BUIKMANS BRENGT REDDING

Arie Roos en Jan Prins, gebogen onder rugzakken, sjokten het Centraal Station van Utrecht af. Het was drie uur in de middag van één van die snoeihete dagen die in de Pinkstervacantie soms onverwacht uit een strakblauwe hemel komen vallen. Dit was de tweede dag van een Pinkstervacantie, maar de tocht leek geen loeiend succes. Arie’s neus was aan het vervellen. Jan Prins hinkte met zijn linkerbeen. Arie keek knorrig en klaagde over honger. Jan Prins mopperde
zacht voor zich heen en veegde met een vuile zakdoek het zweet van zijn voorhoofd.
„Ik zal nòg eens mijn geld aan jou toevertrouwen, dikke, sproetige uil! Voortaan bewaar ik het zelf!”
„Kom, kom,” bromde Arie, met zijn schouders schokkend om de druk van de zware rugzak wat te verplaatsen. „Hou er nou over op. Net of jíj van je leven nooit eens wat vergeet.”
Jan Prins hinkte recht op de brede trappen van het Centraal Station af en keek zijdelings en verlangend naar een ijscokar.
„Geld vergeet ik nooit,” verklaarde hij kortaf. „Nóóit.” „Omdat je een akelige geldwolf bent!” vertelde Arie hem. „Ik maal niet om geld of goed. Ik heb mijn hoofd niet altijd vol van guldens en tientjes.” Zijn sproetrode gezicht stond deugdzaam. Jan Prins draaide zich half om en keek zijn roodharige vriend verontwaardigd aan. „Wat! Jij hebt je hoofd zo vol van broodjes, ijsco’s en stroopwafels, dat er eenvoudig voor niets anders plaats is.”
Arie kreunde: „Hou op over eten, alsjeblief! Mijn maag plakt tegen mijn ruggegraat van honger.”
„Goed zo,” verklaarde Jan hardvochtig en wraakzuchtig. „Dan raak je hopelijk wat van je speklaag kwijt. Je wordt de laatste tijd zó walgelijk dik...... je lijkt wel een sproetige potvis!”
Arie deed drie stappen opzij, ging op de trottoirband zitten en liet zijn hoofd in de handen rusten.
„Ik blijf hier,” verklaarde hij op tragische toon. „Ga maar alleen verder. Ik heb geen zin om verder te reizen met een zogenaamde vriend die niets anders doet dan mij beledigen en onvriendelijke dingen tegen mij zeggen.”
Jan Prins bleef staan, staarde neer op het stoffige, rossige haar van zijn dikke vriend en keek eventjes of hij in lachen zou uitbarsten.
„Toe jô...... sta nou op en kom mee!”
Maar Arie liet het hoofd tussen zijn sproetige knieën hangen en schudde het mistroostig.
„Laat me asjeblief alleen. Ik kom wel na.”
Jan Prins keek ietwat onrustig rond. Een vrouw met een grote karbies aan de arm, die twee op ijswafels zuigende kinderen met zich mee sleurde, bleef staan en keek medelijdend naar Arie.
„Scheelt hem wat?” informeerde ze.
Jan Prins schudde haastig het hoofd.
„O, nee, mevrouw. Maak u geen zorgen. Hij heeft alleen wat buikpijn.”
De vrouw bleef aarzelend staan. Arie tilde zijn hoofd op. „Buikpijn!” zei hij op dramatische toon. „Buikpijn noemt hij dat. Mijn beste vriend breekt mij het hart en hij noemt het buikpijn!...... Het is wel wreed om zo te worden behandeld voor de trappen van het Centraal Station in Utrecht.”
„Moeder...... waarom hep die jonge sofeel sproete?” vroeg het kleinste kind met de grootste ijsco.
„Stil, Pietje!” zei de vrouw vermanend. „Die jongen is ziek.”
„Waarom is-ie dan so dik, moeder?” vroeg het grootste kind, met de kleinste ijsco.
„Hij hep buikpijn,” zei de moeder en deed een stap naar voren, Jan streng aankijkend. „Hij hep toch niks vergiftigs gegeten wel?”
„Gegeten!” riep Arie, zijn blauwe ogen opslaande met zulk een blik van smart en ellende dat Jan hem met genoegen een ferme trap had gegeven. „Ik heb de hele dag nog niets gegeten, mevrouw! En mijn beste vriend hier......”
Hij hield op, want de vrouw had haar beide kinderen een ruk gegeven en was met hen verdwenen in de richting van het station. Arie keek hen stomverbaasd na. Zulk een plotselinge overgang van medelijden en moederlijke bezorgdheid in onverschilligheid ging hem boven zijn pet.
„Je had niet over honger moeten beginnen,” zei Jan Prins met leedvermaak. „Dat is niet interessant genoeg.”
Arie strekte een arm uit en zei met toneelspelerssmart: „Ziedaar de harteloosheid der wereld. Als ik vergiftige paddestoelen had gegeten, was ik interessant geweest. Als ik door een dozijn adders was gebeten, hadden ze me teder naar het ziekenhuis gebracht. Nú ik alleen maar lijd aan honger en een gebroken hart......” Enkele nieuwe voorbijgangers bleven staan. Jan Prins deed een snelle stap naar voren:
„Als je nu niet onmiddellijk je gezicht houdt met die onzin...... Zometeen ontstaat hier een compleet opstootje en bellen ze het Rode Kruis op. Sta op en kom mee, of we missen deze trein en dan moeten we een vol uur wachten.”
Zijn stem was erg ongeduldig, want hij had zelf honger en zijn kuiten trilden van moeheid, maar op dat ogenblik zag hij Arie met een merkwaardig belangstellende blik vlak langs hem heen kijken. Jan keerde zich om. Achter hem, een anderhalve meter van de trottoirband af, stond een geelgelakt, open Skoda-autootje dat blijkbaar volkomen geluidloos had gestopt. Achter het stuur zat een zongebruinde man met een zwart snorretje en een vlot uitziende slappe, lichtgrijze hoed op. Die man zat vol aandacht naar beide jongens te kijken. „Waarschijnlijk een dokter,” zei Jan halfluid. „Dat heb je van die onzin.” Toen zei de man:
„Neem me niet kwalijk, jongens, dat ik jullie zó aanspreek...... maar zouden jullie iets voor me willen doen en daarmee wat verdienen?”
Jan en Arie keken elkaar aan. Arie was het eerst bij zijn positieven.
„Mijnheer...... U komt in die Skoda uit de lucht fietsen.” „Hij is Sinterklaas in vermomming,” zei Jan.
De bestuurder fronste even, lachte dan plotseling en boog zich over het lage portier naar hen over:
„Zitten jullie om geld verlegen?”
Jan en Arie keken elkaar even aan en dan naar de automobilist. Arie stond van de trottoirband op, ietwat moeizaam en wandelde naar het Skoda’tje toe.
„Geachte weldoener,” sprak hij. „Wij vertrokken hedenochtend om elf uur uit een lieflijke vallei in de Veluwe, liftten naar een tante van mij in Amersfoort en troffen haar thuis, doch kregen niets anders te eten dan komkommersla en twee sneden brood met peen...... Vandaar wandelden we zowat naar Utrecht en hier komen we tot de ontdekking dat onze portefeuille met groot geld bij tante is blijven liggen.”
„Tut, tut,” klakte de man in de auto met zijn tong. „Maar zoiets kan de beste overkomen. En hebben jullie nu helemaal geen geld?”
Jan antwoordde: „Juist genoeg om met de trein van hier naar Bilthoven te komen. Daar woont mijn oom en dan zijn we ook weer O.K.”
De man met het snorretje keek hen nadenkend aan: „Maar je moet dus niet per se naar Bilthoven?”
„Welnee. Als we geld genoeg hadden gingen we naar Amersfoort terug om onze portefeuille op te halen. We kunnen met onze tijd doen wat we willen.”
„Dus als ik jullie geld geef, kunnen jullie een reisje maken in opdracht van mij?”
Arie legde de hand op de linkerzak van zijn khaki shirt en zei met diepe, plechtige stem:
„Mister...... als gij ons contanten geeft voor drie broodjes rosbief de man, plus een kop koffie, zijn we bereid alles te doen behalve moord, manslag, bedriegelijke bankbreuk en het betreden van terreinen beschermd krachtens artikel 461, Wetboek van Strafrecht.” De man in de auto grinnikte, trok een bruinleren portefeuille uit zijn binnenzak, viste er een briefje van 25 gulden uit en stak dat over de rand van het portier. „Achterin deze auto staat een koffer. Die behoor ik vanmiddag nog af te geven aan een mijnheer in Scheve ningen......”
„En dat gaat niet door?”
„Nee. Dat gaat niet door. Hij heet Buikmans.”
„Hij heet HOE?” vroeg Arie, zijn oor naar de auto toe draaiend.
„Buikmans. B.U.I.K.M.A.N.S. Hij logeert in pension Zeerust op de Boulevard in Scheveningen. Kijk niet zo raar. Ik heb hem die naam niet gegeven. Ik zou hem deze koffer brengen, maar ik bel net mijn huis op en hoor dat mijn vrouw in Nijmegen plotseling ziek is geworden. Ik sta min of meer in wanhoop.”
„Tja,” zei Jan. „Dat is een gek geval.”
„Een volwassene vragen wil ik niet, want je weet nooit tegenwoordig, wie je wel en wie je niet kunt vertrouwen.”
„Wij zijn enorm te vertrouwen,” verzekerde Arie met wijdopen, blauwe ogen.
De man in de auto begon wat raar te kijken en Jan gaf Arie een trap tegen diens schenen.
„Let u astublieft niet op hem. Hij maakt altijd van die rare grapjes.”
De man in de auto kuchte: „Willen jullie dat voor me doen?”
„Komt pico bello voor mekaar,” beloofde Jan. „Wilt u onze naam en adres noteren?”
De man met het zwarte snorretje wuifde afwerend met de hand.
„Heb ik geen tijd voor.” Hij keerde zich om in zijn zitting en viste een fraaie varkensleren koffer met glimmende koperen sloten uit de ruimte achter hem.
„Dit is de koffer. Hij is op slot, maar Buikmans heeft natuurlijk de sleutel. Let wel op: die koffer moet vandáág nog in Scheveningen zijn, hoor. Niet eerst naar Bilthoven gaan.”
„Mijnheer,” verklaarde Arie. „Wij zijn u zo monumentaal dankbaar, dat wij naar Scheveningen vertrekken zodra wij drie broodjes rosbief plus een kop koffie achter onze kiezen hebben. Geen wolkbreuken, schipbreuken of treinbreuken zullen ons tegenhouden. Uw koffer is binnen drie uur in handen van mijnheer eh...” „Buikmans,” vulde Jan plechtig aan.
„Pension Zeerust in Scheveningen,” voegde Arie eraan toe. De automobilist knikte, schakelde in en zei: „Dan ga ik snel naar mijn vrouw.”
„Het allerbeste met haar,” wenste Jan nog.
Het Skoda’tje schoot snel weg, voorbij het Centraal Station en verdween uit het gezicht achter een lange rij kleurige autobussen vol vacantiegangers. Arie keek hem ietwat peinzend na, de koffer naast hem op het hete asfalt.
„Merkwaardig,” zei hij, voorzichtig langs zijn door de felle voorjaarszon gehavende neus wrijvend.
„Wàt is merkwaardig?” vroeg Jan, ietwat korzelig. Arie bleef langs zijn neus wrijven.
„Zijn vrouw woont in Nijmegen, zegt hij.”
Jan bukte zich naar de koffer, nam die op en stond ongeduldig te wachten: „En wat zou dat, uil? Er wonen tienduizenden vrouwen in Nijmegen.”
„Maar zijn Skoda heeft een N-nummer. Uit NoordBrabant.”
Jan Prins barstte los: „Grote Gloeiende Pietlutten! Die vent is natuurlijk op vacantie en zijn vrouw logeert in Nijmegen. Of hij is pas verhuisd van Noord-Brabant naar Nijmegen en heeft zijn oude auto-nummer nog...” Hij greep Arie bij een dikke arm en sleurde hem mee naar de brede trappen van het station.
„...... of hij heeft een auto geleend van iemand die in Noord-Brabant woont,” vulde Arie aan. „Tòch is het vreemd.”
Jan haastte zich de stationstrappen op.
„Ik heb die 25 pop en IK bewaar ze!” kondigde hij aan. „Gelukkig,” zei Arie, met een diep-tevreden klank in zijn stem. „Dan ga ik hier, in de koele hall, op die mooie varkensleren koffer zitten en jij gaat in die eindeloze rij staan om twee kaartjes Den Haag te kopen. Haha... Hahahaha......”
Jan Prins keek op naar de meterslange staarten van vacantiegangers voor de loketten. Hij zag er even uit, of hij zou ploffen van woede, maar hield zich goed. Hij zette de koffer neer, ging braaf in de rij staan en keek niet eenmaal om naar Arie, die, zoals Jan heel goed wist, breeduit grinnikend op de koffer zat, op een plaats waar Jan hem heel goed zien kon.

* * *
Een kwartier later waren hun beider humeuren aardig opgeknapt, dank zij twee koppen koffie en drie broodjes rosbief de man. Zij zaten in de rieten stoelen van de tweede klasse wachtkamer en voelden de tintelende moeheid langzaam uit hun benen trekken.
„Die vent was eigenlijk een reuze-bof,” zei Arie dromerig. Hij knabbelde aan een koffiekoekje. „We verdienen op deze reis zeker een tientje de man.”
„Niet als jij in Scheveningen onbeperkt broodjes gaat zitten eten,” bromde Jan. „Dan leggen we er twee riksen op toe. Wil je er asjeblief aan denken dat we van Den Haag nog terug moeten naar Amersfoort? Daar moet geld voor overblijven.”
„Hemel, ja!” zei Arie geschrokken. „Dus we kunnen niet eens zoveel eten als we willen.”
„Zoet nou maar,” troostte Jan met een grijns van leedvermaak. „Als we in Amersfoort terug zijn, bij die beste tante van jou, kun je net zoveel komkommer met peen eten als je wilt. Dat stáát in de maag.”
Arie bromde: „Wist ik dat die tante er zulke dwaze eetgewoontes op na hield! Mijn moeder had me wel eens mogen waarschuwen.”

Jan Prins lachte en wenkte de kelner, om te betalen. „Dat heeft ze met opzet gedaan, jô! Vast en zeker. Je zult haar eens horen lachen als we terug zijn.”

Arie begon ook te grinniken.
„Natuurlijk! Dat is een mop van mijn moeder geweest. Maar ik zal haar krijgen! Ze krijgt met Moederdag in plaats van een mokkataart een kristallen schaal met vijf kilo komkommersla. Dan zul je MIJ eens zien lachen.” Jan betaalde.
„Kom mee, dikzak. De trein gaat over zes minuten en die is natuurlijk stampvol. Au! Wat doet die blaar onder mijn voet een pijn.”

JAN EN ARIE WORDEN OPGESLOTEN

Vermoedelijk waren onze vermoeide Jan en Arie iets minder argeloos met hun varkensleren koffer op weg gegaan naar het kleurige, fleurige Scheveningen,
als zij een scène hadden kunnen waarnemen die ergens in de degelijke stad Utrecht plaats greep, ongeveer op het tijdstip dat Jan zoet in de rij stond voor spoorkaartjes. De man met het zwarte snorretje reed zijn gele Skoda een smalle zijstraat in, stopte voor een café en drukte op de hoorn. Bijna terstond kwam een tweede man naar buiten die snel instapte en het portier achter zich dichtsmakte. Hij vroeg kortaf:
„Is het gelukt, Hugo?”
De man met het zwarte snorretje, die Hugo werd genoemd, gaf gas en reed het smalle straatje uit.
„Allicht. Zoiets lukt altijd. Ik vond een paar kampeerders met rugzakken, zo te zien van heel nette familie, die hun geld vergeten hadden en dolgraag voor 25 pop dat akkefietje opknapten. Ze gingen meteen op weg.” De tweede man bromde wat en knikte.
„Jongens zijn heel wat beter te vertrouwen voor dergelijke boodschappen dan volwassenen. En voor ons doel ideaal. Wie verdenkt nu een paar kamperende H.B.S.ers van rare dingen? Dat hebben we weer goed opgeknapt. Nu eerst de nummerborden van deze Skoda verwisselen......”
De Skoda reed de garage van een alleenstaande villa aan de rand van Utrecht binnen en verliet die een kwartier later weer...... met geheel andere nummerborden. Scheveningen was vol van meisjes met strandtassen, venters met trossen kleurige ballonnen, ijscowagens, open auto’s met bruine mannen en dure honden en het volst van al met café’s waaruit flarden muziek woeien. Het was er ook gloeiend heet, want de wind was sinds enkele dagen Oost en bracht al de hitte van een lange tocht over het vasteland van Europa met zich mee. Hij bracht ook Jan en Arie mee, stoffig en heter dan ooit na een uur lang hangen in een overvolle trein. Op Station Staatsspoor hadden zij een minuut lang staan confereren of zij nu een taxi zouden nemen of niet. „Nòg een half uur in zo’n stikvolle tram is niet zo best,” zei Jan nadenkend. „En we hebben de ping-ping ervoor.” Arie keek verlangend naar de wachtende taxi’s en dan naar de trams, waarin mensen en kinderen dicht op elkaar stonden.
„Een taxi naar Scheveningen is minstens een riks. Hoeveel koude Cola’s kunnen we daar wel voor krijgen?” Ze besloten de tanden nog even op elkaar te zetten, per tram te gaan en zo een risje Cola’s te verdienen. Pension Zeerust lag aan het einde van de Gevers Deynootweg: een hoog opgetrokken, witgekalkte villa met aan twee zijden terrassen vol met zonneschermen, ligstoelen en zomergasten met limonadedrinkende kinderen. In de kleine hall van het pension was het schemerdonker en betrekkelijk koel. Aan het donkergebeitste plafond hingen, op tropische wijze, twee grote ventilatorwieken die langzaam ronddraaiden. De vloer was van grote, vierkante, witte en rode tegels waarop hier en daar tafeltjes en stoelen stonden. Een trap met aan weerszijden een palm leidde naar boven. Bij een eiken bureau rechts naast de trap stond een man met een wit jasje en een portierspet, bezig met het sorteren van kranten en post. Toen Jan en Arie met hun verwarde haren, stoffige schoenen en rugzakken de keurig nette hall binnenkwamen en even zoekend rondzagen, keek de portier op. Hij staarde beide jongens even aan, fronste dan zijn
wenkbrauwen en vroeg:
„Zoekt u iets of zoekt u iemand?”
Het was duidelijk dat hij van deze twee stoffige bengels niet veel aan fooien verwachtte. Arie zette de varkensleren koffer neer, haalde een zakdoek uit zijn zak en veegde zijn warm, rossig hoofd af. Jan ging naar de portier toe, zijn duimen in de riemen van zijn rugzak gehaakt.
„Wij moeten een koffer afgeven aan mijnheer Buikmans.”
„Juist.” De ogen van de portier gingen naar het bord met kamersleutels, achter het bureau. „Mijnheer Buikmans is niet in het pension.”
„O”, zei Jan en dacht even na. „Hij is toch niet de stad uit of zoiets?”
De portier sorteerde post en keek verstrooid op, alsof hij vond dat die stoffige jongen wat àl te nieuwsgierig was.
„De stad uit?” Hij legde een Franse krant opzij. „Welnee. Mijnheer Buikmans is vermoedelijk ergens op het strand.”
Jan voelde zich een beetje nijdig worden, maar bleef beleefd en informeerde verder:
„Denkt u dat hij gauw binnenkomt?”
De portier wachtte enkele tellen met antwoorden en keek dan fronsend op: „Luister eens, jongen, de gasten zijn niet gewoon mij van hun toekomstig doen en laten op de hoogte te stellen. Heeft u iets voor mijnheer eh... Buikmans, dan kun je het hier afgeven. Hij krijgt het dan wel als hij binnenkomt.”
Het was nu zo klaar als de dag, dat de portier deze jongens graag kwijt wilde. Hij vond blijkbaar dat zij in hun stoffige, slordige staat, geen reclame waren voor het keurig nette pension Zeerust. Arie voelde dat evengoed als Jan, want vanuit de schemerige diepte van de hall zei zijn stem, kalm en helder:
„Laten we dan maar hier wachten tot hij komt opdagen, Jan.”
Jan grinnikte inwendig, keerde zich om en ging naar Arie terug.
„Dat lijkt me het beste.”
De jongens gingen naar een leeg tafeltje, zegen tevreden ieder in een laag fauteuiltje neer en keken elkaar aan: „Een paar van die Cola’s die we met trammen verdiend hebben,” besliste Arie. ”Veel. Koel. Snel.”
Zij keken rond naar een kelner of een piccolo, maar zagen alleen de portier, die met een lelijk gezicht bij de post naar hen stond te kijken. De jongens verbieden om daar te wachten kon hij natuurlijk niet. Op dat moment stond een man op, die aan een tafeltje onder een der palmen een Amerikaans detectiveboekje had zitten lezen. Hij droeg een lichtgroen, gabardine zomerpak met een slappe, roomkleurige hoed. Hij hield het boekje opengeslagen in de hand en kwam recht op Jan en Arie af. Hij sprak heel zacht:
„Eh...... neem me niet kwalijk, jongens...... zoeken jullie mijnheer Buikmans?”
Jan en Arie keken naar hem op.
„Klopt als een bus,” bevestigde Jan, knikkend naar de varkensleren koffer naast Arie’s stoel. „We moeten hem deze koffer brengen.”
De man in het groene pak lachte:
„Daar weet ik alles van. Hij ging vanmorgen al tekeer dat die koffer er nog niet was. Al zijn schone sokken en shirts zitten er in. Ik ken Buikmans heel goed. Ik ben zijn beste vriend. Laat die koffer maar gerust hier, ik zorg wel dat-ie bij zijn baas komt.”
Er viel een korte stilte. De jongens aarzelden even. „Ik zit hier zelf op hem te wachten, zie je,” verklaarde de man in het groene pak.
Arie’s ogen gleden langs zijn groene gestalte naar beneden, naar het Amerikaanse detectiveboekje in zijn hand. De titel was: „The Case of the Sad Sisters”. Dan hoorde hij Jan zeggen:
„Dat zou heel erg makkelijk zijn, maar...... wij hebben strikte opdracht om die koffer aan mijnheer Buikmans persoonlijk af te geven.”
De lichtgroene man lachte, haalde een pakje cigaretten uit zijn zak en stak er een aan met een dure Ronsonaansteker.
„O, best hoor. Maar denk je werkelijk dat het zo letterlijk bedoeld is?”
Jan werd altijd een beetje korzelig, als iemand op een of andere manier druk op hem begon uit te oefenen. Als hij dan eenmaal koppig werd, werd hij hoe langer hoe vasthoudender.
„Dat kan ik niet beoordelen,” zei hij stroef. „Ik moet die koffer aan mijnheer Buikmans brengen en niet aan een postbode, een portier, aan Jan Klaassen of aan de Kerstman.”
De vreemde blies een wolk cigarettenrook uit en Arie had durven zweren dat hij op het punt stond, flink nijdig te worden. Maar toen de wolk cigarettenrook door de ventilator schuin boven hen uit elkaar was geblazen, lachte hij ineens:
„Jullie hebben eigenlijk nog gelijk ook. Maar niet veel mensen zijn tegenwoordig nog zo precies in hun boodschappen. Weet je wat je doet? Ik heb een kamer op dezelfde verdieping als mijn vriend Buikmans. Ga mee naar boven, dan kun je je wat wassen en je haren opkammen, want eerlijk gezegd...... jullie zien eruit of je de Sahara hebt verkend. Als je klaar bent met opknappen zal Buikmans wel binnen zijn.”
Dat voorstel was razend welkom. De jongens aarzelden geen seconde, namen de koffer mee en gingen achter de man met het detectiveboekje aan de trap op. Hij liep kalm naar boven, stopte het romannetje in zijn jaszak en zocht dan in een broekzak. Even later kwam die hand weer te voorschijn met een pensionsleutel aan een hel-blauwe rubberbal. Toen hij de sleutel te voorschijn trok, kwam er een zakdoek mee, die hij vasthield. Maar er viel tevens een papiertje uit zijn zak, dat voor Arie’s voeten neerdwarrelde. Arie raapte het op en wierp er, meer automatisch dan uit werkelijke nieuwsgierigheid, een blik op. Jan riep: „Pardon mijnheer...... u verliest iets.” De groene man zei: „”Wat?”, keerde zich om en nam het papiertje van Arie aan. Hij wierp er een vluchtige blik op, frommelde het achteloos weer in een zak en zei: „Dank je wel.”
Vóór kamer nummer 14 op de eerste verdieping stond hij stil. De wanden van de gang waren keurig wit gelakt met groene biesjes. De buitendeur zwaaide open en leidde in een sluis van een meter in het vierkant, waaruit een tweede deur toegang tot de kamer verleende. Het was een keurig vertrek met lichtgroene wanden, donkergroen zeil, een bleekgroene beddesprei en groene stoelen. „Frisse morgen,” dacht Arie. „Zouden ze deze groene snaak met opzet dit groene vertrek hebben gegeven?” Hun gastheer sloot de binnendeur en maakte een gebaar naar een wasbak van lichtgroen porselein.
„Het spijt me dat ik geen privé -badkamer heb, maar als je je daar wilt wassen...... ga je gang. Ik wacht wel beneden. Gooi je rugzakken maar op bed.”
Arie stapte naar een der twee brede ramen die uitzagen over het lange Scheveningse strand. De zon stond al laag en scheen dwars door de groene kamer. Als kleurige mieren waren honderden mensen bezig, vanaf het strand tegen hellingen en trappen op naar de Boulevard te stromen. Jan stond bij het bed, boog zich voorover en was juist bezig zijn linkerarm uit de brede riem van de zware rugzak te sjorren, toen hij een stomp in de rug kreeg die hem voorover op bed liet vallen, met zijn gezicht in de groene sprei. Hij snapte zo gauw niet wat er gebeurde en dacht eerst, dat Arie grapjes uithaalde. Hij had enige moeite met ove reind komen, omdat zijn ene arm achter hem in de leren riem verstrikt zat. Hij hoorde het geluid van een dichtslaande deur, krabbelde over- eind en zag de bekende groene pensionkamer...... zonder groene man en met een Arie, die verbaasd en met half open mond naar de op het bed liggende Jan stond te kijken.
„Wat...... wat doe jij gek?”
Jan trok zijn rechterarm uit de rugzakriem en sprong naar de deur.
„Wat is er gebeurd?” riep Arie.
Jan probeerde de deur en rukte aan de kruk. Hij riep nijdig over zijn schouder:
„Die lange, groene sladood is er met Buikmans zijn koffer vandoor!”
Arie, met rugzak en al, sprong eveneens naar de deur. Zij rukten samen aan de kruk...... vruchteloos, want de deur was van buiten op slot gedraaid.
„Heidaar in de gang! Ho!” brulde Jan. Arie schopte tegen de deur en zag met voldoening dat er een stuk verf afsprong.
„Help!...... Heidaar! Doe open!”
Arie trok zijn voet terug om nogmaals te schoppen, maar hield dan ineens in: „Dat zal niet veel helpen, Jan. Ze hebben hier dubbele deuren, net als in een echt hotel.”
„Echt hotel!” gromde Jan. „Het lijkt meer op het Hol van Ali Baba en de veertig Groene Rovers!” Hij sprong naar de dienstbel naast het bed. Een telefoon was er in de kamer niet, maar een bediendenbel natuurlijk wel. Hij duwde enkele malen fel en kort achter elkaar en bleef toen zijn vinger er op houden.
„Arie! Gooi het raam open en brul alles bij elkaar.” Dàt was een klusje naar Arie’s hart!

PANIEK IN SCHEVENINGEN.

Tien seconden nadat Arie het raam van kamer 14 open had gegooid, was er geen mens meer op alle Scheve ningse terrassen die nog vredig aan een kop koffie zat.
Arie gilde als een troep bij hun staart getrokken speenvarkens. Hij krijste dat het terugkaatste van de koepel van het Kurhaus.
Vijf tellen later stoof alles wat rennen kon van stranden boulevard naar het pensionterras waarboven Arie’s rode hoofd uit een openstaand raam rauwe kreten slaakte.
„Zeerust!” riepen geluidloos de pensionletters tegen de gevel.
„Hulp!” gilde Arie, allesbehalve geluidloos. „Hulp! We zitten opgesloten! Brand! Kom ons verlossen!”
Nu zou het allemaal nogal zijn losgelopen, als in de twee kamers vlak boven Arie, niet een Indische familie had gewoond. Dat zou op zichzelf óók niets hebben gehinderd, als deze familie niet de gewoonte had gehad op hun kamer (tegen uitdrukkelijk pensionverbod in), op een electrisch kookstelletje af en toe een extra-gerecht klaar te brouwen. En ook dàt zou weinig verschil hebben gemaakt, als het die avond niet juist satéh was geweest... en die satéh was aan het aanbranden. Normaal zou waarschijnlijk niemand de zwakke rookpluim die door het open venster naar buiten dreef, hebben opgemerkt, of er iets achter hebben gezocht...... als Arieniet vlak onder die rookpluim aan het gillen was geslagen. 
Tot op heden is Arie Roos vermoedelijk houder van het Schevenings record voor het verwekken van een zo groot mogelijke paniek in zo kort mogelijke tijd...... en met zo weinig mogelijk hulpmiddelen. Het grappige is, dat hij zelf de oorzaak was van het aanbranden van de satéh, want zijn gebrul vóór hij het raam opende, was wel niet op de gang gehoord, maar wel op de kamer er boven, waar de Indische vrouw het stante pede op haar zenuwen kreeg en de gang op vluchtte, haar satéh achterlatend. En zo, met geen ander hulpmiddel dan zijn stem en zijn opengesperde, rode hoofd, bracht Arie de bal aan het rollen. 
Als iemand uit het raam van een pension gilt, denkt menigeen uit zichzelf al aan branden. Bovendien zijn er des zomers op Scheveningen massa’s mensen die zich doodvervelen en graag iets te doen hebben. 
Tenslotte is daar altijd een grote collectie jongemannen die graag een stoer figuur slaan tegenover de meisjes die zij bij zich hebben. Bij de eerste glimpen van de satéhrook stoven drie jongelieden, een onderwijzeres, twee leerlingverpleegsters, een gepensionneerd kapitein benevens vier straatbengels naar brandmelders en telefoons. 
Een man die in de oorlog bij de Luchtbescherming was geweest, sprong in iemand anders gereedstaande auto en stoof naar de politiepost Gevers Deynootweg. Vier studenten-metvacantie, geholpen door twee Amerikaanse soldaten met verlof grepen kleedjes van terrastafels, doorweekten ze met Coca Cola en bier en stoven ermee het pension binnen, gereed om alle uitslaande branden die zij tegen mochten komen, te smoren. 
Onder het voortstuiven riepen zij: „Alarm! Brand op de tweede étage!” met als gevolg dat binnen vijftien seconden de stomverbijsterde portier, die van niets wist, onder de voet werd gelopen door een wilde horde pensiongasten die van terrassen en eetzaal naar hun kamers stoven om te redden wat er te redden viel. Niemand dacht lang na. Ramen vlogen open en koffers, kleurige kleren, hoeden, boeken en tijdschriften begonnen vanaf drie verdiepingen naar beneden te regenen. 
Op de terrassen stonden gedienstige geesten gereed om deze regen van vacantievoorwerpen in omgekeerde zonne parasols op te vangen. Met gillende sirene stoof een jeep van de politie de boulevard af. Een minuut later kwam de eerste wagen van de Scheveningse brandweer, gevolgd door zeventien particuliere auto’s en een onafzienbare sleep fietsers. Alles wat in Scheve ningen belust was op een verzetje stoof naar pension Zeerust. Temidden van een ziedend pension vol zenuwachtige, rennende, schreeuwende mensen werden Arie en Jan zowat vergeten. De vier studenten, fors geholpen door beide Amerikanen, hadden onmiddellijk de beide deuren van kamer 10 in barrels geslagen, snel ontdekt dat dit het verkeerde vertrek was, en daarna kamer 12 opengebroken, ondanks woedende protesten van de bewoner, die met de sleutel in de hand aan kwam rennen. Zij waren nu juist begonnen met kamer 14 en de gang lag over acht meter lengte bezaaid met splinters en stukken deurpaneel.
Alle gangen waren intussen afgestampt vol met pensiongasten die als mieren heen en weer sleepten om hun bezittingen te redden, plus honderden nieuwsgierigen. De enkele politiemannen die het eerst op het strijdtoneel waren, konden aan niets of niemand een touw vastknopen. In de eerste vijf minuten werden op zes kamers voorwerpen van waarde ontvreemd. Een zenuwachtige dame redde haar Pekinees door het dier te verpakken in alle lakens en dekens die zij in haar kamer kon vinden, waarna zij de hele bal het raam uit wierp. Na verloop van tijd visten de politiemannen uit hoe de herrie was begonnen.
Zij vonden de berg splinters vóór de kamers 10, 12 en 14, vonden Jan en Arie en sleepten hen mee naar een lege hotelkamer om er achter te komen wat er nu precies gebeurd was. Buiten hun kamer ging de deining voort. 
De brandweer had weliswaar uitgevist, dat er van brand geen sprake was en de satéh snel geblust met een straal op de waterleiding, maar tot dusver beangste mensen veranderden toen plotsklaps in zeer boze mensen, die om de directie riepen en om schadevergoeding. 
Daarna begon de keet pas goed. Koffers en kledingstukken, die in de eerste paniek lukraak naar buiten waren gegooid, bleken spoorloos verdwenen. De politie kreeg handenvol werk. De Eerste Hulp moest schrammen en builen verbinden en intussen zaten Jan en Arie met een brigadier en een wachtmeester in de hotelkamer. 
De portier werd erbij gehaald. Het hotelregister werd van beneden gebracht. De man in het groene pak was om drie uur aangekomen, had naar mijnheer Buikmans gevraagd, gezegd dat hij een boodschap voor hem had en vervolgens kamer 14 gehuurd. De naam die hij had opgegeven luidde: Frederik Zoutman.
„Kan natuurlijk vals zijn,” mompelde de brigadier, de gegevens uit het register noterend. „Had hij een paspoort?” De portier schudde het hoofd:
„Een persoonsbewijs, zoals we in de oorlog allemaal moesten hebben.”
De politiemannen keken elkaar aan.
„Kan een kind namaken of vervalsen. Er is geen contrôle meer op.”
Men begon een onderzoek in en om het pension, maar, zoals te verwachten was.... mijnheer Frederik Zoutman en de varkensleren koffer waren verdwenen.
Een onderzoek in kamer 14 leverde totaal niets op. De zogenaamde mijnheer Zoutman was gekomen zonder bagage, had zijn kamer vooruit betaald en was nu vertrokken zonder enig papier, enige das, of enige sok na te laten. De brigadier keek nijdig en tikte met zijn potlood tegen zijn tanden.
„Dat is voorlopig dàt. Misschien kan die mijnheer Buikmans ons opheldering verschaffen. Is die al terecht?” Er werd op de deur geklopt.
„Binnen!”
De portier stak zijn hoofd om de hoek van de deur. „Hier is mijnheer Buikmans, brigadier. Hij is zojuist binnen gekomen.”
Beide politiemannen, Jan en Arie gingen rechtop zitten. „Misschien worden we nu wat wijzer,” bromde de wachtmeester. „Stuur hem maar binnen.”

* * *
Mijnheer Buikmans, aan wie de thans verdwenen varkensleren koffer had moeten worden afgeleverd, was een der weinige mensen, wier uiterlijk min of meer klopt met hun naam. Hij had een buik als een walvis en zijn gestalte scheen driekwart van de kleine hotelkamer te vullen. Hij was meer dan één meter negentig lang en hij liep iets achterovergebogen, als had hij moeite om zijn enorme buik voor zich uit te dragen. Zijn kleding was ongewoon, op het mallotige af: een hardgeel, kort broekje met een paarse riem die precies op de grens van het Noordelijk en het Zuidelijk halfrond om zijn buik spande. Op zijn bovenlichaam droeg hij een paars-metgeel Amerikaans swinghemd vol met saxofoons, drums, negers en microfoons. Hij hijgde als een nijlpaard, vermoedelijk omdat hij hals over kop van het strand af hierheen was komen rennen, nadat men hem had gevonden.
„Mijn naam is eh...... Buik...... mans,” deelde hij mede. Zijn zware stem rommelde door het vertrek als het geluid van een inwendige, menselijke donder. „Ik begrijp er niets van. Wat is er hier aan de hand? Wat wilt u van mij?”
De wachtmeester wees vriendelijk naar een stoel. „Gaat u daar eerst rustig even zitten, mijnheer.”
Buikmans keek om naar de stoel die de wachtmeester aanwees. Arie loerde even naar Jans gezicht. Jan krabde bezorgd zijn kin. De stoel was een normaal stalen hotelmeubel van gebogen, glimmende buizen. Toen Buikmans erop ging zitten, bogen die buizen door als rotan hoepels en bleven even naveren. Maar ze braken niet.

„Een wonder der techniek,” bromde Jan. Arie lachte. De wachtmeester, die op de rand van het bed was gaan zitten, boog zich voorover met de toppen van zijn vingers tegen elkaar.
„De twee jongens die u hier ziet, mijnheer Buikmans, werden even na drie uur hedenmiddag voor het Centraal Station in Utrecht aangesproken door een man van middelbare leeftijd, bruine gelaatskleur, zwart snorretje, die reed in een open gele Skoda met een N-nummer. Heeft u enig idee wie dat zijn kan?”
Buikmans, die op zijn stoel nog steeds zat te hijgen als een stoomperspomp, haalde een zakdoek uit zijn kort broekje en begon zijn gezicht en nek af te drogen. Hij had ietwat bolle, lichtblauwe ogen, waarmee hij van Arie naar Jan staarde en dan weer naar de politiemannen.
„Met een zwart snorretje?....”
„Hij moet u toch vrij goed kennen.”
„Mijn lieve inspecteur,” hijgde Buikmans geïrriteerd. ”Ik kèn geen mensen met zwarte snorretjes. Ik heb een hekel aan mensen met zwarte snorretjes.”
Dat was een beetje een ongelukkige opmerking, want de politieman naast de wachtmeester zat op dat ogenblik peinzend naar Buikmans te kijken, plukkend aan een klein, zwart tandenborstel-snorretje. Maar Buikmans scheen dat in zijn agitatie helemaal niet te hebben opgemerkt.
„Juist,” zei de wachtmeester droog. „Wat voor koffers bezit u?”
Buikmans begon te sputteren, maar de wachtmeester hield kalm vol, dat hij een doel had met die vraag en Buikmans telde op zijn vingers af: „Een zwarte hutkoffer met nikkelbeslag, twee bruine fiber koffers, nogal oud, een klein grijs koffertje met roodzijden voering en een bruinleren toiletkoffer met koperbeslag.”
„Varkensleer?”
„Neen. Gewoon glad rundleer. En dat is al.”
„U bedoelt: zijn dat alle koffers die u hier bij u hebt, of alle koffers die u bezit?”
„Dat,” zei Buikmans ongeduldig. „Zijn alle koffers die ik op de wereld bezit. Is het niet genoeg?”
„Ongetwijfeld, ongetwijfeld,” zei de brigadier sussend. „Bezit u dus geen varkensleren koffer met koperbeslag?”
„Neen. En wat....”
De brigadier hief zijn hand op: „Kent u een van uw goede kennissen of vrienden die zulk een koffer heeft?” Buikmans veegde zijn hoofd af, keek de brigadier aan of hij aan diens verstandelijke vermogens twijfelde, dacht dan na en zei: „Neen. En mag ik nu misschien weten wat dit gezelschapsspel te beduiden heeft?”
De brigadier haalde de schouders op en wendde zich tot Arie en Jan.
„Jongens...... vertellen jullie je verhaal.”
Jan vertelde hun verhaal. Hij vertelde het beknopt, duidelijk en precies.
Toen hij klaar was, zei Buikmans:
„Ik begrijp er totaal en volkomen niet één enkele snars van. Ik zou aan een stomme grap gaan denken, als ik kon zien wat de mop ervan was. Ik mis geen koffer, verwacht geen koffer, ken geen man met een zwart snorretje en geen man met een Skoda. Ik heb geen vriend met een vrouw in Nijmegen en ik ben geen familie van de man op de Maan.”
De brigadier en de wachtmeester keken elkaar aan. „Dat is een gekke geschiedenis,” zei de brigadier.
„Is er nu eigenlijk iemand die aangifte kan doen?” vroeg de wachtmeester, aan zijn snorretje plukkend.
„Mijnheer Buikmans zeker niet,” besliste de brigadier. „Ik heb nooit iets gehad en ik mis niets,” snoof Buikmans. „Wat zal ik nu aangifte doen? Als u het goed vindt, wilde ik me wat op gaan knappen......”
Dat was goed. Buikmans vertrok. De brigadier kuchte. „Ja eh...... eigenlijk kan alleen de eigenaar aangifte doen van diefstal...... of de beheerder......”
De wachtmeester knipte ineens met zijn vingers: „Het is een verloren voorwerp. Bom. Uit.”
„Het is een gestolen voorwerp,” zei Jan kalm. „Ik ben verantwoordelijk voor die koffer. Die is mij wederrechtelijk en met geweldpleging ontnomen. Ik doe aangifte van diefstal en mishandeling.”
De brigadier keek hem ietwat vanuit de hoogte aan: „Hoe oud ben jij? Al meerderjarig?”
„Neen.”
De brigadier stond op: „Dan moet je vader aangifte voor je doen. We weten je naam en adres en als we iets naders horen, krijg je van ons wel een seintje. En neem een raad van mij aan: bemoei je voortaan zo weinig mogelijk met vreemde kerels in auto’s. Je ziet wat voor last je er mee kunt krijgen. Ga limonade drinken en verwek geen paniek meer in ordentelijke badplaatsen. Goeden middag.”

BUIKMANS TELEFONEERT EN ARIE PINGELT MET EEN PICCOLO

D àt is het gloeiende toppunt!” barstte Arie los, toen zij voor het pension op de Gevers Deynootweg stonden. „Dat noemen ze nou de politie. Ze dóén er niet eens wat aan! Ze kunnen toch zeker makkelijk het signalement van die groene vent rondseinen.”
„Misschien doen ze dat ook wel,” opperde Jan.
Arie snoof minachtend: „Ben je dol. Misschien denken ze wel dat wij het hele verhaal uit onze duim hebben gezogen.”
Zij keerden zich om en keken naar de gevel van pension „Zeerust”. In het keurig nette gebouw heerste alles behalve rust. Integendeel: het gonsde er als in een bijenkorf. Twee politiejeeps stonden voor de deur.
Binnen waren de transpirerende politiedienaren bezig op de rij af alle aanklachten en aangiften van diefstal en vermissing te verwerken.
„Die leren koffer van ons raakt voorgoed in het vergeetboek,” hield Arie vol. Jan Prins was daar niet zo zeker van:
„Ze hebben nu hun handen vol, ja. Maar wie zegt jou
dat de politie het verhaal van die Buikmans geloofde?
Ze kunnen wel gedáán hebben of ze het geloofden om hem beter in de gaten te kunnen houden.”
Arie keerde zich met een ruk tot zijn vriend om:
„Geloof jíj dan dat die Buikmans stond te liegen?”
Jan dacht daar enkele tellen lang over na en zei:
„Ik mag een paarse meloen zijn als ik het weet. Als hij loog, deed hij het toch verhipt goed.”
Arie vervolgde: „En waarom zóu hij liegen? Daar was toch niet de minste reden toe?... Och, klets. Ga mee een Coca Cola drinken.”

