HOE KLETST MEN ZICH UIT EEN GEVANGENIS?

Het was bijna tien uur in de avond van een Amerikaanse septemberdag en die dag was behoorlijk heet geweest. In het cellenblok van het Hoofdpolitiebureau van Harrisburg, (de hoofdstad van de staat Pennsylvania) blies de luchtverversingsinstallatie koele, doge lucht over de zorgelijke voorhoofden van gekerkerde staatsburgers. Ergens, aan het einde van de loopgang tussen de reeksen traliedeuren, begon een neger zacht en melodieus te zingen. Jan Prins, een der twee enige Hollanders in het cachot, legde zijn handen om het koude staal van twee celspijlen en luisterde. De neger zong:

„One sunny day — in the month of May a burly bum came hiking . . .”

Het was zonder enige twijfel een neger, die daar zong. Alleen negers hadden zulke warme, smeuïge basstemmen. De zware, volle tonen, die in een brede borstkas schenen mee te dreunen, rolden door de lange, holle ruimte met het soort van prachtige galm die je ook kreeg bij het zingen in een badkamer.

„Oh . . . the buzzing of the bees
in the cigarette trees
in this land of milk and honey;
where the bulldogs all have rubber teeth
and a guy don't need no money.”
Het was een heel eenvoudige, grappige melodie, die Jan nog nooit eerder had gehoord. Ergens viel een tweede stem in — een bariton — en zuiver harmonisch rolden de woorden door de cellenruimte:

„The sugar cane grows ten feet tall near the Coke fountains;
the beds are big and the bugs are small in the Big Rock Candy Mountains . . .”

Jan liet de tralies los en wandelde naar een der bedden, waarop een tweede jongen lag, met een koptelefoon tegen de oren. Hij porde hem in de ribben:
„Hei, Bob! Luister eens...”
Bob lichtte de koptelefoon van één oor en vroeg korzelig: „Wat mot je?”
„Ken jij het lied dat die twee kerels daar zingen?” Bob luisterde gedurende twee maten en knorde:
„Sure. Heel oud Amerikaans liedje. Heet: »The Big Rock Candy Mountains”. Ideaal voor een Rock and Roll orkest. Snap niet dat die het nog niet ervoor gebruikt hebben. Het is de droom van een landloper, over een land waar de bulldogs rubber tanden hebben, de sigaretten aan de bomen groeien, waar geen gevangenissen bestaan en de fonteinen Coke spuiten. En lâ me nou met rust. Ik lig te luisteren naar Dave Brubeck.” Hij legde de schelp weer tegen zijn oor. Jan wandelde terug naar de traliedeur.

„In the Big Rock Candy Mountains . . .”

* * *

Dat deze neger, opgesloten in de politiecellen van Harrisburg, USA, dit speciale lied ging zingen, was zeker geen toeval. Menige tramp, hobo, aan-lager-wal-geraakte avonturier of dronken neger, bij de versleten kraag gegrepen in een der Harrisburgse straten had, nadat de stalen traliedeur achter hem was dichtgekletterd, eerst een tijdje met zijn ogen staan knipperen, om tenslotte verbijsterd op te merken:
„Nou . . . hier ken je voor je lol overwinteren.”
En inderdaad konden de cellen in het Harrisburgse politiebureau gelden als super-modellen voor het menslievend in het cachot slingeren van al wat, volgens de politie, in een stad niet onbeheerd los behoort te lopen. De tralies waren van glimmend, vlekvrij staal; de vloer en de wanden bestonden uit glanzende tegels van een kalmerende lichtblauwe tint; elke cel had een eigen WC met een keurig plastic schuifgordijn ervoor; de bedden waren van geperst plastic met schuimrubber matrassen en boven elk bed prijkte een vierdubbel stopcontact met koptelefoon waardoor men vier verschillende radio-programma's kon beluisteren. Het enige vervelende bleef natuurlijk, dat dit cellenblok niet alleen zeer zindelijk, maar tevens buitengemeen solide was geconstrueerd. De zo smetteloos uitziende tralies waren van een gehard staal dat zelfs het fijnste ijzerzaagje machteloos deed knarsetanden. Voorts bestonden de aparte cellen niet uit bakstenen hokken, zoals in ouderwetse norren, maar uit vakken van rechtopstaande tralies zodat men in de lengte door een gehele reeks cellen tegelijk heen kon kijken, hetgeen het stiekem graven van tunnels en dergelijke grollen tot een min of meer publiek vermaak zou stempelen. Maar afgezien van deze geringe bezwaren was aan het geestelijk en lichamelijk welzijn der opgeslotenen alle aandacht besteed, en daarvan konden thans de heren Jan Prins (Nederlander), Arie Roos (Nederlander) en Robert Evers (Amerikaan) met volle teugen profiteren. De smalle loopgang tussen de twee rijen traliecellen, bijvoorbeeld, was bekleed met een dikke laag rubber, zodat de politielaarzen niet vele malen in de nacht de gehuisvesten wekten, telkens als er nieuwe gasten werden binnengebracht. Nergens ter wereld werd iemand menslievender van zijn vrijheid beroofd dan in Harrisburg, Pennsylvania.
Jan Prins, nu ruggelings tegen de traliedeur leunend, merkte schamper op:
„Het lijkt wel of het hele zaakje hier onder permanent
-toezicht staat van een dikbetaalde Commissie voor de Rechten van de Mens van de Verenigde Naties.”
Er kwam geen antwoord. De negers waren met zingen opgehouden. Jans beide celgenoten lagen nog steeds op hun rug, met de koptelefoons op: aandachtig luisterend. Maar Jan was daar te onrustig voor (en om zeer goede redenen!). Hij duwde de handen diep en nors in zijn broekzakken en begon de lichtblauwe tegelvloer rond te benen, tot hij ten laatste staan bleef voor het keurig in een plastic hoes geschoven, getypte Gevangenisreglement, dat hij nu voor de tweede maal begon te bestuderen:

Cellen-Reglement

Hoofdbureau van Politie - Harrisburg - Penna.

a. In deze cellen verblijven alléén personen; verdacht van overtredingen en/of misdrijven, en nog niet veroordeeld. De behandeling is dienovereenkomstig.

b. Celbewoners mogen hun eigen kleding dragen, doch dienen, tegen behoorlijk ontvangstbewijs, in bewaring af te geven:
1. Wapens van elke aard, benevens voorwerpen die als

zodanig kunnen worden gebruikt. (Moersleutels, messen etc.)
2. Alcoholische dranken.
3. Geld en duidelijk geldswaardige voorwerpen zoals gouden horloges, juwelen etc.
4. Alle andere voorwerpen welke door de politie worden beschouwd als vermoedelijk bewijsmateriaal en als zodanig dan in beslag worden genomen.
c. Gratis maaltijden worden verstrekt te 8.00, 13.00 en
18.00 uur. Celbewoners kunnen voor eigen rekening
maaltijden (op deze tijden) uit een restaurant laten komen. Dit moet men des ochtends te 7 uur opgeven aan de wachtcommandant. Formulieren hiervoor zijn in de cellen aanwezig.
d. Roken is toegestaan. Aanvullende rookwaren kunnen worden gekocht aan de cantinewagen welke elke dag te 12.00 en 20.00 uur door de gang rijdt.
e. Aan elke celbewoner worden lakens en dekens verstrekt.
f. Beschadigingen van gemeente-eigendommen worden geverbaliseerd en bestraft als zijnde moedwillige vernieling.
g. De hoofdlichten branden van 6.00 tot 22.00. Gedurende de andere tijden is een spaarverlichting in bedrijf.
h. Andere radioprogramma's dan die op de vier aanwezige lijnen zijn niet beschikbaar.
i. Elke celbewoner heeft recht op Plke ochtend scheren; verplicht is het nemen van een stortbad. Dit geschiedt in volgorde van celnummers — spoedgevallen uitgezonderd.
j. Kranten, tijdschriften enz. kun. . .

De stem van Bob Evers riep luid achter hem:
„Heidaar! Ben je dat reglement van buiten aan het leren?” Jan keerde zich om. Het Dave Brubeck-programma was blijkbaar afgelopen, want Bob en de dikke, roodharige Arie Roos lagen beiden naar hem te kijken, met de handen onder hun hoofden. De koptelefoons hingen weer netjes aan hun haakjes tegen de wand.
„Ik?” ,herhaalde Jan knorrig, tegen een denkbeeldig steentje op de vloer schoppend. „ Ik stond wat te piekeren.” „Dáár schiet je ook niet mee op, Jantje”, verklaarde Bob. „Daar zou ik nou eindelijk maar eens mee ophouden.” Jan schopte nijdig naar een tweede niet-bestaand keitje op de tegelvloer.
„Ik heb zo reusachtig de pee in, omdat ik zo stom gedaan heb met die De Soto. Jullie zeggen vaak, dat ik eigenwijs ben, en soms ben ik dat ook wel. Heus wel. Maar nu wil ik ruiterlijk toegeven, dat ik natuurlijk mijn mond dicht had moeten houden en liever die honderd dollars onderpand betalen.”
Arie zei sussend:
„Zoet nou maar, Jan, zoet maar. Eet je niet inwendig op van wroeging. We doen allemáál wel eens iets stoms.” Hij rees overeind en ging rechtop op de rand van zijn bed zitten. „De toekomst is belangrijker dan de voltooid verleden tijd.”
„Precies”, zei Bob, met een enorme geeuw. „We weten waardoor we hier terecht zijn gekomen. Maar hoe komen we er weer uit?”
Arie frommelde in een zak van zijn broek, haalde er een verkreukt kranteknipsel uit, streek dat min of meer glad, en begon vóór te lezen, na de inleidende opmerking: „Misschien dat dit jullie hoofden een beetje opfrist!”

