Jeugdkampioen 1949

3 Jongens en een caravan

Willy van der Heyde

I

Jan Prins schoot de hoek van de Amsterdamse straat om met een vaart als een vuurpijl, flitste tussen een bloemenkar en een draaiorgel door, en stopte voor het huis van zijn vriend Arie Roos met een huilend geluid van de geblokkeerde achterband. De voordeur stond op een kier, en de melkboer was juist binnen aan het tappen.
Jan riep:
„Arie....! Arie! Waar zit je?”
Arie kwam door de koele gang naar voren wandelen; op zijn dooie gemak.
„Is er brand?”
Jan Prins wuifde met een papier:
„Een telegram van Bob Evers!”
De dikke roodharige Arie griste naar het telegram:
„Waar zit-ie dan? Is-ie al in Holland?”
„Hij zit nog op de boot, maar hij komt vanmiddag aan.”
Arie vouwde het telegram open en las:

Arie staarde Jan Prins aan en Prins staarde terug.

„Dat is nou precies Bob weer....”Fietstocht gaat niet door. Heb beter plan....” „Wat voor plan kan dàt wezen?”
Jan haalde zijn schouders op:
„Zullen we wel zien. Bob heeft nooit slechte plannen. Het is vàst iets waar we wat bij zullen beleven.”
Arie vouwde het telegram op en begon te grinniken:
„Ik hoef in elk geval mijn inpakkerij niet door te zetten. Maar wat bedoelt hij met rijbewijs? -- Heeft dat plan van hem iets met auto’s te maken?”
Jan Prins stak zijn handen in de lucht:
„Alles wat ik weet staat in dit telegram! -- Natuurlijk heeft het iets met auto’s te maken.”
„Heeft Bob zelf dan geen rijbewijs?”
„Een Amerikaans rijbewijs, ja. Ik heb een Hollands en dat weet hij. Dat heb ik hem een paar maanden geleden naar Boston geschreven.”
„Haha! -- Dus er moet in Holland met een auto gereden worden anders had hij niet één van ons met een Hollands rijbewijs nodig.”
„Hou nou op,” zei Prins „Hoe laat is het?”
Arie keek op zijn polshorloge:
„Tien voor elf.”
„Zeg, Arie -- ik ga thuis zeggen dat ze geen haast hoeven te maken met die fiets en die blikken groente die ze nog kopen moesten.”
„Waar zie ik je?”
„Één uur op het Centraal Station.”
„O.K.”
Jan Prins schoot de voordeur uit en suisde op zijn fiets de zonnige straat uit.

Het was eind Juli en de grote vacantie was juist begonnen. Jan Prins en Arie Roos zaten in dezelfde klas van de H.B.S. in Amsterdam. Bob Evers was hun Amerikaanse vriend -- de beste vriend die twee jongens konden hebben. Een knaap waar je op bouwen kon; dat was wel gebleken tijdens hun grote avontuur in de Stille Zuidzee. De vader van Arie Roos had een rederij van vrachtboten -- die naar alle delen van de wereld voeren. Twee jaar tevoren hadden Jan en Arie Bob Evers uitgenodigd om een maand mee te varen op een van de vrachtboten van Roos’ rederij. Bob was daar best voor te trappen geweest. De jongens hadden zich in Amsterdam ingescheept. Niet ver van Buenos Aires, in een storm, was het schip op een drijvend wrak gelopen. De drie jongens waren in het holst van de nacht opgepikt door een Amerikaans vrachtschip....dat een muitende bemanning aan boord had! Ze mochten niet weer van boord. Met de muiters hadden ze een half jaar lang de Stille Zuidzee rondgezworven, een tijd gewoond op een verlaten eiland en ten laatste hadden ze kans gezien, het schip op de bandieten terug te veroveren en het aan zijn rederij terug te bezorgen. In zulke avonturen leer je elkaar kennen, zie je. Je weet wat je aan elkaar hebt!
Als ze even konden, gingen ze in de vacantie bij Bob Evers in Amerika logeren, of Bob kwam bij hen in Holland. Deze vacantie hadden ze een prachtplan gemaakt om samen een fietstocht te ondernemen door Holland, België, Luxemburg en Spanje....
Arie Roos, met de felle zon schijnend op zijn sproetig, dik gezicht, zat peinzend uit het raampje van de electrische trein te kijken. Prins zat op de andere hoekplaats.
„Zou Bob een auto meegenomen hebben uit Amerika, om er ons mee te verrassen?”
Jan schudde zijn hoofd:
„Niks voor Bob. Hij weet ook wel, dat hij ons dan allemaal werk voor niets zou laten doen. Al die kaarten die we aan de A.N.W.B. hebben opgevraagd....de hele reis uitkienen. Daar zijn we weken mee bezig geweest.”
„Ja -- Bob weet best dat je met een auto niet over fietspaadjes kunt rossen.... Maar waarom verandert hij dan onze plannen?”....
„Wacht nou maar rustig af....we zullen het gauw genoeg weten.”

Om twintig minuten over drie zagen ze Bob Evers aankomen uit het gebouw van de douane: bruin als een Arabier -- in witte shorts en een geruit shirt. Hij had een lange, vrij magere man bij zich, die een haakneus had en zenuwachtig op een sigaar kauwde.

„Hijah!” zei Bob.
Hij had hen in een klein jaar niet gezien, maar hij was altijd nogal onverschillig in zijn begroetingen.
„Hallo,” zeiden Jan en Arie, proberend niet nieuwsgierig naar de lange man te kijken. Bob sprak heel aardig Hollands, al was het met een Amerikaans accent waar je worst mee kon snijden.
„Ga mee ergens heen waar we rustig praten kunnen. Er is haast bij.” -- En hij ging in het Engels door: „This is Mr. Graham, from Cincinnati.... My friends, Jan Prins and Arie Roos....” De lange man keek de beide Hollandse jongens kort en scherp aan en schudde hen de hand. Arie praaide een taxi.
„Een café waar we rustig praten kunnen.”
„Okay, broer,” zei de chauffeur.

Ze zaten om een tafeltje bij een raam. Buiten scheen de zon over de Rotterdamse haven. Een Spido-boot schoot voorbij, met een scherpe boeggolf opzij van de witte steven. Ze dronken koffie. Mr. Graham rolde zijn sigaar van links naar rechts door zijn mond.
„Ik zal je de geschiedenis in het kort vertellen,” begon Bob. „Mr. Graham hier was met mij op de boot. Hij kent mijn vader heel goed. Graham heeft in Amerika een grote fabriek van vrachtauto's, trucks, opleggers en dat soort dingen. In de oorlog hebben ze tienduizenden trucks geleverd aan het leger. Ze maken ook caravans. Je weet wel....”
„Die kampeerwagens om achter je auto te hangen, bedoel je?”
„Juist. Graham kwam naar Holland om met een vriend van hem een vacantietocht van een maand te gaan maken door Holland, België en de rest van Europa, in zijn nieuwste en mooiste caravan.”
Bob sprak Hollands en Graham zat er bij, in zijn koffie roerend en van opzij de twee Hollands jongens telkens opnemend, alsof hij ze taxeren wilde. Bob sprak haastig:
„Het was niet alleen een vacantietocht: hij wilde zelf die caravan proberen. Jullie en ik weten genoeg van kamperen en van tochten af, om te snappen dat je alleen maar kunt ontdekken of een kampeertent of een kampeerwagen deugt, dóór het practisch gebruik. Je kunt de luisterrijkste caravan ontwerpen -- zó mooi dat je achterover valt als je hem binnenstapt....”
.... „Maar als je er in leven en reizen moet, blijkt pas wat er aan de bouw mankeert.....” vulde Arie aan.
„Precies. Daarom wilde Graham er zelf een maand met een vriend in rondreizen vóór hij de order gaf, duizenden van die dingen in serie te gaan bouwen, want daar gaat een kapitaal in zitten....”
„Allicht. En als je naderhand een fout moet gaan veranderen....”
„Die reis kan niet doorgaan, want Graham kreeg twee dagen geleden, midden in zee, een telegram, dat er brand is geweest in de lakkerij van de fabriek en de hele productie ligt in de soep. Nu vliegt hij vannacht nog met een Constellation terug naar New York....”
Arie en Jan staarden Bob aan:
„En nu is dat schip hier met die caravan er in....”
„Juist. En er is niemand om die caravan af te halen. En hij heeft geprobeerd die vriend van hem te pakken te krijgen, maar die zit in Zwitserland....En nu moeten wij die caravan voor hem afleveren!”

 II

Arie en Jan staarden Bob aan en dan naar de lange Amerikaan, die kalm de as van zijn sigaar tikte.
„Dus dáárom telegrafeerde je dat we een rijbewijs bij ons moesten hebben?”
„Een Hollands, ja.”
Arie wist dat Graham geen Hollands verstond. Hij vroeg:
„Zeg Bob -- waarom laat-ie dat geen garage doen? Waarom pikt-ie daar drie jongens voor uit? Vertrouwt hij ons zo?”
„Luister. Hij kent mijn vader. Hij weet wat wij in de Stille Zuidzee voor avonturen hebben beleefd. Amerikanen zijn mensen die snel beslissen. Hij kent niemand in Holland. En hij vertrouwt zeker geen vreemde garage, want hij is bang dat ze het ontwerp van zijn caravan zullen stelen. Snappie? Het ding is nog niet gepatenteerd en....”
„Aha! Zit dáár de kneep!”
„Juist. Wij hebben alleen die caravan naar Monte Carlo te brengen; naar een hotel daar. Op een bepaalde dag zou Graham daar een Franse vriend van hem ontmoeten, een monsieur Bardoux. Wij snorren die meneer Bardoux op en leveren hem de caravan af. Dan kan Bardoux er zelf in rondtoeren en zijn rapport aan Graham uitbrengen. Wij maken óók een rapport en die twee bij elkaar geven Graham een behoorlijk houvast hoe zijn wagen in de kampeer-practijk voldoet.”
Beide jongens knikten. Graham zag aan de knik dat de zaak was uitgelegd.
„Well?” vroeg hij. „Is it okay?”
„Sure,” zei Bob. „Wij leveren uw wagen pico-bello in Monte Carlo af en sturen u een rapport met onze op- en aanmerkingen.”
Graham knikte en trok een portefeuille te voorschijn.
„Je zult wel wat onkosten hebben onderweg.”
„Jawel, maar....”
„Hoeveel?”
„Hoelang zijn we onderweg?”
Graham praatte langs zijn sigaar heen.
„Vandaag over één week moet je in Monte Carlo zijn. Je moet met de trein terug. Vijfhonderd dollar? Je weet niet wat er kan gebeuren onderweg...”
Bob aarzelde.
„Lieve help, Bob,” zei Prins: „Dat is dik genoeg. Je bent hier niet in de Verenigde Staten! Een dollar is een hoop waard in Holland en Frankrijk...”
„Okay,” zei Bob.
Graham telde vijf biljetten van éénhonderd dollar uit. Arie begon te lachen. Graham stond op, schudde hen de hand en repte zich de deur uit.
De drie jongens keken elkaar aan. Bob grinnekend en Arie en Jan ietwat verbluft.
„Da's de gekste vogel die ik ooit heb meegemaakt,” zei Jan Prins. „Hier heb je een caravan. Alsjeblieft! Geld nodig? Vijfhonderd dollar. Alsjeblieft! Wil je nog een vliegtuig er bij hebben? Pak maar aan....”
„Hij is niet zó gek”, zei Bob, de vijf bankbiljetten opvouwende. „Wat is voor hem 500 dollar? Een fooitje. Hij is millionair. Die brand die in zijn lak-afdeling is geweest stopt de hele productie en elke dag dat zijn transportbaan stilstaat kost hem om en bij de éénhonderdduizend dollar. Dacht je, dat hij ging zitten nadenken of hij ons nu vijf- of vierhonderd dollar zou meegeven? Hij weet dat die caravan bij mij in vertrouwde handen is. Hij kent mij en mijn vader. Arie - waarom zit jij zo om dat geld te lachen?”
„Ik wil die gezichten wel eens zien, als we op een bank komen met vijf briefjes van 100 dollar!” zei Arie, en begon weer hard te lachen. „Zakenmensen hier zitten te springen om een paar honderd dollar en kunnen er niet ààn komen. Deviezen! Maar daar komen drie H.B.S. bengels binnenstappen en willen 5 briefjes van 100 omzetten in guldens! Ze vallen allemaal plat in de bank!”
„Ik zal ze wel bij mijn vader wisselen,” zei Jan. „Dan krijgen we een goeie koers en die zit te springen om dollars.”
„Zeg -- waar is die caravan nou?”
„Dat is al in orde gebracht. Die wordt vanavond ontscheept en gaat meteen door de inklaring. Ik heb een machtiging om hem morgen af te halen.”
„Ik heb een gevoel of ik droom,” zei Jan Prins.
„Zal ik je tegen je schenen schoppen?” bood Arie aan.
„Ik zie jouw sproetenkop,” kaatste Jan terug. „Dat is genoeg om iedereen uit de droom te helpen.”
Vijf minuten later zei Jan ineens:
„Sssst! Kijk nu niet meteen jongens, maar er staat een vent aan de havenkant alsmaar naar ons te loeren. Tegen een stapel kisten geleund.”

„Ssssst! Kijk nu niet meteen, jongens, maar er staat een vent aan de havenkant almaar naar ons te loeren. Tegen een stapel kisten geleund.”

Arie begon te geeuwen en ging lui achterover in zijn stoel liggen. Bob begon met aandacht in zijn koffie te roeren en keek toen onopvallend naar buiten. Tegen een stapel kisten, de handen in zijn zakken, stond een man met een scherp gezicht en een slappe hoed, nogal diep voorover in zijn ogen getrokken. Dat kon zijn tegen de zon, maar het kon ook wat anders betekenen.
„Is geen Hollander,” zei Bob. „Dat is een Amerikaans pak.”
„Wacht hij op iets of iemand hierbinnen?”, vroeg Arie, door het gordijntje loerend.
„Wij zijn de enigen hierbinnen.”
„Staat hij daar allang?”
„Al een hele tijd.”
„Jij ziet spoken.”
„Nee. Hij houdt dit café in de gaten.”
„Laten we gaan. Als hij iets van ons wil komt hij ons wel achterna.”
Buiten, de kade aflopend in de hete Julizon, met in hun neus de prikkelende geur van geteerde zeilen, haalde Prins een zakspiegeltje te voorschijn. Hij hield het nèt even boven zijn schouder en wierp er een snelle blik in.

 Prins hield het zak spiegeltje nèt even boven zijn schouder en wierp er een snelle blik in.

„Prijs, jongens! Hij komt ons achterna.”
„Een Amerikaan die er raar uitziet, met een hoed in zijn ogen, die ons volgt. Rara, hoe zit dat?”
„De kneep zit niet bij ons, maar bij de Amerikanen. Het heeft iets te maken met jou, Bob, of met jouw Mr. Graham.”
Jan Prins knipte met zijn vingers.
„Heeft-ie soms die 500 dollar aan ons zien betalen...? Is het 'm dáárom te doen?”
„Hoe kàn dat nou? Hij kan op klaarlichte dag op een Rotterdamse kade geen drie potige jongens overvallen.”
Arie grinnikte.
„Ik wou dat hij het eens probeerde! Komt hij nog steeds achter ons aan?”
Prins gluurde weer even in het spiegeltje.
„Als een schaduw, jongeheer. Als iets uit een film.”
„Natuurlijk -- daar begint Jan weer met zijn avonturen-ideeën. Die vent volgt ons helemààl niet. Hij loopt gewoon te slenteren; even snel als wij. Dat is al.”
„0, ja? Dan zullen we eens blijven stilstaan.”
Ze bleven stilstaan en keken naar een vrachtboot die met een grijper gelost werd.
„Wat heb ik je gezegd? Onze U.S.A. vriend staat ook stil.”
„Doorlopen dan.”
De man in het Amerikaanse pak liep ook verder. Bob Evers werd ongeduldig. „Laat die vent naar de pomp lopen! Wij nemen een taxi, gaan naar het station en brengen alles bij jou thuis in orde. Ik moet mijn bagage nog ompakken. Morgen gaan we die caravan hier halen.”

„Moeten we dan je bagage niet ophalen?”
„Dat doen we meteen met die taxi. Dààr gaat er een... Ho, taxi!”
Zij doken in de taxi en keken door de achterruit. Het laatste wat ze zagen was de onbekende man, die woedend midden op de kade stond, hun wegstuivende taxi nastarend, en vergeefs uitziend naar een andere wagen om hen te volgen.
„Jij kunt zeggen wat je wilt,” zei Jan Prins koppig. ”Die vent wil wat van ons.”
Bob Evers keek nog door de achterruit.
„Dan zullen we hem nog wel terugzien. Ik ken hem nu zó goed, dat ik hem uit een menigte van duizend zou uitpikken.”
Ze zouden de vreemde man inderdaad terugzien... en merkwaardige dingen met hem beleven!

 Wat er tot dusver gebeurde:

Jan Prins en dikke, roodharige Arie Roos hebben met een Amerikaanse vriend, Bob Evers, afgesproken, in Augustus een fietstocht te maken door België en Frankrijk. Maar een rijke Amerikaanse automobielfabrikant, bij Bob op de boot, die van plan was in een caravan met een vriend een tocht door Europa te maken, moet wegens brand in zijn fabriek terugkeren. Hij vraagt de jongens of ze zijn caravan voor hem aan zijn vriend in Nice willen afleveren.

III
HOE DE CARAVAN ERUIT ZAG.

Het was prachtig weer, de volgende morgen, toen Jan Prins de nieuwe Amerikaanse Buick door de poorten van de grote loods naar buiten reed, met Bob Evers en Arie Roos staande op de treeplanken. Ze hadden best in de Buick kunnen gaan zitten, natuurlijk.
„Het is veel èchter om op de treeplank te staan,” zei Arie en Bob was het mee hem eens. Jan reed voorzichtig over de hobbelige kade, want al kon hij prima autorijden, hij had nog nooit een caravan achter zich aan gehad en dit was geen kleintje!
„Hé, Jan!”, riep Arie door het portierraam, „stop ergens waar we hem rustig kunnen bekijken. Ik ben doodnieuwsgierig hoe hij er van binnen uitziet.”
„Als hij van binnen even fantastisch is als van buiten, zijn we voorlopig niet uitgekeken,” bromde Jan. „Een eind verderop is een doodlopend eind kade zonder verkeer. De Moffen hebben daar de kranen opgeblazen. Daar kunnen we rustig parkeren.”
Vanaf zijn plaats op de treeplank keek Jan om naar de grote, roomwit gelakte caravan die achter hen aan rolde, zacht heen en weer schommelend op zijn veren, als een statig schip op een kalme oceaan. De caravan was rond van voren, met twee gebogen ramen aan weerszijden; een beetje als bij de cockpit van een vliegtuig. De hele wagen was zowat tien meter lang en van achteren recht. Daar was er een aluminium balkon aangebouwd; net als bij de laatste wagen van een ouderwets treintje of een stoomtram. Als de caravan onderweg was kon je op dat balkonnetje gaan zitten -- uit de wind, als op de steven van een schip, -- en de weg onder je zien wegschieten. Deze caravan had vier wielen -- met een draaibaar voorste wielstel.
Jan reed langs de kade verder tot waar enkele roestige balkstompen en rails aanwezen dat er eens enkele loopkranen hadden gestaan. Er lagen hier geen schepen en een halfvervallen, golfijzeren loods was geheel verlaten. Zij stapten uit.
„Hier is het rustig. Wie heeft de sleutels?”.
Bob stond al op het achterbalkon, dat geheel van lichtgewicht vliegtuigmetaal was gebouwd, en schoof de Yale-sleutel in het slot. De schuifdeur gleed opzij....
„Asje!...” riep Arie. De drie jongens bleven in de deur staan. Vóór hen lag een vierkante kamer in wit, geel en helblauw. De wanden waren geheel bekleed met plastic platen, hier en daar afgebiesd met chroomstalen banden. In het midden was een tafel met een donkerblauw plastic blad. Links en rechts, onder de ronde patrijspoorten van ramen, waren banken met kastjes eronder en blauwe kussens erop.
„Wat een kale boel, behalve die banken,” zei Jan.
Bob grinnikte en stapte naar binnen. Hij liep langs de linkerwand, alsof hij daar iets zocht.
„Inspecteur Vlijmscherp, op zoek naar vingerafdrukken” merkte Arie schamper op.
„Klik!” zei iets. Een witte plastic plaat klapte uit de wand naar beneden.
„Een compleet schrijfbureau!” riep Jan.
Op de bovenkant van de plastic plaat liepen twee dunne stalen rails en toen Bob aan een kettinkje trok, kwam een schrijfmachine over die rails naar voren rollen.
„Presto!” zei Bob. „Hoe hard de trailer ook schommelt, nooit kan die machine wegschuiven of stuk vallen.”
Arie haalde zijn neus op:
„Nee. Maar je moet ook altijd aan die tafel gaan zitten als je wilt typen. Als je nu eens zin heb om in je bed een brief te tikken? Wat dan?”
„Een caravan is voor vacanties,” zei Jan. „En dan sta je vroeg op.”
Bob had een beter antwoord. Hij frunnikte ergens aan de ene rail en schoof de hele machine van de plastic plaat af.
„Asjeblief!... Wou je mee op bed gaan liggen?”
Jan Prins keek rond:
„Zijn er nog meer verrassingen hier? Weet jij ze of moeten we ze zoeken?”.
Bob klapte het schrijfbureau weer omhoog.
„Graham heeft me de tekeningen laten zien en ik weet zó wel hoe de boel in elkaar zit. Kijk eens hier...”
Hij drukte op drie knoppen, die boven elkaar waren aangebracht. Vlak na elkaar sprongen open: een luidspreker boven, onder de kap; een klein plaatje, waarachter een radio-afstemschaal zat en een gramofoondraaitafeltje daaronder. Albums met platen stonden aan weerszijden. Terwijl ze nog stonden te kijken zagen ze het lampje van de schaal opgloeien.
De radio begon te sissen. Jan Prins draaide aan een knop.
„Haha... de Kilima Hawaiians!”
Arie begon meteen in de albums platen te neuzen. Bob pakte hem in zijn nek:
„Hou daarmee op of we zitten hier om zes uur nog! Die kunnen we onderweg wel draaien.” Hij zocht langs de rechterwand.
„Hier moet ergens een bar of zo zijn... Daar!”
Twee deuren zwaaiden open en trokken tussen hen in een klein bar-tje naar binnen. Arie keek bedenkelijk naar de flessen, maar ze waren allemaal leeg.