* * *

Tussen zes en acht uur in de avond is het altijd rustig op Scheveningen, want de meeste bezoekers zijn dan aan het eten. Het terras van het Prinsessepaviljoen was prettig leeg. Een grijsharige ober kwam de avondzonneschijn in slenteren.
„Wat zal het zijn, jongelieden?”
„Vier Cola’s,” zei Arie.
De ober keek hem ietwat vreemd aan, maar Jan legde uit:
„Doe het nu maar. Hij drinkt ze zo verschrikkelijk snel op, dat je ze anders niet bijgesloft krijgt.”
De ober ging weg. Arie riep: „Au!”
„Sssst!” vermaande Jan, Arie’s dikke arm loslatend. „Kijk eens wie daar het plein oversteekt!...”
Het was hun vriend Buikmans, die langzaam, als een eend heen en weer waggelend, het Gevers Deynootplein overstak en de Bodega binnenging.
„Die gaat een glaasje bier kopen tegen de schrik,” verklaarde Arie.
Jan was het daar niet helemaal mee eens: „Kan hij dat in Pension Zeerust niet krijgen?”
„Poeh. Kunnen wij geen Cola drinken in Zeerust? En wij zitten hier.”
De ober kwam aanlopen met vier flessen Cola op een blaadje.
* * *
Binnen in de Bodega was het schemerdonker en koel. Ook daar was het zo goed als verlaten. Een kelner leunde tegen de bar en rookte stiekem een cigaret, die hij verborgen hield in het holletje van zijn hand. Toen Buikmans binnen kwam waggelen maakte de kelner snel de cigaret uit.
„Een glas Pils,” bestelde Buikmans met zijn zware, rommelende stem. ”En dringend dit telefoonnummer in Breda.”
Hij nam een opgevouwen papieren servetje van een tafeltje, krabbelde er met een vulpotlood een nummer op en gaf de kelner het servetje. Daarna ging hij aan een tafeltje bij het raam zitten. De enige geluiden op dit stille uur waren het piepen van trams in de bochten der rails, het pruttelen der koffie in de glimmende Bodega-ketel en het tinkelen van de telefoonbel, toen de ober het nummer aanvroeg. Het glas Pils werd gebracht.
„Dank je,” zei Buikmans verstrooid. De vingers van zijn zware rechterhand trommelden zacht een roffel op het kleedje van zijn tafeltje. De kelner stond weer bij de bar en rookte stiekem enkele trekjes van zijn cigaret, die hij weer had aangestoken. Hij keek tersluiks naar Buikmans.
„Die man is verschrikkelijk zenuwachtig,” dacht hij. „Rrrrriing!” zei de telefoon.
„Dat zal Breda zijn, mijnheer,” waarschuwde de kelner en doofde weer zijn cigaret.
Buikmans waggelde naar de telefooncel en trok de deur met zorg achter zich dicht. Ondanks deze maatregel sprak hij toch nog zeer zachtjes.
„Hallo... Ben jij dat, Hugo?”
„Da’s sterk,” zei de stem aan de andere kant. „Ik kom net thuis en hoor de telefoon bellen. Iets niet in orde?” Buikmans keek zenuwachtig over zijn schouder door het kleine ruitje van de telefoonceldeur en sprak zacht in de hoorn:
„Pas op. Sta je alleen aan die kant?”
De stem van Hugo, in Breda, werd ook zachter.
„Ik ben alleen, ja. Is er wat gebeurd?”
„Nou, en of! Iemand heeft er de lucht van gekregen. Heeft in de hall zitten wachten terwijl ik op het strand was, pikte de koffer en smeerde hem.”
Hugo zei een heel lelijk woord, en dan:
„Waarom zorgde je dan niet dat je in je pension was, wat deksel!”
Buikmans wiste het zweet van zijn voorhoofd. Het was heet in de cel.
„Wist ik zeker dat die boel vandáág zou komen! Maar hoe kom jij zo stom er twee van die jonge apen voor te gebruiken?”
„Klets nou niet. Dat hebben we al eerder gedaan. Het ging altijd prima. Wie was die vent die de koffer pikte?” „Dat weet niemand. Ik niet. De politie niet...”
„Wat! De poli...”
„Stil nou maar. Ik zei dat ik van niets wist, natuurlijk. Ze hebben geen enkel houvast. Maar weten die jongens soms je autonummer? Van de Skoda?”
„Welnee. Het nummerbord is meteen verwisseld. Ik ben toch zeker niet gek!”
Buikmans loosde een zucht van verlichting.
„Okay dan. Maar bel me niet op en doe niets voor je van mij een seintje krijgt. Gesnapt?”
Buikmans hing de hoorn op, blies een lange ademtocht uit en wandelde bedaard weer de Bodega in, waar hij achter zijn glas Pils ging zitten. Twee politiejeeps reden door de late zonneschijn over het plein. De kelner kwam bij Buikmans’ tafeltje staan om een praatje te maken:
„Er schijnt een heel kabaal geweest te zijn, daar op het eind van de Boulevard.”
„Kabaal om een varkensleren koffer,” zei Buikmans peinzend, zijn glas leegdrinkend. „Vreemde geschiedenis. Niemand kan er een touw aan vastknopen. Hoeveel krijg je van me?”
Hij rekende af en wandelde de Bodega uit. Buikmans praatte er liever niet te veel met vreemden over. Hij was nogal geschrokken.
Op het ogenblik waarop Buikmans in de Bodega verdween, sloeg Arie plotseling met de vlakke hand op het terrastafeltje. Hij deed het nogal onstuimig en Jan greep juist op tijd zijn omvallend Colaflesje.
„Kijk uit, sproetig daashoofd!”
„De ”Modern”-garage in Ede!” riep Arie. „Veertig liter benzine en een nieuwe binnenband!”
Jan Prins antwoordde niets, keek zijn rossige, dikke vriend lang en nadenkend aan en greep dan diens hand. „Pols voelen...”
Arie liet Jan rustig zijn pols vasthouden, hield zijn blauwe ogen met een strakke, niets ziende blik op Jan gericht en ging voort als iemand in een droom:
„Dat papiertje... dat die vent in zijn groene pak op de trap uit zijn zak liet vallen... het was een rekening van een garage in Ede... de ”Modern”-garage. Hij had veertig liter benzine gekocht en een nieuwe binnenband.” Jan liet Arie’s pols los.
„Weet je dat zeker?”
„Ik kon het me eerst niet herinneren, maar nu weet ik het ineens.”
Jan zei opgewonden: „Maar dan hebben we ook een aanknopingspunt! Je hebt alle kans dat die garagehouder weet wie die klant was.”
Arie draaide zich om en tikte op tafel.
„Ober... Afrekenen!”
„Wat ga je doen?”
„Nog even in pension Zeerust rondneuzen of we daar nog iets meer te weten kunnen komen. En anders naar Ede.”
Het duurde even vóór de ober op kwam dagen. Maar toen zij het terras van het Prinsessepaviljoen verlieten, zag Buikmans hen gaan. Hij rekende zelf af, liep even achter hen aan, zag dat zij terugkeerden naar pension Zeerust en deed toen iets merkwaardigs. Hij ging een zijstraat in, klom in zijn daar geparkeerde rode Ford, reed die naar de hoek van de Gevers Deynootweg en bleef achter het stuur cigaretten zitten roken... de ingang van pension Zeerust in de gaten houdend. Nee... Jan en Arie waren nog niet van hem af!

* * *
Arie stapte doelbewust de hall van pension Zeerust binnen. Jan wandelde bedaard achter hem aan. Het was hem al lang duidelijk, dat Arie iets bepaalds op het oog had en in zulke gevallen had het dikwijls geen zin om de dikkerd iets te vragen... hij gaf dan gewoon geen antwoord. De hall van het pension was afgeladen vol. Aan twee tegen elkaar geschoven tafeltjes in een hoek zaten politiemannen aanklachten wegens vermissing en diefstal op te nemen. De rest der pensiongasten stond in groepjes bijeen, opgewonden pratend. Arie dook tussen kluitjes praters door, stak ineens een arm uit en greep de mouw van een blond jongetje met een wit-en-goud piccolo-jasje aan.

„Psst!” zei hij. „Wil je een gulden verdienen?”
De piccolo was een jaar of vijftien, zestien oud. Hij had een geweldig grote mond en kauwde op iets. Vermoedelijk gum.

„Laat zien,” zei hij, Arie en Jan van het hoofd tot de voeten opnemend. Hij had een brief in de hand die hij kennelijk naar iemand brengen moest, maar die iemand ken blijkbaar wel even wachten. Arie keerde zich naar Jan om:

„Laat een gulden zien!”
Jan dook in een broekzak, opende zijn portemonnaie en liet enkele briefjes van een gulden zien.
„Hm,” zei de piccolo, snel over zijn schouder kijkend of de portier of de eigenaar van het pension niet op hem letten. „Wat moet ik er voor doen?”
„Ons iets vertellen wat we willen weten.”
De piccolo zei over zijn schouder: „Kruip in het fietsenhok in de tuin, en wacht daar. Hier kun je niet rustig praten.”
Jan en Arie verdwenen zo snel mogelijk uit de hall, want — eerlijk gezegd — als aanstokers van de hele rel voelden zij zich daar nu niet direct op hun gemak. Zij wandelden om het gebouw heen, staken het terras over en zagen achter in de kleine tuin een lang, geelgeverfd fietsenhok. De zon hing laag boven de Westerhorizon van de zee en zette terrassen en tuin in geel-rossige gloed. Er zaten enkele druk pratende gasten koffie te drinken onder een weer overeind gezette parasol, maar Arie en Jan wandelden brutaalweg recht op het fietsenhok af, openden de deur en gingen er binnen. Het was er schemerdonker, want de ruitjes waren klein. Het rook er naar rubber, naar de benzine van bromfietsen en naar verf. Een kat sprong van het zadel van een Solex op een stapel bierkratten en blies tegen hen. Arie keek uit een raampje. Jan vroeg:
„Wat wil je van die piccolo?”
Arie sloeg een spinneweb weg, kreeg zijn vingers vol rag en veegde dien aan zijn broek af.
„Toen jij met die portier stond te bekvechten over vriend Buikmans, stond die piccolo achter een palm naar ons te kijken. Dat hele gesprek met onze man in het groen hoorde hij óók, Misschien weet hij iets meer. Dat is wel een gulden waard. Daar komt-ie.”
De piccolo kwam op de fietsenloods af, twee koffers sjouwend. Ze waren kennelijk leeg, want hij zwaaide ze al fluitend heen en weer.

„Zo,” zei hij en sloot de deur. Hij zette de koffers in een hoek. „En praat nou snel, want ik heb het druk.” Hij grinnikte ineens en zijn mond spleet open van het ene oor tot aan het andere. „Jullie hebben me ook een mooie stampij gemaakt! Grote, bruine bloembollen - wat een herrie was dat!”
Arie reep hem bij een koperen knoop van zijn wit jasje. „Heb je ons zien praten met die vent in zijn groene pak?”
„Yes.”
„Was die vent inderdaad pas die middag aan komen waaien?”
„Yes. En hij was niet gierig ook. Ik bracht hem naar zijn kamer en hij gaf me twee kwartjes.”
„Heb jij enig idee hoe hij heet of waar hij vandaan komt? Niet op horen bellen? Geen brieven gezien?”
De piccolo schudde het hoofd en keek ineens wantrouwend:
„Ho, wacht es effe. Als ik jullie niets kan vertellen, krijg ik die gulden dan ook?”
„Als je helemaal niks weet: twee kwartjes,” bood Jan, met snel zakelijk inzicht. „Als je ons wèl iets bruikbaars vertelt: een hele gulden.”
De piccolo begon heel hard na te denken en knipte ineens met zijn vingers:
„Hij heeft één gek iets: hij rookt Turkse cigaretten.” Arie snoof door zijn neus.
„Dat is me ook wat. Dat doen bosjes mensen.”
„Nee!” zei de piccolo. „Je begrijpt me verkeerd... van die hele lange, waarvan de helft een kartonnen mondstuk is.”
„Dat zijn Russische, malloot!”
De piccolo schoof twee handen in zijn broekzakken, wierp zijn hoofd achterover en keek langs zijn neus de twee jongens uit de hoogte aan:
„Kaak es hier, slimneuzen... ik loop hier zellef met het blad met cigarette en zal ík wete wat Turkse en Russische zijn of jullie? Der was hier vorige week een echte Turk en die hep het me precies uitgelegen.”
„Jij spreekt natuurlijk steengoed Turks,” zei Arie droog. De piccolo begon nijdig te worden en deed een stap naar voren:
„Luister es hier, Haagse lefgooser... Ik kom uit Amsterdam en in Amsterdam zijn we niet op ons neus gevalle. Die Turk had een dame bij zich en die vertaalde wat-ie sei...”
Jan zag er grote herrie van komen en probeerde niet eens uit te leggen, dat hij zèlf uit Amsterdam kwam, maar begon snel te sussen:
„Die dikke sproetneus heeft altijd van die flauwe geintjes. Hij probeert je maar op de kast te krijgen. Vertel nou even van die cigaretten.”
De piccolo slikte, keek Arie even wraakzuchtig aan, keerde zich dan tot Jan, vermoedelijk ook al omdat hij wist dat die het geld in zijn zak had en deelde mee: „Russische cigaretten zijn even lang as gewone Hollandse maar hebbe de helft een hol mondstuk. Of ze Turks zijn of niet sit ’m in de tabak, maar deze waren twee keer solang as gewone cigaretten en het merk is Ismalun. Se kosten machtig duur.”
Jan knikte: „En weet je verder helemaal niets?”
De piccolo dacht nog even na, schudde dan kort het hoofd en hield de hand op:
„Me gulden, want ik mot weg of ze komme me halen.” Arie gaf een krijs: „Wat! Een hele gulden betalen alléén voor de mededeling dat-ie Ismalun cigaretten rookt? An me nooit niet!”
De piccolo zette zijn handen in de zij, haalde diep adem en het zag er even naar uit of er een paar bloedneuzen zouden vallen, maar Jan kwam weer snel tussenbeide: „Stil nou. We zullen het verschil delen. Drie kwartjes.” „Okee,” zei de piccolo. „Maar meteen en geen geklets meer.”
Jan schokte op. De piccolo dook naar buiten en liep fluitend terug naar zijn pension. Jan en Arie staken scheef over naar het tuinhek, keken nog even naar de gevel van „Zeerust” en wandelden de Gevers Deynootweg op. „Wat een bak,” zei Arie. „We hebben een bom duiten op de bank staan die we met al onze avonturen hebben verdiend en daarnet stonden we te pingelen om een kwartje.”
„Ik niet. Jij,” zei Jan droog en met een deugdzaam gezicht. „Ik kan best wat missen. Ik ben geen vrek. Ik val niet dood op een kwartje.”
Arie stond stil, haalde diep adem en wilde juist beginnen met een lang en heftig antwoord, toen een auto naast hen stopte. Het was een gesloten, rode Ford. Achter het stuur zat Buikmans.
„Als jullie even de tijd hebben, zou ik graag wat met je willen praten,” zei hij. Hij zei het heel vriendelijk. Jan en Arie keken elkaar aan.
„Als u onze Cola betaalt,” stelde Arie voor.
„Wel tien,” zei Buikmans en opende het achterportier van binnen uit. „Stap maar in!”

EEN TELEGRAM MISLUKT

„Waar zullen we gaan praten?” vroeg Buikmans toen hij in de richting van het Gevers Deynootplein reed. Zijn enorme buik paste precies onder de ronding van het Ford-stuurrad. Maar hij was nu minder belachelijk gekleed: een wijnrode broek met een geel
shirt, een geelbruin jasje en een rode das in de kleur van zijn broek.
„Op een caféterras,” antwoordde Arie onmiddellijk. Buikmans antwoordde even niet en vroeg dan met een effen stem:
„Vertrouwen jullie me niet? Ik zal je zakken niet rollen, hoor.”
Arie boog zich opzij naar Jan en fluisterde zacht in diens oor:
„Je weet nooit hoe zo’n dikbuik rollen kan.”
Jan schoot met een snork in een schater, trachtte die in te houden en kreeg een enorme hoestbui.
„Neem het Prinsesseterras maar,” zei Arie. „Daar zijn we oude bekenden.”
Maar daar had Buikmans bezwaren tegen. Hij wilde niet zeggen welke. Hij wilde wel naar een broodjeszaak, „De Pollepel”, geheten; er schuin tegenover.
„Mij best,” zei Arie.
Zij mochten bestellen wat zij wilden. Het was nog steeds geen acht uur. De Pollepel was zo goed als leeg; de Ford stond even verder geparkeerd op het plein voor het Kurhaus.
„Ik twee broodjes croquet,” bestelde Arie. „En een flesje Chocomel. Jan wilde broodjes ei. Buikmans nam spuitwater en boog zich vertrouwelijk over het witstenen tafeltje.
„Luister eens, jongens... het was toch geen mop, dat van die koffer, hè?”
Beide jongens staarden hem verbaasd aan:
„Een mop?”
Buikmans haalde een bruinleren sigarenkoker uit zijn zak, koos er een duur uitziende sigaar uit en stak haar op. Broodjes en koffie werden gebracht. Eerst toen sprak hij:
„Kijk eens: ik had half en half het idee dat jullie die hele geschiedenis hadden verzonnen om een pension op stelten te kunnen zetten.”
Zijn grote bolle, blauwe ogen keken onderzoekend van Jan naar Arie. Arie hapte in een broodje. Jan zei: „Neemt u me niet kwalijk, mijnheer, maar... hebben wij die man met het groene pak uit onze duim gezogen?” Buikmans blies een rookwolk uit:
„Nee,” erkende hij. „Die was er en is nu verdwenen.” Jan vervolgde: „En die varkensleren koffer? Die is er toch óók echt geweest?”
Buikmans zette zijn beide ellebogen op de rand van het witstenen blad, leunde voorover en zei met gedempte stem:
„Luister... het is heel goed mogelijk dat jullie met de man in het groene pak hebben afgesproken, die grap uit te halen...... Hij gaf jullie een koffer met instructies om naar mij te vragen...”
Arie hield op met kauwen en keek Jan aan. Precies tegelijk barstten zei uit:
„Wat is dàt nou voor onzin?...”
Buikmans scheen een beetje geërgerd:
„Nou zo’n onzin is het niet direct. Veronderstel dat iemand mij een poets wou bakken? Kun je je niet indenken dat er wel eens iemand mij een kool zou willen stoven?”
Ditmaal was het Arie’s beurt om in de lach te schieten. Hij hoestte vreselijk, want een hap croquet was aan de verkeerde kant zijn huig gepasseerd. Jan bensde uit alle macht op Arie’s dikke rug.
Arie dacht: „Die Buikmans heeft gelijk, zo bekeken. Ik kan me niemand indenken die ik liever voor het lapje zou houden dan die dikke Buikmans met zijn enorme omvang en zijn gekke kleren.”
Jan hield op met Arie te bekloppen, deed zout op zijn tweede broodje en antwoordde bedachtzaam:
„Kijkt u eens, mijnheer Buikmans... Als het een grap was, dan hebt u er toch erg weinig last van gehad. U bent nauwelijks het slachtoffer. Wij veel eerder. Niemand zal ù uitlachen om wat er gebeurd is. Maar ik heb wèl gedacht aan een andere mogelijkheid...”
Buikmans zat enkele tellen lang onbeweeglijk, vol gespannen aandacht en liet geen oog van Jan af.
„En die is?...” vroeg hij, toen hij zich niet langer meer bedwingen kon.
„Dat het de bedoeling was, verwarring in het pension te stichten als camouflage,” zei Jan.
Ditmaal zat niet alleen Buikmans stil te kijken, ook Arie.
„Ik snap het!” zei Buikmans, wie blijkbaar een licht opging. „Je bedoelt: stel je voor dat iemand een kostbaar stel juwelen van een der kamers wilde stelen, maar...”
„Dat in het rustige pension niet aandurfde,” ging Jan verder. „Dan zou hij bijvoorbeeld een handlanger in Utrecht ons die koffer laten geven met de bekende boodschap...”
„Klets,” zei Arie en begon weer te eten.
Jan keek hem verontwaardigd aan.
„Helemaal geen klets!”
„Klets!” repeteerde Arie en dronk van zijn Chocomel. Buikmans tikte op de stenen tafelrand met de grote, gouden zegelring aan zijn rechterhand.
„Jonge vriend... wees niet zo snel met je oordeel klaar. Het denkbeeld van je vriendje, eh...”
„Prins,” hielp Jan hem dankbaar.
„Je vriendje Prins,” ging Buikmans verder, Arie bestraffend aankijkend. „Zijn idee is uitstekend.”
„Het idee van mijn vriendje Prins is loeiende lariekoek,” antwoordde Arie, mosterd op zijn croquet smerend, „omdat wij tevoren niet konden weten dat er zulk een paniek zou ontstaan, want wij konden vooraf niet ruiken dat die Indische tante boven ons haar hondevlees zou laten aanbranden. Het idee van mijn vriendje Prins is verder brullende onzin, omdat niemand tevoren zeker kon bepalen dat mijnheer Buikmans die middag afwezig zou zijn.”
„Nou... ik ben meestal ’s middags afwezig,” zei Buikmans.
„Meestal is niet steeds,” zei Arie kalm. „En als je een plan in elkaar zet om juwelen te gappen, moet je niet zulke dingen aan dom toeval overlaten.”
Er viel een stilte.
„Mijn dikke, roodharige vriend Roos heeft gelijk,” zei Jan. Arie grinnikte. Jan zweeg. Arie nam het gesprek over, op bijzonder zoetsappige toon:
„Neemt u ons niet kwalijk, mijnheer Buikmans, maar eh... is er iets speciaals wat u van ons weten wilde?...” Buikmans maakte een plotseling gebaar, bijna of hij schrok.
„O, helemaal niet. Zeker niets bepaalds. Eerder iets onbepaalds. Ik bedoel... of jullie soms iets wisten of vermoedden wat je de politie niet hebt verteld?”
Jan zat peinzend het raam uit te kijken, over het Gevers Deynootplein. De nu bijna ondergaande zon zette de gevels aan de overzijde in vlammende gloed. De koepel van het Kurhaus wierp een zware schaduw over het einde van het plein.
„We zouden er zelf op af kunnen gaan,” zei hij toen, half in gepeins. „We hebben natuurlijk dat briefje uit Ede.” De sigaar in de hand van Buikmans begon plotseling licht te trillen. De rook, die een kwart minuut lang recht omhoog was gestegen vormde nu ineens een golflijntje. „Welk briefje uit Ede?” vroeg Buikmans.
Arie zei niets. Jan vertelde dat Arie een korte blik had geworpen op het papiertje dat uit de zak van de man met het groene pak was gevallen, wat erop stond en van welke garage het was.
Buikmans sloeg plotseling met zijn zware, vlakke hand op tafel.
„Maar dáár zal ik je mee helpen! Ik ben machtig benieuwd, zelf, wat die grap met die koffer te beduiden heeft. Weet je wat? Ik rijd jullie met de Ford naar Ede. Dan zien we, of we daar iets wijzer worden. Ja of nee?” Jan zei niets en keek naar Arie. Arie schonk peinzend het laatste beetje Chocomel in zijn glas, sloeg dan langzaam zijn blauwe ogen op naar Buikmans en antwoordde:
„O, graag, mijnheer... als we hier een telegram mogen zenden naar mijn ouders.”
Jan keek uit het raam. Hij wist deksels goed dat Arie absoluut geen telegram naar zijn ouders te zenden had. Buikmans aarzelde even. Heel even maar. Maar dat was al vreemd.
„Jullie zijn toch op vacantie?”
„O ja,” zei Arie met wijd open, blauwe ogen. „Maar ik stuur elke avond een berichtje naar huis dat alles in orde is. Soms een kaartje. Soms bel ik op...”
Buikmans wuifde met de hand:
„Ga je gang maar. Zal ik het betalen?”
„Hoeft niet,” zei Arie over zijn schouder. Hij liep naar het buffet, vroeg een velletje papier en schreef snel het volgende telegram:

roos telegramadres reeroos amsterdam
zijn met persoon geheten buikmans rijdend in ford roodbruin nummer hz 37581 naar ede vertrokken voor bezoek garage modern aldaar - indien voor middernacht geen telefoon van mij politie waarschuwen maar niet eerder want wij kunnen ons vergissen en dan slaan wij allemaal stom figuur.

arie en jan
Toen Arie dat geschreven had, keek hij om.
„Rekenen jullie vast af,” zei hij. „Zoveel te eerder zijn we weg.”
Buikmans deed dat na enig treuzelen. Arie hield het telegrampapier vast en deed of hij het nalas. Hij zag dat het hier en daar wel iets korter had gekund, maar wilde niet teuten. De ober kwam terug. Arie gaf hem het telegram en wenkte Jan.
„Geef me een riks.”
Jan aarzelde niet en gaf hem een riks.
„Asjeblief,” zei Arie en gaf beide aan de ober.
Hij voegde er snel en fluisterend aan toe: „Verzend dit, zodra we de deur uit zijn. Wat er over is van die riks mag je hebben. Maar die man bij ons mag het vooral niet lezen!”
De ober knikte, stak het papier in zijn zak en begon in zijn notitieboekje te bladeren. Buikmans kwam op Arie af waggelen.
„Is je telegram al voor elkaar?”
Arie wuifde luchtig met een hand en ging naar de deur. „Al dik in orde.”
Buikmans aarzelde nog even:
„Weet je zeker dat het niet korter had gekund? Ik ben erg handig in telegrammen. Ik krijg ze altijd korter en goedkoper.”
„Kan me niets schelen of ze kort zijn, want mijn vader betaalt ze aan mij terug,” vertelde Arie vlot. Daarmee was Buikmans natuurlijk uitgepraat en Jan Prins, die in de deuropening op hen stond te wachten, sloeg zijn ogen een ogenblik ten hemel, uit stille en zuivere bewondering voor Arie’s vermogen tot snel verhalen bedenken. Werkelijk... Arie’s aangeboren gave om in elke situatie voor de vuist weg een goed antwoord uit zijn sproetige duim te zuigen, was goud waard. Buikmans ging hen voor naar de Ford. Jan en Arie bleven een tikje achter en spraken snel en zacht, uit hun mondhoeken:„Zeg, Arie, wat wil die vent?”

„Weet ik niet. Maar er klopt iets niet.”
„Zou hij alleen maar stinknieuwsgierig zijn?”
„Nee. Hij schrok toen wij over Ede praatten. Zijn hand begon te trillen.”
„Van opwinding misschien?”
„Ik weet het niet. Maar ik vertrouw hem geen zier. Nu ik dat telegram verstuurd heb, zal hij ons niet veel doen. Hij vertrouwt ons nu óók geen zier meer.”
„Nee. Hij denkt dat we hem dóór hebben.”
„Sssst!”
Buikmans opende de portieren van de Ford en kroop achter het stuur. De motor sloeg meteen aan. De parkeerplaatsbewaarder kreeg een kwartje.
„En nu kijken hoe snel we in Ede zijn,” bromde Buikmans. „We gaan via Amersfoort.”
Arie sloeg Jan kletsend op de schouder:
„Dan kunnen we bij tante aangaan en onze vergeten portefeuille ophalen.”
Buikmans, die juist was weggereden, schakelde over in de derde versnelling en zei over zijn schouder:
„Och, kom. Onzin. Ik heb geld genoeg bij me.”
Arie keek verbaasd:
„Maar waarom niet? De weg naar Ede loopt langs het huis van tante. Eén minuut werk en we hebben ons eigen geld bij ons.”
„Tijd verknoeien,” bromde Buikmans knorrig.
Toen wisten de jongens zeker dat er iets met vriend Buikmans geen zuivere koffie was. Maar wat? Hoe? Waar zat hem de kneep?
Er zouden nooit zo heel veel bijzondere dingen zijn gebeurd, als de ober in de „Pollepel”, waar zij zojuist een broodje hadden gegeten, niet op eigen houtje was gaan handelen. Het was eigenlijk heel begrijpelijk. Zodra de auto met Buikmans, Jan en Arie was weggereden, haalde hij Arie’s briefje uit zijn zak en las het telegram dat hij telefonisch moest opgeven. Hij was een vrij oude en vriendelijke ober en toen hij las wat Arie had opgeschreven, rezen de haren hem zowat te berge. Die arme jongens... die arme, dwaze, onverstandige, roekeloze jongens om met zo’n verdachte man mee te gaan!... En wat moest die mijnheer Roos in Amsterdam er wel van denken? Die zou zich vast en zeker een ongeluk schrikken... De ober keek op van Arie’s papiertje in zijn hand en zag twee politiemannen zijn cafetaria binnenkomen. Het waren een wachtmeester en een agent eerste klas, die doodvermoeid recht van Pension Zeerust afkwamen om zich hier met een kop koffie wat op te knappen. De ober kuchte, legde het papier voor de wachtmeester neer en zei:
„Wachtmeester... leest u dàt nou toch eens! Twee jongens, die net in een Ford wegrijden, geven me dit om te telegraferen...”
De wachtmeester las het telegram, las de naam: Buikmans, las het nog eens en schoot overeind in zijn stoel. „Ik DACHT al dat er iets rammelde in die historie!” gromde hij en schoof zijn ondergeschikte het telegram toe. „Dáár moet ik het mijne van hebben. Even de politie in Ede opbellen!”
De ober stond er zenuwachtig bij.
„Moe... moet ik dat telegram sturen of niet?”
De wachtmeester, die al in een telefoongids zat te zoeken, keek op.
„Wat? Ja, natuurlijk. Niemand heeft het recht om particuliere telegrammen vast te houden. Wacht... even dat telegram overschrijven.” Hij copieerde het in een dik, geel zakboekje. „Politie... hier heb ik het!”
Hij dook de telefooncel in. Vijf minuten later was hij klaar. De politie in Ede was gewaarschuwd. Nog vijf minuten later was het telegram van Arie aan zijn vader onderweg.

EEN WINDHOND KOMT OP DE PROPPEN

De tocht van Jan en Arie in Buikmans’ rode Ford naar Ede, werd verlevendigd door enkele kleine incidenten die beide jongens nieuwe aanknopingspunten gaven bij hun stilzwijgende pogingen om uit te kienen, wàt er nu eigenlijk met die mijnheer Buikmans aan de hand was. Hun dikke chauffeur zei geen stom woord tot zij Den Haag achter zich hadden en voortstoven over de betonweg naar Utrecht. Het was nu al zo goed als donker - per slot van rekening is Pinksteren nog geen midzomer - en Buikmans schakelde zijn grote lichten in. Hij zei ineens over zijn schouder tegen Jan, die naast hem en Arie, die achter zat:

„Als er soms iets gebeurt en er steekt een politie-agent zijn neus binnen het portier, dan zijn jullie kampeerders die ik mee laat liften, snap je?”
„Okido,” zei Jan.
„Wij gaan naar onze tante in Amersfoort,” vertelde Arie zoet.
Buikmans knorde tevreden:
„In ieder geval je waffel dicht over die koffergeschiedenis in Den Haag en over wat wij in Ede gaan doen.” De jongens beloofden dit braaf. Jan en Arie hielden hun monden dicht, maar dachten bij zichzelf diep na. Waarom deze waarschuwing? Waarom zo angstvallig zwijgen over wat er in Pension Zeerust gebeurd was? Waarom niet zeggen dat zij naar Ede gingen om iets na te vragen? Waaróm zou een politieagent hun eigenlijk iets vragen? Holland is een vrij land en het kan politieagenten geen snars schelen waar de tienduizenden automobilisten, die langs ’s Heren wegen rijden, heen snorren. Het volgende kleine incident gebeurde kort voor Utrecht. Het was de jongens opgevallen, dat Buikmans, van wie zij verwacht hadden dat hij als een dolle naar Ede zou rijden, integendeel erg voorzichtig chauffeerde. Het was, zoals Jan bij zichzelf dacht: „of hij demonstratie aan het rijden was voor de ANWB of zoiets.”
Buikmans bleef soms een halve minuut achter een andere auto rijden vóór hij die passeerde, keek bij elke kruising veel langer uit dan nodig was en had in Den Haag, helemaal in het begin al, ongeveer gereden zoals een oude joffer die een kinderwagen met buitenboordmotor bestuurt. En nu, kort voor Utrecht, zat Buikmans telkens in het spiegeltje te loeren, tot Jan Prins er zenuwachtig van werd en omkeek.
„Er zit een auto achter ons,” zei Buikmans.
„Dat klopt,” mompelde Prins onverschillig. Hij was nu tot de overtuiging gekomen dat Buikmans een van die uilskuikens was, die niet langzaam rijden uit voorzichtigheid, maar omdat ze gewoon nooit van hun leven auto zullen leren rijden. Dat soort rijders is soms nog gevaarlijker dan harde rijders, omdat ze, als er iets onverwachts gebeurt, de stomste dingen uithalen. „Er zit een auto een paar honderd meter achter ons.”
„Waarom passeert-ie dan niet?” gromde Buikmans. „Rij dan wat harder,” zei Jan ongeduldig.
Maar dat deed Buikmans niet. Hij bleef precies even hard verder torren: vijfenzestig kilometer op zijn snelheidsmeter en loerde elke dertig seconden in zijn spiegeltje. Jan keek om naar Arie. Arie, vaag zichtbaar in de schemer binnenin de Ford, haalde zijn schouders op. Ineens vroeg Buikmans, die blijkbaar meende dat Jan door de achterruit loerde:
„Het is toch geen jeep, hè?”

Er was twee seconden stilte. Dan klonk Arie’s onschuldige stem achteruit:

„O, dacht u dat het een politiejeep was? Vast niet. We hebben niets gedaan waarvoor ze achter ons zouden blijven rijden.”
„Je weet nooit met die kerels,” bromde Buikmans. „Weet je wat: ik stop even en kijk naar het water in de radiator. Dan moet hij ons passeren. Als hij óók stopt, is er iets aan de knikker.”
Buikmans remde, zette zijn Ford op de grasberm, stapte netjes uit aan de niet-verkeerszijde, en draaide zijn radiatordop los. De achtervolgende auto rolde naderbij... passeerde. Arie barstte in lachen uit.
„Het is een ouwe rammelkast van een vrachtauto, vol kisten groente. Hij rijdt zo hard hij kan: een kilometer of zestig.” Buikmans schroefde de radiatordop weer vast. Zijn groot, dik gezicht vertoonde in het licht der Ford-koplampen een scheef glimlachje.
„Dat is dan ook weer in orde.”
Maar voor Arie en Jan was het alles behalve in orde. Niemand, die een zuiver geweten had, was zo abnormaal bang voor de politie!

* * *
Zonder enige merkbare reden begon Buikmans, zo gauw zij de stad Utrecht voorbij waren, ineens te ontdooien. Tot dusver had hij zogoed als geen stom woord gezegd, maar nu praatte hij of er tot dusver iets bij hem verstopt had gezeten,dat ineens was losgeschoten. Hij vroeg waar zij op school waren, welke vakken zij het liefst studeerden en dergelijke dingen meer. Voor Jan en Arie, die erg korte antwoorden gaven, was dat allemaal klets. Hun antwoorden waren zo kort dat Buikmans, een kilometer of vijf vóór Amersfoort, opzij keek en informeerde:
„Wat doen jullie stug? Praat je niet graag over school?” Arie, achteruit de Ford, gaf antwoord:
„Als jongen hoor je altijd vertellen dat volwassenen zoveel meer ervaring hebben dan wij en zoveel meer weten en snappen dan wij. Hm.”
Er volgde een korte stilte. Buikmans passeerde een paar bromfietsers en vroeg verder op enigszins verbaasde toon:
„En zijn jullie het daar dan niet mee eens?”
„Och, zei Arie, „je ontmoet zo zelden een volwassene die in de gaten heeft dat jongens over zowat alles liever praten dan over school.”
„O”, zei Buikmans verbaasd. „Neem me niet kwalijk. Dat wist ik niet.”
„O, niet?” zei Arie. „Praatte u vroeger, in uw schooljaren, graag over school?”
Buikmans dacht daar zeker dertig tellen lang over na. „Nee,” zei hij dan. „Alleen de gekke dingen die er gebeurden vertelde ik. Maar die wou mijn vader nooit horen.”
„Ziet u nou,” zei Arie. „Je zou zo zeggen dat alle ooms en vaders zich zouden herinneren dat ze zelf vroeger óók liever iets anders te horen kregen dan al die vragen over school, maar mis.”
Een tegemoetkomende auto verblindde hen met zijn koplampen. Buikmans trapte een paar maal nijdig op zijn dimschakelaar, remde af, gromde wat en gaf weer gas toen de tegenligger voorbij was. Daarna merkte hij op:
„Jullie zijn een paar merkwaardige jongens.”
„O, ja?” zei Arie verbaasd.
„Nooit wat van gemerkt,” lachte Jan.
Buikmans nam een hand van het stuurwiel en maakte er een wuivend gebaar mee.
„Kom nou... als jullie alléén maar gewone HBS-jongens zijn mag ik een ons wegen.”
„U weegt beslist geen ons,” zei Jan droog. „En wij zijn gewone, Hollandse, huis-, tuin- en keuken-HBS-ers.” Dat hielden zij vol. Zij snapten wel, dat het niet erg slim zou zijn Buikmans te vertellen van hun zeer ongewone, maandenlange avonturen in Afrika, in de Stille Zuidzee, op onbewoonde eilanden en dergelijke. Dat zou Buikmans argwanend kunnen maken en de bedoeling was juist dat Buikmans hen bleef aanzien voor alledaagse jongens, die hij gemakkelijk iets op de mouw kon spelden.
„Ik weet wel waar de kneep zit,” zei Arie lachend. „U bent de HBS-ers uit uw jeugd gewend en misschien ontmoet u tegenwoordig niet veel jongens meer. De tegenwoordige jeugd is heel wat bij-de-hand-ter dan vroeger, heus wel.”
„Dat zal dan wel,” bromde Buikmans en hield zijn mond dicht tot ze Amersfoort waren gepasseerd, op weg naar Ede.
„Luister eens, jongens... Ik heb met die hele kofferhistorie eigenlijk geen snars te maken. Ik rijd jullie naar Ede om je te helpen en uit zuivere nieuwsgierigheid...” „Dat zal wel!” dacht Arie bij zichzelf.
„... dus de navraag in de garage moeten jullie zelf maar doen. Okay?”
Daar hadden onze vrienden niet het minste bezwaar tegen. Integendeel!
„Hoe laat is het?” vroeg Arie.
Jan vergeleek het dashboardklokje met zijn polshorloge. „Tien over tien.”
Buikmans knikte in de richting van de voorruit: „Over vijf minuten zijn we in Ede. Enig idee waar die „Modern”-garage ergens ligt?”
Dat wisten ze geen van drieën. Zij stopten dus bij een telefooncel aan het begin van Ede en zochten het adres op. Een voorbijganger hielp hen terecht. Het was aan de rand van het plaatsje. Een minuut later doemde het ding op, van verre herkenbaar aan een groot vraagteken in rood neonlicht en een fel verlicht reclamebord voor auto-olie. Buikmans remde vrij scherp en stuurde de Ford rechts van de weg.
„Ik blijf hier wachten, jongens. Maak het niet te lang.” Arie had het achterportier al open.
„Och, we hebben maar een paar vragen. Tot direct!” Buikmans deed de hoofdlichten uit en toen de jongens omkeken, zagen zij dat hij de Ford nog iets verder op de berm zette. De „Modern”-garage was eigenlijk meer een tankstation dan een garage, niet midden in Ede gelegen, maar juist aan de rand, waar de open weg begon, tussen enkele verspreide boerderijen. Rechts van de weg waar zij Buikmans hadden achtergelaten, was een droge sloot en aan de overzijde lag de heide met in de verte de donkere massa van een bos en het pinkende licht van een landhuisje of een boerderij. Toen zij dichter bij het felle tankstation-licht kwamen, bleek dat het hele geval een mengeling was van oud en modern bouwwerk: de garage was gevestigd in een verbouwde boerderij. Het tankstation was splinternieuw van witgekalkt beton. Achter de glasruiten van het kantoortje zat een kleine man met grijzend haar een nummer van „De Autokampioen” te lezen. Naast hem stond een groene, blikken koffiepot op een electrisch stelletje. Toen de jongens de glazen deur openden, keek hij zonder belangstelling op. Tankstationbedieners zijn gewend alleen te reageren op naderende voertuigen. Wandelaars zijn geen grote klanten van olie of benzine.
„Goeden avond,” groette Arie, zo beleefd hij kon. „Neemt u niet kwalijk dat wij u storen, maar u zou ons kunnen helpen met een inlichting.”
De grijsharige man nam de jongens op zijn gemak van het hoofd tot de voeten op, reikte dan naar de koffiepot naast hem, zei:
„Als ik je helpen ken... waarom niet?” en schonk zich een blikken kroes vol dampend zwart vocht in.
Arie begon weer uit zijn duim te zuigen:
„Wij zijn op zoek naar een neef van ons, die ons mee zou nemen naar Brussel. Wij zijn met vacantie, ziet u?” „Dat zie ik,” knikte de grijze man, hete koffie slurpend. „Wij zouden hem ontmoeten in „De Jaarbeurs” in Utrecht, vandaag, maar hij is niet op komen dagen.” „Da’s pech,” zei de grijze man. Zijn ogen gingen alsmaar heen en weer van Jan naar Arie, van Arie naar Jan. „Maar wat heb ik daarmee te maken?”
„Zoveel,” ging Arie opgewekt verder, „dat hij een boodschap had achtergelaten bij de portier daar, dat wij hem moesten oppikken via de „Modern”-garage in Ede. Maar de portier gaf ons die boodschap veel te laat.”
„Of te vroeg,” zei de grijze man, nadenkend. „Hoe zag die neef eruit?”
Arie ratelde af:
„Hij is lang, mager en draagt bijna altijd groene gabardine pakken. Hij is gek op groen. Hij rookt van die hele lange, Turkse cigaretten met een kartonnen pijpmondstuk...”
„Stop maar,” zei de tankstationman. „Die was gisteren hier. Hij had een lekke band.”

„Dat is hem!” riep Jan, alsof hij heel blij was. Hij voegde er bijna aan toe: „Hij heeft ook veertig liter benzine gekocht,” maar slikte dat op tijd in. Dat kon hij moeilijk weten! Dat Jan even moeilijk weten kon, dat de betrokken neef een lekke band had gehad, scheen de tankstationhouder te ontgaan. Arie vroeg verder:
„Heeft hij helemaal geen boodschap voor ons achtergelaten?”
De stationhouder haalde een hand door zijn grijze haren.
„Boodschap?... Geen woord.”
Arie en Jan keken elkaar aan. Zij speelden hun spelletje uitstekend.
„Waar kan hij heen gegaan zijn?” mompelde Jan en Arie haalde verbijsterd de schouders op.
„Wat voor auto reed hij?”
De stationhouder fronste.
„Wacht eens... Het was een donkergroene Packard twoseater met een Noordbrabants nummer.”
„Dat is ’m!” riep Jan, die nog nooit eerder van die auto gehoord had, laat staan het ding gezien.
„Zeg jongens... is die neef van jullie niet terug naar Noord-Brabant? Hij heeft hier opgebeld.”
Arie en Jan sloegen aan het vissen en binnen een paar minuten hadden ze alles eruit gepompt wat er te ontdekken viel:
„Hij belde op naar Vught bij Den Bosch. Ik hoorde hem toevallig zeggen dat hij over een paar dagen in het hotel terug zou zijn.”
„In een hotel in Vught?”
„In Vught of bij Vught.”
Jan keek naar de telefoon, die naast het electrisch kookstel stond.
„Weet u het nummer dan niet dat hij opbelde?”
„Hoe zou ik? Hij heeft het automatisch gedraaid.” „Weet u er niets méér van?”
Weer knipte de man met zijn vingers:
„Wacht eens even... hij vroeg hoe het met zijn hond ging. Ik herinner me dat, want ik stond hier geld te wisselen voor een andere klant en hoorde dat met een half oor. Ik ben zelf gek op honden, zie je...”
„Wat was het voor hond?”
„Een windhond, geloof ik... ja, jongens! Ik weet zeker dat het een windhond was. En hij zei ook nog iets over: elke dag laten kammen, anders gingen zijn haren klitten.”
Arie gaf Jan een klets op zijn schouder:
„Dat is de Afghaanse windhond van mijn nicht! Alleen Afghaanse windhonden hebben zulke lange haren dat zij klitten!”
Jan trok aan zijn neus en zei nadenkend:
„Dus neef en nicht zitten in een Hotel in Vught of in Den Bosch.”
„Tja,” zei de man van het tankstation. „Maar hij is hier nog niet terug geweest, hoor. Misschien komt hij nog.” Arie en Jan vertelden hem, dat zij in een hotelletje in Ede zouden blijven logeren en hem nog zouden laten weten in welk, spraken hun dank uit en stapten naar buiten.
„Goedenavond, jongelieden,” zei een zware stem. „Willen jullie even met me mee gaan?”
Hun ogen waren gewend aan het felle licht in tankstation en zagen in het donker zowat niets.
„Wie bent u?” vroeg Arie in het donker turend.
„Politie.” Een zaklantaren flitste aan en bescheen twee uniformen. „Kom maar even hierheen.” De lichtstraal zwenkte opzij en scheen naar een zandweg tussen de garage en de daarnaast liggende boerderij. Daar stond een donkere politiejeep. „Loop daar maar heen, jongelieden: daar kunnen we gezellig keuvelen.”

