de boot. De drie jongens volgden op een wenk van de stuurman. De twee vaten werden in de boot geheven en ratelend daalde de sloep in de touwen. De twee matrozen pakten elk een stel riemen. De stuurman gooide de touwen los en zette de helmstok in het roer.
„Zingen!” beval hij, bij de eerste riemslagen. De jongens staarden hem stomverbaasd aan.
„Zingen!” beval Warwick nogmaals. Bob wees op zichzelf. Hij meende niet goed verstaan te hebben.
„Moeten wíj zingen? Wàt moeten we zingen?”„Moet je zelf weten,” snauwde de stuurman. „Als je maar zingt als de hier en ginder.”
Jan en Bob keken elkaar aan met grote ogen. Ze kregen de overtuiging, dat ze op een schip zaten met niet alleen muiters, maar bovendien krankzinnige muiters. De stuurman opende juist zijn mond om voor de derde keer: „Zingen!” te gillen, toen Arie, die achter hem zat, met een hoge, schelle stem: „Een karretje op een zandweg reed”, begon. Jan viel onmiddelllijk bij, maar Arie was veel te hoog begonnen.
„Een karretje op een zandweg reed,
de maan scheen helder, de weg was breed, de voerman zat te . . .”
Hier konden ze er niet meer bij. Het gezang eindigde in een verschrikkelijk vals en hoog gehuil en hield ineens op. Ze barstten in een luid gelach uit.
Tot hun verbazing scheen de stuurman dat prachtig te vinden.
„Goed zo,” zei hij en knikte tevreden.
Jan begon opnieuw. Hetzelfde lied. Bob kon de melodie meeloeien, al kende hij de Hollandse woorden niet. Het leek Jan heel mooi om in een roeiboot in het hartje van de Stille Zuidzee een lied te lallen over een karretje op een zandweg. Ditmaal begon hij een octaaf of wat lager en zong met een schorre bariton:
„Een bootje over de Zuidzee voer . . .”

Arie viel hem bij:

„. . . de jongens aan boord die zongen stoer . . .” Jan vulde aan:

. . . de stuurman is krankzinnig!!”

Zij brulden van het lachen. De mop werd nog veel leuker, omdat nòch de stuurman, nòch de twee boeventronies aan de riemen, één woord Hollands verstonden. De stuurman knikte hen vriendelijk toe en wenkte om door te gaan. Arie scheen op dreef te zijn. Hij ging tenminste verder:

„. . . de jongens maken maar flauwe kul . . .” Jan zong met een strak gezicht verder:
„. . . de stuurman is een reuze sul . . .”
En Arie besloot:„Hij heeft niks dóór die vrind, die vrind . . . Hij heeft niks dóór, die vrind.”
Daar hielden ze weer op om opnieuw te lachen. Warwick, tegenover hen, met de roerpen in zijn hand, knikte hen enthousiast toe. Arie en Jan rolden bijna tegen elkaar aan van het lachen. Dat ze onder elkaar in het Hollands rustig konden zeggen wat ze wilden, omdat toch geen der Amerikanen aan boord een stom woord Hollands verstond, hadden ze al met veel succès uitgebuit, maar ze hadden het nog nooit klaargespeeld om een eerste stuurman in zijn gezicht zó voor de gek te houden.
„Hou op!” kreunde Arie. „De tranen lopen me over mijn wangen en dat zout bijt zo in mijn huid...”
„Zingen!” riep de stuurman. „Zingen!”
De drie jongens slikten hun lachen in en begonnen luidkeels ter ere van Bob Evers: „Yankee Doodle” te galmen. Daarna kwam weer iets Hollands: „Sinterklaas Kapoentje,Gooi wat in mijn schoentje . . .”
Het gezang echode ver over het stille water. Voor hen uit zagen zij het schip dat zij juist hadden verlaten, met zijn ene, gekke korte schoorsteen, waar een stuk van was afgesneden en zijn rode zes voet hoge band langs de scheepswand.
„Nou,” zei Arie, toen het lied uit was. „We hebben daar ook met een Franse slag geschilderd! Moet je die rode verf hobbeldebobbel zien lopen aan de onderkant.” „Ze mogen nog niet mopperen,” zei Jan Prins, „per slot van rekening zijn wij geen beroepsscheepververs en we werden er niet eens voor betaald, óók.”
Toen riep de stuurman:
„Bakboord best. Stuurboord slippen!”
De twee halsafsnijders, de kleine rooie en de grote zwarte, sloegen extra hard met hun riemen aan bakboord en lieten de riemen aan stuurboord door het water glijden. De roeiboot draaide bij. De jongens keken om. De witte schoenerwand rees vlak bij hen omhoog. Het scheepje was prachtig gelakt . . . al was er op de witte lak de groene aanslag, die alle schepen in de tropen heel gauw krijgen. De lak schitterde in de zon. De kleine schoener lag bijgedraaid met zijn neus bij de wind. Arie, die als zoon van een reder van kind af aan veel boten had gezien en ook veel tekeningen van boten, bewonderde de mooie lijn van het schip. De boeg rees rank en scherp uit het water omhoog en stak van voren schuin naar boven. De verschansing was geheel van koperen stangen die schitterden in de zon. De zeilen waren hagelwit en spanden zonder een rimpeltje of een plooitje strak langs de masten, de boom en de gaffel.
De sloep stiet tegen de wand van het schip. Van boven werd een touwladder neergelaten, die met een plof op de bodem van de boot viel. Even later volgde een touw. Rooie Mickey Mouse sloeg het touw enkele malen om een kikker in de sloep, nam een leeg watervat op zijn rug en begon de schommelende touwladder op te klimmen. Grote, zwarte Gillison deed het veel eenvoudiger. Die pakte met een ham van een hand een groot watervat bij de rand en hield het zo vast terwijl hij omhoog klom. Bob zag dat met grote ogen aan.
„Deksels,” zei hij fluisterend, toen Gillison met het grote watervat in de hand de touwladder op klom, „wat moet díé knaap sterk zijn!”
„Hij heeft vingers als nijptangen,” zei Jan, die zich in stilte voornam, zo gauw hij de kans kreeg, op de „Frisco” op zijn eentje en zonder getuigen te proberen of hij óók zo een vat op zou kunnen tillen. Hij had er niet veel hoop op.
„Kom jongens,” zei de stuurman vrolijk, „naar boven! En lachen maar. Lachen!”
Arie keek Warwick aan en daarna zijn twee vrienden. Zij waren zo weinig gewend, op een dergelijke overdreven vriendelijke en beleefde manier te worden behandeld, dat zij prompt in een slappe lach schoten. Je weet wel, dat soort lach dat maar niet op wil houden. Je begint telkens opnieuw, als je elkaar maar even aankijkt. Lachend en proberend elkaar op de vingers te trappen, klommen zij, er uitziende als jonge vagebonden, de touwladder op. Warwick was de laatste om aan boord te komen. Dat was eigenlijk helemaal niet zoals het hoorde. Hij had het éérst aan boord moeten komen . . . Maar men kan van muiters niet verwachten, dat zij precies de regels der scheepsetiquette in acht nemen. Gillison en Mickey Mouse waren elk op een omgekeerd watervat gaan zitten en rolden ieder een shagje met helemaal geen uitdrukking op hun gezichten. Dat is misschien wat sterk gezegd. Zij hadden wèl een uitdrukking op hun gezicht, maar dat was hun gewone: die van onverbeterlijke boevigheid. De drie jongens keerden zich om, toen zij aan dek kwamen, omdat ze ook niet precies wisten wat ze doen of zeggen moesten en wachtten tot de stuurman boven kwam. De vier opvarenden van de schoener stonden op een paar meter afstand kalm te wachten, de handen op de rug. De ene, met het donkerblauwe jasje aan, was kennelijk de kapitein. De stuurman aarzelde een enkel ogenblik en trad dan op hen toe met uitgestoken hand.
„Warwick,” zei hij. „Eerste stuurman.”
„Faraday,” zei de man met het blauwe jasje. „Eigenaar van dit schip.”
Hij had een donkerbruin, door de zon verbrand, mager gezicht. Hij zag er niet uit als een geboren zeeman, maar veeleer als iemand, die op het land vrij belangrijk is op de beurs of bij een advocatenfirma, en sinds een paar maanden op zee vacantie houdt. De drie anderen, naast hem, maakten eenzelfde indruk. Bob Evers keek aandachtig naar hun kleren. Hun witte broeken waren van wit flanel en zo goed gemaakt, dat ze een slordige duit moesten hebben gekost.
Een van de drie anderen was een kleine, magere man. Hij was ook de man die boven zijn witte broek een slipover droeg van een of andere ruwe katoen geknoopt. Hij droeg een gouden lorgnet met dikke glazen, die zijn ogen anderhalf keer zo groot maakten als ze in werkelijkheid waren. Om zijn pols zat een gouden horloge met gouden band. De twee anderen hadden blote, bruine bovenlijven en witte dekschoenen aan hun voeten, zonder sokken.
Bob en Jan keken elkaar snel even aan. Deze vier zagen er uit als alles . . . behalve als zeelieden! Warwick zei: „We vinden het erg vervelend, dat wij u moeten lastig vallen, maar zoals de kapitein u al heeft gezegd, is ons water bijna geheel bedorven. Wij zouden u erg dankbaar zijn, als wij van u wat konden overtappen.”
„Natuurlijk, natuurlijk,” zei Faraday en liet zijn blikken nieuwsgierig op de drie jongens rusten. Warwick zag die nieuwsgierige blik en vervolgde haastig:
„Als u ons even zou willen wijzen, waar we het water kunnen tappen, dan . . .”
„O, maar natuurlijk. Neem me niet kwalijk . . . Als u me even wilt volgen?”
Gillison en Mickey Mouse stonden op, met de gerolde sigaretten in een hoek van hun mond, hetgeen ook al geen beste indruk maakte, zoals bleek uit het wenkbrauwfronsen van de kleine man met het gouden lorgnet en het polshorloge. Zij bukten zich en pakten hun vaten op.
„Bent u alleen met zijn vieren aan boord?” vroeg Warwick.
Het volgend moment was het dek één en al rumoer. Gillison en Mickey Mouse schenen op die woorden, als op een signaal, te hebben gewacht. Zij sprongen vooruit, hieven hun watervaten op en ploften die, vóór iemand er op verdacht was, over de hoofden van Faraday en een der drie anderen heen. Hoofden, schouders en borst verdwenen natuurlijk in de vaten. De zware vuist van Gillison trof nummer drie onder zijn kin. Zonder een kik te geven zeeg de man ineen op het prachtig gelakte blank-houten dek. De kleine met het lorgnet deed niets. Hij bewoog zich niet eens. Hij staarde met zijn mond half open en zijn ogen knipperend naar Mickey Mouse, die hem met de heft van zijn zwaar mes een tik achter het oor gaf. Het lorgnet viel af en de brilleglazen vielen op het dek in splinters uiteen. Het kleine mannetje gleed naast de glassplinters neer. Dat alles had nauwelijks vier tellen geduurd. De twee mannen, met de vaten over hun hoofden, brulden en briesten van woede. Waren de drie jongens niet zo volkomen verbaasd geweest, dan hadden zij waarschijnlijk gebruld van het lachen. Het was een vrij zotte vertoning. De stemmen, die binnenuit de vaten kwamen, klonken hol en raar. Onder woedend gebrul pakten beide mannen, over het dek rondspringend, de randen van de vaten beet om die van hun hoofden af te tillen. Het gelukte Faraday het eerst. Zijn vat viel met een bons op dek. Zijn vuurrood hoofd werd zichtbaar . . .
„Wat heeft . . . !” schreeuwde hij.
„Niks,” zei Gillison en sloeg hem buiten westen met een deskundig toegebrachte mep onder de kaak. Nummer vier deelde even later hetzelfde lot. De drie vrienden stonden nog steeds op de plaatsen, waar zij een vijftien seconden tevoren hadden gestaan, en verroerden geen vin. Het was zó volkomen onverwacht en zó brutaal gebeurd, dat zij nog steeds verstomd stonden. Zij staarden neer op het prachtig glimmende dek van kwastloos, Californisch pijnhout waarop, in de heldere zonneschijn, de bewegingloze lichamen lagen van de vier witgebroekte mannen . . . in de meest zonderlinge houdingen.
Arie begon van louter verbouwereerdheid, toen hij de vier mannen languit op het dek zag liggen, te zingen: „Een schoenertje op de Zuidzee voer . . .”
Jan nam het over:
„. . . de stuurman draaide hen een loer . . .” en Arie besloot:
„Nou liggen ze te rusten . . .”
De stuurman onderbrak hen, door tegen Gillison te zeggen:
„Goed werk, Gillison. Best werk. Jongens, ga terug in de boot.”
Ze begonnen alle drie meteen te protesteren. Wàt er ook verder mocht gebeuren . . . Zij wilden het zien. „Kom,” zei Mickey Mouse, „laat die kwiebussen toch

an dek. Wat kenne die nu doen? Het benne goeie jonges.”
Warwick haalde de schouders op.
„Best. Blijf dan aan dek. Maar ga op de railing zitten en kom er niet af. Gesnapt?”
Zij knikten alle drie om het hardst van ja en gingen op de bovenste koperen stang van de verschansing zitten. Mickey Mouse ging aan de andere kant van het schip op de verschansing zitten; de tenen van zijn lompe schoenen gehaakt om de tussenstang. Hij spuwde het restje sigaret schuin achter zich uit.
„En nou de handen uit de mouwen!” beval Warwick. „Benedendeks! Mickey Mouse . . . Blijf jij een oogje in het zeil houden.”
Mickey Mouse knikte en spoog achter zich over de verschansing. Warwick ging naar een klein kajuitje op het achterdek, dat kennelijk naar de ingewanden van het zeiljacht voerde en begon de trap af te dalen, maar scheen zich ineens te bedenken.
„Kom mee jullie,” riep hij tegen de jongens. „Je ken ook wel es wat doen voor de kost.”
„Drommels,” bromde Jan, „as je hèm zo hoort, zou je zeggen dat wij op een pleziertocht zijn!”
Zij klommen echter gedrieën haastig van de verschansing af en volgden de hoofden van Warwick en Gillison, die zij beneden zich in het trapgat zagen zakken. Zij kwamen uit in een kleine, maar keurig uitziende kajuit. Het zonlicht stroomde aan een zijde binnen door ronde patrijspoorten met glimmend koperen sponningen en bouten. Langs de twee wanden aan bakboord en stuurboord waren kooien aangebracht. Aan elke zijde twee, niet boven, maar achter elkaar. De wanden waren van prachtig gevernist Oregon pijnhout. De tafel, de stoelen en de smalle kastjes, die in de wanden waren ingebouwd, bleken vervaardigd uit glanzend roodbruin mahonie.
„Sjonge,” bromde Bob, toen zij met z’n vijven in de kajuit stilstonden en rondkeken, „dit schip heeft een slordige duit gekost!”
Warwick liep op de tafel toe en onderzocht wat voor etenswaren er op stonden. Er was een thermoskan, die koffie bevatte. De koffie was nog heet. Arie Roos, met wonderbaarlijke listigheid, die alleen van hem kon worden verwacht, schoot gedienstig naar een muurkast en haalde er vijf bekers uit.
Toen kon Warwick voor zijn fatsoen weinig anders doen dan vijf bekers koffie inschenken. Er stond verder nog een groot blik sardines, dat maar half leeg was gegeten. Er was een geopend blik met Australische boter en een blik met ontbijtham.
Warwick keerde het blik ontbijtham om boven een bord, zodat het brok er met groot gespetter uitplofte, nam een mes en sneed het brok door. Hij nam de ene helft en Gillison de andere. Bob Evers liep het water in de mond. Arie was brutaal en nam het blik sardines weg. Jan Prins pakte drie vorken en met zijn drieën prikten zij verwoed in het blik. Zij hadden geen van allen in dagen behoorlijk te eten gehad, en zij hadden machtige honger, ondanks de warmte.
Toen zij de laatste sardine hadden verzwolgen en de olie uit het blik in hun open monden lieten druipen, grauwde de stuurman hen aan:
„Heidaar, jullie! Zoek alles bij elkaar wat eetbaar is. En breng dat naar dek. Vlug wat!”
Hij had zijn zin nog niet afgemaakt of dikke Arie Roos, die het bijvoeglijk naamwoord „dik” eigenlijk niet eens meer verdiende, zo slank was hij door vasten, werken en transpireren geworden, ging de twee smalle dubbele klapdeurtjes aan het einde van de kajuit door. Zoals hij wel had verwacht, was daar een zitkamer. Klein, maar comfortabel ingericht, met vier leren fauteuiltjes en een tafeltje in het midden. Op het tafeltje lagen nog vier spellen kaarten, met de prenten naar beneden en enkele gemaakte slagen, haaks op elkaar gelegd. „Hebben zitten bridgen,” constateerde Jan Prins. „Ze hebben aan dek anders slagen genoeg gemaakt voor de eerstkomende weken,” zei Bob droog.
Arie was alweer verder gegaan. Aan het einde van de kleine salon was een openslaand deurtje met matglazen ruiten. Daarachter lag de keuken. Zij bleven even verstomd staan en keken rond Die keuken was een klein wonder. Het vertrek was vierkant, maar alle ruimte was ongeveer even economisch gebruikt als bij de miniatuurkeuken in een Hollandse electrische trein. Iemand die in het midden van de ruimte stond, kon, bijna zonder lopen, overal bij. Er was natuurlijk een afwasbak met er boven een kleine koperen zwengelpompje, dat blijkbaar een zuigperspomp was, want er liep ook een buis naar boven.
„Ze hebben een vergaarbak ook,” zei Bob.
„Moet je dit zien,” riep Jan.
Hij tilde de klep van een houten aanrecht op. Die klep was geheel belegd met dik, zwart onsplinterbaar glas. Maar onder die klep was een verzonken ruimte, van binnen bekleed met een hard, glanzend materiaal dat veel op bakeliet leek. Gemonteerd in die bak stonden enkele geelkoperen petroleumve rgassers, brandschoon gehouden, met naast elke brander het pompje om de petroleum onder druk te brengen.
„Dàt zijn wat je noemt spullen,” zei Bob bewonderend. In een kleine schouw daarnaast stond een wit-geëmailleerd, klein kolenfornuis, dat er niet uitzag of het de laatste tijd gebruikt was.
„Kom jongens,” drong Arie aan, „laten we nou eten gaan zoeken. Als Warwick dadelijk komt en we hebben nog niets gedaan, dan zwaait er wat!”
Dat deed hen allen opschrikken en zij begonnen verwoed naar etenswaar te zoeken. Arie vond in een kastje wat beschuitbollen die blijkbaar kort tevoren in een oventje waren gebakken. Er stond een restant boter ook en geen vrees voor duizend Warwicken of vijfhonderd wilde Gillisons hadden hen op dat ogenblik er van weerhouden die beschuitbollen met boter soldaat te maken. Zij aten echter wel haastig, en toen zij klaar waren zaten de beschuitkruimels tot achter hun oren. Met de laatste bol in hun hand begonnen ze weer te snuffelen.
„In die kastjes zit verdraaid weinig,” gromde Arie. „Ze moeten toch een voorraad aan boord hebben.”
„Te oordelen naar de manier waarop ze aten, hebben ze de voorraadkelders van Luilekkerland aangesproken,” zei Jan. „Ik mag een boon zijn als ik snap, waar dat allemaal verstopt zit.”
Bob keek aandachtig het kleine keukentje rond.
„Er moet vóór deze keuken nog iets liggen. Kijk . . . deze keuken ligt al vrij vooráán in het schip. Het breedste stuk van het schip, dat, waar de mast staat, is bij de salon.
„Waar de mast staat?” vroeg Jan met een dom gezicht. „Wel,” zei Arie, „heb je die dikke paal niet gezien, midden tussen die vier leren stoelen in het salonnetje?” „Natuurlijk wel,” zei Jan verontwaardigd.
„Nou, dat is de mast,” legde Arie uit. „Of dacht je dat de mast van een zeilschip met klompespijkertjes op het dek vast zat gespijkerd?”
„Nee, vastgeplakt met Arabische gom,” zei Jan nijdig. Arie grinnikte, ontdekte een stuk koud vlees en sneed het haastig in drie dikke plakken, praatte met zijn mond vol en wees met zijn duim over zijn schouder. „Dat salonnetje daar is de plaats, waar het schip het breedst is. Dat is bij dit schip een heel eind voorbij het midden. Best. Hier hebben we de keuken. Deze wanden van de keuken zijn de wanden van het schip, natuurlijk. Da’s nogal glad. Je ziet dat die wanden naar voren toe naar elkaar toe gaan lopen. Kijk maar eens in die kasten, dan zie je het pas goed . . . die zijn helemaal scheef van binnen . . . Maar er is géén deur in deze keuken aan de voorkant. En tòch moet er een ruimte zijn in de boeg van het schip. Hoe kòm je daar?”
„Zouden ze dat wel gebruiken als bergruimte?” vroeg Jan. „Als ik me goed herinner, zit de boeg van een zeewaardig jacht van binnen vol met dwarshouten en tussenbalken.”
„Bij een goed gebouwd jacht heus niet,” zei Arie. „En de snaak die dit schip bouwde wist zijn weetje wel, geloof dàt maar!”
Bob begon de wand te onderzoeken. Tegen die voorwand waren drie kasten aangebracht. De middelste was ondieper dan de beide buitenste en bevatte pannen, potten, lepels en schuimspanen in rekken, door veren vastgehouden. Toen zei hij ineens:
„Kijk, kijk!”
Jan keek in de richting waarheen Bobs vinger wees. „Drommels! Kijk eens!”
Zij zagen alle drie, dat de planken van de buitenste kasten, die verder naar voren staken dan de binnenste, ondiepere kast, op verschillende plaatsen waren afgeschaafd. En voor dat afschaven was maar één verklaring mogelijk. Jan zei het meteen:
„Die middenkast kan naar voren schuiven!”
Bob Evers, die wel snapte dat die kast op een of andere manier zou zijn vastgezet, zocht aan de binnenkant van de buitenste kasten en vond twee koperen pennen, aan elke kant één, die hij uittrok. Zij pakten met zijn drieën de middenkast beet, begonnen heftig te trekken en vielen bijna met een klap achterover, want de kast schoof zonder de minste moeite naar voren. Arie steigerde achteruit en zette een hak ferm boven op, Jan Prins’ tenen. Jan gaf een gil en botste met zijn hoofd tegen Bob’s neus. Het werd een hele scheldpartij. Toen ze daarmee klaar waren, trokken zij voorzichtig de kast verder naar voren.
„Het ding staat notabene op rolletjes!” zei Jan verbaasd.
De kast was van onderen voorzien van wieltjes, die zo waren aangebracht, dat de onderkant van de kast maar één hele millimeter boven de vloer bleef, zodat iedereen, die niet met zijn neus op de grond ging liggen, zou zwéren, dat de kast solide op de vloer stond. Waar de kast had gestaan, was nu een doorgang van een driekwart meter breedte. Er achter lag een donkere ruimte. Arie pakte een electrische lantaarn, die aan een haak tegen de wand van de keuken hing en scheen de felle lichtbundel naar binnen. Zij zagen opgestapelde kisten staan.
„Daar hebben we de voorraad!” riep Jan en schoof langs Arie heen naar binnen. De anderen volgden, met enige moeite, want zij konden er nauwelijks met zijn drieën in, laat staan zich vrij bewegen. Het was een kleine, driehoekige ruimte in de boeg van het schip. Zware balken liepen, elkaar kruisend, langs de wanden. Duidelijk hoorbaar was het slaan van de zwakke golfslag buiten tegen het schip. Er waren geen patrijspoorten in de wanden.
„Wat een lol om een gewone etensvoorraad zo geheimzinnig te verstoppen,” zei Bob. „En iedereen met een héél klein beetje hersens kan op zijn vingers uittellen, dat er in de boeg van het schip een ruimte moet zijn.” Arie haalde de schouders op.
„Als ik een schip liet bouwen, zou ik vast en zeker een geheime bergplaats ergens in laten maken. Jij niet soms? Je weet nooit waar het goed voor is.”
„Maar dan toch niet op zo’n in de gaten lopende plaats,” zei Jan, die keek wat er op de verschillende kisten voor letters stonden. Bob was al bezig het deksel van een kist af te slopen, maar hij hield op met zijn verwoede arbeid en zei, knipperend tegen het licht van de zaklantaarn waarmee Jan hem belichtte:
„Ik zou het wèl weten. Als ik een geheime bergplaats liet maken, deed ik het door de mast uit te hollen.” Arie keek hem een ogenblik aan en begon dan verschrikkelijk hard te lachen.
„Moeder hou me vast! Bob holt de mast uit en de eerste stijve bries die er komt blaast Bob, de slimme Amerikaan, met mast en al overboord?”
Bob liep rood aan en liet zijn kist in de steek.
Arie keek hem een ogenblik aan en begon opnieuw te bulderen.
„Je kunt natuurlijk een stalen mast nemen,” ried Jan. „Die zijn altijd hol.”
„Die bedoelde ik ook,” zei Bob.
„Natuurlijk,” spotte Arie. „Jij bedoelde een stalen mast . . . Die koop je massief en dan ga je hem uithollen met een zoetvijltje en een drilboortje . . . Goede, beste Bob!”
Bob mompelde wat en sloopte verder het deksel van zijn kist af. Er zaten blikken ananas in.
Arie snoof.
„Wacht nou met openmaken!” zei Bob. „Wij hebben al heel wat tijd verknoeid. Dadelijk komt die stuurman kijken en dan is de boot aan, als we hier alle drie met dikke ananasbuiken zitten te schransen. Ik weet hoe het gaat met ananas. Als je er eenmaal aan begint kun je er onmogelijk mee ophouden. Dat goed is zó verschrikkelijk lekker . . .”
„Ik snap niet,” zei Arie, met een andere kist beginnend, „dat die Warwick nog niet is komen kijken.”
„Dat snap ik ook niet,” mompelde Bob.
Jan Prins, bovenop een stapel kisten zittend en Arie’s sloperswerk bijlichtend, zei droog:
„Dat snap ik best. Warwick en Gillison zijn aan het neuzen of ze geen geld of gouden horloges vinden.” Deze opmerking was zó raak, dat Arie en Bob hem allebei met een open mond aankeken, totaal uit het veld geslagen door het feit dat ze zelf niet op zulk een voor de hand liggend idee waren gekomen.
„Natuurlijk!” zei Bob. „De boeven zullen in de gauwigheid snaaien wat er te snaaien valt.”
„En als ik me zo herinner hoe die kerels, die nou op dek uitgestrekt liggen, eruit zagen,” ging Jan peinzend verder, „geloof ik wèl, dat ze een aardige buit kunnen vinden. Die knapen zaten er warmpjes bij. Die hadden thuis wat in de melk te brokkelen.”
„Ik ga eens kijken voor de aardigheid,” zei Bob, zich oprichtend.
„Als ze werkelijk aan het gappen zijn,” merkte Jan droog op, „moet je er rekening mee houden, dat ze je wel eens een bar harde schop konden verkopen.” „Dat is het risico van ons vak,” zei Bob Evers nuchter, en begon door de opening, door de kast achter gelaten, te kruipen.
Hij had zijn hielen nog niet gelicht, of Arie hief het hoofd op.