BERUCHT JUWELENDIEF GEARRESTEERD

Buit van Kwart Miljoen Dollar nog Zoek
Bijziendheid deed hem Tegen Lamp Lopen

Plotselinge opschudding heerste gistermiddag te omstreeks halfvier in het midden van Market Street, toen drie politieauto's met jankende sirenes tot stilstand kwamen voor de drugstore van de heer Johns en de binnenstormende agenten en rechercheurs daar niets gevaarlijkers aantroffen dan de verschrikte heer Johns zelf, die, volgens verklaringen van zijn medewinkeliers, nog geen vlieg kwaad zou doen, behalve door de verkoop van insektenpoeder en vliegenvangers.
Het schijnt dat de politie vlak tevoren een tip had ontvangen, volgens welke op dat tijdstip in de betrokken drugstore een ontmoeting plaats vond tussen „Specs” Harry Hildebrant, een der geraffineerdste en bekendste juwelendieven van het Amerikaanse vasteland, en een particuliere detective hier ter stede. Naar wij verder vernemen, vermoedde de politie reeds lang dat „Specs” Hildebrant de dader is van de geruchtmakende inbraak in het kapitale huis van de bankier C. W. Praed, bij welke gelegenheid uit de brandkast voor ongeveer een kwart miljoen dollars aan juwelen werd gestolen, waarbij o.a. de befaamde „Corroni”-smaragd die eens het eigendom is geweest van Josephine de Beauharnais, de echtgenote van Napoleon.
Als voor dergelijke grote bedragen aan juwelen is gestolen, waarbij het dikwijls moeilijk voor de dief wordt beroemde stukken voor contant geld van de hand te doen, komt het vaak voor, dat de dader in contact treedt met een „vertrouwensman”, meestal een particuliere detective, die op zijn beurt weer in verbinding treedt met de verzekeringsmaatschappij die de door de diefstal geleden schade zou moeten vergoeden, in dit geval dus een kwart miljoen dollars als de juwelen niet weer terecht komen.
Nu biedt de dief in dergelijke gevallen de juwelen, via de tussenpersoon, aan de verzekeringsmaatschappij te koop aan voor bijvoorbeeld éénhonderdduizend dollars. Gaat de verzekeringsmaatschappij op dat voorstel in, dan betaalt zij 100.000 dollars aan de dief in plaats van 250.000 dollars aan de bestolene, en bespaart op deze wijze dus 150.000 dollars. De bestolen persoon krijgt zijn juwelen terug en heeft dus geen schade geleden. De dief zelf krijgt op die manier, dus zonder veel risico, éénhonderdduizend dollars in handen, hetgeen zeker méér is dan een heler (die immers die juwelen uit hun zetting zou moeten breken enz.) ervoor kan bieden. Een dergelijke regeling is dus voor alle betrokken personen voordelig, ook voor de tussenpersoon, die van de verzekeringsmaatschappij een percentage krijgt van de bespaarde som.
Het is vanzelfsprekend dat een dergelijke handelwijze in strijd is met de wet; immers, hier is sprake van hulpverlening aan een misdadiger en belemmering van de politie bij de uitoefening van tiaar taak. Toen dan ook de politie de tip kreeg dat in genoemde drugstore een particuliere detective een bijeenkomst had met de vermoedelijke dief van de Praed-juwelen, (hoewel de politie tot dusver niet heeft kunnen bewijzen, dat „Specs” Hildebrant de dader van die inbraak is geweest) bij welke gelegenheid de juwelen zouden worden ingeruild tegen een overeengekomen bedrag aan geld, haastte zij zich naar het opgegeven adres. De tip kwam zo laat binnen, dat een snelle overval de enige mogelijkheid was, doch toen de politiemannen de drugstore binnenstormden, waren de vogels juist gevlogen. „Vlak vóór de aankomst der politie”, aldus verklaarde de heer Johns, „werd de betrokken detective opgebeld en blijkbaar telefonisch gewaarschuwd, want vlak daarna stoven beide mannen de deur uit.” Het schijnt dus, dat niet alleen de dief iemand heeft die bereid is hem te verraden, maar dat ook bij de politie iemand schuilt, die er prijs op stelt de dief tijdig voor een overval op zijn hoede te doen zijn. Dit lijkt ons een vreemde stand van zaken, die een nader onderzoek wettigt.
Onmiddellijk nadat de drugstore verlaten was aangetroffen, werd Market Street door patrouilles agenten afgezocht, terwijl per radio een oproep werd gezonden aan alle posten, om terdege uit te kijken naar iemand met het signalement van „Specs” Hildebrant, die gekleed zou zijn in regenjas en slappe hoed, en voorzien was van een bril met bijzonder dikke glazen. „Specs” is bijzonder bijziende, en juist deze eigenschap schijnt het te zijn geweest, die hem later op die zelfde middag noodlottig is geworden. Hij moet zich enige tijd in de onmiddellijke nabijheid van de drugstore hebben schuil gehouden, want te ongeveer half zes bevond hij zich op het kruispunt van Market Street met Quaker Boulevard, maar zonder hoed en regenjas.
Om niet herkend te worden, had hij hoed en regenjas achtergelaten in een Chinees restaurant in een zijstraat, waar hij een kom soep was gaan eten. Om elke herkenning te voorkomen schijnt hij bij het verlaten van het restaurant ook zijn bril te hebben afgezet en dat maakte het hem onmogelijk, op dat drukke uur bij het kruispunt over te steken. Zijn schutterig gedoe trok de aandacht van een patrouillerend agent, maar „Specs” zelf zag de agent niet. Toen hij twee tellen lang even zijn bril opzette om te kijken, of hij veilig over kon steken, liep hij tegen de lamp en werd ter plaatse gearresteerd.
Hoewel de politie, op goede gronden, ervan overtuigd is, dat de juwelendief tijdens zijn bezoek aan de drugstore de edelstenen bij zich moet hebben gehad, vermoedelijk in een leren etui met ritssluiting, zoals b.v. een scheeretui, kon men bij zijn arrestatie niets op hem vinden. Men vermoedt, dat hij de buit haastig ergens heeft verstopt, nadat hij de politie-sirenes had horen naderen. . .”