ERGER DAN POLITIE EN BUIKMANS: TANTE

Het gekeuvel met de politie begon uiterst ongezellig.
Dat kwam, omdat Jan en Arie onmiddellijk snapten, dat die jeep daar op hen had staan wachten. Dat kon alléén zo zijn, als iemand de politie in Ede had opgebeld en gewaarschuwd... en dat was natuurlijk Arie’s vader!
„Dàt grapje heeft mijn vader me geleverd!” zei Arie nijdig tegen Jan.
„Allicht,” bromde Jan. „Dat was de enige die wist dat we hierheen gingen. Had dat telegram maar niet gestuurd.”
„Kalm aan wat, hè?” kwam de strenge zware stem van een politieman achter hen uit het duister. „Dat is geen manier om over je vader te spreken, hè? Vaders leveren geen grapjes!”
„Nou, de mijne wel,” zei Arie. „Ik had hem nog zó gezegd tot twaalf uur te wachten voor hij de politie er bij haalde.”
„Ha, juist!” bromde de zware stem achter hen tevreden. „Maar je vader was blijkbaar verstandiger.” De jeep doemde op uit het duister. „Ga maar in die jeep zitten samen en biecht op.”
Nu is het een onveranderlijke regel van politiemannen, overal ter wereld, het scherpst te letten op alles wat personen die zij onverwacht op het lijf vallen, zeggen in de eerste halve minuut nadat zij de politie zien. In die eerste halve minuut flappen de meesten, geschrokken, er dingen uit die zij veel beter hadden kunnen verzwijgen. De eerste zinnen, door Arie in zijn boosheid gezegd, klonken sinister genoeg om hem terstond in zes cellen tegelijk te doen belanden. Hij was werkelijk ernstig boos en stak dat niet onder stoelen en banken. Ook niet onder de achterbank van de jeep. Een politieman ging naast hem achterin zitten. Jan moest voorin naast de tweede agent. Boven hen schitterden de sterren. De nacht werd prettig fris. Het enige licht in de jeep was de flits, nu en dan, der koplampen van auto’s die vijftig meter vóór hen op de hoofdweg passeerden.
„Biecht nu maar op, jongeman,” zei de agent, die al die tijd het woord had gedaan en de chef van de ander scheen te zijn. „Waarove r moest je vader zo angstvallig zwijgen, hè? Waarom mocht hij de politie niet waarschuwen vóór middernacht?”
„Om suffe vergissingen als deze te voorkomen,” viel Arie uit.
Nu werd de politieman boos.
„Luister eens hier, vriendje, een beetje kalmer aan, of ik zal je aan je oren trekken. Waarom moest je vader...” Jan Prins kwam met kalme stem tussenbeide:
„Waar is Buikmans?”
„Hou je even je mond,” zei de wetsdienaar.
„Goed,” zei Jan, „maar...”
„Mond dicht!”
Jan hield zijn mond dicht.
„Waarom moest je vader de politie er buiten laten?” Arie zuchtte diep. Hij kreeg nu in de gaten in wat voor nest hij zich gekletst had met die eerste opmerkingen. Hij werd ineens kalm, legde zich neer bij het onvermijdelijke en antwoordde zoet:
„Omdat wij niet zeker wisten dat de man bij ons een boef was. Hij kon net zo goed te goeder trouw zijn.” „Aha! En wie was die man bij je?”
Arie antwoordde even zoet als zat hij op school op aardrijkskundeles.

„Een dikke man die zich Buikmans noemt.”
„Aha. Buikmans,” zei de politieman met voldoening. „En waar is die Buikmans nu, hè?”
„Waarschijnlijk al vijftien kilometer uit de buurt,” zei Arie met voldoening.
„Waarschijnlijk al... wàt zei je?”
„Die is ’m natuurlijk al gesmeerd.”
„Waarheen? Waarom?”
„Omdat hij tweehonderd meter verder, de kant van Ede uit is blijven wachten. Hij heeft natuurlijk, tegen het licht van het tankstation in, precies gezien dat wij door de politie werden vastgehouden en is ’m gesmeerd.” De politiemannen sprongen de jeep uit.
„Waar stond-ie?”
Arie verroerde geen vinger en bleef rustig zitten. „Wel ja, ga kijken. Misschien vind je nog een peukje sigaar.”
Jans kalme stem zei uit het duister:
„Let niet op hem. Hij is nogal boos. Ik zal wel even wijzen.” Jan en de ene agent verdwenen in de richting van de weg. Een minuut later waren zij terug.
„Er staat nog steeds een auto daar. De parkeerlichtjes branden.”
„Blijf jij hier!” beval de chef. „Hou die jongens in de gaten. Ik ga er zelf heen.”
Hij marcheerde op zijn beurt weg. Er volgde een uiterst verward uurtje. Het duurde om te beginnen tot op het politiebureau vóór Jan en Arie er achter kwamen, dat zijn vader helemààl niet had opgebeld, maar de politie uit Den Haag. Toen kreeg iedereen moeilijkheden met iedereen, want Buikmans zat erbij.
„Dat is het toppunt!” barstte die los. „Daar bied ik in de goedheid mijns harten aan om die twee bengels met hun nieuwsgierige neuzen naar Ede te rijden en daar sturen ze dergelijke telegrammen aan hun vader! Wat denk je eigenlijk wel! Dat ik van plan was jullie onderweg aan het spit te braden?”
Het was een afschuwelijke toestand. Arie keek naar de klok en zag dat het over half twaalf was. Hij vloog naar de telefoon om zijn vader op te bellen. Als hij dat niet deed, kon hij erop rekenen, dat de oude Roos de Amsterdamse politie alarmeerde, en dan werden de verwikkelingen nòg veel groter. Hij draaide het nummer van zijn vader in Amsterdam. Hij draaide driemaal, maar kreeg geen gehoor.
„Niet thuis,” kondigde hij aan, de hoorn neerleggend. „Dat is tenminste iets. Nu heeft hij dat telegram niet gekregen.”
Buikmans zat nog steeds te razen. Hij vond het een schandaal, vertelde hij. Eerst was hij des middags slachtoffer geworden van een hoogst ongepaste grap met een koffer. Nu was hij ten tweede male het slachtoffer van de onzinnige verdenkingen van een paar HBSbengels. Arie en Jan zeiden niets. Ze konden niet zeggen, waar Buikmans zelf bij zat, dat ze hem niet vertrouwden. Van zijn hele verontwaardigde verhaal geloofden ze geen snars. Dat konden ze evenmin zeggen. Het eind van het liedje was, dat Jan en Arie een predikatie kregen van de politie.
„Luister eens, vriendjes,” ging het. „Die zaak is door de politie in Den Haag opgenomen en als die het nodig vindt stappen te ondernemen, zal die het heus wel doen. Als de Nederlandse politie niet meer in staat is, mysteries van verdwenen koffers op te lossen, zal zij ongetwijfeld op de HBS aankloppen om assistentie.”
Er ging een groot gelach op. Ook Buikmans grinnikte. „De politie in Den Haag dacht dat wij de zaak voor het lapje hielden,” verdedigde Arie zich.
„Dat idee is misschien niet helemaal misplaatst,” zei de politieman en werd ongeduldig. „En de grap moet nu uit zijn. Er is genoeg tijd aan verknoeid. En als jullie lust hebben om verder detectiefje te spelen, zorg dan dat je ons geen last meer bezorgt.”
Hier kon ook Jan zich niet meer goed houden.
„Wel heb ik óóit! Hebben wij soms de politie in Ede opgebeld?... Dat heeft de politie in Den Haag gedaan!” Maar dat hielp allemaal niets. Om kwart voor twaalf stonden Jan en Arie op straat voor het politiebureau, met oren die gloeiden van boosheid en schaamte. Even later kwam Buikmans naar buiten. Er was een electrische lantaren even verderop en in het licht daarvan kon hij beide jongens zien staan. Buikmans stond stil, stak een sigaar op en wandelde dan langzaam op beide vrienden toe. Hij bleef voor hen staan, blies een rookwolk uit en legde beide handen op de rug. Over zijn dikke buik heen keek hij op hen neer.
„Een stel mooie knapen zijn jullie,” begon hij. „Dat moet ik zeggen. Dachten jullie nu werkelijk dat ik iets met je zou uithalen, onderweg? Jullie van kant maken soms?” Arie deed het woord.
„Ja... eerlijk gezegd vertrouwden wij het niet.”
Buikmans wierp zijn armen in de lucht:
„Maar waarom toch niet? Jullie waren er op gebrand dat koffermysterie op te lossen, nietwaar?”
„Klopt.”
„Wel, ik ook.”
Er viel een stilte. Arie en Jan begonnen alle twee te twijfelen. Er wàs natuurlijk altijd de mogelijkheid, dat Buikmans inderdáád alleen maar een nieuwsgierige dikzak was, die zich verveelde...
„Wat gaan jullie nu doen, jongens?”
„Naar mijn tante in Amersfoort,” antwoordde Arie knorrig.
Buikmans lachte:
„Je hebt je buik zeker vol van koffers, hè? Ik kan het me indenken. Vooruit... je kunt met mij meerijden tot Amersfoort.”
Arie stond op het punt om op te merken dat, als er iemand uitzag of hij zijn buik vol met koffers had... „Graag,” zei Jan Prins.

Jan en Arie klommen in de rode Ford en vertrokken naar Amersfoort. Zij gaven zich de grootste moeite om duidelijk te maken dat zij met de hele historie van de koffers niets meer te maken wilden hebben. Buikmans lachte maar. Hij grinnikte nog steeds toen hij hen afzette voor het hek van de villa van Arie’s tante.

„Nou, saluut, jongens. Ik ben blij dat ik mezelf ervan heb kunnen weerhouden jullie onderweg af te slachten.” Hij lachte bulderend: „Hahahaha! Ik zal je met Sinterklaas een marsepeinen koffertje sturen, hoor. Hohoho! Wel te rusten.”
Het rode achterlicht van de Ford verdween in de richting Utrecht. Beide vrienden stonden op de straatweg onder de hoge bomen. Een halve maan dreef achter de takken. Er was een licht nachtwindje. Precies tegelijk keerden beide jongens zich op hun hakken om. Zij gingen het witte hek door, passeerden de kleine vijver in het grasveld en zagen ineens de lichten beneden in het huis aanspringen. Jan stond stil.
„Zeg niet dat je tante inbrekersalarmen in het gras heeft liggen... Dan zitten we over vijf minuten wéér op een politiebureau.”
Arie begon met in de lach te schieten, maar zette het dan op een draven naar huis toe, waar hij aan de lange, ouderwetse, ijzeren belstang begon te luiden dat het door het hele gebouw galmde.
„Asjeblief geen politiebureaux meer,” kreunde hij. De voordeur vloog open en in het felle ganglicht stond zijn tante; een rijzige, kaarsrechte dame met grijs haar. Zij droeg een wijnrode kamermantel van ribfluweel. „Arie,’ zei zij. „Waar komen jullie vandaan! Wat hebben jullie uitgevoerd?”
„Wij? Uitgevoerd?” vroeg Arie stomverbaasd. Hoe kon zijn tante nu weten dat er die dag iets bijzonders was voorgevallen?
„Ik word zojuist opgebeld door de politie in Ede en door die in Amersfoort. Jullie zouden vannacht hier slapen, zeiden ze en ze wilden controleren of dat waar was.”
Arie kreunde
„Tante... Ik begin me te voelen als staatsvijand nummer Eén. Overal waar wij gaan of staan...”
„Vannacht ga of sta je nergens meer,” verzekerde zijn tante hem. „Vlug naar binnen. Die gekke streken zijn een resultaat van vitaminegebrek. Je krijgt een voedzame sla en een glas warme melk en dan naar bed.” Zij schoof de grendel op de voordeur.
Jan Prins zuchtte en fluisterde in Arie’s oor:
„Wat noemt zij een voedzame sla? Peentjes?”
„Fijngehakte dahliaknollen met mosterd,” zei Arie somber en keerde zich om. „Tante, hebt u mijn portefeuille gevonden?”
Tante nam hen ieder bij een arm en trok hen mee de keuken in.
„Dat heb ik. Vergeetachtigheid. Gewoon een gevolg van gebrek aan vitaminen in de voeding. Ik vergeet nooit iets. Ik eet vitaminen. Ga daar zitten.”
Arie en Jan gingen tegenover elkaar aan de grote, eiken kloostertafel zitten. Tante zette een pan melk op het gas en begon vruchten en groenten te hakken. Zij vroeg niets meer. Zij maakte afschuwelijke sla, gaf ieder twee glazen warme melk te drinken, bleef er zwijgend bij staan tot alles was opgegeten en beval toen kort: „En nu naar bed. De logeerkamer rechts boven aan de trap heeft twee bedden.”
„Jawel, tante.”
„En zet je schoenen buiten de deur, dat het meisje ze kan poetsen.”
„Graag, tante.”
„En poets je tanden voor je gaat slapen.”
„Natuurlijk, tante.”
„En morgenochtend neem je een koud bad.”
„Vanzelfsprekend, tante. Eh...”
„Is er nog iets?”
„Mag ik mijn portefeuille, tante? Er zitten papieren in, die ik even na moet zien...”
Tante dacht na, scheen dan te vinden dat ze iemand zijn eigendom moeilijk kon onthouden, ging de kamer in en kwam met de portefeuille terug.
„Alsjeblief. En nu naar bed. Mars.”
Jan en Arie schoten gebukt en schuchter naar de trap, de eerste deur rechts binnen en vielen met een plof op de bedden neer met hun gezicht in de kussens om hun gelach te smoren.
„Man!” hijgde Jan. „Dit is erger dan een gevangenis! Wat staat ons morgen te wachten?”
Arie liep naar de openslaande deuren en keek naar buiten. De deuren kwamen uit op een balkon. Het balkon was begroeid met klimop.
„Dat kan ik je precies vertellen. We moeten nu slapen en op krachten komen. Morgenochtend na het ontbijt krijgen we kruisverhoor over onze wandaden van heden.” Jan rolde zich om op het bed en schopte met zijn benen: „Liever acht verhoren door de politie dan... Wat doe je?”
Arie had heel voorzichtig de espagnolet van de openslaande deuren omgedraaid en drukte deze nu naar buiten. De frisse nachtwind kwam binnen en deed de gordijnen even opbollen.
Er kwam een gebiedende klop op de deur. Arie schrok zich spierwit. Jan verstijfde op bed.
„Arie!”
„J... jawel, tante?”
„Zet je de deuren open? Ik wil dat je in de frisse lucht slaapt.”
„Graag, tante. Welterusten.”
„En zet je schoenen buiten, hè?”
„Onmiddellijk, tante, beloofde Arie, keerde zich tot Jan en siste: „Kom mee! Onmiddellijk onze schoenen buiten zetten.”
„In de frisse lucht!” hijgde Jan.
Beide jongens stapten het balkon op, gooiden hun benen over de balustrade tot zij zich konden laten zakken en daalden langs de stevige klimopstruiken af tot in de tuin. De vijver glom in het maanlicht.
„Waarheen?” fluisterde Jan.
„Naar Den Bosch natuurlijk,” zei Arie zacht. „Maar eerst hier vandaan. Een concentratiekamp is er niets bij!”
Zij renden dwars over het grasveld, het witte hek door en hielden pas op met rennen toen zij enkele honderden meters de grote weg op waren.
„En nu liften,” zei Arie.
„Jawel, tante,” antwoordde Jan.
Arie proestte.
„En vergeet niet je schoenen te poetsen met vitaminen.” Er kwam een zware vrachtauto aanrollen. Het sonore geluid van de Dieselmotor was van ver hoorbaar. Arie en Jan gingen midden op de weg staan. Twee jongens op een hoofdweg midden in de nacht was geen gewoon gezicht. De vrachtauto stopte.
„Wat motten jullie?” vroeg de chauffeur.
„Kampeerders. Liften,” vertelde Arie. „We hebben geld genoeg. Laatste trein gemist.”
„Waar moet je heen?”
„Utrecht. Gaat dat?”
„Stap maar achterin. Maar kijk uit. Mijn wagen ligt vol kisten groente.”
Jan gromde.
„Een hele wagen vol vitaminen! Ik kan geen vitaminen meer zien!”
Dertig tellen later gromde de zware Diesel de weg naar Utrecht op. Jan en Arie zaten met hun ruggen tegen kisten peen en uien.

HET EINDE VAN EEN DRUKKE DAG

De Dieselmotor dreunde; de zware banden kletterden op de keien en overal rondom beide jongens klepperden en kraakten de groentekisten.
„Hei!” riep Jan.
„’T is er?” schreeuwde Arie terug.
„Ben jij hem gesmeerd omdat je zo bang was voor je tante?”
„Natuurlijk, niet, uil!”
„Waarom dan?”
„Snap je dat niet?”
Jan dacht een tijdje na.
„Bang dat ze je vader in Amsterdam belt?”
Arie gaf een krijs dat Jan half tussen de kisten opvloog.
Het gebrom van de Diesel veranderde ineens van toon.
De zware vrachtwagen remde zo plotseling af, dat enkele kisten verschoven en Jans been lelijk klemden.
De chauffeur kwam achterom rennen.
„Wat is er gebeurd? Is er iemand afgevallen?”
Jan Prins wees op Arie:
„Hij is geschrokken.”
„Geschrokken? Waarvan?” De chauffeur keek van de een naar de ander. ”Zien jullie spoken?”
Arie schudde heftig het hoofd.
„Ik heb glad vergeten mijn vader opnieuw op te bellen.”
De chauffeur haalde een pakje cigaretten uit zijn zak, viste er met de hand een cigaret uit en streek met de andere, zonder te kijken, een lucifer aan. Hij had een hoofd helemaal vol rossig kroeshaar.
„Het spijt me dat deze vrachtwagen geen gelegenheid biedt tot het verzenden van gelukstelegrammen of SOSberichten,” zei hij sarcastisch. „Ik ben geen oceaanstomer en ik krijg geen subsidie net als de Staatsspoorwegen. Wat willen de heren? Af worden gezet bij de eerstvolgende telefooncel die er gezellig uitziet?...” „Stil nou maar,” zei Arie zenuwachtig. „Het was een vergissing. Wij zullen ons verder koest houden.” „Dat zou ik je wèl raden,” zei de chauffeur. ”Als ik een tweede keer moet stoppen wegens rauw gekrijs achterin, zet ik je overboord met een krop sla om je nek. Mijn zenuwen zijn niet meer wat ze vroeger waren.”
„Vitaminegebrek,” zei Jan Prins.
De chauffeur, die bezig was, zich af te wenden, draaide zich weer naar hem toe:
„Zei je iets?”
„Hij voelt zich niet erg lekker,” legde Arie uit. „Hij heeft bij mijn tante iets te eten gehad dat hem niet bekomt.” De chauffeur bromde iets onverstaanbaars en de wagen daverde verder door de nacht. Arie ging vlak bij Jan zitten en praatte in diens oor:
„Dat heb je nou altijd. Als er één ding misloopt, is het net alsof er een raderwerk in de war is. Als mijn vader intussen thuis is gekomen en mijn telegram heeft gevonden, heb je nou de poppen aan het dansen.” „We moeten in Utrecht opbellen,” oordeelde Jan. „In een cel. Desnoods op een politiebureau...”
„O, nee. Toch liever niet.”
De auto gromde een bocht door. Een kist uien verschoof en kreeg Jans elleboog te pakken.
„Het leven van een amateur-detective,” klaagde hij, „gaat niet over rozen.”
„Over peen en uien,” vond Arie. „Weet je wat de consequenties zijn van die grap in Ede?”
„Vele,” bromde Jan. „Ik ondervind ze aan den lijve. Maar wat bedoel je precies?”
„Dat Buikmans zonder ons naar Vught is.”
„Dat Bui...” Jan hield op met spreken en begon woest na te denken. „Zou hij werkelijk naar Den Bosch zijn?” „Ik durf er een jaarrantsoen vitaminen op verwedden.” „Maar hij is wèl overtuigd dat wíj er tabak van hebben?”
„Vermoedelijk wel.”
„Dus jij denkt dat Buikmans wel degelijk zwaar geïnteresseerd is in die koffer-historie?”
„En óf. Maar er is één grappig ding.”
„Jouw tante.”
„Niemand kan mijn tante grappig noemen.”
„Zwam niet. Wat bedoel je?”
„Wij hebben van die tankstationhouder het volgende gehoord: onze man woont in een hotel in of bij Den Bosch en rijdt in een donkergroene twoseater Packard.” „Klopt. En wat zou dat?”
„Dat heb ik de politie verteld waar Buikmans bij was. Maar die weet niet dat er sprake is van een Afghaanse windhond. Dat heb ik niet verteld.”
„Zo. En wat zou dàt?”
„Dat zou heel veel, jongeman. Je bent langzaam in je denken vandaag.” Arie rommelde in een krat achter zich. „Vitaminegebrek. Je hersens werken traag. Eet een ui!” Jan nam de ui en smeet die de open weg op. Arie ging door: „Zijn enige aanknopingspunt is alleen die donkergroene Packard. En zal ik je nu eens wat vertellen?”
„Doe dat eens.”
„Als wij in Den Bosch op zoek gaan naar een groene man met een groene Packard...”
„Dan zijn wij groentjes.”
„Precies.”
„Want...”
„Want volgens mij is al dat groen met opzet gedaan.” „Juist om de aandacht te trekken?”
„Precies. Je maakt mij niet wijs dat iemand, die een koffer steelt en daarna spoorloos wil verdwijnen, zich zo opvallend optuigt. Hij had net zo goed bokshorens op kunnen zetten en gaan rijden in een stoomlocomobiel.” „Dus: als Buikmans in Den Bosch gaat zoeken naar een groene man in een groene Packard...”
„Vindt hij niets.”
„Maar wíj zoeken naar een man met een Afghaanse windhond.”
Jans stem was peinzend. „Soms ben je toch verdraaid uitgeslapen, Arie. Op dat idee was ik nog niet eens gekomen. Maar ik geloof absoluut dat je gelijk hebt.” De zware Diesel stopte. De chauffeur kwam achterom. „Utrecht. We staan hier bij het Jaarbeursgebouw. Passagiers voor Den Haag, Den Bosch en andere plaatsen dan Amsterdam overstappen.”
Arie steeg uit en opende zijn portefeuille.
„Mogen we je een glas bier aanbieden?”
„Ik drink geen bier als ik rijd.”
„Koffie dan?”
De chauffeur stak een enorme arm uit en kletste Arie op zijn schouder:
„Jongen... hou jij je geld nou maar bij je en koop er een middeltje van om je sproeten weg te werken. Hahaha! Hohoho!” Hij liep luid lachend naar zijn cabine, stapte in, sloeg de deur dreunend dicht en reed weg. Arie was sprakeloos. Jan Prins ging op de trottoirband zitten en lachte zich een kriek. Arie wandelde op hem af en schopte hem tegen zijn scheen.
„Zit niet zo dom te lachen, uil. Sta op. We moeten Amsterdam nog opbellen.”
Jan hield ineens op met lachen en krabbelde overeind. „Er is een telefooncel bij het Jaarbeursgebouw. Dat weet ik zeker. Dáár staat-ie.”
De maan dreef hoog boven het plein tussen de heldere sterren. De cel, met haar nachtlichtje vredig brandend, was enkele tientallen meters verderop.
„Daar moeten we kwartjes voor hebben. Hoe komen we aan een stuk of wat kwartjes?”
„Bij de Munt aanbellen, jo. Die staat hier in Utrecht. Daar maken ze ze bij vrachtwagens vol.”
Arie zei iets lelijks. Dwars over het plein kwam een mannenfiguur op een fiets aanrijden. Arie zwaaide. Jan riep. De figuur op de fiets veranderde van richting en kwam op hen af.
„Neemt u ons niet kwalijk ... wij moeten Amsterdam dringend opbellen. Kunt u een gulden wisselen?” En toen, voor het eerst die dag, hadden zij geluk. De man stapte af, begon in zijn zakken te voelen, haalde een portemonnaie te voorschijn en zei al zoekende: „Jullie zijn ook nog laat op pad.”
Arie keek omhoog naar de maan.
„Het zal nog wel later worden. We moeten nog naar Den Bosch.”
De man hield op met kwartjes zoeken en keek op: „Vannacht nog?”
„Liefst wel, anders moeten we een hotel opzoeken en dat is nauwelijks meer de moeite waard.”
„Ik ga dadelijk met een auto die kant uit.”
Jan sprong zowat een gat in de lucht en Arie’s sproetengezicht glom. De man legde uit:
„Ik werk bij een garage, zie je, De baas is met een van de auto’s op pad en heeft een ongeluk gehad bij Tilburg. Hij belde daarnet op en ik moet ’m op gaan halen. Als je wilt, kun je meerijden tot Den Bosch, dan heb ik nog wat gezelschap ook. Okay?”
Dat hoefde hij nauwelijks te vragen. De man wees: „Ga dan naast het station bij het viaduct staan. Daar waar de wegen naar Den Haag en Den Bosch...”
„Dat weten we, mijnheer.”
„Kun je dan niet in Den Bosch opbellen? Ik heb haast, zie je en die nachtgesprekken duren soms erg lang.” Arie en Jan aarzelden niet. Zij waren al op weg naar het viaduct.
* * *
Het was tien minuten voor vier in de ochtend, toen zij werden afgezet bij „De Vier Kolommen”, een ouderwets café waar de weg naar „De IJzeren Man” vanaf de Tilburgse weg rechtsaf voert. Jan had daar vroeger met een stel padvinders eens gekampeerd. De auto verdween in de richting Tilburg. Arie nam zijn rugzak op en geeuwde luid.
„Daar gaat-ie weer. Op het eerste het beste plekje onder de bomen dat ik zie rol ik me in een slaapzak. Regenen gaat het vannacht niet meer.”
Jan en hij begonnen de asfaltweg op te sjokken. „We hebben vergeten een wekker in te pakken, Arie. Hoe worden we nu morgen op tijd wakker?”
„Worden we niet,” knorde Arie, die voorovergebogen voortsjokte, zijn vingers aan zijn rugzakriem. „Ik heb ineens een slaap dat het meer dan verschrikkelijk is. Ik lòòp gewoon te maffen.”
Jan Prins was ook niet meer zo vief als twaalf uur tevoren. De jongens passeerden een spoorwegovergang, sjokten nog een eindje de asfaltweg op en zagen rechts een dennenbos. Arie stond meteen stil.
„Dat ziet er aardig uit.” Zijn stem klonk mat en slaperig. „Het is natuurlijk verboden te kamperen daar.”
Arie barstte los met een laatste restant aan energie: „Het kan me niet bommen. Bovendien kamperen we niet. We slapen alleen maar. Als jij zin hebt een tent op te zetten, ga je gang.”
Hij marcheerde rechtsaf het bos in, scheen met zijn zaklantaren tussen de gladde dennestammen en vond een heel geschikte en droge slaapplaats tussen wat struiken. „Zo te zien geen mieren.”
„Ik word nog niet wakker, al word ik door krokodillen gebeten.”
Zij openden hun zware rugzakken, haalden er slaapzakken en piamas uit, rolden hun kleren op en gebruikten de rollen als hoofdkussens. Het ging enorm snel en practisch tegelijkertijd schoven zij in hun slaapcocons, met de ruggen naar elkaar toe. Er was een licht briesje en de takken van de struiken wuifden zachtjes boven hen.
„Wat ruiken die dennen altijd heerlijk in de zomer,” kwam Jans stem slaperig.
„Het enige wat IK ruik zijn jouw sokken,” knorde Arie. Hij wachtte op een uitbarsting van Jan, maar niets kwam. Toen hij al bijna sliep, werd hij wakker geschud. „Arie!”
„Wat mot je nou weer?”
„Heb je je tanden gepoetst?”
„Rol om, tante,” bromde Arie met een lichte grinnik. Zij vielen beiden in slaap op het moment dat de eerste vogel ontwaakte en in de denneboom boven hen begon te kwinkeleren. Het was me het dagje wèl geweest. Maar de volgende dag zou ook niet mis zijn!

JACHT OP EEN WINDHOND

Arie was bezig met dromen over een hond die als een bezetene tegen hem stond te blaffen. De hond had drie koppen en als één kop moe was, nam een andere het over. De hond blafte zo hard, dat Arie in zijn slaap bromde, gromde en tenslotte zijn ogen opende. Een meter van hem af stònd een hond - met één kop - die vervaarlijk tegen hem tekeer ging, zijn voorpoten stijf vooruit. „Ga weg, waanzinnig ondier,” zei. Arie en ging overeind zitten. De hond stoof enkele meters weg, zette zich opnieuw schrap en begon wéér te blaffen. Arie knipperde met zijn ogen, wreef ze uit, keek om zich heen en staarde dan, volkomen onbeweeglijk, naar een plek recht voor hem.
„Jan!” zei hij, alsof hij hardop droomde. „Jan!”
Jan sluimerde verder. Arie stak een hand uit, zonder zijn ogen af te wenden van de plek waarheen hij staarde. „Jan!” Zijn zoekende hand gleed over de slaapzak, ontdekte Jans oor en begon er aan te trekken. De hond blafte onverminderd verder. „JAN!”
Bij de derde ruk aan zijn oor werd Jan met een schok wakker. Hij schoot overeind in zijn slaapzak, zich steunende met de armen schuin schrap achter zich. „Wa... wat is al die herrie?”
Arie zei niets en Jan vroeg verder niets, maar staarde eveneens.
„Waar komt díe ineens vandaan?” stamelde hij. Zijn slaperigheid begon te verdwijnen en zijn hersens kwamen moeizaam in actie. Er waren twee honden in het dennenbos. De zon stond al vrij hoog en haar goudgeel licht filterde door een open plek in de naalden heen op de tweede hond, die niet blafte, maar rustig, kalm, sierlijk en aristocratisch naar beide overeind zittende jongens stond te kijken.
„Het is een Afghaanse windhond,” hakkelde Jan, zijn verwarde haren glad strijkend.
Arie sprong uit zijn slaapzak:
„Maak voort, Jan. We moeten dat beest volgen!” Jan pruttelde en knorde, want hij was allesbehalve uitgeslapen. Zijn horloge stond op kwart voor tien. Zijn handen deden alles verkeerd. De ritssluiting van zijn slaapzak schoot vast; hij trok een schoenveter in de knoop; op een klit in zijn verwarde haren rukte hij de tanden uit zijn zakkam; al dat soort prettige dingen dat bij voorkeur gebeurt op een haastige, slaperige ochtend. Aan wassen viel niet te denken. Niet alleen hadden ze daar de tijd niet voor; er was ook geen water in de buurt. Ergens, een paar honderd meter verder, hoorden zij een auto toeteren. Verderop uit het bos klonken roepende kinderstemmen. Tijdens het pakken van zijn rugzak deed Arie alle mogelijke moeite om de honden in de buurt te houden. Het bleek hem alras, dat de Afghaanse windhond een goed vriendje was van de andere. Arie bekeek deze wat nauwkeuriger. Het was zeker geen rashond, zoals de Afghaan, maar een of ander merk Airedale-terrier: dofbruin, met een kort stompje staart en ondeugende bruine ogen. Hij scheen die ochtend buitengewoon actief te zijn en reageerde op alles. Arie smeet af en toe een dennenappel of een stuk tak naar hem toe en dat was genoeg voor een nieuwe minuut uitvallen, sprongen en woest geblaf. De Afghaan stond er als een verveelde, langharige prins bij, rook af en toe met zijn lange neus aan de grond, keek nu en dan eens om, geeuwde en wachtte blijkbaar tot zijn lawaaiige kameraad klaar was om mee te gaan koffiedrinken.
Arie klom uit zijn piamabroek en keek omhoog. Tussen de dennennaalden door glansde een strakblauwe lucht. „Het wordt weer heet vandaag, Jan. Ik doe shorts aan.” „En een schoon shirt,” bromde Jan. „En vlug alsjeblieft, voor er een troep bananenetende vacantiegangers ons hier verrast, op èèn been in en uit broeken hoppend. Waar laten we die rugzakken?”
„Ergens in een café afgeven.”
„Ik hoop niet dat die salamanderse windhond ons de halve Vughterhei over voert, voor we bij een café komen.” Op dat ogenblik begon de Airedale-terrier zijn belangstelling in de twee jongens te verliezen. Arie riep „kssst!” maar de Airedale blafte niet meer terug. Jan, bezig zijn shirt dicht te knopen, zei:
„Heb je geen Wybertje voor hem? Hij is schor van het blaffen, denk ik.”
Arie bukte zich haastig en smeet de terrier een afgebroken stuk dorre dennetak naar de kop. Hij miste. De Airedale keek naar hem, naar de tak, draafde er heen, snuffelde er aan en keek naar de Afghaan. De blonde windhond stak zijn kop in de lucht, rook even aan de lichte ochtendbries, keerde zich om, zo sierlijk als een balletdanser en stapte weg tussen de bomen.
„Schiet op, man!” riep Arie, zenuwachtig.
Jan Prins liet een spottende snork horen.
„Kijk naar jezelf. Je hebt je hemd nog uit je broek hangen. En hou je kalm. Wie garandeert jou dat dat onze windhond is?”
„Niemand, uil,” beet Arie terug. „Maar dergelijke windhonden zijn er niet zoveel.” Hij stond een ogenblik in wanhoop, nu eens starend naar Jan Prins, die kalm met zijn toilet voortging, dan weer naar de blonde windhond, die op zijn prinselijke gemak, gevolgd door de ravottende Airedale, het bos in kuierde. Arie schoof koortsachtig zijn rood en groen geruite cowboyshirt in zijn korte khaki broekje, zag dat hij nooit op tijd zijn bagage
in orde zou krijgen en besliste snel.
„Luister. Ik ga achter die hond aan. Jij pakt onze boel bij elkaar, snort een café op en geeft daar alles in bewaring. Dan ga je te voet of per telefoon hotels afwerken. Of daar iemand met een Afghaanse windhond logeert.” „Okay,” zei Jan. „Waar pikken we elkaar op?”
„Dat café waar we vannacht zijn afgezet?”
„Ik weet een beter. Enkele honderden meters hier ergens links is een hotel-restaurant. „De Hut” heet het.” „Afgesproken.”
De windhond was nu nog maar een bleke schim tussen de dennen en struiken. Arie vertrok in gestrekte draf; achter beide dieren aan.

* * *
In het begin ging alles schitterend. Het was prachtig weer. Arie had lichte tennisschoentjes aangedaan en de honden vertoonden geen neiging om er in gestrekte draf vandoor te gaan. Zij zwierven min of meer in elkaars gezelschap van boom tot boom en Arie kon hen gemakkelijk volgen, fluitend wandelend met de handen op zijn rug. Hij grinnikte. Die arme Jan moest nu met twee rugzakken beladen helemaal naar een hotel sjouwen en de rest van de dag doorbrengen met van hotel naar hotel sjokken, of in een hete telefooncel staan terwijl hij, Arie, door de vrije natuur kon zwerven. Maar na een half uur dwalen door die vrije natuur begon Arie een eerste, vage verdenking te krijgen, dat het baantje dat hij zichzelf had toegewezen, wel eens minder aanlokkelijk kon blijken dan hij had vermoed. Hij begon zijn buik ietwat vol te krijgen van Vrije Natuur, maar dat was ook het enige waar zijn buik vol van kwam. Een vaag gerommel in de buurt van zijn middenrif was de eerste aanwijzing dat zijn maag begon te protesteren. Het was nu bijna elf uur en Arie was gewend, tegen acht uur ’s morgens een solied ontbijt van havermout, ham en

eieren weg te werken. Nu is er niets dat zo erg op het humeur van een mens kan werken als honger, zeker als de betrokken mens niet zeker weet wanneer hij die kan stillen. En dàt was iets, dat met de minuut onzekerder werd. Want naarmate Arie’s honger steeg, werden de honden joliger. Het leek wel of zij voelden, wat er aan de hand was.
Er was nu geen twijfel aan, of zij wisten dat Arie hen in de gaten hield en dat gaf hun óf een gevoel van kameraadschap, óf een gevoel van: „laten we die eens bij de neus nemen.” De Airedale reageerde daar heel anders op dan de windhond. Deze laatste danste tussen de bomen door met de lichte, zwevende gang, Afghanen eigen, maar geen enkel ogenblik kon Arie het prinselijk dier er op betrappen dat het recht naar hem keek. De Afghaan had een hautaine, verwaande manier van zijn kop zijwaarts omhoog te tillen, op momenten dat hij van Arie wegdraafde. Een eind verder stond hij dan stil en begon voorzichtig aan de grond te snuffelen. Soms ook stopte hij met één zijde naar Arie toegekeerd en zijn lange smalle snoet in de bries. Hij rook voorzichtig aan de dennelucht en Arie was er zeker van, dat het verwaande beest hem met één oog in de gaten hield, maar evenals een nuffig HBS-meisje lette het dier er terdege op, niet de indruk te geven dat het van Arie notitie nam. De Airedale handelde volkomen anders: zo brutaal als een straatjongen. Het dier snuffelde overal aan, groef soms een gat, stoof dan blaffend op een spreeuw of een mus af, probeerde in bomen te klimmen, daagde Arie rechtstreeks uit om hem te vangen en maakte een rumoer van belang.
„Wordt die verdraaide hond nooit eens moe!” bromde Arie. „Moet dat beest niet eten of drinken?”
Het dennenbos hier was veel uitgestrekter dan Arie had verwacht, maar als de honden er in een rechte lijn doorheen waren getrokken, met een blijkbaar vaste bestemming voor ogen, zou dat heel wat hebben gedaan om zijn humeur op peil te houden. Maar daar was geen sprake van. Zij zwierven van hot naar haar. Om het nog erger te maken, begonnen troepjes vacantiegangers door het bos te trekken: soms een groep fietsers; dan weer een vader en moeder met een stoet kinderen en een hond. De honden die zij bij zich hadden dreven Arie tot waanzin. Liepen die beesten los, dan volgde er een minuut of tien van geruik, geren, geblaf, gedraaf, en tegen die tijd was Arie een ontploffing nabij. Liepen die dieren aan een riem, dan was het zo mogelijk nog erger, want de Airedale draafde dan met de vacantiegangers mee, op keurige afstand begeleid door de Afghaan. Soms stoeiden zij honderden meters ver terug in de richting waaruit zij waren gekomen. Arie kende hier weg noch steg en kon alleen het Zuiden bepalen naar de stand van de zon. Toch moesten deze duivelsdieren hier ergens thuis horen, want zij droegen elk een penning aan een halsband en zagen er keurig verzorgd uit. Hij vroeg de tijd aan een fietser. Half twaalf. Het werd nu langzaam heet, zelfs in de schaduw der bomen. Dorst begon hem te kwellen en zijn maag rommelde aan één stuk door.
„Wat er ook gebeurt,” zei Arie tegen zichzelf, een stuk tak naar de kop van de Airedale smijtend. „Om twaalf uur nok ik af, en ga ik ergens eten.”
De Airedale sprong opzij, greep het stuk tak en draafde er vrolijk mee weg. Arie daarentegen stond stokstijf... Een vreselijke gedachte schoot hem door het hoofd. Hij had geen geld bij zich! Hij had een ander shortje aangetrokken en de portefeuille met geld... zat in zijn andere broek. De honden draafden verder. Arie’s hoofd werd een warboel van wanhoopsplannen. Al waren die honden goed gevoed, zij zouden toch zeker last krijgen van dorst, met dat geren?... En het moest al raar lopen, wilde hij, Arie, het niet langer uithouden dan die dravende Airedale. De honden lachten en sloegen die hoop de bodem in door hun buiken vol te drinken aan een schilderachtige plas waarin drie troepen vacantiegangers jolig pootje baadden. De Airedale knipoogde tegen Arie, dolde een kwartiertje met dikke en dunne, grote en kleine kinderen, joeg op een eekhoorn en blafte vrolijk tegen Arie, die volkomen geslagen op een omgevallen boom zat af te wachten. Een dikke vrouw op een deken bij een struik gezeten gilde ineens:
„Kinderen! Boterhammen eten! Het is kwart over twaalf.” Arie werd gek. Hij stond op, schopte tegen de boomstam, keek naar de zon en begon terug te lopen in Noordelijke richting. Hij had zich een verhaal van een van zijn ooms herinnerd. Die oom had geen kinderen, maar wel enkele honden. Als die honden jarig waren, ging oom met hen wandelen, maar op een heel aparte manier. Driehonderdvierenzestig dagen in een jaar, als Oom met een hond ging wandelen, maakte Oom uit, waar hij heen ging en nam de hond mee. Als een hond jarig was, legde Oom hem aan een iets langer touw en dan mocht de hond uitkiezen waar hij heen wilde... Oom volgde dan braaf en kwam op de waanzinnigste plaatsen terecht. Eenmaal op de vuilnisbelt, een andere maal in een afgrijselijke achterbuurt... enkele malen in een hondengevecht en eens in het asyl. Arie had dat altijd een verschrikkelijk leuk verhaal gevonden, maar vandaag kon hij de humor er van totaal niet inzien. Hij liep somber voort, zich afvragend, hoeveel dubbele uitsmijters rosbief Jan intussen wel zou hebben verstouwd, toen hij achter zich een korte blaf hoorde. De Airedale en de Afghaan waren hem gevolgd. Arie bleef staan. Was híj nu met die honden aan het wandelen, of waren die honden met hèm aan de sjouw?
Een vreselijk denkbeeld schoot hem door het hoofd. Misschien vonden deze honden het gezellig, dat iemand zo trouw bij hen bleef... en dachten ze er niet over, naar huis te gaan, zolang ze Arie bij zich hadden... De roodharige dikkerd ging op een afgezaagde dennestam zitten en wachtte af. De honden dwaalden om hem heen, nu eens dichtbij, dan weer veraf, maar bleven in de buurt. „O, stomme beesten!” kreunde Arie. „Had ik tenminste één van jullie maar aan een touw.”
Alsof ze zijn woorden gehoord hadden, kwamen de honden op hem af draven. De Afghaan bleef vijftien meter verder staan met zijn linkerflank naar Arie toe en rook voorzichtig aan een paardenbloem. De Airedale stond stil, kwispelde even met zijn staartstompje, gaf een blaf en kwam enkele passen dichterbij... Arie snapte het nu. De dieren hadden geleerd hem te vertrouwen en de terrier, wilde òf gestreeld worden, òf hem weer aan het spelen hebben. Arie zat heel stil en klakte alleen maar af en toe met zijn tong. Dertig tellen later hield hij het dier bij een halsband. Een naam stond in koperen spijkertjes in de band geklonken: „Terry.”
„Terry!” zei Arie. „Terry! Zoete hond!”
Terry kwispelde met zijn stompje staart, ging op zijn buik liggen, schurkte over de dennenaalden en liet zich krauwelen. Arie stond op, trok de leren riem uit zijn shortje, haalde de halsband door het oog van de gesp en ging op pad.
„Eerst wat te eten vinden, vriend,” zei hij. „Dan zullen we verder kijken.”
De Afghaan was een eindje verder tussen de bomen gaan staan. Arie marcheerde weg met de Airedale aan de riem. De windhond stak zijn snoet in de lucht, geeuwde, keek recht naar Arie en de terrier, geeuwde weer alsof hij zeggen wilde: „Wat heeft die suffe Airedale zich laten bedotten” en wandelde weg tussen de bomen. Arie stond stil. Het was niet mogelijk...
„Mirza!” liep Arie. „Bimbisara!.... Birah.... Pati....” De Afghaan keek niet op of om, maar danste weg, sneller en sneller. De Airedale keek er niet eens naar. De zoveelste schrikkelijke gedachte schoot door Arie’s hoofd. Hij bukte zich naar de terrier.
„Hóór jij niet bij die Afghaan?”
De Airedale kwispelde, legde zijn buik op de grond en schurkte. Arie zei een ontzettend lelijk woord, maakte de riem los en brulde:
„Vort!”
De Airedale kwispelde en keek verwachtend naar Arie. „Maak dat je wegkomt!” brulde Arie.
De terrier blafte vrolijk. Arie deed een uitval, mikte een schop naar het dier en krijste van woede. Een man stapte van zijn fiets af en zei vermanend:
„Hei, hei! Wat moet dat? Laat dat arme dier met rust, vlegel!”
Dat was het einde. Arie zei niets. Hij deed zijn riem weer om, trok die twee gaatjes strakker aan tegen de honger, keek naar de zon en sjokte verder naar het Noorden. De Airedale kwispelde en draafde met hem mee.