„Zeg . . . als die kerels bezig zijn met stelen komen ze vooreerst niet hier. Zullen we zo’n blik soldaat maken?” Jan gaf niet eens antwoord, maar repte zich door de doorgang het keukentje in en zocht in een la tot hij een blikopener vond. Een minuut later zaten ze elk met een groot open blik ananas op hun schoot. Zij staken hun pinken door het ronde gat in elke schijf, tilden zo de schijven er uit en lieten ze naar binnen glijden. Toen Arie het koele sap uit het blik had opgedronken, liet hij het blik zakken en staarde Jan aan met een blik van gelukzaligheid op zijn rode, verbrande konen. „Ik geloof niet, dat er iets lekkerders op de wereld is,” zuchtte hij.
„Dat spul moest alleen niet zo ellendig plakken,” bromde Jan, die tevergeefs probeerde zijn vingers aan zijn broekje af te vegen.
Arie was met rappe vingers al een tweede paar blikken aan het opereren. Ook de inhoud daarvan was ijlings verdwenen. Het zag er naar uit, of Jan’s bewering, dat je je aan ananas dood kon eten, vreselijk waar zou worden, toen zij opschrokken doordat Bob Evers terug kwam sluipen.
„Verduveld rare snuiters, die eigenaars van dit schip,” sputterde hij. „Onder de kajuit, die slaapkajuit, weet je niet, was een luik in de grond. Dat luik staat nou open en er omheen staat een hele stoot kisten. Maar van die rare. Eiken kisten met ijzeren banden er om en zo meer. Het lijken wel van die kisten uit de illustraties van avonturenverhalen, waarin de schatten van zeerovers op een verlaten eiland worden begraven. Geef mij zo’n blik, gulzige egoïsten!”
Arie gaf hem een open blik en Bob stak er zijn neus in. Hij begon het sap er uit te drinken.
„Wat zijn Warwick en Gillison aan het doen?” vroeg Jan, wiens eet-tempo nu toch veel langzamer was geworden.
„Onder in het ruim gedoken door dat luik en sjouwen een voor een die kisten naar boven.”
„Onbegrijpelijk,” bromde Jan. „Ze moeten last hebben gekregen van hun geweten of zo . . . Als er een of ander onprettig karweitje valt op te knappen, zijn wíj altijd met wiskundige zekerheid de slons. Als die heren zelf zware kisten uit het ruim naar boven gaan sjouwen, is er ergens iets fout.”
„Er zit in die kisten natuurlijk wèrkelijk de schat van een ouwe zeerover,” zei Arie opgewonden.
„Wedden dat er flessen whisky in zitten?” vroeg Jan. „Daar worden ze even wild van als van goud.”
„Van het ene krijg je gewone dorst en van het andere gouddorst,” beweerde Arie. „Wie nog een blikkie?” Op dat ogenblik hoorden zij voetstappen. Zij sprongen overeind en verschoten van kleur; louter van schrik. Bob stopte snel zijn blik weg achter zijn rug. Het was Warwick, die zijn hoofd door de doorgang stak. Hij had een vreemd, waanzinig licht in zijn ogen en zijn adem ging snel.
„Wat . . . wat doen jullie?”
Arie, met grote tegenwoordigheid van geest, deed twee stappen naar voren en zette een borst op:
„Wij hebben de geheime voorraad gevonden, stuurman.” Warwick liet zijn blik ronddwalen.
„Ha, kisten!” gilde hij ineens. „Kisten!”
Hij wrong zich naar binnen, wat tot een verschrikkelijk gedrang aanleiding gaf. Bob en Jan klommen gauw ieder op een stapel kisten, waar zij als katten ineengedoken moesten zitten, omdat het dek zo vlak boven hun hoofden zat, en zagen, hoe Warwick met een zonderlinge opgewondenheid de kisten stond te bekijken. „Wat zit er in?” vroeg hij aan Arie.
„Eten,” zei Arie. „Massa’s . . .”
„Gooi er uit!” riep Warwick. „Die grote kisten moet ik hebben. Die heb ik nodig. Maak zes van die grote kisten leeg. Wacht; ik zal wel even meehelpen.”
Jan en Bob, geheel vergeten boven op de andere stapels kisten zittend, keken elkaar stomverbaasd aan en haalden zwijgend de schouders op. Zij snapten er niets meer van. Zij keken van boven af vol belangstelling toe, hoe Warwick zich in het zweet werkte om het deksel van de eerste grote kist af te slopen. Hij stoof terug naar de keuken, kwam terug met een beitel, verdween weer om zijn jas uit te gooien en vertoonde een activiteit die de drie vrienden nog nooit van hem hadden gezien. De eerste grote kist - een gewone withouten pakkist, zonder teksten — bleek blikken gecondenseerde melk te bevatten. Warwick keerde de kist zonder plichtplegingen om, zodat de blikjes over de vloer rolden, pakte lege kist en deksel op, en manoeu vreerde met enige moeite met die vracht door de smalle doorgang. Toen hij er dóór was, keerde hij zich om en grauwde:
„Als ik direct terug kom, moet je een tweede kist leeg hebben! Denk er aan!”
„Nèt zo een?” vroeg Arie.
„Ja natuurlijk,” snauwde Warwick en liep hard weg met zijn lege, withouten kist.
„Zal ik hem brengen als hij leeg is?” riep Arie hem na. Warwick stond ineens stil en scheen een woedeaanval te krijgen.
„Als je toch het lef in je lijf hebt om dat hok uit te komen! Dan zal je er van lusten! Gesnapt? Je blijft daar, komt er niet uit en maakt die kisten leeg! Goed begrepen, vlerk?”
„All right, all right,” riep Arie, een beetje doezelig boven in zijn bol. Toen Warwick uit het gezicht was verdwenen keek hij naar boven en bescheen met zijn zaklantaarn de stomverbaasde gezichten van zijn twee vrienden, die nog steeds boven op de stapels kisten zaten.
„Asjemenou,” zei Jan, die niets anders te zeggen wist. Bob streek met de hand door zijn haren.
„Of wíj zijn gek, of de rest van die kerels is stapelkrankzinnig . . . Maar ik geloof toch het laatste. Wat moet die zot met al die lege pakkisten? En waarom moeten wij in dit hok blijven?”
Jan begon van de stapel kisten rustig weer naar beneden te klimmen.
„Kom nou gauw,” zei hij tegen Bob, die nog boven zat. „Als die kerels werkelijk krankzinnig zijn, en het begint er hard op te lijken, kunnen we beter doen wat ze zeggen . . . Je moet een gek nooit boos maken.”
„Gelijk heb je,” zei Bob peinzend en kwam naar beneden. Maar nauwelijks was hij beneden of hij wenste dat hij boven was gebleven. Ze konden zich niet keren of wenden. De blikjes gecondenseerde melk lagen te hoop in de kleine ruimte die er tussen de kisten was overgebleven. Bij elke stap die zij probeerden te doen, rolden die blikjes heen en weer.
„Eén van ons moet er uit,” besliste Arie, die bezig was geweest de blikjes op te stapelen. Jan Prins had nu de zaklantaarn vast en scheen op zijn gezicht. Het was heet en benauwd in de kleine, driehoekige ruimte, en Arie’s roodbruine gezicht glom van het zweet.
„Ik dank je stichtelijk,” zei Jan Prins, over zijn haren vegend. „Die Warwick is me véél te krankzinnig op het ogenblik. Hij zei dat we hier binnen moesten blijven en binnen blijven we.”
„Verdraaid nog an toe, klim dan maar weer naar boven,” riep Arie. „Als we hier met z’n drieën staan, kunnen we helemáál niks doen.”
„O best,” zei Jan, klom als een haas weer naar boven en begon genoeglijk een vers blik ananas open te draaien.
„Die Arie ken ik gewoon niet terug,” grinnikte hij, met de blikopener werkend. „Vroeger was hij te lui om een hand uit te steken en nu stuurt hij andere ijverige werkers weg. Kijk hij eens te keer gaan!”
Arie was druk in de weer. Hij schoof met zijn armen telkens tientallen blikjes melk door het gat heen; de keuken in. De blikjes rolden met een zonderling grommend geluid de hele keuken door.
„Als-ie maar met eten kan sjouwen, is-ie meteen een heel ander mens,” zei Bob, die kleine kisten omkantelde om zo de grote kisten onderaan vrij te krijgen. „Wat mij zo interesseert is: waar heeft Warwick die lege kisten voor nodig?”
„Daar heb ik me óók al suf over zitten peinzen,” mompelde Jan, met een mond vol ananas. Hij stak snel zijn hoofd naar voren, omdat er een paar droppels kleverig ananassap op zijn blote borst dreigden te vallen.
„Jij peinst wat!” riep Arie, verontwaardigd opkijkend. „Het enige waar jij over peinst, is hoeveel van die blikken je nog leeg kunt eten zonder doodziek te worden.”
„Dat heb je goed geschoten,” lachte Jan. „Maar dat is ook een geweldig probleem. Overigens doe ik prima werk. Als ik een hele kist ananas leeg eet, heb ik weer zoveel ruimte méér gemaakt.”
Hij slingerde vrolijk met zijn bruine benen en schopte tegen de kant van de kist onder hem met de hakken van zijn linnen tennisschoenen.
„Help een handje, Arie?” vroeg Bob hijgend.
Zij hadden de vloer vrij gemaakt en twee kisten bevrijd van er op staande kratten. Met hamer en beitel ging gauw de deksel van de eerste kist los. Er zaten zakjes wit meel in.
„Hé, daar!” gilde Jan, toen zij de kist kantelden. „Doe dat niet, sufferds! . . . Dan stikken we hier van het stuivende meel!”
Zij aarzelden even. Het was duidelijk, dat Arie en Bob vochten met de verleiding om tòch stof te maken en Jan zowat te laten stikken, maar aangezien zijzelf niet het hok uitdurfden, lieten zij de kist met tegenzin weer recht zakken.
„De keuken in schuiven,” ried Bob.
Zij schoven de kist de keuken in en keerden haar daar snel om. Wolken fijne witte bloem dreven door de deur naar binnen. Arie kwam proestend terug. Zij pakten de andere kist beet en ramden daar het deksel af. Dat waren weer blikjes melk.
Toen ook die kist was omgekeerd, stonden Arie en Bob even om de hoek van de weggeschoven kast te kijken.
„Goeie genade, wat wordt dàt een bende!”
„Warwick z’n schuld,” zei Arie. „Wij mogen toch dat hok niet uit?”
Op dat ogenblik kwam Warwick aanrennen. Hij pakte een van de lege kisten en de deksel en verdween in razend tempo. Hij keek niet naar de rommel en lette helemaal niet op hen.
Bob en Arie haalden de schouders op en sjorden en sjouwden dóór met de kisten, tot ze er zes leeg hadden gemaakt. Twee van de drie, die ze nog hebben moesten, bevatten weer busjes melk en de zesde zat vol blikken Australische boter. Terwijl ze daarmee bezig waren, kwam Warwick weer een kist met deksel halen. Hij zag er nu gewoon angstwekkend uit. Zijn zwarte haren hingen verward langs zijn bezweet voorhoofd. Zijn armen waren geschramd en op twee plaatsen liep er een dun straaltje bloed langs. Zijn adem ging hijgend en snel en zijn ogen glansden met een vreemd licht. „Weet je wat ik denk?” fluisterde Bob. „Hij heeft een kisten-complex gekregen. Het is hem in zijn kop geslagen en nou wil hij met alle geweld kisten verzamelen.” „Hij denkt dat hij de Sultan van Afghanistan is,” grinnikte Jan. „Nou is-ie bezig op het voordek een paleis te bouwen van kisten.”
„Met hangende tuinen van deksels,” zei Arie.
Zij begonnen alle drie te gillen van het lachen.
„Wat doen we nou?” vroeg Bob, toen ze waren uitgelachen.
„We kunnen het gat in de ananas vullen met boter, het geheel rollen in gecondenseerde melk en daarna wentelen in witte bloem,” opperde Jan. „Kijken hoe het smaakt.”„We kunnen ook een Indianenhut bouwen van blikjes melk,” grinnikte Bob.
„Ja,” zei Arie, „en dan gaan we ringgooien met schijven ananas, van achter borstweringen van zakken bloem.” „Om die dikke kop van jou kun je toch geen ring ananas gooien,” zei Jan. „Dus dat is oneerlijk.”
„Je zou het met reddingboeien kunnen proberen,” zei Bob, met scheefgehouden hoofd naar Arie’s schedel kijkend.
Arie wou juist een of ander gevat antwoord geven, toen zij Warwick weer hoorden aankomen. Hij zette de drie overgebleven kisten op elkaar en liep achteruit schuifelend naar de keukendeur; de stapel kisten achter zich aantrekkend. De drie hoofden van onze vrienden staarden belangstellend om de kastrand heen. Juist vóór hij schuifelend en achteruitlopend als een krab, met zijn stapel kisten uit de keuken verdween, kreeg Warwick hen in de gaten. Zijn rode, bezwete gezicht lichtte ineens op.
„Heidaar jullie?” gilde hij. „Breng die busjes en die zakken meel hier in de salon. Maar blijf van de tussendeur naar de slaapkajuit af. Schiet op!”
Zij schrokken, want dat laatste: „Schiet op!” gilde hij zo vreselijk hard, dat zijn stem oversloeg. Zij schoten de keuken in en begonnen blikjes bijeen te rapen. „Ik begin warempel het idee te krijgen, dat een echt krankzinnigengesticht een rustoord is, vergeleken bij het leven op een muitend schip,” bromde Bob. „Had die idioot ons die kisten niet in de salon kunnen laten omkeren? Dan hoefden we al die blikjes niet versjouwen.” „Ik heb zo’n last van mijn ananasbuik,” kreunde Jan. „Goed zo,” zei Arie hardvochtig. „Er . . .” Hij stopte geschrokken, want Warwick kwam als een wervelwind binnenvliegen, schold hen uit omdat ze niet hard genoeg opschoten en begon, in gebukte houding staande, als een gek blikjes door de deur van de keuken naar de salon te smijten en te rollen.
„Zó moet je dat doen!” gilde hij. „Zó moet dat!”
De drie vrienden vonden het best. Ze wilden niets liever. Binnen drie tellen vloog er een onafgebroken hagel van blikjes door de open deur. Het was natuurlijk een kwestie van seconden vóór Warwick er een tegen zijn hoofd kreeg. Hij brulde van woede, toen dat gebeurde, stoof op Arie af, die met een mond van het ene oor tot het andere stond te grinniken en joeg hem driemaal de tafel rond. Dat kon natuurlijk niet goed gaan. De hele vloer lag vol blikjes en zakken meel. Arie struikelde, schoof met zijn buik over blikjes en meelzakken heen en vloog met zijn hoofd in een hoek. Warwick haakte met zijn tenen achter een zakje bloem, scheurde het zakje open met een spijker van zijn schoen, en verdween tijdelijk uit het gezicht in een witte wolk van meel. Bob en Jan waren door ervaring wijs geworden en stonden, gebukt, verborgen achter een meelwolk, te lachen dat zij schudden. Maar zij lachten geluidloos. Toen Warwick opstond was zijn eerste woede gezakt. Hij schreeuwde nog wat, maar probeerde niet te slaan of te schoppen. Hij wachtte tot de hagel van blikjes door de deur ophield, ging de salon in en de vrienden hoorden hem tegen zijn kornuit roepen:
„Hei daar, Gillison!”
Jan, het dichtst bij de deur, stond gebukt weer blikjes te gooien en keek uit zijn ooghoeken. Uit zijn mondhoek rapporteerde hij wat hij zag.
„De deur is open . . . Die grote kisten, die wij hebben leeggemaakt, staan in de slaapkajuit . . . Nou gaan ze samen blikjes oprapen . . . Nou pakken ze de blikjes weer in die kisten.”
„Wat?” zei Bob Evers, die stom van verbazing ophield met blikjes gooien. „Sta je ons nou voor de gek te houden?”
„Nee,” zei Jan, „werk nou door, ezel! Kijk dadelijk zelf maar. Ze pakken de blikjes samen in een kist . . . Nou is die ene kist al vol. Ze spijkeren hem dicht!”
„Dan werken die snaken harder dan wij,” zei Arie. „We mogen wel opschieten.”
Zij schoten snel op. Zij ruimden vlug de hele keuken leeg op het ene kapotte zakje meel na, waarvan ze de inhoud gebruikten om elkaars gezichten in te smeren. Er is geen jongen ter wereld, die de verleiding kan weerstaan in zo’n geval een ander met meel in te smeren. Maar tòch was er iets heel erg geks . . .
Toen zij alle blikjes in de salon hadden gebracht en de zakjes keurig hadden opgestapeld langs de wand, waren de zes kisten vol. Tenminste, Gillison, gewapend met een hamer, spijkerde juist de laatste kist dicht. „Haal de rest van de kisten levensmiddelen!” beval Warwick, die een sigaret opstak. „Vlug wat! Sta daar niet te luilakken!”
Zij liepen terug naar het kleine hok. Daar pakte Bob de armen van Jan en Arie en draaide hen naar zich toe. „Hebben jullie het gekke gezien?”
„Bedoel je Arie?” vroeg Jan.
„Zonder flauwe mopjes,” zei Bob ernstig.
Zij zagen aan Bob’s gezicht dat hij het nu ernstig meende.
„Nee, wat?” vroeg Arie, met grote ogen.
„Wij hebben zes kisten met blikjes en zakken meel leeggemaakt,” zei Bob langzaam, en keek hen om beurten aan. De twee anderen staarden hem aan en snapten niet waar hij heen wou.
„Dáárna hebben Gillison en Warwick die blikjes en zakken weer in dezelfde zes kisten gepakt,” vervolgde Bob, en wachtte weer even. Jan en Arie keken hem aan. Zij snapten wel, dat hij iets bedoelde, maar niet, wàt. En toen gaf Arie ineens een gil.
„Drommels! Ik zie het!” Hij liet zijn stem snel dalen tot een opgewonden gefluister. „Toen die blikjes en zakken weer in diezelfde zes kisten waren gepakt . . . toen bleven er op z’n minst vijfhonderd blikjes en een stapel zakken over!”
Jan sloeg zich met de vlakke hand voor zijn voorhoofd. „Sufferd dat ik ben! Dat je zo iets nou niet ziet! Snap je dat nou? Dus er zit iets in die kisten, dat met blikjes melk is bedekt. Wat kan dàt zijn?”
Arie krabde zijn rode haren.
„Zoek, zoek. Die kerels die op dek lagen, misschien?” Bob begon te lachen en schudde dan het hoofd.
„Ik wed dat ik weet, wat er in die kisten zit... Die àndere kisten.”
Arie en Jan keken hem aan.
„Wèlke andere kisten?”
„Waar ik je over vertelde! Die ouwe met de ijzeren banden.”
„Ha . . . het goud,” zei Arie.
„De whisky,” zei Jan.
„Beduvelen jullie me een beetje?” vroeg Warwick, die aan kwam rennen en hen niets zag doen.
Zij begonnen verwoed te werken.
Alles wat er het laatste uur was geschied, was benedendeks gebeurd. Het was dan ook geen wonder dat plotseling de stoten van de fluit van de „Frisco” — verrassend dichtbij — hen allen deden opschrikken. Gillison en Warwick, die blijkbaar een schuldig geweten hadden, omdat ze zoveel tijd hadden verknoeid met in- en uitpakken van kisten, en daarom nu woest meehielpen om de kleinere kisten uit de voorraadruimte in de boeg weg te sjouwen, hielden abrupt op met slepen.
„Braggart krijgt het op zijn zenuwen,” zei Warwick smalend.
„Da’s niet te verwonderen,” gromde Gillison, met een gemene en veelbetekenende grijns op zijn kaken. Zijn wangen en kin waren eeuwig en altijd bedekt met een blauwige aangroei van stoppels, ook al had hij zich pas geschoren. Hij had de mouwen van zijn hemd opgestroopt en drie knopen van de borstsluiting afgetrokken in wanhopige pogingen om dat hemd verder te openen en het zo wat koeler te krijgen. Zijn armen waren bedekt met een dikke vacht van zwart haar en zijn borst zal vol verwarde haarkringels, krullend als het kroeshaar van een neger, met aan elke krul een aparte zweetdroppel. Nee . . . mijnheer Gillison was geen prettig heer om te zien. Jan, die hem peinzend bekeek onder het werken door, had een vaag vermoeden, dat mijnheer Gillison nog wel wat negerbloed in de aderen had.
„Wat moeten we doen?” vroeg Gillison, zich oprichtend. Zij hoorden enig geschreeuw buitenboord. Kennelijk Braggart, die door een megafoon stond te loeien. Even later klonk er gestommel op de trap. De kleine, roodharige Mickey Mouse kwam de kajuit door en op hen af.
„Hei, Warwick! Braggart vraagt of we allemaal in slaap zijn gesukkeld.”
„Wel verdraaid,” grauwde Warwick, die met de rug van zijn hand het dikke zweet van zijn voorhoofd wegde. „Laat-ie zèlf mee komen sjouwen as het ’m niet bevalt . . . ’t Is me nogal een lekker karweitje hier. En vraag ’m om een blok en takel om die kisten naar boven te brengen. Die krijgen we nooit gedragen. Schiet op!”
„Kallem aan, kallem aan,” zei Mickey en waggelde weer terug. Ze zagen zijn kromme benen, tree voor tree, verdwijnen. De drie jongens keken in grote spanning toe . . . Toen zijn benen helemaal verdwenen waren loosden zij alle drie een zucht. Zij hadden alle drie hetzelfde gedacht: dat het leuk zou zijn geweest, als een van de vier bewusteloze mannen aan dek zich maar zo had gehouden en vriend Mickey had opgewacht, met een eindje loden pijp, om hem op zijn schedel te tikken op het moment, dat zijn hoofd boven de dekrand verscheen. Bob schudde het hoofd toen zij weer begonnen te werken.