Arie liet het kranteknipsel zakken en keek op naar zijn vriend Jan, die het hele verhaal had aangehoord, somber ruggelings tegen het traliehek leunend, en nu opmerkte: „Jawel, dikke. Wij zaten toevallig in diezelfde drugstore een coke'je te drinken, toen die twee kerels werden gewaarschuwd en de deur uitstoven. Wij gingen achter ze aan en kwamen erachter dat „Specs” Hildebrant dat husje dure juwelen had verstopt in de doortrekbak van een der WC's op de warenhuis-expeditie. Helaas ontdekten we dat enkele uren te laat, want vóór dat wij ze daar konden uithalen, waren ze al gevonden door een der monteurs van dat warenhuis en die verstopte ze weer inderhaast in een van de honderden voor verzending gereedstaande pakketten. Op die manier kwamen de juwelen in een expeditieauto terecht en het resultaat van die hele grap was nu, dat wij met zijn drieën, plus een stelletje bandieten van Johnny Dalmonte, plus detective Hubary en Hildebrant zelf achter de expeditieauto aan gingen jagen en elkaar gisteren de hele dag dwars zaten. Dat weten we. We weten óók dat we het zo slim gedaan hebben, dat we nu in deze gevangenis zitten. Het enige wat we niet weten, is hoe we er weer uit moeten komen zonder te verraden waar het om gáát. Want dan is de lol eraf.”
„Precies”, knikte Bob. „Dáár draait alles om. Want de politie weet niet, waar die juwelen ergens zijn. En die zou ze best willen achterhalen, niet alleen om Hildebrant feestelijk achter de tralies te kunnen smakken, maar bovendien, omdat er in ieder geval een officiële beloning is uitgeloofd van tien procent voor iedereen die de juwelen terugbrengt. En die wil de politie bést verdienen, al was het alleen maar om er de cantinekas mee te spekken. Tien procent van 250.000 dollars is een kleine honderdduizend gulden. Kun je een boef voor arresteren. Loont de slijtage aan de handboeien.”
Arie lag nadenkend te fluiten en Jan begon zenuwachtig door de cel heen en weer te lopen.
„Dát is nu juist het lamme van de hele zaak. Als we die juwelen willen achterhalen om de beloning te verdienen, moeten we toch beginnen met hier uit te komen. Maar . . . hoe kunnen we loskomen zonder uit te leggen dat wij jacht maken op de gestolen juwelen?” Hij wendde zich half om en gaf zijn dikke vriend Roos een por. „Hei — jij hebt altijd van die onverwacht-lepe invallen. Weet jij er niks op?” „Jazeker”, zei dikke Arie nadenkend. „Als je maar goed in je hoofd houdt wat er precies gebeurd is op de weg naar Cooper's Valley, krijgen we best een verhaal in elkaar gedraaid waar de politie intrapt.”
Jan keerde zich met een ruk naar hem toe.
„Méén je dat, dikke, of is het maar bluf?”
Arie ging overeind zitten, met zijn handen loshangend tussen zijn mollige knieën.
„Vertel jij eerst nog eens, ordelijk, wát er precies gebeurd is en hóé het gebeurde.”
Jan krabde zijn achterhoofd, zette één hand tegen de wand en begon langzaam, goed zijn geheugen raadplegend: „Wij met zijn drieën volgden die besteltruck van het warenhuis in de Buick van Bobs vader. Want we wisten natuurlijk niet in wélk pakket de juwelen waren verstopt en waar die pakketten precies zouden worden besteld. Het eerste adres waar zo'n pak werd afgeleverd, was in een klein plaatsje, genaamd Cooper's Valley. Daar werd op een verjaardagsfeestje een cadeau besteld, bestaande uit een tennisracket plus wat tennisballen. Maar géén juwelen. Dat werd gecontroleerd door dikke Arie. Maar die moest daarna achterblijven in Cooper's Valley en wachten op een telefoontje van ons, want wij bleven intussen in de Buick de bestelwagen volgen, zonder te weten wat zijn volgende besteladres zou zijn.”
„Juist”, zei Bob. „En daarna kwamen Jan en ik op het geniale denkbeeld, dat de chauffeur van die truck natuurlijk een pak bestelbonnen met alle besteladressen in zijn dashboardkastje had liggen.”
Jan zei korzelig:
„Vertel jij nou of vertel ik?”
Bob wuifde met de hand:
„O.K. Vertel jij maar.”
Jan vervolgde:
„Als we dus die adressen op de een of andere manier konden overschrijven, hoefden we niet domweg achter die truck aan te blijven rijden, want zoiets zou op de duur natuurlijk in de gaten gaan lopen. Dus Bob en ik kienen een plan uit om die bestelbonnen te pakken te krijgen. Op een verlaten stuk van de weg naar Cooper's Valley maken we een lichte aanrijding achter tegen die truck. De radiator van onze Buick kraakt in elkaar, maar de truck stopt en de chauffeur ervan komt briesend van woede naar achteren rennen. Ik duik meteen zijn cabine in, snaai dat pak bestelbonnen weg, duik in het hoge graan langs de weg en begin meteen haastig al die adressen over te schrijven.” Jan klopte op zijn borstzak. „Die heb ik nu hier — in mijn notitieboekje.”
Bob viel hem in de rede:
„Nu moet ik het volgende stukje vertellen: ik garandeer de chauffeur dat alle schade door de verzekering zal worden betaald. We halen er politie bij, er wordt een kort proces-verbaal opgemaakt en politie plus vrachtauto rijden weg. Maar ik sta daar met een Buick waarvan de radiator lek is. Ik ga dus op weg om een takelwagen op te halen en een andere auto te huren. Tot zover niets aan de hand.” Nu nam Jan het weer over:
„Op dat moment staat er dus op de weg alleen nog onze lege Buick met een lekke radiator. Ik zit onzichtbaar verscholen in het hoge koren langs de weg. En nu gaat het spannend worden. Na een poosje zie ik plotseling die besteltruck van het warenhuis terug komen rijden en vlakbij onze Buick stoppen. Ik snap metéén dat die chauffeur zijn bestelbonnen heeft gemist en is teruggereden om ze te zoeken. Dit lijkt me een prachtkans om die bonnen weer terug te leggen in zijn cabine. Ik rijs dus voorzichtig tussen de korenhalmen overeind, maar op dat moment komt een donkere, gesloten De Soto aansuizen en stopt eveneens bij de Buick. Er stappen twee kerels uit met slappe hoeden op, die de totaal verblufte chauffeur bewusteloos slaan en hem achter in zijn eigen besteltruck opbergen. Eén van de kerels klimt bij hem naar binnen en begint de pakketten uit elkaar te scheuren. Het wordt mij natuurlijk duidelijk, dat nog andere lieden in de gaten hebben gekregen, dat er juwelen verstopt zitten in een van die pakken. Ik krijg een staaf gereedschap te pakken en mep daarmee boef nummer twee, die op de uitkijk is blijven staan, buiten westen. Daarna neem ik zijn pistool over, maar op dat moment springt nummer twee naar buiten om even met zijn maat te praten en dáár begint de herrie. Die boef en ik staan ieder aan één kant van de bestelwagen en schieten er onderdoor op elkaars benen. In de verte nadert een onbekende luxe auto. Ik krijg het te benauwd, ren als een haas naar de leegstaande De Soto van de bandieten, spring erin en rijd er als een dolle vandoor. Ik krijg nog een schot na, dat door de achterruit naar binnen piert en door de voorruit weer naar buiten. In Cooper's Valley tref ik Arie, die daar nog zat te wachten.”
De dikke Arie knorde instemmend.
„Precies. En nu komt de mop waar alles om draait: de bandiet, die Jan op de weg nog een kogel achterna zond, heeft precies gedaan of hij de bestuurder was van de besteltruck en door Jan was overvallen. Hij stuurde dus de man in die toevallig passerende luxe auto naar Cooper's Valley om daar de politie te waarschuwen. Intussen maakte hijzelf dat hij wegkwam. Maar het resultaat van die grap was nu, dat bij de politie van Cooper's Valley die De Soto gesignaleerd stond als de wagen waarin een jeugdige gangster was ontsnapt. De gangster Jan Prins zette de wagen stilletjes in een rustig zijstraatje en ging onschuldig bij mij in een cafetaria zitten, wachtend op een telefoontje van vriend Bob. Toen dat telefoontje eindelijk kwam en we dus snel weer een auto moesten hebben, draafde Jan naar een garage en huurde daar een open Pontiac. Maar de sukkel gaf daar nota bene uit zuinigheid in plaats van honderd dollar onderpand de papieren en de sleuteltjes van die bij de politie gezochte De Soto af!” Jan hield zijn hoofd met beide handen vast en kreunde dof. „Ik hèb toch al gezegd dat ik daar vreselijk stom mee heb gedaan? Hou er nou over op.”
-Arie ging onverstoorbaar verder:
„De garagehouder hoorde kort daarna van de politie dat er een De Soto werd gezocht. . . en Jans De Soto vertoonde twee kogelgaten! Dáár had je de poppen aan het dansen! Het allerergste is natuurlijk dat wij, toen we in die Pontiac werden aangehouden, twee vuurwapens bij ons hadden. En hóé kletsen we ons nu uit deze prachtige knoop?” „Tja”, zei Bob even later. „Onder geen enkele voorwaarde moeten we natuurlijk de heren van de politie hier iets over die juwelen vertellen.”
„Dàt staat vast!” stemde Jan vastberaden in.