BUIKMANS IN PLAATS VAN JAN

Jan Prins was een beetje knorrig bij de beide rugzakken achtergebleven. Arie, vlot ter been en in het beste humeur, verdween tussen de dennen achter beide honden aan.
„Malloot,” gromde Jan. „Eén kans op de vijf heeft-ie dat het onze windhond is.”
Er waren verschillende redenen voor Jans humeur. Ten eerste had hij zich niet kunnen wassen en Jan Prins was een jongen die een verschrikkelijke hekel had aan ongewassen rondlopen. Ten tweede had Jan een akelig gevoel, dat Arie het met die windhond toch wel weer eens bij het rechte eind kon hebben. Ten derde, of Arie gelijk had of niet... hij, Jan, moest met rugzakken sjouwen en Arie dartelde door het bos. Maar nu de situatie er nu eenmaal zo lag, besloot Jan om datgene wat hij moest doen, zo goed mogelijk te doen. Het was nu een soort wedstrijd tussen hem en Arie, wie het eerst via een Afghaanse windhond op het spoor kwam van de man die er met de varkensleren koffer vandoor was gegaan! Jan hees een rugzak op elke schouder en sjokte naar de asfaltweg waarover zij die nacht waren gekomen. Het was er al druk. Hele families op fietsen en jongens met kampeerwagentjes waren op pad. IJscokarren wachtten bij de kruising. Even verder om de hoek stond een venter: rollen pepermunt, bananen, sinaasappelen en prentbriefkaarten. Vlak ernaast parkeerde een jeep van de politie met twee jonge agenten erin. Een van hen zat iets na te kijken in een opschrijfboekje, de ander lette op het voorbijgaand verkeer. Jan wilde een paar bananen kopen, haalde dus wat geld uit zijn zak – restant van de 25 gulden van de man in Utrecht - maar moest even wachten, omdat een vrouw bezig was zuurstokken te kopen voor twee kinderen. Jan zette zijn rugzakken op de grond en keek naar de politiejeep. Hij dacht na. Die redenering van Arie, dat de groene man met opzet alles groen had gehouden om een vals spoor na te laten, klonk heel aardig... maar misschien had Arie wel àl te slim willen zijn. Stel nu, dat de groene man inderdáád in een donkergroene Packard met een N-nummer reed, maar die auto, na Ede, in Utrecht had gestald en per trein naar Scheveningen was gereden...
Jan Prins keek nadenkend naar de politiemannen in de jeep. Het was verkeerspolitie. Een donkergroene twoseater Packard was een zeer opvallende wagen. Jan had tenminste nooit van zijn leven een Packard two-seater gezien in donkergroen. Hij ging naar de jeep toe en begon iets, dat hij Arie al tientallen malen had zien doen: hij zette een onschuldig gezicht en stak van wal:
„Neemt u mij niet kwalijk... ik ben hier met vacantie. Heeft u hier in de afgelopen dagen een donkergroene Packard two-seater gezien?”
De agent achter het stuur vertrok geen spier van zijn gezicht. Hij nam alleen Jan van het hoofd tot de voeten op. De andere agent die met volle aandacht bezig was in zijn opschrijfboekje te snuffelen, keek met een schok op. „Wàt zei je?”
„Ik hoop niet dat ik u stóór,” begon Jan weer. „Ik zoek een donkergroene Packard two-seater.”
„Zo,” zei de agent achter het stuur. „En waarom?” Jan had die vraag min of meer verwacht en paste weer de tactiek toe waar Arie altijd succes mee had: hij zoog een verhaal uit zijn duim.
„Ik ben op vacantie met een vriendje van me, ziet u. Die wilde hier zijn oom opzoeken, maar we weten niet precies waar die woont. Ik weet wel dat hij rondrijdt in een Packard two-seater. Groen. Weet u misschien waar die thuishoort?”
De agenten keken elkaar aan.
„Woont die oom hier in de buurt?”
Jan keek om zich heen:
„Hier ergens. Maar we weten niet precies, waar.” „Hoe heet die oom dan?”
Jan vond dat ze de zaak verkeerd behandelden. Per slot van rekening wilde híj iets van die agenten weten en niet omgekeerd.
„Dat weet ik niet,” zei hij korzelig. „Dat weet mijn vriendje wel.”
Beide agenten keken hem nadenkend aan. Het was precies of ze met hun gedachten half bij hem en half bij iets anders waren. Ineens vroeg de politieman achter het stuur:
„Waar is dat vriendje van je?”
Daar zat Jan.
„Die eh...” Hij hakkelde, werd rood en besloot gewoonweg de waarheid te zeggen. „Die is achter een hond aan.” Er viel een tweede stilte. Jan schuifelde met zijn voeten. Hij besefte nu pas, hoe verschrikkelijk krankzinnig dat antwoord klonk en begon nader uit te leggen: „Ziet u... hij zag vanmorgen een Afghaanse windhond lopen en dacht dat die van zijn oom was. Toen ging hij er achteraan. Maar ik had daar geen zin in. Ik kan beter de politie vragen, dacht ik. Maar laat maar. Zo belangrijk is het niet.”
Hij voelde dat hij een verschrikkelijk rood hoofd had en afschuwelijk stotterde, en begon daarom achteruit te lopen naar het fruitkarretje toe. Maar de ene agent wenkte hem.
„Hoho, Wacht eens even.” Jan bleef staan. „Kom eens even terug.” Jan kwam schoorvoetend terug. De jeep rolde hem een meter tegemoet en stopte vlak naast hem met de radiator zowat tegen het fruitkarretje aan.
„Heeft die oom van je vriend dan windhonden?” Jan Prins deed alsof hij diep nadacht.
„Ja, dat geloof ik wel.”
„Weet je niets meer van hem af? Wat hij doet of zo?” Jan haalde de schouders op:
„Dat moet u mij niet vragen.” Hij begon hoe langer hoe meer te voelen, dat hij zich op een of andere manier in moeilijkheden had gekletst, maar begreep absoluut niet, hoe. „Het is per slot van rekening MIJN oom niet.” „Nee, nee,” zei de ene agent. „Het is jouw oom niet. Weet je wel zeker dat die oom bestaat?”
Jan Prins keek hem ontsteld aan. Hij was er absoluut zeker van, dat hij niets stoms had gezegd. Hoe kwamen die agenten aan het vermoeden dat hij die oom uit zijn duim had gezogen? De agent achter het stuur zei ineens, luid en streng:
„Zal ik jou eens wat vertellen? Die oom bestaat niet. Die groene Packard is gisterochtend hier gestolen. Kom eens hier, vrind en biecht op wat je er van af weet... Kom hier!”

* * *

Om kwart over twee arriveerde Arie Roos, slap in zijn knieën van honger en sjokkend van vermoeidheid, voor het grintterras van Hotel „De Hut”. Dit hotel was een verbouwde boerderij. Er voor stonden de tafeltjes en stoeltjes onder parasols in een dikke laag wit grint. „Och, kijk die arme jongen eens moe zijn,” zei een nogal dikke dame, die ijs-sorbet zat te drinken door een rietje. Arie kwam naderbij en passeerde haar tafeltje om naar binnen te gaan, waar hij Jan Prins hoopte te treffen. „Je bent zeker moe als een hond, hè jongen?” vroeg ze. Arie bleef staan, keek haar aan en bracht een vreemd geluid uit. Hij had zo’n dorst dat hij eerst grondig zijn keel moest schrapen.
„Wat zei u?” vroeg hij dan schor.
„Dat je zeker zo moe was als een hond...”
Arie maakt een wilde beweging met zijn handen. „Mevrouw... praat tegen mij niet over honden of er gebeuren vreselijke dingen...” Hij sjokte verder naar de ingang toe.
De Airedale, die hem tot het terras was gevolgd en die Arie op diens terugtocht bijna tot waanzin had gedreven door vrolijk om hem heen te huppelen, bleef aarzelend staan en ging dan zitten, zijn lange tong uit zijn lachende bek. Verschillende gasten keken Arie na.
„Die jongen is niet in orde,” zei de dikke dame. „Zonnesteek of zoiets...”
Arie betrad de donkere hall. Op de vloer lagen grote, rode tegels. De betimmering was van oud eiken. De schemering bleek heerlijk koel na de hitte buiten. De ramen naar het terras stonden open en tegen de schouw leunde een kelner in een wit jasje. Arie ging op hem af: „Mijn naam is Roos.” Hij schraapte zijn keel. „Is er een vriend van mij hier? Jan Prins?”
De kelner keek Arie even aan en vroeg dan:
„Even oud als u? Heb ik vandaag nog niet gezien. Niet binnen en ook niet buiten op het terras.”
Arie keek hem ontsteld aan.
„Heeft hij hier ook niets afgegeven? Zelfs geen boodschap?”
De kelner keek Arie opnieuw aan en zei ineens: „Ga even zitten. Ik zal binnen vragen.”
Hij was snel terug en schudde het hoofd. Arie zat nu aan een tafeltje bij de schouw.
„Niets afgegeven. Ook geen boodschap.”
Arie had geen energie genoeg meer over om nog boos te worden. Het kon hem ook weinig schelen wat er verder gebeurde. Geld of geen geld...
„Dan zal ik hier wachten,” kondigde hij aan. „Breng mij een groot glas limonade en een dubbele uitsmijter met rosbief.”
Het groot glas limonade kwam binnen twee minuten. Arie, die met zijn gezicht naar de open terrasramen zat, hief het op en dronk er van, zijn ogen over de rode vloeistof heen, naar buiten kijkend. Hij hield ineens met drinken op. Over de asfaltweg die naar „De IJzeren Man” leidde kwam een rode Ford langzaam aanrollen. De Ford stopte. Een portier zwaaide open en eruit stapte... Buikmans. Hij kwam met grote passen recht op het hotel af.
Arie handelde snel. Hij deed drie stappen naar de leestafel, graaide er een krant af, viel weer terug in zijn stoel en vouwde de krant voor zijn gezicht wijd open. De kelner stond weer voor de schouw; de handen op zijn rug. De terras kelners hadden het druk, maar hij zelf, belast met de hall, had niet veel te doen. Arie hoorde Buikmans’ stappen niet naderkomen over de rode tegels. Hij herinnerde zich dat de man met de dikke buik crêpezolen onder zijn schoenen had. Maar zonder waarschuwing, vlak naast zijn krant, klonk Buikmans’ stem: „Goeden middag, ober. U kunt mij misschien helpen. Ik moet hier een kennis van een vriend ontmoeten. Hij logeert in een hotel, vermoedelijk met zijn vrouw. Hij is gekleed in groen pak, lichtgroen overhemd, groene das en rijdt in een donkergroene Packard met een N-nummer.”
Het duurde enkele tellen voor de kelner antwoordde. Arie zat onbeweeglijk van spanning, diep achter zijn krant verscholen. De stem van de kelner was ietwat verbaasd.
„De enige die ik ken, die rijdt in een donkergroene Packard, dat is freule van Laeielier.”
„Ik bedoel een Packard two-seater.”
„Dat klopt, mijnheer. Maar die auto is gisteren voor het Badhotel van „De IJzeren Man” gestolen. Er is een hele herrie over geweest.”
Er volgde drie tellen stilte. Buiten blafte een hond. Vermoedelijk de Airedale, die zijn speelkameraad terug wilde. „Gisteren gestolen?” kwam Buikmans’ stem.
De kelner:
„Ja, mijnheer. Dus... tenzij uw kennis hem... hahaha.” „Hohoho,” lachte Buikmans mee, maar hij lachte niet wat je noemt: echt van harte. „Neen. Dat zal ’m wel niet zijn. Eh...”
„Ja, mijnheer?”
„Freule van Laeielier, zei je?”
„Freule van Laeielier, juist mijnheer.”
„Dank je wel,” zei Buikmans en op dat moment werd ineens de krant tussen Arie’s uitgespreide handen weggeslagen. Twee hondepoten en de kop van een Airedaleterrier verschenen tussen Arie’s knieën.
„Woef!” zei de Airedale en haalde een lap tong over Arie’s neus.
Arie probeerde wanhopig, zich weer achter een flard krant te verschuilen, maar het was te laat. Buikmans deed een pas naar voren en keek in het sproetige gezicht van de verraste jonge Roos.
„Dag, mijn dikke, jonge vriend,” zei Buikmans langzaam.
„Goeie, wat toevallig!” zei Arie op zijn meest zoetsappige toon. „Ik hoorde wel iemand over groene Packards praten, maar ik had geen idee dat u dat kon zijn. Ik dacht niet dat het geval u nog interesseerde.”
„Dat geloof ik natuurlijk onmiddellijk,” zei Buikmans met een ironische klank in zijn stem. „Alles wat jullie me vertellen, geloof ik onmiddellijk.” Hij aarzelde even. Arie wachtte. Dan begon Buikmans te grinneken en ging door: „Kijk eens... laten we de kaarten op tafel leggen. Kunnen we ergens rustig praten?”
„Och, zei Arie. „Als u mijn uitsmijter betaalt...” Buikmans wuifde met een ham van een hand: „Vanzelfsprekend... Laten we daar bij het raam gaan zitten.”
Juist toen Arie opstond, kwam de kellner naar hem toe. „Was uw naam niet: Roos?”
„Dat klopt. Arie Roos.”
„Er is telefoon voor u. In de cel daar in de hoek.” Arie schoot er haastig heen, struikelde over de Airedale, die hem voor de voeten sprong en plofte in zijn volle lengte over een tafeltje. Een vaasje bloemen kletterde in scherven op de tegels. De Airedale blafte van vreugde en kwispelde als een dolle. De kelner raapte de bloemen op.
„Het spijt mij, eh... mijnheer, maar wilt u die hond buiten laten, of vast houden?”
„Het is verdraaid mijn hond niet,” zei Arie. „Het beest loopt me achterna.”
Buikmans’ zware stem klonk van bij het raam: „Kom, kom, jonge vriend. Het dier schijnt je toch aardig goed te kennen.”
„Het stomme beest is met me mee gelopen en ik ken het nog geen vierentwintig uur.”
„Onzin,” zei Buikmans. „Je maakt mij niet wijs dat een hond die je nog geen vierentwintig uur kent...” Arie, die al op weg was naar de cel, liep rood aan en keerde zich om:
„Luister, beste meneer Buikmans... Ik ken u nog geen vierentwintig uur en ik kan nergens komen of u loopt me na.”
„Stil maar, stil maar,” wuifde Buikmans en lachte luid om de rest van Arie’s woorden te smoren. De kelner keek vreemd van de een naar de ander. De Airedale ging voor de deur van de telefooncel zitten en wachtte, met lange, hijgende tong, tot zijn vriendje eruit zou komen. 

JAN EN ARIE ZIJN BUIKMANS WEER KWIJT

Arie nam de hoorn op:
„Hallo... met Arie Roos. Ben jij dat, Jan?” Een barse stem kwam over de lijn. Bij het eerste woord voelde Arie zijn hart met een plof in zijn schoenen zinken.
„Nee. Om de zand-zeep-soda niet. Je spreekt met je vader.”
Arie werd wit om zijn neus en kraaide lieflijk in de hoorn.
„O, paps. Wat leuk.”
Er kwam een geluid over de lijn als van iemand die het een beetje benauwd heeft.
„Leuk!” bracht Arie’s vader er eindelijk moeizaam uit. „Paps, wat leuk!... Als je hier was, bengel, zou je paps je om je oren leuken.”
„Leukopaps,” zei Arie.
„Wat?” blafte de telefoon. „Ik word zojuist opgebeld door de gemeentepolitie van Vught.”
„VUGHT?” riep Arie. „Die van Ede bedoelt u zeker.” „EDE? Heb je daar dan óók wat uitgevoerd?”
„Paps, hebt u mijn telegram niet gekregen?”
„Welk telegram?”
Arie loosde een zucht van verlichting.
„Luister, pap. Waar bent u?”
„Op kantoor. Ik ben het weekeind in Noordwijk geweest en vanmorgen recht naar kantoor gegaan. Je moeder is daar nog. En luister, vlerk. Ik stel de vragen. Niet jij.” „Ja, paps.”
„Waarom is Jan Prins gearresteerd?”
„Jan Prins ge... Ik weet van niets, paps.”
„De politie van Vught heeft hem vanmorgen gearresteerd of althans mee naar het bureau genomen omdat hij iets bleek af te weten van een gestolen groene Packard. Wat zijn jullie nu weer voor duivelsstreken aan het uithalen?”
„Luister, paps. Helemaal geen duivelsstreken. Wij zijn op het spoor van een stel boeven en...”
„Arie! Heb ik je niet op het hart gebonden, dat je deze vacantie je neus niet in allerlei gevaarlijke zaken zou steken!”
„Weet ik, paps. Hèb ik ook niet gedaan...”
„Wel podejantater! De politie...”
„Het was helemaal buiten onze schuld, paps.” „Ja, dat ken ik. Je komt meteen naar huis en...” „Maar paps... Hoe wist u overigens dat ik hier zat?” „Dat wist Jan Prins. En die zat bij de politie.”
Arie zuchtte diep. Het scheen voor hen niet mogelijk te zijn één pas te zetten zonder op een politiebureau terecht te komen.
„Paps,” zei Arie. „Geloof me: zelfs in de wildste dagen na de bevrijding zijn er geen mensen zo vaak per vergissing opgepakt als wij in de laatste vierentwintig uur.” „Wat mij betreft, Sherlock Holmes,” raasde paps Roos, „word je wild opgepakt en voorlopig in geen vierentwintig weken bevrijd. Zal een goede les voor je zijn. ...Wacht even. Er komt iemand binnen die me moet spreken.”
Arie hield de hoorn vast. En toen kwam er iemand de telefooncel in die Arie óók moest spreken. Jan Prins. Arie sloeg haastig een hand over de telefoonschelp. „Jan! Ik dacht dat je op het politiebureau zat!” Jan keek schichtig over zijn schouder:
„Weet je dat Buikmans daar zit?”
„Natuurlijk. Die Packard was gestolen, hè?”
„Hoe weet jíj dat?”
„Ik heb mijn vader hier aan de lijn. Sufferd! Waarom moest je zeggen dat ik hier te bereiken was?”
„Móest ik wel, rund. Ik heb alles verteld zoals het gebeurd was. Ze hebben de politie in Ede ook opgebeld. Die kerels in Ede stonden aardig voor aap, toen ze hoorden dat die groene Packard gestolen was. Weet je nog hoe ze gisteren lachten, toen wij volhielden dat er iets niet in orde was?”
De telefoon aan Arie’s oor sprak. Het was de telefoniste van het Roos-kantoor.
„Hallo... ik moet uw verbinding even verbreken. Hier komt een dringend gesprek New York...”
„Verbreekt u maar, hoor,” zei Arie, legde snel de hoorn neer en dook de cel uit. „Gauw weg, Jan, voor mijn vader opnieuw opbelt.”
Arie rende de cel uit, struikelde over de Airedale die tegen hem opsprong en plofte over een tafeltje. Een tweede vaasje bloemen viel in puin. De Airedale blafte pgetogen. De kelner kwam toeschieten en was nu werkelijk boos.
„Luister u eens... dat gaat zo niet. Die hond moet eruit of u moet eruit.”
Arie keek hem verontwaardigd aan:
„Zie JIJ kans, die hond eruit te krijgen? Die hangt me ellenlang de keel uit. Het beest IS niet van mij.” Buikmans, waardig lopend met zijn enorme hoogte en dikte, kwam sussend naderbij.
„Kom, kom, ober. Het waren ongelukjes. Ik zal die vaasjes met genoegen betalen. Doe me een plezier en zwijg er verder over. Je zult er niet over te klagen hebben. Begrepen?”
De kelner mopperde nog iets, maar liet het er bij. Arie maakte weer de riem van zijn short los, haalde de halsband door de gesp en gaf Jan het eind.
„En hou nou vast, alsjeblieft. Ik moet mijn uitsmijter opeten en dadelijk zit die hond er met zijn snoet in.” Jan ging zitten en hield Terry vast. Terry snuffelde trouw aan Arie’s benen. Buikmans zette zijn ellebogen op tafel.
„Luister eens, jonge vrienden... jullie hebben me gisteren lelijk voor het lapje gehouden, hè?”
Arie hief zijn grote, uiterst onschuldige, blauwe ogen op en staarde hem aan.
„U? Voor het lapje? Voor welk lapje?”
„Ik meende dat jullie er genoeg van hadden, jacht te maken op de groene man?”
Arie ging weer door met eten.
„Dat hadden we ook.”
Buikmans staarde van hem naar Jan en terug. „En nu zit je hier...”
„Sure,” zei Are. „Toen we vanmorgen wakker werden, hadden we ineens weer wèl zin. Misschien hebben we vanavond weer gèèn zin.”
„Maar als het mooi weer is, weer wèl,” vulde Jan aan. Buikmans zweeg enkele tellen en mompelde dan: „Ik begrijp jullie niet. Wat wil je nu eigenlijk?” „Koffie,” zei Arie.
„Ook een uitsmijter,” zei Jan.
„En de Groene Man als toetje zeker?” vroeg Buikmans sarcastisch, maar bij wenkte de kelner en bestelde het gevraagde. De beide jongens was nu èèn ding zo duidelijk als een klont: Buikmans wilde met alle geweld weten wat zij van plan waren. Arie snapte nu ook, door wat hij achter zijn krant had afgeluisterd, dat Buikmans werkelijk geen idee had, wie de man in de donkergroene Packard was.En dat gaf hem ineens een schitterend denkbeeld. Hij veegde zijn mond af met een servetje, richtte zijn open blauwe ogen op Buikmans en sprak plechtig:
„Nu zonder dollen en als man tot man, mijnheer Buikmans. Tot vandaag toe hebben wij u niet vertrouwd.” Buikmans boog het hoofd:
„Dat heb ik gemerkt. En het griefde mij diep.” „Ons ook,” zei Arie. „Want u bent heus een heel aardige man. En ik zal u zeggen, waaròm wij u niet vertrouwden.”
Buikmans hield zijn adem in en keek hen in spanning aan. Hij dacht kennelijk: „Hier komt het!” En het kwam.
„Want,” zei Arie en wees naar hem met één vinger. Wij dachten dat u van plan was de Verzekering op te lichten.”
Buikmans staarde hem aan. Dan schoot er ineens een licht van begrijpen in zijn bleke, bolle ogen:
„Jullie dachten dat ik mijn koffer aan de Verzekering wilde opgeven als zijnde gestolen?... En dat ik dat afgesproken had met de Groene Man?”
„Precies! Maar ik weet nu dat u de Groene Man niet kent. Dat u ook van zijn auto niets afweet. Dat weet ik, doordat ik van achter mijn krant uw gesprek met de kelner heb afgeluisterd.”
Buikmans loosde een zucht van verlichting.
„Gelukkig! Eindelijk is dat misverstand dan uit de weg geruimd!”
Arie keek naar de klok.
„Mijn vader zal nu wel klaar zijn met New York. Nu moet ik maken dat ik hier weg kom, want hij belt vast en zeker weer hierheen op.”
Buikmans vroeg ietwat angstig:
„Maar waar wou je heen?”
Arie legde een hand op zijn arm:
„Jan en ik gaan buiten in uw auto zitten en wachten. Dat telegram dat ik zond heb ik ingetrokken. Wacht u hier. Als er telefoon voor mij komt, neemt u die aan. Het is mijn vader. Zeg dat ik juist ben weggegaan, dat u Buikmans bent en leg hem de zaak uit. Zeg dat het een domme vergissing was. Hij gelooft u veel eerder dan mij. Als u klaar bent, praten wij in de auto verder. Okay?”
Zij liepen naar buiten, maakten de Airedale los van zijn riem en klommen in de Ford. Terry wilde ook mee naar binnen.
„Kssst!” zei Arie. „Ga weg, hond!”
Hij trok het portier dicht. Terry ging in het grint op zijn staartstomp zitten en wachtte.
„Arie,” zei Jan, met een klank van bewondering in zijn stem. „Ik ben sprakeloos. De manier waarop jij die Buikmans daarnet dat verhaal vóórtoverde... Hij at het op voor zoete koek.”
Arie grinnikte:
„Ik lach me een aap als hij dadelijk mijn vader aan de telefoon krijgt en zegt dat hij Buikmans is...”
„Heb je werkelijk dat telegram ingetrokken?”
„Vader heeft het nog niet eens gezien, jô! Hij is vanmorgen pas uit Noordwijk teruggekeerd.”
Jan pakte Arie’s elleboog.
„Luister, man. Ik weet, in welk hotel die windhond zit.” Arie hapte naar lucht en struikelde over zijn woorden: „Wat... waar... hoe...”
„Ik heb de politie hier alles verteld en die gaven me gelijk. De hele situatie veranderde vanaf het moment dat wij wisten dat de Groene Man die Packard gestolen had, zie je. Zij hebben de politie in Ede en in Scheveningen gebeld en toen alle hotels hier in de buurt.”
Arie kreunde:
„Als die vent nou maar geen lont ruikt!...”
„Luister! Dáár begint ons karwei. In Den Bosch, in de Ververstraat is het Wilhelmina-hotel. Daar woont sinds twee dagen een dame met een Afghaanse windhond. De politie heeft niet laten merken dat zíj het waren die opbelden. Net gedaan of het een hondenliefhebber was, zie je?”
„Prima.”
„Nu zijn jij en ik de enigen hier die de Groene Man gezien hebben. En... de gestolen Packard is vanochtend teruggevonden.”
Arie sprong op in de kussens:
„Waar?”
„Utrecht. Gewoon langs de straat geparkeerd laten staan.” Arie snoof:
„Daar schieten we veel mee op. Alle wegen in heel Nederland leiden langs Utrecht.”
„Nu wil de politie dat wij naar dat hotel gaan en, omdat we zo goed zijn in verhalen vertellen en omdat we jongens zijn...”
„... en omdat wij de Groene Man kunnen herkennen...” „.... juist.... naar het Wilhelmina-hotel gaan om uit te vissen wat we kunnen. Inspecteur Rulmans in Den Bosch weet er van. Als we iets ontdekken, kunnen we bij hem terecht.”
„Waar heb je onze rugzakken gelaten?”
„In een cafétje in Vught. Bij het politiebureau.” „Nu moeten we eerst vriend Buikmans kwijt.”
„Is dat zo lastig?”
Zij waren op dat ogenblik twee vrienden met twee zielen, doch één gedachte. Zij zagen Buikmans voor het open terrasraam zitten. Zwak bereikte hen het gerinkel van de telefoon. De kelner kwam naar Buikmans toe, die knikte en opstond.
„Dàt is mijn vader!” zei Arie. „Nu is Buikmans wel even zoet. Kom mee!”
Hij opende het portier, dook naar buiten, struikelde over de Airedale, die vrolijk opsprong en viel plat in het stof. Een bulderend gelach ging op van het terras. Jan Prins siste:
„Sta op en kom mee, idioot!”
Arie hinkte achter hem aan. Hij plofte zowat uit elkaar. Zijn knie deed pijn, het gelach van het terras vervolgde hem en het ergste was, dat hij het liefst die waanzinnige hond een schop had gegeven. Maar dat ging niet, met al die mensen op het terras die zeker partij zouden trekken voor dat suffe dier. Hij hinkte dapper achter Jan Prins aan, het terras voorbij... de hoek om.

„Ons in de bosjes verstoppen?” opperde Jan.
Arie stikte zowat van boosheid:
„Wat? Met die dolle hond bij ons? Als dat beest Buikmans ziet zoeken, grijpt-ie hem bij zijn broek en sleurt-ie hem recht naar ons toe.”
Jan keek zenuwachtig achterom en begon op een drafje te lopen.
„We moeten toch ergens verdwijnen! Als Buikmans zijn hoofd om de hoek van die cel steekt en ziet dat zijn auto leeg is...”

Er waren geen trams, geen taxi’s en geen bussen. Er was alleen een asfaltweg die naar een spoorwegovergang leidde met aan beide kanten wat bosjes en wei. Groepjes mensen op fietsen en met vacantiewagentjes kwamen voorbij. Arie stond plotseling stil en wees naar rechts.

„Jan! Een tent! En ik geloof dat er niemand in is!” Jan keek. Het was een vrij grote, ronde, ouderwetse legertent. Er stonden een paar vouwstoeltjes voor en een zwempak hing in een struik te drogen. Maar er was niemand in zicht.
„Vlug! Kijken of-ie leeg is!”
Zij sprongen tussen de struiken door, een droge sloot over, renden dwars over het stuk weiland en riepen: „Heidaar!... Hallo!”
Niemand antwoordde. Jan viel op zijn buik en loerde onder de rand van de tent door. Een seconde later gleed hij er als een slang in. Arie volgde hem met ongelooflijke vaart, ondanks zijn dikte, de Airedale aan diens nekvel meeslepend.
„En zorg nou dat die hond zijn muil houdt!” waarschuwde Jan. „Ik verken de weg.”
Hij keerde zich om, bleef plat op zijn buik liggen en loerde tussen de tentkleppen door. Arie greep de terrier in diens halsband, krauwelde het beest achter zijn oren en zei liefkozend:
„Jij akelig ondier van een hond... zoet maar... ik wou dat ze lang geleden rijsttafel voor de Chinezen van je hadden gemaakt, zoet maar... monster!”
De terrier kwispelde, kreunde van genoegen en had geen vaag idee van de wraakgevoelens die Arie te zijnen opzichte koesterde. Jan schopte ineens met zijn voet: „Kijk uit! Daar komt-ie de weg af stuiven! Hahaha... hij rijdt of Satan zelf ’m op de hielen zit! Hij heeft ons gemist natuurlijk, en is die telefooncel uit gestoven.” „Goeie genade,” zei Arie, de terrier krauwend. „Ik ben benieuwd wat mijn papa denkt van dat afgebroken gesprek.”

ONTSNAPT AAN EEN AGENT

Vanaf het moment dat Jan en Arie op deze schone, warme middag het gezelschap van Buikmans ontdoken, kwam het kabaal dat langzaam om de Varkensleren Koffer begon te ontstaan in een geheel nieuwe fase. Toen Jan Prins die ochtend met een quasi-onschuldig gezicht de politieagenten in de jeep aansprak, had hij een soort van kettingreactie ontketend, waarvan Arie en hij niet het flauwste besef hadden. De twee jongens lagen op hun buik in de verlaten, ronde legertent, met Terry, de Airedale, en hielden scherp de asfaltweg in de gaten. Zij waren nog niet van plan hun schuilplaats te verlaten, want zij rekenden erop, dat Buikmans enkele malen alle wegen in de buurt af zou snorren om te zien of hij hen niet tegenkwam. Maar terwijl zij daar rustig lagen, gebeurde er een hele massa, waarvan zij geen vage notie hadden.
De politiemachten van Den Haag, Utrecht, Ede , Vught en Den Bosch zonden elkaar telexberichten, vergeleken signalementen en vroegen vingerafdrukken op. En dat kwam alléén... doordat Jan één simpele verbindingsschakel had gelegd: tussen de diefstal van de varkensleren koffer in Scheveningen en de diefstal van de groene Packard. Er ontstond nu het volgende probleem: een man, tot dusver onbekend, maar zeer wel mogelijk de zich noemende „Frederik Zoutman”, die een varkensleren koffer gewelddadig had ontnomen aan twee jongens in Scheveningen, had de dag tevoren een donkergroene Packard gestolen, welke eigendom was van freule Van Laeielier en (met de contactsleutel in het slot) geparkeerd had gestaan bij het badhotel van „De IJzeren Man”.
Men kon aannemen, dat de onbekende dief, mogelijk toen nog niet geheel in het groen gekleed, deze Packard naar Ede had gereden. Hij had onderweg een lekke band gekregen, in Ede een nieuwe binnenband laten inleggen, had daar benzine getankt en was vervolgens opgedoken in Scheveningen, alwaar hij de varkensleren koffer had gestolen. Daarna had hij de Packard (die hij zeer blijkbaar alleen gebruikt had om de diefstal van de koffer te versnellen), in Utrecht achtergelaten. Sindsdien was hij spoorloos. De politiemachten van Utrecht en Den Haag waren nu bezig om uit te vissen:
a. Of de Groene Man de donkergroene Packard als vervoermiddel helemaal tot aan Scheveningen had gebruikt, dan wel of hij:
b. De groene two-seater op zijn heenweg in Utrecht had laten staan, daar per taxi of per trein naar Den Haag verder gaande.
c. Op welk tijdstip hij zijn geheel groene kleding had aangetrokken.
d. Of Arie’s theorie, dat al dat groen een opzettelijke camouflage was geweest, soms juist was, zodat het geen zin had te zoeken naar een in groen geklede man. e. Wat er toch zo vreselijk belangrijk kon zijn geweest aan die varkensleren koffer, dat een auto werd gestolen om de koffer beter en spoorlozer te kunnen bemachtigen.
f. Of er bij enige politiemacht iets bekend was betreffende mijnheer Buikmans, dat enig houvast kon geven. g. Of freule van Laeielier (onverhoopt) soms de dame was, waarheen de Groene Man vanuit het tankstation in Ede had opgebeld.
h. Of er in het politiearchief iemand bekend was, beantwoordende aan het door Jan en Arie opgegeven signalement van de Groene Man.
i. Wie de man kon zijn met slappe hoed en zwart snorretje in de gele Skoda, die de koffer aan Jan en Arie had gegeven.
j. Of er bij de politie iemand bekend stond die bij voorkeur lange, Turkse cigaretten rookte, dan wel of het roken van deze opvallende Ismaluns óók alweer camouflage was?
k. Of er...

Van: Rechercheur Zoetemelk. Aan: Inspecteur Dingelaar.

Beknopt rapport: gevonden Packard.
De betrokken auto in goede staat aangetroffen nabij de brug Laan van Nieuw Guinee. Gerapporteerd door agent Daalmans 10.15 v.m., geattendeerd door omwonenden. Heeft daar gestaan sinds plm. 9 uur vorige avond. Niemand zag bestuurder komen of gaan. Alle inwendige delen van auto met zeem afgewist. Bestuurder droeg vermoedelijk handschoenen: ook portierkrukken etc. Aan buitenzijde geen afdrukken dan zeer oude, of onleesbaar. Olie op normaal peil. Stand kilometerteller 23.549. Weet eigenaar stand moment diefstal? In tank nog 26 liter benzine. Geen typische modder of beschadiging. Geen parkeerkaartjes of dgl. Gevonden: een Antoine lippenstift, een officiersjasknoop, een verdroogde roos, vier Engelse romans, een half pakje Chesterfield. Verdere inventaris schijnt bij de wagen te horen.

Zoetemelk. * *
*
Jan en Arie lagen op hun buik in de ronde, oude legertent; onder het zeil door loerend naar de asfaltweg,

zestig meter verderop, waarover een onregelmatige optocht van Pinkstervacantiegangers voorbij trok. Arie had één arm achter zich en hield daarmee Terry’s riem vast. Het beest had eerst wat rondgesnuffeld en was bijzonder rustig. „Natuurlijk moe,” dacht Arie en keek op Jans horloge, naast hem. Vijf over drie.
„Jan,” zei Arie ineens, een madelief afplukkend en die tussen zijn tanden klemmend. „Buikmans weet werkelijk niet wie de Groene Man is.”
Jan lag zo plat, dat zijn kin tussen de grassprieten op de grond rustte. Het zeil van de tent lag over zijn achterhoofd gedrapeerd.
„Wat toevallig,” zei hij. „Wij weten het ook niet.” Arie lag stil en kauwde langzaam de madelievensteel naar binnen.
„Maar,” ging hij ineens verder. „De Groene Man... wist die, of wist die niét dat de varkensleren koffer op komst was?”
„Op een prik!” Jans stem was zeer beslist.
Arie knikte langzaam en de madelief aan zijn dunne steel wiegde op en neer.
„Precies. Dat wist de Groene Man op een prik. Hij had een kamer gehuurd. Hij wist dat Buikmans niet in het pension was. Hij wist dat de koffer komen zou. Hij wachtte in de hall om de brengers op te vangen. Hij had de portier gezegd dat hij Buikmans’ beste vriend was. Maar... Buikmans kent hem niet.”
„Buikmans kent hèm niet,” zei Jan, de klemtoon veranderend.
Arie spuwde de madelief uit en plukte een grashalm. Terry, achter hem in de tent, trok aan zijn riem. Zonder op te kijken gaf Arie de riem een ferme ruk. Terry werd weer rustig.
„Dus de Groene Man,” ging Arie door, „was van datgene wat Zwartsnor met ons in Utrecht afsprak, vrij goed op de hoogte. Hoe kon de Groene Man dat weten?” „Niet van ons,” zei Jan uit een mondhoek. „Tenzij hij helderziende was.”
Arie beet stukjes van de grasspriet en bekeek die peinzend.
„Hij wist het niet van ons. Dus hij wist het van Zwartsnor die ons de koffers gaf. Kun je daar een speld tussen krijgen?”
Jan dacht even na, nog steeds de weg in de gaten houdend.
„Neen. Geen apehaar tussen te krijgen.”
„Aha,” zei Arie met voldoening. „Nu zijn er twee mogelijkheden: Zwartsnor wist wèl dat de koffer gestolen zou worden of hij wist het niet.”
„Neem aan dat hij het wèl wist.”
„Waarom laat je iemand anders een koffer stelen?” Jan fronste en dacht na, zijn kin in het gras.
„Om duizend mogelijke redenen. Je bagage kan verzekerd zijn. Dan kun je de Verzekering oplichten.” „Mis. Zwartsnor zei zeer duidelijk dat de koffer van Buikmans was. Maar Buikmans weet ook van niets. Schaakmat.”
Jan schopte ongeduldig met zijn voeten.
„Best. Zwartsnor is getrouwd, heeft met zijn gekke hoofd een paar duizend gulden verloren op de paarderennen, maar durft het zijn vrouw niet te vertellen. Dus hij zet een diefstal in elkaar.”
„Zelfde bezwaar. Hij en Buikmans verklaren beiden, dat het hun koffer niet is. Als die zaak wordt uitgezocht, rammelt het verhaal aan alle kanten. Neen Jan, hoe lang je ook nadenkt: er is geen enkele reden te vinden waarom Zwartsnor een koffer zou laten stelen die van hemzèlf was.”
„Gevolgtrekking?”
„De koffer was nìet van hem. Of...”
„Hij wist niet dat bij gestolen zou worden.”
Arie legde een hand op Jans arm.
„Redeneer nu door: mogelijkheid één: de koffer was niet van hem. Van wie was-ie dan?”
„Van de Groene Man.”
„Dat is helemaal waanzin. Dan zou die een Packard gaan stelen om een koffer te stelen die van hem is. En waarom zaten er speciale Lips-sloten op die koffer.” Jan keek even opzij.
„Heb je dat ook opgemerkt?”
„Wat dacht je? Nu krijgen we...” Arie keek ineens om. „Terry! Wat voer je daar uit?”