„Heeft ze natuurlijk vastgebonden.”
„Aan touw geen gebrek op een zeilschip,” bromde Jan. Van buiten hoorden zij het schelle geschreeuw van Mickey Mouse, die naar de „Frisco” stond te gillen en de zware bastonen van Braggarts megafoon. Na verloop van tijd hield het geschreeuw op.
„Zij zullen zó wel komen met die takel,” zei Warwick en keek naar het plafond van de keuken, dat tegelijk het dek was van de zeilboot. „Daar is een luik. Dat moeten we opengooien.” Hij klom op de keukentafel en begon de zware, koperen spanschroeven, waarmee het grote luik was vastgezet, los te maken. De drie jongens stonden aandachtig toe te kijken en dat ging goed, tot Warwick op een gegeven ogenblik zijn duim klemde tussen de vleugel van een schroef en de rand van het luik. Hij vloekte en keek nijdig rond. Niets maakt iemand, die juist zijn duim pijnlijk heeft geklemd, razender, dan het besef, dat er drie snotapen, grinnikend en niksdoende, staan toe te kijken. Hij begon meteen te schreeuwen:
„Als jullie niet als de gloeiende hier-en-daar aan het werk gaan, dan zal ik je toch . . . !”
Hij deed twee dreigende stappen naar de rand van de tafel en de drie vrienden schoten haastig achteruit. „Zegt u dan wat we dóén moeten!” protesteerde Arie. Warwick zoog op zijn duim.
„Breng die watervaten op dek vlak boven dit luik. Die moeten volgepompt worden.”
„U hebt ’t maar voor het zeggen,” zei Bob en zij vertrokken naar het dek.
Mickey Mouse zat nog steeds rustig op de railing en vóór hem, op het dek, lagen de vier mannen, keurig naast elkaar, uitgestrekt. Hun acht benen waren aan een reserve giek vastgebonden en hun handen op de ruggen. Twee van hen hadden hun ogen dicht, maar de twee anderen, onder wie de man met het blauwe jasje, waren volkomen bij hun positieven en keken aandachtig rond.
„Hou je taai, ouwe jongens!” zei Arie zacht, toen hij hen passeerde, een watervat voor zich uit rollend. Jan, die met het tweede vat achter hem aan kwam, zag aan de ogen van de twee mannen op het dek, dat zij van dat Hollands precies geen stom woord verstonden. „Good luck,” wenste hij en grinnikte tegen hen, om hen wat op te monteren. Maar dat viel helemaal verkeerd uit. Aan de gezichten van de beide mannen was duidelijk te zien, dat zij dachten, dat die drie jongens jeugdige en zeer verdorven zeerovers waren en in dat verband klonken de woorden: „Good luck” als een bespotting. Bob, die achteraan kwam wandelen, met de handen op de rug, zonder een vat, kreeg zulk een blik van minachting op zich gericht, dat hij er volkomen overstuur van raakte, en op een drafje Jan en Arie achterna liep, die hun vaten hadden neergezet en op verdere orders wachtten bij de rand van het luik. Warwick’s vuurrode en bezwete hoofd kwam juist boven het dek uit. Jan stootte Bob aan en maakte een lichte beweging met zijn voet. Bob begon te grinniken. Warwick’s handen lagen op de luikrand.
„Wat een beste bak zou het zijn om dat luik op zijn vingers dicht te stoten,” fluisterde Jan.
„Probeer het eens,” zei Bob. „Zou hij boos worden, denk je?”
„Hij wordt altijd zo gauw nijdig,” zei Jan weer. „Hij snapt helemaal geen lolletje.”
„Zeg,” fluisterde Arie achter hen. „Die vier kerels, die daar op de grond liggen . . .”
„Op het dek,” verbeterde Bob. „de enige grond aan boord van dit schip is het zand in de bloembakken beneden, en het Hollandse vuil in je oren.”
Arie negeerde dit volkomen en ging onverstoorbaar door.
„Die kerels die daar liggen denken vast en zeker dat wij bij die zeerovers horen. Ze keken ons zó vuil aan.” „Hoe bestaat het,” zei Jan spottend. „Je kunt toch zó zien dat wij nette, Hollandse H.B.S.-jongens zijn . . . Doe niet zo zot, Arie. Natuurlijk denken zij dat wij bij die bende horen. Wat zou jij denken in zo’n geval?”
Arie keek oprecht verschrikt, en begon zijn benen en broek te bekijken.
„Maar ik zie er toch niet uit als een zeerover!” riep hij. „Dàt is een feit,” gaf Bob toe. „Je ziet er eerder uit als de op zee verdwaalde, minderjarige zoon van de dikste vrouw van de kermis.”
„Is het nou uit!” brulde Warwick achter hen uit het luik. „Het is hier geen speeltuin! En hou op met gebrabbel in een taal die ik niet versta. Ik word er tureluurs van. Pak aan!”
Hij stak zijn hand omhoog door het luik met het uiteinde van een waterslang. Bob stak snel de slang in een watervat. Even later kondigde een gepiep van beneden aan, dat de pomp werkte. Een onregelmatig spuitende straal water begon in het vat te bruisen. Intussen was een boot van de „Frisco” langszij gekomen en twee matrozen, met een grote takel, twee takelmasten en enkele bossen touw klommen aan dek. Er volgde een grote activiteit. De takelmasten werden op dek geplaatst, schrijlings over het luik en het takelblok, en de takels zelf, die viervoudig waren, werden voorzien van touwen. De matrozen maakten vlug en handig een draagsingel van koord en de eerste grote kist kwam zonder moeite naar boven, terwijl Bob bezig was het tweede watervat te vullen.
Zij waren bezig tot zonsondergang. De hele proviand van het schip werd, kist na kist, opgehesen en in de boten langszij neergelaten, waarna die sloepen telkens hun lading losten aan boord van de „Frisco”.
Warwick en de matrozen schudden verbaasd het hoofd er over, dat er op een klein zeiljacht met slechts vier man aan boord zo ongelooflijk veel te vinden was, maar zij waren al lang blij, dàt er veel was, zonder zich het hoofd er over te breken, hóéveel. Het werd een geweldig heen en weer gevaar tussen beide schepen. Braggart kwam zelf over om uit te maken, hoeveel etenswaren er aan boord van het zeiljacht mochten blijven. „Valt mee dat de schoften nog wat eten aan boord laten,” zei Bob. „Ik had ze best in staat geacht om die vier mannen te laten drijven zonder eten of water.” „Braggart heeft tòch een week hart, met al zijn gebral,” zei Jan. „Dat heb ik al eerder gemerkt. Die Warwick ziet er zo op het oog veel netter uit, maar daar moet je veel meer mee uitkijken dan met Braggart.”
„Bestaat niet,” zei Arie.
Jan keerde zich naar hem toe. Zij stonden met zijn drieën aan het touw van de takel, waarmee zij nu een der vaten, gevuld met water, uit het luik omhoog hesen. Zij konden tijdens het trekken aan het lange touw rustig praten.
„Geloof mij nou,” zei Jan. „Ik zit altijd in zijn kajuit en ik kèn hem langzamerhand. Braggart is een dromer. Domweg een dromer. Hij zit soms uren lang zijn pijp te roken en aan die fles Schiedammer te lurken en dan zweeft-ie alsmaar met zijn hoofd in dromenland . . . Hij ziet zich al kapitein van een eigen schip, waar hij handel mee drijft. Hij heeft die muiterij wel op touw gezet, maar als-ie een druppel bloed ziet, moet hij gauw een aspirientje nemen.”
„Da’s óók overdreven,” grinnikte Bob.
„Nou ja. Zo’n lieve jongen is het nou óók niet,” gaf Jan toe. „Maar let op mijn woorden: vandaag of morgen komt er de grootste herrie, omdat-ie niet schofterig genoeg is. Je kunt een stelletje muiters alléén met de zweep er onder houden.”
„Nou . . . niet veel van gemerkt,” bromde Arie. „Ze zijn tot dusver nogal tam.”
„Mijn tante,” zei Jan. „Wacht maar eens tot ze onenigheid krijgen. Van ernstige aard dan altijd. Moet je eens kijken! Zorg dan maar dat je in een bomvrij hok bent, want anders ben je nog niet jarig . . .”
Onder het praten door waren zij met het touw, halend en trekkend, achteruit gewandeld. Een geweldig geschreeuw en geplas deed hen opschrikken. Het grote vat met water, dat zij in twee gekruiste touwen ophesen, hadden zij, door hun gepraat en geklets, zover opgehaald, dat het bovenaan het vat bevestigde touw — dat diende om het vat zijwaarts over de verschansing te trekken zo gauw het hoog genoeg zou zijn opgehesen — strak was komen te staan en nu het vat had doen kantelen. De helft van het water was er uitgelopen en natuurlijk met een grote guts door het luik in de keuken verdwenen.
„Goeie genade,” zei Arie geschrokken, met bevende handen het einde van het touw vasthoudend. „Als Warwick daar beneden stond, beleven we wat! Laten we maken dat we wegkomen.”
Hij keek angstig om zich heen.
„Doe niet zo gek,” snauwde Jan Prins. „Waar wou je nou héén?”
Mickey Mouse, die nog steeds op de verschansing zat, zijn schoenen achter een dwarsstang gehaakt, begon te bulderen van het lachen. Braggart, die aan de andere kant van het dek stond, vloekte hen uit met zwaaiende armen. Het was een heel geschreeuw. Twee matrozen, uit de boot langszij, klommen tegen een touwladder omhoog en probeerden nieuwsgierig aan de weet te komen wat er aan de hand was. Toen kwam ineens een druipnat hoofd met zwierende haren boven het luik uit. De twee matrozen begonnen óók luidkeels te lachen.
„Goeie genade!” zei Bob verschrikt. „Het is Warwick niet eens! Het is die orang-oetang van een Gillison. Nou krijgen we een pak op onze falie . . .”
De drie jongens stonden onbewegelijk; het touw nog in hun handen. Gillison zette twee geweldige hammen van handen op de rand van het luik en sprong op dek. Hij droop van het water en zijn gezicht was vuurrood van woede. Hij stond op de rand van het dek, bij het luik, juist zoals een grote gorilla staat: vierkant op zijn voeten, met zijn lange armen los langs zijn lijf hangend en de schouders iets naar voren. Hij keek omhoog naar het vat, als om uit te maken wie hem dat koopje had geleverd. Het touw, dat bovenaan het vat was bevestigd, werd op dat ogenblik vastgehouden door een van de twee matrozen die naar boven waren geklommen. Zij stonden op de rand van het dek, aan de buitenkant van de railing en hielden zich aan de koperen stangen vast.
„Ben jij effe gewasse!” bulderde de een. „Ha ha ha ha!” „Hebbe ze jou te graze!” lachte de ander.
Gillison kwam in beweging met een snelheid die ongelofelijk was voor een zo zwaar gebouwd man. Hij vloog, lichtvoetig als een bokser, het dek over en greep de grootste van de twee matrozen in zijn kraag. Er viel niet veel kraag te pakken, want de matroos had alleen maar een wit katoenen hemd aan. De kraag er van scheurde krakend los en de matroos, een blonde, jonge vent met een gezicht vol met sproeten zo groot als dubbeltjes, dook onderuit en begon de touwladder af te dalen, nog steeds schaterend van het lachen. Maar Gillison was te vlug voor hem. Hij ging over de railing hangen, deed een greep met één machtige klauw en trok de matroos aan zijn lange geelblonde haren. Het gelach ging over in een geschreeuw van pijn. Gillison trok, en de matroos, vloekend en schreeuwend, kwam weer de ladder op naar boven, tot Gillison hem in zijn nek kon pakken.
Daarna gebeurde alles heel gauw. De drie vrienden hadden naderhand grote moeite om precies uit te maken, wàt er was gebeurd. Het was precies een film die veel te snel werd afgedraaid. Gillison trok de matroos bij diens nek en één pols over de verschansing heen, zette hem recht overeind op dek en mikte een geweldige vuistslag naar zijn gezicht. De matroos dook echter, vlug als water en ontweek de slag. Hij ving echter een klap op van Gillison’s rechterhand, die langs zijn schedel schampte en hem tegen de railing liet tollen. Maar bij de eerste slag al was de tweede matroos over de railing geklommen. Hij raapte een essenhouten paaltje op, dat gebruikt was om de schoortouwen van de takel te spannen en hief het omhoog om Gillison een slag toe te dienen. Van het voordek kwam Braggart schreeuwend aanrennen. Warwick dook uit het luik omhoog, eveneens nat, en toen werd Bob Evers, die op het midden van het dek stond, opzij gegooid door Mickey Mouse, die van de railing was afgevlogen en zijn vriend Gillison kwam helpen. Zij arriveerden allen op precies hetzelfde ogenblik bij de drie vechtenden en het geheel smolt inéén tot één grote kluwen, dat grauwend en gillend van de ene kant van het dek naar de andere heen en weer rolde. Armen, benen, en af en toe een hoofd staken er buiten uit.
„Nou lach ik me te pletter!” zei Jan, toen het grote gevecht begon. „Kom mee . . . dàt wil ik zien!”
Hij rende naar de verschansing, ter hoogte van de grootmast, klom er op en hield zich vast aan een van de strak gespannen, stalen staglijnen, die de mast steunden. Het kluwen vechtenden, waaruit een woest gegrom en gehijg en af en toe een gil opsteeg, rolde onder hem heen en weer.
„Dadelijk ploft de hele zaak in dat open luik,” zei Bob, die naast Jan was gaan staan.
„Dat zou nog eens een mooi gezicht zijn,” grinnikte Jan, voorover leunend tussen twee stalen kabels. „Ho . . . Eén buiten gevecht!”
De kluwen vechtersbazen bewoog langzaam verder naar voren. Het centrum van het kluwen was Gillison. Zijn voeten waren de hele tijd niet van de grond af geweest . . . nu eens op zijn knieën, dan weer gebogen staande, vocht hij voort.
Om zijn nek, vastgeklemd als een jaguar, zat de blonde, sproetige matroos, die hij in het begin had willen slaan. Gillison’s benen werden omklemd door beide armen van de vriend van de matroos. Gillison schopte en trapte, maar de matrozen lieten niet los, al werden zij over het dek heen en weer gesleurd. Zij deden wanhopige pogingen om Gillison ten val te brengen, maar brachten het niet verder dan de reus te doen wankelen. Gedeeltelijk kwam dat, omdat Warwick en Braggart, ieder aan één kant, probeerden de matroos op Gillison’s rug los te maken. Zij sloegen daarbij onpartijdig op beide los en incasseerden zelf ook de nodige rondvliegende meppen. Wie wie sloeg, was niet duidelijk. Blijkbaar mepte iedereen los op iedereen. Midden tussen de hele verwarring in zat de kleine, rode Mickey Mouse.
„Snap jij wie er nu met wíé vecht?” vroeg Bob, na een tijdje verbaasd toekijken.
„Ik heb van mijn hele leven niet zo’n pracht gevecht gezien!” riep Jan geestdriftig. „Pak ze! Ksst!”
„Hou je kop!” riep Bob verschrikt. „Dadelijk keert de hele troep zich tegen ons en dan zijn we nog niet jarig.” „Ik begin er nóu iets van te snappen,” zei Jan, even later. „Die sproetige matroos heeft Gillison bij zijn keel . . . zie je niet? Gillison is al zowat paars.”
„Maar Braggart houdt Gillison’s handen vast. En Warwick probeert Braggart aan zijn verstand te brengen, dat-ie Gillison’s handen juist los moet laten, omdat Gillison . . .”
„Stom,” bromde Jan. „Als Gillison buiten westen gaat, is meteen het gevecht afgelopen.”
„Dat gevecht kan mij niet lang genoeg duren,” zei Bob. „Wij staan gratis . . . Eerste rang.”
Beide vrienden, op de railing, hangend aan de staglijnen, hadden dit voor geen geld van de wereld willen missen.
„Zoiets zie je in Holland nou nóóit,” lachte Jan.
„Als je dit gevecht kon filmen, hoefde je er alléén maar een stuk vooráán te flansen en een staart er aan en je verdiende schatten geld,” zei Bob. „Let op!”
Het gevecht begon wilder te worden. Gillison, die geen lucht meer kreeg, wankelde en plofte op de grond. Braggart hield nog steeds zijn armen vast. Warwick, die ongeduldig werd door zijn vergeefse pogingen om Braggart aan het verstand te brengen dat hij Gillison los moest laten, iets, wat Braggart niet doen wou, haalde vèr naar achteren uit en gaf Braggart een mep op zijn neus, waardoor het bloed met stralen over de vechtenden vloeide. Braggart liet Gillison metéén los, brulde van woede, nam een sprong en belandde boven op de anderen, met zijn handen om Warwick’s keel. Daardoor kwam de tweede matroos, die eerst door Warwick was vastgehouden, vrij, en viel onmiddellijk op Gillison’s grote handen aan. Mickey Mouse, er tussenin, stak zijn hoofd omhoog, om eens poolshoogte te nemen van wat er nu precies allemaal was veranderd en welke vuisten van wie waren. Dat was een heel ongelukkige beweging, want Warwick, die van Braggart een klap had gekregen dat hij suizebolde, dook omlaag en raakte met zijn schedel de kin van Mickey Mouse. En als er iets ter wereld pijn doet en iemand razend kan maken, is het dàt. Mickey brulde van woede en tastte naar zijn broeksriem, waar hij zijn eeuwige mes had zitten.
„Nóú wordt het menens!” riep Jan. „Nóú moeten we oppassen.”
Braggart, die niet gek was, zag de hand van Mickey Mouse naar diens gordel gaan. Hij had daar waarschijnlijk het hele gevecht dóór al op gelet. Hij liet de vechtenden in de steek, sprong naar het dek, waar de essenhouten knuppel was gevallen en blijven liggen, en bereikte de vechters juist op het ogenblik dat het mes, flikkerend in de rode stralen van de ondergaande zon, omhoog ging. Eén korte, droge klap . . . en Mickey Mouse gleed bewusteloos op het dek.
„Alle mensen!” zei Jan. „Ik heb van mijn leven niet zóveel lui op één dag buiten westen zien gaan. Het lijkt hier wel een kegelbaan.”
Het grote mes van Mickey Mouse raakte het dek met een klap en gleed over de gladde, geverniste planken weg, draaiend terwijl het schoof. Dat mes was nu veilig uit de buurt. Braggart scheen nu serieus van plan er radicaal een eind aan te maken. Hij hief het hout ten tweede male en wilde kennelijk Gillison’s schedel raken. Maar Warwick wilde die slag afweren, met het gevolg, dat de mep afschampte en Gillison’s arm raakte. De plotselinge pijn scheen Gillison nieuwe krachten te geven. Hij schudde zijn reusachtig lichaam, trok zijn benen in, strekte ze met al zijn krachten en verbrak de greep rond zijn knieën. Zijn eerste trap achterwaarts trof Braggart pal in de maagstreek. Braggart kreunde, werd vuurrood, daarna lijkbleek en gleed langzaam neer, met zijn rug tegen de verschansing. Hij hield zijn handen op zijn maag en sloeg langzaam voorover dubbel. De houten knuppel rolde over het dek weg. „En dàt is twee,” telde Jan.
Gillison stond nu overeind en verdedigde zich tegen de twee matrozen, die, verhit door de strijd, als razenden op hem aanvielen. Ook Warwick, die eerst Gillison had willen helpen, werd dol, toen Gillison hem een slag toebracht die zijn éne oor ontvelde. Hij stoof ook op Gillison af . . .
Op het dek van de „Frisco”, op enkele honderden meters afstand, stond de rest van de bemanning en schreeuwde en gilde allerlei dingen, die door het lawaai van het gevecht op het jacht volkomen onverstaanbaar waren. Sommigen van hen, waaronder de kok, dansten van opwinding op en neer en zwaaiden met hun armen. En toen gebeurde er iets zeer verbijsterends. Twee gestalten vlogen onder Jan en Bob door, met in de hand lange stukken hout. Het gebeurde zó bliksemsnel, dat niemand zelfs maar de tijd had, na te denken of verbaasd te kijken. Zelfs Jan en Bob snapten naderhand pas, wat er gebeurde. De voorste van de twee hief een paal van anderhalve meter lengte, haalde naar achteren uit en sloeg . . . zo hard, dat het leek of de paal door de lucht floot . . . De slag raakte Gillison precies op zijn schedel, met een droge knap, alsof een hamer een kokosnootdop raakte. Hij stond één ogenblik recht overeind; zijn handen stil, midden in de lucht in gevechtshouding. In zijn ogen kwam een glazige en verbaasde blik. Dan viel hij door zijn knieën en plofte op het dek. Maar lang vóórdat hij door zijn knieën ging, had een slag van de tweede man Warwick geraakt. Hij viel kruiselings over Gillison heen. Uit zijn ene oor droop een straaltje bloed. De matroos met de sproeten wilde vluchten en deinsde achteruit met schrik in zijn ogen. Hij hief de handen afwerend toen het grote eind hout naar beneden kwam suizen . . .
Het eind hout raakte hem niet. Hij stapte achteruit