„Best”, ging Bob voort. „Maar als we niet héél gauw hier uit komen, kunnen we ze het net zo goed wèl vertellen, anders zijn intussen alle pakken uit die besteltruck op hun adressen afgeleverd en de een of ander heeft dan die juwelen al wel gevonden. En wij kunnen fluiten naar onze beloning.”
Arie vatte het gehele probleem samen:
„Het komt erop neer, een verhaal op te hangen dat klopt als een bus, waardoor we gauw hier uit komen, en zonder dat we de aandacht hoeven te vestigen op die besteltruck.” „Onmogelijk”, verklaarde Jan, plotseling het hoofd heffend. „De politie in Cooper's Valley is overtuigd, dat er een overval op een besteltruck van het warenhuis „The Galleries” is gedaan door een jonge bandiet van mijn leeftijd, die in een De Soto reed en daarin ook is weggevlucht. Maar de enige die kan verklaren dat het niet zo is, is de echte chauffeur van de besteltruck. Bovendien moet ik gaan bewijzen dat het pistool in mijn zak door mij veroverd werd op een bandiet en dat kan ik niet, want ik weet niet eens wie die bandiet was . . . Zie je niet hoe hopeloos ingewikkeld het allemaal is?”
„Als de waarheid te ingewikkeld is”, verklaarde Roos, „dan moeten we een verhaal in mekaar draaien dat verzonnen is, maar dat wèl klopt.”
„Best, dikke. Weet jíj er een?”
Doch de dikke, sproetige Roos, die anders in een achteloze handomdraai de meest geniale kletsverhalen in elkaar toverde, zat nu zorgelijk op een nagel te kluiven. Ten laatste zei hij
„We kunnen onmogelijk alle schuld op een paar ons onbekende bandieten gooien. Want wáárom is Jan dan niet meteen naar de politie gelopen met die De Soto en zijn veroverde pistolen?”
„Precies”, zei Bob. „Dat zit zo scheef als wat.”
Jan hief het hoofd en opperde:
„Hei, zeg, kunnen we niet beweren dat het onze De Soto was?”
Bob maakte een spottend geluid, met los op elkaar liggende lippen.
„En waar komen dan die twee pistolen vandaan? En dat kogelgat in de auto? En bovendien kunnen ze meteen controleren dat die De Soto op iemand anders zijn naam staat.”
„Konden we de waarheid maar vertellen, dan was het zó opgelost.”
„Uitgesloten. Politie pikt juwelen en wij zitten ernaast.” „Als ze ons hier vasthouden, zitten we er in elk geval naast.”
Bob vroeg hoopvol:
„Zie jij er geen gat in, Arie?”
De slimme dikkerd schudde mismoedig het hoofd: „Geen schijn van schaduw van een gat.”
En op dat trieste moment opperde Jan bedachtzaam: „Maar luister eens, wat hebben jullie er eigenlijk mee te maken?”
Zijn beide vrienden leunden voorover en keken hem in het schemerige licht met enige bevreemding aan.
„Nou, nogal het een en ander, zou ik zeggen.”
Jan antwoordde heftig:
„Helemaal niet! Dat arrestatiebevel gaat alléén over mij. Over iemand die reed in een De Soto met een kogelgat. Niemand weet van jullie aandeel in het geval iets af. Jullie zaten toevallig in de Pontiac toen die werd aangehouden.” Bob zei spottend:
„Behalve dan toch dat ik een geladen pistool in mijn zak had.”
„En is dat alles? Is dat zo erg? Jij bent Amerikaan. Je kunt zeggen dat het jouw eigen pistool is. Daar krijg je hoogstens een boete voor omdat je geen vergunning hebt.” Jan begon hoe langer hoe geestdriftiger te spreken: „Jullie moeten gewoon van niets weten en ik hou van mijn kant vol dat jullie er niets mee te maken hebben.”
„En wat is de bedoeling van die lol?”
„Simpelweg dat ze mij vasthouden en jullie laten gaan.” Er viel een pauze in het gesprek. De negers aan het einde van het cellenblok lagen in de schemering zacht te neuriën . . . de „Basin Street Blues”.
„Dus . . . jij wou je voor ons opofferen?”
„Gebruik nou niet van die dramatische kreten. Het klinkt zo vettig. Wie praat er nou over offeren?”
„Daar komt het toch op neer.”
„Zeur niet. Jullie moeten zo snel mogelijk achter die juwelen aan.”
„Ja. Maar om jou hier nou te laten roesten. . .”
„Het is toch ook mijn suffe schuld dat we hier terecht zijn gekomen?”
Weer een stilte. Die werd tenslotte door Bob verbroken: „Hoe je 't ook bekijkt, Arie, het is waarschijnlijk de enige manier om de boel nog te redden.”
Arie verklaarde, met voor zijn doen ongewone koppigheid: „Toch vind ik 't maar raar om alles op Jan zijn nek te schuiven, zodat wij vrij naar buiten kunnen wandelen.” Jan barstte ongeduldig los:
„Bekijk 't nou eens van mijn kant, dikke rinoceros!” „Sssst! Niet zo luid, ezel!”
Jan matigde zijn stemgeluid een beetje.
„Als we hier stoer met zijn drieën blijven zitten hokken, kunnen we die juwelen plus de beloning wel goeiedag kussen. Dan verdien ik geen sou en jullie geen cent. Blijf ik hier echter koppig zitten, dan krijgen jullie de kans om de zaak nog te redden. Lukt dat, dan verdien ik mijn aandeel, oftewel 30.000 gulden. Wil ik best een paar dagen voor brommen. Kan ik wat achterstallige slaap inhalen. Het is hier best uit te houden.”
Bob verklaarde op kalme toon:
„Hij heeft gelijk, Arie.”
„Ja!” erkende de dikke korzelig. „Natuurlijk heeft hij gelijk. Ik kan me zijn standpunt indenken. Om 30.000 pop te verdienen, ging ik ook een weekje brommen. Als het maar bij een weekje blíjft. Het praktische punt is alleen: hoe, kletsen wij ons eruit en Jan niet al te ver erin?” Bob zei haastig:
„Luister! De politie weet zo goed als niets. Tenminste niets van alles wat er achter zit. De bestuurder van de besteltruck weet het zelfs niet en die práát niet eens meer over wat er vanmiddag gebeurd is. Er moet toch een áánklacht worden gedaan, voor ze Jan iets kunnen maken. Iemand moet hem bijvoorbeeld beschuldigen van diefstal van een auto. Die bandieten van de De Soto kijken wel uit. De bestuurder van de truck zegt ook niets. Wat willen ze Jan nou ten laste leggen?”
„Verdikkie, ja!” zei Arie en stond van het bed op. „Dat is zo. Maar ze vertrouwen het zaakje natuurlijk op geen stukken na.”
De dikkerd begon nu opgewonden en hard nadenkend langs zijn bed heen en weer te lopen. Jan boog zich voorover en praatte snel:
„Het verhaal zie ik al groeien: wij gingen vanmiddag met zijn drieën gezellig toeren in de Buick van Bobs vader. We zaten wat lol te trappen en Bob reed met zijn suffe gezicht achter tegen die besteltruck op. Radiator van de Buick lek. Klopt allemaal met de feiten. Niet?”
„Klopt.”
Jan ging door:
„Arie plus Bob gaan een takelwagen halen. Ik blijf alleen achter met de besteltruck en de kapotte Buick. En toen is er een De Soto komen aanrijden en van wat er verder gebeurde, weten jullie niets.”
„Maar dát gaat de politie jou vragen.”
„Laat ze maar vragen. Elke verdachte heeft het recht om te zwijgen.”
Dikke Arie stond stil voor het bed, keek zijn vriend Jan even strak aan en legde dan een dikke vinger tegen diens borstkas.
„Ik hèb het. Het kàn lukken, maar alles hangt ervan af of we goed komedie spelen. Jij hoeft alleen maar zenuwachtig en verward te doen. Dat is een rol die jou prima ligt, want goed kletsen heb je nooit gekund.”
„Dat klopt”, gaf Jan ruiterlijk toe.
Bob, naast hem, grinnikte. Het was maar al te waar. Zo geniaal als Arie was in het uit-de-duim-zuigen van verzinsels die als zoete koek werden geslikt, zo stom was Jan daarin. Hij kletste zich altijd binnen dertig seconden muurvast als hij moest gaan liegen. Dat wist Jan zelf deksels goed.
„Je hoeft bij het verhoor alleen maar jezelf te spelen”, zei Arie. „Wees zenuwachtig. Wees verward. Weiger koppig iets te zeggen. Houd vol dat wij er niets mee te maken hebben. Speel die komedie goed en. . .”
Een felle lichtbaan viel in de lengte door het cellenblok, over de rubbergangloper, toen de deur naar 't wachtlokaal openzwaaide. Een agent van politie, met een bos sleutels in de hand, kwam naar hun cel toe, stak een sleutel in het slot en zei door het traliewerk:
„De inspecteur van dienst is juist binnengekomen. Die wil jullie spreken.”
De traliedeur zwaaide open en de drie jongens wandelden naar buiten. Bob gaf Jan een por in diens ribben en siste: „Dàt is een bof! Ik dacht dat ze ons morgenvroeg pas zouden gaan verhoren.”

* * *
De bruin en geel geverfde besteltruck, waarop die gehele dag volijverig jacht was gemaakt, daverde intussen zuidwaarts door de met neon vrolijk verlichte buitenwijken van Harrisburg. In de cabine zaten de twee chauffeurs, in volslagen onwetendheid van de rijke buit die zij in een der pakken met zich mee voerden. Kettering, die de truck van Pittsburgh af had bestuurd, en die in de loop van de dag al een machtige hoop hinderlijke en onverklaarbare narigheden had beleefd, zat zwijgend scheef tegen het rechterportier gezakt, af en toe zuigend aan zijn sigaret. Zijn maat, met wie hij de rest van de tocht zou gaan afleggen, en die vief rechtop aan het stuur zat, was een opgewekte jonge knaap met krullend blond haar die een hoop plezier scheen te hebben in het leven en de eerste tien minuten van de tocht door de Harrisburgse straten aan één stuk door en luidkeels zat te vertellen over een kippenfarm die hij zou gaan beginnen, zogauw hij genoeg geld bij elkaar had gespaard benevens een vrouw om de eieren te rapen, ze in te pakken, en meer van die klusjes.