„O, Ras Koeksa, help ons!” zei Jan Prins met plotselinge schrik. Van binnen kwam Arie’s stem, gedempt en razend en wanhopig:
„O, jou lelijke riool terrier! Kijk nou toch eens wat die straathond heeft uitgefroten!”
Jan Prins wilde zijn wacht op de weg niet opgeven en vroeg gejaagd over zijn schouder:
„Wat dan, rossige rhododendron? Ik kan niet met mijn voetzolen kijken!”
Arie huilde bijna van woede.
„Nu begrijp ik waarom dat mormel zo zoet en rustig was! Hij heeft een koffer vol schoenen opgefroten!” Jan Prins gleed zover terug dat hij achterom in de schemerige tent kon kijken. Tegen de middenpaal van het zeildoeken huis stond een koffer met het deksel open. Er stonden heel wat koffers in het rond, maar deze scheen speciaal voor schoenen bestemd te zijn. Er zaten dames- en herenschoenen in en geen goedkope, zo te zien. Driekwart was uit de koffer gehaald en gedeeltelijk tot moes gekauwd. Van een paar goudleren dames-avondschoentjes waren de gouden riempjes keurig afgebeten. Een paar heren-Manfields waren van achteren tot zeemleer geknaagd. Een tennisschoen miste een halve linnen neus... Jan keek maar niet verder en stond haastig op.
„Laten we als de raphazen zien dat we hier uit komen...”
„En als Buikmans terugkomt en ons ziet lopen?” „Ben je mal. Wij sluipen op onze buiken door het gras naar de struiken daarginds en dan zien we wel verder. Maar we moeten hier onmiddellijk weg of er komt een herrie zoals deze landelijke badplaats in geen jaren heeft gekend...”
„En die hond dan?”
Jan keek naar Terry, die kwispelend naar hem opblikte. Jan slikte een paar maal, bedwong de moordlust in zijn ogen en zei schor: „Meenemen aan de riem. We kunnen dat beest niet loslaten. Plat op je buik en kom mee. Koest, Terry!”
Beide jongens ploften plat op hun buik neer en Jan, die voorop ging, wierp de tentkleppen opzij. Op dat ogenblik stapte er iemand om de tent heen. Zijn schaduw viel voor hem op het gras en zij hoorden het „swish-swish” van zijn schoenen in het droge gras. Een agent van politie stopte vlak voor beide jongens, die achter elkaar op handen en knieën, versteend van schrik, naar hem opkeken. Terry drong zich meteen naar voren en begon de politionele broekspijpen te besnuffelen. De agent bleef ietwat wijdbeens en zeer rustig, tussen hen en de vrije wereld staan.
„Zo,” sprak hij, de duimen in zijn koppelriem gehaakt. „Hebben jullie een kampeervergunning?”
Jan en Arie keken elkaar aan.
„Neen, agent,” antwoordde Arie met wijdopen eerlijke blauwe ogen. Hij had nog nooit van zijn leven zulk een enorme waarheid gesproken en het deed Arie werkelijk goed, zo uit de grond van zijn hart de waarheid te kunnen spreken.
„Dat dacht ik al,” knikte de agent, met voldoening in zijn stem een opschrijfboekje uit zijn borstzak halend. „En waarom niet?”
Arie krabde zijn hoofd en hield Terry kort aan de riem. „Omdat eh...” begon hij aarzelend. Eensklaps klaarde zijn gelaat op. Zijn blauwe ogen keken de agent verheugd aan. „Ik weet het alweer: omdat we er geen hebben aangevraagd.”
„Dat is waar ook,” mompelde Jan Prins.
De agent likte aan zijn potlood. Het was een vrij jonge agent, met een lang, nieuw potlood. Arie vroeg zich af, waarom alle jonge agenten van die lange, nieuwe potloden hadden en oude agenten altijd stompjes. Het was net of de agent, als hij bij de politie kwam, één potlood kreeg waarmee hij al zijn dienstjaren moest doen. Als het potlood op was, ging de agent met pensioen. „Proces-verbaal,” zei de agent, even mechanisch als de „plof” van een automaat die een gombal levert na de inworp van een cent. „Voornaam?”
„Arie Roos. Ik heb helaas maar één voornaam.” Arie keek zenuwachtig links om de tent heen en Jan rechts. De agent merkte het niet. Terry begon een eind veter van de politionele schoen op te vreten. Arie trok hem haastig terug.
„Geboren waar?”
„In Amsterdam... de datum is...” Arie’s stem stokte en stierf weg in een raar gereutel. Op de asfaltweg was een rode Ford tot stilstand gekomen. Achter een open portierraam prijkte het verhitte gelaat van Buikmans, versierd met een afschuwelijk triomfantelijke grijns. De agent werd ongeduldig.
„Ik heb geen uren tijd. Komaan. Wanneer geboren?...” Arie antwoordde mechanisch en keek naar Jan. Jan was een beetje wit om zijn neus en haalde wanhopig de schouders op. Buikmans bleef rustig in zijn auto zitten, stak een sigaar op en blies spottend de rookwolk naar hen. Jan keek schichtig achterom en schrok merkbaar. „Schiet op, Arie,” zei hij, achterom wijzend. „We zijn niet alleen op de wereld. We zitten nu tussen” - hij stak drie vingers van zijn hand op - „vuren.”
Arie raffelde de rest van zijn gegevens af. Jan stapte naar voren en ratelde:
„Mijn naam is Johannes Ludovicus Henricus Prins.” „Had je niet één naam kunnen smokkelen, uil,” siste Arie en loerde om de tent heen. Tot zijn ontsteltenis zag hij twee bomen van kerels en een dame met haastige stappen door het weiland naar hen toe komen. Zij droegen kampeerkledij en er was weinig combinatievermogen nodig om te snappen dat dit de bewoners van de ronde tent waren. De agent was nog steeds op zijn dooie gemak met Jans namen bezig.
„Geboren waar?”
„In Indonesië. In Tjitjalenka.”
De agent fronste.
„Spellen alsjeblieft...”
Jan balde zijn vuisten in wanhoop, deed zijn ogen dicht en dreunde op: „Theodoor - Jasses - Idioot - weer Theodoor -”
„Watblieft?”
„Agent?” vroeg Arie lief. „Die meneer daar in die auto is mijn oom en hij wacht op ons. Mag ik vast naar hem toe?”
De agent keek naar de Ford, knikte en fronste weer tegen Jan. Arie rende naar de Ford. Terry sprong vrolijk voor hem uit. Buikmans grijnsde Arie aan door het open portierraam.
„Ik zal een zaakje met je doen,” bood Arie hijgend aan. „Ik weet waar de Groene Man woont. Als Jan in de rijdende auto mag springen.”
Buikmans reageerde bliksemsnel.
„Woord van eer?”
Arie legde een hand op de linkerzak van zijn geruit cowboyshirt boven zijn bonzend hart.
„Cross my heart and hope to die. Maar beslis snel, of we worden met flarden van zware Manfield schoenen afgerost.”
Buikmans’ schijnbaar slome, maar thans zeer snelle ogen zagen in één seconde dat vijftien meter verderop langs de weg een rij struiken groeide, waarachter zijn Ford met nummerbord en al in een oogwenk zou verdwijnen.
„Okay. Stap in.”
Hij startte, schakelde in en trapte het koppelingspedaal naar beneden. Arie rukte het achterportier open. Terry sprong meteen de Ford in, vóór Arie hem kon tegenhouden. Hij keek om. De beide mannelijke kampeerders, stoere, goed gebouwde knapen zo te zien, met harde handen, draafden nu op Jan en de agent af. Nog tien meters... „Jan!” gilde Arie. „Rennen!”
Jan had terdege in de gaten gehouden wat Arie deed. Hij nam een sprint onder het opschrijfboekje van de agent door en was al halverwege de Ford, vóór de argwanende kampeerders de verblufte agent hadden bereikt. Arie kroop de Ford in en hield het achterportier open. Buikmans zei geagiteerd:
„Hei! Hou die hond bij je!”
Terry was hijgend, lachend en likkend over de voorzitting heen gekropen en stond nu naast Buikmans rond te draaien. „Terry!” krijste Arie. „Eruit!...”
Jan Prins kwam aangegaloppeerd, dook de Ford in en rukte het portier achter zich dicht.
„Die hond moet er uit!” kreet Arie.
„Geen tijd!” brulde Buikmans, schakelde in en gaf vol gas. De Ford, voorzien van een Mercury motor, stoof weg als een straaljager en was achter de dekking van de wegbermstruiken verdwenen vóór de agent iets van het nummerbord had kunnen zien.
Terry klom terug over de leuning van de voorzitting en viel tussen Jans en Arie’s benen in, krabbelde overeind en begon Arie’s sproeten schoon te likken met twintig centimeter tong. Arie weerde het beest af en zei zwakjes: „Waarom heb ik die hond niet uren en uren geleden deskundig de hals om gedraaid? Het is een noodlotshond. We raken dat ongeluksdier nooit meer kwijt.”
„Buikmans en die hond zijn aardse straffen voor onze boze daden,” meende Jan somber.
Buikmans passeerde het hotel „De Hut” met een duivelsvaart, een wolk van stof en gruis opwerpend. „Jullie zijn een stel lieve jongens,” verklaarde hij. ”Wat hadden jullie NU weer uitgehaald?”

OP NAAR GIETHOORN

Arie zonk amechtig achterover in de kussens van de rode Ford en weerde Terry af.
„Niemand,” verklaarde hij plechtig, „absoluut níemand werd ooit ten onrechte zóve el verdacht...”
... „Voor zoveel verschillende misdrijven...,” vulde Jan aan.
„... als wij,” besloot Arie. „Ontkomen aan de politie en aan een enorm pak slaag. Gered door Buikmans.” Zijn stem was bitter. „Ik voel me... hoe voel ik me eigenlijk?” „Van de regen in de drup?” grijnsde Buikmans, hem aankijkend in het spiegeltje.
„Van de braadpan in het vuur,” zei Arie en sloot zijn ogen enkele tellen lang. „Jan, ik heb Buikmans mijn woord van eer gegeven dat wij, in ruil voor deze Amerikaanse, knok-film-achtige redding hem zouden zeggen in welk hotel de Groene Man verblijft.”
„Daar was ik al bang voor,” antwoordde Jan. „Welaan dan. We zitten eraan vast. Buikmans, rijd naar Den Bosch. In de Ververstraat is het Wilhelmina-hotel. Het is een goed hotel. Daar woont een dame met een Afghaanse windhond. Zij logeert daar met haar man, maar die is al sinds dagen weg. Foetsj. Vertrokken.” Buikmans gaf een tevreden knor en trapte zijn gaspedaal nog een beetje verder in. Zijn haast om bij het Wilhelmina-hotel te arriveren scheen het te winnen van zijn vrees om met de politie in aanraking te komen. Buikmans passeerde een overweg met een vaart, dat de opverende Ford Jan en Arie met hun hoofden tegen het dak gooide. Buikmans sprak niet weer, vóór hij de Tilburgse weg was opgedraaid met zijn neus naar Den Bosch toe.
„Hoe weten jullie dat die windhond-dame in het Wilhelmina-hotel logeert?”
„Da’s onze zaak.” Jan was kortaf.
Arie leunde naar voren.
„Een andere vraag, mijnheer Buikmans: hebt u mijn vader aan de telefoon gehad?”
Buikmans passeerde een truck met oplegger vol olievaten en antwoordde even niet. De jongens kregen de indruk dat hij over zijn antwoord na moest denken. „Zeker,” zei hij dan. „Maar niet lang. Toen ik zag dat jullie de plaat hadden gepoetst, ben ik de cel uit gerend naar mijn auto.”
Arie bromde iets. Buikmans ging door:
„Je vader was nogal boos. Maar ik heb hem uitgelegd dat het allemaal een vergissing was.”
„O,” zei Arie. „En geloofde mijn vader dat?”
Buikmans dacht daar even over na.
„Helemaal zeker ben ik daar niet van. Ik was nog aan het vertellen wat er in „Zeerust” was gebeurd, toen ik de cel uitrende.”
„O,” zei Arie weer. „Dan hoop ik voor u, dat mijn vader u nooit te pakken krijgt. Hij heeft een erge hekel aan mensen die midden in een gesprek de hoorn neergooien en wegrennen.”
De Ford suisde voort over de brede betonweg die van Vught naar Den Bosch leidt. Links gleed een Dieseltrein klikklakkend over de rails. Rechts lagen weilanden met hupse koeien.
„Wie van ons,” informeerde Jan Prins, trachtend Terry ervan te weerhouden de bekleding van de achterbank op te eten, „gaat het Wilhelmina-hotel binnen en met wat voor verhaal?”
„Zullen we spiertje trekken?” opperde Arie, die dat helemaal niet van plan was, maar alleen wilde zien hoe Buikmans op dat voorstel zou reageren. Het duurde even voor de dikkerd antwoord gaf. Zij waren nu bij het ronde plein, even voorbij het „Chalet Royal”, waar het oude Den Bosch begint.
„Waar is de Ververstraat?” vroeg Buikmans.
Jan boog zich voorover en wees:
„Rij maar meteen rechts het Plantsoen in en dan voorbij het Paleis van Justitie. Dan wijs ik het wel verder.” Buikmans schoot rechtsaf en had nu blijkbaar genoeg nagedacht.
„Stel je voor dat die dame met haar hond in het hotel is. Wat doen we dan?”
„Haar vragen of ze mee een bioscoopje pikt,” antwoordde Jan en Arie schoot in de lach.
Buikmans lachte niet. Hij zei kortaf:
„Luister eens hier, vlerken. Ik heb allang in de gaten dat jullie, als je me voor het lapje wilt houden, of tijd wilt winnen, flauwe mopjes tapt, maar...”
Arie viel hem verontwaardigd in de rede.
„Geen sprake van. Wij tappen altijd flauwe mopjes. Onder alle omstandigheden.”
„Daar blijven we jong en fris van,” legde Jan Prins uit. „Ondanks ons vitaminegebrek,” zei Arie.
Zij rolden bijna tegen elkaar aan van het lachen,achterin de Ford. Terry blafte en likte en kwispelde dwars over hem heen.
„Linksaf!” beval Jan Prins, juist op tijd.
Hij loodste Buikmans door een paar smalle, oude Bossche straatjes tot tussen twee bochtige, lange, half deftige en half goedkope huizenrijen. „Dit is de Ververstraat. Stop hier. Voorbij die straat links, dat is de Waterstraat, ligt het Wilhelmina-hotel. Waar die auto’s staan.”
Buikmans stopte rechts van de weg.
„Zo. En wat doen we nu?”
Arie was ineens ernstig:
„Ik heb een prima idee. Vergeet niet: ik, als jongen, word niet gewantrouwd.”
Buikmans keerde zich langzaam om en keek hem spottend aan:
„Inderdaad. Je hebt mij ook vierentwintig uur lang voor het lapje kunnen houden. Maar nu niet meer!” „O, nee?” dacht Arie.
„Dacht je dat?” dacht Jan. „Arie speelt het zelfs klaar om de chef van de Engelse Geheime Dienst voor zestien lapjes tegelijk te houden.” Hij krauwelde Terry tussen diens oren. Terry jankte van genot.
„Ik ga naar binnen met een boodschap,” kondigde Arie aan.
„Boodschap voor wie?”
„Voor de mevrouw met de windhond.”
„Van wie?”
„Gaat u geen slag aan,” zei Arie, stapte uit en wandelde op het hotel af.
Buikmans maakte een beweging om hem achterna te gaan, maar zat met zijn formidabele buik klem gewrikt achter het stuurwiel en vóór hij los was, had Jan Prins een hand op zijn schouder gelegd.
„Wees verstandig. Laat Arie begaan.”
Buikmans sputterde:
„Die bengel bederft alles met zijn overhaastheid. Hij gaat erop af als een stier in een porseleinwinkel.” Hij greep de portierkruk weer. Jan Prins werd boos: „Wees toch niet zo verhipt eigenwijs. Wie is het meest aan de weet gekomen? U of wij?”
Buikmans liet de portierkruk los.
„Jullie,” zei hij langzaam.
„Klets dan niet.”
Op dat ogenblik verdween Arie in hotel Wilhelmina.

* * *

Ondanks zijn ietwat verward uiterlijk en rare vacantiekleren werd Arie door de Receptie uiterst hoffelijk te woord gestaan.
„Kunt u mij helpen?” Arie’s blauwe ogen stonden wijd open en hulpbehoevend. „Ik moet een boodschap overbrengen aan een mevrouw met een Afghaanse windhond die hier logeert. Van haar man.”
De hoffelijke man achter het bureau keek ontsteld. Men kon zien dat hij met Arie meeleefde.
„Dan bent u iets te laat, helaas. Mevrouw Straperli bedoelt u toch?”
Arie knikte, alsof dat vanzelf sprak en zei:
„Het is eigenlijk vreselijk vervelend, weet u... ik ontmoette een heer bij een garage in Ede, waar ik op een lift wachtte. Hij rookte lange Turkse cigaretten...” De man van de receptie knikte begrijpend:
„Dat is mijnheer Straperli.”
„En hij had nogal haast, maar had een dringende boodschap voor zijn vrouw. Een pakje. En ik zou die middag in Den Bosch zijn...”
De man tegenover hem knikte.
„Ik begrijp het. Er kan van alles gebeuren onderweg. Maar er is één vervelend ding: mevrouw Straperli is hedenochtend haastig vertrokken zonder adres achter te laten. Haar kamer is opgezegd.”
Arie zette een verschrikkelijk ontsteld gezicht: „O, dat is afschuwelijk.” Hij deed of hij even nadacht. „Is zij per trein vertrokken, of...”
„Mevrouw Straperli heeft haar eigen auto.”
„In welke garage?... Misschien weten ze daar, waar zij heen is?”
Het vriendelijke, welverzorgde hoofd neeg even. „Dàt kunt u zeker proberen. Mevrouw gebruikte de garage van Vullinghs in de Vughterstraat.”

* * *
Terug in de Ford, na een kort gevecht met Terry, vertelde Arie wat hij te weten was gekomen. Buikmans keek nadenkend. Hij startte de motor.

„Zal ik in die garage gaan informeren?”
Arie zei droog:
„Laat u mij dat nu liever doen. Niemand wantrouwt een dikke, verlegen jongen met rood haar en sproeten. Als u komt vragen, denken ze misschien dat er iets achter zit.”
Buikmans aarzelde even en scheen dan zichzelf te overwinnen.
„Je hèbt gelijk.” Hij schakelde in.
„Ho!” riep Jan en zei smekend: „Laten we nu alsjeblieft eerst die hond zien kwijt te raken, voordat hij de hele wagen opvreet.”
„En metéén!” zei Buikmans en opende het achterportier door zich om te draaien: „Hoepla! vreet de trottoirbanden maar op.”
Terry sprong vrolijk blaffend naar buiten en keerde zich om, blijkbaar in afwachting van verdere uitstappers. Maar het portier klapte voor zijn neus dicht.
„Waf!” zei hij. „Woef!”
Jan Prins draaide een portierraam naar beneden. „Ga naar huis! Je hebt ons last genoeg bezorgd!” Een dame kwam het trottoir afwandelen met in de ene hand een bos rozen en in de andere hand een boek. Zij zag de Airedale, bleef verrast staan en riep: „Terry! Wat doe jij hier?”
De Airedale keek om, zag haar en sprong vrolijk blaffend tegen haar op. Jan Prins gaf een klaaglijke kreun en liet zich achterover in de kussens vallen.
„Ook dàt nog!”
„Geef gas!” riep Arie.
Buikmans gaf gas en stoof linksaf, de Waterstraat in. „Beste beurt,” zei hij over zijn schouder. „Als die juf mijn nummer heeft opgenomen, word ik nog gearresteerd als verdacht van het kidnappen van Airedaleterriers.”
Jan Prins lag somber in een hoek van de achterbank en keek naar de voorbijschietende huizen. Het belastingkantoor doemde op.
„Rechtdoor,” beval hij, „en dan rechtsaf. Klaag nu niet, Buikmans. Die hond móesten we kwijt, zelfs al kostte het ons drie weken brommen. Elk uur dat we hem bij ons hadden, bezorgde hij ons een dozijn processen-verbaal.”
Arie keek zijn vriend onderzoekend aan. Iets in de klank van Jans stem zei hem, dat die een bepaalde bedoeling had gehad met het zo overhaast lozen van die hond. Jan knipoogde. De Vughterstraat doemde op. Zij gingen linksaf en stopten voor de garage van Vullinghs. „Kan ik meteen tanken,” zei Buikmans.
Arie knikte en ging naar binnen.

* * *

Arie wandelde het kantoortje binnen en draaide een soortgelijk verhaal af als in het Wilhelmina-hotel. Hij zei er alleen bij:
„En het hotel stuurt me hierheen. Het is de enige mogelijkheid om aan de weet te komen waar...”
Hij hoefde niet verder te spreken. De man in het kantoor stond op, trok de glazen deur open en brulde de garage in:
„Wie had de wagen van mevrouw Straperli?”
„Hiero!” brulde een stem, ergens uit de diepten, achterin.
Een kort gebaar beduidde Arie het verder zelf maar uit te zoeken. Hij had daar niet het minste bezwaar tegen en wandelde op zijn vrij vuile tennisschoentjes over het beton naar achteren. Het was koel in deze wijde, betonnen ruimte.
„Verboden te roken!” zeiden enorme letters.
Arie zag een monteur op zijn rug onder een auto liggen. Hij bukte zich:
„Neemt u me niet kwalijk... had u de wagen van mevrouw Straperli?”
De monteur kronkelde en stak een ontzettend vuil gezicht, bekroond met een knalrode alpinomuts, achter een wiel vandaan.

„Wie? Ik? De wagen van mevrouw Straperli? Gelukkig niet!”
Hij trok zijn hoofd weer weg en schoof onder de wagen. Uit die positie riep hij: „Achterin mot je zijn. Bij die rooie.”
Arie tippelde verder en zag snel de „Rooie”. Het was een monteur van bijna twee meter, in een diepblauwe overall, met een bos woest rood haar. Hij zat op een bumper en keek uiterst nadenkend naar een gedeukte koplamp, die hij kennelijk juist had losgeschroefd. Arie stond stil.
„Neemt u me niet kwalijk, maar had u de wagen van mevrouw Straperli?”
Die monteur slikte, keek zijn mede-roodharige aan, slikte weer en grijnsde dan. Zijn tanden waren prachtig regelmatig en hagelwit.
„Die had ik,” zei hij. „En ik hoop ’m nooit weer te zien. Ik heb er in twee dagen grijze haren van gekregen.” Arie draaide zijn verhaal af. Voor hij halverwege was, begon de monteur te knikken.
„Luister. Ze rijdt een donkerblauwe open Talbot-racewagen van 1937 met electrische versnelling en ze weet net zoveel van auto’s af als ik van baby-atoombommen. Haar idee van reizen is een soort tournee van garage naar garage.
Je kunt het mens niet missen. Ze is een gevaar op de weg. Haar haren waren eens zwart en nu strogeel. Ze heeft een windhond, zestien koffers en een hoogtezon achterin de wagen. Haar autonummer is N-359576. Schrijf op.”
Arie krabbelde haastig op de witte zijde van een lucifersdoosje.
„Ze zat hier vanmorgen met een Shell-autokaart van Nederland waarop ze de waterwegen voor autowegen aanzag en ze moest naar Giethoorn. Je kunt het beste daar in de buurt gaan dreggen, want als ze met die ongeluksauto in Giethoorn gaat rondpionieren is ze binnen zes minuten in een gracht met man en muis vergaan. Mot je nog iets meer weten? Tabeh dan.” Arie wandelde weg, met een gevoel boven in zijn hoofd of hij in een plotselinge cycloon had gezeten. Buikmans had al getankt en betaald en zat achter het stuur. „Noordwaarts. Utrecht,” beval Arie. De Ford reed weg. Buikmans schakelde van de eerste in de tweede versnelling en boegseerde de smalle Vughterdijk door. „Weet je waar ze heen is?”
„Bilthoven.”
Buikmans reed even kalm door, trapte dan plotseling op de rem en stopte rechts van de smalle straat.
„Ik geloof er geen slag van.”
Arie en Jan keken elkaar eerst verbaasd, dan verontwaardigd en eindelijk gekwetst aan.
„Kijk eens,” zei Arie. „Laten we daar niet over redetwisten. We kunnen niet de hele weg naar Bilthoven er ruzie over maken of het nu waar is of niet. Daar is de tijd te kostbaar voor. Gaat u even terug en informeert u zelf.” „Bij alles wat rood haar heeft, dat zal ik!” riep Buikmans vertoornd uit, stapte uit en smeet het portier dicht. Beide jongens hielden hun adem in, zagen hem de enkele tientallen meters tot aan de garage met grote passen afleggen en waren de Ford uit één seconde nadat Buikmans de garage was binnengebeend. Zij hadden geen tel te verliezen, want ze waren als de dood dat Buikmans ineens bij zijn positieven zou komen en terugkeren.
„Die garage daar in!” wees Jan en rende de straat over zo snel zijn benen hem konden brengen.
Schuin aan de overzijde was een andere, kleinere garage. Jan draafde naar binnen, klampte een man aan en zei ademloos:
„Een taxi naar het station! Vlug. Kan niet schelen wat het kost. Mijn vader komt vanavond uit New York terug.”
Arie grinnikte. Jan had blijkbaar, terwijl hij in de Ford moest wachten, precies uitgeknobbeld wat hij zou doen. „Karel!” brulde de man bij hen. „Taxi! Vlug!”
Jan wandelde mee de garage in, zag welke auto voor hen bestemd was en klom erin. Arie volgde hem. De chauffeur zette snel een pet op, wat hem van monteur veranderde in taxi-chauffeur en reed voorzichtig de smalle garage uit. Op het moment dat zij de straat bereikten, zei Jan: „Arie! Je laat een tientje vallen!” Deze opmerking had een dubbel voordeel. Ten eerste wist de chauffeur nu dat zij voldoende geld hadden en ten tweede gaf het hun een reden om zich diep achterin de taxi te bukken, zodat Buikmans, indien die op straat stond uit te kijken, hen niet zou zien. In die gebogen houding fluisterde Arie tegen Jan:
„Wilde je dààrom die hond kwijt?”
„Natuurlijk. Ik zag wel aankomen dat er zoiets zou gaan gebeuren. Zij is natuurlijk niet naar Bilthoven, hè?” Arie keek Jan diep gekwetst aan:
„Zie ik eruit of ik plotseling kinds geworden ben?” Jan antwoordde uit de grond van zijn hart:

„Je ziet er constant uit of je altijd kinds geweest bent.” Even later, toen zij de Vughterstraat uit waren en zij weer rechtop zaten, fluisterde hij:
„Waar is ze heen?”
„Giethoorn.”
Jan liet zijn mond half open vallen van verbazing en herhaalde:
„Giethoorn! Dan kunnen we beter een motorboot huren.” Arie zuchtte:
„Wie weet wat we nog huren voor deze dolle jacht ten einde is.”
Om de chauffeur te stichten spraken zij daarna tot aan het station over de onverwachte terugkeer van Jans vader uit New York.

GEEN TALBOT, MAAR EEN LANCIA.

Toen de ledige taxi van het ’s Hertogenbossche station wegreed, greep Arie Jans arm.
„Mijn vriend Prins! Als deze tocht achter de rug is en de Groene Man achter slot en grendel zit...”
Jan Prins zei peinzend:
„Zou ergens in Nederland een gevangeniscel zijn, zó ruim, dat Buikmans er met buik en al in kan?” „Scherts niet,” zei Arie somber. „We hebben zijn schuld nog niet bewezen. Maar als deze tocht achter de rug is, zal ik een week speciaal reserveren voor het genot om alléén maar niets dan waarheid te spreken. Jan, mijn vriend, ik heb in de loop van deze middag zo angstwekkend veel onwaarheid moeten spreken, dat het mijn geweten bezwaart.”
„Tjonge,” zei Jan spottend. „Nu kan dat geweten van jou heel wat hebben, dat scheelt.”
„Gelukkig,” ging Arie verder, niet op Jan lettend, „is het allemaal voor een goed doel gejokt. Dat is de grote tegenstelling tussen Jan Prins en mij. Prins jokt omdat hij het leuk vind. Ik vind het afschuwelijk, maar ik doe het met bloedend hart... omdat het móét.” Hij richtte zich op en zei met normale stem: „Hier is een los dubbeltje. Ik zie een telefooncel. Jij moet de politie opbellen.” Jan stapte de telefooncel in en Arie hield de deur half open om mee te kunnen luisteren. Jan draaide een nummer, wachtte even en drukte op de knop.
„Met Prins. Ik had een afspraak om inspecteur Rulmans op te bellen... dank u.” Hij wachtte enkele tellen tot de hoorn weer sputterde. „Inspecteur Rulmans?... Jan Prins hier... U weet ervan, hoor ik. Ik ben in het hotel geweest. De dame is vertrokken zonder adres achter te laten... nee, wacht u even: zij stalde haar auto in de garage Vullinghs en hier is mijn vriend Roos om te vertellen wat wij te weten zijn gekomen...” Jan stapte opzij en Arie nam zijn plaats in. Hij trok het lucifersdoosje met Talbot-nummer uit zijn zak en vertelde de inspecteur wat hij wist. De politieman bromde enkele malen goedkeurend en schreef blijkbaar op wat Arie dicteerde. Daarna vroeg hij:
„En waar is die dikke meneer nu?”
„Die is op eigen houtje in de garage gaan informeren. Wij hebben hem afgeschud, maar hij zal wel direct naar Giethoorn gaan.”
De inspecteur bromde binnensmonds:
„Ik ben benieuwd wat die snaak ermee te maken heeft.... Dan zei hij luid: „Luister eens, jongens; tot dusver hebben jullie prima werk geleverd, maar het is nu mooi geweest. Eén ding vooral moet je goed beseffen: wij weten nog niet precies wat er nu eigenlijk achter die vreemde geschiedenis steekt, maar pas goed op voor Buikmans! Om een of andere reden vindt hij jullie erg belangrijk en als dat zo is, omdat jullie iets weten dat hij geheim wil houden, heb je zelfs kans dat je leven in gevaar is. Snap je dat goed?”
„Jawel, inspecteur,” zei Arie zoet en trok een gezicht tegen Jan Prins, die met zijn oor tegen de buitenkant van de hoorn stond mee te luisteren. „Ons leven is in gevaar.”
„Juist, jongens. Weest nu verstandig en laat die zaak verder met rust. De politie heeft die nu in handen en zal heus wel zorgen dat die wordt uitgezocht. Versta je me?”
„Voortreffelijk, inspecteur,” antwoordde Arie. „De telefoons hier in Den Bosch zijn prima-prima.”
Er heerste even stilte op de lijn. De inspecteur zat zich blijkbaar af te vragen of hij nu in het ootje werd genomen, ja of nee. Toen hij weer sprak, was er een strengere klank in zijn stem:
„Luister hier, jongeman. Ik beveel je, verder je neus niet in onze zaken te steken. Besef wel, dat jullie minderjarig zijn. Als ik weer iets van je bemoeienis met deze historie merk, laat ik je oppakken wegens tegenwerken van de taak der politie en naar huis transporteren. Gesnapt? Ik doe het in je eigen belang.” Jan Prins sperde zijn mond wijd open en lachte geluidloos.
„Hij is gemeentepolitie!” zei hij dan zacht, op de hoorn wijzend. „Hij heeft buiten Den Bosch niks te vertellen.” Arie, die daar niet aan gedacht had, trok ineens een heel deemoedig gezicht en zei:
„Ik begrijp het, inspecteur. Jan en ik zullen onmiddellijk de gemeente Den Bosch verlaten. Dan hebben wij geen last meer van elkaar.”
Er volgden drie tellen suizende stilte op de lijn. „W a t !” schreeuwde toen de inspecteur. „Wàt zei je?” Arie hing de hoorn op, trok een gezicht tegen het toestel en wandelde haastig de cel uit, op het station af. De klok wees nu kwart voor vijf.
„De politie is een schone en nuttige instelling,” zei Jan Prins. „Maar het zijn ondankbare mensen!”
Arie keek hem bestraffend van opzij aan:
„Wacht maar tot je langs de weg in een droge greppel wordt gevonden met een varkensleren mes in je rug. Dan zul je wel anders piepen. Zonder dollen, die inspecteur was niet helemáál op zijn neus gevallen. Wij mogen wel uitkijken.”
„Buikmans, bedoel je?”
De jongens stonden voor het kaartjesloket.
„Twee enkele derde Zwolle,” bestelde Arie en keek om naar Jan. „Goeie help. Zeg niet dat je geen geld bij je hebt!”
Prins snoof minachtend, trok zijn portefeuille uit zijn short en betaalde.
„En nu alsjeblieft eten. Snel. Veel. Het enige wat ik vandaag heb genuttigd is een dubbele uitsmijter ros.” „Hoe je het uithoudt,” zei Jan, „begrijp ik niet.” Zij gingen naar de wachtkamer, aten zich rond, dronken veel Cola en telden hun geld. Tezamen bezaten zij vierenzestig gulden en drie en zeventig cent.
„Daar sturen wij inspecteur Rulmans een gelukstelegram van,” besliste Arie. Zij hadden nog tien minuten voor de trein naar Utrecht ging. Samen bedachten en verzonnen zij het volgende telegram:

Inspecteur Rulmans,
Gemeentepolitie,
Alhier.
Wij zenden U maar een gelukstelegram, want U zult heel wat geluk nodig hebben als U die varkensleren koffer-kwestie moet oplossen zonder onze hulp.

Jan en Arie Buikmans.

„Zo,” zei Arie tevreden. „Nou heeft hij wat om over na te denken.”
De beambte van het telegraafkantoor keek wel ietwat vreemd, nadat hij de tekst gelezen had, maar hij verzond het zonder opmerkingen.
Arie kocht een avondblad.
Vijf minuten later waren zij op weg naar Zwolle. Nog vijf minuten later ontdekten zij, dat zij hun rugzakken in Vught hadden achtergelaten. Jan haalde de schouders op:
„We hebben onze paspoorten en ons geld.”
„En mijn paspoort dan, Jan?”
Jan rommelde in een van zijn shortzakken en haalde het versleten paspoort van Arie te voorschijn.
„Heb ik aan gedacht.”
Arie stak het tevreden in een shirtzak en vouwde zijn krant open om het stripvervolgverhaal te lezen. „Voor een domme Hollandse jongen, Jan,” zei hij, „doe je soms heel verstandige dingen.”
Tot Zaltbommel toe was Jan sprakeloos over zoveel brutaliteit.

* * *
De politie stond natuurlijk voor een moeilijkheid: van de Groene Man hadden zij alleen een vaag signalement en verder de gegevens die zij mogelijk konden oppikken uit het register van het Wilhelmina-hotel in Den Bosch, aangenomen dat de Groene Man daar een of meerdere nachten had gelogeerd en een juiste naam en paspoortnummer had opgegeven. Maar wáár ergens die Groene Man uithing...... dat was een duister geheim.

Men wist wèl, waar de mevrouw in de Talbot, met de windhond, heen vertrokken was. Men wist zelfs haar autonummer. Maar...... de mevrouw in de Talbot had niets uitgespookt dat haar aanhouding of arrestatie kon rechtvaardigen. Het stond zelfs niet eens vast, dat zij iets van de vreemde practijken van de Groene Man afwist. En daarenboven...... zij was vermoedelijk de enige die de politie op het spoor van deze Groene Man kon brengen. Er waren dus heel wat redenen om haar rustig naar Giethoorn te laten rijden, in de hoop dat men, via haar, de gezochte koffer- en autodief zou vinden. De politiemachten van Zwolle en Giethoorn werden dus voorzien van signalementen van vrouw, auto en hond, met instructies haar niet lastig te vallen, ook niet te laten merken dat zij in de gaten werd gehouden, maar tóch al haar doen en laten precies gade te slaan en vooràl: uit te kijken of zij iemand ontmoette die, volgens signalement, geleek op de Groene Man en dan die te arresteren.
Er waren dus na negen uur die avond verschillende politieagenten in Zwolle op de uitkijk. Twee rechercheurs, belast met de hotelcontrôle, waren aangewezen om naar eventueel logeren van mevrouw Straperli navraag te doen.
Jan en Arie beschikten niet over zulk een goed geoliede machinerie als de Nederlandse politie. Hun methoden waren ietwat anders. Zij arriveerden in Zwolle toen het al uren donker was, klommen in de bus naar Giethoorn en stapten uit vlak voor een klein café in dat schilderachtige dorp. De maan begon op te komen. Het water was vlak en helder als kwikzilver. Kikkers kwaakten en over de weg liepen groepjes Giethoornse inwoners en vacantiegangers heen en weer.
Onderweg hadden beide jongens al uitgevist dat iemand, die per auto van Amersfoort af kwam, maar op één manier Giethoorn kon bereiken zonder een idiote omweg: over dezelfde route die de bus had genomen: een soort van dijk met links weilanden en rechts water. De bus kwam van Zwolle af, reed een tijdje langs het Zwarte Water, passeerde dan Zwartsluis en rolde verder over een smalle dijk die de twee grote plassen: de Beulaker en de Belter Wijde, van elkaar scheidde. Arie dook onmiddellijk het café binnen en vroeg, hoeveel hotels er in Giethoorn waren. Jan bleef buiten en schoot enkele groepjes vacantiehoudende jongens aan. Zijn vraag was overal dezelfde:
„Hebben jullie hier een donkerblauwe open Talbot-racewagen gezien met een dame en een windhond erin? Nummer N-359576?”
Het duurde niet lang of hij vond een troepje kampeerders die de hele avond langs de weg hadden gezeten of gewandeld. Er was één jongen bij, die een liefhebberij maakte van automerken herkennen. Hij hield strak en stijf vol dat er geen Talbot-racewagen en geen enkele andere vreemde wagen was gepasseerd. Hij noemde precies op welke auto’s hij wèl gezien had: Fords, vier Volkswagens, een kleine Engelse Hillman, een witte Engelse Jaguar, drie Citroëns, een Oldsmobile, twee vooroorlogse Chevrolets....
„Stop maar,” zei Jan Prins. „Dank je wel.”
Arie kwam het café uit.
„Ik heb hier het lijstje van de hotels. Zullen we ze aflopen?”
Jan maakte een gebaar:
„Ben je mal. Lopen we ons een apenverstuiking. Opbellen maar. Die hotels hier zijn zo klein dat ze iedereen kennen die er logeert. Waar kunnen we bellen?” Arie knikte naar de verlichte ramen van het café dat hij zojuist had verlaten:
„Daar is een cel.”
„Okido. Ga ik meteen een uitsmijter eten. Ik blaf.” Arie begon met eten terwijl Jan de eerste twee hotels belde. Daarna ruilden zij om. Toen Jan klaar was, kwam Arie de cel uit.
„Geen mevrouw Straperli ontdekt?”
„Noppes.”
„Ze kan hier wel ergens bij kennissen logeren.” „Of ze is nog niet aangekomen. Met die gekke Talbot kan ze achttien verschillende soorten pech hebben gekregen, onderweg.”
Jan dronk peinzend zijn Cola leeg.
„We kunnen toch de hele nacht niet langs de weg gaan liggen loeren!”
„Hadden we nu onze rugzakken maar bij ons. Kon de een in dekens gerold langs de weg slapen, terwijl de ander de wacht hield.”
„Laten we maar beginnen met hier buiten op het terras op de stoeltjes te gaan zitten. Misschien komt ze nog.”

* * *
De politie in Den Bosch had navraag gedaan in het Wilhelmina-hotel. Het bleek, dat mevrouw Straperli de ochtend vóór haar vertrek twee telefoongesprekken had gevoerd met nummers in Brussel. Die nummers werden nagegaan. Voorts was zij later die ochtend opgebeld door Giethoorn. Maar het nummer had de telefoniste natuurlijk niet. Dat kon, aangezien het een aangevraagd gesprek was geweest, wel worden nagekeken in de registers van de Interlocale Telefoondienst, maar pas de volgende ochtend.

* * *
De maan rees hoger boven Giethoorn, middernacht naderde en de straat werd snel verlaten. Kampeerders zochten hun tenten op en de Giethoornse bewoners gingen naar bed. Een verre torenklok sloeg middernacht.

Kikkers kwaakten. Een enkele fietser kwam voorbij...... Het café sloot zijn deuren, maar de rieten stoeltjes bleven onder de houten waranda buiten staan. Jan en Arie bleven in de stoeltjes zitten.
„We waken tot één uur,” besliste Jan. „Als er dan geen Straperli-juffer is gepasseerd, gaan we naar kooi.” Arie bromde instemmend. Het was prachtig weer, je zat daar eigenlijk voor je lol. En toen, plotseling, hoorden ze beiden hetzelfde: het snorkende grommen van een zware automotor. In de verte, uit de richting Zwolle, zwiepte een felle lichtbundel langs de lucht.
Jan greep Arie’s arm: „Dat is een racewagenmotor!” Vier minuten later kwam de wagen met een matig gangetje voorbij. Het geronk van de zware motor sloeg tegen de donkere gevel van het café. De linnen kap van de lange, lage wagen was naar beneden.
„Dat is geen Talbot, Jan...... het is een ouwe Italiaanse Lancia.”
Op het ogenblik dat de wagen hen passeerde, waren de silhouetten van de inzittenden haarscherp tegen het maanlicht afgetekend: een dame met een leren sportbaret op het hoofd, met naast haar een Afghaanse windhond; zijn snoet geheven; zijn lange, blonde haren fladderend in de wind.
„Dàt is ze!”
„Maar ze heeft een andere auto. Met een ander nummer!” „Kom mee. Er achter aan.”
Zij wandelden snel de maanverlichte weg op, achter de auto aan.

DICHT BIJ DE KOFFER

Na Giethoorn loopt de weg langs een water, dat rechts van de weg blijft. Het duurde niet lang, of de jongens kwamen bij een kruispunt, waar de weg van links komt en een water van rechts. Het water rechts voert naar het dorpje Dwarsgracht. Links, bij de wegkruising, staat een groot hotel met een witte gevel. Zij verwachtten min of meer de Lancia hier aan te treffen, maar er was niets te zien. Het hele hotel was ook donker en als mevrouw Straperli hier had aangeklopt, zou er zeker nog licht branden.

Verderop werd de weg meer verlaten. Giethoorn lag nu achter hen, en de uitgestrekte watervlakten van Belteren Beulaker Wijde glansden in de verte onder de strakke, witte maan.
„We zijn nu Giethoorn uit. Wat wil dat mens verderop?” „Dauwtrappen, misschien.”
„Kijk goed uit. Misschien staat ze met gedoofde lichten ergens langs de weg op iemand te wachten.”
Jan en Arie wandelden in snel tempo door, passeerden een klapbrug, zwenkten naar rechts en liepen nu over een door bomen omzoomde dijk, die door een uitgestrekte watervlakte voerde. Arie keek naar rechts. Water, zover het oog reikte.
„Verdraaid, Jan, wist jij dat de Beulaker zo groot was? Je ziet de overkant nauwelijks. Het lijkt het IJsselmeer wel.”
Het was een fantastisch landschap. Vóór hen strekte de smalle dijk zich uit, aan weerskanten tegen het beuken van het water tijdens stormen beschermd door rijen ingeheide palen. Binnen de palen stonden scheefgewaaide bomen; daartussen lag de asfaltweg. Ergens verderop zagen de jongens vaag enkele huizen schemeren. „Zijn dat huizen daarginds? Zijn die op de dijk gebouwd?” Jan knipte ineens met zijn vingers:
„Wacht, Maarten Simons, bij ons op school, heeft hier eens over gepraat. Hij vond het zo gek, zei hij, dat deze dijk in het midden zich ineens verwijdde. Daar was een sluis met een brug en een paar huisjes en daarachter liep de smalle dijk weer verder. Dat plaatsje met die paar huizen heeft een naam ook... maar ik kan me die niet herinneren.”
Honderd meter verder zagen zij een scheefgewaaid ANWB-bord:
„Ronduite”.
Arie stond even stil. Het blauwe bord met de witte letters glom in het maanlicht:
„Hoe moet je dat uitspreken?”
„Ronduute,” zei Jan. „Zo zei Maarten het tenminste. Ik herinner het me nu.”
Arie greep ineens zijn arm:
„Ssst! Recht vooruit zag ik een lichtje opvlammen. Of iemand een cigaret opstak.”
De jongens sprongen van de weg af tussen de bomen en tuurden naar het schemerduister tussen de enkele huisjes, een meter of honderdvijftig voor hen uit. Dan begonnen zij, langzaam en zonder gerucht te maken, van boom tot boom verder te sluipen. Het duurde niet lang, of zij onderscheidden de balans van een ouderwetse hefbrug. Links daarvan, enkele meters van de brug af, lag een café, kenbaar aan de glanzende reclameborden van tabak, koffie en thee. Arie, die rechtop liep, voelde ineens Jans hand tegen zijn borst.
„Stop!” siste Jan. Hij keerde zich om, legde zijn mond tegen Arie’s oor en fluisterde:
„Er staat een auto met gedoofde lichten rechts, vlak vóór de brug!”
Zij zochten dekking; ieder achter een boom en loerden eromheen. Even later sloop Arie naar Jan toe: „Het is de Lancia. En er zit iemand in te roken.” Jan fluisterde terug:
„Ze wacht op iemand. Zullen we dichterbij gaan?” Arie schudde het hoofd:
„Dan kunnen we niet meer praten. Gefluister hoor je vrij ver weg in een stille nacht... Kijk!”
Gedurende drie seconden lag de brug, vijftig meter vóór hen, haarscherp afgetekend in een fel-wit licht. Het brugwachtershuis, er achter, was even tot in elk detail zichtbaar. Dan doofde het licht, maar enkele tellen later vlamde het weer op. Samen met die felwitte schijn brandde telkens een robijnrood achterlicht.
„Ze seint met haar koplampen.” „Luister.”
Een verre torenklok sloeg één.
„Eén uur.”
Ergens rechts van hen, aan het einde van de wijde vlakte van Beulaker-water sloeg snorrend een bootmotor aan. Jan en Arie keerden tegelijk het hoofd om. Zij luisterden.
„Da’s geen buitenboord, Jan.”
„Nee. Viercylinder bootmotor. Voor benzine.”
De jongens bukten zich, slopen op handen en voeten door het gras en bereikten vrij snel de waterkant. „Zie jij een boot?”
„Nee. Maar ik hoor hem wel. Hij heeft geen lichten op.” Arie wees ineens:
„Daar komt-ie! Ik zie het maanlicht schitteren in de golfjes van zijn kielzog.”
Alsof de boot gehoord had wat zij zeiden en het nu niet meer nodig vond zich te verstoppen, sprongen ineens de electrische boordlichten aan: wit, rood en groen. „Hij komt recht op de brug af, Arie. Laten we daarheen sluipen. Zo lang die boot vaart, kan men ons niet horen.”
Hoewel de motorboot geen luid geraas veroorzaakte, was het gerucht van motor en uitlaat in de stille nacht juist voldoende om hun nadering door het vrij droge gras te camoufleren. Het café, links van de weg, was het enige huis vóór de brug. Rechts van de weg lag een vrij breed stuk weiland tussen weg en water. Een inham in dat weiland vormde de invaart, die zich bij de brug tot een paar meter versmalde: de doorvaart die de Belter Wijde met de Beulaker verbond. De jongens begonnen op handen en voeten de weide over te steken maar schrokken zich ineens een hoedje. Vlak vóór hen rees een donkere massa, die zij voor een struikje hadden aangezien, omhoog. De massa mekkerde en begon in een cirkel rond te hollen, met ploffende poten.
„Hei, een geit!” waarschuwde Jan, zich plat op de grond drukkend.
Arie gleed vlak naast hem en hield zijn gezicht in het gras gedrukt. Zij waren bang, dat de opgeschrikte geit hun aanwezigheid zou verraden. Arie fluisterde uit zijn rechtermondhoek:
„Zo meteen rent dat lamme beest dwars over ons heen.” „Dan bijt ik hem in zijn poten dat het ’m heugen zal,” verzekerde Jan Prins.
De motorboot kwam nu snel naderbij. Hun gezichten een beetje opheffend en vlak over het weiland heen kijkend zagen de jongens de rode, groene en witte lamp de as van de inham naderen.
„We liggen hier bar slecht, Arie. We moeten naar rechts: naar het riet langs het water, of anders recht vooruit.” Arie knikte. De geit stond nu aan het andere einde van het weiland.
„Wat zijn die donkere hopen, daar recht vooruit?” Jan Prins tuurde:
„Stapels zwart geteerde balken, als je mij vraagt.” „Kan niet beter.”
Jan loerde omhoog.
„Wacht even... daar schuift een wolkje naar de maan......”