in het open luik en verdween uit het gezicht. Zij hoorden hem op de keukentafel vallen met een krakende slag. De man met het hout bedacht zich geen ogenblik, maar sprong achter hem aan. De laatste matroos hield het nog even uit tegen de andere man, die een blauw jasje droeg. Een blauw jasje! De eigenaars van het jacht waren losgebroken! De matroos vluchtte naar de boeg van het schip, en trachtte het eind hout te pakken te krijgen. Maar de man tegenover hem was zo niet te vangen. Hij sloeg van links naar rechts met zwiepende, snelle slagen. Na drie slagen raakte hij een arm. Die arm viel slap en machteloos neer . . . Toen was het pleit beslecht.
Jan en Bob stonden nog steeds op de railing; met open monden. Zij hielden zich vast aan de staglijnen en staarden naar het luik waaruit nu een lang eind hout oprees, gevolgd door een hoofd en schouder. Het gevecht was voorbij.
Jan en Bob keken tegelijk naar het achterdek, waar nog één man gebonden lag. De derde stond juist op en schopte de doorgesneden touwen van zijn enkels. De man met het grote hout sprong veerkrachtig uit het luik op het dek en kwam met grote stappen op Bob en Jan af.

Bob voelde zijn hart in zijn keel schieten. Hij was heus niet bang, maar hij had er een machtige hekel aan om buiten westen te worden geslagen, met een klein soort boomstam, voor iets waar hij part nog deel aan had
„Hei hei!” riep hij. „Ik hoor er niet bij!”
„We aren’t pirates!” gilde Jan. Hij gilde het behoorlijk hard ook, want dit was de eerste maal, dat hij een stelletje Amerikanen in gevechtsactie zag en hij had een vage indruk dat het leven in een leeuwenkuil minder gevaarlijk en opwindend was dan het bestaan aan boord van een schip met dergelijke knapen.
„Oh Yeah?” zei de man met de paal spottend en kwam dichterbij, zijn mond grimmig dichtgeknepen.
„Hey, hey! Stop!” schreeuwde de man aan de boeg. En toen kwam Arie er aan rennen. Hij rolde over het dek op zijn korte dikke benen en versperde de ander de weg.
„Idioot!” riep hij. „You fool! Wij hebben jullie dat mes gegeven! We gave you the knife!”
De grote vent stond stil en op dat ogenblik kwam de man met het blauwe jasje aanrennen, het eind hout in de hand.
„Idioot!” zei hij in het Engels. „Die jongens hebben ons dat mes gegeven.”
„Oh,” zei de grote vent, enigszins teleurgesteld, en liet zijn boomstam zakken. „Waarom zeiden ze dat dan niet?”
„We hadden nogal kans!” riep Jan Prins verontwaardigd en niet weinig opgelucht. Zijn hart, dat bijna had stilgestaan, kwam langzaam weer op gang. Hij klom van de verschansing af en Bob volgde zijn voorbeeld. De derde man, die niets te vechten of te meppen vond, was intussen naar Mickey Mouse gelopen en onderzocht hem. Hij gromde iets en ging verder naar Braggart, die nu zo ver was opgeknapt, dat hij zwakjes zijn ogen opendeed en iets zag van wat er gebeurde. Hij zag nog steeds zo groen als Zwitserse kaas. Hij werd in een ommezien, met de handen op de rug, aan een stang van de railing vastgebonden. De man met het blauwe jasje ondervroeg Bob in een ratelend tempo. Arie verstond zowat geen snars van dat neusklankige Amerikaans. Hij was zacht en beschaafd school-Engels gewend met wat „How do you do’s” en „Good morning’s”. Hij keek dus wanhopig naar Bob. Bob nam het verhaal en vertelde, dat deze kerels muiters waren, die hun eigen kapitein van boord hadden gezet.
Nauwelijks had de man met de blauwe jas gehoord, dat de jongens tegen hun wil waren meegenomen en in de boot hadden moeten gaan om de sloep van de „Frisco” een onschuldig uiterlijk te geven — redenen waarom ze ook vrolijk hadden moeten zingen en lachen — of hij vloekte luid, keerde zich om en riep:
„Hey Jack . . . They are bloody pirates!”
„Wat zegt-ie?” vroeg Arie nerveus. Van louter opwinding verstond hij nu helemáál niets meer.
„Hij vertelt dat onze ex-bazen zeerovers zijn,” vertaalde Bob.
De man, die Braggart had gebonden, was nu met Gillison bezig. Hij riep de twee anderen en liet hen diens schedel zien. Zij voelden zijn hart, keken elkaar aan, gehurkt rond het lichaam gezeten en praatten in korte, snelle zinnen. Zij doorzochten snel zijn broekzakken, stonden op, namen gedrieën het lichaam van Gillison op en droegen het naar de verschansing. Zij tilden het op en lieten het in zee ploffen . . .
De drie jongens waren te stomverbaasd en ontsteld om een kik te geven. Zij stonden op dek en staarden naar de drie mannen, die met het kalmste gezicht van de wereld rondom het luik gingen staan en in de diepte staarden, blijkbaar naar het lichaam van de matroos, die naar beneden was gevallen.
„We kunnen die tot later bewaren,” zei een van hen. „Wat moet dat stoomschip daar van ons?”
Bob keerde zich om. De „Frisco”, met rookwolken uit haar schoorsteen vliegend, had een wijde bocht gemaakt en kwam in volle vaart aan.
„Ze willen ons rammen!” riep Jan.
„Geloof ik niet,” zei Bob. „Er zijn nog vijf man van hen hier aan boord! Zeg, Arie geef antwoord . . . vlug! Kunnen ze van dat schip af hebben gezien, dat jij dat mes van Mickey Mouse aan die kerels gaf?”
„Onmogelijk,” verzekerde Arie. „Daar heb ik nog net aan gedacht. Ik heb het voorzichtig met mijn voet naar hen toegeschopt. Ik bukte me niet eens, omdat ik bang was, dat een van die vechtersbazen het zien zou.” De man met het blauwe jasje sprong veerkrachtig door het luik naar beneden. De ander rende naar de vierde man toe, die nog steeds bewusteloos op dek lag en begon hem los te snijden. De „Frisco” naderde, op volle snelheid varend. Op het voordek stonden enkele matrozen. Zij stonden kalm te kijken, hun handen op hun rug, sigaret in de mond.
„Wat willen die kerels?” vroeg Bob.
Jan haalde de schouders op.
„Geen idee van . . . Hier aan boord komen, misschien.” „Bestaat niet,” zei Bob. „Hoe moeten ze dàt klaarspelen? Je kunt langszij komen, ja, maar dan moet er worden gevochten. En met zóveel man zijn ze óók niet!” De blauwjas kwam de kajuittrap op vliegen. Hij had twee revolvers in zijn handen. Eén gaf hij aan zijn makker, hem beduidend dat hij die in zijn broekzak moest steken.
„Verdraaid! Pistolen!” zei Bob. „Laten we een eindje opzij gaan. Nu wordt het heet.”
Er viel een stilte op dek. De drie jongens gingen naar het achterdek en hingen over de railing. Vóór hen ging de zon onder als een geweldig grote, geelrode bal. De lucht boven hen, helder als zij was, had de kleur van lichte leisteen. Tegen het vlammend rood van de hemel kwam de „Frisco” aanzetten; haar masten en stoompijp een zwart silhouet tegen de lucht.
Nu was zij honderd meter weg . . . nu vijf en zeventig . . . vijftig . . .
Het gestamp van haar machines was duidelijk hoorbaar, evenals het ruisen van de hoge golf aan weerskanten van haar boeg. De jongens zagen het silhouet van de roerganger op de brug door de glazen ramen heen. Er stonden twee anderen op de brug ook, maar doordat zij slechts silhouetten zagen, konden zij niet ontdekken wie het waren.
„Rammen willen ze ons alvast niet,” fluisterde Bob. „Hun koers is anders.”
Hij fluisterde, omdat het zo stil was. Niemand bewoog aan dek van het jacht en niemand zei iets. De „Frisco” zette koers iéts stuurboord van het jacht. Als zij deze koers bleef volgen, zou zij het jacht passeren met een meter of twee ruimte tussen beide schepen.
„Aan boord komen willen ze vast en zeker óók niet,” zei Jan.
Een van de bakboordramen van de brug ging naar beneden. Een man met een scheepsroeper boog zich er uit. De hoge boeg van de „Frisco” was nu al gelijk met het roer van het witte zeiljacht.
„Geef je over!” riep de man.
Bob herkende hem. Het was een lichtmatroos, die altijd een grote mond had gehad en nu blijkbaar kapitein speelde.
Er volgde geen antwoord. De boeg van de „Frisco” passeerde nu de grootmast van het jacht.
„Geef je over en kom hier aan boord!” sommeerde de lichtmatroos. Een hoongelach klonk van een plaats bij de mast. De man in het blauwe jasje wierp zijn hoofd achterover en lachte luid en lang. De „Frisco” passeerde, met stampende machines en bruisend geluid van golven. Het kleine zeiljacht, waarvan het dek enkele meters beneden het dek van het stoomschip lag, danste wild op en neer. Rook dwarrelde over het dek heen en weer. De rook zoog weg. De brug van de „Frisco”, ver boven hen, was nu bijna op gelijke hoogte met de grootmast van het jacht.
„Voor de derde maal!” brulde de matroos. „Geef je over!”
„Nooit, smerige piratentroep,” riep de man in het blauw.
Bob Evers keek naar hem. De man stond vlak voor de grootmast. Er klonk een schot en een gaatje ontstond in de rechterhelft van zijn voorhoofd. Zijn hoofd schokte plotseling achteruit, tegen de mast aan. Hij kreeg dezelfde glazige blik in zijn ogen, die Gillison had gehad en hij ging op dezelfde manier door zijn knieën. Zijn metgezel staarde twee seconden lang op zijn lichaam neer, stak dan zijn hand in zijn rechterbroekzak, hief en richtte zijn revolver, op het ogenblik, dat de matroos op de „Frisco” zijn geweer liet zakken. De revolver knalde driemaal. De schoten volgden zo ongelofelijk snel op elkaar, dat het leek of het één schot was. Het geweer, in de handen van de matroos buiten het raam gehouden, gleed uit diens vingers, viel naar beneden en kletterde ratelend op het bovendek. Weer twee revolverschoten. De roerganger, achter versplinterd glas, gaf een gil, sloeg zijn handen tegen zijn hoofd en verdween uit het gezicht.
„Nog één schot,” gilde toen een stem van het voordek van het jacht, „en jullie vijf mannen hier gaan er aan!” Bob zag op het voordek van het jacht de derde man — degeen, die Gillison had onderzocht. Hij hield de revolver van de man met de blauwe jas tegen het hoofd van Braggart. Braggart gilde om hulp.
„Niet schieten!” brulde hij. „Niet schieten! Hoor je? En blijf in de buurt. Ze hebben geen radio aan boord!” „Houd je bek!” schreeuwde de man die hem bewaakte, buiten zichzelf van woede, en sloeg hem met de kolf van het pistool. De kok van de „Frisco”, zijn witte muts nog op, rende de trappen op naar de brug, greep het stuurrad van het stoomschip en wentelde het rond. De „Frisco” draaide af naar stuurboord en begon zich van het jacht te verwijderen. De drie jongens keken het schip gefascineerd na.
Het duurde vijf volle minuten, vóór zij in staat waren om een woord te zeggen.

KRIJGSRAAD IN DE KAJUIT.