„Want zonder een vrouw hoef je er niet aan te beginnen”, legde de jonge chauffeur uit. „Je kunt mooie hokken laten bouwen en een pakhuis vol kippenvoer kopen en de mooiste kippen en hanen die er te krijgen zijn, maar als je dat allemaal hebt mot je ook nog een goeie vrouw opscharrelen. En dan kun je gaan draaien.”
„Hm”, zei Kettering knorrig. „En kun je daar niet een jong knechtje voor huren?”
„Nee”, verklaarde de chauffeur, terugschakelend voor een zijstraat en afremmend op de motorcompressie. „Want een jong knechtje moet je loon betalen en een vrouw niet. Snap je? En een vrouw wast je hemden voor je en dat spaart een wasserij uit. Een knechtje mot je de kost geven en een vrouw óók. En die eet niet meer dan een jong knechtje.”
„Maar je moet kleren voor haar kopen”, wees Kettering. „En dat hoef je voor een knechie niet.”
De opgewekte krulhaar lachte slim.
„Dát is 'm nou juist de kneep. Je moet een vrouw zoeken die een kast vol kleren heeft als ze trouwt. Dan hoef je het eerste jaar niks bij te kopen en na een jaar of twee kan het er wel af. Snap je?'
Kettering verklaarde grommend dat hij niet getrouwd was en dat hij ook geen zin had om zich al die soesah met een vrouw aan te halen, zelfs al kon hij van kippen schatrijk worden. En toen waren zij Harrisburg uit en de open weg lag vóór hen . . . met aan het einde ervan de eerste pleisterplaats op hun nachtelijke rit: Philadelphia.
„Luister eens, Bill”, zei Kettering. „We hebben een verdraaid vervelend karweitje voor de boeg!”
Bill keek snel even opzij.
„Karweitje? Wat bedoel je?”
Kettering draaide het rechterraampje wat naar beneden en gooide een halfopgerookte sigaret naar buiten. „Ik ben vanmiddag overvallen door een stel wegbandieten en die hebben achterin een verschrikkelijke rommel gemaakt. Allerlei pakken uit elkaar gescheurd en zo.” „Wàt vertel je me nou? Waar gebeurde dat?”
„Op de zijweg naar Cooper's Valley.” Kettering ging wat meer rechtop zitten. „Ik heb er later over nagedacht, maar hoe meer ik erover piekerde, hoe minder ik ervan snapte. Ik lever één bestelling af op een landhuis in Cooper's Valley en rijd terug. Een hele tijd later wil ik een flesje coke gaan drinken, met meteen het idee in mijn hoofd dat ik mijn bestelbonnen nog eens naloop om de adressen op volgorde te leggen. En al mijn bonnen zijn weg.”
De jonge chauffeur stuurde de truck om een langzamer rijdende dubbele tankwagen heen, die elektrische lampjes overal langs de omtrekken had zitten, als een soort van rijdende kerstboom.
„Ergens laten liggen?”
„Dat dacht ik natuurlijk ook. Maar toen ik terug kwam uit Cooper's Valley was ik van achteren aangereden door een jonge snotneus met een Buick. Daar kwam de verkeerspolitie bij te pas, die ik natuurlijk mijn papieren moest laten zien. Ik dacht dat ik, in de verwarring, dat pak bestelbonnen misschien uit mijn dashboardkastje had gehaald en op de motorkap of een treeplank gelegd, of iets dergelijks. Dus ik rijd metéén terug naar de plaats van de aanrijding en daar staat nog steeds die verlaten Buick, want de radiator ervan was door de aanrijding lek geraakt. Ik stop daar, begin in het rond te kijken en ben daar net mee bezig, als een grote donkere De Soto aan komt suizen en vlak achter de Buick stopt. Die kerels had ik die middag al eerder gezien, maar dat doet er nou niet toe. Ze stappen uit en wandelen op me af. Voor ik weet wat er gebeurt, geeft één van hen me met een zwaar ding een klap op mijn kop en het volgende wat ik weet is, dat ik bij mijn positieven kom achter in mijn eigen truck.”
„Deze zelfde wagen dus?”
„Ja, natuurlijk. Maar toen stond hij nog stil; op dezelfde plaats. En nou komt het volslagen idiote. Ik lig daar dus in het halfdonker met een buil op mijn kop. . .”
„Waarom halfdonker?”
„Alleen het lichtje binnenin brandde en ik lag zowat helemaal bedolven onder losgescheurd pakpapier. Er had iemand in die wagen zitten rommelen terwijl ik bewusteloos was. Ik lig daar dus halfsuf bij te komen met die buil op mijn kop, en ik hoor buiten schoten knallen.” „Pistoolschoten, bedoel je?”
Kettering snauwde korzelig:
„Ja, wat dacht je? Dat ze met zure bommen schoten? Nou moet je weten dat een van de achterdeuren open stond. Het geschiet houdt op. Ik houd me koest, want wat moet ik halfsuf beginnen tegen kerels met vuurwapens?” „Ja, allicht. Ga door. . .”
„Nou komt het allergekste: ik hoor een auto wegrijden en wéér een schot. Het laatste. En daarna komt een van die twee kerels die me heeft overvallen aansjouwen met zijn maat. Die heeft blijkbaar óók een klap op zijn kop gekregen, want die kan nauwelijks „pap” zeggen. Hij wordt bij mij naar binnen gehesen, tussen de pakken neergesmeten en de deuren smakken dicht. Drie seconden later rijdt de truck weg.”
Bill, de medechauffeur, begon van louter verbazing wat langzamer te rijden.
„Dus jij lag daar binnen samen met die andere bandiet?” „Precies. Maar tegen die tijd ben ìk al aardig weer bij mijn positieven, en hij nog niet zo erg. Ik krabbel dus overeind tussen al dat losse papier, grijp hem van achteren beet en houd een beetje zijn nek dicht tot hij opnieuw kassie zes gaat. Intussen rijdt mijn wagen rustig door. Blijkbaar met die andere bandiet aan het stuur. Ik zit een tijdje te piekeren wat ik nu wel moet gaan doen.”
„Stop!” zei Bill opgewonden. „Had die bewusteloze bandiet naast jou geen wapen in zijn zak?”
„Nee. Dat was het eerste waar ik naar zocht. Maar toen kwam ik op een pracht idee. Ik krabbelde overeind en gooide de ene achterdeur van de truck los. Daar zie ik dat er een auto een eind achter ons aan rijdt. Ik begin te wuiven. Dat ding ziet me na een tijdje, vraagt zich natuurlijk af wat er aan de hand is, en komt langzaam dichterbij. En wie denk je dat er in zit?”
„Kim Novak”, opperde Bill. „Met een puntmuts op.” Maar Kettering gromde alleen maar misprijzend. „Maak geen flauwe gein. Het was diezelfde jongen die me eerder op de middag met zijn Buick van achteren had aangereden. Bob Evers heet hij, en zijn vader heeft een of andere grote fabriek van machines ergens in Pittsburgh. Die had mijn truck weg zien rijden met een wildvreemde vent aan het stuur en dat vond hij wel een beetje raar.” „Hoe zag hij dat dan?”
Kettering antwoordde ongeduldig:
„Die kwam net met een takelwagen zijn Buick ophalen toen hij deze truck weg zag rijden.”
„O, nou snap ik het. Dus jij stond tegen hem te wuiven?” „Precies. Nou, een eindje verder moest de bandiet aan het stuur stoppen voor een zijweg en een dorsmachine. Ik spring eruit, druk de openstaande achterdeur voorzichtig dicht en stap bij die Bob Evers in de wagen. Daarna beginnen we mijn eigen truck te volgen.”
„En belde je de politie dan niet, ergens onderweg?” Kettering begon een nieuwe sigaret op te steken. „Nee. Die Bob Evers is dan misschien een jonge jongen, maar zijn hersens heeft-ie bij mekaar. Want wat schoot ik er mee op, de politie te waarschuwen? Alleen maar een hoop soesah, processenverbaal en tijdverlies. De directie van „The Galleries” komt er aan te pas en zo meer. Weet je wat we gedaan hebben? Ongeveer halverwege Harrisburg en Pittsburgh ligt een plaatsje Ralston.”
„Ken ik”, zei Bill.
„Midden in de hoofdstraat van Ralston rijden wij mijn truck voorbij en wenken om te stoppen. Je had dat gezicht van die bandiet aan het stuur moeten zien! Die dacht dat ik nog veilig achterin opgeborgen lag! En toen zei ik kortaf het volgende: „Nou kun je kiezen, broer: je betaalt me nu, hier, dik voor alle last en schade die jullie veroorzaakt hebben en dan kun je gaan. Zoniet, dan halen we de politie erbij.”
„En trapte hij daarin?”
„Ja, natuurlijk trapte hij daarin! Vluchten kon hij wel, maar dat had geen zin, want zijn handlanger lag nog achter in die truck. En herrie maken midden in de hoofdstraat van Ralston is niet iets wat je als bandiet graag doet. Dus hij koos eieren voor zijn centen. Ik kreeg een paar honderd dollar en hij kreeg zijn maat mee. En dat was dat. Alleen moest ik toen nog een achterband verwisselen, want een van de dubbele wielstellen had een kogel in de band gekregen. En natuurlijk ligt al dat losgescheurde papier nog achterin.”
Bill zat zacht en verbaasd voor zich uit te fluiten: „Een paar honderd dollar is niet voor de poes.”
„Precies”, zei Kettering droogjes. „En als jij me nou dadelijk ergens op een rustig plaatsje helpt om die kapotte bestellingen weer in te pakken, zit er voor jou óók wat aan.” „Hoeveel?”
„Nou, wat had je zelf gedacht?”
Bill dacht even na:
„Ik ben voor die kippenfarm aan het sparen, zie je. Ik kan best wat extra's gebruiken. Heb je pakpapier en zo?” „Heb ik allemaal in Harrisburg al opgehaald. Papier, gom en touw.”
„Dertig dollar ben ik je man.”
„Top!” zei Kettering opgelucht. Hij was half en half bang geweest dat Bill zou voorstellen, het verdiende geld samsam te delen. „Nou moeten we alleen een rustige plek vinden met goed licht, waar we dat karweitje op ons gemak en netjes kunnen opknappen.”
„Een garage natuurlijk. Zo'n garage ergens in een klein plaatsje langs de weg, waar het niet al te druk is.” Kettering zei langzaam:
„Ik had aan een motel gedacht. Je moet er goed aan denken: als toevallig iemand ons bezig ziet met die pakken te sollen, kunnen we er de grootste last mee krijgen. Men gaat al gauw denken dat we bezig zijn aan de bestellingen te knoeien of er iets uit te gappen. Vóór je weet waar je bent, schrijft een of andere grapjas aan de directie een brief dat hij gezien heeft hoe de chauffeurs van besteltruck zó en zó; nummer dàt en dàt onderweg bezig waren, alle pakken na te zoeken. Klets je er dan maar eens uit.” „Dat is zo”, erkende Bill, en schokte ineens overeind. „Ik weet wat! Een kilometer of twintig verder linksaf is een stadje genaamd Lebanon.”
„Weet ik.”
„Niet ver daarvandaan woont een zwager van mij. Die heeft een middelgrote boerderij met een schuur waar hij zijn tractors en machines in heeft staan. Die zal het natuurlijk een zorg zijn wat wij doen. We rijden de wagen daar binnen en dan kraait er geen haan meer naar wat we uitvoeren. En we krijgen nog gratis koffie ook. Top?” „Top!” zei Kettering, uit de grond van zijn hart. Hij was machtig blij dat dit probleem nu eindelijk was opgelost. Na enig zwijgen begon Bill echter, met een verbaasde klank in zijn stem:
„Maar heb jij enig idee wat die twee bandieten eigenlijk zochten in die truck van jou?”
Kettering haalde de schouders op en blies een lange straal rook uit.
„Ze hebben waarschijnlijk gedacht dat er bij die bestellingen wel waardevolle spullen zouden zitten. Horloges of zo. Daarom scheurden ze die pakken natuurlijk ook open. Jurken, speelgoed of een nest pannen kon hen natuurlijk niets schelen. Maar een taperecorder of een verrekijker of een dure fotocamera is natuurlijk wat anders.”
Bill knorde instemmend:
„En weet je zeker dat ze er niets uit hebben gehaald?” „Ja, dat weet ik zeker. Vóór die vent die achterin lag met die ander samen wegwandelde, hebben we hun zakken nog nagezocht. Nee, alles wat erin lag toen de overval begon, ligt er nog in. Anders had ik ze heus niet laten gaan.”
Bill trapte opgewekt het gas wat dieper in.
„Dan eerst maar naar die boerderij van mijn zwager toe. Heb je alles bij mekaar nog slim opgelost. Niks kwijt, geen gezeur met de politie en nog centen toe.”
„Dat komt door die slimme aap van een jongen”, zei Kettering peinzend. „Dat was een machtig uitgekookte rakker. Mij te uitgekookt.”
„Ja. Waar is die eigenlijk gebleven?”
„Die heb ik in Harrisburg de garage uitgeschopt. Die ging zich met alles en nog wat bemoeien en toen vertrouwde ik hem niet meer. Hij was mij tè uitgekookt, zie je.” De truck ronkte verder door de heldere nacht.