„Gelukkig,” zei Bob, „want als jullie ouders volle flessen hadden gezien....”

„Had mijn vader ze allemaal geconfiskeerd,” vulde Jan aan. „En die was er wát blij mee geweest, denk ik.”

„Ik wil de keuken zien,” zei Arie, naar de deur lopend.
Bob klapte de bar dicht:
„Die ligt hier achter.”
De deur leidde in een heel smal gangetje van een meter of twee lang. Rechts waren twee deuren en links één. Aan het einde van het gangetje was een vierde.
„Links de kombuis, natuurlijk?” vroeg Arie.
Bob knikte en Arie was meteen in de keuken verdwenen. Bob en Jan grinnikten tegen elkaar. Arie had altijd een geweldige belangstelling voor eten en drinken en al wat daarmee te maken had. Arie was altijd hun kok en hofmeester. Bob wees met zijn duim naar rechts:
„Eerste deur rechts W.C.-tje. Tweede hok douchecel.”
Jan trok de deur open:
„Wel allemachtig!... Deze W.C. lijkt wel een troon! Waarom is het ding zo hoog?”
„Omdat er buiten een hondehok onder gebouwd is.”
Jan staarde hem aan. Ze liepen lachend naar buiten. In de zijkant van de trailer was een blauw plastic deurtje. Bob stak er een sleuteltje in. Er zat een traliehekje achter, dat óók open kon. Achter het hekje was een klein hondehok.
„Om je het appelepap te lachen! Ga je rijden, dan stop je de hond erin...”
„En hij krijgt ventilatie door deze gaatjes in de deur...”
„En als je stilstaat kun je hem veilig opgeborgen houden door het deurtje open te zetten en hem achter de tralies te laten...”
Op dat ogenblik hoorden ze ineens: „Pssst!” zeggen.
Arie's sproetige hoofd stak om de hoek van de trailer. Hij stond op het achterbalkon.
„Psst! Kom hier!”
Ze gingen bij Arie staan.
„Wat is er?”.
„Loer eens om de hoek... wie zit er in die motorboot?”
Een meter of vijftien van de kade af pokkepokte een klein, wit motorbootje voorbij met een onverschillige verhuurder aan het stuurwiel en een man achterin. Hij droeg een slappe hoed diep in zijn ogen en een pak van typisch Amerikaanse stof en snit.
„Dezelfde vent van gisteren!” riep Jan zachtjes.
Terwijl zij nog loerden keek de man om. Hij keek naar hun caravan.
„En houden jullie nou maar vol dat dit óók toeval is!”
„Zou die vent het ontwerp van deze caravan willen stelen?”
„Dan zullen we hem een kool stoven!” bromde Bob. „Hij zit in een boot en wij staan op de kade. Kom als de bliksem mee. Knappe vent als hij ons volgen kan! Jan, rij op!”
Bob en Arie sprongen op het achterbalkon. Jan gleed achter het stuur en gaf gas. De caravan draaide aan de kop van de kade om en rolde met snel toenemende vaart weg. Het laatste wat Bob en Arie van de motorboot zagen was een man met een slappe hoed, die hen nastaarde, rechtopstaande in de stuurkuip.

 Wat er tot dusver gebeurde:

Jan Prins en dikke, roodharige Arie Roos, hadden met een Amerikaanse vriend, Bob Evers, een fietstocht door België en Frankrijk afgesproken. Op de boot met Bob is een rijke Amerikaanse automobielfabrikant, die in een caravan met een vriend een tocht door Europa wilde maken. Door brand in zijn fabriek moet hij terug, maar hij vraagt Bob, die hij kent, of de jongens zijn caravan voor hem in Nice bij zijn vriend willen afleveren.

IV
DE TOCHT WORDT VOORBEREID

Om zeven uur die avond stond de Buick samen met de caravan in de tuin achter het huis van Arie Roos. Jan Prins woonde op een van de Amsterdamse grachten en daar was geen tuin bij. Maar Roos woonde aan de buitenkant van de stad. Ze hadden natuurlijk de caravan wel in een garage kunnen onderbrengen maar daar wou Bob niet van horen.
„Graham heeft me speciaal op het hart gedrukt dat niet te doen, want in de nacht, als we er niet bij zijn, kunnen ze precies afneuzen hoe het ding in elkaar zit.”
Dus hadden ze het hele geval met nogal wat moeite bij Arie Roos in de achtertuin gerangeerd. Ze hadden er het hek voor uit de hengsels moeten lichten, maar nu was het ook voor elkaar. Bob zou bij Roos blijven logeren, en Jan Prins ook. Ze waren van plan om zo gauw mogelijk de wagen reisklaar te maken en daar kwam nogal het een en ander voor kijken.
„Eerst de watertanks schoonmaken en vullen,” zei Bob.
De caravan had een dubbele watertank boven in de kap; een grote en één kleintje, dat alleen maar aangesloten mocht worden als door een vergissing of een verkeerde berekening de caravan plotseling onderweg zonder water stond. Er kwam dertig meter tuinslang aan te pas. Arie zat boven op de trailer en Jan stond bij de kraan. Ze spoelden eerst de tanks door en vulden ze daarna met water. Bob probeerde de water- en de douchekranen en keek of de W.C. wel werkte zoals het behoorde.
„Alles O.K.!” rapporteerde hij.
„En vòl hierboven!” riep Arie
Toen wilden mijnheer en mevrouw Roos natuurlijk de trailer bekijken.

Mevrouw Roos was nieuwsgierig naar de keuken en de slaapkamers.
„Koken jullie electrisch of met gas?”
„Met gas, mevrouw. Nu hopen we maar dat de koppeling van de gasleiding past op de Hollandse Butagasketels, anders moeten we dat morgen eerst laten veranderen.”
In de keuken was alles mechanisch en modern vlekvrij staal en plastic. Je kon de hele keuken schoonmaken met één natte doek. Slaapkamers waren er twee: links en rechts van het smalle gangetje. Mevrouw Roos was nogal dik en die kon precies door het gangetje heen. Maar de ruimte die in de gang bespaard werd, was er natuurlijk in de slaapruimten gewonnen. In het ene vertrek waren twee bedden boven elkaar: het bovenste bereikbaar met een laddertje. Maar o, wat waren die kooien goed! Mevrouw Roos was er zo enthousiast over, dat ze er met alle geweld in wilde gaan liggen. Elke kooi had zijn eigen leeslamp, een uit de wand trekbaar tafeltje, een houder voor een drinkglas en een vaasje voor bloemen. Elk had een draaibare asbak, een houder voor een pakje cigaretten en een electrische cigarettenaansteker. Er was boven elk hoofdeinde een klein plankje voor boeken, voor als je in bed nog lezen wou en... het mooist van al: boven elk bed een klein, ingebouwd radiootje.
Toen de oude heer Roos dat zag, begon hij prompt te snuiven:
„Wat een krankzinnigheid! Stel je voor dat de man boven en de man beneden allebei dat ding aanzetten! Eén radio is dikwijls al om krankzinnig te worden, laat stáán twee door elkaar héén!''

Ook Mevrouw Roos was nieuwsgierig.

„Dat gebeurt niet, lieve,” zei zijn vrouw sussend. „Maar wie ‘s morgens het eerst wakker is. kan met één hand zijn eigen toestel aanzetten!”
„Niks voor mij,” zei de oude Roos briesend. „Er moest een wet zijn tegen het spelen van radio's vóór zes uur 's avonds.
Het andere slaapvertrek had twee kooien boven elkaar -- waarvan maar één een radiootje had; plus nog een opklapbed.
„En als punt bij paal komt kun je ook in de woonkamer nog op een bank slapen,” zei Bob.
„Het lijkt wel een woonwagen voor een hele compagnie,'' bromde vader Roos, maar hij bromde niet meer toen hij in de kop van de trailer kwam. In die ronde kop, met zijn grote, gebogen ramen, was een klein studeer- of werkkamertje gemaakt, met twee leren, draaibare stoelen en een rij boekenplanken tegen de achterwand. De gebogen ruiten konden tegen inkijk of tegen zon worden afgeschermd door plastic gordijnen die over rails liepen. Er waren ingebouwde inktkokers, opbergkastjes en zelfs een telefoon.
„Een telefoon!” riep Arie uit. „Wat moet je nou met een telefoon in een trailer!”
„Weet je dan niet dat je in Amerika vanuit de auto gewoon een nummer in een stad op kunt bellen?”
Arie sloeg zich voor het hoofd:
„0, ja natuurlijk!”
„Maar dat niet alléén! Daar heb je in Europa niets aan, want daar werkt dat nog niet. Je kunt met deze telefoon wel spreken met de bestuurder in de auto. En omgekeerd. Snappie?”
„Dát is handig! Hoe krijg je 'm anders onderweg zo gauw te pakken!”
„Juist. Maar laten we nou eerst de rest in orde brengen. Wat eerst?”
„Voorraden aan boord brengen. Blikken en brood en zo.”
Mevrouw Roos wilde metéén mee gaan helpen, maar daar waren Jan en Arie helemaal niet zo over te spreken, al konden ze dat moeilijk laten merken. Ze beredderden dat liever zelf. Gelukkig was het de oude heer Roos die redding bracht:

„Laat ze dat nu zelf uitkienen, Marie. Die vlegels hebben een jaar lang hun eigen pot gekookt in de Stille Zuidzee en op schepen en waar al niet. Die kunnen het beter dan jij.”
Mevrouw Roos bromde en pruttelde, maar liet zich toch meenemen. De drie jongens gingen in de woonkamer van de trailer zitten, zetten de radio aan en begonnen te overleggen:
„Denk eraan,” zei Arie, „dat er in Frankrijk heel weinig etenswaar te krijgen is. We moeten zeker genoeg boter, kaas en zo meenemen voor een hele week, anders blaffen we onderweg van de honger. En eieren!”
„Hoe wou je die goed houden?”
„Er is een ijskastje aan boord, ezel!”
Jan zei al niets meer. Over de keukenzaken was Arie koning.
„Dan zullen we maar beginnen met alles aan boord te slepen wat we voor onze fietstocht al hadden ingekocht. Dat staat tóch hier.”
„O.K.”
Het was kort voor middernacht toen ze al de kleren, die ze dachten nodig te hebben, aan boord hadden en Arie het voedsel had gestouwd.
„Wat we nog te kort komen, kopen we bij boeren die we kennen in Brabant,” zei Arie. „Daar komen we tóch door...”
Jan Prins was intussen met de Buick naar huis gereden om de dollars van Graham om te zetten in Hollandse guldens en in wat Franse francs. Dat lukte niet helemaal, maar de oude Roos, die eigenaar was van een der grootste rederijen in Amsterdam wist er wèl raad op. Hij had goede relaties bij een bank. Hij wou alleen weten waarom dat allemaal zo snél moest.
„Kan dat niet kalmaan morgen gebeuren?”
„Kan wel, maar liever niet,” zei zijn dikke zoon. „We willen zo snel mogelijk op weg.”
Mevrouw Roos lachte, want die begreep dat wel.
„Laat ze nu hun gang maar gaan -- je zou eens zien, manlief, hoe jij rende als je zelf met die caravan mee moest!”
De oude Roos meesmuilde wat, maar hij stond zeker een half uur voor het raam van de huiskamer te kijken naar de helder verlichte caravan in de donkere tuin. Arie zag hem staan, en grinnikte:
„Jongens -- laten we gauw maken dat we hier vandaan komen! Als we hier nóg een dag blijven is mijn vader zó verliefd op die caravan, dat hij met alle geweld mee wil.”
„Och, waarom niet?” vroeg Bob. „Je hebt een hele geschikte vader.”
„Vaders weten altijd àlles beter,” zei Jan Prins.
„Het vervelende is, dat ze nog dikwijls gelijk hebben ook,” grinnikte Arie. „Maar het is veel leuker om je eigen stommiteiten ook zelf te ontdekken. Hoe laat is het?”
Bob keek op een ingebouwde klok in de plastic wand:
„Kwart over één.”
„Laten we dan afnokken. Morgen vroeg op en in de middag ….. op weg!”
Tien minuten later sliepen ze in de kooien van de caravan.

 Wat er tot dusver gebeurde:

Jan Prins en dikke, roodharige Arie Roos gaan op vacantie met een Amerikaanse vriend, Bob Evers, die op de boot een rijke Amerikaan ontmoette die auto's en caravans bouwt. De Amerikaan had met een vriend afgesproken, Europa rond te toeren in een nieuw model caravan maar moet naar de USA terug wegens brand in zijn fabriek. Hij vroeg Bob, de caravan voor hem bij zijn vriend in Nice te willen afleveren. De jongens hebben de caravan uitgerust met levensmiddelen en gaan nu op weg. 

V

AMSTERDAM-DEN BOSCH

Het was precies kwart over drie op Dinsdagmiddag dat Bob op zijn horloge keek en vroeg:
„Alles O.K.?”
„Auto O.K.” meldde Jan Prins, die al achter het stuur zat.
„Aan boord van de caravan alles wel,” zei Arie, met zijn sproetig dik hoofd buiten een rond raampje.
Mevrouw Roos stond toe te kijken, half hoofdschuddend dat drie HBS-jongens zó maar een tocht door half Europa op touw zetten met een trailer en een nieuwe Buick, die bij elkaar tienduizenden guldens waard waren. Jan Prins draaide het portierraampje naar beneden en lachte tegen haar:
„Ik weet wat U denkt. Maar we hebben eens een schip de halve Stille Zuidzee over geloodst en dat was héél wat lastiger dan een trailer over het vasteland rijden.”
„Dat hou ik ook maar in mijn hoofd,” zei mevrouw Roos. „Het beste onderweg, jongens!”
Zij schudde Arie en Bob, die nu op het achterbalkon stonden, de hand, en toen reed het lange geval knerpend over het grint, en voorzichtig het smalle hek door.
De tocht was begonnen.

* *
*

Mevrouw Roos schudde Arie en Bob , die op het achterbalkon stonden, de hand.

* *
*

Toen de caravan ongeveer een half uur vertrokken was. stopte een taxi voor het huis van Roos. Er kwam een man uit met een slappe hoed op, die een gekleurde zonnebril droeg.
„Is mevrouw Roos thuis?” vroeg hij het dienstmeisje.
„Een ogenblik, mijnheer. Ik zal even kijken.”
Een ogenblik later liet zij hem in een zijkamer. Mevrouw Roos kwam binnen. De man stond op; zijn slappe hoed beleefd in de hand.
„Mevrouw Roos? Mijn naam is Henderiks. Ik wilde graag uw zoon even spreken over een kwestie met de kampeerwagen, die …”
„Met de kampeerwagen? ... Mijn zoon is een half uur geleden vertrokken...”
„Vertrokken? ... Afgereisd, bedoelt U?”
„Ja zeker.”
Ze keken elkaar een ogenblik aan.
„Had U hem nog ergens voor nodig?”
„Weet U ... hij wou voor mij enkele brieven meenemen die zeer belangrijk zijn en die ik niet aan de posterijen durfde toevertrouwen.....”
Mevrouw Roos glimlachte:
„Kom, kom . . . de Hollandse Posterijen zijn anders bekend om hun betrouwbaarheid.”
„Maar de Belgische niet, mevrouw, en de Franse nog minder en ...”
„Ah . . . een brief voor Frankrijk?”
„Weer U ook welke route zij volgen? Dan kan ik hen misschien nog achterhalen.”
„Dat zal niet moeilijk zijn, want een caravan rijdt niet zo snel. Heeft U een auto?"
„Een de Soto, mevrouw.”
„Zij zijn een half uur geleden vertrokken en hun eerste halte is Den Bosch. Ik weet dat zij van plan zijn vannacht te kamperen bij de IJzeren man in Den Bosch…..”
De man stond op:
„Dank U wel. mevrouw. Ik zal hen wel inhalen.”…………..
Hij boog, zette zijn hoed op en was vertrokken.

Mevrouw Roos keek even peinzend naar de deur. Ze had een gevoel, dat er iets niet in orde was…..Maar de man was al weg. Ze haalde haar schouders op. Wat zou er nu niet in orde kunnen zijn?......

* *
*

De caravan gleed over de betonweg van Utrecht naar 's-Hertogenbosch; zo rustig als een schip op gladde zee. Jan Prins zat achter het stuur; Bob zat een nummer van Collier's te lezen op het achterbalkon en wuifde nu en dan naar auto's die hen inhaalden. Hij genoot veel belangstelling, want zulk een grote caravan met een balkon achterop had men nog nooit gezien. Bob zat op een kampeerstoeltje, met zijn benen op het hek. Een paar maal bleef er een auto een tijdje achter hem aan rijden, en eenmaal vroeg een vrachtautochauffeur of hij wel makkelijk zat.
„Goat het nog al, doar achterop? Zit je makkelijk?”
Bob, die gewoon Hollands aardig verstond, maar géén geschreeuwd Brabants dialect, maakte een lange neus en dat was blijkbaar voldoende antwoord, in elke taal, want de vrachtwagen meerderde vaart en passeerde hem. Arie was druk bezig in de keuken. „Kombuis” noemde hij het kleine vertrek hardnekkig. Hij maakte dozen leeg en stouwde alles in de handige kastjes. Hij probeerde alle kranen en zette koffie. Hij bracht Bob een dampende mok achter op het balkon en ging daarna in de „cockpit”, om Jan Prins, achter het stuur van de Buick, op te bellen.
„Hallo……Arie hier. Hoe gaat het?”
„Best,” antwoordde Jan. „Alle wielen draaien en de motor snort als een kever.”
„Wil je koffie?”
„Reuze-idee.”
„Dan zul je moeten stoppen.”
„Een eindje verder.”
Arie legde de hoorn neer en voelde meteen de caravan vaart minderen.
„Dat doet hij prompt,” dacht hij en voelde zich al gevleid, dat Jan zo'n trek had in zijn kooksel, maar de caravan stond nauwelijks stil, of hij hoorde stemmen. Vlak daarop kwam Jan's stem:
„Hédaar ... Bob! Arie!”
Langs de weg stond een auto geparkeerd met een man ernaast gehurkt. Vóór hun Buick stond een aardig meisje in een kort leren autojasje met een zakdoek nog in haar hand, waarmee ze blijkbaar gevlagd had om Jan te laten stoppen.
„Dát is me een bak.” zei Jan Prins, toen Bob en Arie dichterbij kwamen. „Een knaap van een scheur in een band en ze hebben geen reservewiel.” Bob en Arie keken neer op het rechter-achterwiel van de geparkeerde wagen. De bestuurder -- een oude man die beslist de vader van het meisje was zat er wat hulpeloos bij te kijken.