Het was negen uur in de avond. In de kleine salon zaten twee opvarenden van het zeiljacht met onze drie vrienden. Aan de tafel zaten twee mannen. Bob, Jan en Arie zaten op de met leren kussens belegde bank, die aan twee zijden langs de wand van de salon liep. Beide mannen hadden hun voeten, in witte dekschoenen gestoken, op de tafel gelegd en leunden achterover in hun stoelen. Zij zagen er vermoeid uit, en daar was ook reden voor. Zij waren beiden die middag bewusteloos geslagen. Een van hen — Hennessey genaamd — had witte haren, een mager gebruind gezicht, en zag er uit als een bankdirecteur met vacantie. Hij had opzij van zijn kaak een blauwe plek, zo groot als een ei. De ander, die zonder ophouden sigaretten rookte, de kleine en dikke, droeg een geweldige hoornen bril en knipperde voortdurend met zijn ogen. Hij bromde, met geregelde tussenpozen van vijf minuten, dat hij zulk een ellendige hoofdpijn had. Zij hadden blijkbaar weinig lust tot praten. Niet alleen deden hun hoofden pijn, maar daarenboven hadden zij klaarblijkelijk méér dan genoeg om te overdenken. Zij peinsden, achteroverliggend in hun stoelen, een grimmige trek op hun gezichten. Zij hadden, een half uur na zonsondergang, hun aanvoerder en leider, de man in het blauwe jasje, overboord gezet, genaaid in een grote, vierkante lap zeil, die bezwaard was met een stuk van een kapot anker. Ook de drie jongens waren nog een beetje onder de indruk. Zij hadden per slot van rekening die middag Gillison, die zij goed hadden leren kennen, met een ingeslagen schedel zien overboord plompen. Gillison lag hen niet bijzonder na aan het hart. Hij was een muiter en een onguur sujet. Maar voor de man in dat blauwe jasje hadden zij een zwak gekregen. De manier, waarop hij met dat eind hout tekeer was gegaan, was een lust voor de ogen geweest, en de moed, waarmee hij, voor de mast van zijn jacht staand, de muiters in hun gezicht had uitgelachen, terwijl zij hem door één manoeuvre van hun groot schip in spaanders hadden kunnen varen, was ver boven normaal.
Nu lag hij op de bodem van de oceaan. Er was veel gedaan tussen dat korte en plechtige ogenblik, waarop zij de zeildoeken zak over de railing zagen glijden en het moment waarop zij nu, moe als honden, met benen die trilden van inspanning, op de bank zaten uit te rusten. Zij hadden de takel gebruikt om de paar kisten etenswaar die nog niet overboord waren gehesen, weer in de keuken neer te laten. Toen de vechtpartij voorbij was, hing aan de takel nog steeds het watervat, dat, door half om te kiepen, eigenlijk de hele geweldige vechtpartij had veroorzaakt. Het vat was nog half gevuld. Zij werkten bij het licht van zaklantaarns. De takel werd opgeruimd en het luik naar de keuken gesloten. Toen kwam het probleem, wat er met de muiters op het dek moest gebeuren . . . Dat veroorzaakte heel wat geschreeuw en gepraat. Maar de drie mannen werden het eindelijk eens. Zij kwamen van de jongens te weten, dat zij met Braggart en Warwick de muiterkapitein en diens eerste stuurman te pakken hadden. Dat deed hen machtig veel plezier. Braggart en Warwick werden degelijk gebonden met vingerdik henneptouw, met de armen achter de rug en de voeten aan elkaar gesnoerd. Daarna gingen zij de oude proviandkamer in, het kleine hok in de boeg, dat nu droevig leeg was, vergeleken met de grote stapels kisten die er oorspronkelijk in hadden gestaan. De keukenkast werd er voor geschoven en het hok gesloten. Bob en Jan, die meehielpen, zagen dat het hok secuur kon worden afgesloten door een ijzeren beugel, die de middelste der drie kasten passeerde en aan de beide andere, niet verplaatsbare kasten was bevestigd met hangsloten.
„Zij zullen toch niet stikken, daarbinnen,” vroeg Bob. „Jammer genoeg niet,” zei de kleine dikke, met de hoornen bril. „Het zou trouwens een veel te zachte dood zijn voor die schoften.”
Bob bleef kennelijk daarover piekeren, tot Hennessey met de witte haren, die dat opmerkte, hem geruststelde. In het dek zaten twee kleine luikjes, die half open konden worden gezet en met koperen beugels vastgeschroefd. Dat waren ventilatieluiken. Als het mooi weer was, konden die luiken worden geopend om frisse lucht door het proviandhok te laten waaien. Bij zwaar weer echter moesten die luikjes hermetisch gesloten blijven omdat er dan veel buiswater over de boeg kwam.
Mickey Mouse, die in het begin door Braggart buiten westen was geslagen, was al spoedig bijgekomen en degelijk vastgebonden, als de meest gevaarlijke van het stel. Hij lag, tezamen met de twee overige der vijf levenden van de „Frisco”, beneden in het ruim. De drie vrienden hadden alle gelegenheid gehad om de grote zorgvuldigheid te bewonderen, waarmede de opvarenden van het jacht er tegen waakten, dat een van de muiters los zou breken. Het ruim van het jacht was een donker en laag hol, waarin vele dingen lagen opgeborgen. De mast liep er door en ook de balken die de vloeren schraagden.
Op verschillende plaatsen was dat ruim doorsneden door houten schotten, die correspondeerden met de wanden der vertrekken er boven. Die schotten hadden solide eiken deuren, die aan twee zijden met grendels konden worden gesloten en bovendien met spanschroeven. Bob begreep het nut van die spanschroeven niet, tot Arie hem wees op de rubberranden langs de kanten van de stijlen.
„Als er ergens een lek komt, bijvoorbeeld vóór in het ruim,” legde hij uit, „doe je deze deur dicht en draait de grote vleugelmoeren aan. De deur wordt dan absoluut hermetisch dicht geperst op die rubber-randen. Het enige wat dan vol water kan lopen is het voorstuk van het ruim, zie je? Het jacht kan dan met zijn neus wat dieper gaan liggen, maar het blíjft drijven, en dat is de hoofdzaak. Kijk maar eens, hoe solide die tussenschotten zijn gemaakt. Dat is om de druk van water tegen het schot tegen te kunnen houden.”
„Verdraaid,” riep Bob. „Net als bij een onderzeeboot.” „Zoals bij heel veel moderne schepen,” zei Jan. „Heb jij óók zo’n honger?”
Arie keek hem dankbaar aan.
„Ik gil van de honger, maar ik wou er niks over zeggen, anders beginnen jullie me weer zo te jennen.” Jan bromde.
„Ik zal je nou heus niet jennen. Als iemand míj begint te jennen over mijn honger sta ik niet voor de gevolgen in!”
Arie leunde droevig tegen een eiken schot tussen het eerste en het tweede ruim. Het was donker en koel daar beneden. Bobs vuilwitte broekje was een vage vlek in het duister.
„Wat hebben wíj een pech! Eerst komen we op een muitend schip terecht, dat bijna geen eten meer heeft . . . Dan gaan ze de proviand van een jacht stelen en daar moeten wij uitgerekend op dat jacht terechtkomen, nadat ze er bijna alles af hebben gestolen.”
Bob had ook wat te mopperen.
„Wij hebben vanmiddag ananas gegeten, maar ik wou, dat het vlees in blik was geweest . . . Die ananas was razend lekker, maar het stáát niet in de maag.”
„Als we hier nog ooit levend vandaan komen,” zei Arie somber, „zal ik me de Zuidzee herinneren als een uitgestrekte waterplas, waar eeuwig honger heerst en waar elk ogenblik mensen buitenwesten worden geslagen . . .”
Het luik boven hen ging open en de gezichten van de mannen verschenen. Zij lieten het stevig gebonden lichaam van Mickey Mouse, die vloekte van geweld, aan een touw naar beneden zakken.
Kort na elkaar kwamen de sproetige en de andere matroos ook naar beneden, gebonden als boeienkoningen op een dorpskermis. Allen daalden in het ruim af met zaklantaarn en sleepten Mickey, die zonder ophouden raasde en probeerde te bijten, in het voorruim. Daar lag de grote watertank, vanwaar een pijp omhoog voerde, de keuken in, naar de zuigperspomp. Zij bonden Mickey vast onder de watertank, die op houten binten was vastgeschroefd. Daarna werd de eiken deur in het waterdichte schot van buiten gesloten. De matroos met het domme gezicht ging in het achterste ruim, waar een geweldige hoeveelheid van alle mogelijke rommel was opgeslagen: gereedschap, zeilen, touwen, koffers met kleren en reservedekens. Zij legden de kerel stevig gebonden tussen twee rijen kisten. Eén kist vóór en een kist achter sloten de geul tussen de kisten precies af.
„Hij moet hier niet gaan rondscharrelen tussen die rommel,” zei de dikke Joe, met de schildpadden bril op. „Het is niet zo moeilijk om een spijker of een scherp voorwerp te vinden waaraan je je boeien kunt doorschuren.”
„Luister,” zei de lange. Hij was zes voet lang en had op zijn pols het prachtige polshorloge, dat de jongens al eerder hadden opgemerkt. „Jullie jongens hebben de opdracht elk uur hier beneden inspectie te houden hoe het met de boeien staat, begrepen? Ieder heeft een dag waarop hij verantwoordelijk is voor de inspectie, gesnapt?”
De drie jongens knikten en namen zich heilig voor geen stommiteiten te zullen uithalen.
„Jij begint,” zei de lange, op Bob wijzend. „Morgen ben jij aan de beurt.” Jan Prins knikte. „En dan jij, gesnapt?”
Zij sloten de deur van het achterruim en legden de laatste muiter vast aan de onderste trede van de stalen trap die het middenruim in voerde, met een hangslot en een ketting die door zijn touwen werd gehaald. Zij klommen naar boven, sloten het luik en schoven er een grendel op.
„Let op,” zei de lange. „Dit luik is het enige dat mag worden gebruikt om naar beneden te komen. Van de andere blijf je af. Verstaan? En als je naar boven komt, schuif je steeds deze grendel op dit luik. Gesnapt?”
Deze lange snaak verstond de kunst zijn orders helder te geven.
„Ik ga de voorraad opnemen,” kondigde hij aan. „Blijf hier. Ik ben zo terug. We moeten krijgsraad beleggen.” Hij verdween door de deur, de keuken in. Zo kwamen Bob, Jan en Arie, met de twee andere mannen, in de salon te zitten, om negen uur in de avond.
De lange, Jack, kwam binnen, met moeite een kist dragend, trapte de deur achter zich in het slot en zette de kist op de grond.
„Er moet worden gegeten. Jij daar, dikke. Haal een kleed, borden en messen.”
Arie vloog ijverig op. De lange begon de kist uit te pakken: een blik gehakt, wat blikjes gecondenseerde melk, een blik boter en een zak meel.
„Kan een van jullie bakken?”
Jan grinnikte.
„Die dikke kan het prima,” zei hij, met zijn duim over zijn schouder wijzend.
„O.K.” zei Jack, Arie de zak meel gevend. „Breng dat naar de keuken en bak pannekoeken. Hier is melk en boter.”
Arie aarzelde.
„Moet ik geen gist hebben, of zoiets?”
„Is er niet,” zei de lange kortaf. „Anders had ik het je toch wel gegeven? Dat hebben die schoften al gestolen. Zie maar wat je klaarstoomt. Zonder gist wordt het óók gaar. Zonder eieren ook.”
„O best,” zei Arie, die met genoegen gebakken zoolleer met remblokjesfricandeau zou hebben verslonden, en ging naar de keuken.
De pannekoeken waren raar . . . kleverig van binnen en het deeg bleef in knoedels aan hun verhemelte plakken. Maar niemand mopperde. Ze draaide een blik jam open en smeerden het over de hete koeken, om de smaak van het rare deeg wat te verdoezelen. Het lukte wonderwel. In elk geval was het voedzaam. Bob maalde koffie en fabriceerde sterk extract op een der vergassers in de keuken.
„Ongaar deeg stáát in de maag,” zei Jack droog. „Ik hoop dat jullie geen van allen een pappot gewend zijn, anders kon je vannacht wel eens buikpijn krijgen. Roken jullie?”
Zij kregen elk een sigaret en Jack stopte een pijp. Hij sleepte een rieten stoel aan en ging er achterover in hangen, zijn benen op de tafelrand.
„En nu is de tijd gekomen voor een solliede krijgsraad. We hebben met z’n zessen voor op zijn hoogst tien dagen voedsel aan boord. Water hebben we ruimer. Maar als ik tien dagen zeg, houd ik géén rekening met de vijf gevangenen, beneden in het ruim.”
„Daar zou ik ook maar het allerláátste aan denken,” gromde de dikke Joe, die met een mes de kop van zijn pijp uitkrabde.
De lange ging voort.
„Als ik zeg, dat er voor tien dagen eten is, betekent dat natuurlijk, dat we er ook twintig dagen mee toe kunnen, op verminderd rantsoen.”
„Natuurlijk,” gromde de dikke en tuurde in de kop van zijn pijp. De derde, de man met de witte haren, knikte instemmend. „Langer ook als het moet. We kunnen vis vangen.”
„En intussen zijn die vijf schurken beneden het hoekje om,” grauwde de dikke. „Dè oplossing van het probleem, wat we met ze moeten doen.”
De lange fronste korzelig zijn wenkbrauwen.
„Praat geen onzin, Joe! We kunnen die kerels niet domweg laten verhongeren.”
Joe keek op.
„Dat is het gemakkelijkste wat er bestaat. Je hoeft er helemaal niks voor te doen.”
De witharige lachte en stopte de tabak in zijn pijp vast met het boveneinde van een peperstrooier.
De lange ging kalm verder.
„Maar op een termijn van twintig dagen beginnen we nòg niets. Om te beginnen wil het niet waaien. Met een flinke Westen-wind zouden we een heel eind in de richting van Kaap Hoorn komen, en waarschijnlijk wel een schip ontmoeten, als . . . als dat verwenste stoomschip daar niet was . . .”
Hij keek door een patrijspoort naar buiten. Zij volgden zijn voorbeeld en keken uit in de zwarte nacht.
Er was geen maan. Maar de lucht was kristalhelder en duizenden sterren stonden helder aan de lucht, als diamantpoeder op blauw fluweel. In de verte, op ongeveer een kilometer afstand, twinkelden de electrische lampen van de „Frisco”, die met langzaam draaiende schroef in hun buurt bleef.
„Die lui voeren iets in hun schild!” zei de dikke.
„Wat kunnen ze dóén?” vroeg de lange, naar zijn stoel teruglopend. „Ons met hun boeg rammen en overvaren? Er zitten vijf man van hen hier aan boord en ze voelen wel, dat wij die rustig zullen laten verdrinken, als ze ons een kool stoven. Ze zullen zich wel tienmaal bedenken!”
Hennessey met de witte haren schudde het hoofd. „Ze zullen ons beslist niet rammen. Volgens mij proberen ze met geweld hier aan boord te komen . . .” „Dat zal er een stelletje hun kop kosten,” verzekerde de dikke grimmig. Hij was klaar met zijn pijp, blies door de steel, knikte tevreden en begon er tabak in te rammen. Hij ging voort: „Dat zal er een héél stelletje hun kop kosten.”
„Ja,” zei de lange, ongeduldig. „We weten dat jij verduiveld handig bent met een pistool, Joe, maar die muiters hebben geweren aan boord. Denk je in, dat ze langzaam komen aanvaren tot honderd meter afstand. Ze kunnen van de brug af, gedekt achter schotten of zandzakken, ons met geweren dwingen, benedendeks te blijven . . . en wat doe jij dàn met je pistolen?”
„Ik raak ze op honderd meter!” lachte Joe. „En ergens beneden in het ruim moeten we nog geweren hebben. In een kist.”
De lange haalde zijn schouders op.
„Best. Maar wat als ze zich gedekt houden, langszij varen en op ons dek springen. Wat dan?”
„Dan wordt het pas leuk,” grijnsde Joe. „Laat ze maar eens proberen benedendeks te komen! Ieder die hand of kop laat zien krijgt er een kogel door.”
„Dat wordt een onmogelijke toestand,” gromde Hennessey. „Zij kunnen ons desnoods uitroken met brandende flessen petroleum of benzine. Zij kunnen doen wat ze willen en wíj zitten in de val . . . Als het zo ver komt, dat zij ons benedendeks kunnen houden, zijn we verkocht.”
Bob stond op, ging naar het luik en schoof de grendel er af.

„Hé, wat moet dat?” vroeg Joe, opkijkend.„De gevangenen contrôleren. Het uur is om!”
Joe begon te lachen en de lange knikte goedkeurend. Bob bleef tien minuten weg. Mickey Mouse raasde en tierde en vroeg Bob, of hij nog iets te eten kreeg. Bob haalde de schouders op.
„Je zult heus niet van honger omkomen. Dat is het enige wat ik weet.”
Hij moest op zijn knieën liggend praten, omdat Mickey onder de watertank was vastgebonden.
„Het begint er anders verduiveld veel op te lijken!” zei Mickey. „Ik lig te gillen van de honger. En jij hebt één lijn getrokken met die andere kerels, hè, klein stuk onderkruiper?”
„Nou zullen we het beleven’.” zei Bob verontwaardigd. „Jullie hebben ons tegen onze wil op dat schip van jullie gehaald en ons alle vuile baantjes op laten knappen. Ik zal je eens wat vertellen, broeder! Als wij even kans hadden gezien, terwijl wij op jullie schip zaten, dat schip terug te veroveren, zouden we geen seconde hebben geaarzeld. Gesnapt?”
„Krijg ik nog wat te eten of niet?” gilde Mickey. „Moet ik van honger omkomen? Is dàt jullie bedoeling?” „Kalm aan!” zei Bob, die zijn touwen geïnspecteerd en ze allemaal solliede had bevonden. „Je kunt best vier en twintig uur vasten. Die lieve vrienden van jou op de „Frisco” zagen er óók geen been in, practisch al het eten hier van boord te halen. Je krijgt in je eigen munt betaald.”
Hij stond op en schroefde de tussendeur stevig dicht. De matroos in het voorruim klaagde over honger, maar die schold tenminste niet. Hij lag nog steeds tussen zijn muren van kisten. Voor de sproetige, die aan de onderste trede van de trap naar de salon was vastgebonden, had Bob een zwak . . . Die had Gillison immers met zoveel lef aangevallen! Bob praatte even met hem en stelde hem gerust, dat het niet de bedoeling was, hen uit te hongeren. Daarna klom hij de trap op en sloot het luik met de grendel.
„Alles O.K.?” vroeg Jack.
„Alles in orde, ze hebben alleen honger.”
„Ha ha ha!” bulderde Joe. „Ze zullen nog wel ergere honger krijgen voor we klaar zijn!”
„Met gegrinnik en gelach schieten we niet op,” zei Jack korzelig. „Ik pieker me het hoofd suf over het probleem, wat we nu moeten gaan doen!”
„Kijk eens,” zei de man met de witte haren bedachtzaam. „Een ding staat vast: We kunnen ons altijd tegen aanvallen verdedigen.”
„Door dat stoomschip lek te schieten met revolvers zeker?” zei Joe schamper.
„Nee,” zei de witharige. „Als ze ons proberen te enteren of ons met geweren benedendeks willen houden, binden wij die vijf gevangen muiters met tussenruimten langs de verschansing vast. Laten ze dàn maar eens schieten zonder er een te raken! Bovendien kunnen we aanzegging doen, dat we die vijf voor hun raap knallen, als ze hier aan boord komen. Heel eenvoudig.” „Dàt is een prachtmethode,” zei Joe. „Zo zetten we de schoften met hun eigen handlangers schaakmat.” „Dat kan,” erkende Jack. „Maar hoe krijgen we onze spullen terug?”
„Let op die jongens!” bromde Joe. „Die hoeven er niks van te weten.”
„Bedoelt u soms die met ijzer beslagen kisten?” vroeg Bob, die er een verschrikkelijke hekel aan had om als klein kind te worden behandeld.
De drie mannen namen hun pijp uit hun monden en staarden hem aan.
„Wel verdraaid, wat weet jíj daarvan?”
„Ik ben toch niet gek!” pruttelde Bob.
„Wij zijn geen van allen gek,” zei Jan Prins. Arie grinnikte.
„Kijk,” ging Bob voort. „Houd in vredesnaam op met ons als kleine kinderen te behandelen. Dacht je, dat wij geen twee bij twee konden optellen? Warwick en Gillison zijn twee uur lang bezig geweest met het ophijsen van met ijzer beslagen kisten uit het ruim hieronder. Wij werden naar voren geschopt en mochten niets zien.”
„En toen?” vroeg Joe ademloos.
„Toen moesten wij zes grote levensmiddelenkisten leegmaken en daarna gingen die met ijzer beslagen kisten daarin. De overblijvende ruimte werd opgevuld met blikjes gecondenseerde melk en zakjes meel.” „Waarvoor diende die grapjasserij? Waarom dat verpakken in andere kisten en opvullen met blikjes?” „Warwick en Gillison hebben met z’n tweeën die kisten in het ruim ontdekt en er natuurlijk één van open gemaakt. Ze zien er uit als echte schatkisten. Nietwaar?”