* * *
Het was niet lang na dit gesprek tussen Kettering en diens bijrijder dat de uitgekookte Bob Evers, die vóór Jan Prins en Arie Roos uit door de gang van het Harrisburgse politiebureau wandelde, zich zowat een happelemetoeter schrok en met de handen, die hij haastig op zijn rug legde, waarschuwende wriemelgebaren maakte tegen de vlak achter hem lopende Jan. Want even verderop in de gang stond een bank; een van het soort zitbanken dat men vaak ziet op rechtbanken en in politiebureaus, waarop de klanten in min of meer schuldige, landerige of schuimbekkende houdingen kunnen plaats nemen tot zij eindelijk worden binnengeroepen om recht te vragen of het toebedeeld te krijgen. De agent die hen uit de cel had gehaald, wandelde vóór hen uit, zijn sleutelbos zachtjes rinkelend in de hand. En langs de brede schouders van die agent zag Bob op die bank zitten . . . de particuliere detective Paul Hubary, nog steeds met het blauwe pak aan, de armen over de borst gekruist en het hoofd achterover; omhoogstarend naar het plafond.

Toen de optocht van vier man door de lange gang naderkwam, liet Paul zijn blik dalen. Hij keek eerst onverschillig naar de voorop gaande agent; dan gleed zijn blik naar de drie hem volgende jongelieden, en hij kon een schok van verbazing niet snel genoeg onderdrukken. Bob Evers boog zich een beetje opzij, tot zijn hele bovenlichaam te zien kwam achter de forse agent voor hem, en legde met langzame nadruk een vinger op de lippen. Jan, achter hem, zag Bob dat gebaar maken en deed precies hetzelfde. Arie Roos, de derde in de rij, zag dat vreemde gedoe van de twee vrienden voor hem. Hij had Hubary nog niet gezien, en snapte er even niets van. . . boog zich dan eveneens opzij en zag de detective zitten maar had even moeite om zich te herinneren wie dat ook weer was. Juist toen hem de scène in de drugstore te Pittsburgh te binnen schoot, zag hij Hubary bijna onmerkbaar instemmend knikken, en zijn blik weer naar het plafond heffen. Hij bleef zo zitten, hen geen blik waardig gunnend tot de viermansprocessie hem bijna geheel voorbij was. Toen was dikke Arie dus met hem op gelijke hoogte. Hubary keek bliksemsnel de gang op en af, en zag dat die verlaten lag. Hij wees snel op zijn borst en daarna op zijn polshorloge en benedenwaarts naar het einde van de gang. Het gebaar was duidelijk: of hij hen ergens buiten kon ontmoeten. Arie liep omkijkend door en haalde vragend de schouders op. Daarna wees Hubary op zijn borst en wees weer naar beneden, daarmee duidelijk te kennen gevend, dat hij beneden, buiten, zou wachten. Dikke Arie knikte heftig en marcheerde door, achter de anderen aan een stenen trap op, een tweede stuk gang door en dan een deur binnen waarachter iemand „Binnen!” brulde toen de agent aanklopte.
Inspecteur Frank Ford van de Harrisburgse recherche was niet in de dienst vergrijsd, want dat stadium had hij overgeslagen. Hij was in politiedienst kaal geworden. Niet zo maar een beetje kaal, want inspecteur Ford deed alles wat hij deed grondig. Hij was volmaakt kaal geworden, behalve in zijn oren en zijn neusgaten. Andere mensen moesten af en toe naar de kapper om hun hoofdhaar bij te laten knippen. Inspecteur Ford moest periodiek zijn oren laten uitsnoeien. Zijn neusgaten bewerkte hijzelf met een nagelschaartje. Als kale mensen nu erg veel in de buitenlucht zijn, en egaal bruin verbrand raken, valt hun kaalheid niet zo erg op . . . als zij tenminste geen hoed of pet dragen. Het moeilijke van een politieman is, dat hij heel vaak een uniformpet op moet hebben, speciaal buitenshuis. Het resultaat daarvan was, dat het gelaat van inspecteur Ford diepbruin was verbrand, terwijl zijn schedel zachtrose was gebleven, en blonk als een gepolijste zeeschelp. Dat gaf hem een ietwat belachelijk uiterlijk, maar dat was ook het enige belachelijke aan inspecteur Ford, want als politieman was hij overigens zo slim als een aap en zo scherp als een scheermes. Hij was begonnen als straatagent en negen jaren lang had hij zijn patrouilledienst gesjokt door de Harrisburgse straten vóór hij werd overgeplaatst naar de recherche in burger en daar was opgeklommen tot zijn huidige rang. Hij kende alle knepen van het politievak. En een der eerste knepen van dat vak is de stelregel: „Laat de verdachte maar kletsen. En luister. Hoe méér de verdachte kletst, hoe eerder hij zichzelf tegenspreekt, en als hij zichzelf tegenspreekt . . . of liegt . . . dan heb je hem klem zitten.” Tegen zijn ondergeschikten, die het vak nog moesten leren, zei inspecteur Ford altijd:
„Een verdachte is net als een zware boomstronk die je moet splijten. Als je dom bent, ga je er als een gek op in staan hakken, en je schiet niets op. De kunst is, om de stam van alle kanten te bekijken tot je het eerste scheurtje vindt. Dat eerste scheurtje komt, zogauw hij zichzelf tegenspreekt, of liegt, en je kunt bewijzen dat hij liegt. Dan zet je je wig in dat scheurtje en zonder veel villen of hakken splijt je hem netjes overlangs open. Zeg zelf zo weinig mogelijk dat hem houvast geeft, maar laat hem kletsen. Maak hem kwaad . . . of bang, of laat hem denken dat je zelf gek bent. Zolang hij maar praat . . . en jij maar luistert.”
Inspecteur Ford had een heel systeem opgebouwd om een verdachte in de kortste tijd murw te krijgen. Hij deed dat niet met schreeuwen, of met angstaanjagende voorstellingen, hij deed het juist met een absoluut minimum aan middelen. Het vertrek waarin de drie jongens werden binnengelaten was groot en bijna volmaakt kaal. Het was het meest ongezellige vertrek dat denkbaar was. De vloer was belegd met goedkoop, naargeestig groen zeil. De ramen hadden geen gordijnen, maar keken uit op de blinde, betonnen muur van een soort pakhuis achter het politiebureau. Er was geen klok. Er was één houten tafel zonder kleedje erop en daarachter zat inspecteur Ford, in een slordig passend bruin pak. De tafel had een ijzeren asbak, een stel papieren, een telefoon en een drukknop. Tegen de volmaakt kale, witgekalkte muren stonden met regelmatige tussenpozen in het rond rechte, naargeestige stoelen, van dezelfde groene kleur als het zeil. Drie van die stoelen waren nu, zuiver op een rijtje, voor de kale tafel geplaatst. En aan weerskanten van inspecteur Ford, aan weerskanten ook van de tafel, zaten twee agenten in uniform, elk met een potlood in de hand en een schrijfbloc voor zich. De agenten staarden, toen de drie jongens binnenkwamen. Zij keken alleen maar; met onbeweeglijke houten gezichten. De inspecteur zat een vel getypt papier te lezen; het licht van de ene kale elektrische lamp glimmend op zijn gepolijste, rose schedel.
Jan, Bob en Arie gingen op een rijtje staan achter de rechte ruggen van de drie kale stoelen en wachtten af. De twee flank-agenten zaten naar hen te kijken. Zij keken naar hun kleding, hun schoenen en hun handen maar geen spier van de politiegezichten bewoog. Geen uitdrukking stond in hun ogen te lezen. Er was geen enkel opvrolijkend geluid in het vertrek. Zelfs een klok ontbrak. Na een volle minuut, toen niemand van de drie jongens ook maar één kik had gegeven, keek de inspecteur op. Zijn ogen waren donkerbruin, bijna zwart en er stond helemaal niets in te lezen. Zijn bruin gezicht had best gesneden kunnen zijn uit een goed ingewaterd stuk notenhout.