„Wie gaat er nu in vredesnaam zonder reservewiel op pad!” zei Jan. Het meisje antwoordde:
„Papaatje is nogal vergeetachtig. Hij heeft het in de garage achtergelaten, en het helemaal niet gemist.”
Bob bukte zich en bekeek het stuk roestig ijzer dat langs de wegberm had gelegen en bij het uithalen in de rechter-achterband was gedrongen.
„Dáár is geen repareren aan,” bromde Arie. „Daar kunnen wij ook niets aan doen. Wij kunnen een garage voor U waarschuwen.” Het meisje aarzelde:
„Ja, weet U…. We hebben nogal haast en ik dacht ”
„U dacht? ” vroeg Jan
„…..Onze auto is ook een moderne Buick en toen ik een andere Buick aan zag komen ...”
„U wou ons een reservewiel lenen?”
„Nee, eigenlijk niet, maar eh ...”
„Eigenlijk natuurlijk wèl,” zei Jan droog, en keek naar Bob, die het gesprek met aandacht had gevolgd. Hij zei in het Engels:
„Listen, Bob: Wij hebben twee reservewielen zoals je weet. Als je denkt dat deze mensen te vertrouwen zijn, zouden we hen één van onze wielen kunnen lenen.”
„Zouden we kunnen doen,” beaamde Bob, nadenkend. „Waar gaan ze heen?”
Het was aan het gezicht van het meisje en van haar vader te zien dat zij Engels evengoed verstonden als Hollands, maar ze deden of ze niets gehoord hadden Jan vroeg:
„Waar gaat U heen?”
„Naar Eindhoven. We hebben daar vanavond een belangrijke conferentie over een erfeniskwestie en ....”.
„Wèlk adres?”
„Stratumschedijk 758. Neemt U me niet kwalijk. Mijn naam is Sanders. Dit is mijn dochter Yettie.”
Jan Prins schreef het op, en ook het nummer van de wagen.
„Goed, U krijgt ons ene reservewiel. Wij nemen het uwe mee, en laten het vannacht in orde brengen.”
„Morgen rekenen we af,” zei papa, opstaande en dankbaar zijn hand schuddende. „Jongeman -- je helpt ons op de meest sportieve en vlotte manier, die...”
„Kom kom -- een kleinigheid,” zei Jan. „Arie, de crick. En als de hazen omruilen die wielen.”

Langs de weg stond een auto geparkeerd, met een man ernaast gehurkt ….

 Wat er tot dusver gebeurde:

Jan Prins, dikke roodharige Arie Roos en de Amerikaanse jongen Bob Evers moeten voor een rijk Amerikaans autofabrikant diens nieuwe caravan gaan afleveren aan een zakenrelatie in Nice, omdat de Amerikaan plotseling verhinderd is dat zelf te doen. De jongens merken op dat een onbekende man hen voortdurend bespioneert en zij vermoeden dat hij de plannen van de kampeerwagen wil stelen. Op weg van Amsterdam naar Den Bosch staat een Buick met een lekke band zonder reservewiel. De jongens rijden óók in een Buick en lenen aan de onfortuinlijke automobilist zolang één van hun twee reservewielen. Zij zullen hem in Eindhoven weer ontmoeten.

VI
DE EÉRSTE NACHT IN DE CARAVAN

Toen de avond viel, stond de caravan, broederlijk zij aan zij met de Buick, onder enkele dennen van de bossen rondom de plas „De IJzeren Man” te Vught bij Den Bosch. Zij hadden bij het binnenkomen van Den Bosch een garage aangedaan en daar het defecte reservewiel afgegeven.
„Hoe lang duurt het om die band repareren?”
De garagemonteur bekeek de band, haalde langzaam een cigaret uit een verfrommeld pakje en keek de jongens spottend aan:

„Heb je de tijd?”
„Nee,” zei Arie.
„Da's pech,” antwoordde de monteur, de cigaret opstekend. „Dat mot worde gevulcaniseerd en daar benne gauw een paar dagen mee zoek.”
„Kunnen we niet op wachten.” besliste Jan. „Leg er dan een nieuwe binnen- en buitenband om en wij nemen de oude morgen weer mee. Die moet onze vriend Sanders zelf maar op zijn gemak laten vulcaniseren als hij weer thuis is.”
„Best,” zei de monteur. „Morgen om negen uur is de boel klaar.”
Jan knikte, en ze waren doorgereden naar Vught. Hun A.N.W.B.-autokaart gaf prachtig aan waar ze rijden moesten en waar ze met een caravan waarschijnlijk konden overnachten. Met de plaats die ze hadden uitgezocht, waren ze best tevreden: door de dennen heen zagen ze het water van de plas glinsteren. Morgen vroeg, dadelijk na het opstaan, konden ze daar gaan zwemmen…
„Jongens - kom mee! Even een opfrisser vóór we gaan eten!”
Een ogenblik later klonken drie korte plonsen. Ze crawlden in volle vaart een eind de plas op, en lagen naast elkaar op hun rug te drijven; naar de hemel kijkend, waar de laatste gloed van de zon een paar schaduwwolkjes vuurrood verfde.
„Morgen warm, droog weer,” voorspelde Arie. „Goed weer om op het balkon te zitten,” zei Bob tevreden.
„Hé!” riep Jan. „Jij luie Amerikaan!... Ben je eigenlijk van plan om nog iets uit te voeren? Ik rijd de auto -- Arie zet alsmaar koffie en bakt eieren, maar wat doe JIJ?”
„Ik denk,” verklaarde Bob, een mondvol water happend en het opspuitend als een jonge walvis.
Arie en Jan begonnen brullend te lachen.
„Hij dènkt!” herhaalde Arie. „Hahahaha. Wáár denk je mee?”
„Dat doet er niks toe,” zei Bob bedaard. „Als de uitkomst van het gedenk maar klopt.”
„Ben je van plan om de hele weg door te blijven denken, of ook gewone, laag-bij-de-grondse handenarbeid te verrichten, zoals borden wassen of aardappels schillen?”
Bob grinnikte:
„Och, als jullie dat gezellig vinden...”
Arie, die achter hem was gaan liggen, duwde hem ineens met zijn hoofd onder water.
„Lelijk Amerikaans rijkeluiskind! Hier... Hap wat fris, Hollands water -- dat is goed voor je.”
Toen Bob naar lucht snakkend en snuivend boven kwam, waren Jan en Arie al halverwege de oever. Hij zwom hen langzaam achterna. De hele dag op dat achterbalkon had hij zitten nadenken over die vreemde man met de slappe hoed. Hij had niet voor niéts op dat achterbalkon gezeten... hij had terdege willen opletten of zij misschien ook door een auto werden gevolgd. Maar hij had niets kunnen ontdekken, dat daar maar in de verte op leek. Toen hij aan land kwam, sprongen de lichten in de caravan aan.
Al heel spoedig kwam de heerlijke geur van koffie door de openstaande raampjes van de kombuis naar buiten waaien. Bob en Arie zaten op twee kampstoeltjes buiten, wachtend tot Arie hen zou waarschuwen dat het avondmaal gereed was.

„Heb jij al een fout aan deze trailer ontdekt?” vroeg Bob opeens.
„Sure,” was het antwoord. „Het is allemaal heel nieuw en mooi en perfect... maar het is geen kamperen meer. De lol van kampéren is er helemaal af.”
Bob keek hem verbaasd aan:
„Wat? We zijn hier toch zeker buiten? Onder de sterren en met prachtig zwemwater vlak bij de hand?”
Jan wuifde geringschattend:
„O, dat! De hele lol van kamperen is het primitieve ervan: dat je moet koken op een primus of een vuurtje, dat je moet slapen in een tent onder een slagregen of in een storm. Poeh! In deze kampeerwagen is het precies of je in een hotel woont -- een rijdend hotel. Neen -- als je mij laat kiezen -- geef mij dan maar een tweepersoons tent, een fiets, een goeie primus en wat potten en pannen plus een slaapzak! Dát is pas sport!”
Bob knikte nadenkend:
„Er zit wat in wat je zegt…. maar het komt waarschijnlijk omdat jullie land zo klein is. Je rijdt er in twee dagen met een fiets dwars doorheen. Moet je bij ons in Amerika eens proberen! Daar kun je weken lang met een trailer rondrijden en elke avond ben je bèk-af. En kun jij in een tent wonen met kinderen? Bij ons in Amerika wonen hele families maandenlang in kampeerwagens, omdat je in Amerika maandenlang kunt rondtoeren en nooit uitgekeken raakt.”
„Best mogelijk,” zei Jan koppig, „Maar ik woon in Holland. Ik heb géén kinderen en ik heb liever een kampeertent.”
„Best hoor!” lachte Bob. „Even goeie vrienden!”
Een groot geratel deed hen opschrikken. Arie stond op het achterbalkon en roffelde op een deksel met een lepel.
„Eten is kláááár. En jullie wassen af!”
„Als het eten de moeite waard is, en niet aangebrand,” bromde Jan. „Anders peinzen we er niet over!”
Het eten was prima en niet aangebrand: kippesoep uit een blik; gebakken rijst met een ei en Indische kruiden; een pudding na en daarna koffie.
Toen het op was, ging Jan achterover liggen in zijn stoel en bekeek Arie critisch:
„Jij kookt zó goed dat men je bijna je monsterlijke tronie zou vergeven.”
Arie deed juist zijn mond open om een gepast antwoord te geven, toen Bob het hoofd ophief:
„Sssst!”
Arie's mond bleef open hangen. Door de stilte van de vroege nacht klonk de klik van een autoportier.
„Iemand zit aan de Buick!” riep Jan en sprong op. Maar hij struikelde over zijn stoel in de kleine ruimte en in zijn val blokkeerde hij de deur totaal. Arie probeerde hem overeind te helpen en ook de stoel uit de weg te ruimen, maar doordat bij het starten van de automotor hoorde, werd hij zo gehaast, dat hij Bob in de weg liep. Met dat al kwamen de jongens pas naar buiten stuiven, toen het razen van een automotor nog maar zwak hoorbaar was. Hun Buick was verdwenen.
Tussen de dennestammen dóór zagen ze de twee robijnrode achterlichten over een bospad verdwijnen.

Tussen de stammen door zagen ze de rode achterlichten verdwijnen.

„Dat is brutaal!” riep Jan, ontsteld en verbijsterd.
„Waar is de dichtstbijzijnde telefoon,” vroeg de nuchtere en zakelijke Bob.
„Die dieven komen heus nier ver,” zei Arie. Even later voegde hij er droog aan toe: „Wat een geluk dat we vanmiddag dat achterwiel hebben uitgeleend! Nu hebben we dát straks tenminste in Eindhoven staan.”
„Maak geen flauwe moppen,” zei Jan Prins korzelig. „We moeten de politie opbellen zonder een minuut te verliezen.”
„Loop langs het strand,” ried Arie aan. „Dan kom je vanzelf een hotel of een paviljoen tegen. Anders zoeken we ons een hoedje in het bos. Kom mee, Bob.” '
„Listen,” zei Bob. „Eén van jullie is genoeg om op te gaan bellen en het signalement van de Buick te geven. Ik heb zin om dat bospad af te lopen. Ik geloof nooit dar ze de auto lang willen houden. Véél te brutaal.”
„Wat dan? Hem voor ons versieren en terugbrengen?”
„Iets eraf slopen en hem laten staan. Ga jij nu maar opbellen voor alle zekerheid -- Arie en ik gaan dat bospad af. Baat het niet -- het schaadt ook niet.”
Jan draafde weg langs het water en Arie en Bob verdwenen het bos in.

 WAT ER TOT DUSVER GEBEURDE

Jan Prins, de dikke, roodharige Arie Roos en de Amerikaanse jongen Bob Evers moeten voor een rijke Amerikaanse fabrikant diens nieuwe caravan gaan afleveren aan een zakenrelatie in Nice, omdat de Amerikaan verhinderd is dat zelf te doen. De jongens bemerken dat een vreemde man hen steeds bespioneert en vermoeden dat hij de constructie van het nieuwe model caravan wil afkijken. Zij kamperen bij Den Bosch onder de dennen, en om ongeveer half twaalf wordt hun auto gestolen. Jan gaat op zoek naar een telefoon om de politie te waarschuwen. Bob en Arie lopen het bospad op waarover de Buick is weggereden.

VII
EEN AVONTUUR IN HET BOS

Een half uur nadat Jan Prins afscheid van Arie en Bob had genomen, en op zoek ging naar een telefoon, barstte de kortegolf-politie-omroep los:

„Hallo, hallo! Aan alle politieposten in Oost-Brabant en Zuid-Gelderland -- hallo, alle politieposten binnen een straal van vijftig kilometer rond Den Bosch: Gestolen en gezocht een model I948 Buick achtcylinder. Signalement: Amerikaans nummerbord van de staat New York; donkerblauw gelakt -- nieuwe banden met witte zijkanten. Eén reservewiel aan de linkerzijde ontbreekt. Amerikaans vlaggetje op het rechtervoorspatbord. Ik herhaal....”

Jan Prins zat naast de agent, die voor de microfoon het bericht herhaalde:

„Hallo hallo -- alarm aan alle politieposten binnen een straal....”

Toen het bericht voor de tweede maal was omgeroepen, haalde de agent de schakelaar van de microfoon over, en ging achterover in zijn stoel zitten:
„Die komen niet ver, mijn jongen. Nu maar kalm wachten tot de meldingen binnenkomen. Wie steelt er nu een wagen die zó in de gaten loopt als een nieuwe Buick met een vlaggetje en een Amerikaans nummerbord?”
Jan Prins keek bedenkelijk:
„Als ze het vlaggetje er meteen afslopen en er een Hollands nummerbord op zetten? Wat dan?”
De agent schudde het hoofd:
„Dat doet alléén een bende die er op ingericht is om auto's te stelen en die opereren niet in een dennenbos als daar. Die werken in de stad. Dit is een autodiefstal van iemand die daar voorbijkwam, zijn kans schoon zag en 'm piepte. Ook niet snugger van jou om de sleutel in het contactslot te laten zitten, jongeman!”
Jan Prins zei korzelig:
„Die wagen stond geen zès meter van ons af! Wie denkt er nu aan dat iemand hem onder je neus weghaalt!”
„Tja....” zei de agent, zoals agenten dat zeggen kunnen. „Tja.... Afwachten maar of ze hem vinden. Zal niet zolang duren.”

* *
*

 Arie en Bob wachtten intussen niet af. Zij renden, hijgend en met het zweet op hun gezichten. Ze waren begonnen met het pad in te draven waarlangs ze de achterlichten van de Buick hadden zien verdwijnen. Maar dat draven leerden ze al gauw af, nadat Bob eenmaal op zijn neus was gevallen toen hij in een dennenwortel bleef haken en Arie met een klap was gestruikeld over een boomstronk. Zij stonden hijgend, en druipnat van het zweet, stil. Door het scherm van dennetakken boven hen zagen zij de heldere sterren. Er was geen maan en tussen de bomen was het zo donker dat zij met moeite het pad konden onderscheiden.

„Sufferds dat we zijn! Waarom hebben we geen zaklantaarn meegenomen? Er liggen van die prachtige Amerikaanse dingen in de caravan!”
„Te laat om terug te gaan en ze te halen,” bromde Bob. „Als die vent ergens verderop stopt om iets aan de wagen te slopen of te doen, kunnen we hem nu nog inhalen. En met een lantaarn bij ons verraden we onze nadering al van ver.”
„Gelijk hèb je,” stemde Arie in en ze sloften verder. Vijftig meter verder splitste het pad zich in tweeën: een breed pad van witgeel, mul zand leidde naar rechts: een met dennennaalden geplaveid spoor voerde links, onder de dennen door. In het mulle zand zoeken naar bandensporen bij het licht van een lucifer had geen zin.
„Ik ga rechts en jij gaat links!” besliste Arie snel. „Ons oude signaal, en maar hopen dat we niet te ver van elkaar af komen. Als iemand de auto verlaten vindt geeft hij hoornsignalen in Morse of rijdt terug naar deze kruising, en wacht daar. Als er hulp nodig is, de oude signalen op onze vingers fluiten. Ik neem het zandpad.”
Bob knikte en sloeg het linkerpad in.

* *
*

 Arie trok het lot uit de loterij.

Het mulle zandpad kronkelde nog al, maar het was, omdat het zand zo licht van kleur was, makkelijk te volgen. Ingespannen sjokkend door het losse zand, liep hij met gebogen hoofd en zo kwam het, dat hij iets hoorde vóór hij zijn hoofd optilde en het licht zag. Vóór hem uit klonk duidelijk het heldere geluid van staal op staal. Daarop flitste een zaklantaarn aan: geen twintig meter vóór hem, en de figuur van een man, gehurkt, was scherp tegen de witte lichtkegel afgetekend. De man deed iets aan een auto die midden in het zandpad stil stond.
Met één duik was Arie van de weg af en tussen de bomen verdwenen. Zijn hart klopte sneller. Heus niet van vrees, want hij had in de Stille Zuidzee voor heter vuren gestaan dan een nachtelijke ontmoeting met een paar autodieven.... Het was van opwinding. Zou dat inderdaad hun Buick zijn, waar die twee kerels aan bezig waren? Wat deden ze? Ze waren met een reservewiel bezig, zo te zien. Zouden ze een lekke band hebben gekregen....? Jonge, dàt zou een bof zijn! Maar hoe kon een moderne wagen met nieuwe banden een lekke band krijgen in mul zand....?
Arie gleed geluidloos over de gladde naalden van boomstam tot boomstam. Niemand, daarvan was hij zeker, die opkeek van de stilstaande auto, en wiens ogen gewend waren aan de felle lichtkring van de zaklantaarn, zou hem kunnen onderscheiden in het donkere bos. Nu tien meter nog.... Hij hoorde het gedempte, haastige murmelen van spreken, maar de woorden kon hij nog niet verstaan.... Zou hij het wagen nog dichter bij te kruipen?
Tussen hem en de mannen dook een struik op. Haha! Achter die struik gaan liggen....! Arie bukte zich, sloop naar de struik toe, en plofte er achter neer. Achter de bladeren was hij veilig. En hij kon nu ook verstaan wat er gezegd werd. De man die werkte, sprak slecht Engels. Hij was duidelijk een Hollander die gedwongen was, Engels te spreken. Hij was ongeduldig en kort aangebonden:
„..... Something wrong wiss zis zing here...Deze bout wil niet pakken, voor de duivel…..”
De man die met de lantaarn stond bij te lichten zet kortaf en in scherp, onvervalst Amerikaans:
„Don't be a fool....(Wees geen ezel) – Wij hebben geen tijd te verliezen.”
De Hollander werd ineens nijdig, keek op en blafte:
„Commandeer je hond en blaf zelf! Wil je het zelf eens proberen? En schijn niet met dat licht in mijn ogen, verduiveld!”
De Amerikaan verstond geen woord van het Hollands, maar hoorde aan de toon wel dat er iets onbeleefds werd gezegd. Hij snauwde terug:
„Shut up and get that wheel fixed! (Hou je mond en breng dat wiel in orde).”
Arie zag in het felle lantaarnlicht dat de Hollander een gezicht had vol olievegen en zweette als een otter. Hij had nu niet bepaald het gezicht van een doetje. Toen hij werd toegesnauwd, barstte ineens de bom:
„Ik zei je, niet met dat licht in mijn ogen te schijnen!” brulde hij, veerde op uit zijn gehurkte houding en maaide met zijn moersleutel naar de zaklantaarn in de hand van de Amerikaan. Hij raakte de lantaarn, die draaiend in een boog door de lucht vloog en precies achter de struik op Arie's rug belandde. Het gebeurde zó volkomen onverwacht, dat Arie één seconde bleef liggen; juist een seconde te lang. De lantaarn, tot overmaat van ramp, was blijven branden. De volgende seconde sprong de Amerikaan naar de struik. Hij bukte zich om de lantaarn op te rapen, zag Arie liggen, maar nu was hij te laat. Arie veerde op, zwaaide de zware staaflantaarn en gaf hem een mep dwars over het voorhoofd, vlak boven de ogen. De klap was vijftig meter ver te horen.

De Amerikaan zag sterretjes. De lantaarn ging uit. Arie sprong als een haas weg tussen de bomen, rende met zijn handen voor zich uit een meter of dertig, stond toen onbeweeglijk stil, om zich niet door brekende takjes te verraden en luisterde met ingehouden adem. Hij hoorde de Amerikaan kernachtige taal uitslaan. Ze volgden hem niet! Arie maakte daarvan gebruik door als een aap zo snel in een denneboom te klauteren.

Als ze hem nu nog wilden volgen, konden ze lang zoeken! Wat zou er nu gebeuren....? Er gebeurde niets. De lichten van de Buick (en dat het hun Buick was, had hij allang aan het nummerbord gezien), gingen even aan en toen weer uit. Er kwam géén nieuw licht. Doodse stilte....