„Dat wèl,” zei Jack met een zuur gezicht. „Er zaten schatten in ook. En niet zo’n beetje. Ga verder.”
Jan en Bob wisselden een blik. Dus tòch goud!
„Die twee, Warwick en Gillison, maakten natuurlijk een afspraak om hun vondst voor de anderen geheim te houden. Daarom verstopten zij die kisten onder blikjes en zakken. Het was natuurlijk nodig om op de „Frisco” de kok in het complot te betrekken, want die kisten gingen recht het proviandhok in. Met de kok in het complot konden ze de rest van de bemanning er buiten houden. Warwick had vast en zeker een plan om later — samen met Gillison — Braggart om zeep te helpen . . . en de kok ook, als de buit eenmaal veilig aan land was . . . om zo de schat samen te delen . . .” „Aha!” zei de witharige. „Zit dat zó . . .”
De dikke Joe stond op en ging naar de patrijspoort, waar Jan Prins al door stond te turen.
„Het schip ligt er nog.”
Zij liepen naar de patrijspoorten aan stuurboord en keken uit over het duistere water, waarin de sterren weerspiegelden. In de verte tinkelden de lichten van de „Frisco”.
„Is er véél goud daar aan boord?” vroeg Arie, die zijn nieuwsgierigheid niet langer kon bedwingen.
„Goud en diamanten,” zei Jack somber. „Voor ongeveer een millioen dollar.”
De drie jongens haalden tegelijkertijd hoorbaar hun adem naar binnen. Eén millioen dollar!
„Waar komt dat in vredesnaam allemaal vandáán?” vroeg Jan. „In van die rare kisten?”
Jack keerde zich om en keek hem van terzijde aan. „Jullie vragen iemand de oren van het hoofd, hè? Maar ik wil het je wel vertellen. Joe hier is professor in de archeologie. Hij knoeide veel met oude papieren. En hij vond in de bibliotheek van een oude familie de aanwijzing voor een begraven schat.”
„Dacht je, dat we dat gelóófden?” vroeg Jan.
„Wéét jij wel,” zei Joe, door zijn flitsende brilleglazen op hen neerkijkend, „dat er elk jaar honderden begraven schatten worden gevonden? Elk jaar?”
Hij keek zo ernstig, dat de jongens hun lachen vergaten en hun hoofden begonnen te krabben.
„Ik zal je morgen de papieren laten zien, als je zin hebt,” zei Joe, en ging weer uit het raam kijken. „Zoals Jack al zei, was het een heel oude familie. Tweehonderd jaar geleden zaten er in die familie scheepskapiteins. En ook een zeerover. Sindsdien zijn ze degelijk geworden en schatrijk. Dertig jaar geleden waren zij een der aanzienlijkste families in Baltimore. Sinds anderhalve eeuw had niemand uit de buitenwereld ooit in de familiebibliotheek gegrasduind. Kisten zaten vol met oude boeken, papieren, zeevaartkundige instrumenten en scheepsjournaals van hun voorouders. Tussen twee haakjes: die voorouders waren van Hollandse komaf, dat zal jullie wel interesseren.”
„Wij, Hollanders, zijn altijd prima zeerovers geweest,” grinnikte Jan.
„De laatste telg, die niet erg deugde, kreeg genoeg van de rommel in huis. Hij wilde het oude huis laten verbouwen en moderniseren en engageerde Joe hier om alle oude rommel en kunstvoorwerpen te sorteren.” „En zo vond hij dat papier?”
„Inderdaad,” zei Joe en keek uit de patrijspoort.
„Maar is die gevonden schat dan niet eigenlijk het eigendom van die familie?” vroeg Arie, met onschuldige blauwe ogen.
„Dat, mijn jongen,” zei lange Jack, „is een zaak, waarover tien eerste klas advocatenfirma’s tien jaren zouden kunnen vechten. Die vriend heeft toch geld genoeg. Joe stak het papier in zijn zak en kwam naar mij toe. Ik heb ervaring van schepen en zeeën, samen met Harry . . . die nu dood is. En Hennessey hier had het geld. Hij is bankdirecteur, maar heeft nooit zijn lust naar avonturen kunnen botvieren. Hij verschafte het geld, Joe de kaart en wij de ervaring en het zeemanschap . . . Wij hebben het goud gevonden ook, op een eiland een heel eind hier vandaan.
„Drommels,” zei Jan dan. „Ik dacht dat de romantiek de wereld uit was.”
„Er is nooit méér avontuur in de wereld geweest dan juist tegenwoordig,” zei Jack droog. „Maar met àl onze avonturen had ik er een lief ding voor over, als wij een middel wisten om die snaken daarginds het wegvaren te beletten . . . want daarna kunnen we naar ons goud fluiten.”
En op dat ogenblik zagen zij de lichten van de „Frisco” draaien en het schip zich langzaam van het jacht verwijderen. Er was geen twijfel aan . . . het blies de aftocht!

DE MUITERS VERANDEREN HUN PLANNEN!

Terwijl de drie mannen en jongens, aan boord van het jacht, zich bezighielden met wat er zou gebeuren met het goud aan boord van de „Frisco”, zat de kok op dat schip over hetzelfde te piekeren. Warwick en Gillison waren de enigen, behalve hijzelf, die wisten, dat er in de grote houten kisten goud zat verborgen. Maar die twee anderen zaten aan boord van het jacht!

De kok schoof opgewonden heen en weer bij de gedachte, dat alleen hij wist, welk een schat er aan boord was. Als de rest van de bemanning daarachter kwam, dan zou de buit zonder méér onder allen worden verdeeld en dat was iets, wat de kok wilde verhinderen. De hele bemanning bestond nog slechts uit zes man: hijzelf, de machinist MacGarrigle, O’Connor — die zonder meer het commando op zich had genomen — en drie matrozen. O’Connor was een grote, stevig gebouwde Ier. Toen MacCarthy, de lichtmatroos met de grote mond, door het pistoolschot van een der opvarenden van het jacht was gedood, had hij het commando over de „Frisco” overgenomen.
De kok stond op, liep naar de kombuisdeur en draaide de sleutel tweemaal om. Daarna liep hij naar de andere kant van de kombuis en keek met wijdopen ogen naar zes grote kisten, die tegen de wand opgestapeld stonden. Voorzichtig probeerde hij het deksel van een der kisten op te lichten. Het lukte. Met koortsachtige vingers haalde hij de blikjes melk en zakjes meel weg. Er kwam een met verroeste ijzeren banden beslagen eikenhouten kist bloot.
De kok probeerde de kist open te maken, maar hij zag al gauw in, dat hij met zijn handen alleen niet ver kwam. Hij zette een beitel tussen een reet van kist en deksel en liet een hamer met kracht er op neer komen. Het was een heel karwei, want de kist, ofschoon oud, was van deugdelijke makelij. Van tijd tot tijd hield de kok even op, om te luisteren of niemand hem kwam storen. Maar hij had geluk. Alles bleef stil. Met een laatste hamerslag sprong het deksel van de kist krakend open.
Met moeite kon de kok een kreet inhouden. Zijn ogen begonnen begerig te schitteren en hij graaide met beide handen in de kostbare inhoud. Tot aan de rand was de kist vol met allerlei gouden voorwerpen. Met bevende vingers pakte hij een prachtig gevormde armband beet en deed die om zijn pols. Het goud glansde zacht in het felle zonlicht en de kok hield zijn adem in. Het duizelde hem bij de gedachte, dat hij de enige man aan boord was die wist dat er zo’n fantastische waarde op het schip was. Bevend probeerde hij te schatten, hoeveel geld al die kostbaarheden zouden opbrengen, maar zijn brein kon het niet verwerken. Het moest in ieder geval een enorme som zijn, voldoende om hem de verdere rest van zijn leven tot een schatrijk man te maken. Toen bedacht hij met schrik, dat de bemanning dan absolúút niets te weten mocht komen en dat er niets anders opzat dan de buit samen met O’Connor te delen. Hij moest proberen met een zacht lijntje de roodharige Ier zo ver te krijgen dat hij het jacht, waar Warwick en Gillison op zaten, zou laten schieten . . .
De kok stapte naar de kajuit, waar O’Connor voorlopig zijn tenten had opgeslagen. De roodharige Ier ontving hem knorrig.
„Wat mot jij? Waarom blijf je niet in je kombuis?” De kok keek eerst zorgvuldig of de deur goed gesloten was.
„Ik wilde je even spreken.”
O’Connor verschoof ongeduldig in zijn stoel:
„Ik heb wel wat anders te doen dan mijn tijd verkletsen.”
„Kalm O’Connor,” zei de kok haastig. „Ga eens even mee. Dan zal ik je eens wat geks laten zien.”
Een ogenblik scheen het, alsof de Ier in een woedeuitval zou losbarsten, maar waarschijnlijk had hij iets bijzonders in de ogen van de kok gelezen. Hij gromde iets onverstaanbaars, haalde een revolver uit een la van de tafel, stak die in zijn broekzak en ging mee. De kok opende de deur van de voorraadkamer, maakte een geheimzinnig gebaar, ging naar een kist met een kapot deksel en haalde dat er af. Nieuwsgierig kwam O’Connor naar voren, boog zich voorover . . . en zijn mond, viel open van verbazing.
„Wa . . . Wat is dat? Hoe . . . hoe komt dàt hier?”
De kok grinnikte. O’Connor staarde met wijdopen ogen naar het goud in de kist en stak zijn hand aarzelend uit. „Toe maar,” lachte de kok. „Het is onvervalst goud.” O’Connor keek hem enkele ogenblikken met glazige ogen aan. De kok vertelde haastig het verhaal van de kisten, die van het jacht af waren gekomen. O’Connor keek de kok de woorden uit zijn mond.
„Dus: Warwick en Gillison waren de énigen, die er van wisten!” besloot de kok, met een veelbetekenende blik. O’Connor bleef onbeweeglijk voor zich uit staren. Plotseling kwam er een vreemde glans in zijn ogen. „Waarom vertel je dat eigenlijk aan mij?”
De kok likte zijn sigarettenpapier, dat losgegaan was, weer vast.
„Wij tweeën zijn de enigen hier aan boord die nu van het goud afweten. Maar om het met nog anderen te delen, daar voel ik niet veel voor. Het lijkt mij het beste, als we Warwick en Gillison kalm laten waar ze zijn.”
De Ier wreef over zijn rode stoppelbaard.
„Dus, als ik je goed begrijp, kok, wil je die schat samen met mij delen?”
De kok knikte heftig.
„De rest van de bemanning hoeft er niets van te weten.”
„Dàt is niet slecht,” mompelde O’Connor. „Dàt is niet slecht.”
De kok zag met vreugde dat hij het pleit ging winnen. „Het is zeker niet slecht,” herhaalde O’Connor. „Maar dan moeten we direct maken dat we wegkomen! Braggart, Warwick, Gillison en de rest moeten dan maar zien hoe ze terechtkomen.”
Een brede grijns gleed over het gezicht van de kok. „Bravo. Maar wat zal de rest van de bemanning er van zeggen?”
O’Connor klopte met zijn gespierde rechterhand op het pistool in zijn rechterbroekzak.
„Dat komt dik in orde. Ik zal wel met ze praten.”

* * *
Direct na het eten riep O’Connor de gehele bemanning bijeen in zijn eigen kajuit. „Bemanning” was eigenlijk een wel wat dikke naam voor het groepje van vijf man, dat rond O’Connor stond opgesteld: de kok, MacGarrigle en drie matrozen.

O’Connor keek onderzoekend de kring rond.
„Luister, mannen. Het lijkt mij beter als we van nu af aan onze eigen koers gaan en het jacht verder met rust laten.”
Er viel een diepe stilte. De kok bleef tegen de wand leunen en rookte een sigaret. Maar de rest van de mannen keek met grote ogen naar de roodharige Ier. De oude Schot nam het korte pijpje uit zijn mond. „Neem me niet kwalijk,” lijsde hij langzaam. „Mag ik vragen wat je met die woorden bedoelt, O’Connor?” De Ier wierp een snelle blik op de machinist.
„Het is doodeenvoudig. We gaan onze eigen weg. Dat jacht kan ons worden gestolen. Basta!”
De oude Schot klopte langzaam zijn pijpje uit op de binnenkant van zijn hand.
„Als ik het goed begrijp,” zei hij, „wil je daarmee zeggen dat we onze kameraden daar aan boord zonder meer aan hun lot overlaten?”
O’Connor knikte uitdagend.
„Juist. Dat wilde ik zeggen. So what?”
Een van de matrozen, een magere kerel met een haviksneus, spuwde zijn pruim met kracht uit op de vloer. „Dat is een vuile streek, O’Connor. Daar doe ik niet aan mee. Denk je dat ik mijn kameraden in de steek wil laten?”
De tweede matroos, die naast hem zat, met een stuk hout dat hij met een puntig mes aan het bewerken was, knikte goedkeurend.

„Goed gezegd. Zo denk ik er ook over.”
O’Connor trok nijdig zijn broeksband wat hoger. „Jullie zijn gek. Noem je dàt kameraden? Honden waren het! Schreeuwlelijkers, vooral die Warwick. Heb ik gelijk of niet?”
De derde matroos, die schrijlings op een stoel zat, met zijn armen op de leuning, schudde het hoofd.
„Lieve jongens waren het niet bepaald. Da’s waar. Maar om ze nou zonder meer in de steek te laten, dat is me toch te gortig.”
Het leek even of O’Connor driftig zou worden. Zijn rode haren gingen een beetje overeind staan en het litteken op zijn gezicht veranderde van kleur. Maar hij scheen zich te beheersen.
„Jongens, laten we geen ouwe wijven zijn. Die lui aan boord van dat jacht komen heus wel terecht. Zeg nou zelf. Is het niet veel leuker met zijn zessen? We hebben dan genoeg te eten en te drinken en we kunnen doen en laten wat we willen. Waar of niet?”
De mannen dachten na over de woorden van de Ier. De kok keek van onder zijn oogharen scherp naar de vier mannen. Het was een goede zet van O’Connor van dat eten en drinken en dat doen en laten wat ze wilden. De matroos met de haviksneus keek nadenkend voor zich uit.
„Ja,” zei hij. „Zó motten we het óók wel bekijken. Het was de laatste weken geen lolletje met die zuurpruimen, die voortdurend zaten te kankeren.”
Alleen MacGarrigle schudde langzaam zijn hoofd. „Jullie moeten zelf weten wat je doet, maar het is niet zoals het hoort. Per slot van rekening moet er op een schip orde en regel zijn. Het was voor Braggart en Warwick heus niet makkelijk om de zaak hier op poten te houden.”
De kok vond het ogenblik gekomen om ook een duit in het zakje te doen.
„Ik voel alles voor het voorstel van O’Connor om onze eigen boontjes te doppen. We zullen ons bèst redden. Het is hier geen bewaarschool!”
De matroos, die bezig was met het stuk hout, knipte plotseling zijn mes dicht en stak het in zijn zak.
„Voor mijn part blijven we hier met zijn zessen. Het kan mij niks bommen. Ieder voor zich.”
Over het gezicht van de kok gleed een triomfantelijke glimlach.
„Weet je wat we doen? We zullen er om stemmen. Wie het met O’Connor eens is, steekt zijn hand omhoog!” Met uitzondering van de oude Schot staken allen hun handen omhoog. O’Connor knikte tevreden.
„Mooi zo. Jullie zijn verstandig, zie ik.”
Hij wendde zich tot MacGarrigle.
„Ik reken er op dat je doet wat je gezegd wordt, MacGarrigle.”
De oude machinist stond langzaam op van de bank waarop hij had gezeten.
„Van mij zul je geen last hebben, O’Connor. Ook al ben ik het er helemaal niet mee eens.”
De roodharige Ier nam hem even onderzoekend op. „Dat is je maar geraden ook. Ga maar naar de machinekamer toe. We gaan draaien.”
MacGarrigle deed zwijgend wat hem werd gezegd. En zo gebeurde het, dat vijf minuten later de lichten van de „Frisco” draaiden en het schip zich langzaam van het jacht begon te verwijderen.

KOERS NOORD-NOORDWEST

Er heerste een gedrukte stemming aan boord van het witte zeiljacht, toen de rode en groene lichten van de „Frisco” verdwenen waren. Alleen de heldere, witte sterren pinkten nog over het kalme water van de Stille Zuidzee. Iedereen aan boord begreep, dat het stoomschip voor goed was verdwenen . . . mèt het goud! De drie jongens hielden zich koest, want zij snapten wel, dat de drie mannen, die bij hen zaten in de kleine salon, razend waren. Die hadden maanden gewerkt en gezwoegd, één van hen zien doodschieten voor een goudschat en nu zagen zij dat goud voor hun ogen wegvaren zonder er iets aan te kunnen doen. Jack verbrak het eerst de stilte. Hij stond plotseling op, sloeg met de vuist op tafel en zei tussen zijn tanden door: „Maar als de heren denken, dat ze er zó van af komen, hebben ze het toch gloeiend mis! Ik zal ze vervolgen tot het eind van de aarde . . . en ze zullen er van lusten . . . dàt beloof ik je!”

Toen sprong Bob Evers op.
„En ik ga mee! Al was het naar het eind van de wereld.”
Het ogenblik daarop waren ook de rode Arie en Jan overeind gevlogen en verzekerden om het hardst, dat zij mee wilden doen.
„Die vuile schoften!” riep Arie. „Ik doe mee! Ik wil wel eens wat van de wereld zien, óók.”
„Ik mag jullie wel. Jullie zijn geen papkinderen . . . Zijn alle Hollandse jongens zo?” vroeg Hennessey, de bedachtzame.
„Nee,” zei Arie. „Maar de goeie zijn wèl zo.”
Joe keek hen peinzend aan.
„Ik heb nooit gesnapt, wat er toch in die Hollanders heeft gestoken, dat ze de baas deed spelen over de hele wereld en de schrik deed zijn van zeven zeeën . . . Maar nou begin ik er wat van te begrijpen. Best. Je kunt meedoen. Maar je zult het wel eens hard te verantwoorden hebben.”
„Als het niet harder is dan tot dusver,” zei Bob, „dan loopt het nogal los, zou ik zeggen.”
Hennessey hief een hand op.
„Onder één voorwaarde: zo gauw we in een haven zijn, moeten jullie een telegram sturen aan je ouders waar je zit en zo meer.”
De drie jongens keken elkaar aan.
„Best. Onder één voorwaarde,” zei Jan grinnikend. „Dat wij dat telegram mogen sturen één dag, voordat we weer in zee gaan.”
„Waarom?”
„Omdat we anders worden vastgehouden en naar huis teruggestuurd. Wij zijn minderjarig. Vergeet dat niet. Ze zullen alle mogelijke moeite doen om ons naar huis terug te slepen en . . .”
Hennessey schoot in de lach.
„Afgesproken,” zei hij. „Maar onder één voorwaarde: je staat alle drie onder onze orders. Jullie zijn lollige knapen, waar fut in zit, maar je moet niet eigenwijs worden. Per slot van rekening hebben wij meer ervaring dan jullie. Wat WIJ zeggen gebeurt. Gesnapt? Anders ga je eerste reis retour naar huis, dan kun je vrijbuitertje gaan spelen op de zeven zeeën, net als Tromp, op je dooie eentje, als je daar kans toe ziet.” „Gesnapt,” zei Arie en gaf zijn hand er op.
Jack greep achter zich in een deurloze kast, nam er een grote atlas uit, sloeg haar open op een plaats waar er een papiertje in was gestoken. Het was een kaart van het Zuidelijk gedeelte van de Stille Zuidzee. Jack nam een potlood en prikte de scherpe punt er van midden in een groot stuk blauwe zee.
„Hier zijn we.”
Zij keken in stilte toe.
„Zoals jullie zien, zijn we hier een heel eind van ZuidAmerika vandaan. We zitten ééns zo dicht bij de meest nabije eilandengroep als bij Kaap Hoorn.”
„Wat is die eilandengroep daar?”
„Tuamotu. Daar liggen wel duizenden eilanden. Het dichtstbijzijnde is eigenlijk Easter Island.”
„Aha! Het Paaseiland!” mompelde Arie.
Jack keek op, maar verstond dat Hollands niet, en ging door:
„Als wij op een stoomschip waren, was het heel eenvoudig. Dan maakten we, dat we in Patagonië kwamen. Maar in een zeilboot, als deze, met zó weinig eten aan boord, telt elke mijl. We zitten hier gelukkig in een gebied, waar bijna steeds Westenwinden waaien. Als we een beetje scherp bij de wind koersen, kunnen we die eilandengroep bereiken. Dat is op zijn allerminst een volle week minder zeilen.”
„Accoord,” zei Joe. „Dan varen we West.”
Hij had het nog niet gezegd, of een vreemde beweging kwam in het schip. De vloer van de kajuit, die al die tijd zacht onder hun voeten had gedeind, begon plotseling sterker te hellen. Een luider geklots werd hoorbaar.
„De wind!” riep Jack en stoof in énen door de deur uit en de trap op naar dek. Het was stikdonker. De hemel, die met sterren overdekt was geweest, was nu bijna geheel zwart. De wind suisde met vlagen door het strakke touwwerk van het want, en duwde het jacht scheef.
Jack stond al bij het roer, had het electrische lampje boven het kompas aangeknipt en schreeuwde zijn orders over het dek.
„De wind is vlak West. Trek de schoot van het grootzeil aan!”
Hij hield met een hand het kleine, mahoniehouten stuurwiel vast, duwde met de andere verse tabak in zijn pijp en zag de witte, schimmige figuren van de jongens bezig met de zware hennepen touwen. De twee andere mannen zagen gauw, dat het werk in goede handen was en gingen zich met de fok bezig houden. Piepend trokken de touwen door de takels. Naarmate de zeilen strakker kwamen te staan, en de druk van de wind toenam, ging het goedgebouwde witte jacht schever in het water liggen. Het kreeg vaart en schoot bruisend door het water; bij het snijden van elke golf een kleine fontein sproeiend schuim opwerpend. Het bijtrekken der zeilen was snel gebeurd en de drie vrienden kwamen naar achteren lopen en keken op het kompas. „Het gaat best zo,” zei Jack, en keek hen onderzoekend aan. „Ik wist niet, dat jullie de Engelse zeemanstermen ook al kenden.”
„Hoezo?” vroeg Jan Prins verbaasd.
„Wel,” zei Jack. „Ik gaf die orders voor de zeilen in het Engels en jullie schoten er meteen op af.”
Jan begon te lachen.
„Dat is ook niet moeilijk. Wij hoorden wat roepen en ook het woord: „mainsail”. Een kind snapt, dat dat het grootzeil is.”