Vijftien seconden later werd het heldere maanlicht langzaam verduisterd. De jongens maakten daar snel gebruik van en schoten als slangen voorwaarts door het gras. De donkere hopen waren inderdaad stapels planken en balken. Zij roken naar creosoot en lagen langs de rand van de inham, die een kleine haven bleek, voorzien van een meterhoge, houten schoeiing. 

Jan en Arie gleden tussen twee stapels balken in en hadden een prachtig uitzicht over het kleine, driehoekige haventje. Links van hen, veertig meter van hen af, rees de klapbrug op tegen de diepblauwe nachthemel. De wolk gleed voor de maan weg en het terugkerende witte licht onthulde de lange, lage Lancia die bij de balustrade van de brugoprit geparkeerd stond. Een vrouw stond tegen de motorkap geleund, een Afghaanse windhond aan een riem vasthoudend. Zij droeg een donker mantelpak, maar de lichtblonde hond was helder zichtbaar in het maanlicht.

Het geluid van de naderende motorboot veranderde plotseling van klank toen de motor op „langzaam” werd gezet. Onder de driehoek der drie lichten werd de boot zelf zichtbaar: een lange, open motorboot, wit gelakt met van voren een kajuit er op gebouwd. Nu de motor stationair liep, maakte de boot bijna geen gerucht: zij gleed de as van de haven binnen, zette haar schroef op „achteruit”, remde af en dreef als een trage zwaan op de houten schoeiing af, vlak bij de brug. Zij passeerde de plaats waar Jan en Arie tussen de balken lagen met nog geen tien meter tussenruimte. Er zat een man aan het stuurwiel, maar zijn gezicht was in de schaduw van de kajuitopbouw, en onherkenbaar.

De boot raakte de schoeiing met een zwakke bons. De vrouw met de windhond kwam langzaam om de brugleuning heen en wachtte, tot de man in de boot een meertouw had vastgemaakt om een paal van de schoeiing. Hij verdween even in de kajuit, kwam weer te voorschijn en stapte op de wal. Arie porde Jan in diens ribben. „Is dat onze koffer of niet?”
Jan antwoordde niet en beide jongens tuurden ingespannen. De man droeg een koffer die, wat grootte betreft, overeen kwam met het varkensleren exemplaar dat zij zochten. Hij ging de vrouw tegemoet. Zij stonden even tegenover elkaar in het bleke maanlicht, fluisterend sprekend, wandelden dan naar de Lancia, klommen er in en trokken de portieren zacht dicht. „Ze gaan er vandoor!” zei Jan ontsteld.
Maar geen autolampen gingen aan, geen motor werd gestart. Tweemaal, kort na elkaar, vlamde een aansteker op. Het zag er naar uit dat de inzittenden van de Lancia fluisterend zaten te praten. Na vijf minuten scheen een beslissing te zijn bereikt. Een halve gloeiende cigaret vloog met een boog de auto uit, over de brugleuning heen en doofde sissend in het water. De man stapte uit, de koffer dragend en kwam teruglopen naar de motorboot. De vrouw stapte eveneens uit, liep de brug over en stond daar te wachten, nog steeds rokend. Nu de man terug kwam lopen, was zijn gelaat helder verlicht door de maan. Zij herkenden hem zonder een spoor van twijfel. Hij was de Groene Man, zich noemende Frederik Zoutman, mogelijk hetende: Straperli. Hij sprong in de boot, door zijn knieën verend en weinig gerucht makend, zette de koffer in de kajuit en klom weer aan wal. Met haastige passen ging hij de brug over. Hij liep kennelijk op crêpezolen en zijn schreden veroorzaakten alleen zachte ploffen op het hout van de brug. De vrouw die op hem had staan wachten, keerde zich om. Samen liepen zij de weg op: langzaam slenterend, als mensen die ergens op wachten.
Arie en Jan, achter de stapel geteerde balken, keken elkaar aan.
„Arie, zullen we......”
Arie liet hem niet eens uitspreken. maar zei haastig: „Er is maar één ding waar ik dodelijk benieuwd naar ben: wat er in die koffer zit.”
Jan loerde om de hoek van de stapel balken heen. De twee wandelaars waren achter het huis aan de overkant van de brug verdwenen. Dat was een voordeel, maar tevens een nadeel, want de jongens konden nu niet zien, op welk punt de slenteraars omkeerden om terug te wandelen.
„We kunnen proberen er met de motorboot vandoor te gaan.”
Jan schudde het hoofd:
„Mij véél te gevaarlijk. Weet jij hoe je een vreemde motorboot gestart krijgt? Het is geen fiets! Als het ding niet metéén aanslaat, zijn we verkocht.”
Arie had echter een ander plan in zijn hoofd:
„We kunnen er in klimmen en die boot een reuze-zet geven. Vóór ze in de gaten hebben wat er aan de hand is, zijn we een meter of tien van de kant af. Wil hij ons dan grijpen, dan zal hij ons achterna moeten zwemmen en dat geeft ons tijd genoeg om de motor te starten.” Daar was niet veel tegenin te brengen, als tactiek voor het kidnappen van de koffer plus boot. Maar Jan had een ander bezwaar:
„Luister nou: als wij die koffer pikken, kun je er „kanon!” op zeggen dat het echtpaar Straperli hem smeert...”
Arie peuterde nadenkend, maar ook ietwat ongeduldig, aan een geteerde splinter van een balk vlak voor zijn neus.
„Dat is heel waarschijnlijk,” gaf hij toe.
„En ik ben juist zo deksels nieuwsgierig om uit te vissen op wat of wie dat schone paar loopt te wachten.” „Goed, goed, genie Prins. We liggen hier te kletsen, maar er gebeurt niets. Wat wou jij dan doen?” „Ik duik die motorboot in. Jij blijft op de uitkijk liggen. Ik probeer die koffer open te krijgen, om te zien wat er in zit.”
„En als die vent terugkomt terwijl jij in de boot zit?” Jan Prins begon zijn kin te wrijven en dacht na. „Tja...... Overboord springen is lastig, want dan zet hij me met die boot na.”
De jongens dachten daar even over na. Plotseling begon Jan te lachen:
„Het is dood-eenvoudig, uil! We gaan samen de kajuit in.”
„Okido. En we worden samen gevangen.”
„Nee rund. De oplossing is zo eenvoudig dat je je een apekriek lacht. Eén van ons kan uitkijken door de patrijspoorten van de kajuit, natuurlijk.”
„Klopt.”
„En worden we overvallen, dan laten we ons overboord glijden.......”
„En.....?”
„Zwemmen onder de brug door. Die boot kan niet onder dat lage bruggetje door.”
Arie was even stil en zei dan:
„Natuurlijk. Hij kan ons alleen zwemmend nazetten en dàt kan-ie rustig proberen. Pas op, dáár heb je ze weer.”
Zij bleven stil liggen, zagen het echtpaar Straperli tot aan de overzijde van de brug wandelen, even in de richting Zwolle kijken, omkeren en terugwandelen. „Nu!” siste Jan.

JAN EN ARIE NEMEN EEN DUIK EN ZWARTSNOR VERSCHIJNT

Arie hield Jan op het laatste moment vast:
„Trek je schoenen uit, man! Niemand kan bij deze doodse, nachtelijke stilte op schoenen door een boot lopen zonder lawaai.”
Jan zag onmiddellijk de juistheid hiervan in. Juist het voorzien van allerlei kleine détails als deze droeg een groot deel bij tot hun succes in de vele avonturen die de jongens al hadden beleefd. Zij bekeken een zaak van alle kanten, beslisten snel, waren niet bang om risico te lopen, maar hun grootste voordeel bleef, dat zij van nature een levendige fantasie hadden, die hen vèr vooruit deed gissen wat er zoal zou kunnen gebeuren. Zij schoven hun schoenen onder een vooruitstekend eind balk, gleden op hun buiken door het lange gras, staken de twee meters sintelpad over dat langs de schoeiing leidde en lieten zich snel en geluidloos in de stuurkuip van de motorboot zakken. Onmiddellijk doken zij diep in elkaar. Zonder iets te zeggen beseften zij beiden, dat zij, met het afdalen in de boot, deze aan het schommelen hadden gebracht. Op een nagenoeg windstille nacht als deze breidde de deining van die schommeling zich over de hele haven uit... en een waakzaam echtpaar Straperli zou daar argwanend door kunnen worden. Zij zaten zeker een minuut roerloos in de bodem van de stuurkuip. Na tien seconden lag de boot weer stil. De andere vijftig tellen waren bestemd om de zwakke deining uit te laten sterven. De motorboot was ongeveer tien meter lang; de voorste zes meter werden ingenomen door de kajuit; drie meter waren open stuurkuip met bankjes aan weerszijden; het achterdek nam de laatste meter in beslag. De motor stond midden in de stuurkuip onder een stalen overkapping, waaruit de keerkoppeling en de gashendel omhoog staken: een nogal ouderwetse en onhandige manier van monteren. Het stuurwiel was hoog tegen de achterwand van de kajuit bevestigd, naast de twee deurtjes die tot het inwendige toegang verleenden. Jan bleef onderin de boot gedoken zitten en hield de brug in de gaten.
Arie sloop precies door het midden van de stuurkuip naar voren, hief een arm op en draaide de koperen deurklink. Zonder geluid of moeite ging de kajuit open en de dikke jongen zocht voorzichtig aan de stuurboordzitbank, tot hij het haakje had gevonden waarmee de kajuitsdeur tijdens het varen open werd vastgezet. Jan bromde zacht en goedkeurend. Als Arie dat niet had gedaan, kon die deur bij de geringste schommeling van de boot met een klap open of dicht kletteren. Arie’s vage gestalte gleed nu naar binnen. Prins volgde hem op handen en voeten. Het was binnen de kajuit veel donkerder dan buiten. De raampjes hier waren niet rond, maar vierkant, met vitrage ervoor, waardoor maar heel weinig maanlicht naar binnen viel. Jan voelde de vloerbedekking onder zijn handpalmen: cocosmat. Het was warm in de kajuit en een bekende lucht van koffie en petroleum verried dat iemand op een primus aan het koken was geweest. Arie siste:
„Ik heb de koffer. Hij staat hier rechts op bed. Kijk jij uit door de stuurboordramen.”
Jan richtte zich op, boven zijn hoofd tastend, om niet met een bons het dak te raken. Met zijn neus tegen de vitrage tuurde hij. Achter hem hoorde hij Arie zacht schuivende luiden maken. Jan verstrakte.
Aan de overzijde van de brug gloeide een cigaret op. De beide gestalten daar stonden stil, vaag zichtbaar tegen de donkere achtergrond van struiken naast het brugwachtershuis. Jans hart bonsde. Zouden zij naar de boot staan kijken?... Dan kwam de gloeiende cigarettenvonk in een boog door de lucht vliegen. De vrouw gooide haar peuk weg. Het echtpaar Straperli keerde zich om en wandelde weer van de brug weg. Jan wist nu, dat zij ongeveer vijf tot zeven minuten gebruikten voor hun heen-en-weer-wandel. Hij keerde zich snel om: „Arie, ze zijn net weer de andere kant uit. Schiet op! Moet je een mes hebben?”
Arie’s stem was ingehouden, maar opgewonden: „Het ding is open, jô! En het zit vol boeken en papieren.”
Jan knielde neer, en herhaalde, verbaasd:
„Boeken en papieren??...”
„Kunnen we niet ergens een lichtje maken? Even maar. Dat we kunnen zien wat het is?”
Zij dachten daar snel en koortsachtig over na. Arie’s gezicht was een bleke vlek in het schemerdonker. De papieren in de koffer op het bed glansden wit en lichtgrijzig.
„Ik heb geen lantaren.”
„Ik heb een aansteker.”
„Dat zie je door de ramen. Als ze terug komen...” Arie bukte zich ineens en voelde:
„Jan! Onder het bed! Daar kunnen we net op onze buik onder.”
Zij waren nu gehaast en zenuwachttig want de koffer was zwaar. Om geen herrie te maken, moesten ze die samen oppakken en open onder het bed schuiven... zonder de boot aan het schommelen te maken en zonder dat een van hen intussen de wacht kon houden. Hun harten bonsden tegen hun huigen. Hun adem kwam kort en snel.
„Kijk uit, jô... let op dat tafeltje!”
„Val niet om, kluns!”
Plat op hun buik schoven zij onder het bed tot hun neuzen boven de rand van de koffer waren. Arie hield zijn aansteker in een rechterhand, die van binnen vochtig was van transpiratie. Van zenuwachtige spanning moest hij drie keer vonken, vóór de vlam opleefde en tussen hen in bleef branden. De koffer was inderdaad gevuld met grote, zware boeken met roodleren rugband, benevens enkele dossiermappen, gevuld met brieven, briefcopieën en andere paperassen. Er lagen ook wat grote, gele acte-enveloppen in. Zij lazen wat op de hoeken van enkele enveloppen gedrukt stond:
„HANDELSMAATSCHAPPIJ NEDERLAND-DUITSLAND N.V.”
Arie sloeg een van de zware boeken open.
„Wat zullen we nou beleven... Het lijkt wel een doodgewone boekhouding, Allemaal cijfers.”
Jan snapte er ook niets van:
„Asjemenou...” Hij klonk deerlijk teleurgesteld. „Ik dacht minstens dat alle kroonjuwelen van Siam er in zouden zitten.”
„Of een atoombom. Laten we maken dat we weg komen, jô!”
Jan pakte twee van de grote gele enveloppen, vouwde die haastig dubbel, schoof ze boven in de open hals van zijn khaki shirt en duwde ze zover naar beneden, dat ze binnen zijn broeksriem klem zaten.
Arie knipte de aansteker uit, schoof al achteruit, stond heel voorzichtig op en loerde door een stuurboordsraam. Hij zag even niets, want zijn ogen waren nog verblind door het licht van de aansteker. Jan, die op dat ogenblik opstond, had last van hetzelfde en bewoog zich in de richting van de open kajuitdeur, toen Arie siste: „Moet die koffer niet weer op bed?”
Jan stopte, fluisterde heftig: „Verdraaid,” bukte zich haastig naar het bed en een van zijn handen, door de schemer zwaaiend, raakte iets, dat meegaf. De volgende seconde was de kajuit vervuld van het gekletter van brekend glas.
„Overboord!” riep Arie. „En onder de brug!”
De twee plonsen daverden door de nacht, maar die hoorden de jongens niet, want zij zwommen onder water zolang zij konden en zo diep zij konden. Toen Arie ten laatste, hijgend, boven kwam, zag hij de zwarte balken van de brug vlak vóór zich. Jan Prins kwam twee meter rechts van hem, op zijn rug liggend, aan de oppervlakte. Op hetzelfde ogenblik hoorden zij het rikketikken van vrouwenschoenen op de brug boven hen, samen met het ploffen van mannenvoeten. Dat betekende, dat het echtpaar Straperli naar de boot stoof. De jongens zwommen zo geluidloos mogelijk enkele meters verder, grepen zich vast aan ijzeren ogen die in de bakstenen bruggehoofden waren bevestigd en lagen stil; de natte koppen vlak bij elkaar. De nacht was nu weer stil en door die rust klonk, onwaarschijnlijk luid, (omdat het geluid tussen de stenen bruggehoofden werd versterkt) de stem van de Groene Man:
„Kom eens uit die boot, daar!”
Stilte. Enkele meters verderop, aan de andere zijde van de brug, sprong een vis boven het water uit. De stem van de vrouw:
„Ze zijn onder de brug door gezwommen! Ik hoor ze!” „Let jij op de boot, Sonja!”
Haastige, rennende stappen. De Groene Man draafde naar de andere kant van de brug. Stilte. Hij stond natuurlijk het water af te spieden. Maar het water aan beide zijden bleef glad en rimpelloos. Sonja’s stem: „Ze liggen daar ergens met hun koppen naast een boot, natuurlijk.”
De stem van haar echtgenoot liet een lelijk woord horen. „Ik ben geen torpedojager, voor de duivel. Er liggen hier wel twintig boten.”
Hij passeerde weer de brug, ging op zijn motorboot af, sprong erin en stommelde er in rond. Het water rondom Jan en Arie klotste. Arie fluisterde in Jans oor: „Lieve tijd... we hebben onze paspoorten in onze zakken! Die zijn voor goed naar de maan!”
„Ook erg. Leveren we in. Krijgen we nieuwe. En ons geld kunnen we drogen. Sssst!”
De mannenstem, ontsteld, riep:
„Sonja! De koffer is weg!”
Jan en Arie keken elkaar aan in het duister onder de brug. De koffer stond natuurlijk nog onder het bed, maar het was wel te begrijpen, dat de Groene Man niet op het idee kwam, dat iemand hem daar neer zou hebben gezet. Er was even stilte om de boot. Dan kwam Sonja’s stem, een beetje hees en zenuwachtig, maar toch ongelovig:
„Bestaat niet. Niemand kan zwemmen met een koffer vol loodzware boeken.”
„Maar er waren twee plonsen, eend!”
Sonja was ongeduldig:
„Klets niet. Moet je eens proberen, haastig overboord te plonsen, met zijn tweeën, met een loodzware koffer en die samen mee te nemen.”
De Groene Man werd almaar zenuwachtiger en zijn ideeën werden almaar gekker.
„Misschien waren die plonsen om ons op een dwaalspoor te leiden.”
„Wat raaskal je nou?”
„Ze zijn hem natuurlijk over land gesmeerd en ze gooiden twee stukken balk in het water om ons te laten denken dat ze in het water lagen.”
„Zie jij hout drijven, sufferd?”
„Stenen dan.”
„Die hebben ze zeker in de gauwigheid ergens uit een huis gesloopt. Zie jij hier stenen?”
De Groene Man was nu weer op de kant geklommen, naar zijn stem te oordelen en liep opgewonden heen en weer.
„Ik blijf hier niet langer. Het is me hier te link.” Sonja’s stem was kalm en koel:
„Is daar binnen in de kajuit iets bijzonders te zien?” „Niks. Alleen een koffiepercolator kapot gegooid.” Jan Prins gromde. Hij had die Amerikaanse koffiepercolators altijd dingen gevonden die veel te hoog waren, op een veel te smal voetstuk.
„Sonja, je kunt me nog veel meer vertellen. Ik smeer ’m. Ik bel je wel op.”
„Weet je dan waar, sufferd?”
„Logeer je niet in Giethoorn?”
„Klets niet zo hard. Weet jij veel of er niet iemand ligt te luisteren!... Herinner jij je, waar wij die eend met appelmoes aten?”
„Waar de room zuur was? Ja.”
„Morgenavond. Die het eerst is, wacht.”
„Okay.”
Een doffe bons... gekabbel van water. Het huilen van een startmotor en het grommen van de bootmotor. De schroef sloeg achteruit, het water rond Jan en Arie klotste hoog op... dan zagen zij, tegen de verre horizon van bleke lucht en diepblauw water, de tien meter lange boot een bocht maken en wegschuimen, de wijde Beulaker op. Even later weerkaatste een witte lichtschijn op de gezichten der twee jonge avonturiers onder de brug. De Lancia had zijn koplampen aan... startte zijn motor... brulde weg. De balken en planken van de brug boven hen ratelden en daverden toen de wagen er over wegtrok. Het werd stil. Uit de verte klonk het brommen van de bootmotor.
„Als de hazen op het droge,” zei Jan.
Zij zwommen met een paar ferme slagen onder de brug uit, klauterden tegen de balken van de houten schoeiing op en renden naar hun oude plaatsje tussen de stapels balken. Het meest verbazingwekkende was, dat al dat geschreeuw en gedaver van motoren geen mens in de enkele huizen van Ronduite had gewekt. Het was gewoon spookachtig. Het café, de brugwachterswoning en de enkele huisjes die daarachter opdoemden, bleven stil en strak in het maanlicht liggen, er uitziend of het geschilderde gevels waren uit een film of een toneelvoorstelling, in plaats van echte huizen waarin mensen snurkten. De jongens trokken in grote haast hun kleren uit en leegden hun zakken. Jan Prins zat het meest in zijn rikketik over de inhoud van de twee grote, gele enveloppes. Hij scheurde de doorweekte papieren zakken open en bekeek de inhoud. Het waren dunne pakjes kletsnatte vellen, geheel overdekt met schrijfmachineschrift.
„Gelukkig,” zei Arie. „Als het met de pen geschreven was geweest, hadden we ons wel kunnen opzouten. Dit loopt niet door.”
Hij begon de inhoud van zijn eigen zakken te sorteren. Bankpapier kon rustig nat worden, want dat droogde weer keurig op. De inkt van het paspoort was hier en daar doorgelopen, maar niet ernstig. De stempels bleven in ieder geval goed.
Een zakboekje met adressen en telefoonnummers was reddeloos bedorven. Jan Prins was al bezig, zijn kort khaki broekje uit te wringen.
„Mooie boel,” bromde hij. „Stommerd die ik was. Hadden we nu die koffer toch maar meegenomen. Nu is die vent er evengoed vandoor.”
„En weet niet eens, dat hij zijn koffer nog heeft. Wat een stuip!”
Arie hield ineens op met natte rommel sorteren: „Jan! Weet je wat ik even dacht in die kajuit?... Dat er eerst iets heel anders in die koffer had gezeten, maar dat ze die inhoud hebben vervangen door wat waardeloze boeken en mappen.”
Jan keek op en dacht even na. Achter hem plompte weer een vis uit het water. Heel in de verte sloeg een torenklok. Jan schudde het hoofd:
„Listig bedacht. Maar dan hadden ze niet zo’n keet gemaakt, toen ze dachten dat de koffer weg was.” „Ze kunnen keet gemaakt hebben omdat ze merkten dat ze op geheimzinnige wijze in de gaten werden gehouden.” Jan bromde:
„We moeten zo snel mogelijk zien, dat we deze papieren kunnen lezen. Misschien worden we daar wat wijzer van. Hadden we maar een zaklantaren.”
Arie snoof:
„Hadden we maar een vuur, jandorie. Ik zit nu al te bibberen als een juffershondje. Het is verduveld koud hier.”
Even later hieven zij beiden het hoofd op. Uit de richting Zwolle kwam een auto aanrijden. Dat was op zichzelf natuurlijk niets bijzonders, maar... per slot van rekening hadden de goede Straperli’s waarschijnlijk niet op het verschijnen van de Geest van Willem de Zwijger staan wachten. De auto kwam snel naderbij. Het licht der koplampen raakte de balans van de brug. De auto minderde vaart... zette zijn motor af en rolde geluidloos verder tot aan de brug. Daar stopte zij. Jan en Arie lagen plat, rillend van kou en loerden tussen de balken door. De auto was een lichtgekleurde open Skoda! Een man stapte uit, liet het portier open hangen en keek om zich heen. Hij had een slappe hoed op...
„Het is Zwartsnor!” siste Jan. „Nu beginnen de stukjes van de puzzle aan elkaar te passen!”

MEVROUW STRAPERLI NEEMT (VOORLOPIG) DE LEIDING

Die nacht bemoeide de politie zich met niets van wat er in en om ’t plaatsje Ronduite, op de Beulakerdijk, gebeurde. Daar was een reden voor: de politie in Den Bosch had Zwolle en Giethoorn verzocht een oogje te houden op de Talbot-racewagen met bekend nummer en uit te kijken naar een mevrouw Straperli. In goede orde werd dus uitgekeken naar een donkerblauwe Talbot. Hotelregisters werden gecontroleerd op de naam Straperli... maar dat alles leidde tot niets, om de eenvoudige reden dat mevrouw Straperli tussen Amersfoort en Zwolle mankement had gekregen aan haar waterpomp. De motor was gaan koken. Zij had de hulp ingeroepen van de Wegenwacht, die weer een garage had opgebeld. Een uur later had mevrouw Straperli een oude Lancia racewagen in plaats van haar Talbot, die was weggesleept. Dus géén Talbot verscheen in Zwolle. En mevrouw Straperli logeerde die nacht in geen enkel hotel in Giethoorn of Zwolle.

* * *
Het rondgezonden signalement van de Groene Man leidde tot zeer weinig. De Groene Man logeerde niet in een hotel; niet bij kennissen, droeg geen groene pakken en rookte geen lange Turkse cigaretten meer. Hij woonde op een tien meter lange motorboot en had de avond doorgebracht met boven op de kajuit van die motorboot zitten, Engelse cigaretten roken, gekleed in een grijze manchester broek en een donkerblauwe trui. Hij verdeed de tijd met hengelen, waarmee hij opvallend weinig succes had.

* * *
Buikmans, over wie de politie wel piekerde, maar die zij niets ten laste kon leggen, die zij redelijkerwijze niet eens van iets duidelijk strafbaars kon verdenken, was eveneens als van de Nederlandse aardbodem verdwenen. Buikmans begon in ernstige mate wat je noemt „nattigheid te voelen”. Zijn informaties in de garage van mevrouw Straperli, in Den Bosch, leerden hem vrij snel, dat deze dame niet naar Bilthoven (zoals Arie hem had trachten wijs te maken) was vertrokken, maar naar Giethoorn.

Buiten, bij zijn Ford gekomen, vond Buikmans de vogels Jan en Arie gevlogen. Dat verbaasde hem niet, maar het verontrustte hem mateloos. Dat zij zonder hem naar Giethoorn waren vertrokken, snapte hij zonder meer. Dat de toestand voor hem, Buikmans, nu met het uur meer gespannen werd, snapte Buikmans evenzeer. Koste wat het kost móest hij de Groene Man vinden... met of zonder Arie en Jan. Buikmans dacht een minuut lang na, reed dan een paar straten door, tot hij een grote, moderne garage vond, parkeerde zijn Ford buiten en stapte naar binnen.
„Ik heb mijn Ford hier, maar er is iets met de motor niet in orde. Vuile carburator, waarschijnlijk. Ik wil hem hier laten, maar ik moet meteen een andere wagen huren, want men verwacht mij dringend in Haarlem.” Tien minuten later reed hij uit Den Bosch weg, aan het stuur van een bijna geheel nieuwe, donkerblauwe Chevrolet. Als de politie zijn spoor nu wilde volgen, zouden zij eerst moeten uitvissen, met wat voor auto hij zijn Ford had verruild... en dat kon dagen kosten. Al deze mensen: Sonja, Straperli, de Groene Man, Zwartsnor en Buikmans woonden natuurlijk op adressen in straten ergens in Nederland. Deze adressen uitvissen was voor de politie niet zo bijzonder moeilijk, als eenmaal uit de hotelregisters de paspoortnummers en namen bekend waren. Maar... al deze personen waren in geen dagen in hun huizen, flats, hotels of pensions geweest. 

Zij reden door Nederland rond, jacht makend op elkaar en zolang zij zich niet onder hun ware namen in hotels lieten inschrijven en zolang zij van auto verwisselden, zodra het nummer van hun eerste auto bekend was, konden zij vrij lang blijven rondzwerven. Bovendien: de enige die actief gezocht werd was: de Groene Man, verdacht van diefstal van een Packard twoseater. Maar hij was niet gevaarlijk, of belangrijk genoeg om een wilde klopjacht op hem te beginnen. Vroeger of later krijgt de politie, als de grenzen maar geblokkeerd zijn, zo iemand toch te pakken...

* * *
Arie en Jan lagen nat en rillend van kou op hun vochtige buiken achter de stapels zwarte balken en loerden naar Zwartsnor, die naast zijn open Skoda stond en luisterend rondkeek. De nacht was doodstil.

De maan hing hoog boven de asfaltweg en scheen met een koel, kalm licht neer op de gestalte van de man bij de open auto, die nu zijn handschoenen uittrok, in zijn jaszak greep en even later een cigaret opstak. Hij lichtte zijn linkerarm op, schoof de jasmouw terug en keek op een polshorloge.
„Voor de drommel!” zei hij daarna, luid genoeg om tot Jan en Arie door te klinken. „Ben ik nou gek of zijn zij het?”
Hij bukte zich, frunnikte even aan het dashboard van zijn Skoda en knipperde enkele malen met zijn lampen. „Dat zal hem niet veel helpen,” dacht Arie en verstijfde meteen. Want duidelijk hoorbaar begon ergens vèrweg achter hen, op het stille water, de grom van een motorboot. Zwartsnor hoorde het ook, keerde zich met een ruk om en staarde uit over het wijde, stille water. Arie en Jan draaiden ook hun hoofden om... en zagen, heel in de verte, het knipperen van gekleurde bootlichten. Zwartsnor tastte weer in de auto... herhaalde zijn lichtseinen. De zwakke, als speldekoppen zo kleine, maar heldere lichtjes op het water antwoordden. Het grommen van de motor stopte. Zwartsnor stond naar het water te staren. „Kom dan hierheen, sufkop!” zei hij, nijdig en halfluid. Maar de bootmotor bleef zwijgen.

Jan Prins boog zich opzij en fluisterde in Arie’s oor: „Groenmans wil dat Zwartsnor naar hèm toekomt en niet omgekeerd.”

Arie dacht daar over na en knikte:
„Niet zo slecht bekeken. Als Groenmans bang is, dat er hier spionnen op de loer liggen, is dat het beste wat hij doen kan.”
Zwartsnor nam ineens een beslissing, stapte de brug op en keek naar de boten die aan de andere kant langs de schoeiing gemeerd lagen. Er waren vissersboten met een bun in het midden om vis in leven te houden, gewone roeiboten, enkele vergrote BM’s met dekzeilen er op en een kajuitjacht. Zwartsnor keek om zich heen en riep:
„Hallo!”
Het stemgeluid rolde over de asfaltweg, kaatste daar ergens terug van een muur en kwam verzwakt terug: „... allo...” Niets wat er gebeurde scheen in staat, de bewoners der omliggende huizen te wekken. Zwartsnor, in het heldere maanlicht op de brug staande, trok plotseling een portefeuille uit zijn zak en schreef erin. Het blaadje werd er met een ferme ruk uitgescheurd en verdween met de beschrijver ervan achter de brug.... Er rammelde een ketting, een riem piepte... Arie mompelde:
„Hij heeft een huurboot gepikt en een briefje op de kant gelegd met een steentje erop of zoiets.”
„Nette man, die Zwartsnor,” zei Jan met van kou bibberende stem. Met groot geplas van riemen en een doffe bons, toen hij ergens tegen bensde, kwam Zwartsnor, met zijn jas aan, met hoed op, onder de brug door roeien. Hij had zijn benen niet gestrekt, zoals een goed roeier behoort te doen, maar gebogen: hij zat op zijn roeibank net als op een stoel: zijn rug recht, zijn knieën bij elkaar. Het was een zo stom gezicht, dat Arie zich in zijn neus moest knijpen om zijn lachen in te houden. Zwartsnors knieën zaten de einden van zijn riemen natuurlijk lelijk in de weg en zijn voortgang door de haven, de Beulaker op, was een symphonie van geplas, gespetter, onderdrukte uitroepen en heen-en-weer-geslinger van de boot. Maar Zwartsnor vorderde, desondanks, zigzagde de haven door alsof hij bang was dat er een torpedo op hem afgeschoten zou worden en was al spoedig een eind de plas op. Hij had de lichten van zijn auto laten branden, vermoedelijk om de motorboot te laten zien, dat hij er nog was.
„Dat is me een bak,” bromde Jan, de roeiboot nakijkend. „Ik had er een lief ding voor over als we die knaap konden volgen en horen wat de heren tegen elkaar zeggen.” „Broer,” verklaarde Arie, die nu rechtop zat en probeerde zijn verkleumde, dikke ledematen warm te kloppen en wrijven. „De enige manier is: zwemmen. Maar met dit kalme water zien ze ons al honderd meter ver aankomen door de rimpels die we trekken. Zullen we ondertussen eens in die Skoda gaan neuzen?” Dàt was natuurlijk een meesterlijk idee. Zij slopen op handen en voeten naar de verlaten auto en er omheen tot zij zich half konden oprichten. Zij pasten terdege op, niet tussen de koplampen en het water van de Beulaker te komen.
„Jan!” siste Arie opgetogen. „Er liggen een jas en een plaid in!”
Zij openden het achterportier, graaiden gretig de warme droge textielwaren naar zich toe en bekleedden zich er mee. Jan nam de jas. Het bleek weliswaar geen warme winterjas, maar een demi-saison; toch was hij er reuze mee in zijn sas. Arie wikkelde zich terstond in de groenen-rood geruite Schotse reisdeken. De franje hing om zijn dikke nek als de kant van een Spaanse shawl en reikte van onderen tot op zijn kuiten.
„Bukken, sufferd!” zei Jan. „Die roeiende Zwartsnor houdt natuurlijk zijn auto in de gaten.”
„Ik sta niet afgetekend tegen het licht,” verdedigde Arie zich, snel bukkend.
„Nee, Schotse geitebok. Maar weet jij veel of een ruit van dat café niet glanst in het maanlicht?” Jan was bezig, de zakken van de overjas na te voelen. „Cigaretten ... een Amerikaans boekje... een spoorboekje... wat los geld... Wat zit er in de binnenzakken... Haha! Brieven!...”
Arie stak zijn hoofd over Jans schouder. De franje van de plaid kietelde in Jans oren.
„Allemaal aan één man geadresseerd... De Weled. Heer C. G. Van Busekom... adres: Frankenthalerstraat 793, Utrecht... en wat is dit?” Een der brieven was gestoken in een zwaardere, gele enveloppe en het adres hierop luidde enigszins anders:

„Den Weledelgeboren Heer

C.G. van Busekom,
Procuratiehouder
Nederlands-Duitse Handels Mij N.V.,

Frankenthalerstraat 793,
Utrecht.
Arie liet een zacht en lang gefluit horen.

„Het tweede stukje van de puzzle. Onze vriend is procuratiehouder bij een firma, waarvan papieren in de varkensleren koffer zitten...”

„En die door Groenmans werd gestolen...”
„... die nu daarginds op de bestolene ligt te wachten.” Arie huiverde in de wollen reisdeken, trok die zo vast mogelijk om zich heen en opperde:
„Het is helemaal geen boeventroep. Het zijn eerzame zakenlieden die zich in de Pinkstervacantie vervelen en voor de grap van elkaar koffers pikken.”
„En Packards pikken. En voor de lol de gevangenis in draaien.”
Jan, in zijn iets te grote, deftige grijze overjas en Arie, met zijn Schotse plaid om, stonden woest te piekeren. Toen zei een heldere stem, enkele meters van hen vandaan:
„Handen omhoog. Snel!”
Midden op de brug stond een vrouw in een donker mantelpak; haar rechterhand dreigend geheven. Zij kwam vlug, maar zacht stappend naderbij. Haar stem siste: „Omhoog die handen, zei ik.”
Jans handen rezen omhoog. Maar Arie keek vaag wanhopig:
„Ik... ik kan niet.”
De vrouw bleef staan. In het maanlicht waren haar lippen bijna zwart en fel opeengeperst. In haar hand blonk blauw metaal. Arie riep:
„Als ik mijn plaid loslaat valt-ie op de grond. Ik heb niets aan!...”
Dit verbijsterend bericht scheen de dame wat van haar stuk te brengen, want zij aarzelde en dacht na. Zij kwam blijkbaar tot de voor de hand liggende conclusie dat een jongen, met niets aan dan een Schotse reisdeken, moeilijk wapens verborgen kon hebben of erg gevaarlijk blijken.
„Wie zijn jullie?”
„Twee Afghaanse prinsen in vermomming,” zei Jan met een grafstem. „Wij zoeken een windhond.”
Er viel een lange stilte. De oorlogszuchtige dame keek van de een naar de ander, blijkbaar niet wetend of zij moest gaan schieten, huilen, razen of verder vragen. Elk der drie personen bij de brug vroeg zich af hoeveel de andere partij wist. Toen nam Arie het initiatief. „Mag ik beleefd vragen,” begon hij, met een buiging die zijn franje deed zwieren, „of u het gemunt heeft op ons geld, onze polshorloges, onze HBS-agenda’s of ons leven?”
„Waar is uw windhond?” vroeg Jan.
Die vraag leek slim, maar hij kwam er een zet mee achter. Dat bleek alras.
„Aha,” zei de dame. „En hoe weet u dat ik een windhond heb? Dat verbaasde me zoëven al.”
Arie en Jan keken elkaar aan. Helemáál doen of zij van niets wisten ging nu niet meer. Trouwens... zij wisten evenmin, hoelang deze dame al aan de overkant van de brug had gestaan en wat zij had gezien.
„U bent toch mevrouw Sonja Straperli?”
De dame aarzelde even en knikte dan. Zij zei niets. Het pistool glom nog steeds in haar hand. Arie wenste wel dat zij wat dichterbij kwam, dan konden ze haar beentje lichten of zoiets, maar daar was mevrouw Sonja te uitgeslapen voor.
„Dan,” zei Jan, peinzend, „hebben wij een boodschap voor u.”
Arie hield zijn adem in. Lange jaren ervaring met zijn vriend Jan Prins en vele samen beleefde avonturen hadden hem geleerd dat, als Jan ergens klem kwam te zitten, hij altijd trachtte tijd te winnen. De toon waarop Jan zijn antwoord gaf, bewees, dat Jan totaal niet wist, wat hij daarop moest verzinnen.
„En wat voor boodschap?” vroeg Sonja, half ongelovig, half nieuwsgierig.
Jan stak een vinger in zijn oor en peuterde.
„Tja... ik weet het niet precies...” Hij keerde zich ineens half om en wees op Arie. „Hij is de man die de boodschap kreeg. Laat hij het u maar vertellen.”
Arie was enkele seconden sprakeloos. Dat Jan zich vastgekletst had was hem allang duidelijk, maar dat zijn vriend zich op een dergelijke schandelijke manier er uit zou redden, had Arie nimmer verwacht. De dikkerd hapte even naar adem, raapte dan zijn positieven bij elkaar en kuchte nadenkend.
„Het eh... het gaat over de Nederlands-Duitse Handelsmaatschappij. Ik weet niet of u dat iets zegt?”
„Geen klap,” zei mevrouw Sonja Straperli. „Van wie kreeg je die boodschap?”
„Van een mijnheer Buikmans,” zei Arie.
„En die...”
Sonja Straperli maakte een gebaar met haar pistoolhand.
„Stil!”
Zij hief luisterend het hoofd. Uit de richting Zwolle kwam de zoveelste auto aanrijden. Jan keerde zich om. De lichtbundels verlichtten de weg die van Giethoorn naar de eerste brug leidde. Het drietal stond stil en zag de auto de brug bereiken... en bij de kruising de dijk op zwenken. Hij kwam op hen af!
„Van de weg af!” beval Sonja. „Vlug! Achter die struiken daar!”
Arie en Jan waren daar best voor te porren. Ten eerste gaf hen dat tijd om na te denken. Ten tweede een kans om de stoere Sonja een beentje te lichten... De auto kwam met normale snelheid naderbij en remde af bij het naderen van de brug. De bestuurder zag natuurlijk het achterlicht van de Skoda branden. Jan en Arie ploften achter een rij struiken neer, opzij van de weg en een meter of veertig van de Skoda verwijderd. Sonja knielde achter hen en siste:
„Geen woord of het zal je slecht vergaan!”
De auto rolde aan, passeerde de Skoda met zeer geringe vaart, reed de brug over, verdween achter het brugwachtershuis en... stopte. Het brommen van de motor was ineens verdwenen. De drie personen achter de struik wachtten gespannen. Er kwam geen klap van een portier... Er kwam geen geluid van verder- of terugrijden. Maar er kwam wel iets anders. Uit de schaduwen bij de brugwachterswoning kwam een man te voorschijn... met een windhond aan een lijn. Hij liep de brug op, wachtte daar, keek om zich heen en riep:
„Mevrouw Straperli?...”
Stilte. De windhond snuffelde aan de vloer van de brug. „Mevrouw Straperli!” riep de man weer.
Jan hoorde Arie diep en moedeloos zuchten. De man met de windhond was Buikmans. Sonja, achter hen, ademde zwaar en gespannen door haar neus, maar gaf geen kik.
„Okay!” zei Buikmans. Hij bukte zich, maakte de mus ketonhaak van de windhond van de riem los en zei: „Zoek je vrouwtje op, grapjas!”
De windhond kwispelde, snuffelde even aan de brug en kwam met feilloze zekerheid recht op de struiken af, waarachter Jan, Arie en de beminnende windhondeigenaresse verborgen zaten.