 WAT ER TOT DUSVER GEBEURDE

Jan Prins, de dikke, roodharige Arie Roos en de Amerikaanse jongen Bob Evers moeten voor een rijke Amerikaanse autofabrikant diens nieuwe caravan afleveren aan een zakenrelatie in Nice omdat de Amerikaan haastig naar de U.S.A. terug moet. De jongens bemerken dat een vreemde man hen bespioneert en vermoeden dat hij de constructie van het model caravan wil afkijken. Zij kamperen in het bos bij 's Bosch en kort voor middernacht wordt de Buick-auto gestolen. De jongens gaan uitéén om te zoeken en Arie ontdekt twee mannen die iets aan de stilstaande Buick doen. Zij krijgen ruzie. De een slaat de zaklantaarn uit de ander zijn hand en door een toeval wordt Arie ontdekt, maar hij vlucht juist op tijd.

 VIII

ARIE OP HET SPOOR.

Gedurende zeker vijf minuten zat Arie boven in zijn denneboom; één arm om de stam; scherp luisterend naar stemgeluiden en uitkijkend naar licht. Wat déden die twee kerels in vredesnaam? Ook stil staan en luisteren?...Het oude spelletje: wie van de twee partijen zich uit ongeduld het eerst verraden zou? Arie grinnikte in het duister. Dan konden ze lang. wachten! De nacht was warm -- Arie zat gemakkelijk en hij had geen haast want de Buick stond vlakbij….
Een eindje verder sprong licht tussen de bomen aan. Wat was dàt? Hij hoorde de korte, venijnige jank van een autostarter. Voor de duivel! Hadden ze de Buick door het zand verder geduwd en een eind verder gestart?
Arie liet zich, als een eekhoorn zo snel langs de gladde dennestam afglijden en repte zich terug naar de zandweg. Hij hoorde een eind verder de mysterieuze auto in de eerste versnelling optrekken.
Maar de Buick stond nog hier! Arie zag de dubbele rode achterlichten van een auto, een eind verder, bewegen en kleiner worden. Hij dook op de Buick af, en voelde met zijn handen naar de achterwielen. Die zaten vast. Hij was bang dat ze misschien de wielen er af hadden gesloopt. Hij rukte het portier open. De sleutel zat in het contactslot!!

De volgende seconde zat hij achter het stuur met de motor ronkend; juist op tijd om de achterlichten rond een bocht in de verte te zien verdwijnen.
„Geen licht maken, Arie... Proberen of je ze ongemerkt kunt volgen!”
De Buick schoot vooruit door het mulle zand, met Arie ver over het stuur gebogen; ingespannen in het schemerige duister turend om het pad te houden, hopende dat hij de achterlichten van de andere auto weer zou ontdekken als hij de bocht om was…. Hier ergens moest de bocht zijn. Jawel!...
En dáár had je de achterlichten! Hij had zowaar iets op de andere wagen gewonnen. Die reed niet hard; zeker omdat ze de weg niet kenden hier. Voor Arie was het makkelijker. Hij had alleen maar achter die twee rode lichtjes aan te torren en die in de gaten te houden. En zorgen natuurlijk, dat bij niet te dichtbij kwam en niet gezien werd……
Tien minuten lang volgde hij op ruim honderd meter afstand de wagen van de twee onbekenden. Eénmaal stopten ze bij een vork in het pad. Hij zag een van hen uit de wagen stappen en de twee paden opkijken. Ze kozen het linkse pad uit; blijkbaar omdat dit het breedst was.
„Ze willen het bos uit,” was Arie's conclusie.
Hij had goed geraden! Na ongeveer vijfhonderd meter draaiden de rode achterlichten ineens rechtsaf. Arie zag de schijn van een booglamp. Het bospad kwam uit op een smalle asfaltweg, verlicht door booglampen; vrij primitief opgehangen aan telefoonpalen. Nu werd het volgen moeilijker want hier zou wel verkeer op de weg zijn…
Arie gaf gas en stoof de asfaltweg over. Hij schakelde zijn parkeerlichtjes in; toen zijn koplampen. Als hij hier zonder licht reed zou hij méér in de gaten lopen dan mèt. Nu was het eerst zaak de andere auto zó dicht te naderen dat hij het nummer van de wagen kon opnemen; dat was duidelijk. Arie greep het stuur vast, trapte het gaspedaal in en voelde de nieuwe Buick onder zich antwoorden met een spurt-vaart die de kussens tegen zijn rug perste. Vóór zich uit zag hij de achterlichten van zijn buit. Zij hadden hun vaart ook versneld, maar niet zoveel als de Buick. De naald van de snelheidsmeter kroop voort: zestig vijfenzestig-vijfenzeventig...

De snelheidsmeter kroop voort…..

Hij liep in. Zij stoven een hoek om. Arie lette alleen op de weg. Iemand schreeuwde iets. Het kon Arie niet schelen. Hij moest eerst die andere wagen inhalen. Een bocht... De asfaltweg kwam uit op een brede verkeersweg... Arie herkende de weg met een schok: de weg naar Tilburg! De eerste wagen draaide linksaf.
Arie was nu nog maar dertig meter achter…… Eerst dat nummerbord lezen!....
Hij vloog de bocht om, en hoorde toen achter zich de huil van een sirene. Brand? schoot door zijn hoofd, maar daar had hij geen aandacht voor. Al zijn attentie was geconcentreerd op het drukke verkeer op deze weg en op het inhalen van de slee voor hem, die nu met grote vaart de weg naar Den Bosch opsuisde. Met donderend lawaai kwam een zware motor hem inhalen. Arie trok naar rechts. De motor bleef naast hem rijden. Arie keek nijdig op.
Er zat een politieagent op, die hem wenkte te stoppen. Arie wees op zichzelf: Wie?... Ik? … Hij wees op de auto vóór hem: Eérst die wagen inhalen! En dáár zaten autodieven in. De agent drong zijn zware Amerikaanse Harley dichter naar de Buick toe en gebaarde driftig: „Stoppen!”

De agent gebaarde driftig: Stoppen!

Een nieuwe sirenehuil kwam van achteren opzetten. Een kleine, nijdige jeep van de Rijkspolitie kwam de Harley voorbijgrommen en ging vóór Arie rijden. Een geuniformde arm kwam uit het raampje te voorschijn en bewoog op en neer: Stoppen!

De jeep minderde vaart. Arie kon wel huilen van woede. Daar had hij bijna die autodieven ingehaald en daar kwam die suffe politie tussenbeide! Het beste was nu, zo snel mogelijk stoppen en de zaak uitleggen!
De Buick stond stil.
Metéén was er een agent bij het linkerportier en een andere rechts.
„Hoe komt u aan deze auto?”
„Dat is onze eigen wagen!”
Twee politielantarens beschenen het rode, dikke sproetige gezicht van Arie Roos.
„Deze auto is een uur geleden gestolen.”
„Ja, dat weet ik!” riep Arie kwaad. „En de dieven rijden voor ons uit! Ik zat ze achterna! Nu kunnen ze ontsnappen!”
„Luister,” zei de ene agent. „DIT is de gestolen Buick. Met een New York-nummerbord en een vlaggetje op het rechterspatbord.”
„Dat wéét ik,” riep Arie wanhopig. „Ik verraste de dieven in het bos, terwijl ze met de wagen aan het knoeien waren, en dreef ze op de vlucht…..”
Beide agenten staarden hem van weerskanten aan:
„Haha!” lachte de een. „Hohoho,” lachte de ander. „JIJ dreef ze op de vlucht? Hoe?”
„Met zijn sproeten, natuurlijk,” zei de andere agent grijnzend. „Luister, broer. Heb je een rijbewijs?”
„Nee,” zei Arie, „maar”...
„... Maar je bent wèl gek op autorijden, hè?” vulde de andere agent aan. Hij knikte tegen zijn collega; voor Arie langs.
„Allicht,” zei de andere veelbetekenend. „Hij had zin in een gratis autoritje. Ga maar eens achter dat stuur vandaan, broer, en laat ik je eens volgens de regelen der kunst naar het bureau rijden.”
„O best!” zei Arie, met een dikke stem van kwaadheid. „Wacht maar tot dit zaakje is uitgezocht. Dan staat er een potje voor je te vuur. Je laat een koppel autodieven ontsnappen.”
„Een roodharige bengel in de hand is beter dan een koppel autodieven in de lucht,” grinnikte de agent, schoof achter het stuur en schakelde in. „Dit staat vast: zonder rijbewijs mag jij geen wegen onveilig maken.”
Daar had Arie niet van terug.

* *
*

Om drie uur die nacht was de zaak uitgezocht. Een patrouille per motor was
naar de caravan gezonden om te proberen dáár of in het bos Bob Evers op te sporen. Ze hadden hem gevonden ook. De drie jongens, met alle papieren en rijbewijzen, waren nu op het bureau verzameld en de inspecteur van politie had de overtuiging dat het allemaal precies zo was gelopen als Arie had verteld. Hij zat er eigenlijk een beetje mee in. Hij was een heel geschikte en verstandige inspecteur en hij zat wat aan zijn snor te plukken.
„Tja... Zuiver wettelijk gezien mocht je zonder rijbewijs natuurlijk niet op de weg komen. Zelfs niet om autodieven te achtervolgen...”
„Tja…zuiver wettelijk”... zuchtte Jan Prins.
„En mijn agenten hadden volkómen gelijk,” ging de inspecteur voort. „Er worden zóveel auto's gestolen door opgeschoten jongens voor een plezierritje.... Dan laten ze die ergens staan en smeren hem. Het is jammer. Als je ons dat nummer van die andere wagen had kunnen geven, konden we ze beslist knippen.”
Arie was kwaad en bleef kwaad:
„Laat ons nu alsjeblieft teruggaan,” zei hij „Soedah!”
„O.K.” zei de inspecteur.

 WAT ER TOT DUSVER GEBEURDE

Jan Prins, met de dikke, sproetige Arie Roos en de Amerikaanse jongen Bob Evers moeten voor een rijk Amerikaans autofabrikant, die haastig naar de U.S.A. terug moet, diens nieuw model caravan bij een vriend in Nice gaan afleveren. Een vreemde man bespioneert de jongens en zij vermoeden dat hij de constructieplannen van de caravan wil stelen. Zij kamperen bij Den Bosch en te middernacht wordt de Buick gestolen. Arie vindt de dieven in het bos bezig aan de Buick te knoeien. Zij vluchten in een andere auto. Arie zet hen na, maar omdat hij in de gesignaleerde, gestolen Buick rijdt, pikt de politie hem op de Tilburgse weg op voor hij het nummer van de wagen der dieven heeft kunnen opnemen. Op het politiebureau blijkt natuurlijk hoe de zaak in elkaar zit en de jongens kunnen gaan.

IX
DE TOCHT WORDT VOORTGEZET

De Buick suisde terug over de Tilburgseweg; Jan Prins aan het stuur met zijn rijbewijs in zijn zak, voor het geval er nog een Rijkspatrouille niet zou weten dat het alarm voor deze Buick was ingetrokken en hen opnieuw wilde arresteren.
„Well, well,” zei Bob achterin. „Ik moet zeggen dat jullie Hollandse politie met een snelheid werkt die de Amerikaanse evenaart. Arie had zich nog niet goed en wel op de weg vertoond of hij was al de klos ook. Haha!.... Die Arie!”
Arie was nog steeds nijdig en wenste niet te lachen:
„Nog één minuut en ik had hun autonummer gehad!”
Jan Prins, over de weg turend en uithalend voor een vrachtauto, zei peinzend:
„Ik zou nu wel eens willen weten waarom ze deze wagen eigenlijk hebben gestolen.”
„Ze deden er iets aan,” zei Arie. „Aan het reservewiel zaten ze te knoeien.”
„Ze wilden een wiel stelen,” besliste Bob.
„Nee, want ze draaiden het vast in plaats van los.”
Jan Prins mompelde:
„Ik heb dat wiel bekeken, terwijl jij binnen ruzie maakte met de politie. maar er is niets aan te zien. Het is een gewoon Buick reservewiel. Het wiel dat er op hoort te zitten.”
„Misschien waren ze van plan het te stelen, maar bedachten ze zich.”
„Ik vind het helemáál een rare historie,” bromde Arie. „Ik durf er mijn dikke kop onder verwedden dat die Amerikaan, die de zaklantaarn vasthield, dezelfde vent was die we op de kade zagen.” ·
„Asjeblief,” zei Bob, met een stem of hij inééns wakker werd. „Waarom heb je ons dat niet éérder verteld?”
„Had dat enig verschil gemaakt?” „Nee -- maar dat is het interessantste van je hele verhaal.”
Jan Prins grinnikte:
„Het interessantste vind ik die mep die Arie hem tussen zijn ogen gaf met zijn eigen zaklantaarn.”
„Jij bent te bloeddorstig,” besliste Bob.
„Maar luister, jongens: als die ene dief de Amerikaan is, die ons op de kade volgde en later in de motorboot, dan kun je er duvel op zeggen dat we hem nog wel vaker zullen ontmoeten. Hij wil iets van ons.”
„Maar WAT dan in vredesnaam?”
Jan schakelde terug, wachtte achter een geparkeerde auto tot een tegenligger voorbij was, en reed op: „Als het hem erom te doen is, de constructie van de caravan uit te vissen, voor een concurrerend autofabrikant of zoiets, ……..dan schiet hij er weinig mee op, de Buick te stelen. Er zijn honderdduizenden van deze Buicks.”
Bob wuifde met één hand en gaapte:

„Ik weet het óók niet hoor. Maar we komen er wel achter. Ogen open houden onderweg. Er is wat op til. Naar huis –- naar koffie en naar bed!”

* *
*

Het was vier uur vóór ze hun koffie op hadden, in hun pyjama's waren gedoken en in hun kooien lagen. Het laatste wat Prins hoorde was de stem. van AFN-Berlin op het radiootje in Bob's kooi:
„This is the Duke Ellington Show.....”
Toen viel hij in slaap; dwars door het zingen van Kay Davis heen.

* *
*

Zoals gewoonlijk was Jan Prins het eerst wakker de volgende morgen -- om kwart vóór negen. Arie Roos sliep altijd als een os en Bob was ook geen vroege vogel.
„Hei -- Bob! Arie! Lui, rossig zwijn! Sta op en zwemmen!”
Vijf minuten later plonsden ze in het spiegelgladde water van de IJzeren Man. De zon stond al vrij hoog, maar het water was heerlijk koel.
„Ik heb nog liggen nadenken gisteravond, vóór ik in slaap viel,” zei Arie Roos, kringetjes zwemmend in het water.
„Alwéér een smoes voor dat lange geslaap,” zei Jan. „Of je nu denkt of niet, Arie --……”
„In ernst,” zei Arie. „Als Bob denkt dat die Amerikaan ons volgt om een of andere reden –- hoe heeft die vent dan ontdekt waar we ergens kampeerden?”
„Heel eenvoudig,” zei Jan. „Door ons te volgen.''
„Mis,” verklaarde Bob. „Ik heb niet voor niets op dat achterbalkon gezeten gisteren. Géén auto heeft ons gevolgd. Amsterdam--Utrecht niet en Utrecht--Den Bosch niet.”
Jan Prins hief wanhopig zijn handen naar de strak-blauwe lucht, ging borrelend onder en kwam weer boven:

„De één heeft een smoes voor laat opstaan: omdat hij denkt. De ander zit de hele dag op het achterbalkon te lezen, want hij moet kijken of we niet gevolgd worden. Als ik nu nog een smoes bedenk, zitten we over een week nóg op dezelfde plaats.”
„Er zijn slechtere plekken,” mompelde Arie.
„Ga je ontbijt verzorgen, luie kok!” brulde Jan.
Arie grinnikte en zwom naar de kust.

* *
*

Als bij stilzwijgende afspraak werd er daarna niet meer over de Amerikaan met de slappe hoed gesproken. Ze aten haastig gebakken eieren, brood van de vorige dag en dronken veel koffie, en om half elf rolden ze Den Bosch binnen. Prins bleef op de wagen passen en had handen vol werk om nieuwsgierige bengels er van te weerhouden op en onder de caravan te klauteren, terwijl Bob met Arie inkopen deed. Bob was alleen bruikbaar voor het dragen van zakken eieren en het onder zijn armen klemmen van broden, want niemand in de winkels verstond zijn Hollands-met-Amerikaans-accent. Daarna reden ze naar de garage om het reservewiel op te halen. Toen ze stopten kwam de monteur al aanwandelen; het wiel als een hoepel naast zich rollend.
„Hier is-ie. Pico-bello voor mekaar.”
Er lag een splinternieuwe band om.
„Hé -- wacht eens!” zei Jan. „Deze Buicks hebben banden met witte zijkanten. Dat is een gewone zwarte band!”
De monteur begon een sigaret te rollen: „Er zijn in heel Brabant geen banden met witte zijkanten te krijgen. Misschien ergens in Amsterdam, bij de speciale importzaken. Hier hebben we ze niet.”
„Dà's een bak,” zei Jan, naar het wiel starend. „Fraai gezicht is dat! Dan moet die knaap uit Eindhoven rondrijden met drie witte banden en één zwarte.”
„Rijdt altijd beter dan drie volle banden en één lekke,” zei de monteur droog.
„O.K.” zei Jan. „Niets aan te doen. Schroef dat reservewiel even op zijn plaats, wil je? En heb je de kapotte band bewaard?”
De drie jongens gingen even een blokje omwandelen in de hete zon, want Bob wilde een pakje shag kopen. Voor Bob was winkelen in Holland een groot vermaak. Hij kreeg van Jan een tabaksbon en daarmee en met een gulden kocht hij een pakje shag en wat vloeitjes.
„Bai ons in Amerrika kraig je alles zo mhar,” zei hij. „Diet ies zoo rahr en inkewikkeld.”
„Bai jou in Amerrika....” zei Arie schamper. „Jullie hebben geen Moffenbezetting gehad. Jij vindt winkelen met een bonnetje en een gulden leuk, hè? Wacht maar tot je hier moet wonen en je tabaksbon op is. Dan gaat de lol er wel af!”
Bob ging buiten, op straat, een sigaret staan rollen en grinnikte:
„Volgende zomer moeten jullie bai mai in Cincinnati komen in je vacantie.”
„O.K., broer,” zei Jan. „Daar zit je aan vast.”·
Ze gingen terug naar de garage. Het wiel zat op zijn plaats. De kapotte band lag in de bergplaats; achterin. Jan betaalde uit de reiskas en de caravan begon te rollen, nagestaard door het gehele garagepersoneel en vijftien man op straat. De jongens hielden alle gordijntjes van de trailer dicht en de deuren op slot, zodat niemand er in kon loeren om te zien hoe hij geconstrueerd was. Bob zat weer op het achterbalkon, een Saturday Evening Post lezend en tegelijk de weg in de gaten houdend. Arie zette aardappels op in de kombuis. Jan zat achter het stuur. Ze wilden die dag de Belgische grens over en overnachten in de bossen bij Antwerpen of Brussel. Maar ze moesten eerst naar Eindhoven om hun wiel weer om te ruilen.

* *
*

 WAT ER TOT DUSVER GEBEURDE

Jan Prins met de dikke, sproetige Arie en de Amerikaanse jongen Bob Evers moeten voor een rijke Amerikaanse autofabrikant, die haastig naar de U.S.A. terug moet, diens nieuw model caravan bij een vriend in Nice gaan afleveren. Een vreemde man bespioneert de jongens en zij vermoeden dat hij de constructieplannen van de caravan wil stelen. Zij kamperen bij Den Bosch en te middernacht wordt de Buick gestolen. Arie vindt de dieven in het bos bezig, aan de Buick te knoeien. Zij vluchten in een andere auto. Arie zet hen in de Buick na, maar omdat die als gestolen gesignaleerd is, pikt de politie hem met loeiende sirenes op, voor hij het autonummer der dieven kan opnemen. Onder weg hebben de jongens aan iemand uit Eindhoven, die ook een Buick reed, en zonder reservewiel een lekke band kreeg, een van hun eigen reservewielen geleend. Dat gaan zij nu terughalen.

X.

NIEUWE MYSTERIËN!

Op de Markt in 's-Hertogenbosch is een hotel dat „Centraal” heet. Het heeft een verhoogd terras met balustrade, waarop het heel prettig zitten is. Op de ochtend dat de drie jongens met hun caravan naar Eindhoven op weg gingen, zat daar een man in een lichtgrijs, typisch Amerikaans, gabardine pak achter een kopje koffie. Elke vijf minuten keek hij op naar de klok van het stadhuis aan de overkant van de Markt. Dat was geheel onnodig, want hij had een prachtig, schokproof polshorloge aan. Het voortdurende kijken verried echter zijn ongeduld.
Om kwart vóór elf kwam een taxi aanstuiven en stopte voor het terras. Er kwam een hijgende en zwetende man uit.
„Wachten,” beval hij, en rende de hardstenen trap van het terras op. De Amerikaan wenkte hem. De hijgende man plofte neer.
„Bier!” zei hij.
„Nieuws?”
„Ik heb ze voortdurend in de gaten gehouden. Drie keer van taxi verwisseld om niet in de gaten te lopen. Ik heb informaties opgepikt in een winkel waar ze shag hebben gekocht en in een andere waar ze eieren kochten. Ze gaan vandaag nog de Belgische grens over, maar ze moeten eerst nog naar Eindhoven om een wiel af te leveren.”