„En al hadden we dat níét verstaan,” zei Jan Prins, „dan hadden we het nòg wel gesnapt. Bij ons in Holland leert elke jongen al zeilen of kanoën als-ie de tien jaar is gepasseerd. En soms nog vroeger. Zo’n boot als deze heb ik zelf ook. Alleen niet zo groot natuurlijk. En niet zo mooi gebouwd. Maar ook langscheeps getuigd.”

„Dus jullie kunnen zeilen?” vroeg Jack verbaasd. „Geef mij dat wiel maar eens,” zei Jan.

Jack aarzelde, stapte dan opzij en gaf het kleine, glanzende stuurwiel aan Jan. Er brandde een klein electrisch lampje in het stuurhuis. Dat stuurhuis was iets wat op hun kleine B.M.’s ontbrak. Maar voor een volwaardig zeejacht was het nodig. Het was halverwege in het dek verzonken en van voren tegen wind en overkomend water beschut door een van djatti hout gebouwde en gestroomlijnde kap met triplexglas. Als er water in de kuip van het stuurhuis kwam, vloeide het automatisch af door spuigaten onderin. Er was een zitbank en enkele eenvoudige instrumenten: een kompas, een lampje, een telefoon naar beneden en een kastje, waarin een kaart kon worden vastgezet onder een glasplaat. Telefoon en kompas hadden chroomstalen kappen welke hen tegen overspattend zeewater en regen beschutten. Jan nam het stuurrad, keek op het kompas en ging op het bankje zitten. Hij bewoog even het stuurrad om het gevoel van het roer in zijn handen te krijgen. Het werkte met vertraging. Hij moest het wiel een volle slag ronddraaien om het jacht in de wind te laten zwenken, maar een voordeel daarvan was, dat het wiel niet zwaar aan zijn handen trok. Hij liet het jacht weer afvallen en hield het op zijn koers. Jack stond naast hem, zei een volle minuut lang niets, en toen:
„Zet hem eens met de kop in de wind.”
„Dóór de wind?” vroeg Jan.
„Nee. Juist niet,” zei Jack.
Jan knikte, draaide het wiel langzaam, om het gevoel voor de druk op het roer uit zijn handen niet te verliezen en liet de boeg langzaam oploeven . . . De frisse wind, die eerst van links tegen hun oren had geblazen, kwam steeds meer van voren. Het jacht ging minder scheef liggen . . . Arie en Bob stonden gespannen toe te kijken. Het was altijd een moeilijke manoeuvre, er op berekend om uit te vissen hoe goed iemand met een zeilschip kon omgaan. Draaide Jan het schip iéts te ver in de wind, dan verloor het niet alleen al zijn snelheid, zodat het totaal niet meer naar het roer luisterde, maar bovendien bestond er kans, dat het dóór de wind ging en overstag wegliep met de zeilen bak staande. Er volgde een moment van stilte. Het jacht vervolgde zijn koers in wind en golven, onprettig stampend, met zeil dat af en toe even scheen te willen gaan klapperen. „Verder in de wind!” zei Jack.
„Nee,” zei Jan. „Dat kan niet.”
Jack klopte hem op zijn schouder.
„Goed, mijn compliment. Jij kunt met een zeilschip omgaan. En onder ons gezegd en gezwegen: Je kunt het beter dan Hennessey hier aan boord. Die is bankdirecteur van beroep, zoals je weet, maar die kan beter de koersen van aandelen uitrekenen dan een boot op streek houden. Hou jij de koers vast? Noord-Noord West.”

DE MUITERS BREKEN LOS!

Zeven dagen later, om half zes in de morgen, toen de zon een handbreedte boven de horizon stond, zag Jan Prins voor het eerst weer land.

Hij stond aan het roer en maakte zo’n kabaal, door te roepen en op het dek te stampen, dat de rest van de bemanning verschrikt uit hun kooien schoot. In pyama’s en shorts stonden ze langs de verschansing te turen naar het eiland in de verte.
„Een eiland met wat gebergte in het midden,” constateerde Jack, na getuur door zijn kijker. „En er is vast en zeker zoet water ook, want ik zie plantengroei.”
Hennessey knorde tevreden.
„Laten we maar een flink ontbijt achter onze kiezen stouwen, want een eiland verkennen is geen licht karwei.”
Jan bleef aan het roer staan en met de nog steeds straffe wind van opzij, koerste het jacht bruisend op het eiland af, terwijl de rest beneden haastig een ontbijt naar binnen sloeg. Jack kwam naar boven om Jan af te lossen. Het eiland was nu niet meer dan een kilometer of twee verwijderd. De branding der golven brak op een smal strand van geelwit zand en daarachter begon een gordel van struikgewas en palmen.
Jan gaf het stuurwiel over en vroeg:
„Wie blijft er op de gevangenen passen?”
Die gevangen muiters waren onderweg een heel probleem geworden. Ze konden ze natuurlijk niet dag-in dag-uit alsmaar vastgebonden laten liggen; dat ging eenvoudig niet. Daarom hadden ze op de middag van de tweede dag besloten, het hele span in één hok samen onder te brengen, in het voorste deel van het ruim. De tussendeuren naar het middenruim waren solliede met spijkers dichtgetimmerd, zodat de enige toegang tot het ruim werd gevormd door het luik naar het dek. Dat was veilig genoeg. Door dat luik lieten ze eten en water zakken en verder hadden ze van de kerels weinig last. Jack nam het stuurwiel over, één oog dichtgeknepen tegen de snel stijgende zon.
Op het jacht heerste bedrijvigheid, want de drie jongens, plus de dikke Joe, waren bezig alles gereed te maken voor de landing. De kleine sloep, die al die tijd vastgebonden op het achterdek had gelegen, werd van zijn zeildoeken bescherming ontdaan en met katrollen over de steven te water gelaten. De laatste dagen, toen zij verwachtten binnenkort land in, zicht te krijgen, hadden ze enkele malen per dag putsen zeewater over de sloep gegooid, zodat de sloepkiel keurig dicht was gebleven. De sloep bruiste nu aan een sleeptouw achter het jacht aan. Hennessey was de enige die zich niet druk maakte. Hij had zich vrijwillig aangeboden om achter te blijven en de gevangenen te bewaken, want hij had de dag tevoren te lang in de zon aan dek gestaan, zonder iets op zijn schedel, en nu een lichte zonnesteek en barstende hoofdpijn. Joe deelde wapens uit.
„Denk je dan dat we daar vijandige inboorlingen vinden?” had Arie gevraagd.
„Niet waarschijnlijk,” bromde Joe. „Die inboorlingen, als ze er zijn — wat ik hard betwijfel — zijn tegenwoordig niet zo gevaarlijk meer. Het is meer om wat wild te schieten, als we dat tegenkomen.”
Hij haalde enkele goed-geoliede Amerikaanse legergeweren uit een lange kist en deelde ze uit. Bob greep een geweer, opende de grendel, keek door de loop naar de blauwe lucht en bromde goedkeurend:
„Zeg, wat voor wild dacht jij op een Zuidzee-eilandje te vinden?”
„Wilde varkens,” zei Joe kortaf. „Het beste eten dat denkbaar is. Wie nog een pistool wil hebben, zoekt er maar een uit en neem alsjeblieft de patronen die er bij horen, en geen verkeerd kaliber.”
In volledige expeditie-uitrusting, met bijl en kapmes plus touw stonden zij op de boeg van het zeiljacht, uitkijkend naar het nu snel naderend eiland.
Jack zette koers naar het hart van een natuurlijke haven, een kleine baai, liggend tussen twee rotsige uitlopers die in zee uitstaken, en waartussen een sikkel van plat strand lag. Toen zij tussen de twee rotstongen kwamen, zagen zij dat de rechtse landtong vrij hoog en rotsig was, maar naar het einde toe smaller en lager werd, en ten laatste overging in verbrokkelde granietklompen, die kleine, rotsige eilandjes vormden, die lager en lager werden, tot zij geheel onder de rollende golven verdwenen. Aan de linkerzijde werd de baai beschut door een hogere rotsrug met een steile wand, die recht uit de zee oprees en verderop het land inliep, tot de plantengroei haar aan het oog onttrok. „Nèt de rug van een kameel met twee bulten!” riep Arie.
Tweehonderd meter van het strand af lieten zij het anker vallen. Het ratelen van de ketting echode terug van de kale rotswand, links.
In een wip hadden de drie jongens plus Jack en Joe zich langs het meertouw in de sloep laten afzakken, en met vier man aan vier riemen schoot de boot over het rustige water van de baai op het strand af.
„Ik zal toch blij zijn, als ik weer wat vaste grond onder de voeten heb,” bromde Jack, naar het gladde strand omziende.
„Maar ik pas, als ik de kade van New York onder mijn voeten voel,” was het antwoord van Joe. „Dit gezwabber door de Zuidzee begint me knap te vervelen.” De sloep raakte de bodem met een lichte schok. Zij waadden door het water op het droge, sleepten de sloep mee, constaterend dat het eb was, en legden haar vast met een lang eind touw. De volgende uren waren zij bezig met een eerste verkenning van de kuststreek. Jan legde dàt, wat zij ontdekten, met een potlood vast op een vel papier, en kreeg zo een bruikbaar kaartje. Het eerste wat zij ontdekten was een riviertje, dat uit het dichtbegroeide binnenland naar de baai stroomde, en dat hun zoveel zoet water kon leveren als zij maar hebben wilden. Zij stonden een ogenblik te kijken naar de dichte muur van struiken en bomen.
„Zullen we daar ingaan?” opperde Jack aarzelend. Joe trok een gezicht.
„Laten we alsjeblieft even kijken of we langs het vlakke strand niet iets vinden . . . In tropische jungles doordringen is geen werkje voor een losse, warme middag . . .”
Daar waren de anderen het mee eens en zij zetten naar links koers, in de richting van de rotsrug met de twee kameelbulten. Naar hen toe was een steile rotswand gekeerd die er al heel ongenaakbaar uitzag.
„Moeten we daar tegenop?” gromde de dikke Joe. „Ik ben geen vlieg die tegen een kale steen opwandelt . . .” Maar na enig zoeken langs de benedenrand van de steile wand ontdekten zij een diepe spelonk, met bijna kaarsrechte wanden, die in het hart van de rotswand leidde.
„Ha, een spleet!” riep Jan. „Als we geluk hebben loopt die dwars door de hele rots heen en dan zijn we klaar. Géén geklim.”
De bodem van die rotsspleet was in de loop der eeuwen volgewaaid met zand dat iets hoger lag dan de rest van het eiland. De spelonk was in het begin zo smal, dat de zonnestralen niet tot op de bodem konden doordringen, maar toen zij ongeveer honderd meter er in waren gelopen, verwijdde de kloof zich plotseling tot een langwerpig keteldal, waarin hier en daar op het fijne, gele zand grote rotsklompen lagen. Hier scheen de zon wèl tot op de bodem.
„Hier zitten we,” zei Jan, opkijkend naar de honderden meters hoge steenwanden. „Veel zijn we nog niet opgeschoten.”
Arie was wat verder doorgelopen en een schreeuw van hem trok hun aandacht.
„Hier is een doorgang! De spleet loopt verder!!”
Zowaar! In een inbuiging van het keteldal, bijna onzichtbaar voor wie aan het begin van het dal bleef staan, liep een smalle kloof verder. De kronkels van deze kloof volgende, een paar honderd meter verder, kwamen zij volkomen onverwacht aan de andere kant op het strand.
„Alsjeblieft!” zei Bob, staan blijvend. „Wat een strand! Ideaal voor snelheidsrecords en tennisspelen. Als een biljart zo glad!”
Jack bromde wat.
„Ik wou dat we eens iets eetbaars konden vinden!” Een korte inspectie deed hen palmbomen ontdekken. Honderden kokosnoten lagen over het zand verspreid en Arie begon, als een koppensneller zo verwoed, de schalen open te hakken met zijn kapmes en de nappen vol klappermelk rond te delen.
„Dat is het lekkerste wat ik in jaren heb geproefd,” zei Joe, toen hij zijn tweede schaal zuchtend liet zakken. „Daar haalt geen koffie en geen melk het bij.” „Zeker geen gecondenseerde, aangelengd met brak water,” zei Jack sarcastisch. „We moesten een paar honderd van die noten meenemen, voor alle zekerheid. Maar hoe vervoeren we die dingen?”
„In de boot,” opperde Bob.
Jack snoof.

„Ja, dat haalt je de koekoek. Dacht je dat ik ze met een catapult van hieruit over die rotsrug heen in ons jacht wilde mikken? We zullen eerst de boot hierheen moeten roeien, om die rotsen heen.”
„En wat jute zakken van boord halen,” zuchtte Joe, „anders slepen we ons een ongeluk.”
Jack knikte.

„Jongens, zamelen jullie een paar honderd van die noten bij elkaar, kap er de ergste rommel af, zodat ze niet te veel ruimte innemen, en stapel ze ergens op. Joe en ik gaan door de kloof terug, roeien de sloep naar het jacht, pikken daar wat zakken op en komen dan hierheen geroeid. Tegen dat jullie hier klaar zijn komen wij met de boot aanzetten.”
„Okido,” zeiden de jongens, en Jack en Joe sloften weg door het losse zand van het strand, en waren vijf minuten later door de smalle, donkere kloof opgeslokt. Die kloof zou zeer binnenkort een heel belangrijke rol gaan spelen in de ontwikkeling van de avonturen, door het eenvoudige feit dat het de enige manier was om van het strand van de baai, waarin het jacht lag gemeerd, naar het strand aan de andere kant van de kamelenrug te komen. Was die kamelenrug aan de baaizijde níét zo steil geweest, dan had men er mogelijk nog overhéén kunnen klimmen . . . nu was dat uitgesloten. Jack en Joe waren allang blij, dat er in die brandende hitte — want het was nu al ver na twaalven — niet geklommen behoefde te worden. Zij sjokten braaf de kloof door, lieten de boot te water, en begonnen naar het jacht te roeien.

* * *

Hennessey, die met barstende hoofdpijn op het jacht was achtergebleven, hield zich intussen bezig met wat eenvoudige karweitjes. Hij waste de borden af, hing de dekens te luchten en begon eindelijk, in de kajuit zittend, enkele paren van zijn sokken te stoppen. Af en toe keek hij uit zijn patrijspoort naar het strand van de baai, maar zag alleen de sloep, die in de opkomende vloed aan haar touw dobberde en hij stopte rustig door, tot een gebons vóór in de boot hem het sein gaf, dat de muiters iets verlangden. Het waren per slot van rekening zes man en het was behoorlijk heet in het vooronder, onder het dek, dus het was altijd mogelijk dat een van hen niet lekker was geworden. Als er dus gebonsd werd, ging er altijd iemand kijken. Hennessey nam zijn pistool, ging de keuken in, schoof de grendel van het valluik en tilde met de linkerhand het zware luik op. Het was bijna stikdonker in het hete ruim beneden. Hij tuurde in de duisternis. „Ja, wat is er aan de hand?”

Hij had het nog niet gezegd, of een grote hand, met zwart haar er op, schoot naar boven, om de rand van het luikgat, greep zijn enkel in een stalen greep en gaf een ruk. Hennessey’s voet schoot het gat in . . . hijzelf tuimelde mee, zijn evenwicht verliezende. Het zware luik begon dicht te vallen, maar op hetzelfde ogenblik schoten twee andere naakte armen omhoog, die het in zijn val stuitten. Hennessey zag dat alles in één seconde, besefte, dat hij in letterlijke zin bij het been was genomen, gaf een waarschuwende schreeuw, trok aan de trekker van zijn pistool en loste een schot wildweg in het duister van het ruim. De vlam van het schot liet hem zien dat de muiters van kisten een stellage hadden gemaakt waarop ze hoog genoeg waren geklommen om hem te grijpen zodra het luik openging. Dat was ook het laatste wat hij zag. Nog in zijn val kreeg hij een slag met een stuk hout achter op zijn hoofd. Hij viel met een smak op de vloer van het ruim en verloor het bewustzijn . . .
* * *

Het witte jacht lag nog steeds even rustig en vredig voor anker. Op de vloer van het ruim lag Hennessey, buiten bewustzijn, stevig gebonden. Zijn achterhoofd vertoonde een buil die ontzettend pijn deed. Hennessey was die ochtend al begonnen met barstende hoofdpijn, en door die slag op zijn schedel was het er niet beter op geworden. Het was ook zeer heet in het donkere ruim en Hennessey voelde het zoute zweet van zijn voorhoofd in zijn ogen lopen. Hij luisterde ingespannen of hij ook kon horen wat de losgebroken vijf muiters nu uitvoerden, maar slechts af en toe hoorde hij een gestommel van voeten op een houten kajuitvloer . . . verder niets. Hij probeerde een paar malen de touwen, waarmee hij aan polsen en enkels vastgesnoerd was, los te maken. Maar hij was door vijf zeelieden gebonden en zeelui weten heus wel hoe ze knopen moeten leggen. Door al die inspanning, de hitte en zijn woede, gevoegd bij zijn lichte zonnesteek kreeg Hennessey het op een zeker ogenblik zó te kwaad, dat hij opnieuw het bewustzijn verloor.

* * *
Voor de patrijspoort van de grote kajuit stonden de vijf muiters, op een rijtje. Een beter stelletje boeven had je zelfs in geen film kunnen vinden: Braggart, Warwick, Mickey Mouse en de twee matrozen. Zij tuurden voorzichtig uit naar het eiland.
„Ik kan niets ontdekken,” mompelde Warwick.
„Zegt niks,” knorde Mickey Mouse. „As ze wat gehoord hebbe zitte ze achter wat struikgewas naar ons te loere en late ze zich zeker niet zien.”
Braggart schudde het hoofd.
„Ik geloof niet dat ze dat schot van Hennessey hebben gehoord. Een pistool geeft niet zo’n harde knal. Bovendien ging het pistool af, toen hij al onder het dek was gevallen . . . Stop!! Daar komen er twee aan!”
De vijf muiters hielden hun adem in, verstopten hun koppen achter de gordijntjes van de patrijspoort en keken toe, hoe Joe en Jack het struikgewas uitkwamen, het strand afliepen, in hun boot klommen en met lange, rustige riemslagen koers zetten naar het jacht. „Dit is onze kans!” hijgde Braggart opgewonden. „Als we die twee kunnen overmeesteren, zijn er op het eiland alleen nog die drie snotapen over, en daar zullen we niet veel last van hebben. Koppen dicht allemaal en laat die twee rustig aan boord komen. Dan springen we hen onverwacht op hun nek en klaar is Kees!” Warwick had een bezwaar.
„Maar als ze nou langszij komen . . . zullen ze dan die Hennessey niet aanroepen?”
„We houden gewoon onze bek,” beval Braggart. „Ze zullen denken dat die vent ligt te pitten. Dat is heel gewoon met dit hete weer. Iedereen verstopt zich ergens. Ik sta hier beneden aan de kajuitstrap en als ik fluit, spring je er op af. Vooruit! Iedereen op zijn plaats en denk er aan dat je meteen raak slaat!”
Langzaam naderde de sloep het jacht. Op twintig meter afstand draaide Jack zich om en riep:
„Hennessey!! Ahoi! Hennessey!!!”
Er volgde geen antwoord. Het jacht lag zacht te slingeren op de slome deining.
„Die ligt natuurlijk in een hangmat te pitten,” grinnikte Joe.
Enkele riemslagen brachten de roeiboot langszij. Jack greep het touw dat nog steeds van de achtersteven afhing, bond de boot er aan vast en betrad het verlaten dek, dat gloeiend was in de barre zon. Joe trok de riemen binnen en volgde hem hijgend. Zij stonden samen op dek, stampten er op en brulden:
„Hennessey! Luilak! Word wakker!!”
Er volgde geen antwoord. Jack gromde wat en daalde de trap naar de kajuit af. Joe, aan dek, hoorde plotseling een doffe klap en een lichte kreun. Hij richtte zich op en luisterde.
„Ha ha ha! Heb je je kop gestoten, Jackie?”
Geen antwoord. Een schrille fluit en twee halfnaakte mannen vlogen uit de kajuitsdeur met revolvers in de vuist. Joe graaide wild in zijn broekzak om zijn eigen wapen te trekken. Te laat! Vóór hij zijn wapen geheel uit zijn zak had, trof de vuist van de voorste der twee hem onder de kin. Hij viel achterover tegen de verschansing en gleed op dek.
„Ziezo,” zei Braggart en richtte zich op. „Dit schip is weer van ons! Nou maken we dat we aan wal komen.” Braggart, Warwick en Mickey Mouse vormden het span dat in de roeiboot ging. De twee anderen bleven aan boord — met zure gezichten — maar Braggart had, met succes voor de boeg, er weer behoorlijk de wind onder en zei dat hij geen zure gezichten zou verdragen.
„Wij drieën gaan eerst aan de wal,” blafte hij. „Morgen kunnen jullie gaan. En ik wil éérst met die drie snotapen afrekenen, die ons die loer hebben gedraaid. Effe kijke of dit pistool goed schiet. Jammer dat er geen geweren meer aan boord zijn.”
Er waren inderdaad alleen nog pistolen te vinden, en de muiters hadden geen tijd of geen zin om het hele jacht van voren tot achteren op wapens na te snuffelen. Zij namen dus genoegen met pistolen en gingen op weg. Toen begin Braggart een der grootste stommiteiten van zijn leven. Toen hij het deed, wist hij alleen niet, dat het zó stom was. Hij zat in de roeiboot, toen die de boeg van het jacht passeerde, hief zijn pistool op om het te proberen en mikte op het vergulde vrouwekopje, dat de steven van het jacht versierde. Het was een automatisch pistool met acht patronen. Braggart zat op een meter of tien afstand en schoot acht keer; vlak na elkaar. Driemaal vlogen er splinters van het gouden kopje af. Bij het laatste schot verdween het hele kopje en plofte een eind verder in het water van de baai.
„Niet gek geschoten met een pistool,” zei Warwick, die aan de riemen begon te trekken.
„Dat zou ik óók zo zeggen,” bromde Braggart, haalde een vuistvol patronen uit zijn broekzak en begon het lege magazijn van zijn pistool opnieuw te laden.