„Ga zitten.”
Jan, Bob en Arie gingen zitten, en merkten dat zij de grootste moeite hadden, het bonzen van hun harten in bedwang te houden. De algemene sfeer maakte de indruk, fiat zij binnen tweemaal vierentwintig uur veroordeeld zouden worden tot achttien jaar Sing Sing de man. Maar zij hadden alledrie in de loop van hun avonturen teveel met politiebijltjes gehakt, om het hoofd snel kwijt te raken. Ze wilden zelf niet uit de hoek komen, maar de inspecteur uit de hoek laten komen. En aangezien toch vroeg of laat iemand met een gesprek moest beginnen, deed de inspecteur dat maar. Hij gaf een duidelijke wenk aan de beide agenten, die hun potloden goed zichtbaar boven hun blocnotes gereed hielden, en startte:
„Zo. Vertel maar eens even.”
Stilte. De potloden schreven niets, merkte Arie op. De vraag van de inspecteur werd niet opgeschreven, of nog niet opgeschreven. Arie en Bob, geheel volgens afspraak, trokken rare gezichten. Bob begon aan zijn neus te friemelen en Arie krabde zijn enkel onder een sok. Ten laatste was het Jan, die zijn mond open deed.
„Ikke . . . Wat wilt u weten?”
„Och”, zei inspecteur Ford, een stuk papier opzij schuivend, en een ander opnemend. „Veel hoef ik niet te weten. Het meeste staat al wel hier. Maar we zullen toch vroeg of laat een ordelijk procesverbaal op moeten maken. Waarom hebben jullie die overval gepleegd?”
Voor Jan kon antwoorden, barstte dikke Arie los, met meesterlijk gespeelde verontwaardiging:
„Er is helemaal geen sprake van Jullie. Wat hìj hier vanmiddag heeft uitgespookt” (Arie wees op Jan) „daar weten wij niets van. En hij wil het ons niet vertellen.”
„Dat klopt”, zei Bob rustig. „We hebben geprobeerd het uit hem te krijgen, maar hij houdt koppig zijn kiezen op elkaar.”
De twee politieagenten zaten verwoed te schrijven. De inspecteur keek de drie jongens een voor een aan, sneed kalm het puntje van een sigaar en leunde voorover, met de onderarmen plat op het bureau, de sigaar tussen zijn vingers.
„Welwel”, zei hij. „En wat weten jullie tweeën dan wèl?” Arie sprong onmiddellijk in de bres, met stilzwijgende toestemming van beide anderen. Arie was nu eenmaal het onovertroffen kletswonder van de laatste twintig jaar; houder van het Olympisch fantasierecord en ongeslagen meester op de duizend minuten sneldenken.
Arie wees met een dik handje op Bob Evers:
„Dit hier is Bob Evers. Hij woont in Pittsburgh en zijn vader heeft daar een machinefabriek. Jan Prins en ik zijn Hollanders. Wij hebben in juli in Nederland eindexamen HBS gedaan en in augustus en september zijn we samen op vakantie geweest in Mexico en Panama. Gisteren logeerden we bij Bob in Pittsburgh. Het regende dat het goot en we verveelden ons stierlijk. Maar later klaarde het weer wat op en gingen we met zijn drieën een eindje rijden in de Buick van Bobs vader. Zo maar een eindweg, want we wisten niks beters te doen. We reden eerst de zijweg naar Cooper's Valley op, maar daar viel óók niks te beleven. Dus we draaiden om, en we zaten met zijn drieën in die auto te lachen en lol te trappen terwijl we een besteltruck inhaalden. Dat was een bruin-en-gele wagen van een Pittsburgs warenhuis. En nu hebben we iets verschrikkelijk stoms gedaan, want terwijl we nog zaten te lachen kregen we niet in de gaten dat die truck vaart minderde en we moeten er te dicht bovenop hebben gezeten, want we reden er met het laatste beetje van onze snelheid bovenop. Het was niet erg. Maar onze radiator werd ingedrukt en liep leeg.”
Terwijl Arie vertelde, zaten beide andere jongens aandachtig te luisteren, af en toe instemmend knikkend. Om het helemaal echt te maken, zei Bob nu:
„Nou moet je erbij vertellen dat ik aan het stuur zat.” „Dat is zo”, knikte Arie. „Bob hier zat aan het stuur. Dat was allemaal niet zo best, want de Buick is een nieuwe wagen van Bobs vader, maar het ding is goed verzekerd. De chauffeur van die truck kwam sissend van kwaadheid naar achteren lopen, maar wij bekenden meteen schuld en een man in een passerende auto ging de politie waarschuwen bij een telefoon verderop.”
De inspecteur keek plotseling op:
„Welke politie? Is die gekomen?”
„Jazeker”, zei Bob snel. „Ik bleef bij de Buick. Jan en Arie gingen te voet op zoek naar een takelwagen, want onze auto kon natuurlijk niet meer rijden met een lege radiator. Er kwam een wagen van de staats-verkeerspolitie. Die schreef onze namen op en alles wat er gebeurd was, en toen reden ze weer weg. De truck reed ook weg.” „En toen bleef jij bij de Buick achter? Alleen?”
„Maar niet lang”, zei Bob. „Ik vond het maar knap vervelend daar op mijn eentje. Dus toen er wéér een auto passeerde hield ik die aan en liftte ermee naar de grote weg, de Turnpike, want de politie had me gezegd dat ik daar een garage kon vinden. En die vond ik ook. Maar ik moest een hele tijd wachten, want de baas was naar een ander karwei met de takelwagen.”
„En intussen stond die Buick daar alleen?”
„Absoluut.”
„Maar de bestelwagen dan?”
„Dat heb ik toch al gezegd? Die was al weggereden.” Er viel een stilte. De inspecteur fronste en stak zijn sigaar aan met kleine korte haaltjes. Het duurde een tijd voor het ding goed recht brandde. Dan merkte hij op: „Daar klopt natuurlijk niets van. Want die truck is overvallen.”
„Weet ik niets van”, zei Bob.
De inspecteur begon verveeld te kijken, en glimlachte tegen beide agenten. De agenten haalden hun schouders op, alsof zij niets begrepen van jongens die zo dom zaten te liegen.
„Ik weet er niets van”, herhaalde Bob koppig.
De inspecteur blies een rookwolk uit en zei, zonder het hoofd op te heffen, op verveelde toon:
„Hammond, bel de staatsverkeerspolitie op en laat hen het rapport nakijken van die aanrijding vanmiddag.” Een der twee agenten stond haastig op en verdween uit het vertrek. De inspecteur geeuwde en keek door een kaal venster naar de grauwe betonmuur buiten. Dertig lange seconden lang zei niemand iets. De drie jongens dachten alledrie: „Laat die inspecteur maar weer uit de hoek komen . . .”
Na dertig tellen kwam de inspecteur uit de hoek. Hij vroeg vanachter het langzaam optrekkende rookgordijn van zijn sigaar:
„Waar komen die twee geladen vuurwapens vandaan? Die jullie bij je hadden?”
Bob en Arie zwegen. Toen antwoordde Jan, zenuwachtig: „Die . . . die waren van mij.”
„Zooooo”, zei Ford langgerekt. „Waren die van jou. Een Nederlander die hier op vakantie is en met twee geladen vuurwapens plus een extra magazijn met acht patronen rondloopt? Wat was je van plan? Staatsvijandje nummer één te gaan spelen?”
„Ik hoef niet te antwoorden!” riep Jan zenuwachtig. „Ik hoef niets te zeggen voor ik een advocaat hier heb. En ik ben Nederlander. Ik wil de Nederlandse gezant spreken.” Bob en Arie speelden hun rol prachtig. Zij keken allebei ietwat ontsteld en bezorgd naar hun vriend. Bob zei, met aandrang:
„Maar Jan! Wat schiet je dáár nou mee op?”
Jan was echter koppig. Hij schudde woest het hoofd en riep:
„Nee, nee. Zeur me niet aan mijn hoofd. Hoe ik aan die pistolen kom, is míjn zaak. Er zijn vanmiddag zulke rare dingen gebeurd. . .”
„Dàt wel”, vond inspecteur Ford op sarcastische toon. „Dat wel. Is er misschien een van de andere heren die wèl wil spreken? Zonder de gezant, de United Nations of John Foster Dulles erbij?”