De Amerikaan schoot overeind of hij door een wesp gestoken was.
„Een WIEL af te leveren? Wàt voor wiel? Waarom? Bij wie?”
Een ober bracht een glas schuimend bier. De ander dronk eerst, en wenkte zijn metgezel kalm te blijven.
„Take it easy. Niks aan de hand. Ik heb die garagemonteur een paar gulden gegeven. Gisteren, onderweg, hebben ze een wiel uitgeleend aan een andere Buick, uit Eindhoven, die met een lekke band stond. Die band hebben ze in de garage laten repareren en die gaan ze meteen in Eindhoven weer omruilen.”
De Amerikaan kauwde op zijn onderlip.
„Kallem, kallem,” zei de ander verbaasd.
„Wat kan je een wiel schelen?.....”
„Hou je neus uit mijn zaken,” snauwde de lange Amerikaan, zenuwachtig een cigaret opstekend. „Wat is hun route?”
„Eindhoven eerst. Van Eindhoven over de grens naar Antwerpen: Ze willen eigenlijk vandaag Brussel halen, maar er is kans dat ze ergens tussen Antwerpen en Brussel kamperen.”
De Amerikaan haalde een A.N.W.B. autokaart uit zijn zak en volgde met zijn vinger de route.
„Wat een gekke omweg. Brussel rechtstreeks is korter.”
De Hollander veegde het bierschuim van zijn lippen en haalde de schouders op.
„Die kleine dikke met de sproeten wilde met alle geweld Antwerpen aandoen. Ze hebben tòch tijd genoeg.”
De Amerikaan bromde wat onverstaanbaars, tuurde weer naar de kaart en knikte.
„Is die taxi vrij?”
„Je kunt haar de hele dag krijgen. Als je maar betaalt.”
„Geld speelt geen rol. Hoe lang geleden zijn ze naar Eindhoven vertrokken?”
„Kwartier geleden.”
„Rijden ze hard?”
„Zelden meer dan vijftig.”
De Amerikaan monsterde de taxi, die voor het terras in de heldere zonneschijn stond te wachten. Het was een nieuwe Oldsmobile.
„Halen we makkelijk in. Kom mee. Ze kennen deze taxi toch niet, hè?”
„Uitgesloten.”
„Okay.”
Vijf minuten later stoof de Oldsmobile-taxi met een vaart van negentig kilometer de Vughterweg over, trachtend de caravan in te halen.

* *
*

Intussen zat Bob Evers op het achterbalkon van de kampeerwagen, met zijn voeten weer op de aluminium rail; één oog op wat hij las en één oog op wat er op de weg achter hem reed. Jan, achter het stuur, hield er een gangetje in van om en bij de 50 kilometer, zodat bijna alle verkeer hen inhaalde. Hoe Bobbie ook oplette -- hij zag niets verdachts. Geen spoor van een wagen die hen volgde.-- Bij de Bata-fabrieken in Best, niet ver voor Eindhoven, kwam een Oldsmobile-taxi hen met een flinke vaart achterop en passeerde. Bob schonk de taxi zelfs geen tweede blik.
Maar de gedragingen van de taxi, daarna, waren merkwaardig. De wagen suisde door tot het begin van Eindhoven. Daar boog de Amerikaan, die achterin zat, zich plotseling naar voren en tikte zijn metgezel, naast de
chauffeur, op de schouder. Hij zei in het Engels:
„Zeg de chauffeur dat hij ons bij een telefooncel moet afzetten.”
Zijn metgezel haalde even de wenkbrauwen op, maar bracht de order aan de chauffeur over, die knikte. Honderd meter verder stopte hij bij een Rijkstelefooncel. De Amerikaan betaalde en gaf een ruime tip. De chauffeur reed terug naar Den Bosch,
„Ga die cel in en bestel dringend een nieuwe taxi,” was de volgende order.
De Amerikaan bleef op de trottoir band staan, een sigaret rokend, terwijl zijn metgezel opbelde. Vijf minuten later kwam een rode taxi aanrollen. Zij doken er in.
„Ik wacht op een vriend van me die hier passeren moet,” zei de Amerikaan. „Leg de chauffeur uit dat hij in een zijstraat moet wachten tot die vriend in zijn caravan passeert. Ik wil hem verrassen.” De chauffeur snapte het. Het liet hem ook steenkoud, zolang bij maar betaald werd. Hij reed de eerste zijstraat in, en de wacht begon.
Tien minuten later kwam de Buick aanrollen, de roomwitte caravan achter zich aan.
„Volgen op een behoorlijke afstand!” was de order.
Bob, achter op het balkon zittend, kon weer niets verdachts ontdekken. Een Eindhovense taxi was iets volkomen normaals in Eindhoven. De Amerikaan die hen volgde was geslepen! Als hij maar vaak genoeg van auto of taxi verwisselde, zou hij heus niet in de gaten lopen!
En zo kwam het, dat Bob Evers, toen de caravan voor het hun opgegeven adres op de Stratumse Dijk stopte, bereid was te zweren dat geen mens hen van Den Bosch af had gevolgd.

* *
*

De voordeur zwaaide open op het ogenblik dat zij stopten, en het meisje Sanders kwam naar buiten.
„Kom gauw binnen -- we hebben met koffie op jullie gewacht.”
„Dat is vreselijk aardig van u,” zei Jan, van achter het stuur. „Maar mogen we het kort maken? We moeten vandaag nog de grens over.”

„Maar jullie hebt ons zó vlot geholpen!.... Je moet minstens even binnenkomen.”
Jan kwam achter het stuur vandaan. „Kijk eens....” begon hij.
De oude heer Sanders kwam de deur uit. Hij woonde in een groot, oud huis met een hardstenen pui. Er was een tuin naast met een groot hek en een grintoprit voor auto's.
„U bent de man die ik zoek,” zei Jan. „Kijkt u eens, mijnheer Sanders.” –-Hij legde zijn hand op het reservewiel. „Er is in heel Den Bosch geen band te krijgen met witte zijkanten. En uw band laten vulcaniseren kost dagen! We hebben toen, om uw wiel een gewone, zwarte Good-Year-band laten leggen.”
„Mijn hemel!” zei de oude heer. „Dàt is me wat!....”
Hij begon zijn kin te wrijven en zag er ontsteld uit. Jan en Arie begrepen er niets van, keken elkaar aan en toen Yettie.
„Hoe kan ik me nu op straat vertonen met drie witte en één zwart wiel?” riep de oude heer. „Hoe kàn dat nu? Yettie – hoe moet dat nu?”
„Kom, paatje,” zei het meisje, met een knipoog naar de jongens... „Wat geeft dat nu....een wiel is een wiel, en....”
„Dat geeft wel!” zei de oude heer driftig, „dat geeft een hoop. Het is géén gezicht! Het is een schandaal! Drie witte banden en één zwarte en....”
Arie begon te lachen, maar smoorde zijn proest. Yettie vermaande haar lastige vader: „In plaats dat u deze jongens nu bedankt dat ze ons zo aardig hebben geholpen....”

De oude heer Sanders was geheel ontdaan bij de gedachte dat hij met drie witte banden en één zwarte zou moeten rijden

 WAT ER TOT DUSVER GEBEURDE

Jan Prins met de dikke, sproetige Arie Roos en de Amerikaanse jongen Bob Evers moeten voor een rijke Amerikaanse autofabrikant, die haastig naar de U.S.A. terug moet, diens nieuw model caravan bij een vriend in Nice gaan afleveren. Een vreemde Amerikaan bespionneert de jongens en zij vermoeden, dat hij de constructieplannen van de caravan wil stelen. Zij kamperen bij Den Bosch en te middernacht wordt de Buick gestolen. Arie vind de dieven in het bos bezig aan de Buick te knoeien. Zij vluchten in een andere auto en ontsnappen. Onderweg hebben de jongens aan Sanders uit Eindhoven, die ook een Buick reed, een reservewiel geleend, daar hij, zonder reservewiel, een lekke band kreeg. Dat wiel willen ze de volgende dag terughalen, maar Sanders heeft er bezwaar tegen een band te krijgen die zwart is, want zijn Buick heeft witte banden.

XI
(geen titel)

De oude heer Sanders bleef koppig op zijn stuk staan. Het was duidelijk dat hij een van die oude heren was met een rare knoop in hun hoofd. Heel geschikt, maar op een bepaald punt een beetje knetter.
„Is ook aardig van de jongens. Héél, héél aardig. Ik ben jelui erkentelijk, jongelui. Zeer erkentelijk. Yettie, zeg hun hoe erkentelijk ik ben.”
Yettie, die de eigenaardigheden van haar papa best scheen te kennen, boog met een lachje, en, zei:
„Papa is jullie zeer, zéér dankbaar, jongelui.”
Jan Prins en Arie bogen diep terug, met ernstige gezichten:
„Wilt u onze complimenten aan uw vader overbrengen en zeggen dat het ons een feest was, hem van dienst te zijn?”
De oude heer stond nog steeds zijn kin te wrijven en naar het reservewiel te kijken.
„Eén zwarte band….. Zwarte band! onmogelijk! Ik móét een witte band hebben. Een wagen met drie witte en één zwarte band! Komaan komaan. Het is als een hond met een mank poot.”
Het begon Jan te vervelen. Hij zei:
„Luister mijnheer Sanders. U kunt uw eigen witte band weer terugkrijgen, maar dan moet u hem laten vulcaniseren en dat kost dagen.”
„Uitgesloten, uitgesloten!” riep de oude heer. „Ik heb mijn wagen dagelijks nodig, en....”
Bob Evers had grinnikend staan luisteren. Arie snapte best, waarom Bob zo grinnikte. Amerikanen waren veel vlotter. Voor Bob was deze oude Hollandse heer met zijn rare manieren een soort van circusfiguur.
„Listen,” zei Bob ineens, een beslissing nemend op snelle, Amerikaanse manier, „Zeg hem dat hij ons andere reservewiel kan krijgen en houden. Dat heeft een witte band. Wij houden het zwarte wel. Maar hij betaalt de band natuurlijk.”
Jan trok Bob aan zijn mouw en nam hem mee naar de andere kant van de auto. Daar zat het tweede reservewiel van de Buick, waar nog steeds de originele, witte band om zat.
„Vindt Graham dat goed? Dan heeft bij één zwarte reserveband.”
„Kan Graham wat bommen. Die heeft tienduizenden witte banden in zijn opslagplaatsen.”
„Maar waarom, beste Bob, laat je de ouwe heer ons wiel niet houden dat nu om zijn Buick zit? Dat heeft óók een witte band.”
Bob legde zijn hand op het reservewiel.
„Omdat, waarde Jan, dit wiel op een of andere manier een beetje geschramd is geraakt. Er is hier en daar wat lak af. Ik denk dat straatvlegels erop hebben staan slaan met een stuk ijzer.”
„Verduiveld, ja!” zei Jan, zich bukkend. „Er is hier en daar blauwe lak af!” -- Hij knipte met zijn vingers. -- „Kan dat niet vannacht gekomen zijn, toen die dieven ermee bezig waren?.....”
Bob klakte met zijn tong:
„Natúúrlijk!….. Hoewel het me een raadsel is wat ze met dat wiel wilden. Maar ja, als die rare Sanders dit wiel wil hebben, is het mij best, Laten we het losschroeven.”
Met een vleugelspanner hadden ze het wiel in een ommezien los van zijn bouten. Bob rolde het om de Buick heen.
„Alstublief, mijnheer Sanders …..” zei hij, met zijn Amerikaans accent. „Kunnen we u een plezier doen met deze witte band? Die hebben we over. Dan ruilen we hem om.”
Sanders was als een kind zo blij. Hij aaide de band, klopte Bob op zijn schouder, hupte voor hen uit naar de garage en begon te brullen:
„George! George!”
Een forse chauffeur, in rijbroek en een legershirt, kwam uit de garage te voorschijn.
„George -- hier is een nieuw wiel. Een witte band. Ruil om met dat wiel dat ik gisteren geleend heb. Direct klaar!”
„Best,” zei George onverstoorbaar en rolde het wiel de garage in. Het was duidelijk dat hij aan rare orders gewend was zonder te vragen waarom ze raar waren. Als de oude Sanders hem had gezegd de motorkap groen te verven had hij het waarschijnlijk onmiddellijk en zonder sputteren gedaan.
„Kom nu mee,” zei Sanders. „Kom mee, jongens, en laten we afrekenen en drink een kop koffie. Ik ben jullie zeer dankbaar.”

* *
*

Met dat al was het drie uur in de middag, vóór ze met hun caravan Eindhoven uit rolden.
„Tijd met hopen,” zei Arie tegen Bob. Ze stonden samen op het achterbalkon, een sigaret rokend en keken naar de beschaduwde weg, die naar het Zuiden voerde, naar de Belgische grens.
„Zeg Bob -- let je nu nog steeds op of we niet gevolgd worden?”
Bob drukte zijn sigaret uit tegen de onderkant van de rail:
„Ik ben koppig. Ik blijf kijken.”
„Wel -- geluk er mee,” zei Arie. „Ik ga vast sla klaarmaken voor vanavond. En zou jij, eeuwige wachtpost, misschien die weg vijf minuten lang alleen kunnen laten en me helpen afdrogen?”
„Ik ben steengoed in afdrogen,” zei Bob. „Maar niet meer dan één keer per dag.”

* *
*

Tien kilometer bezuiden Eindhoven werden zij ingehaald door een taxi, die hen in volle vaart passeerde. Bob gooide er achteloos een peuk naar, maar hij zou vast en zeker niet zo achteloos zijn geweest, als hij het gezicht had kunnen zien van de man die achterin zat, verborgen achter een opengespreide krant: de lange Amerikaan.... met de slappe hoed!

* *

*

* *
*

De Belgische grens werd zonder veel moeite gepasseerd. De douane keek wel wat vreemd, dat drie jongens op pad waren met een zo dure combinatie van auto en caravan, maar alle papieren waren in orde; dat had Graham allang in orde laten maken; dus bepaalden ze zich er toe eens door een paar kasten en laden te neuzen of er geen contrabande aan boord was. Die was er niet en ze konden verder.

„Hoera! De eerste grens voorbij!” riep Arie en wuifde tegen de douanebeambten.
„Nu eerst Turnhout en dan Antwerpen.”
„Ik heb gehoord dat je in België van alles kunt kopen,” zei Bob.
„Kun je ook,” zei Arie droog. „Tegen Belgische francs. Wil je iets aanschaffen?”
„Sigaretten,” zei Bob. „Als we met dat pakje shag toe moeten tot Nice toe…..”
„Dat is waar, ja,” zei Arie geschrokken.
„Daar heb ik helemaal niet aan gedacht! En in Frankrijk is de tabakstoestand helemáál huilen! Dan moeten we als de hazen een paar guldens wisselen in een of ander cafeetje hier langs de grens. Dat doet iedereen zowat hier.”
Hij rende de kampeerwagen in en ging naar de telefoon:
„Hé Jan -- stop bij een of ander café! We moeten ping-ping zien te wisselen.”
Jan knorde een antwoord en Arie hing op. Drie minuten later gleed de caravan tot stilstand bij een klein cafeetje zoals er zoveel staan langs de weg naar Turnhout.
Er was een soort garage bij met een benzinepomp en een schuur waarin blijkbaar een bioscoop werd gehouden.
„Ik wil een Coca Cola," zei Jan, haalde de sleutels uit het slot en kwam achter het stuur vandaan. Arie, Bob en Jan gingen samen naar binnen. Er stond een taxi voor de deur: een Nederlandse taxi met een Noord-Brabant-nummer. Binnen zat een chauffeur achter een glas donker bier. Hij staarde hen aan met half open mond -- hief zijn glas en hield het halverwege zijn lippen stil in de lucht. Op dat ogenblik ging de deur naar het toilet achter in het café, open en twee mannen kwamen binnen. De eerste was kort en had zandkleurig haar. De ander had een licht Amerikaans gabardinepak aan en een slappe hoed op. Hij sprak nog Amerikaans toen hij binnen kwam, maar stopte toen hij de drie jongens zag.
„Onze Amerikaan!” liet Arie zich ontvallen.
Het volgende moment had de Amerikaan zijn zelfbeheersing terug. Hij liep nonchalant naar buiten, zei: ”Betaal jij, wil je?” en ging in de taxi zitten. Een halve minuut later stoof de taxi met haar twee passagiers weg -- richting Turnhout!

 WAT ER TOT DUSVER GEBEURDE

Jan Prins met de dikke, sproetige Arie Roos en de Amerikaanse jongen Bob Evers moeten voor een rijke, Amerikaanse autofabrikant, die haastig naar de U.S.A. terug moet, diens nieuw model caravan bij een vriend in Nice gaan afleveren. Een vreemde Amerikaan bespionneert de jongens en zij vermoeden, dat hij de constructieplannen van de caravan wil stelen. Zij kamperen bij Den Bosch en te middernacht wordt brutaal de Buick gestolen. Arie vindt de dieven in het bos bezig aan de Buick te knoeien, maar zij weten te ontkomen in een eigen auto. Onderweg hebben de jongens een wiel geruild met Sanders uit Eindhoven, die een lekke band kreeg en geen reservewiel bij zich had. Zij passeren de Belgische grens en willen sigaretten kopen in een Belgisch café. Daar binnenkomende ontmoeten ze onverwacht de verdachte Amerikaan, die schrikt, maar dan haastig vertrekt in een Hollandse taxi -- richting Turnhout.

XII

NOG MÉÉR MYSTERIËN!

Door het raam van het cafeetje keken de drie jongens de vertrekkende taxi na.
„Alsjeblieft!” zei Bob. „Geloven jullie nu NOG dat het toeval is en dat die vent niet achter ons aan zit?”
Arie krabde zijn roodharig hoofd en Jan Prins keek nadenkend.
„Het begint er allemachies raar uit te zien,” gaf hij toe. „De vent schrok absoluut toen hij ons zag en hij smeerde 'm als de hazen. Had er beslist geen ogenblik op gerekend dat wij hier zouden stoppen.”
„Maar wat wil de vent van ons?”
„Arie kidnappen om zijn mooie sproeten.”
Arie schopte opzij en tegen Jan's enkel. Jan ging met keurige precisie op Arie's tenen staan. Arie gaf een krijs.
„We weten nu tenminste dat er iemand op ons spoor zit als een bloedhond,” zei Bob. „En we weten de truc die hij toepast. Dáárom zag ik niet dat we gevolgd worden! Hij neemt in elke plaats een taxi, rijdt ons voorbij, en wacht ons op als we de volgende stad binnenkomen. Linke jongen.”
„Toch moet hij van goeden huize komen wil hij ons te slim af zijn,” verklaarde Jan Prins. „Arie koop sigaretten. In Antwerpen zullen we hem wel afschudden.”
Bob zei:
„Pah! Dan pikt hij ons in Brussel weer op. Of in Namen. Hij was natuurlijk met Graham en mij op de boot en we hielden onze plannen niet geheim. Hij weet heus wel dat we via Brussel en Parijs op weg zijn naar Nice.”
Arie ging naar de toonbank, begon een onderhandeling over wisselen van Hollands geld en kocht cigaretten.
„Ach wat,” zei Jan tegen Bob. „Laat die vent de heebie-jeebies krijgen. Laat hij ons rustig volgen. Knappe knaap, nu we gewaarschuwd zijn, als hij kans krijgt één blik in die caravan te werpen. Laat staan de constructie na te gaan. Daar komt nog héél wat meer voor kijken dan alleen even loeren. Dat kost uren, om niet te zeggen dagen, van meten en tekenen."
Arie kwam terug met cigaretten.
„Klaar jongens? Rollen dan!”