MEVROUW STRAPERLI WORDT EEN BEENTJE GELICHT

Sonja stond rechtop achter de struiken, hijgend van boosheid en opwinding, haar geveld pistool op Buikmans gericht. De Afghaanse windhond snuffelde aan Arie’s kuiten. Buikmans had zijn handen op bevel omhoog gestoken, ze daar gevouwen en ze dan op zijn schedel laten rusten.
„Mijn lieve mevrouw,” sprak hij vriendelijk. „Ik zal u heus niet opeten. Doet u dat gevaarlijke ding liever weg.”
Arie was gaan liggen, in zijn plaid gewikkeld en gebruikte die houding om naar boven te loeren, naar mevrouw Straperli’s rechterhand. Hij had een half vermoeden gehad dat zij helemaal geen echt pistool in haar hand hield, maar een als pistool uitziende cigarettenkoker of zoiets. Maar het was wel degelijk een pistool; dat bleek met grote mate van waarschijnlijkheid uit de dofblauwe staalglans.
„Wie bent u nu weer?” vroeg Sonja.
Buikmans trachtte een buiging te maken, maar zijn enorme buik dwong hem, het bij een neiging met het hoofd te laten.
„Och, u kent mij wel, denk ik. Ik ben Buikmans.” „Oh,” zei Sonja. „U ziet er naar uit.”
„Precies,” zei Buikmans.
„Hoe komt u hier?”
Buikmans lachte haar vriendelijk toe.
„Uw garage was zo vriendelijk, mij te vertellen dat u per Talbot vertrokken was naar Giethoorn. Dus ik ook naar Giethoorn. Ik had een vaag idee, dat u hier wel iemand zou ontmoeten. Ik ben al sinds middernacht bezig, hotels op te bellen en garages af te rijden. Zonder gevolg. Maar ik was onrustig, mevrouwtje, onrustig. Dus ik reed hier wat rond. De omstreken van Giethoorn zijn niet zo vreselijk uitgestrekt. En wat vind ik?... Niet uw Talbot, niet uzelf, maar uw windhond, vastgebonden aan een hek, voorbij een brug. En waar rook is, is vuur en waar een Afghaan is, meende ik, is mevrouw Straperli. Ziedaar. Een eenvoudige kwestie van combineren. U moet de volgende keer een zo kostbare hond niet aan een hek vastbinden en alleen laten. Ik had het beest wel kunnen stelen!”
Buikmans knikte opzij, naar de Skoda:
„Zeg mij: waar is uw man? Is dat zijn auto? Heeft hij zich verdronken?...”
Arie lag op zijn rug achter de struik, de handen onder het hoofd en antwoordde:
„Welnee, man. Die is aan het spelevaren op de wijde, wijde plas.”
Jan, die op zijn buik door de takken gluurde, zag Buikmans’ onderkaak naar beneden zakken van verbazing. „Dag, mijnheer Buikmans,” zei hij. „Waar hebt u uw mooie rode Ford gelaten?”
Arie zei hardop een regel uit een fabel van Lafontaine: „En toen de haas Buikmans in volle ren aankwam, zat de egel Roos er al en zei: „Hihi, ik ben er al.”
Buikmans scheen het helemaal niet leuk te vinden. Hij slikte tweemaal en snauwde toen op heel andere toon: „Mevrouw Straperli, waar is mijn varkensleren koffer?” Sonja verloor ineens alle zelfbeheersing. Zij wees met haar pistool naar de plaats, waar beide jongens lagen en blafte schel:
„Die hebben die twee snotapen gestolen!”
Buikmans liet zijn handen zakken en deed een paar stappen naar voren:
„Waar? Hoe?”
Niemand scheen meer aan de revolver te denken. Arie gaf Jan een seintje. Zij grepen tegelijk toe: ieder één enkel van mevrouw Straperli. Zij tilden en duwden. De zenuwachtige Sonja gaf een gil, rukte aan de trekker, een schot ging af... de volgende tel lag zij languit in de struiken. Jan rende weg door het weiland, gevolgd door Arie, die met beide handen de rokken van zijn reisdeken omhoog hield.
„Dat stomme mens...” hijgde Arie, tegen Jan die voor hem uit holde...” kan helemaal niet met pistolen... omgaan.”
Jan keek om, benieuwd of Buikmans hen zou volgen. Maar neen. Het stond voor beide jongens in ieder geval vast, dat die logge, plompe dikkerd hen toch niet had kunnen inhalen.
Tweehonderd meter verder, aan de rand van het water, waar enkele struiken groeiden, knielden zij neer. „Zowaar,” hijgde Jan. „Dat schot heeft waaratje iemand wakker gekregen! Er brand licht in het café!”
Er klonk de doffe slag van een autoportier. Een motor startte. De Skoda, met Buikmans en Sonja erin, reed weg met gedoofde lichten.
„Ze willen hun autonummer niet verraden,” mompelde Arie. „Een mooi span, die Buikmans en die windhondentante. Waar gaan ze heen?”
„Een eindje verderop gezellig ruzie maken over die koffer,” meende Jan, keerde zich om en keek uit over het stille water. „Ik ben benieuwd wat dáárginds op het ogenblik gebeurt.”
Arie knorde en trok de plaid dichter om zich heen. „Die twee snaken zitten gezellig op de motorboot, zetten hete koffie op een primus en slaan elkaar om beurten knus de hersens in. Buikmans en Sonja rijden in grote auto’s. En wat doen wij? Drinken wij koffie?”
„Och,” bood Jan aan. „Ik wil je met plezier een beetje knus de hersens inslaan. Als je die broodpap die jij onder je schedel hebt, tenminste hersens wilt noemen. Wat doen we?”
Arie stond op:
„Daar komt een boot aan!”
Jan en hij tuurden. Over het strakke water naderde een roeiboot.
„Al zijn leven is dat Zwartsnor op de terugtocht.” „Zou hij dat schot gehoord hebben?”
„Is niet zeker. Maar hij heeft wèl de lichten van zijn auto uit zien gaan. En Buikmans’ auto zien komen en stoppen.”
„Zullen we hem scheppen?”
Maar daar was Jan nadrukkelijk tegen.
„Ben je mal. Ons aanvankelijk idee, dat in die koffer smokkelwaar of gestolen juwelen zaten, is lariekoek. De hele zaak rammelt aan alle kanten. De vent is procuratiehouder van een handelsonderneming. Als hij geen boef is en we slaan hem op zijn kop en hij klaagt ons aan, krijgen we de grootste heisa!”
„Heisa hoog en heisa laag, heisa hier en op de Kaag,” rijmde Arie nadenkend. „Zouden ze die koffer onder bed gevonden hebben?”
Hij keek om. De lichten in het café waren weer uit. Het scheen een wonderlijk slag mensen te zijn, dat in deze enkele huizen woonde. Er had vermoedelijk iemand uit het raam gekeken of er ergens een lijk op de weg lag. Toen dat niet het geval bleek, was men weer rustig onder de lakens geschoven. Jan zei:
„Blijf hier. Ik ga even onze rommel halen die nog bij de balken ligt.”
Arie keek naar de langzaam en onzeker naderende roeiboot. Jan kwam terugkruipen met de bundel natte kleren en de paperassen.
„Arie, ik weet wat we doen moeten!”
„Hoera,” zei Arie. „Wat dan, generaal?”
„Als Zwartsnor de koffer nu bij zich heeft, volgen we hem. Hij is te voet.”
„Wat! Ik in dit Schotse maskeradepak?”
„Je hoeft toch zeker niet naar een receptie. Niemand ziet je in deze nachtelijke verlatenheid.”
„Behalve Buikmans,” zei Arie somber. „Wat we ook rijden, rossen en doen... eerlang ontmoeten we weer Buikmans op ons pad. En als Zwartsnor de koffer niet heeft, wat doen we dan?”
„Dan gaan we naar de overkant.”
„Schuitje varen, theetje drinken,” zong Arie zacht. „Let op. Onze besnorde roeimaniak is in de haven aangeland. Hij is nu bezig, de schoeiing te rammen.”
De roeiboot zette zigzaggend koers naar het begin van de houten palissade en botste daar met een dreun tegenop. Boven de topbalk uit verscheen het hoofd van Zwartsnor. Hij hees zich moeizaam op de wal, trok de boot bij aan een ketting, bukte zich en zette de pen in de gruisbodem van het pad. Hij scheen vastbesloten, geen meter meer te roeien dan strikt nodig was. Dan slofte hij, langzaam en met voorovergezakte schouders naar de brug toe.
„Hij is niet erg geestdriftig,” vond Jan.
„Voor hem heeft een leven zonder varkensleren koffer geen waarde meer,” grinnikte Arie. „Dus wij gaan naar de overkant.”
Zwartsnor sjokte op de brug af en stond daar een tijdje rond te kijken. Zijn auto was weg en bleef weg. Hij stak een lucifer aan en liep gebogen op de grond te zoeken. „Oef, oef, onze blanke broeder is een geducht spoorzoeker,” meende Jan. „Hij keek opzij naar zijn roodharige vriend. „Nu zonder dollen, roodharig geval. Heb jij ooit zulk een zotte historie meegemaakt als deze? Kun jíj er een touw aan vastknopen?”
„Ik heb een vaag vermoeden,” antwoordde Arie. „Deze mensen doen allemaal zo vreemd. Het zijn geen beroepsboeven... behalve de Groene Man misschien... Maar ze stelen koffers, auto’s, dreigen met pistolen, houden uiterst geheime samenkomsten in de nacht...” Zwartsnor slofte de weg naar Zwolle op. Hij liep met gebogen hoofd, de handen in zijn jaszakken, zijn schouders opgetrokken. Hij scheen ergens heel diep over na te denken. Jan keek Arie aan.
„De roeiboot?”
„De roeiboot,” zei Arie. „Er ligt tòch een briefje van Zwartsnor dat-ie hem geleend heeft. Kan hij meteen ons kwartje huur betalen.”

* * *
Sonja Straperli zat achter het stuur van de Skoda en schakelde over met een hand waarin zij haar pistool nog geklemd hield. Buikmans zat naast haar en tussen hen in zat de windhond. De witte, ronde maan dreef boven hen, achter de takken der bomen die de dijk overhuifden. Zij waren zojuist van de brug vertrokken, waar Arie en Jan de kuiten hadden genomen en tot dusver w as er geen woord gewisseld. Buikmans was echter de eerste die het zwijgen verbrak:

„Lieve mevrouw... honderd meter verderop staat mijn eigen Chevrolet. Zou u daar even willen stoppen?” Sonja Straperli deed iets anders. Zij stopte metéén, nam het pistool in haar zenuwachtig trillende rechterhand en richtte het op Buikmans’ enorme maag.
„Wie bent u? Wat wilt u?”
Buikmans zuchtte diep, keek naar het pistool dat blauw glansde in het maanlicht en tilde een vette hand op om de windhond te strelen.
„Grrrr!” gromde de Afghaan nijdig en trok één lip dreigend op.
„Mevrouw,” zei Buikmans. „Doe in vredesnaam dat pistool weg, want dadelijk gebeuren er ongelukken. En hou op met stommetje spelen, daar is de zaak te dringend en te ernstig voor. Voor mij staan er enkele malen honderdduizend gulden op het spel en voor u en uw man enkele maanden gevangenisstraf.”
Sonja Straperli liet een vreemd geluid horen en hijgde dan:
„Bent u niet goed wijs geworden?”
Buikmans zocht met twee vingers in de vestzak van zijn jas, haalde er een in cellophaan verpakte sigaar uit en begon die te ontpellen.
„Het is natuurlijk mogelijk, schone dame, dat u van wat uw man in zijn vrije tijd doet, niet op de hoogte bent. Goed, dan zal ik u iets van zijn activiteiten mededelen. Twee dagen geleden is hij uit Den Bosch vertrokken...” Hij wendde zich ineens tot zijn buurdame. Haar ogen waren groot en donker in het maanlicht. „Waar of niet?”
Sonja tikte zenuwachtig met haar schoenpuntje op de vloer van de auto.
„En wat zou dat?”
Buikmans gooide de lap cellophaan uit de stilstaande auto.
„Hij vertrok uit Den Bosch in een door hem gestolen two-seater Packard, groen gelakt, die toebehoorde aan...”
Sonja gilde bijna van verontwaardiging:
„Bent u nu helemaal gek geworden! Denkt u dat mijn man auto’s steelt op zijn huwelijksreis?”
Buikmans, die op het punt stond, het eindje van zijn sigaar af te bijten, schoot overeind naast de windhond. „Grrr!” zei de windhond.
„Op hu... Op huwelijksreis?”
„Ja,” zei Sonja vinnig. „Is dat zo vreemd? Mag ik misschien trouwen? Mag ik misschien op huwelijksreis?” Buikmans liet een kort hinnekend gelach horen: „Mijn beste mevrouwtje... dan was uw man zeker bezig, een uitzet bij elkaar te stelen.” Zijn stem werd plotseling ernstig toen hij doorging: „Luistert u even naar mij: Uw man stal twee dagen geleden die Packard in Den Bosch en liet haar onbeheerd achter in Utrecht. De dag daarop stal hij, in mijn pension in Den Haag, een varkensleren koffer met een voor mij zeer belangrijke inhoud. Voor beide feiten wordt hij door de politie gezocht. Zeg mij één ding: hoe wist u dat uw man hier in Giethoorn was?”
„Omdat hij mij opbelde. In zijn hotel.”
„Juist. Maar niemand laat graag zijn vrouw een paar dagen alleen op huwelijksreis. Waarom ging uw man alleen op pad?”
Sonja beet zich op de lippen.
„Hij moest enkele zaken regelen met zijn bank en een notaris in Utrecht.”
Buikmans keek haar spottend aan:
„Kom, kom. In de Pinksterdagen? En wat deed hij ineens in Giethoorn? Was zijn bank plotseling naar Giethoorn verhuisd?”
Sonja barstte ineens los:
„Ik begrijp eigenlijk niet dat ik tegen u praat. Bent u van de politie?”
„Als ik dat was,” zei Buikmans kalm. „Had ik u al gearresteerd, mevrouwtje. En ik zal u zeggen, waarom. U liegt dat het gewoon pijn doet tot in mijn kiezen.” „Ik? Hoe durft u dat te zeggen!”

Buikmans stak ineens een hand uit, greep het pistool dat zij in haar schoot had liggen en zei kortaf: „Omdat u niet op huwelijksreis bent. De trouwring die u draagt kan ik van hieraf zien glanzen. Het ding zit vol kleine krasjes. Dat doet een nieuwe ring niet. En een van-niets-wetende pas getrouwde dame zwaait niet met pistolen bij elk vreemd geluid. En houd u niet van de domme, want we zitten allemaal in dezelfde boot. De kwestie is deze: Ikzelf heb een proces lopen over enkele honderdduizenden guldens met de Nederlands-Duitse Handelsmaatschappij N.V. De directie van die firma kan met papieren bewijzen, dat ik géén recht heb op dat geld. Maar... als de directie die papieren niet heeft, win ik onherroepelijk mijn proces... en drie honderd duizend gulden.”
„Juist,” zei Sonja Straperli. „Mag ik mijn pistool terug?”
Buikmans stak het wapen in zijn zak en antwoordde haar niet eens. Hij ging door:
„De procuratiehouder van die firma is een mijnheer Van Busekom. Dit is zijn Skoda. Ik ken deze auto goed. Wij hebben er enkele besprekingen in gehad. Ik sprak met mijnheer Van Busekom af, dat hij de betrokken papieren voor mij zou stelen... en daarvoor zou ik hem vijftigduizend gulden betalen.”
Sonja zei niets, maar zat hem met wijd open, donkere ogen aan te kijken. Buikmans lachte ietwat grimmig: „Tienduizend gulden betaalde ik vooruit. Veertigduizend gulden zou ik betalen bij ontvangst der papieren.” „O,” zei Sonja. „En u hebt ze niet ontvangen?” „Nee,” snauwde Buikmans. „Omdat die lieve, huwelijksreizende echtgenoot van u zo vriendelijk was de koffer met papieren in mijn pension te stelen. Vóór ik die in handen kreeg.”
„Wat vreselijk,” zei Sonja. „Hoe erg. En laten we nu eens aannemen dat mijn man die koffer zou hebben gestolen...”
„Dan,” ging Buikmans door, „zal hij die papieren natuurlijk aan mij willen verkopen.”
Sonja dacht na, of dééd of ze nadacht.
„O. En waarom kan hij ze niet verkopen aan de Nederlands-Duitse Handelsmaatschappij?”
„Wat? Aan de firma waarvan ze gestolen zijn? Dacht u dat die de politie er niet in mengde? En dat doet er allemaal ook niets meer toe: de politie heeft de lucht gekregen van de zaak en die twee nieuwsgierige snotjongens die daarnet zijn weggerend, die ik het liefst met een eindje hout zou afrossen, zijn ons op het spoor gebleven met de hardnekkigheid van bloedhonden. Als er niet snel iets wordt gedaan, draaien we allemaal de gevangenis in. De procuratiehouder, uw man, ikzelf en u. Snapt u nu? Waar is die procuratiehouder?”
Sonja antwoordde direct, naar het wijde water wijzend: „Die is in een roeiboot naar mijn man gevaren. Die zit aan de overkant in een motorboot.”
Buikmans stapte uit, liep naar de waterkant en tuurde. Vijf tellen later was hij terug.
„Er komt een roeiboot hierheen.”
„Dat is Van Busekom, natuurlijk.”
Buikmans gaf snel een order:
„Die moeten we in ieder geval spreken vóór hij gekke dingen gaat doen. En waar zijn die jongens?”
„Die hebben de koffer.”
Buikmans lachte weer grimmig:
„We zitten hier op een dijk... en die heeft maar twee uitgangen. Waar is je eigen auto?”
Sonja wees:
„Die staat een paar honderd meter verderop.”
Buikmans stapte weer uit:
„Jij neemt jouw auto. Ik de mijne. Laat die Skoda hier maar staan. Ik rijd terug en sluit de weg naar Zwolle af. Jij houdt deze zijde van de brug in de gaten. Over een kwartier rijden we langzaam naar elkaar toe. Gesnapt?” „Yes sir.”
Sonja zeurde niet meer. Ze speelde geen comedie meer. Het ging voor de samenzweerders nu er op of er onder; dat was zo klaar als een klont.

WEER DICHT BIJ DE KOFFER

Vijf minuten nadat Zwartsnor met gebogen hoofd, in een zeer sombere stemming, de dijk was gaan afsjokken, werd hij ingehaald door Buikmans, die met gedoofde lichten in zijn Chevrolet hem achterop reed. Zwartsnor keek niet eens om en schrok pas op toen Buikmans vlak naast hem stopte, het portier open gooide en riep:
„Héla! Stap in!”
De auto stond stil. Zwartsnor zag Buikmans achter het stuur van de Chevrolet zitten. Zijn gezicht werd lijkbleek in het maanlicht.
„B... Buikmans!” zei hij schor.
Buikmans was niet van plan om tijd te verknoeien met gestotter.
„Stap in! En vlug wat!”
Zwartsnor stapte in. Buikmans trok het portier dicht, keerde de Chevrolet tot die met zijn kop naar de brug stond en reed de wagen langs de rand van de dijk. Voor hen uit filterde het blauw-witte maanlicht tussen de boomtakken door. De nacht was angstwekkend stil. „Waar ging je heen?” vroeg Buikmans, heftig aan zijn sigaar trekkend. Zijn ogen bleven de weg af spieden, want hij wilde voor geen geld dat die twee vlerken: Jan en Arie, hem ongezien zouden voorbijglippen, op weg naar Zwolle. Van Busekom, de procuratiehouder van de Nederlands-Duitse Handelsmaatschappij, zat voorovergebogen, met zijn handen slap tussen zijn knieën hangend.
„Naar de politie,” zei hij somber.
Buikmans schrok merkbaar en beet bijna zijn sigaar in tweeën.
„Waarom in vredesnaam?”
„Het spel is uit,” antwoordde Zwartsnor met een grafstem. „De koffer is verdwenen.”
Buikmans ontplofte en brulde:
„Het spel is niet uit, begrepen? En doe niet zo somber, idioot, of ik sleur je aan je nekvel door het koude water om je bij te brengen. Er zitten twee jongens op deze dijk en die hebben de koffer. Er is nog niets verloren.” Zwartsnor tilde het hoofd op. Een sprankje hoop kwam weer in zijn ogen:
„Weet je zeker dat de koffer nog op deze dijk is?” „Ja. Die snotjongens zitten er nog en die hebben het ding. Daarom zit ik zo te loeren in een auto zonder licht.”
Zwartsnor begon op te leven.
„Ik... ik dacht dat ze er met mijn Skoda vandoor waren. Waar is mijn Skoda dan?”
„Die heb ik even gebruikt,” zei Buikmans kort. Zijn stem veranderde: „Maar vertel eens, bandiet: wat heb jij met onze vriend Straperli te maken?”
Er viel een stilte. De procuratiehouder zei niets. Hij bleef zwijgen tot Buikmans losbarstte:
„Verzin nu alsjeblief geen smoesjes! We zitten nu allemaal in hetzelfde schuitje. Die koffer moet terecht anders draaien we allemaal de gevangenis in. Wat had jij met Straperli bekonkelefoesd?”
De procuratiehouder zuchtte diep:
„Goed. Ik zal het vertellen. Je weet dat we eerst hadden afgesproken dat ik tienduizend gulden zou krijgen, metéén...”
Buikmans beet op zijn sigaar:
„En negentigduizend bij het afleveren van de koffer. Dat weet ik, ja. Maar dat was teveel. Dat was idioot. Daarom maakte ik er veertigduizend van.”
De procuratiehouder maakte een wild gebaar met beide handen:
„Hàd het dan ook niet eerst beloofd! Ik rekende er op. Dat heb ik je nog gezegd. Toen je het bedrag halveerde, wist ik niet wat ik moest beginnen...”
„Klets!” zei Buikmans. ”Praat niet zo hard. Die jongens kunnen je honderd meter ver horen kakelen als ze de dijk afkomen. Een halve ton is dik genoeg.”
De procuratiehouder zei stug:
„Best... Jij hield je niet aan wat afgesproken was... dus ik moest zoeken naar een manier om die andere vijftigduizend te vinden...”
Buikmans zei tussen zijn tanden:
„Dus jij wou op twee paarden tegelijk gokken, hè?” „Ik kon niet anders,” jankte de procuratiehouder. „Ik maakte een afspraak met Straperli om die koffer van ons te stelen.”
„Juist,” Buikmans knorde tevreden. „Nu komt de aap uit de mouw. Dààrom wist die vent zo precies wie die koffer kwam brengen en waar en hoe laat. Dus Straperli moest die koffer stelen. En dan?”
„Aan jou verkopen voor wat je ervoor wilde geven...” Buikmans liet weer een geknor horen.
„En dan moest-ie met jou delen, zeker? Fraai heer ben jij. Door die hebzucht van jou heb je kans dat je niet alleen geen cent krijgt, maar bovendien nog in de nor belandt, ook.”
De procuratiehouder zei angstig:
„Hou daar nou over op. Ik heb er spijt van als haren op mijn hoofd. Laten we liever zien dat we die koffer terug krijgen... Ik was al van plan om me bij de politie te melden. Nu ik die veertigduizend gulden niet krijg ben ik toch failliet. Ik heb meer dan zestigduizend gulden aan schulden...”
Buikmans maakte een kort gebaar en siste:
„Daar komt een auto aan...”
„Wie is dàt nu weer?”
Beide mannen zaten voorovergebogen door de voorruit van de Chevrolet te loeren. De naderende auto had geen lichten op.
„Dat mens van Straperli!” barstte Buikmans ineens los. „Ik heb haar nog zó gezegd...”
Hij gooide het portier open en sprong de maanve rlichte weg op, zwaaiend met zijn armen. Hij was bij het portier van de open Lancia, voor de wagen goed en wel stilstond en riep, razend van woede:
„Heb ik je niet gezegd dat je aan DIE kant van de brug noest blijven? Al zijn leven ben je die vlerken daar ergens voorbijgereden en...”
„Wauwel niet,” zei kortaf de scherpe stem van mevrouw Straperli. „Die twee schertsdetectives van de HBS zijn in een roeiboot gestapt en varen nu de Beulaker over.” In de stilte die viel hoorde men in de verte een torenklok slaan. Verweg blafte een hond. De hete radiator van Sonja’s auto tikte.
„Dan ontsnappen ze ons per boot!” gromde Buikmans. Hij smeet zijn eind sigaar weg, in machteloze woede. Sonja stak een arm buiten haar auto en legde een hand op zijn pols. Zwartsnor kwam de Chevrolet uit. „Wat is er aan de hand?”
Sonja schrok:
„Wie is dat?”
Buikmans keek niet eens om en zei bitter:
„Dat is de malloot die met vijftigduizend gulden niet tevreden was en het onderste uit de kan wilde hebben. Nu krijgen wij allemaal het deksel op onze neus.” Sonja’s hand, op zijn arm, schudde hem heen en weer: „Luister. Ik geloof dat die jongens denken dat wij weg zijn. Ze steken recht de Beulaker over. Net of...” Buikmans keek ineens op. Er lag nieuwe hoop in zijn stem:
„Ze zullen toch niet...”
„Naar Straperli’s motorboot zijn!” riep de procuratiehouder. „Dan is er nog een kans! Dan hebben ze natuurlijk de koffer bij zich in de roeiboot.”
„Maar waarom?” wilde mevrouw Straperli weten. „Waarom zouden ze onnodig gevaar lopen als ze de koffer al hebben?”
Daar wist Buikmans een verklaring voor:
„De dekselse vlegels zijn zo ongelooflijk nieuwsgierig... daar heb je geen idee van. Dacht je dat die tevreden waren als ze de koffer met papieren hadden? O, nee. Vast niet. Die moeten eerst nog in hoogst eigen persoon gaan uitvissen, waar Straperli met zijn motorboot ligt.” Sonja viel hem in de rede:
„Als dat zo is, Buikmans, hebben ze die koffer niet eens bij zich. Dan hebben ze die ergens onder een struik verstopt!”
Er viel vier tellen stilte, daarna waren alle drie de personen er zeker van dat de koffer door de jongens ergens in de buurt van de brug was verstopt of begraven. „Natuurlijk,” zei de procuratiehouder. „Dan liepen ze geen kans om die weer op een of andere manier kwijt te raken.” Hij tuurde tussen de bomen door de wijde, maanverlichte plas op. Er was nu een licht briesje en het water rimpelde flauwtjes. „Wat doen we?”
Sonja gaf gas en draaide haar stuur.
„Zonder lichten terugrijden naar de brug en daar gaan zoeken of we kunnen vinden waar die koffer verstopt is.”
„Misschien kan die verwaande windhond van jou dan enig nuttig werk doen,” gromde Buikmans, teruglopend naar zijn Chevrolet. Dertig seconden later reden beide auto’s met gedoofde lichten terug naar de brug.

* * *

Jan Prins (gekleed in de overjas van de procuratiehouder) en zijn medespeurder Arie Roos (die de grootste last had met zijn Schotse reisdeken), waren intussen al een heel eind gevorderd op hun tocht over de wijde plas. Zij waren begonnen met ieder een roeiriem te hanteren, maar dat was op de duur niet vol te houden. Jan Prins, die over zijn blote benen een overjas droeg, had geen zier last. Hij zette zijn blote voeten schrap tegen een spant van de roeiboot en maakte prachtige lange, regelmatige slagen. Arie had het minder best. De Schotse reisdeken hing los over zijn mollige, sproetige schouders en wat Arie ook probeerde: altijd gleed dat ding naar beneden. Hij probeerde eerst de twee bovenste slippen onder zijn kin vast te klemmen, maar dat bezorgde hem binnen twee minuten kramp in zijn nek- en schouderspieren. Daarna hield hij de franjes tussen zijn tanden vast, maar hij begon bijna te gillen, want Arie was een van die mensen die geen droge watten, vloeipapier of droge stof in hun mond kunnen velen. Ten laatste en in wanhoop sloeg hij de plaid alleen om zijn onderlichaam, en Jan Prins zat zich een hoedje te lachen om de kleur van Arie’s sproeten op zijn blanke armen in de maneschijn, tot Arie ontdekte dat de hele onderhelft van de plaid in het water lag dat onderin de boot stond. „Zoet nou maar...” suste Jan Prins de schuimbekkende Arie. „We zullen om beurten roeien, en wie roeit mag de overjas aan hebben.”

Zij waren toen halverwege de plas overgestoken en begonnen voorzichtiger met de riemen om te gaan. Arie had nu de jas aan en trok aan de lange riemen. Hij had water gegoten op de dollen om het piepen tegen te gaan. Jan zat in de punt van de boot gehurkt, de reisdeken op Indiaanse wijze omgeslagen en loerde gespannen de langzaam naderende rietoever van de overzijde af. De jongens wisten vrij goed, op welke plaats zij enkele malen de lichten van de motorboot hadden gezien, maar recht daarheen koersten zij natuurlijk niet. Het was hun plan, één- of tweehonderd meter verderop aan land te komen om dan, door het gras of het riet sluipend de motorboot op te sporen.
„Hoever is het nog, Jan?” vroeg Arie over zijn schouder. Hij fluisterde, want lange ervaring had de jongens geleerd hoe ongelooflijk ver geluid draagt over stil water, bij nacht. Jan draaide zijn hoofd om en bromde zacht:
„Stuurboord iets harder... Nog een meter of vierhonderd. We landen vlakbij een houten zomerhuisje of zoiets.”
„Zou die vent in zijn motorboot niet op de loer liggen en ons zien varen?”
„Kan best,” bromde Jan. „Maar er zullen wel meer mensen ’s nachts over de plas varen. Boeren die gaan peuren of vissen of gaan melken. Hij kan lastig alle roeiboten achterna gaan zwemmen.”
Een paar minuten later gaf Arie de riemen aan Jan over. Zij verwisselden hun twee kledingstukken en Arie foeterde, toen de sliknatte slippen van de plaid weer tegen zijn dikke kuiten kletsten. De wind begon nu op te steken, hetgeen de jongens lang niet onwelkom was... het maakte een ongemerkte nadering van de motorboot veel gemakkelijker.
„Nog een paar halen, Jan,” fluisterde Arie even later. Jan keek om, deed een paar slagen met zijn bakboordsriem... en voelde de boot met een zacht ruisend geluid vastlopen tussen het dorre riet dat hier nog van het vorige jaar was overgebleven. De boot lag stil. Beide jongens bleven zitten zoals zij aangekomen waren: Arie gehurkt in de boeg, Jan aan de riemen. De wind dreef de golfjes met muzikaal tinkelend geluid tegen de roeiboot, ruiste droog in het dorre riet. Dertig meter rechts van hen was een kort, half vervallen houten steigertje, met daarachter een houten zomerhuisje. Verder, zover zij over het vlakke, maanlichte weiland konden kijken, was geen huis, geen schuur of geen paal te zien. Er lag geen boot aan de houten steiger en de ramen van het huisje waren met houten luiken afgesloten.
„Zomerhuisje. Onbewoond,” fluisterde Jan. Arie knikte luisterde nog even en stapte dan over de rand van de roeiboot. Hij trok zijn reisdeken hoog op en waadde door kniehoog water gebukt de wal op, waar hij neerknielde. Jan volgde hem even later en samen trokken ze de boot in het riet. Het was hier de benedenwindse kant, dus ze hoefden niet bang te zijn, dat de boot zou wegdrijven. Vastzetten konden ze haar moeilijk want, zoals bijna alle vissers-roeiboten, had deze een ketting met een ijzeren pen voor dat doel en het is bijna onmogelijk, die ketting met pen zonder gerinkel aan wal te krijgen. De jongens gingen plat in het riet liggen. Het stond hier, langs de waterkant, iets meer dan een halve meter hoog. Arie fluisterde:
„We zitten tussen dat huisje en de motorboot in.” „Klopt. En wat wil je daarmee zeggen?”
„Dat huisje is voor ons een prachtige wegwijzer in dit platte veenland. We moeten een boog maken, het land in en dan van de landzijde naar de plaats sluipen waar de motorboot ligt.”
Jan Prins knikte. De Groene Man, als die nog op zijn motorboot was, zou hen het allerlaatst recht van de landzijde verwachten. Jan zei:

„En als we het water beginnen te naderen, splitsen we ons natuurlijk?”
„Onze gewone besluipingstactiek.”
Op dat ogenblik duwde Jan Prins tegen Arie’s schouder: „Er flikkert licht daar bij de brug!”
Korte tijd later wisten de jongens, dat het geen geflikker van lichtseinen was, maar het heen en weer lopen van iemand met een zaklantaren.
„Verdraaid, Jan! Dat is op de plaats, waar wij onze natte kleren en papieren hebben achtergelaten.”
Jan bromde iets binnensmonds:
„Klopt. Het is bij die stapel balken. Net links van de brug. Sukkels die we zijn! Hadden we die rommel maar meegenomen! Nu is het licht weg!”
De twee jongens bleven kijken. Er verscheen geen licht meer.
„Geen fluit meer aan te doen, Arie. De koffer is hier en die moeten we hebben. Kom mee!”
Op handen en voeten begonnen de jongens recht het vlakke land in te sluipen, Jan in zijn overjas, Arie in de reisdeken, waarvan hij nu de franjes onder zijn kin aan elkaar had geknoopt. Het was een vreemde tocht, want Arie kroop op blote handen en voeten, terwijl de reisdeken als een soort koningsmantel achter hem aan door het weiland sleepte.

MEVROUW STRAPERLI (UITGESCHAKELD) OP DE BODEM VAN DE BOOT

Je kon van Buikmans zeggen wat je wou: stom was hij niet. Zijn hersens werkten vrij goed. Het was natuurlijk maar een kwestie van tijd vóór mevrouw Straperli, de procuratiehouder Zwartsnor en Buikmans, bij hun zoeken naar een vermeende verstopte koffer, de natte kleren en papieren vonden die Jan en Arie tussen de stapels balken hadden achtergelaten. Wat er toen gebeurde, was machtig mooi.
De procuratiehouder gaf een kreet en dook op de door
weekte enveloppen van de Nederlands-Duitse Handelsmaatschappij af.
„Daar zijn de papieren!”
Buikmans rukte ze hem meteen uit de vingers... Zwartsnor wilde ze teruggraaien, met als eerste resultaat dat het kletsnatte papier in tweeën werd getrokken. In de opwinding van het ogenblik lette niemand daar bijzonder op.
„Maar dat is lang niet alles!” riep de procuratiehouder toen. „Er was een koffer vol! Waar is de rest gebleven?” Zij waren hun zoektocht begonnen bij het licht van de maan, maar nu zij eenmaal iets van de zozeer begeerde papieren hadden gevonden sloegen zij alle voorzichtigheid in de wind. Buikmans haalde een zaklantaren uit zijn Chevrolet en begon met de felle straal in het rond te schijnen. Het was dat licht, dat door Jan en Arie werd gezien. Maar al hun gezoek leverde niets meer op. Zij vonden geen varkensleren koffer... geen plek gras die er uit zag of er iets in was begraven... geen struik die iets verschool. En onder het zoeken door begon het hoofd van Buikmans zich met deze vraag bezig te houden:
„Als die twee jongens de varkensleren koffer hadden gevonden, in de motorboot...... waarom waren dan alleen deze paar enveloppen nat? Waar was de rest?......” Een plotselinge gedachte schoot Buikmans door het hoofd. Hij staakte zijn gezoek en ging op mevrouw Straperli af. Zij zat op de bovenste van een stapel ongeteerde balken en rookte een cigaret.
„Sonja, luister eens, jij zegt dat jullie een dubbele plons hoorden en toen naar de motorboot toe renden?” Sonja Straperli tikte de as van haar sigaret.
„Dat klopt.”
„En toen ging jouw man in de boot kijken...”
„En vond geen koffer meer.”
Buikmans knorde.
„Hoe komen dan deze papieren uit de koffer?” Sonja haalde haar schouders op.
„Misschien was de koffer open toen die jongens er mee overboord sprongen,” opperde de procuratiehouder. „En is alles gezonken. En hebben ze alleen deze papieren kunnen redden.”
Buikmans opende zijn mond als om iets te zeggen, sloot die plotseling weer en trok de procuratiehouder mee opzij. Hij keek om, zag mevrouw Straperli in het maanlicht op de stapel balken zitten en bracht zijn mond bij het oor van de procuratiehouder.
„Laat je niet beetnemen! Weet je wat er gebeurd is?” Zwartsnor luisterde met half openhangende mond naar Buikmans’ schor gefluister in zijn oor.
„Die Straperli is in zijn motorboot gedoken...... vond daar een open koffer waar alleen een paar enveloppen uit verdwenen waren, maar zei tegen zijn vrouw dat alles weg was! Snap je!”
De procuratiehouder maakte een opgewonden beweging.
Hij zei, zacht en opgewonden:
„Dat verklaart alles! Dat verklaart, waarom Straperli daarginds blijft liggen met zijn boot......”
„Dat verklaart ook, waarom die jongens daarginds heen zijn...”
„Allicht! Als die de koffer hadden, waren ze immers allang naar Zwolle geroeid!”
De procuratiehouder greep Buikmans’ arm:
„Kijk dat mens van een Straperli daar eens kalm zitten cigaretjes roken! Al zijn leven weet die opperbest dat haar man de koffer nog heeft, maar houdt ze ons hier zoet met kletsverhalen, terwijl hij hem smeert!” Buikmans gromde.
„Dat zullen we haar afleren. Snel handelen. Wij gaan naar de overkant, maar die tante moet eerst onschadelijk gemaakt worden. Ik grijp haar van achteren en houd haar mond dicht. Ren jij naar mijn Chevrolet en haal er een stel riemen uit. Die liggen achterin. Kofferriemen. Okay?”
„Okay!” De procuratiehouder voelde al zijn moed weer herleven.
Dat de overval op de toch heus niet domme Sonja Straperli zo vlot lukte, kwam door Buikmans’ fantastische brutaliteit. Hij aarzelde niet en teutte niet. Hij riep zacht:
„Ik heb een plan!” stapte haastig op Sonja af, vervolgde: „We pakken hier een boot en roeien naar de overka...” Hij greep de rustig rokende dame bij haar slanke hals, drukte stevig, kreeg een paar woeste trappen tegen zijn schenen, drukte nog even harder, voelde haar nagels over zijn wang krassen, maar hield vast.
„Schiet op!” riep hij tegen de procuratiehouder en hij siste tegen Sonja: „Als je je mond houdt, zal ik je keel loslaten.”
Zij hield meteen op met krabben en knikte zwakjes. Buikmans ging achter haar staan, hield voor alle zekerheid zijn hand op haar mond en wachtte tot de procuratiehouder haar slanke enkels met een riem aan elkaar had gesnoerd.
„Heb je een schone zakdoek en een shawl of zoiets?” Aangezien het hier een stel keurige boeven betrof, hadden zij schone zakdoeken. De zakdoek rook zelfs nog naar Eau de Cologne. Zij werd opgepropt in Sonja’s mond gestopt. Daarna ging de wollen das om haar hoofd.
„Die geeft voorlopig geen piep meer,” zei Buikmans tevreden.
„Bind haar armen achter haar rug aan elkaar. Mooi zo.” De procuratiehouder richtte zich op, trok zijn stropdas recht en probeerde weer op adem te komen.
„Wat doen we met haar? Hier laten liggen?”
„Veel te gevaarlijk,” zei Buikmans. Hij grijnsde ineens. „We nemen haar mee in de boot. Kunnen we een oogje op haar houden en het is gezelliger voor haar ook.” „Maar haar hond! Waar is haar hond?”
Buikmans schrok, keek om zich heen en stapte dan snel naar de Lancia. De windhond lag opgerold op de achterzitting te slapen.
„Daar moet je een windhond voor zijn,” bromde Buikmans. „Meer wind dan hond. Ze kunnen zijn baas afslachten, maar hij trekt er zich niets van aan. Nu een boot organiseren.”
Dat was niet lastig. Over de brug lagen roeiboten bij bosjes. Buikmans was om te roeien niet de geschikte persoon met zijn enorme buik. De procuratiehouder, die trouwens die nacht al meer ervaring met riemen had opgedaan, maakte een boot los, duwde die met een spaan onder de brug door en meerde bij de schoeiing. Buikmans greep mevrouw Straperli onder haar armen en sleepte haar naar het vaartuig toe. Zij verloor een van haar hoge hakken door het gesleur over het gruispad, maar daar lette Buikmans niet op. Beide mannen lieten haar in de boot zakken en met enige moeite wist Buikmans ook van de schoeiing af te komen.
„En nu als de drommel naar de overkant!”
De procuratiehouder zette af, trapte op een been van mevrouw Straperli, die dat been natuurlijk met een ruk wegtrok en viel met een denderende plons overboord. Buikmans raasde als een bezetene en hees hem binnenboord. De procuratiehouder blies, droop en hijgde als een buffel. De druppels regenden neer op Sonja, die schopte en kronkelde in zwijgend protest.
„Het is me het stelletje wel!” gromde Buikmans in afschuw. „Hoe heb ik ooit zo stom kunnen zijn om met een sukkel als jij een zaakje te beginnen! Pak die riemen, ezel, en roei! Anders krijg je de bof nog voor de zon opkomt.”
De procuratiehouder klappertande, bibberde, greep de natte riemen en begon te trekken. Voor de zoveelste maal die nacht gleed een roeiboot de haven van Ronduite uit,

* * *

En nu begint de Afghaanse windhond een zelfstandige rol in dit verhaal te spelen, Dat was eigenlijk ook zuiver in overeenstemming met de aard van het verwaande dier. Zolang er mensen in de buurt waren die kletsten, zochten, ruzie maakten en heen en weer renden, lag de Afghaan met een neus vol minachting te slapen, of stond naar de maan te kijken. Niet zodra waren de mensen vertrokken of de prinselijke hond hief zijn kop op en ging rechtop zitten. Het was of het dier dacht: „Eindelijk eens rust. En wat zal ik nu gaan doen?” Dat was een probleem. Zeker voor een Afghaanse windhond. Want de meest opvallende eigenschap van Afghanen is, dat zij practisch nooit iets doen... behalve rennen. Zij blaffen zelden, waken zelden, speuren bijna nooit en zijn ongelooflijk stom. Hun enige hartstocht is: rennen. Maar wat valt er nu te rennen op een bijna windstille, maanverlichte nacht, op een dijk bij drie huizen? Doch ziet... Vroeger op die nacht, toen zij voor de eerste maal het kleine weilandje bij de brug doorslopen, waren Arie en Jan opgeschrikt door een geit. Dat beest was vervolgens naar het verste uiteinde van het landje gedraafd, was daar gaan liggen en verder blijven liggen. En er zou ook niets bijzonders gebeurd zijn, als de procuratiehouder, bij zijn jacht op de vermoedelijk begraven koffer, die geit niet opnieuw had opgejaagd. Bovendien had Zwartsnor het hekje naar de asfaltweg open laten staan. De geit, voor de tweede maal die nacht gewekt, was balorig geworden, ontdekte het open hek, stapte de weg op en stond daar even verbaasd rond te kijken. De macadamweg glansde donker in het maanlicht... aan beide zijden lokte een wijde toverwereld. De geit zei balsturig „Meèèèèh...” en draafde, met klikkende hoefjes, op de brug af. De windhond zat roerloos rechtop achterin de open Lancia en zag de geit naderen, passeren... en de brug bereiken.
„Klippeti-kloppeti,” gingen de hoefjes op de houten brug.
De windhond keek de geit na, keek omhoog naar de maan, hief zijn kop, geeuwde verveeld en kwam zonder enige waarschuwing in actie. Als een geluidloze flits vloog de langharige blonde hond over de rand van de auto heen, de weg op.
„Ràànng!” grauwde de Afghaan en zette zijn tanden in een geitebout. Zonder mosterd. De geit gaf een gil, steigerde even op zijn achterpoten en ging er vandoor in kletterende galop. Nu is een wedren tussen een domme, dikke geit en een windhond natuurlijk geen eerlijke partij. De Afghaan kon kringetjes rennen om de hollende geit en begon dat ook inderdaad te doen. Het domme dier sprintte de enkele huizen van Ronduite voorbij en de dijk op, werd gepasseerd door de windhond en zag ineens zijn achtervolger vóór zich, maakte rechtsomkeert... bereikte de eerste huizen, werd opnieuw door de windhond gepasseerd... draaide scherp linksaf, sprong van de weg af en dook met de poten vooruit door de grote spiegelruit van een woonschip dat daar gemeerd lag. Het lawaai was ontstellend. De scherven dik spiegelglas rinkelden en bleven rinkelen, de geit mekkerde in doodsschrik en uit het inwendige van de woonboot klonk een dof geloei. Die boot werd namelijk bewoond door een kunstschilder. Zoals vele artisten was deze man er niet op gesteld uit zijn slaap te worden gewekt. Hij was bovendien van nature nogal kortaangebonden en zijn schrik en razernij toen hij met donderend lawijt uit zijn slaap werd opgeschrikt en een complete geit bij zich in bed vond, waren niet mis. Hij vloog brullend zijn bed uit, trapte op kilo’s glas en werd van achteren geramd door de geit. Hij rende naar de keuken, greep de broodzaag en kwam juist op tijd terug om het dier door het gapende gat waarin eens zijn spiegelruit had gepronkt, te zien verdwijnen. De kunstschilder, slechts gekleed in een paarse zijden pyjamabroek en een baard, liet een soort getrompetter horen, juist als van een woedende olifant, en zette de geit na.
De Afghaan zat weer achterin de Lancia en keek onschuldig naar de maan.