* * *
Maar de jongens, aan het andere einde van de kamelenrotsrug, hoorden het verwijderde knallen der acht pistoolschoten. Zij keken op van het bijeenzamelen en ontbolsteren der kokosnoten.
„Wat is dàt? Een knokpartij?”
Zij luisterden scherp, maar hoorden geen enkel schot meer.
Bob gooide zijn kokosnoot neer.
„Ik vertrouw het niet . . . Er is iets aan de hand!” Arie haalde de schouders op.
„Wat nou? Die muiters zitten in dat ruim zo safe als marmotten in een hok.”
Maar Bob was onrustig en bleef onrustig. Hij kapte nog één bolster van een kokosnoot, gooide toen zijn kapmes neer en stond op:
„Werken jullie maar door . . . Ik ga toch effe kijken.” „Okay,” bromde Jan, „maar kom gauw terug, want er is hier werk genoeg.”
Bob slofte weg naar de rotsspleet. Er verliepen tien minuten. Toen, opeens, kwam Bob terugstuiven door de nauwe spelonk.
„Jongens! Te wapen! De muiters zijn losgebroken!” Binnen tien tellen hadden ze elk een der geweren te pakken, die zij met zorg rechtop tegen een palmboom hadden gezet.
„Waar zijn Jack en Joe?”
„Weet ik niet. Vast en zeker gevangen of dood. Braggart, Warwick en die duivel van een Mickey Mouse zijn daarnet in de sloep hier op het eiland geland.” Arie zei haastig:
„Met zijn drieën? Wij ook! Hoe zijn ze bewapend?” „Met pistolen. De enige geweren hebben wij immers hier.”
„Man — als die kerels ons te pakken krijgen, zijn we nog niet gelukkig!”
Bob zei met stelligheid:
„Als die ons te pakken krijgen, hangen ze ons op of ze verdrinken ons in zee. Denk er aan, dat het ònze schuld is, dat al hun plannen mis zijn gelopen. Ze zullen heus niet voor een tweede keer zo stom zijn ons te vertrouwen en mee rond te zeulen.”
Arie legde de veiligheidspal van zijn geweer om.
„Ik wou, dat we ergens een oogje op die kerels konden houden.”
Bob zei opgewonden:
„Dat kan, man!” Hij wees op de rotsrug met de twee bulten, die tussen hen en de baai oprees en hen van de muiters scheidde. „Van de andere kant kunnen ze daar niet tegenop klimmen, maar van hier af is de helling véél flauwer. Als we daar bovenop gaan zitten, kunnen we ze niet alleen zien, maar we hebben ze nog onder schot óók.”
Jan grinnikte goedkeurend.
„Prima idee. Kom mee, jongens! Naar boven!”
Het kostte hun een vol kwartier van zwetend en hijgend klauteren om de steile rotshelling te beklimmen. De stenen waren gloeiend heet van de zon en het zweet liep hen in de ogen. De lopen van hun geweren waren bijna te heet om aan te pakken en zij sneden nu en dan hun blote benen open aan scherpe blokken graniet. Maar toen zij bovenop de rotsrug waren, op een plat gedeelte tussen de twee bulten in, werd hun moeite beloond.
„Daar sjouwen ze!” hijgde Arie triomfantelijk.
De jongens hielden hun hoofden verscholen achter bosjes half verdroogde planten, die hier groeiden en zagen de drie muiters beneden zich langs de steile rotswand sjokken.
„Verdraaid,” zei Jan tussen zijn tanden. „Ze volgen ons spoor in het zand!”
„Dan vinden ze meteen die kloof óók en dan staan we er niet zo best op . . .”
„We moeten ze onschadelijk maken, jongens, en gauw . . . Maar hoe?”
Jan Prins zei spijtig:
„Ik wou, dat ze maar . . . probeerden langs deze kale rotswand naar boven te klimmen . . . dan konden we ze er als vliegen af schieten.”
Bob waarschuwde weer.
„Als we eenmaal gaan schieten, moet het wel metéén raak zijn, want als die kerels ons te grazen krijgen, kunnen we ons testament wel maken . . .”
„Ik vermaak jou dit geweer,” grinnikte Arie.
Ze hielden even hun mond en keken naar de drie muiters beneden hen, die voortsjokten langs de voetsporen door Jack, Joe en de drie jongens gemaakt bij hun komen en gaan door de kloof.
„Die sukkel van een Hennessey!” gromde Arie, „om die kerels te laten ontsnappen . . .”
„Gedane zaken . . .,” begon Jan. „Ik heb een plan! Weet je wáár we ze te pakken moeten nemen? In de kloof zèlf natuurlijk!”
„Hoe dan?”
„We rennen als de raphazen de kloof in, tot aan het keteldal. Daar liggen immers van die grote rotsblokken? Jij en Bob verstoppen je bij de ingang van het dal achter een paar grote keien. Ikzelf ga bij de uitgang van het dal in de smalle spleet staan.”
Arie riep:
„Ik snap het al! Prima plan! Bob en ik houden ons koest tot die drie boeven ons voorbij zijn gelopen, springen dan op met onze geweren in de aanslag en roepen: „Handen omhoog!” Dan keren die kerels zich natuurlijk verschrikt om . . .”
„Ik spring achter hun ruggen te voorschijn en we hebben ze tussen twee vuren!”
Bob gromde goedkeurend.
„Dat is goed werk. Laten we dan gauw naar beneden rennen en onze posities innemen vóór die kerels zelf de kloof gevonden hebben . . .”
Zij renden met lange sprongen de rotshelling af, als klipgeiten van steen tot steen springend, stoven met een sneltreinvaart de smalle kloof door en bereikten het keteldal, vóór er een spoor van de muiters te bekennen viel. Ze hoefden niets meer te bepraten . . . het plan was zo klaar als een klont. Arie en Bob ploften neer achter twee grote granietblokken aan weerszijden van de kloof, waardoor de muiters het dal binnen moesten rukken. Jan Prins drukte zich met de rug tegen de zijwand van de uitgangskloof . . . en de wacht begon.
Er was geen zuchtje wind in het dal tussen de steile, stenen wanden en het was zó ontzettend stil, dat zij het bonzen van hun eigen harten duidelijk konden horen . . . Een minuut verliep . . . twee minuten . . . Daar kwam een geluid van rauwe stemmen... Een ogenblik daarna kwamen de drie muiters, achter elkaar lopend, het dal binnen gesloft. Zij liepen een meter of dertig het dal in, passeerden niets vermoedend de stenen waarachter Arie en Bob in hinderlaag lagen, keken rond en stopten. Braggart wees op de voetsporen in het zand.
„Er móét ergens een uitgang hier zijn . . . Snap je, hoe ze die gevonden hebben?”
Warwick stond zenuwachtig met zijn pistool te spelen en keek onrustig om zich heen.
„Het bevalt me hier niks,” zei hij. „Waar zijn die apen van jongens ergens?”
Mickey Mouse lachte luidruchtig.
„Ha ha ha!! Hoor hem! Dat wil stuurman spelen en is bang voor een stelletje jongens!”Warwick deed een paar stappen terug en keek nerveus omhoog naar de steile rotswanden.
„Lach jij maar. Ik heb al genoeg streken van die vlegels meegemaakt. Ze zijn zo glad als alen en zo gewiekst als terriers. Zometeen hebben ze ons tuk . . . Ik ga terug! Dadelijk zitten ze ons nog in de rug . . .”
Hij begon terug te lopen en Arie en Bob, ieder achter hun steen, schrokken zich een aap. Dàt was de bedoeling niet! Als ze alle drie de muiters netjes klem tussen hen in konden krijgen, ging alles best . . . Maar als Warwick zich van zijn makkers scheidde, waren er twee groepen muiters en dat was lastiger . . . Vóór ze konden uitkienen wat nu te doen, had Jan Prins, die aan de overkant van het stille dal natuurlijk dat gesprek óók had gehoord, al uitgepiekerd, wat te doen. Hij sprong uit de kloof te voorschijn, gaf een schreeuw en riep
„Lafbekken! Bangerikken! Kom eens op als je durft!” Hij plofte meteen weer op zijn buik achter een steen. Braggart, Mickey Mouse en Warwick keerden zich met een ruk om, hieven hun pistolen en staarden in de richting waar het geschreeuw vandaan was gekomen. Er was niets te zien.
„Heb ik het je niet gezegd!” riep Warwick zenuwachtig. „Die smeerlappen zitten hier verstopt . . . om ons heen! . . . Ik ga terug!”
Braggart keerde zich om met een gezicht, vuurrood van woede.
„Je blijft hier, lafbek!”
„Je kunt het ik-weet-niet-wat krijgen met je stomme streken!” schreeuwde zijn stuurman terug. „Ik smeer ’m . . . het is me hier te link!”
Hij begon terug te draven, recht op Arie en Bob af, die hun spieren al spanden om te voorschijn te springen, maar op dat ogenblik knalde een revolverschot. Warwick, van achteren in zijn nek getroffen door een zware kogel uit het pistool van Braggart, sloeg de handen omhoog, tuimelde voorover in het zand en bleef roerloos liggen.
Er viel een stilte in het dal.
„Hei, hei!” zei Mickey Mouse, „ben je nou helemáál gek geworden? Om een van je kameraden van achteren neer te schieten!”
Braggart, die zeker wel voelde, dat hij iets had gedaan wat onder geen omstandigheden goed te praten was, brulde:
„Het wàs geen kameraad van me! Het was een lafbek en ik wil geen lafbekken als mijn kameraden!”
Mickey Mouse gromde diep in zijn keel. Hij mocht dan een muiter zijn, waar niet veel van deugde . . . ook onder boeven bestaat een sterk gevoel van kameraadschap en dat was zó gekwetst, dat hij oprecht razend was. „Je bent zelf een lafbek, jij, om iemand van achteren dood te schieten!”
Braggart slikte van woede iets weg. Hij veegde zich het zweet uit de ogen, staarde vol haat naar zijn krombenige matroos en schreeuwde, hees van razernij: „Ik een lafbek? . . . Jij moet je brutale mond houden, jij, of ik zal korte metten met je maken!”
„Als ik me òmdraai, zeker!” brulde Mickey. „Ik zal jou vóór zijn, verrader!”
Braggart hief zijn pistool om het eerst te vuren, maar Mickey Mouse was hem één seconde voor. Hij hief zijn pistool niet eens op om te mikken, maar vuurde vanaf heuphoogte. De kogel trof Braggart in de hartstreek, terwijl hij nog bezig was, zijn pistool te heffen. Hij stond één ogenblik als verstijfd, liet toen het pistool uit zijn krachteloze vingers vallen, ging langzaam door zijn knieën en plofte in het hete zand. Jan Prins sprong van achter zijn rotsblok op met geheven geweer.
„Handen omhoog en geef je over!”
Mickey Mouse keerde zich met een vloek om en hief zijn pistool. Jan Prins had dat verwacht en dook als een konijn weer weg. Arie en Bob schoten achter hun stenen uit, hieven hun geweren en brulden tegen Mickey’s rug:
„Handen omhoog, moordenaar!”
Mickey Mouse wendde zich om als door een adder gebeten. Hij zag twee Amerikaanse legergeweren op zich gericht, hoorde Jan Prins achter zich roepen: „Geef je over of we knallen je neer!” en koos eieren voor zijn muitersgeld. Hij liet zijn pistool in het zand vallen en hief de handen omhoog.
„Loop achteruit,” beval Jan Prins, het geweer op de maag van de matroos gericht. „Achteruit tot ik zeg: stop.”
Mickey begon op zijn kromme benen braaf achteruit te strompelen door het losse zand.
„Arie, raap die pistolen op,” riep Jan.
Arie dook naar voren en raapte de drie wapens op. „Zoek zijn zakken na . . . Geen gijntjes, Mickey Mouse, of je bent meteen een lijk.”
De matroos knarsetandde van woede, maar de lopen van twee geweren, ver buiten zijn bereik, bleven op hem gericht en hij kon weinig anders doen dan lijdzaam toelaten, dat Arie, achter hem staande, zijn zakken doorzocht en hem een gevaarlijk, scherp mes ontnam, dat hij van het schip had meegenomen.
„Dacht je, dat je zó klaar was?” siste Mickey tussen zijn tanden. „Dàt zullen we jullie betaald zetten, reken daar maar op!”
„Dan moet je toch van goeie huize komen,” zei Jan grimmig. „Bind zijn handen achter zijn rug, Arie.” „Waarmee?” vroeg Arie verontwaardigd. „Met keien soms?”
„Met de broeksriemen van die twee dode muiters, sufferd.”
Bob liet zijn geweer zakken om te gaan helpen, maar Jan nam geen enkel risico.
„Nee nee, Bob. Blijf daar staan en houd hem onder schot. Die krombenige aap is de gevaarlijkste van het hele stel. Laat Arie die riemen maar gaan halen.” Arie bromde, dat hij natuurlijk weer het hardst moest sjouwen, nam de dode Braggart en Warwick hun broeksriemen af, sjokte terug en snoerde ze om Mickey Mouse zijn armen, boven de elleboog, en om de polsen. Jan knikte goedkeurend en beval: „En nu: Voorwaarts mars!”
Mickey Mouse, in zichzelf vloekend, strompelde voor hen uit en de jongens volgden, hem voortdurend onder schot houdend.
„Waar nou heen?” vroeg Mickey over zijn schouder, toen hij de kloof uitkwam en op het vlakke zand arriveerde, in het zicht van de baai.
„Mars naar de sloep!” beval Jan Prins.

DRIE JONGE ROBINSON CRUSOE’S.

Toen kwam de verrassing, die de loop van hun leven voor het eerstkomende halfjaar zou bepalen. Eenmaal buiten de bomen en het struikgewas en in vol zicht van de baai gekomen, bleef Jan staan . . . Onder vol zeil, scheef liggend onder de druk van de passaat, zagen zij het jacht langzaam de baai uitvaren! De drie jongens en de gebonden muiter staarden in ontzetting naar het fraai gebouwde jacht, dat sierlijk de blauwe oppervlakte van de baai doorsneed. Mickey Mouse begon te vloeken.

„De schoften! De honden! Daar gaan ze er vandoor! Denken alleen aan hun eigen hachje en laten hun kameraden in de steek! Kom terug, lafbekken!! Kom hier!”
Zijn rauw gebrul klonk ver over het stille water, maar geen stem antwoordde hem. Bob trok Jan Prins aan zijn mouw en fluisterde:
„Weet je waarom ze er tussenuit knijpen?”
„Weten niet, maar ik kan het wel raden.”
„Waarom dan?”
„Die kerels daar aan boord weten natuurlijk, dat al het goud aan boord van de „Frisco” zit en die gaan proberen dat vrachtschip op te zoeken. En hoe minder koppen er aan boord zijn, hoe meer ieder krijgt.” „Maar ze hebben bijna geen proviand en water.”
„Dit is toch zeker niet het énige eiland hier in de buurt! De eilanden liggen hier zo dicht als vliegenspikkels op een lampekap. Ze vinden ergens verderop wel water en voedsel.”
Jan Prins keek verbeten naar het witte jacht, dat verder en verder weggleed.
„Ik had zo’n mooi plan om dat jacht op die vuile bende te heroveren . . .”
„Weinig kans nou,” gromde Mickey Mouse, die zo gebeten scheen op zijn verraderlijke kameraden, dat hij bijna één partij trok met de drie jongens, tot dusver zijn doodsvijanden.
Die opmerking van hem maakte Jan Prins nijdig. „Maar ga jíj maar met je lieve kameraden mee!” riep hij, ineens een besluit nemend. „Dacht je, dat wij een smerige halsafsnijder als jij bij ons wilden houden, als we hier op het eiland moeten blijven? Arie! Geef me het mes van die vent . . .”
Arie gaf hem haastig het scherpe mes. Met twee snelle sneden had Jan de armen van de muiter vrijgemaakt. „Hoepla! Zwemmen!”
Mickey Mouse staarde hem ongelovig aan en begon toen te jammeren.
„Naar dat jacht zwemmen? Onmogelijk! Ik zal verdrinken.”
„Bandieten als jij verdrinken niet zo gauw,” zei Arie zonder medelijden. „Je lege, holle kop houdt je wel drijvende. Het water in en vlug wat!”
Mickey aarzelde nog steeds, met zijn rug naar de zee staande. Jan Prins lichtte zijn geweer op en loste een schot, zodat de kogel in het zand joeg tussen Mickey’s voeten.
„Het water in en zwemmen, of het volgende schot is wèl raak!”
Mickey Mouse, die nu inzag, dat de jongens doodernstig waren, liep het water in tot het hem tot de borst reikte en begon als een wanhopige te zwemmen.
„Schieten, jongens!” beval Jan. „Dat ze op het jacht komen kijken en hem zien zwemmen.”
Zij losten enkele daverende schoten in de lucht en zagen een man aan dek verschijnen, zijn hand boven de ogen houden en naar hen uitkijken.
„Wat doen we nou als ze niet stoppen willen?” vroeg Arie.
Jan Prins zuchtte.
„Dan zal er niks anders opzitten dan hem bij ons te houden.”
Een minuut later viel het grootzeil van het jacht ratelend naar beneden.
„Ze stoppen!”
Toen Mickey Mouse al goed en wel aan boord van het jacht was gehesen, stonden de drie jongens nog op het verlaten strand, starend naar het jacht, dat zich elke tel verder van hen verwijderde.
„Well,” zei Bob met zijn Amerikaanse accent. „Daar staan we. Vriezen we dood dan vriezen we dood, zoals jullie het noemen.”
„O.K.,” bromde Jan, „dan gaan we maar Robinson Crusoe-tje spelen.”
Arie begon ineens te lachen en blééf lachen, tot hij op het strand ging zitten met zijn geweer over zijn knieën.
„Wie had dat ooit gedacht! Duizenden jongens dromen er van nog eens de kans te krijgen om een paar weken door te brengen op een eiland in de Zuidzee.”
„Jongens!” riep Jan. „Volwassenen dromen er nèt zo goed van!”
„Maar òns overkomt het,” vervolgde Arie. „Welaan dan, Caesar — het zij zo. Enig idee, waar we vannacht moeten slapen?”
„Op een rotsblok, toegedekt met een stuk Melkweg,” bromde Jan. „Kom mee, jongens. Misschien zitten we hier weken en misschien maanden. In elk geval moeten we een nest organiseren vóór de zon onder is en we moeten wat eten zien te krijgen.”
„Ik heb een dorst als een paard,” verklaarde Arie. „Ga je gang,” nodigde Bob uit met een breed gebaar. „De rivier is gedekt.”
De jongens stonden nog even stil, uitkijkend naar het jacht, dat bezig was rond het uiteinde van een landtong te verdwijnen. Ze keerden zich dan om en liepen naar het heldere riviertje.
Hun leven als Robinson Crusoe’s op een onbewoond eiland . . . was begonnen!

De verdere avonturen van onze drie vrienden in de Stille Zuidzee kunt U lezen in het boek: DRIE JONGENS OP EEN ONBEWOOND EILAND van dezelfde schrijver:
Willy van der Heide.