* *
*

Ze rolden verder; stopten, om nog wat groenten in blik en brood te kopen -- kochten appels en peren langs de weg -- sloegen een kist Coca Cola in -- en arriveerden in Antwerpen vroeg in de avond.
„Hier is je dierbare Antwerpen,” zei Jan grinnikend. Hij had gestopt en Arie en Bob waren naar voren komen lopen.
Ze zagen de torens van Antwerpen tegen de lucht afsteken.
„Wat heeft Arie toch een rare liefde voor Antwerpen,” zei Bob. „Waar komt dàt vandaan?”
Arie mompelde iets en wandelde terug naar de caravan. Jan begon te lachen:
„Die gekke Arie kreeg eens herrie met zijn vader. De meeste jongens in Holland hebben dat zo af en toe wel eens en dan lopen ze weg naar zee. Dat proberen ze tenminste, maar meestal lukt het niet, want de politie pakt ze in hun kraag, of ze komen met hangende pootjes terug naar huis als hun geld op is. Maar dat was niks voor Arie, want zijn vader heeft een zeeschepenrederij, zoals je weet, en Arie was van jongsafaan opgegroeid tussen schepen, dus die wilde wat nieuws. Hij had boeken gelezen over het Vreemdelingenlegioen en hij had gehoord dat je daar in Antwerpen zonder moeite voor kon tekenen. Dus Arie op de fiets naar Antwerpen en naar het Franse Gezantschap. Maar die zeiden hem dat dat niet ging; werven op Belgisch grondgebied voor het Franse leger was ronselen. Dus Arie moest eerst de Franse grens over -- dan ging het zonder moeite. Maar die gekke Arie had alleen maar papieren voor België -- een Bewijs van Nederlanderschap was toen genoeg -- en géén pas voor Frankrijk. Hij bleef één dag in Antwerpen rondzwalken om uit te prakkizeren wat hij nu wel doen zou. Hij had geld meegenomen voor tien dagen eten. Maar je weet hoe Arie eten kan! Van al dat fietsen kreeg hij zo'n verschrikkelijke honger dat hij in twee dagen bijna al zijn geld had opgevroten.....”
„Hahaha!” lachte Bob. „Hahaha! Om je een aap te lachen!”
„Toen kreeg Arie een lekke band. Het begon te regenen en toen was zijn geld op óók en hij wist niks anders te prakkizeren dan teruggaan naar Holland, de grens over, om te proberen bij zijn oom wat geld te lenen.”
„Natuurlijk, ja. En een pas te krijgen.”
„Die Arie wou 's nachts clandestien de grens over sluipen..”
„Hahaha! Hij is zo dik dat-ie vast ergens tegenop was gebotst.”

Het begon te regenen en hij kreeg een lekke band

„Nou -- hij kwam 's avonds rammelend van de honger en doornat van de regen bij zijn oom in Tilburg om geld te lenen. Hij had een heel mooi verhaal klaar, maar dat hielp niet veel, want zijn oom was natuurlijk al lang door vader Roos opgebeld en wist dat Arie was weggelopen. En die oom was overste bij de cavalerie en die maakte korte metten. Die pakte Arie meteen in zijn nekvel en sloot hem op in het kolenhok en zette er een cavalerist vóór om te zorgen dat Arie niet wegliep. De volgende dag kwam zijn vader hem ophalen. Maar Arie heeft van dat avontuur altijd een liefde voor Antwerpen overgehouden….”
Arie was nijdig dat Bob zo verschrikkelijk lachte toen hij in de caravan terugkwam.
„Kom toch op het balkon staan,” nodigde Bob hem uit. „Moet je Antwerpen niet zien? Al die bakkerswinkels waar je broodjes hebt gekocht..”
Arie klapte nijdig de deur van de kombuis achter zich dicht en wilde helemaal niet meer antwoorden. Bob zat in de woonkamer van de caravan uit het raam te kijken en telkens als hij een bakkerij of een winkel met worsten zag; riep hij Arie:
„O, Arie! Worsten!.... En daar is een aanmeldingsbureau voor het Vreemdelingenlegioen!... Luister eens! -- Weet je dat ze bij de Zouaven gèk zijn op soldaten met sproeten? Die zijn reuze zeldzaam in het Legioen. Je wordt in géén tijd sergeant!.….”
Toen Antwerpen voorbij was, hield Bob op met grappen maken. Hij ging tafel dekken. Het was nu al vier over acht en de lucht begon al een beetje donker te worden.

* *
*

Zij reden de caravan in het bos, een kilometer of twaalf voor Brussel.

„Dit is België,” zei Jan. „En hier zijn ze in het stelen nog bedrevener dan in Holland.”
„Steek dus de contactsleutel in je zak,” ried Arie droog.
„Dat niet alléén,” verklaarde Bob. „Er liggen twee crics in de caravan. We zetten de achteras van de Buick gewoon op twee crics en ik lach me een aap als iemand vannacht probeert ermee weg te rijden!” Arie en Bob begonnen te grinniken:
„DAT is een beste bak! Dan moest je eigenlijk de sleutels in het slot laten zitten. Ik lach me een kamelenbult als iemand er in sluipt, start en met de achterwielen begint te malen als een hekwielstomer!”
„Ik hou de sleutels tóch maar in mijn zak,” zei Jan „Als de wagen van die crics afvalt, is hij vertrokken óók.”
Bij het licht van zaklantarens zetten ze de Buick op twee criks, zó, dat de wielen juist even boven de grond zweefden. Toen ze klaar waren stond Jan luidkeels te geeuwen:
„We hebben vannacht weinig gemaft. Ik wou vannacht een flinke tuk doen, want morgen hebben we een ruk inééns door naar Parijs.”
„Dan gaan we alledrie pitten,” verklaarde Arie. „Er worden géén radio's gespeeld door Amerikaanse bengels.”
De Amerikaanse bengel meesmuilde wat, maar nam wraak door Arie's pyjama te verstoppen in diens hoofdkussen. Om kwart over elf sliepen ze alledrie.

 Ze zetten de Buick op twee criks

* *
*

Om kwart over een werd Jan Prins wakker: Hij was inééns klaar wakker ook. Hij wist niet waarom, maar iets zei hem, dat een geluid of een voorgevoel hem had gewekt. Hij ging voorzichtig rechtop zitten en spitste zijn oren... Ja! Er was iemand buiten bij de auto!

 WAT ER TOT DUSVER GEBEURDE

Jan Prins met de dikke, sproetige Arie Roos en de Amerikaanse jongen Bob Evers moeten voor een rijke Amerikaanse autofabrikant, die haastig naar de U.S.A. terug gaat, diens nieuw model caravan bij een vriend in Nice gaan afleveren. Een vreemde Amerikaan bespionneert de jongens en zij vermoeden dat hij de constructieplannen van de caravan wil stelen. Terwijl zij bij Den Bosch kamperen, wordt 's nachts de Buick gestolen. Arie vindt de dieven in het bos bezig aan de Buick te knoeien, maar zij weten te ontkomen. Onderweg hebben de jongens een wiel geruild met Sanders uit Eindhoven die een lekke band kreeg. Zij passeren de Belgische grens en ontmoeten in een café weer de mysterieuze Amerikaan die hen ziet, schrikt en hem smeert in een taxi. Zij kamperen de tweede nacht in het bos voor Brussel en midden in de nacht wordt Jan Prins wakker van gerucht.

XIII

EEN VECHTPARTIJ IN DE NACHT

Jan kon kiezen: zelf op verkenning uitgaan of eerst Arie en Bob wakker maken. Bob en Arie sliepen echter samen in het andere vertrek en dat betekende: mogelijk lawaai maken en zeker tijdverlies. Hij zou eerst zelf eens neuzen!
Jan gleed geluidloos uit zijn kooi, terdege oppassende niet door plotselinge bewegingen of door schokken de caravan aan het wiebelen te maken, want dat zou aan de onbekende(n) buiten verraden dat er iemand aan het opstaan was. Jan trok een plusfours aan, maakte de gespen vast om ze niet te doen rinkelen, trok schoenen aan en trok een trui over zijn hoofd….... Als hij nu de schuifdeur naar het balkonnetje maar zonder piepen open kreeg.....
Die schuifdeur liep op kogels en gleed open zonder gerucht. De nacht was warm en donker. Er was geen maan. De Buick stond naast de caravan, dus om iets te kunnen zien moest Jan óf op het balkon gaan staan en om de hoek loeren óf het balkon af en naar buiten. Terwijl hij nog aarzelde, hoorde hij het gedempte geluid van spreken en ook een hees gefluister. Twee of drie man waren er minstens bij de auto! Maar wat voor de drommel deden die kerels daar?
Jan Prins herinnerde zich dat hij de avond tevoren de zwengels van de cricks waarmee ze de Buick hadden opgevijzeld, op de vloer van het woonvertrek had gelegd. Hij nam er een op en woog de lange, stalen staaf in zijn hand. Een geducht wapen!
Met de crick in zijn rechterhand schoof hij weer het balkon op.... en de twee treden af die naar de begane grond leidden. Hij deed één stap..... voelde een ijzeren greep om zijn hals en een stem siste hem toe:
„Geen kik of ik houd je nek dicht tot je buiten westen bent!”
Jan probeerde zijn arm, met de stalen staaf er in, op te heffen en over zijn hoofd heen te slaan naar de man die hem vasthield, maar die had dat in de gaten, bukte en de slag raakte slechts lucht. Jan werd aan zijn hals ruggelings meegesleept naar de Buick. Hij kreeg al tekort aan adem en voor zijn ogen begonnen vurige sterren te dansen. Zijn hand werd slap en hij voelde de stalen staaf aan zijn vingers ontglijden.
Door het gonzen in zijn oren hoorde hij flarden gefluisterd gesprek: deels in het Vlaams -- deels in Hollands:
„..... goed vastbinden en een prop in zijn bek….”
„….. ik let wel op of er nog meer naar buiten komme......·
„…...schieten jullie nu alsjeblief op met die wielen…..''
Jan Prins had zijn mond half open gesperd door de geweldige druk op zijn keel. Een dikke dot poetskatoen werd er in geschoven en een touw werd enkele malen om hoofd en mond gesnoerd. Daarna sleepten ze hem naar een boom vlakbij, zetten hem er ruggelings tegenaan, in zittende houding, trokken zijn armen naar achteren en bonden zijn polsen achter de stam bijeen. Dat was dat.

Jan was gelukkig niet verkouden en door zijn neus kwam zijn ademhaling langzaam weer op gang. Hij schold zichzelf uit voor alles wat lelijk was, dat hij zo onvoorzichtig was geweest Bob en Arie niet eerst te wekken en te waarschuwen. Maar dat was gebeurd.... Nu kwam het er op aan alles te weten te komen wat van nut was. Wat was er eigenlijk aan de hand?
Hij zat ongeveer vijf meter van de Buick af. Zijn ogen waren nu aan het duister gewend. Hij zag één man op wacht staan, vlak bij het balkon; tegen de zijwand van de caravan gedrukt. Twee anderen waren met een zaklantaarn, afgeschermd door een zakdoek, bezig een voorwiel van de Buick te bekijken. Een vierde man kwam om de Buick heen lopen. Hoe schemerig het ook was -- Jan herkende hem onmiddellijk! Hun mysterieuse Amerikaan! Hij voegde zich bij de twee anderen.
„Did you find it?”
„Het is er niet,” was het antwoord.
„Maar het MOET er zijn, voor de duivel!”
„Het IS er niet. Zal ik het niet kennen? Ik ben....”
„Dan hebben die drommelse vlegels er iets mee uitgehaald!....
Wacht eens even. Jij en Pierre blijven hier om te zorgen dat die andere twee daarbinnen geen kunsten uithalen. Ik zal deze eens onderhanden nemen!”
De Amerikaan, met de korte man die hem in Holland al had vergezeld, kwam met grote stappen op Jan af. Een mes flonkerde in het sterrenlicht. Het touw dat Jans polsen bijeenhield, viel weg. Een hand greep Jan in zijn kraag en trok hem op zijn voeten.
„Ga eens even mee, jij!”

Met een man aan elke kant die een arm stevig vasthield werd Jan een meter of honderd een bospaadje opgevoerd. Daar stond een auto klaar, met nog draaiende motor.
Jan merkte op dat deze wagen een Belgisch nummerbord had. En het was geen goedkope wagen ook! Minstens een Lincoln Zephyr. Het wàs een Lincoln Zephyr, zag hij toen de Amerikaan hem achterin schoof en naast hem ging zitten. De wagen begon langzaam te rijden -- op slippende koppeling in de derde versnelling, om geen geluid te maken. Ze reden niet ver – misschien vijfhonderd meter.
„Stop!” beval de Amerikaan. Hij wendde zich tot Jan Prins, en liet het mes zien dat hij gebruikt had om de touwen door te snijden.
„Listen, you. Do you understand English”
Jan knikte. Hij verstond Engels even goed als Hollands.
„That's fine. Dat is prachtig, Nou, luister goed en vergis je niet, want ik heb geen tijd te verknoeien. Er is een wiel van jullie wagen verdwenen. Waar is dat gebleven?”
Er viel een stilte. Jan Prins’ hersens werkten op topsnelheid. Dus dàt was wat die kerels zochten. Een wiel van de Buick. Maar waarom? Wat interesseerde hen een wiel van een Buick?... Om tijd te winnen wees Jan op de dot poetskatoen in zijn mond.
„O.K. Ik zal die prop uit de mond nemen, maar één kik en.... Snappie?”
„Uh-huh,” zei Jan.
De dot poetskatoen werd uit zijn mond getrokken.
„Ik snap er geen steek van,” zei Jan. „en....”
„Dat hoeft ook niet,” was het gesnauwde antwoord. „Jullie hebben een bepaald wiel van die Buick zoekgemaakt ergens tussen Den Bosch en hier. Waar is dat gebleven?”
„Een wiel?.....” Jan probeerde onschuldig te doen. Maar dat ging helemaal niet door. De Amerikaan siste hem toe:
„Listen, vlegel. Ik wéét dat er een wiel weg is. Je had zes wielen met witte banden („White sidewall-tyres” noemde hij het op zijn Engels). Nu heb je vijf witte banden en één zwarte. Maar het gaat mij om de wielen. Er was één wiel bij met wat lak er af gesprongen. Waar is dat gebleven? Ik geef je precies één minuut op mijn horloge…… Als je dan geen antwoord hebt gegeven rijden we weg en dan is het naar een plaats waar je niet gauw vandaan komt en daar krijgen we je heus wel aan het praten....”
Jan Prins dacht bliksemsnel na: weggebracht worden had geen zin -- afgezien nog van de risico’s. Nee -- hij moest hier in de buurt blijven en zien Bob en Arie te pakken te krijgen.
„We hebben een wiel verkocht aan Sanders in Eindhoven.”
„VERKOCHT!?”'
„Aan Sanders in Eindhoven, ja.”
De Amerikaan liet een serie vloeken los die er zijn mocht.
„Wat is zijn adres?”
„Stratumsedijk 758.”
„En waarom?”
„Hij had ook een Buick. Zelfde model als de onze en hij stond met een lekke band en had geen....”
„Bliksemse apen! Had hem laten staan! Dan had je ons geen last bezorgd. Nu is al onze moeite voor niets geweest! Nu is dat wiel NOG in Holland en we kunnen opnieuw proberen het over de grens te brengen.... Charley -- hier! -- Die prop weer in zijn mond en bind hem stevig aan een boom vast. Wij moeten als de bliksem terug naar Eindhoven....”
Jan Prins kreeg opnieuw de dot poetskatoen in zijn mond geschoven. Ze sleepten hem op een draf naar een boom, bonden hem er gehaast aan vast, sprongen in de Lincoln en reden terug naar de caravan.
Maar daar wachtte hun een nieuwe verrassing!
Zij dachten met H.B S.-jongetjes te doen te hebben.... maar deze drie H.B.S.-jongetjes hadden eens muiters bevochten in de Stille Zuidzee. Zó glad zat het den heren autodieven nu óók niet!

 WAT ER TOT DUSVER GEBEURDE

Jan Prins met de dikke, sproetige. Arie Roos en de Amerikaanse jongen Bob Evers moeten voor een rijke Amerikaanse autofabrikant die haastig naar de U.S.A. terug moet keren, diens nieuw model caravan bij een vriend in Nice gaan afleveren. Een vreemde Amerikaan bespionneert de jongens en zij vermoeden dat hij de constructieplannen van de caravan wil stelen. Terwijl zij bij Den Bosch kamperen wordt 's nachts de Buick gestolen. Arie vindt de dieven in het bos bezig aan de Buick te knoeien, maar zij weten te ontkomen. Onderweg hebben de jongens een wiel geruild met Sanders uit Eindhoven die een lekke band kreeg. De jongens passeren de Belgische grens en kamperen bij Brussel in een bos. Jan wordt in de nacht wakker en hoort onraad bij de Buick. Buiten komend, wordt hij bij zijn keel gegrepen en de Amerikaan dreigt hem met een mes. Hij zoekt een wiel van de Buick, dat verdwenen is. Dat kan het wiel zijn, dat de jongens met Sanders hebben geruild. Jan zegt dit en wordt aan een boom vastgebonden. De boeven gaan naar de caravan terug.

 XIV

DE VECHTPARTIJ BREIDT ZICH UIT

Wat was er in de caravan gebeurd terwijl Jan Prins in handen viel van de bende?
Toen Jan Prins dacht dat Bob en Arie vast sliepen terwijl hij de deur van de caravan open schoof, vergiste hij zich. Arie had namelijk honger gekregen. Dat was bij Arie heel normaal: die werd midden in de nacht om één of om drie uur wakker, gleed uit bed en begon een invasie in de keuken. Toen Jan Prins de deur van de caravan openschoof, maakte hij wel geen geluid, maar zijn lopen in de soepel geveerde wagen deed die licht op zijn veren schommelen…….en dat voelde Arie.
„Hé,” dacht Arie. „Is er iemand in de caravan? Die heel stil sluipt? Zonder licht aan te maken? Dat is link!...”
Dus ging Arie met zijn rode sproetige oor luisteren aan de deur tussen keuken en woonvertrek. Hij hoorde de zachte „ting” van het staal toen Jan Prins de crickstaaf opnam. Arie deed de deur op een kier open en zag, als silhouet tegen de nachtlucht, Jan Prins de caravan verlaten met een stang in de hand. Arie wist genoeg. Op handen en voeten sloop hij naar de deur….juist op tijd om te zien hoe een schemerige gestalte buiten zijn vriend bij de keel greep, hem iets toesiste en hem meesleepte, het bos in.
Een minuut later waren Arie en Bob gekleed in truien en broeken van donkerblauw om in het duister niet op te vallen. Arie had de andere stang (die van de tweede crick) en Bob een gummistok die ze in een kastje gevonden hadden, de dag tevoren: een voorzorgsmaatregel van Graham waarvoor ze hem nu zegenden.
„Ik voel er niets voor door die deur naar buiten te gaan,” fluisterde Arie. „Die houden ze natuurlijk in de gaten.”
Bob stond even na te denken -- de gummistok in de hand.
„Door het hondenhok, man! Dat kun je van binnen ook open maken!”
Ze slopen het gangetje in. De deur van de W.C. ging open en onder de verhoging, waarop de closetpot stond was een luik, bestemd om van binnen de hond in te bergen. Bob kroop in de vierkante ruimte. Hij scharrelde even voorzichtig en fluisterde
„Ik heb het traliehek los. Nu het buitenluik.”
„Dat is link,” zei Arie.
Bob's gefluister klonk hol binnen in het hok, waar hij voor de helft in verdwenen zat: „Er is geen maan. En ze letten natuurlijk niet op de zijkant. Arie loerde over Bob’s rug heen en zag diens haren scherp afgetekend tegen de nachtschemer buiten, toen het buitenluik open ging. Bob's rug schoof verder in het hok toen hij zijn hoofd naar buiten stak en omzichtig loerde. Een moment later was hij als een aal naar buiten gegleden en op zijn handen in het gras beland.
„O.K.” hoorde Arie hem fluisteren. „Ik kijk wel uit.”
De dikke Arie bewoog met verrassende snelheid voor iemand van zijn postuur. Hij lag even later naast Bob in het gras. Bob hief een arm op en duwde het hondendeurtje weer dicht. Vlak voor hen stond de Buick -- nog steeds met de achteras op zijn cricks.
Een man stond tegen de motorkap aan de andere kant geleund, een cigaret te roken. Hij keek het bos in en de Buick motorkap was tussen hen en die man in. Arie wilde weten of er nog iemand bij de uitgang van de caravan stond. Hij sloop dus op handen en knieën onder de vierwielige kampeerwagen en zag al heel gauw……. twee broekspijpen zwart afstekend tegen de schemer.
„Aha!” dacht Arie. „Die zal ik een poets bakken!”'
Toen de jongens zich aankleedden, hadden ze rollen touw bij zich gestoken want vorige avonturen hadden hen geleerd dat bij dergelijke nachtelijke avonturen touw steeds onmisbaar was -- voor allerlei doeleinden. Arie sloop terug naar Bob:
„Zie jij kans die boef daar een lik te geven met die gummistok van je? Ik zal die andere effe strikken."
„Kleine kunst,” zei Bob.
„Geef me dertig seconden om weer onder de caravan te kruipen. Jij geeft hem een lik en als het goed zit, fluit je en roept die ander daar.”
„O.K.”
Arie grinnikte, sloop onder de caravan, ontrolde een eind touw, bond en einde aan de as van de achteras, haalde bliksemsnel en zonder de broekspijpen aan te raken het andere eind om de benen van de wachtende boef en sloeg het andere eind snel om een bout. De dertig seconden. waren nu om, schatte hij... Hij spitste zijn oren. Een doffe klap.... een gesmoorde schreeuw…..