* * *
Jan en Arie, plat op hun buik door het vlakke weiland kruipend, hadden niet veel moeite om de plaats te ontdekken waar de motorboot van Straperli aan de kant lag: de mast van het schip stak slank en zwart tegen de lichte nachthemel af. Arie ging schuin rechts en Jan schuin links, met de bedoeling dat zij ongeveer dertig meter van elkaar zouden zijn, als zij de waterkant bereikten, met de motorboot tussen hen in. Nu zij dichterbij kwamen, bleek, dat hun aanvankelijk idee: dat er niemand op de boot zou zijn, verkeerd was: er brandde licht binnen in de kajuit, maar de raampjes waren van binnen voorzien van luikjes of zware overgordijnen.

Slechts één der vensters liet een rechtstandige streep geel licht door. Beide jongens hielden die streep licht in de gaten en juist toen zij bijna de waterkant bereikt hadden, werd die kier plotseling even verduisterd. Jan stopte. Dat betekende dat er iemand in de boot heen en weer liep. Dat vermoeden werd even later bevestigd. Duidelijk zag Jan de dunne mast van de motorboot langs de bleke sterren heen en weer zwaaien. Vlak daarop klonk een zacht gesis van rechts: tweemaal lang en éénmaal kort. Jan hief het hoofd op en tuurde voorbij de boot in de richting waar Arie lag. Hij zag een van Arie’s armen omhoog komen en daarna een boog maken in de richting van het open water. Jan draaide het hoofd die kant uit. Zestig meter van hem af zag hij, door het ijle scherm van droog riet, een roeiboot naderen met twee mannen erin, die recht naar de motorboot koers zette. Weer klonk Arie’s zacht en waarschuwend gesis: driemaal kort. Dat betekende: „Ik ga een eind terug. Het is te gevaarlijk.”
Jan was het er volkomen mee eens en sloop eveneens een meter of tien achterwaarts van de waterkant weg. Een luide roep scheurde door de nachtelijke stilte: „Heidaar! Straperli!”
Er klonk heftig gestommel en Straperli schoot uit de kajuitsdeuren van zijn boot als een duveltje uit een doosje. Zacht maar nijdig klonk zijn stem over het water:
„Hou je kop idioot! Schreeuw mijn naam niet over half Overijssel heen! Wat mot je?”
„Spijkers met koppen,” was het antwoord. Het was de stem van Buikmans. „Met grote koppen, vriend Straperli. Houd het hoofd koel en de koffie warm. Hodaar...”
Dat laatste bevel scheen tegen de procuratiehouder gericht. Er klonk groot geplas van riemen, wat ongeduldig gesnauw, dan een doffe bons en het rinkelen van een meerketting. De mast van de motorboot zwiepte heen en weer: de bezoekers waren aan boord. Op hetzelfde ogenblik begonnen Arie en Jan weer naar voren te sluipen: zij waren brandend nieuwsgierig naar wat daarbinnen wel zou worden besproken. Reeds van vijftien meter afstand hoorden zij het lawaai, maar de kajuitsdeurtjes waren dicht en zij verstonden slechts nu en dan een woord.
„... vuile streek... verdraaid vuile streek... betaald zetten... je hebt ons allen te gronde gericht...”
Daarna begonnen drie mannen door elkaar heen te schreeuwen. Arie kwam naar Jan toe sluipen: „Zeg... We kruipen in die roeiboot en maken ’m los. Daar kunnen we ten eerste prachtig luisteren en ten tweede zijn we meteen weg als er wat gebeurt.” „Okido,” knikte Jan. De jongens waren ongeduldig om te horen wat daarbinnen werd besproken en ze hadden er veel voor over om goed te kunnen verstaan. Arie ging voorop, sloop naar de waterkant, boog het riet vanéén en zag de roeiboot anderhalve meter van hem af bij de motorboot gemeerd liggen. Arie, zijn reisdeken los over zijn schouders, stapte tot de knieën in het water, pakte de rand van de boot en trok die naar zich toe. Jan beende ook het water in, gereed om in de boot te springen, toen er ineens van alles tegelijk gebeurde. Arie tastte in de boot en voelde iets zachts en warms dat ineens wild begon te bewegen. De ketting, waaraan de boot gemeerd lag, rinkelde heftig. Precies op hetzelfde ogenblik bereikte het gebrul binnenin de motorboot een hoogtepunt:
„Smeer ’m! Ik wil er geen woord meer over horen!” De kajuitsdeuren sprongen open en de Groene Man stormde naar buiten, op de hielen gevolgd door Buikmans en de procuratiehouder. Nu zou er nog niets gebeurd zijn, als Arie niet zo geschrokken was van het vinden van iets warms en levends onder in de roeiboot. Het was natuurlijk mevrouw Sonja Straperli, maar dat kon Arie moeilijk verwachten of weten. Toen de kajuitsdeur onverwacht openvloog, stapte Arie snel achteruit... tegen Jan Prins op, die in het water zijn benen niet zo snel kon verplaatsen en met een klaterende plons achterover viel tussen riet en water, met Arie boven op zich. „Dàt zijn die dekselse kwajongens!” brulde Buikmans. „Grijp ze, Straperli! Pak ze, Van Busekom!”
Alle drie de mannen sprongen in het ondiepe water en Arie en Jan zouden nog wel een kans hebben gehad, als Buikmans niet de streek had uitgehaald, te roepen: „Hou ze even met hun koppen onder water... dan worden ze wel koest!”
Toen Arie en Jan eindelijk naar boven werden getrokken, waren zij te veel buiten adem om zelfs maar „pap” te zeggen. Buikmans stond tevreden grinnikend op de kant, kneep het water uit zijn doorweekte broekspijpen en knorde tevreden:
„Ziezo! Nu zullen we snel weten waar onze koffer is, denk ik.”

HET DRIEMANSCHAP OP ZOEK NAAR DE KOFFER

De opwinding die ontstond over het vangen van Jan en Arie was zo groot en het gelach dat daarna opging toen Arie zich in een kletsnatte reisdeken wikkelde, zo luid, dat mijnheer Straperli geen ogenblik een blik wierp in de roeiboot... en dus ook niet zag, dat zijn vrouw daar gebonden onderin lag. Straperli hield Jan Prins zijn beide armen achter diens rug en duwde hem de motorboot in. Jan klom onhandig de stuurkuip binnen met de kletsnatte panden van de overjas van de procuratiehouder op zijn kuiten flappend.
„Dat is mijn jas!” riep Van Busekom. „En dàt daar is
mijn reisdeken! Die hebben ze uit mijn Skoda gestolen!” Buikmans, die één blote, dikke arm van Arie met beide handen stevig vasthield, zei opgewekt:
„Kom, kom, Van Busekom. Je laat Straperli een nieuwe jas voor je stelen. Draait hij zijn hand niet voor om.” Straperli schopte de kajuitsdeurtjes open en gaf Jan Prins een zet, dat die hals-over-kop naar binnen tuimelde.
„Hou nu op met die geintjes, Buikmans,” gromde hij. „Laten we eerst zorgen dat die koffer terug komt.” De drie kerels waren in een beste stemming en hielden van aanpakken. Jan en Arie moesten op bed gaan zitten. Buikmans stak een verse sigaar op en loerde over het vlammetje heen naar Arie. De procuratiehouder haalde een knipmesje uit zijn zak en begon zijn schoenen, waar modder aan was gekomen, schoon te maken. Straperli greep een stoel, ging er achterstevoren op zitten, legde zijn armen op de rugleuning en keek de jongens grimmig aan.
„Ik raad je aan geen smoesjes te verkopen, vlegels. Waar heb je mijn koffer gelaten?”
Arie keek opzij naar Jan. Jan trok zijn wenkbrauwen op en keek naar Arie. Buikmans ontplofte ineens en brulde. „Jij daar, roodharige sproetenkoning! Als je nog één keer een onschuldig gezicht durft te trekken tegen me, draai ik je nek om!”
Arie keek beledigd en verongelijkt, trok de natte plaid om zich heen en zette een gezicht of hij van plan was, verder geen stom woord meer te zeggen.
„Waar is die koffer?” vroeg Straperli.
Arie keek bedeesd naar zijn natte handen. Jan Prins keek wanhopig naar Arie.
„Geef antwoord!” De glazen rinkelden in de kast. De procuratiehouder hield op met aan zijn schoenen knoeien.
„Zeg eh... Straperli. Het is misschien beter niet zo te brullen en kalm met die jongens te praten. Je brengt ze in de war.”
„Dat haalt je de gloeiende geweerlopen!” brulde Straperli, nijdig naar hem omziende. „Ze zullen nog véél meer in de war raken als ze niet gauw hun mond open doen. Ik zal ze zo grondig in de war schoppen, dat ze in geen achtentachtig trimesters weer uit de war raken. WAAR IS DIE KOFFER?”
Arie hief ineens het hoofd op. Hij keek helemaal niet onschuldig. Hij keek ook niet bedeesd. Hij zei zakelijk: „Kijk eens, mijnheer Straperli. Ik begrijp heel goed dat u een grote mond opzet om de schuld op ons te schuiven. Maar...” Straperli staarde hem even aan, stond dan half van zijn stoel op en gilde:
„WAT!??”
Arie zei nijdig terug:
„U weet drommels goed dat wij die koffer niet hebben. Maar u wilt dat niet zeggen. U hebt ’m zélf.”
De rest van zijn woorden ging verloren in een luid gebrul van de Groene Man. Hij smeet zijn stoel weg, stak zijn handen uit, greep Arie bij diens oren en gaf er zo’n enorme ruk aan dat Arie de tranen in zijn ogen sprongen.
„Ik zal je leren mij tegen te spreken!”
Buikmans was opgestaan, had de procuratiehouder aangekeken en beide mannen grepen Straperli’s armen. De Groene Man zag wit van boosheid en trachtte zich los te rukken.
„Laat die jongen los!” zei de procuratiehouder op zulk een onverwacht strenge en scherpe toon, dat Straperli onwillekeurig gehoorzaamde. Maar hij begon luid te protesteren.
„Mond dicht!” beval de procuratiehouder en wees naar de stoel die hij zojuist had verlaten. „Ga daar zitten en laat mij het woord doen of bij Zeus, ik marcheer de boot af en geef mezelf aan bij de politie.”
Dat dreigement, dat helemaal niet zo onmogelijk was, want beide andere mensen wisten dat Van Busekom toch zo goed als failliet was en zijn betrekking kwijt zou raken, maakte diepe indruk. Straperli gromde: „Goed. Klets jij dan, als je denkt er met een zoet lijntje wat uit te krijgen.”
De procuratiehouder knipte zijn zakmesje dicht en sprak op rustige, vriendelijke toon.
Hij knikte naar Jan.
„Jij bent de enige die op mijn vragen antwoord geeft.” Hij knikte naar Arie. „En jij houdt je mond. Begrepen?” „Jawel, mijnheer,” zei Arie zoet en dacht: „Als Jan nu maar geen suffigheden zegt. Jan kan niet zo snel denken als ik. Die procuratiehouder heeft in de gaten dat Jan het zwakke punt is van ons tweeën. Maar Jan zal wel snappen waar hij heen moet. Dat heb ik daarnet duidelijk genoeg laten merken.”
„Jawel, mijnheer Van Busekom,” antwoordde Jan even zoet en wreef langs zijn neus. Arie haalde verlicht adem. Dat wrijven langs de neus was een signaal dat betekende: „Ik heb het begrepen en ik weet wat ik doen moet.” De vragen kwamen snel en zeker, als werden ze afgevuurd.
„Hoe weet je dat ik Van Busekom heet?”
„Wij vonden brieven aan u geadresseerd in deze zak van uw overjas.” Jan sloeg op de borst van de jas die hij aan had.
„Waar zijn de kleren gebleven die je aan had?” „Verborgen tussen stapels balken bij de brug.” „Heb je daar nog meer verborgen?”
„Onze paspoorten.”
„Is dat alles?”
Jan aarzelde even. Arie kon niet uitmaken of Jan met opzet aarzelde of dat hij inderdaad niet precies wist wat hij zeggen zou.
„Nee. Daar liggen ook een paar enveloppen met papieren.” Buikmans keek Straperli aan, die met grote lange oren en een half open mond zat te luisteren. Dit was voor Straperli nieuw.
„Hoe kom je aan die enveloppen?”
Jans antwoorden werden nu weer snel en zeker: „Uit een koffer gehaald die hier aan boord stond.” Jan knikte naar Straperli. „Toen mijnheer Straperli daar met deze boot bij de brug lag.”
„Waarom heb jij die enveloppen uit de koffer gehaald?” „Eerlijk gezegd, mijnheer Van Busekom, om op ons gemak te kunnen lezen wat voor papieren erin zaten. Wij wisten nog steeds niet, wat er met die koffer voor bijzonders aan de hand was.”
„En weet je dat nu dan wel?”
„Nee. Natuurlijk niet, mijnheer. We hebben nog geen tijd gehad om die enveloppen open te maken en te lezen wat erin staat.”
„En de rest van de inhoud van de koffer dan, jongen? Die is toch ook nat geworden!”
Jan schudde verbaasd het hoofd:
„Zeker niet, mijnheer. Wij waren net met die enveloppen bezig. Ik had ze in mijn zak gestoken om ze mee te nemen. Wij waren namelijk niet van plan, de hele koffer mee te nemen.”
„Waarom niet?”
„Omdat we meenden, weer ongezien van de boot af te kunnen komen. Als we de koffer lieten staan zou niemand zo gauw in de gaten hebben, dat wij erin gesnuffeld hadden.”
Straperli sprong op en wou iets zeggen, maar Buikmans legde een hand op zijn arm: „Hou je koest.”
Arie hield Buikmans en Straperli in de gaten zonder dat erg te laten merken. Hij zag, dat Buikmans zijn hand terugtrok, gespannen het gesprek tussen Jan en Van Busekom volgend. Buikmans’ dikke vingers gingen naar een zware, met Indisch drijfwerk versierde koperen vaas.
„Waarom ben je overboord gesprongen, in plaats van over land te gaan?”
„Omdat ik per ongeluk een koffie-percolator omstiet.” Jan wees naar de plaats op de grond waar wat scherven en een natte vlek de plaats aangaven waar het ding was gebroken. „Het maakte een reuze lawaai. Wij stoven meteen naar buiten en doken overboord. Op land hadden zij ons kunnen volgen, ziet u. In het water niet, want wij kunnen heel goed zwemmen.”
De procuratiehouder keerde zich om en keek Buikmans aan:
„Spreekt die jongen de waarheid, ja of nee?”
Straperli sprong verontwaardigd overeind:
„Wil je beweren dat jij die snotaap gelooft als hij zegt dat hij die koffer hier aan boord heeft gelaten?” „Zeer zeker,” zei de procuratiehouder met vaste stem. Straperli sprong naar voren. Buikmans stond op, hief de koperen vaas en liet haar met een doffe slag op het achterhoofd van de Groene Man neerkomen. Straperli liet een kreun horen en viel slap voorover op bed, tussen Jan en Arie in.
„Schuif wat op,” zei Arie. „Het wordt druk hier.” Buikmans trok de procuratiehouder opzij, in een hoek van de kajuit en begon in zijn oor te fluisteren. Arie had lol. Het allermooiste van de mop was, dat Jan tijdens dat kruisverhoor precies, maar dan ook precies de waarheid had gesproken. De koffer was inderdaad aan boord gebleven! En naar alle waarschijnlijkheid stond die nog steeds onder het bed, waarop zij in hun natte textielwaren zaten te kleumen. De vergadering in de hoek was uit.
„Jongens,” zei de procuratiehouder. „Jullie zijn overtuigd, dat die man daar” (hij wees op de bewusteloze Straperli) „de koffer mee terug genomen heeft in de boot?”
„Oh, ja mijnheer. Dat is zeker.”
„En waar denken jullie dat die nu is?”
Jan gaf het antwoord:
„Ergens hier in de buurt op de wal verstopt. In het riet of onder een struik. Maar op een droge plaats natuurlijk.”
Buikmans en Van Busekom knikten tegen elkaar. Blijkbaar waren zij tot dezelfde conclusie gekomen. „Het spijt mij,” zei Buikmans, „maar wij zullen jullie vast moeten binden terwijl wij gaan zoeken. Ik heb te rare ervaringen met jullie opgedaan om je los te laten.” Arie en Jan zeiden niets. Buikmans ging naar buiten met een zaklantaren en kwam even later terug met twee rollen pinkdik boottouw.
„Handen op de rug.”
Jan en Arie keerden zich zoet om en lieten hun polsen aan elkaar binden. Tijdens hun avonturen in de Stille Zuidzee en elders waren zij al zo vaak vastgebonden geweest, dat zij zowat deskundigen waren op dat gebied. De vastbinderij van Buikmans en de procuratiehouder was een soort van dolle scherts. De touwen zaten wel strak, maar hun vingers bleven vrij. Hun enkels werden wel aan elkaar gebonden, maar de brave vastbinders vergaten de jongens ergens aan vast te maken. Arie kreeg de rest van de ene rol touw om zijn benen gewikkeld en Jan de rest van de andere rol.
„Leg ze maar op de vloer,” beval Buikmans.
Arie en Jan werden op hun rug op de vloer neergelegd. In het plafond brandde een elektrisch lampje in een kristallen houder. Blijkbaar batterijlicht. Buikmans ging weer naar buiten, kwam terug met enkele einden dunner touw en bond handen en voeten van de bewusteloze Straperli. Van Busekom stond ongeduldig toe te kijken.
„Ben je nu onderhand klaar? Laten we die koffer gaan zoeken!”
„Klaar!” zei Buikmans. „Waar is mijn lantaren? O, hier.”
Beide mannen haastten zich de kajuit uit en stapten op land. De motorboot schommelde nog even na en lag dan stil.
„Zo,” zei Arie tevreden. „Dat hebben we niet slecht voor elkaar gebokst. Nu eerst zien dat we los komen.”

GESTRAND!

De razende kunstschilder, in paarse pyjama achter de wanhopige geit aanrennend, werd om kwart voor vier in de ochtend aangeroepen door de enige boer van Ronduite, die uitging om koeien te melken. Hij was wat vroeger dan gewoonlijk, want zijn slaap was die nacht enkele malen gestoord door allerlei soort kabaal op en bij de brug.
„Hei, hei... wat mot dat daar!”
De schuimbekkende kunstschilder stopte, het broodmes geheven.
„De dekselse geit daar is door het raam van mijn woonboot heen gesprongen! Zo maar in mijn bed.”
De kunstschilder trok van razernij aan zijn baard, te woedend om wat te kunnen vertellen. Hij gaf een grauw en sprintte weer de dijk op, in de richting waarin de geit was verdwenen. Een raam in de brugwachterswoning ging omhoog.
„Hei, Kees... wat is dat toch allemaal? Wat doen al die auto’s daar?”
De vroege boer stond de dijk af te kijken. Van de schilder was weinig meer te zien dan wat paarse, glanzende pyjamazijde en af en toe een flikkering van de broodzaag.
„De schilder is krankzinnig geworden.,” zei de boer met overtuiging in zijn stem. „Hij hef natuurlijk weer zo’n feesie ’had vannacht en teveel ’dronken en nou is-et eindelijk ’beurd met ’em. Hij is stapel mesjokke krankzinnig. Zit mijn geit achterna met een mes. Zegt dat het beest bij hem in bedde is ’sprongen.”
„Jan!” riep een vrouwenstem uit het open raam. „Bel de plietsie op. Het mot nou maar es uut wezen. Ik heb de halve nacht gien oge dicht kunnen doen en ik durfde niet eens te gaan kieken. Die vent mot maar weg hier met zien woonschuut.”
De brugwachter aarzelde nog. De gekke schilder had wel vaker rare dingen gedaan en de ruzie met de dorpelingen was altijd weer bijgelegd. Maar één minuut later ontdekte de boer dat zijn roeiboot weg was. Er lag een briefje dat die was geleend. En toen was de boot niet weg... maar aan. Als een boer die slecht geslapen heeft, ’s morgens zijn boot moet hebben om te gaan melken en een stel stadse fuifnummers heeft die boot meegenomen...
„Jan!” riep hij. „Bel de plietsie op. Ze hebb’n mien bote met pikt.”
De Afghaanse windhond zat achter in de Lancia en gaapte verveeld.

* * *
Arie had precies vier minuten nodig om zijn handen los te krijgen. Hij rolde zich om, kronkelde wat, tot hij met zijn rug naar Jan Prins toe lag en wachtte rustig af tot Jan met een scherf van de gebroken koffie-percolator een wikkeling van het touw had doorgezaagd. Arie greep een mes van tafel, jaapte de koorden om zijn voeten los en bevrijdde Jan.

„En niets,” verzekerde de dikkerd, „zal mij nu beletten eerst wat ordentelijke kleren op te zoeken.” Hij trok een paar kastjes open en vond er één, die een verzameling korte en lange broeken en truien bevatte. Knorrend van genoegen trok hij een knalgeel, kort broekje aan, stapte voor een spiegel en bekeek zich tevreden. Jan Prins, die met één been in een gewoon grijs kort kampeerbroekje stapte, grauwde:
„Sta daar niet te draaien als een filmster, malloot! Maak voort!”
Arie, die juist begonnen was een stapel truien uit te zoeken, legde die met merkbare tegenzin weer in het kastje.
„Pas op!” waarschuwde Jan. „Denk aan die lichtkier van het gordijn! Loop er niet voorbij, of ze kunnen zien dat wij los zijn. Ik sluip op mijn buik naar de stuurkuip en kijk hoe de motor werkt.”
Arie knikte haastig.
„Okay. Ik kijk wel waar ze zitten.”
Jan wist veel meer van motoren af dan Arie. Een der kajuitsdeurtjes was open blijven staan. Jan gleed er door, tilde de stalen kap van de motor op en bestudeerde het geval. Arie zat gehurkt naast hem en loerde over de rand van de stuurkuip heen naar het weiland. Zestig meter verder zag hij het bewegende licht van Buikmans’ zaklantaren.
„Okay. Ze zijn zestig meter hier vandaan. Hoe is het?” Jan rapporteerde fluisterend:
„Heeft een electrische starter. Waar is de drukknop?... Kijk achter je onder het stuurwiel. Zie je die koperen knop?... Als ik „Ja” zeg, daarop drukken... Waar is de benzinetank?... Ik heb de kraan open. Nou even vlotteren...”
Arie berichtte snel:
„Buikmans en die andere snaak lopen langs de waterkant... ze gaan nog verder weg. Nu zeventig meter weg...” Jan zei:
„Ssst! Heb je een mes daar?”
„Heb ik in mijn hand.”
„Snij de meertouwen door. Ik ben zover. De motor is nog warm, dus-ie start hopelijk meteen.”
Arie gleed op zijn buik over de rand van de stuurkuip, het gangboord op. Zacht klonk het zagen van het mes en dan een zachte „ploem” toen het losse eind touw in het water viel.
„Zit-ie vooraan ook vast?”
Arie gleed door het gangboord. De boot schommelde. Het losse kajuitdeurtje, dat Buikmans en Van Busekom bij hun haastig vertrek niet vast hadden gezet, zwaaide opzij en viel met een klap dicht.
„Schiet op!” siste Jan, drukte nog tweemaal op de vlotter, stond op en duwde op de startknop. Arie tuimelde inderhaast de stuurkuip in.
„Ze hebben het gehoord! En...” De rest van zijn woorden ging verloren in het huilen van de electrische starter. Drie tellen later sprong de motor aan. Jan rukte het gas open.
„Maak voort! Gooi hem in zijn achteruit! Denk er aan dat die roeiboot er nog aan vast zit!”
Jan zei een lelijk woord. Dat had hij zowaar vergeten! Hij gaf vol gas. De motor dreunde en het hele schip schudde. De keerkoppeling pakte in de achteruit. De schroef maalde door het water en joeg het schuim en golven wild op de kant. De motorboot gleed achteruit. „Hou zijn roer recht achteruit!” brulde Jan.
Buikmans en de procuratiehouder kwamen schreeuwend aanrennen langs de waterkant... de boot kreeg vaart en bewoog van het riet weg. Drie meter water... vier meter open water... vijf meter open water... „Arie!” gilde Jan. „Gooi je roer zes spaken om! We varen in een bocht, omdat die roeiboot eraan hangt!” Arie maalde het roer om en en het gevaar dat zij, vol gas in een halve cirkel varend, een eind verder weer op de kant zouden botsen, was bezworen. Buikmans stond op de wal, zwaaide met zijn brandende lantaren en brulde: „Draai om!... Kom terug of het zal je berouwen!” De motor brulde. Het blauwe, maanverlichte water schuimde voorbij. Arie zette de handen aan zijn mond en rijmde:
„Krijg een kop als een koppel karbouwen!”
Jan vond, dat zij nu ver genoeg van de wal af waren, gooide koppelingshefboom naar voren en de schroef draaide andersom. De boot remde trillend af. Het water achter de boot stroelde achteruit met een zog als van een kleine torpedojager. Nog enkele tellen... de boot lag even stil en begon vaart vooruit te krijgen.
„Roer hard stuurboord, Arie.”
„Roer hard stuurboord,” herhaalde Arie. De motorboot draaide naar stuurboord en voer enkele seconden lang evenwijdig aan de rietoever, ongeveer vijftig meter er vandaan. Buikmans holde met hen mee en riep iets. Arie lachte spottend. De neus van de boot draaide nog verder en Buikmans hadden zij nu achter zich.
„Koers op de brug van Ronduite,” zei Jan.
„Koers op de brug van Ronduite,” herhaalde Arie en stuurde langs een plek dun riet dat uit het water omhoog stak. Jan, die op dat ogenblik om de kajuit heen keek, gilde:
„Let op, sufferd! Het is daar ondiep!”
De boot liep vast met een trilling en een doffe schok die Arie tegen het stuurwiel wierp. Jan maakte ook een schuiver naar voren, greep zich vast aan de koppeling, trok die uit de versnelling en sloeg haastig het gas dicht. „Koe!” riep Jan. „Zag je dat riet niet?”
Arie streek met de hand door zijn haren:
„Hou nou even je waffel! Ik voer precies de koers die jij me opgaf.”
Jan sputterde:
„Als er een schip op je af komt, vaar je er dan óók bovenop?”
„Als ik op jouw aanwijzingen moet varen en jij zegt niets, ja,” antwoordde Arie. „Maar laten we niet bekvechten en die boot los werken. Gooi ’m maar volle kracht achteruit.”
Jan gaf gas, zette de koppeling op achteruit en liet de schroef malen. Het riet golfde... de boot trilde en sidderde, maar kwam geen centimeter van haar plaats. Jan minderde gas en schreeuwde:
„Het is hier zachte veenbodem! Als die boot een kiel heeft, zitten we als een muur zo vast. We zijn er met een reuzevaart ingevaren.”
Arie hing over de kant en trachtte met zijn arm grond te voelen.
„Als jij volle kracht achteruit slaat, ik schommel met de boot en jij wrikt met het roer, dan moeten we los komen. Kan niet anders. Volle kracht achteruit!”
Jan gaf gas. De motor dreunde. Arie schommelde met de motorboot, door zijn gewicht nu eens op het linkeren dan weer op het rechterbeen te gooien. Maar ineens hield hij op met schommelen.
„Jan! Daar komt iemand aanzwemmen!”
Jan gooide het gas dicht en keek om. Het water tussen hen en het land was vrij kalm. De maan stond laag. Iemand kwam op de boot afzwemmen.
„Het is Buikmans,” zei Jan. „En daar gaat nummer twee ook te water! Ze willen ons enteren.”
Arie zette de handen in de zij en gromde grimmig: „O, ja? Dàt moeten ze eens proberen!”
Jan riep:
„Arie, ze willen in de roeiboot klimmen, natuurlijk.” Arie lachte:
„O, willen ze dàt spelletje spelen?... Ik zal ze vóór zijn!” Hij rende naar voren, sprong in de roeiboot, oppassend, niet op mevrouw Straperli te trappen, maakte de ketting los, greep de riemen en roeide met ferme slagen weg van de motorboot.
„Wat doe je nou?”
„Jij bent een stuurloze slagkruiser,” riep Arie. „Ik ben een torpedojager en ik bescherm je. Let maar op.” Buikmans was nu de motorboot tot op twintig meter genaderd en wachtte even op zijn metgezel die proestend naderde. Jan stond alléén rechtop in de stuurkuip van de motorboot, gewapend met een pikhaak. Arie roeide niet meer, maar liet zijn boot drijven, een meter of tien achter de motorboot. Niemand zei iets. Jan zette de motor helemaal af. Stilte viel over het water. Buikmans en Van Busekom: twee hoofden in het water, schenen hun aanvalsplan te hebben opgemaakt. Zij zwommen uitéén: Buikmans zette in een boog koers naar de achtersteven van de motorboot en Van Busekom zwom naar de boeg. Jan zei niets, maar bekeek de situatie; de pikhaak als een lans in zijn handen.

ZEESLAG OP HET MEER

De motorboot was ongeveer tien meter lang; van achteren laag en van voren, waar de kajuit erop was gebouwd, hoog. Maar rondom de hele boot liep een gangboord en vooraan was een driehoekig stukje voordek. Het was dus voor iemand in het water een kleine kunst, op het boegdek te klimmen. Het plan van beide aanvallers was zo duidelijk als iets: de motorboot van voren en van achteren tegelijk benaderen. Jan Prins kon nooit zo snel van voren naar achteren en  omgekeerd lopen, vooral niet door het smalle gangboord langs de hoge kajuit. Eén van de twee mannen kwam dus zeker aan boord... en terwijl die Jan bezig hield, kon de tweede er in klauteren. Jan keek wat Arie deed.
De roodharige dikkerd zei niets. Elke woordenwisseling tussen hem en Jan zou natuurlijk door de naderende vijand worden verstaan en verraden, wat de verdediging van plan was. Arie trok aan de riemen en zette in een boog koers naar de boeg van de motorboot. Jan bromde tevreden. Arie had meteen in de gaten, dat de voorzijde het moeilijkst te verdedigen was en ging daar hulp bieden. De koppen der zwemmers waren nu nog vijf meter weg. Buikmans lag bij de boeg. Hij trapte even water, lag stil en riep:
„Voor de laatste maal... Hou op met die streken en laat ons aan boord!”
„Wordt gesmoord,” rijmde Arie. „Met achttien el gordijnenkoord. Kom maar op, Buikmans. Ik harpoeneer je.” „Vooruit!” riep Buikmans. „Doorzetten!”
De procuratiehouder was een uitstekend zwemmer, iets wat Jan helemaal niet van dat mannetje had verwacht. Hij kwam recht op de achtersteven af. Jan stond gereed met de pikhaak, zag het hoofd naderen over het donkerblauwe, maanverlichte water en dacht: „Hoe komt die vent zo stom? Ik geef hem een klap op zijn kop dat-ie als een blok beton ondergaat...” Maar juist vóór het hoofd van de procuratiehouder binnen bereik van de pikhaak kwam, dook het onder... Slechts een warreling in het water verried, waar het geweest was. De man zwom de laatste meters naar de boot onder water. Jan sprong onmiddellijk terug, ging midden in de stuurkuip staan en keek om zich heen als een onrustige kip, benieuwd waar de man ergens op zou duiken. Maar er kwam niets...
„Waar zit-ie nu ergens?” dacht Jan, onrustig. „Al zijn leven ligt-ie vlak tegen de kant van de boot.”
Een geschreeuw en geplas van voren verried, dat Arie in gevecht was gewikkeld met Buikmans. De dikkerd was vastbesloten, de plompe Buikmans te beletten, de boeg van de motorboot te beklimmen, was in een boogje om Buikmans heengeroeid en hem in de rug gekomen. Buikmans blies in het water, keek om, staakte zijn nadering van de motorboot en zei proestend:
„Ik waarschuw je! Ga weg of ik kieper je roeiboot om.” „Dat durf je niet!” zei Arie.
„Dat zul je merken!” riep Buikmans.
„Toch niet,” zei Arie. Heus niet. Want dan verdrinkt mevrouw Straperli. Die ligt onderin.”
Buikmans had dat blijkbaar vergeten, want daar was hij even stil van. Hij lag nu op zijn rug, zodat hij Arie in de gaten kon houden en sloeg langzaam naar de motorboot toe.
„Lig stil,” beval Arie. „Of ik geef je een por met een roeispaan dat je buik voor de eerste drie maanden lek is.”
Buikmans zei niets, zwom op zijn rug en nam ineens een spurt naar de motorboot. Dat had Arie wel verwacht. Hij gaf twee enorme halen aan de riemen, liet er dan een slippen, sprong in de boeg van zijn boot en gebruikte de andere riem als harpoen. Hij haalde het precies. Het einde van de riem priemde in het water en raakte Buikmans ergens in de buurt van zijn middenrif. Het was een flinke stoot en de dikke man ging er even van kopje onder. De roeiboot gleed door, Arie stond gereed met zijn riem en drie tellen later kwam Buikmans, naar adem happend, snuivend en proestend, aan bakboord boven. Arie was niet van plan, zijn vijand op adem te laten komen. Hij hief de riem weer, maar durfde Buikmans geen klap op zijn hoofd te geven uit vrees de man bewusteloos te slaan met kans op verdrinking. Hij harpoeneerde dus weer, raakte Buikmans ergens in zijn ribben en zag hem voor de tweede maal onder gaan. Arie grinnikte. Nog een derde maal en Buikmans zou zo buiten adem zijn dat hij niet eens meer zou kunnen zwemmen. Op dat ogenblik schalde Jans waarschuwende gil.
„Arie! Kijk uit! Achter je!”
Het was al te laat. De procuratiehouder had, dat moest Jan erkennen, een meesterstukje van verrassingstactiek toegepast. Hij was vlak achter de motorboot ondergedoken, had op die manier Jan gedwongen, daar naar hem te blijven uitkijken, was half onder of vlak langs de boot verder gegleden en was bij de boeg uitgekomen, vlak achter Arie’s rug, want inmiddels was Arie’s roeiboot geen vier meter meer van de motorboot af. Jan rende naar voren, waarschuwend roepend, maar te laat! De procuratiehouder had de rand van de roeiboot te pakken, hees zich op, greep Arie van achteren in de band van zijn broekje en trok hem ruggelings overboord. Arie plonste in het water met een smak dat de droppels over de halve plas suisden. Jan stond nu bij de boeg met zijn pikhaak en zag tot zijn woede dat de afstand juist te groot voor hem was. Hij aarzelde niet langer, smeet zijn pikhaak weg, greep een duimdikke essenhouten pen die in het gangboord lag en sprong overboord. Hij sprong zuiver en goed, zwom even onder water door tot hij schatte onder de roeiboot door te zijn gedoken en kwam aan de andere kant boven. Hij schudde zijn hoofd, slingerde het water uit haren en ogen en zag Buikmans, twee meter van hem af. Buikmans ontdekte hem op hetzelfde ogenblik, keerde om en begon weg te zwemmen. Maar dat was geen partij voor hem. Jan was in Indië geboren en zwom als een rat. Hij gaf een spurt, zag Buikmans vlak vóór zich, tilde de essenhouten stok op en gaf Buikmans een mep op diens schouder dat de dikke boef een schreeuw gaf van pijn. Hij hield meteen op met zwemmen en begon water te trappen.
„Ik kan mijn arm niet meer gebruiken,” riep hij. „Ik verdrink.”
„O, nee,” zei Jan Prins. „Je zwemt maar naar de kant met één arm en beide benen. Maar ik waarschuw je. Als je naar me toe komt, gaat de andere schouder er ook aan.”
„Hij is gebroken!” riep Buikmans.
Jan zei niets en zwom terug naar de roeiboot. Aan de andere kant was een groot geplas gaande. Blijkbaar was Arie aan een zeeslag met de procuratiehouder bezig. Jan zwom haastig om de kop van de roeiboot heen, juist op tijd om te zien hoe Van Busekom dook, Arie’s benen blijkbaar greep en de sproetige dikkerd ondertrok. Jan zwom naar die plek en keek rond. Het water kolkte, maar hij zag niets... dan voelde hij iemand langs zijn benen strijken... drie tellen later kwam Arie wanhopig hijgend boven. Hij had blijkbaar water binnen gekregen, want hij hapte naar lucht en kon zowat geen slag meer zwemmen. Maar nu was de procuratiehouder nog weg. „Pak de roeiboot vast!” zei Jan tegen Arie, die een dikke arm uitsloeg en de roeiboot greep. Jan keerde zich om en zag dat de procuratiehouder hem wéér te leep was afgeweest! Hij had de boeg van de motorboot te pakken en was juist bezig, zich op te trekken. Maar ook al kon hij goed zwemmen... veel kracht in zijn armen had hij niet. Vermoedelijk had hij óók wel enig gebrek aan adem. Hij hing tenminste even aan het gangboord, zijn armen gebogen, maar niet in staat om zijn been er op te slingeren of zich boven zijn macht op te drukken. Jan spurtte... spurtte zoals hij het nog nooit gedaan had, de essenhouten spaak tussen zijn tanden. Hij legde zes meter af in absolute wereldrecordtijd, hief het eind hout en gaf een klap op de rechterbovenarm van Van Busekom, dat het tot op het land hoorbaar was. De procuratiehouder liet meteen de motorboot los en dook onder.
„Zo,” zei Jan tevreden. „Die heeft ook een lamme vlerk.” Arie, zich aan de roeiboot vasthoudend, spuwde water en hijgde:
„Buikmans heeft zijn bekomst, geloof ik.”
„Waar is hij?”
„Hij zwemt terug naar de kant.”
Jan knorde tevreden, zette het stuk hout weer tussen zijn tanden en zwom om de motorboot heen. Juist zoals hij verwacht had! Bij de achtersteven lag de procuratiehouder, zich aan de boot vasthoudend.
„En nu gauw terug,” zei Jan dreigend. „Als de bliksem terug naar het land of ik geef je een klap dat ze je op de werf moeten halen om het gat te repareren! Imitatieslagschip dat je bent!”
„Kalm, jô,” zei de procuratiehouder. „Ik kan mijn rechterarm niet gebruiken.”
„Dat is ook de bedoeling,” antwoordde Jan, water trappend en hem goed in de gaten houdend. „Hij is een week of wat stijf en pijnlijk, maar dan is hij weer prima. Dan kun je er weer heel wat papieren mee stelen. Hele koffers vol. Schiet nou op... naar de wal!”
Van Busekom zei niets, legde zich op zijn zijde en begon langzaam naar de kant te zwemmen. Arie, die een roeiriem was kwijt geraakt, plaste met de andere terug naar de motorboot. Jan hees zich in de stuurkuip, drukte op de starter en hoorde de motor dreunend aanslaan. De hemel in het Oosten werd langzaam rose en boven hun hoofden was de lucht geelgroen. Arie bond de roeiboot, met mevrouw Straperli erin, achter de motorboot.
„Volle kracht achteruit,” zei hij. „Wrikken met het roer. Ik zal schommelen.”
Dertig seconden later schoot de boot los. Jan zette koers naar de haven van Ronduite.
„Zullen we eerst die tweede roeiboot nog ophalen?” „Ben je mal! Dan krijgen we wéér gevechten met Buikmans en die andere snaak. Het is welletjes geweest, vannacht. We zijn nu wéér kletsnat en we kunnen ons wéér gaan verkleden.”
Jan stond aan het roer. Arie dook de kajuit binnen en zag Straperli nog bewusteloos liggen met een buil op zijn hoofd, zo groot als een halve citroen. Arie trok een droog shortje aan, reikte Jan een droge broek en een trui en begon op voedsel te jagen. Hij merkte nu pas wat voor een waanzinnige honger hij had. Hij was juist bezig een blik Haust toast open te maken en kaas te snijden, toen Jan hem riep:
„Arie! Er staat daar een heel ontvangstcomité!” Arie klom de kajuit uit, de ene hand vol toast, een homp kaas in de andere. De zon was juist opgegaan en hing ergens achter Zwolle. Een kluitje mensen stond op de brug, wijzend en pratend. Twee mannen in uniform wachtten bij de schoeiing naast een vreemd uitziende figuur in paarse pyjamabroek en een broodzaag in de hand.
„Ha! Daar heb je mijn gestolen roeiboot!” riep een boer en rende langs de kant.
„Hier aanleggen!” beval de kleinste politieman. Arie keek Jan aan. Jan keek Arie aan. Zij zuchtten. Jan minderde gas. De boot pokkepokte rustig naar de houten kade.
„Wéér moeilijkheden met de politie,” zei Arie met een mond vol kaas. „Roeiboot gestolen.”
„Jas gestolen. Reisdeken gestolen.”
„Andersmans kleren aan. Jij bikt kaas die niet van jou is.”
„We hebben een gebonden vrouw bij ons. Handel in blanke slavinnen.”
De schroef sloeg achteruit. De motorboot gleed plat langs de schoeiing. De twee politiemannen liepen mee. „Hebben jullie geen meertouw?”
„Helaas neen,” zei Arie. „Dat hebben we stuk gesneden.”
Er ging een gezoem op onder de lieden op de brug. „Vernieling van andermans eigendommen,” zei Jan. De andere politieman keek naar de mast:
„En varen jullie zonder lichten?”
Arie klom boven op de kajuit, ging zitten en stak een dik been uit.
„Hou mijn been maar vast, dan loopt de boot niet weg. Doe me één lol: bel de politie in Den Bosch op, vraag naar inspecteur Rulmans of diens plaatsvervanger, doe hem de groeten van Arie Roos en zeg dat U Straperli en diens vrouw hebt gearresteerd.”
De beide politiemannen keken elkaar aan. Arie keek naar de gekke kunstschilder met baard, paarse pyjamabroek en broodzaag.
„Heb jij óók een varkensleren koffer gestolen?” vroeg Arie.
„Gek,” zei de ene agent tegen de andere. „Oók gek.” Arie zuchtte:
„Jan, doe jij het woord maar.”
„We hebben nog helemaal niemand gearresteerd,” legde de ene politieman uit.
„Dat kan ik niet helpen,” zei Arie. „Terwijl jullie rustig in bed lagen hebben wij het maar gedaan. De ene ligt in de boot en de andere in de roeiboot. Ga maar kijken en bel inspecteur Rulmans op.”
De agenten gingen kijken. Arie at brood met kaas. De schilder ging op de schoeiing zitten met de broodzaag in de hand en begon de zonsopgang te bestuderen. De Afghaanse windhond zat naast hem op de rand van de schoeiing, keek omlaag in de roeiboot, waarin zijn bazin: mevrouw Sonja Straperli lag en geeuwde. De politiemannen kwamen terug uit de kajuit en keken ietwat verbaasd.
„O ja, dat is waar,” zei Arie en hapte een brok van de homp kaas. „Onder het bed ligt een varkensleren koffer vol met papieren. Arresteer die alsjeblieft ook, want daar zal nog wel iemand naar komen informeren, denk ik.”
De politiemannen fronsten:
„Mogen wij nu eens weten wat dit allemaal te betekenen heeft?”
Arie haalde diep adem.
„Mijn naam is Arie Roos. Ik ben geboren te...”
Jan Prins keek op zijn horloge:
„Zullen we in de kajuit gaan zitten? Daar kunnen we koffie maken, want eer dit verhaal verteld is en opgeschreven, zijn de koeien al zes keer gemolken.” Zij gingen de kajuit binnen. Jan had de primus aangestoken en het ding snorde gezellig. Arie sneed een homp kaas af.
„Het verhaal begint,” zei hij. „Voor het Centraal Station in Utrecht... Wij hadden ons geld vergeten en wij waren erg, erg moe...”

EINDE

De verdere avonturen van Jan Prins, Arie Roos en Bob Evers leest U in het boek „Een motorboot voor een drijvend flesje” van dezelfde schrijver.