De benen voor hem bewogen snel...liepen vast in de strik en vóór de verschrikte boef uit het gras was opgestaan zat Arie boven op zijn nek.
„Bob! Hierheen! Gauw!”

Bob kende die oude truc met een strik en kwam al aanrennen.
„Moet hij een mep hebben?”
„Strik om zijn nek en trekken als hij spartelt.”
De boef spartelde inderdaad als een paling onder de dikke Arie die zich met handen en voeten op hem vastklemde, maar nauwelijks was de koordstrik om zijn hals geschoven en even aangetrokken of hij begon te kermen:
„Trek niet aan.... trek niet aan….alsjeblief niet!”
„Binden,” zei Arie. „Houd je handen op de rug, geboefte.”
Bob legde koortsig snel een strik om zijn handen en ellebogen, wikkelde het touw eens rond zijn hals, snoerde zijn benen bij elkaar en liet Arie opstaan.
„Kom als de wiedeweerga mee naar die ander want die zal al wel bijkomen... Ik heb voorzichtig gemept.”
Ze kwamen precies op tijd aandraven. De tweede boef zat recht overeind naast zijn nog gloeiende cigaret en hield zijn hoofd vast. Dat deed even later Arie voor hem, terwijl Bob hem, nog steeds zittend, vastsnoerde aan het voorwiel en de bumper van de Buick.
Hijgend richtten beide jongens zich op.
„Da's nu allemaal wel aardig, maar waar is Jan?”
Ze stonden stil en luisterden scherp.
„Hebben ze hem in de Buick gegooid?”
Ze keken in de kussens, maar de auto was leeg. Geen Jan.
„In het bos gelegd of aan een boom gebonden natuurlijk,” besliste Arie. „We moeten aan die boef vragen die op wacht stond. Die heeft Jan bij zijn nek gegrepen toen hij buiten kwam. Ik zag het gebeuren.”
Bob knikte en de twee jongens gingen juist op weg om de bij de uitgang van de caravan liggende boef te ondervragen, toen zij het geluid hoorden van een naderende auto. Het felle licht van koplampen scheen door de bomen.
„Wat is dàt nu weer?”
„Politie?”
„Politie komt nooit als je ze nodig hebt In elk geval dekken Arie –”
„Waar?”
„Als ze hier iets mee te maken hebben komen ze recht op de caravan af. En wij moeten ze in de rug kunnen vallen. Dus achtereen boom ieder; aan de kant waar ze vandaan komen.”
De auto naderde met grote snelheid langs een kronkelend bospad, en stopte ongeveer tien meter van de caravan. Nauwelijks stond de wagen stil of een man sprong er uit; kort en dik.
„Pierre! Die verduivelde apen hebben dat wiel in Holland verkocht aan een vent in Eindhoven. Kom mee!...”
Doodse stilte. Het schelle licht van de koplampen van wat, zoals Arie zag, een Lincoln Zephyr was, viel op de Buick en de caravan. Vanwaar de korte man stond, kon hij precies niet zien wie er aan het voorwiel van de Buick zat gebonden. Maar de Amerikaan was nu bezig aan de andere kant uit te stappen.

„Pierre!” riep de korte man weer. „Kom mee. Laat die caravan maar...”

Bob stapte van achter zijn boom vandaan, porde de gummistok in de ribben van de lange Amerikaan en grauwde in het Engels:

„Stick them up! Police!” (Handen omhoog -- politie )

De Amerikaan, aangeblaft in zijn eigen moedertaal, stak zijn handen omhoog en bleef roerloos staan. Bob liet zijn vingers snel langs zijn zakken glijden en vond een pistool. Hij liet de gummistok in de ribben van de man voor hem steken en richtte het wapen op de vierde man:

„Omhoog je handjes, lieverd.”

De handen gingen zoet omhoog naar de sterrenhemel.

 WAT ER TOT DUSVER GEBEURDE

Jan Prins met de dikke, sproetige, Arie Roos en de Amerikaanse jongen Bob Evers moeten voor een rijke Amerikaanse autofabrikant die haastig naar de U.S.A. terugkeert, diens nieuw model caravan te Nice gaan afleveren. Een vreemde Amerikaan bespionneert hen en de jongens vermoeden dat hij de constructie van de caravan wil afloeren. In Den Bosch wordt de Buick gestolen maar zij vinden hem terug. Onderweg ruilen de jongens een wiel met Sanders uit Eindhoven, die, ook in een Buick, een lekke band kreeg. Bij de Belgische grens zien zij de mysterieuze Amerikaan weer terug. In de nacht, bij Brussel kamperend, hoort Jan Prins verdacht gerucht. Hij gaat verkennen, maar wordt gegrepen en bedreigd. De bende wil weten waar het ene ontbrekende wiel van de Buick is. Jan zegt dat er één wiel bij Sanders in Eindhoven is gebleven. Terwijl Jan vastgebonden is aan een boom gaan Bob en Arie op pad en weten de bende te overmeesteren.

XV.

DE POLITIE NEEMT DE ZAAK OVER

Arie Roos was begonnen de kleine Hollander vast te binden, terwijl Bob nog met zijn gummistok in de rug van de lange Amerikaan gedrukt stond. Die had nu ook in de gaten gekregen, dat de twee andere leden van de bende gegrepen waren, want vanwaar hij stond kon hij de man zien die aan het voorwiel van de Buick was vastgebonden. Daarna keek hij naar Arie en plotseling nam hij zijn kans waar. Hij maaide één arm achter zich naar beneden en sloeg Bob's armen (waarvan een met de gummistok en de ander m et de revolver), opzij weg, gaf Bob een mep tegen zijn kaak dat hij suizebolde en sprong weg tussen de bomen. Voor Bob zich van zijn klap hersteld had, was hij in het duistere bos spoorloos verdwenen.
„Dat was niet slim van je,” zei Arie droogjes.
„Je kunt niet altijd slim zijn,” merkte Bob spijtig op. Hij had danig de pee in maar er was niets aan te doen. Weliswaar hadden ze nu drie man van de bende te pakken, maar de vierde, de belangrijkste! -- was hem gepiept.
„Ik hoop niet dat hij dadelijk met versterking terugkomt.” merkte Arie op. „En waar is Jan?”
Bob schrok. Jan! Hij keek haastig in de Lincoln. Geen Jan. Arie zei:
„Die ligt natuurlijk ergens in het bos en al zijn leven is die lange vent naar hem toe....”
„Om wraak te nemen?....”
„Wie zal het zeggen. Ik heb geen rustig moment voor ik weet waar Jan is!”
„Die móét liggen ergens waar deze auto vandaan kwam!”
„Luister nou, Arie. Sleep deze kerels in die Lincoln en rijd met het hele zaakje als de hazen naar het dichtstbijzijnde politiebureau.”
„En jij dan?”
„Ik ga Jan zoeken.”
„Op je dooie eentje?”
„Mij gebeurt niets. Ik heb een pistool.”
„Dat doe ik niet. Ik laat je niet alleen.”
„Wees nou niet zo eigenwijs, dikkop. We moeten deze kerels kwijt. Wat wou je dan? Ze hier laten liggen? En als wij onze hielen gelicht hebben kan die Amerikaanse boef ze weer losmaken en dan hebben we vier tegen twéé......Die kerels moeten veilig worden opgesloten. Ik red mezelf wel.”
Arie zag de logica van die redenering in. Al stuitte het hem ook tegen de borst, Bob alleen te laten.... toch was het het beste en verstandigste plan.
„Laat ze opsluiten en kom met versterking terug. Ajuus.”
Bob rende weg; het pad tussen de bomen op waarlangs de Lincoln was gekomen.

* *
*

Arie was vrij gauw klaar. Hij sleepte de drie kerels achterin de grote Lincoln Zephyr, bond ze aan elkaar vast, zette het achteruitkijkspiegeltje zo, dat hij ze in de gaten kon houden, achter zijn rug, schakelde het plafondlampje aan en reed hobbel-de-bobbel tussen de bomen door naar de hoofdweg. Hij herinnerde zich dat enkele kilometers terug een vrij grote plaats lag. Binnen tien minuten was hij aan het politiebureau. De Belgische gendarmes keken stomverbaasd, toen een jongen van achttien een Lincoln kwam afleveren met drie gebonden mannen achterin. Arie vertelde zijn verbaal. Belgische politie houdt van aanpakken. Ze begonnen met het drietal in het cachot te zetten.
„Bien,” zei de inspecteur. „Maar wat wilden ze nu eigenlijk?”
Arie haalde de schouders op in verbijstering:
„Wij weten het ook niet. We dachten dat het hen te doen was om de constructie van de caravan uit te vissen, voor een concurrerende firma, maar dat kan ook niet, want het IS hen niet om de caravan te doen. Het gaat om de auto zelf. De Buick.”
De inspecteur plukte aan zijn kort sikje.
„De auto zelf, eh?.... En u zegt dat u in Holland al last van ze had.... Ik zal u eens wat vertellen. Dacht u, dat we die drie kerels zo vlot hadden opgesloten, alleen op het verhaal van een jongen van achttien jaar.... als we ze niet kenden?”
Arie keek hem verbaasd aan:
„Kènt u ze dan?”
„Twee ervan zijn leden van een beruchte smokkel bende. En ik vermoed....”
„U vermoedt?”
„Dat ze iets in uw auto over de grens wilden smokkelen.”
„Hoe kàn dat nou? We hebben er zelf in gereden.”
De inspecteur glimlachte:
„Buiten uw medeweten. Veronderstel eens dat ze die nacht, dat ze de Buick stalen eens juwelen of bankbiljetten ergens in de kofferruimte verstopten? Welke douanebeambte zal nu drie frisse, eerlijke jongens verdenken van deviezensmokkel?.......”
Arie sloeg zich tegen het hoofd:
Natuurlijk!.... Wij brachten in alle onschuld de boel voor hen over de grens ….. en vannacht wilden ze het er weer uithalen.....”
-- Hij boog zich opgewonden voorover: „Als ze het al gevonden hebben is er kans dat ze het in hun zak dragen.... of anders zit het nog in de Buick!...”

* *
*

Bob was intussen in draf het bospad opgerend waarlangs hij de Lincoln had zien arriveren. Af en toe stond hij even stil, zijn adem inhoudend, om te luisteren of hij mogelijk de gevluchte Amerikaan ook hoorde. Driemaal was zijn stilstaan vergeefs. De vierde maal hoorde hij wel degelijk wat. Het knappen van een tak in de struiken, links van hem. Het was heus geen klein takje, en zo te oordelen kon slechts het gewicht van een mens die tak hebben doen breken. Bob liet zich meteen plat op de grond glijden en luisterde. Ritsel.... ritsel.... knap. Ditmaal een dunner takje. Er was geen twijfel aan.... links van hem bewoog iemand zich met grote voorzorg door het bos. En de persoon in kwestie kwam langzaam naderbij ook! Dàt was precies wat Bob wilde. Het is altijd heel wat prettiger in een bos plat te liggen en iemand anders op je af te zien komen, dan iemand na te zitten.
Het kraken en ritselen ging in een richting, scheef langs Bob op het bospad aan. Bob wachtte.….
Vijf meter voor hem bereikte een vage gestalte het pad.... en kwam het pad af, naar Bob toe. Nog drie meter.... twee....

„Jan!” riep Bob in verbazing uit.
Jan Prins sprong terug of hij op een landmijn had getrapt, maar de volgende seconde besefte hij dat alleen een vriend zijn naam kon kennen.
„Is that you, Bob?”
„It's me. Pas op. Die Amerikaan is ontsnapt en zwerft hier ergens rond.”
Jan ging op de grond zitten:
„Wat ga je raar zitten, man. Wat is er?”
„Mijn armen zijn nog bij elkaar gebonden, ezel. Heb je een mes?”
Bob trok zijn zakmes, grinnikte en sneed Jan's armen los.
„Waar kom je vandaan?”
„Die boeven hadden mijn voeten bij elkaar gebonden, maar zo klunzig dat ik er in een wip uit was. Toen ben ik op verkenning uitgegaan. Wat is er gebeurd?”
„We hebben er drie te pakken. Maar de Amerikaan is weg.”
„Mooi zo! Weet je -- ik weet waar hij heen gaat.”
„O, ja? Ben je helderziende?”
„No, sir. Het is hem om een wiel te doen. Die nacht dat ze de Buick stalen hebben ze ons reservewiel omgewisseld met een ander Buickwiel en daar zat iets in verstopt dat wij over de grens moesten brengen.”
Bob knipte met zijn vingers:
„Dáárom zat dat wiel in Eindhoven ineens zo vol met beschadigingen! Het was een ànder wiel! Maar mèt een witte band.”
„Allicht. Daar letten ze wel op. Anders hadden we de verwisseling metéén gemerkt. Maar dat wiel zit nu op de wagen van Sanders in Eindhoven. En tien tegen één is onze Amerikaan daar nu full speed heen!”

 WAT ER TOT DUSVER GEBEURDE

Jan Prins met de dikke, sproetige Arie Roos en de Amerikaanse jongen Bob Evers moeten voor een rijk Amerikaans autofabrikant die haastig naar de U.S.A. terug moet diens nieuwe caravan in Nice gaan afleveren. In Den Bosch wordt de Buick gestolen, maar de jongens vinden hem terug. Onderweg ruilen de jongens een wiel met Sanders uit Eindhoven, die met zijn Buick een lekke band kreeg. In de nacht, bij Brussel kamperend, hoort Jan Prins een verdacht geluid. Verkennende wordt hij door de bende gepakt. Men dreigt hem met een mes omdat de bende een wiel van de wagen wil hebben dat zoek is. Dat kan alleen het wiel zijn dat Jan met Sanders heeft geruild. Arie en Bob weten de rest van de bende te overmeesteren en waarschuwen de politie. Jan weet zich zelf te bevrijden.

XVI

DE TOCHT WORDT VOORTGEZET

Jan en Bob wandelden samen terug naar de caravan -- en kwamen daar juist op tijd aan om Arie te zien arriveren met een agent aan het stuur van een politieauto. Zij begroetten elkaar met gejuich.
„Luister,” zei Jan meteen tegen de agent. „Die ene die ontsnapt is …..”
„Die Amerikaan,” vulde de agent aan, die van alles afwist .
„Juist. Die weet, want ik heb het hem verteld, dat het ontbrekende wiel bij Sanders staat, Stratumsedijk nummer 758 in Eindhoven. Bel de Hollandse politie op, want tien tegen één gaat hij daarheen. Met dat wiel is er iets aan de hand.”
De agent grinnikte en klom achter het stuur:
„Wij hebben wel een idee, wàt er met dat wiel aan de hand is. Dank je voor de tip. Ajuus!”
De politieauto schoot weg.
„Daar stane me nou,” zei Arie.
„Blijven we of gaan we verder?”
„Hoe laat is het?”
Arie's radiumhorloge zei: „Kwart voor drie.”
„Ik wil nog wat slapen,” verklaarde Jan, „want ik moet fris zijn als ik rijd. We hebben een ruk voor de boeg via Namen tot aan Parijs.”
Bob keek onrustig rond:
„Die brave landgenoot van mij schuimt misschien hier nog rond ....”
Jan lachte:
„Gokkie maken dat hij nu al in volle vaart op weg is naar de grens en naar Eindhoven? Wie weet wat hij in dat autowiel verstopt heeft…… Kan wel een fortuin aan juwelen zijn!”
Arie wandelde op de caravan af:
„Jan -- jij gaat pitten. Bob en ik zullen om beurten de wacht houden, want ik vertrouw het toch niet. Die vent is natuurlijk des duivels op ons!........”
„Wat zal ik rustig slapen met twee zulke wachtposten !” grijnsde Jan. „O.K. jongens -- maf ze!”
Arie en Bob gingen in de keuken koffie zetten en Jan sliep binnen twee minuten als een blok. Het was ook een welbestede nacht geweest.

* *
*

De volgende morgen, toen de caravan al weer rustig voortrolde over de weg naar Namen, zei Arie tegen Bob :
„Zeg -- heb jij al iets aan deze trailer ontdekt wat in de practijk niet voldoet ? Denk er aan dat we aan Graham rapport moeten uitbrengen over onze bevindingen en ervaringen.”
„Sure” zei Bob. „Daar denk ik steeds aan. Ze moeten beginnen met een etensluikje te maken tussen keuken en woonkamer. Telkens als ik tafel dek of afruim moet ik deur open doen -- deur dicht doen -- dat is om gek te worden.”
„Ho!” vulde Arie aan. „Nog wat! De een of andere gek heeft een gewone draaideur gemaakt tussen keuken en hier. Als je die deur open laat staan, wat je voor het gemak altijd doet, zwaait ze bij elke bocht met een knal dicht. Als je kinderen in zo'n kampeerwagen hebt, zitten die er minstens eens per dag met hun vingers tussen. Er moet dus een schuifdeur komen plus een etensluikje, dan hoeft die deur niet zo vaak open.”
„Juist. Dan nog wat: In de W.C. hebben ze een doortrekbak gemaakt. Dat is onzin. Verbruikt veel te veel water uit het reservoir. Ze kunnen best een drukkraan maken die juist zoveel water laat stromen als je nodig vindt.”
Arie staarde hem aan en begon hard te lachen:
„Dacht je dat dat minder water zou kosten?”
„Natuurlijk, ezel. Zo'n bak kost elke keer liters en liters.”
„En waarom dacht je dat ze die doortrekbakken hadden uitgevonden? Dan kun je aan elke W.C. wel een drukkraan maken -- zo’n veerhandle waar je op drukt en die terugspringt en de kraan sluit als het niet meer nodig is.”
„Voor het gemak, man! Het is veel te lastig om alsmaar op zo'n kraan te staan duwen tot de pot helder is.”
„Och welnee, idioot. Dat is niet voor het gemak. Dat is juist om water te sparen. Anders blijven ze alsmaar spoelen en spoelen alleen voor de lol dat bruisende water te zien.”
„Jij bent gek!”
„Nou --laat hier eens een drukkraan maken -- moet je eens zien hoe gauw je reservoir is leeggespoeld.”
„Jij bent knetter!”

Ze kregen er bijna slaande ruzie over. Ze belden er Jan over op, elkaar de telefoonhoorn uit de handen grissend, en Jan zei:
„Laat die trekbak nou maar -- laat hem alleen wat kleiner van inhoud maken of maak het waterreservoir groter. En noteer dit: de ventilatie in de slaapkamers deugt niet. Die is heel aardig zolang je rijdt, maar als je 's nachts stilstaat in een bos, en er is geen wind, sterf je in die kleine slaapkooien van de warmte in de zomer.”
„Hoe wou jij dat verbeteren?”
„Door een openslaande glazen kap in het dak. Als het mooi weer is kun je het hele luik openzetten met een haak en de sterren boven je zien staan tintelen. Als het regent is het niet heet meer, dan kan het dicht. En bovendien is het nuttig als ontsnapluik in geval van gevaar. Niemand heeft er aan gedacht wat er gebeuren moet als er eens brand komt in de keuken of in de woonkamer. Hoe moet je er dan uit? Of de wagen rijdt in het water terwijl er mensen in de slaapkamers zijn?.......”
„Grote Pier, ja.” zei Arie en schreef die punten op.
„Ik heb zelf nog wat opmerkingen over de keuken. De afvoerpijp van de gootsteen kan best wat grotere gaten hebben. Dat er dan theeblaren en zo doorschieten hindert hier niet, want er is toch geen riool onder -- de pijp loopt recht naar beneden en loost op de grond.”
Arie schreef dat alles op en keek peinzend neer op zijn lijstje.
„Het is toch nog niet erg veel. Graham zal denken dat we helemaal niet op hebben gelet.”
„Och,” zei Bob grinnikend. „Als het niet genoeg is kunnen we altijd wel een paar dingen bedenken. Zoals een ingebouwde wieg aan het voeteneinde van een kooi, zodat mama altijd het oog kan houden op het kind.”
„En als ze nu eens geen kinderen hebben, sukkel?”
„Dan kan de Pekinees er in slapen of de kat.”
„Jij bent gek!” verklaarde Arie.
„Heb ik nooit bestreden,” antwoordde Bob, en ging platen van Dinah Shore draaien op de gramofoon.

* *
*

In de middag passeerden ze de Franse grens. Toen ze de Franse douane zagen staan, fluisterde Arie:
„Stel je voor dat er toch nog contrabande in een van onze wielen zit.”
„Dan klets je je er nooit uit,” zei Bob. „En denk er in vredesnaam niet aan, dikke ezel, of je kijkt zo benauwd dat ze ons metéén verdenken. Ga jij maar aardappels zitten schillen -- dan kijk je dom en onschuldig.”
Arie bromde wat, maar volgde zijn raad op.
Hij zat nog zoet op het achterbalkon aardappels te jassen toen de caravan verder reed en de douanemannen kleiner en kleiner werden in de verte. De weg was overschaduwd door bomen; hier en daar versplinterd door de gevechten tijdens de Duitse opmars van Juni 1940.
„Halen we Parijs vandaag nog?”
„Als we geen lekke banden krijgen, ja. Tegen het donker.”
Arie knikte tevreden:
„De beste tijd om de Lichtstad binnen te rijden, hebben ze me altijd gezegd, is tegen donker, als je Montmartre met zijn duizenden lichtjes tegen de hemel ziet hangen.”
„Zeg -- denk er aan dat je Jan zegt eerst langs het American Express bureau te gaan. Er kan een telegram liggen van Graham.”
Arie knikte. Er lag inderdáád een telegram van Graham, maar dat zouden ze de volgende dag pas ervaren.

 WAT ER TOT DUSVER GEBEURDE

Jan Prins, samen met dikke, sproetige Arie Roos en de Amerikaanse jongen Bob Evers moeten voor een rijk, Amerikaans autofabrikant diens nieuwe caravan in Nice gaan afleveren. In Den Bosch wordt de Buick gestolen maar de jongens vinden hem terug. Onderweg ruilen ze een reservewiel met Sanders uit Eindhoven die een lekke band had. Van het begin af is er een verdachte Amerikaan op hun spoor. In het bos bij Brussel is men wéér met de Buick aan het knoeien. Jan Prins staat op en begint een gevecht met de bende. Later komen Bob en Arie er ook bij. Zij overmeesteren drie man van de bende maar de Amerikaan ontsnapt. De politie aan wie zij de bende aflevert, vermoedt, dat een smokkelbende iets in een reservewiel heeft verborgen om zo de jongens, onwetend, contrabande over de grens te laten brengen. Zij zijn nu, op de derde dag, vlak voor Parijs.

XVII
EEN ONVERWACHTE ONTMOETING

Om negen uur in de avond, toen zij nog kort voor Parijs voortrolden, zat Bob samen met Arie op het achterbalkon. Zij hadden een Franse krant gekocht en Arie was bezig het belangrijkste nieuws voor Bob uit het Frans in het Amerikaans te vertalen. Bob rookte een cigaret -- hij rookte altijd het meest van de drie, hij was ook de oudste -- en keek uit over de slingerende weg en naar de auto's die hen één voor één inhaalden. Jan Prins was een heel verstandig chauffeur -- hij reed zelden harder dan zestig kilometer; niet alleen omdat de Buick nog zo nieuw was en pas ingereden, maar ook omdat hij een knaap van een kampeerwagen achter zich had en er niets voor voelde brokken te maken in een vreemd land. Graham had hun die dure combinatie van Buick en caravan toevertrouwd en Jan stelde er een eer in, het geval in Nice zonder schram of deuk op te leveren.
Het was langzamerhand heel gewoon geworden, dat auto's die hen inhaalden, even achter de caravan bleven rijden, omdat heel wat mensen zich amuseerden met die twee jongens die op dat achterbalkon zaten. Het zag er zo gezellig uit....
Daarom lette Bob helemaal niet bizonder op, toen er een met stof overdekte, gesloten donkerblauwe Amerikaanse wagen aan kwam stuiven, afremde en achter hen bleef hangen. Hij ging pas opletten toen hij een arm uit het portierraam zag wuiven.
Bob ging ineens rechtop zitten:
„Arie….Hé….Kijk eens!”
Arie keek op en liet zijn krant zakken.
„Is dat niet....”
Het hoofd van een meisje, met een gemsleren baret op, kwam uit het portierraam te voorschijn.
„Waarachtig -- dat is Yettie Sanders!”
„Hédaar! Stop!” klonk de heldere stem van Yettie.
Arie sprong op, rende naar voren door de trailer, tot in de cockpit, nam de telefoon op en belde Jan, achter het stuur.
„Prins hier. Wat is er NU weer? Is de melk aangebrand?”
„Stop, jó. Yettie Sanders moet ons hebben. Ze rijdt achter ons.”
„Wel van alle ..” klonk Jan’s verbaasde stem.

De caravan minderde vaart en kwam tot stilstand rechts van de weg. Het volgende ogenblik was Yettie achter bij het balkon.
„Dàt is me een tochtje geweest om jullie in te halen!”
Arie en Bob staarden haar verbaasd aan.
„Wil de oude heer zijn eigen wiel weer terug?” vroeg Bob.
Yettie keek hen op een eigenaardige manier aan. Ze stond op de weg, met één voet op de onderste trede van het stapje dat naar het balkon leidde en dat Arie voor haar had laten vallen.
„Luister eens, knapen. Wat is er met dat wiel van jullie aan de hand?”
Arie en Bob keken elkaar even aan, en toen op haar neer:
„Is de politie bij jullie geweest?”
Yettie’s ogen werden even donkerder Ze waren lichtblauw in gewone omstandigheden.
„Dus daar wist je van?”
„Toen niet, maar nu wel,” antwoordde Arie.
Jan Prins kwam ook naar achteren lopen.
„Ha, die Yettie.”
Yettie was niet erg vriendelijk.
„Ik wil hier haring of kuit van hebben. Wat hebben jullie in dat wiel verstopt en waarom heb je het aan ons gegeven? Als George er de band niet had afgehaald....”
Arie zei haastig:
„Ho! Stop! Heb je iets in dat wiel gevonden?”
„Dat haalt je de koekoek! En vertel me niet dat jullie niet weten wát, als je over de politie praat.... en....”
De drie jongens bogen zich naar haar over:
„Wat zat erin?”
Yettie's ogen flonkerden van boosheid:
„Ik vind het een flauwe streek. Je had ons de grootste last kunnen bezorgen en....”
„WAT ZAT ER IN? De politie weet er alles van. Ze hebben ons ook beet gehad, die boeven. Wat zat erin?”
Yettie zei langzaam:
„George vond dat het wiel er wat beschadigd uitzag. Hij tikte een nieuw wiel op de kop. Maar die witte band moest worden omgelegd. In de binnenband, die los was gemaakt en weer dichtgeplakt, zaten 50.000 dollar in Amerikaanse biljetten.”
Er viel even een stilte. Toen liet Jan een lang, zacht gefluit horen:
„Dat is ….. op een zwarte koers van zeg 5 pop de dollar liefst een kwart millioen gulden...”
Arie boog zich, trok Yettie op het balkon en zei:
„Luister.”
Hij vertelde haar snel wat er gebeurd was. Yettie had een vlug stel hersens.
„Dus....de politie is nu bij ons thuis?”
„Als die Amerikaan er tenminste niet het eerst is geweest…..”
„Oéi!... en papa is alléén thuis. George, onze chauffeur” --ze wees op de auto -- „heeft mij hierheen gereden om jullie in te halen.”
„Waar zijn die 50.000 dollar?”
„Thuis natuurlijk. Dacht je dat ik ze in mijn handtas hield als ik de Belgische en de Franse grens over moest?”
„Och wat -- de politie is al bij je vader geweest, uren voordat die Amerikaan er kwam.”
Yettie stak zenuwachtig een cigaret op: „Daar ben ik nog niet zo zeker van. Dat hangt er van af of die Belgische inspecteur meteen de Eindhovense politie heeft opgebeld.”
„Hij zou wel gek zijn als hij dat niet deed!”
„Dan ken jij de Belgische politie niet. Wat er over de grens gebeurt laat hen betrekkelijk koud. Wat hebben zij er aan of de Hollandse politie iemand arresteert? Daar hebben zij geen eer van.”
„Maar het arresteren van een boef is een algemeen belang.”
„En wat als ze het bellen uitstellen? …..”
„Jij ziet het veel te zwart in.”
Yettie drukte haar cigaret uit:
„Klets maar. Ik ga meteen terug naar Eindhoven. Ik ben er niets gerust op.”
„O.K.,”' zei Bob. „Ik ga mee. Een van ons moet in elk geval mee. Jullie kennen die Amerikaan niet en weten niet hoe hij er uit ziet.”
„Dat hoeft ook niet. Of de politie is gewaarschuwd en dan is de zaak in orde, of dat is niet gebeurd en dan is die boef allang geweest.... en wat er dan gebeurd is....”
Arie vroeg:
„Maar waarom hebben jullie in vredesnaam niet metéén de Hollandse politie opgebeld toen je die 50.000 dollar vond?”
Yettie begon van het trapje af te lopen, keerde zich op de onderste trede om, keek even op en zei langs haar neus weg:
„Och - ik vond jullie wel geschikte jongens en ik wist niet zéker of je van die 50.000 dollar afwist. Ze hadden best van die Graham kunnen zijn en....”
Bij die opmerking haalde Jan ineens zijn adem in. Bob keek op. Arie trok nadenkend aan zijn neus. Beide Hollandse jongens keken Bob aan:
„Zeg....” begon Arie langgerekt.... „Zeg Bob.... wie zegt jou dat die 50.000 dollar niet van Graham zelf zijn.... en dat die andere Amerikaan een handlanger is van Graham?...”
Bob staarde hen even aan, en begon toen op zijn hoofd te krabben.
„Graham is schatrijk,” merkte Jan op.
„Hoe rijker een Amerikaan, hoe liever hij smokkelt,” zei Yettie droogjes. „Ik vond het al zo gek dat hij jullie die caravan toevertrouwde.... Hij vond jullie natuurlijk ideale personen om die 50.000 dollars over de grenzen te brengen.”
„Kan niet,” zei Arie ineens. „Want dan had die bende in Den Bosch dat wiel niet hoeven om te ruilen. Dat geld is er die nacht in Den Bosch ingestopt.”
„Neem een raad van mij aan,'” zei Yettie, „zie van die caravan af te komen en zo gauw mogelijk.”

 WAT ER TOT DUSVER GEBEURDE

Jan Prins, samen met Arie Roos en de Amerikaanse jongen Bob Evers, moeten voor een rijk Amerikaans autofabrikant diens nieuwe caravan in Nice gaan afleveren. In Den Bosch wordt de Buick gestolen, maar de jongens vinden hem terug. Onderweg ruilen ze een reservewiel met Sanders uit Eindhoven, die een lekke band had. Een verdachte Amerikaan volgt van Den Haag af hun spoor. In het bos bij Brussel wordt er wéér aan de Buick geknoeid. Jan Prins wordt wakker en er volgt een gevecht met de bende waarvan 3 man worden overmeesterd. De Amerikaan ontsnapt. De politie vermoedt dat deze smokkelbende iets in een reservewiel heeft verborgen om het zo, door de jongens, nietsvermoedend, over de grens te laten brengen. De volgende dag, op weg naar Parijs, worden zij ingehaald door de dochter van Sanders, Yettie. De chauffeur van Sanders heeft in het bij Sanders achtergelaten reservewiel 50.000 dollar in Amerikaanse biljetten gevonden. De ontsnapte Amerikaan weet, dat het wiel bij Sanders is....

XVIII

(slot)

„Laat mij nou met die caravan doorrijden naar Parijs,” zei Jan, „en gaan jullie samen met Yettie terug naar Eindhoven. We kunnen niet met dat hele geval terugkarren.”
„Allicht niet,” stemde Bob in. „Dat heeft ook geen zin, want Yettie's Buick rijdt twee keer harder dan we met die caravan kunnen toeren. En je moet gaan kijken of er in Parijs een telegram van Graham ligt.”
Yettie stond zenuwachtig te trappelen, met haar hand op de portierkruk.
„Kom, jongens....gáán we nu nog of niet?” Ze gingen. En met vaart. Yettie mocht er uitzien als een lief meisje, dat goed kon borduren, maar een auto rijden kon ze! Ze stoven terug naar de Frans-Belgische grens met een vaart als een straaljager. Arie zat voorin en Bob had de achterbank voor zich alleen. Hij boog zich ineens voorover.
„Say.... Hoelang rijden we er over naar Eindhoven?”
Yettie en Arie hadden daar vast en zeker allebei over zitten piekeren, want ze gaven bijna tegelijk antwoord:
„We zijn om zes uur in Eindhoven, als we geluk hebben,” verklaarde Yettie.
„Onmogelijk,” zei Arie. „Pas tussen zeven en acht.”
Bob riep:

„Maar dat is véél te laat! Die Amerikaan is vannacht al uit België naar Eindhoven vertrokken! Die is er nu al!”
„Dat weet ik wel,” zei Yettie bits over haar schouder, zonder haar ogen van de weg af te wenden. „Maar ik kan toch zeker niet vliegen!”
Bob antwoordde droogjes:
„Het is toch heel wat verstandiger om bij een café hier te stoppen en dringend Eindhoven op te bellen. Dan weten we metéén òf er wat gebeurd is, en als er niks aan de hand is, kunnen we je vader waarschuwen.”
„Gelijk heb je,” erkende Yettie, na kort nadenken.
De wagen zoefde door tot er rechts van de weg een wijnhuis opdoemde, witgekalkt en laag gebouwd onder een groep bomen. Even verder was een knalgele benzinepomp. Ze stoven binnen, vroegen of er telefoon was -- die was er -- en zaten de dikke Franse waard zo achter zijn vodden, dat hij zenuwachtig werd bij het aanvragen en nijdig de hoorn neergooide. Knarsetandend van ongeduld kregen ze hem eindelijk weer verzoend, en toen bleef er niets anders over dan wachten op het gesprek....
„Rrrring!”-- de schelle bel klonk schril door de schemerige caféruimte. Yettie graaide de waard de hoorn uit de handen.
„Hallo.... Hallo.....Bent u dat, papa?”
Bob en Arie stonden aan weerskanten van haar, vol spanning: -- „Heeft de Belgische politie u al opgebeld?....O gelukkig. Maar heeft U al wat gemerkt?”….
De hoorn sputterde een hele tijd en Yettie knikte een paar maal. Bob en Arie probeerden uit alle macht te verstaan wat het gesputter zei, maar dat lukte niet met dat ouderwetse, Franse apparaat.
„O.K.,” zei Yettie ten laatste. „Dat is prima. We komen zo snel mogelijk.”
Yettie ging benzine tanken bij de gele pomp en Bob en Arie bleven ongeduldig wachten tot de kosten van het gesprek bekend waren. Yettie kwam terug en betaalde. Daarna stoven ze weer voort, naar de grens.
„Wat zei je vader? Mogen we dat nu eindelijk weten?” vroeg Arie ongeduldig.
Yettie vertelde snel, haar voet strak op het gaspedaal houdend:
„Belgische politie belde vanmorgen op. Waarschuwde dat men waarschijnlijk zou proberen het reservewiel te stelen. Papa wist er al van, want we hadden immers dat geld gevonden. Hij heeft een val gezet voor die Amerikaanse vriend. Het reservewiel staat netjes in de garage, maar het geld ligt in onze brandkast. Achter het huis zit onze chauffeur verborgen, met twee politieagenten. De garage staat op een kier. De politie moet die vent betrappen terwijl hij het wiel steelt, zie je. Hoe kun je hem anders iets bewijzen?”
„Gossie, natuurlijk,” zei Arie. „Maar hij is tot dusver niet. komen opdagen?”
„Nee. Maar dat is niet zo gek. Hij is natuurlijk al lang in Eindhoven aangekomen, maar kijkt eerst de kat uit de boom. Hij heeft ook wel in de smiezen dat we nu weten dat het om dat reservewiel gaat, dat in Eindhoven is gebleven....”
„En hij kan wel op twee vingers narekenen, dat wij de politie er bij gehaald hebben...”
„Dus hij kan verwachten dat hij in Eindhoven wordt opgevangen.”
„Als hij leep is,” bromde Bob, „laat hij dat wiel waar het is en laat zich helemáál niet meer zien.”
„Nou....,” meende Arie. „Vijftigduizend dollar in de steek laten is een hard gelag, hoor. Ik kan me best indenken dat hij probeert er nog wat van te redden. Hoe groot ook het risico.”
„Rijden maar …... we zullen het vrij gauw weten.”

* *
*

Zij kwamen in Eindhoven aan te kwart voor zeven, stopten bij een telefooncel en belden het huis van Yettie's vader op. Zij verwachtten half en half dat Sanders' huis door de Amerikaan in de gaten werd gehouden en als hij Bob en Arie zag arriveren, zou hij gewaarschuwd zijn!

„Geen nieuws, Yettie,” zei Sanders. „Ik zit alleen in huis en loer om de beurt door alle glasgordijnen. De chauffeur zit nog steeds in de bosjes van de tuin met die twee agenten en ik denk dat ze zich knapjes vervelen. Maar nog niets gezien.”
„Hij is 'm gesmeerd,” bromde Bob.
„Geloof ik niet,” zei Arie koppig. „Hij is leep en gewiekst. Al zijn leven zit hij ergens in de buurt van Sanders zijn huis, loerend of hij iets van politie ziet of ruikt. Het is gewoon een kwestie van geduld.”
„Wie het eerst zijn gezicht laat zien.... hij of wij, bedoel je?”
„Juist.”
Bob, Yettie en Arie stonden te confereren bij de telefoon. Arie wees op Yettie en vroeg met nadruk:
„Als jij, ongezien, jouw huis in de gaten zou willen houden, Yettie, waar zou jij dan gaan zitten?”
Yettie had haar antwoord gauw klaar:
„Ons huis staat in een grote tuin, en schuin er tegenover is een lunchroom met een speeltuin. Dat is vroeger een boerderij geweest. Als je achter een van de kleine raampjes gaat zitten kun je een hele dag koffie drinken en ons huis beloeren zonder dat iemand je gezicht kan zien.”
„Best,” zei de dikke Arie. „Bel de politie op. Over een uur of anderhalf is het donker. Schemering is de goede tijd. Wij moeten twee rechercheurs mee hebben en in het donker naderen we die lunchroom ongezien. We gaan vóór en achter gelijk binnen.... en we hebben een goeie kans dat onze vriend daar zit te loeren.”
„En·als hij er nou eens niet is?”
„Dan sla ik een figuur als modder,” zei Arie.
„Maar je bent toch al zo dik als modder,” lachte Yettie.
„En bovendien grijpt de politie wel eens vaker mis,” besloot Arie. „Dat is goed voor ze, anders worden ze te verwaand. Ik gok er op dat ik gelijk heb.”

* *
*

De inspecteur wie ze het geval voorlegden, gaf Arie gelijk.

„Je gebruikt je hersens goed, jongen,” zei hij. „Is het niks voor jou om later bij de politie te komen?”
„Ik loop teveel in de gaten met mijn sproeten,” antwoordde Arie.
Een kwartier voor de schemer gingen ze op weg. Arie met een lange rechercheur, Bob met een korte, dikkere. Ze schoven langs de kant van de weg tot aan de lunchroom. Arie met zijn politieman gingen naar de achterkant van de vroegere boerderij en een fluitsignaal waarschuwde de ploeg aan de voorzijde, dat zij in stelling waren. Er kwam een fluitje terug en meteen doken Arie en zijn metgezel de gelagkamer binnen.
„Daar zit hij!” riep Arie. „Met dat lange gezicht. In de hoek daar.....!”

Vóór de lange magere man zich kon bewegen zaten er een paar handboeien om zijn polsen.
„Waarom?...” brulde hij woedend, in slecht Nederlands.
„Diefstal van een auto op Nederlands grondgebied,” was het korte antwoord. „En verdacht van deviezenzwendel. Kom maar mee.”

 ***

Een kwartier later stopte de Buick, met Yettie aan het stuur, voor het huis van Sanders. Per telefoon hadden ze hem het nieuws al medegedeeld.
„Goed werk, prima werk,” prees de oude heer, Bob op zijn rug kloppend.
„Ik was de slimmerd niet, hij was het,” meesmuilde Bob, Arie naar voren schuivend.
„Kom mee, kom mee,” zei de oude heer, de hall in dribbelend. „En er heeft een vriend van jullie opgebeld uit Parijs.”
„Jan Prins!” riepen zij uit.
„Juist. Er is een telegram van Graham in Parijs dat de caravan daar moet blijven, want Graham’s vriend uit Nice komt hem daar ophalen.”
Bob en Arie keken elkaar aan:
„Frisse morgen. Dat is metéén het einde van onze caravantocht.”
„Hoezo?” vroeg de oude heer, en de jongens legden hem uit dat zij gehoopt hadden, die caravan helemaal naar Nice te mogen brengen.
„Haha!” zei de oude, tegen zijn dochter knipogend. „Dan heb ik nog een verrassing in petto.”
„Ik moet deze week zelf naar Bordeaux voor een erfenis-kwestie. Jullie gaan mee. Dan halen we jullie Jan op in Parijs en jullie hebben nog een uitje ook. Dat heb je wel verdiend. O.K. of niet?”
„Graag!” juichten Bob en Arie. „Maar neemt u dan alsjeblieft genoeg reservewielen mee....”
„Want zulke geschikte jongens, die hun eigen reservewielen uitlenen, vinden we niet elke dag langs de weg,” besloot Yettie lachend.

EINDE