Arie Roos liet een diepe zucht horen en begon te praten met groot vertoon van openhartigheid:
„Luistert u eens, inspecteur. Er valt met Jan gewoon niet te praten. Wat hij uitgestukt heeft, is ons een volslagen raadsel maar hij is helemaal en volkomen van slag af. Over zijn zenuwen heen. Toen die aanrijding gebeurd was, zijn Jan en ik eerst op zoek gegaan naar een garage met een takelwagen.”
„Dat heb je me al verteld.”
„Juist. Jan liep de kant van de hoofdweg op en ik naar de andere kant. Terug naar Cooper's Valley. Bob bleef bij de Buick achter en die liftte later met een auto mee. En intussen is Jan teruggekomen en moet ook de truck zijn teruggekomen en wat er daarna gebeurd is, wil hij ons niet vertellen.”
„Zo is het”, bevestigde Bob.
De agent kwam de deur weer binnen, ging op zijn plaats zitten, scheurde een schoon vel uit zijn blocnote en schreef snel enkele regels op, die hij de inspecteur liet lezen. Geen spier op hun gezichten verried wat de uitslag van dat getelefoneer was geweest, maar dat hoefde ook niet. Want de drie avonturenjagers waren natuurlijk veel te slim om iets verteld te hebben wat niet waar was, omdat de politie het precies kon controleren door één telefoongesprek. Maar nu begon de inspecteur het eerste teken van ongeduld te vertonen.
„Ik begrijp er hoe langer hoe minder van.” Hij keek rechtstreeks naar Jan Prins. „Waar komt die De Soto vandaan?”
Jan zei niets. Arie maakte een wanhopig gebaar: „Dat weten wij óók niet, inspecteur. Hij wil het ons óók niet vertellen!”
„Nee!” zei Jan, luid en koppig. „De Nederlandse politie is wat anders, maar de Amerikaanse vertrouw ik niet. Ik zeg geen woord vóór ik een advocaat bij me heb.”
De inspecteur en beide agenten keken elkaar verbijsterd aan.
„Zeg luister eens”, zei Ford verontwaardigd. „Je denkt toch zeker niet dat we je hier aan je enkels ondersteboven zullen gaan ophangen of iets dergelijks? We behandelen hier iedereen strikt rechtvaardig.”
Maar Jan schudde met opeengeklemde lippen grimmig het hoofd en bleef zitten met over elkaar gekruiste armen. En nu begon het zorgvuldig in elkaar gezette systeem van inspecteur Ford langzaam maar zeker in het honderd te lopen . . . omdat de inspecteur in de val tippelde die de drie jongens zo zorgvuldig voor hem hadden opgesteld. Hij zei, ongedurig met zijn sigaar zwaaiend:
„Is er één van jullie twee anderen die me kan vertellen wat er precies gebeurd is?”
Dikke Arie nam weer het woord. Hij had nu de goede inspecteur precies waar hij hem hebben wilde en Jan hoefde alleen zijn rol nog maar goed verder te spelen. Sproetige Arie breidde beide armen uit in een wijds wanhoopsgebaar. „Het is alles precies gebeurd zoals ik u vertelde. Ik liep de kant van Cooper's Valley op om een takelwagen te halen. Jan liep naar de hoofdweg. En een hele tijd later, uren later, terwijl ik nog in een drugstore in Cooper's Valley zat, kwam Jan me ophalen in een open Pontiac die hij nèt gehuurd had, zoals hij vertelde. Maar dat is ook alles wat hij vertelde.”
„Dat klopt”, zei Jan. „En toen ik die Pontiac huurde, gaf ik de papieren en de sleuteltjes af van de De Soto. Arie weet niets van die De Soto. Maar in die De Soto lagen die twee pistolen.”
De inspecteur keek de linkse agent aan. Hij haalde diep adem en boog zich voorover:
„Luister nou eens, Hollandse jongeman. Jij ging op weg om een takelwagen te halen. Heb jij soms die De Soto ergens langs de weg zien staan en die mee gepikt om er lekker mee naar Cooper's Valley te rijden? Of is er wat ergers gebeurd?”
„Geef ik geen antwoord op”, zei Jan. „Eerst een advocaat. Ik ben een vreemdeling in Amerika. Ik wil de gezant of de consul spreken.”
Toen ging Bob ook meespelen in de komedie. Hij greep zijn vriend Jan bij een bovenarm en schudde die vriendschappelijk:
„Jan, jongen, luister nou. Wees nou redelijk. Je hebt toch niemand vermóórd of zo?”
„Natuurlijk niet!” zei Jan korzelig. „Doe niet zo gek.” Bob schudde weer aan zijn arm:
„Jan, jongen, ik ben toch zèlf Amerikaan. En ik. . .” En toen kreeg Jan van Arie de kostelijke voorzet die hem in staat stelde, de bal keihard en zuiver in het politiedoel te mikken.
„Bob”, zei Arie. „Weet je wat het is? Hij heeft teveel van gangsterfilms gezien en teveel van die sensatieboekjes gelezen over de methodes van de Amerikaanse politie. Dàt is het.”
En Jan was leep genoeg om een goede voorzet te herkennen als hij de bal zuiver kreeg toegespeeld. Hij schoot van zijn stoel overeind en riep heftig:
„En zeg maar niet dat het niet waar is! Dat kunnen ze nooit allemaal uit hun duim zuigen. Ik vertrouw de Amerikaanse politie niet en daarmee uit. Ik wil een advocaat en vóór er een advocaat hier is, doe ik geen mond meer open.”
Er ontstond een algemene ontsteltenis. Alle aanwezige Amerikanen haastten zich om strijd om Jan te gaan verzekeren dat al die films waanzin bevatten, dat al die boeken overdreven sensatielectuur vormden en dat een verdachte in Amerika vertroeteld, in watten gepakt, op handen gedragen en bij voorkeur vrijgesproken werd. Het meest geniale van de hele mop was, dat Bob direct de partij koos van de politie, en als mede-Amerikaan de inspecteur ging helpen om Jan van diens ongelijk te overtuigen. Maar Jan was prachtig in vorm. Hij zat precies in de rol die hem van nature het beste lag. Hij deed koppig, ongedurig, ongelovig, nijdig en zenuwachtig, rukte zijn arm los als zijn vriend Bob hem wilde kalmeren en maakte de volmaakte indruk van iemand, waarmee geen redelijk of verstandig woord viel te praten. Ten laatste viel de inspecteur in zijn stoel terug en keek om beurten zijn beide verbijsterde agenten aan. De laatste vijf minuten had niemand meer een woord opgeschreven van al het verwarde door-elkaargepraat. Bob haalde in wanhoop de schouders op en zei: „Ik geef het op, inspecteur. Het beste is, dat ik met mijn vader ga praten en onze familieadvocaat hierheen stuur.” „O.K.”, zei Jan. „Met mijn advocaat wil ik praten. Die zal ik vertellen wat er gebeurd is.”
Inspecteur Ford streek enkele malen met de palm van een hand over zijn rose schedel en mompelde een tikje ontsteld: „Ik heb een hoop gekke mensen meegemaakt van mijn leven. Maar hoe komen buitenlanders in vredesnaam aan zulke idiote ideeën over de Amerikaanse politie?” „Heus niet zómaar”, zei Jan nijdig. „Uit jullie eigen films en jullie eigen boeken.”
Iedereen keek iedereen aan. Iedereen haalde de schouders op. De inspecteur doofde zijn sigaar in de ijzeren asbak en schikte zijn stoel naar voren.
„Best. Als je het zelf zo wilt hebben, vooruit dan maar. Maar ik wil enkele vragen stellen die op je vrienden betrekking hebben. Wil je daar op antwoorden?”
Jan keek hem argwanend aan.
„Misschien.”
De vragen en antwoorden kwamen snel:
„Hoe kwam je vriend Bob Evers aan dat cilinderpistool?” „Dat heb ik hem gegeven.”
„Wanneer?”
„Direct nadat hij bij mij in de Pontiac stapte.”
Beide agenten schreven nu alles met grote zorg op. „Waarom gaf je hem dat?”
„Omdat ik. . .” (Jan dacht even na) „ik hem wilde laten zien wat ik in die De Soto had gevonden.”
„En waarom stak hij het in zijn zak?”
Jan haalde de schouders op:
„Weet ik dat. Vraag dat hém maar.”
„Dat kan wachten”, zei de inspecteur. „Jij bent dus op je eentje op een takelwagen uitgegaan, hè?”
„Ja. Dat heb ik al gezegd.”
De inspecteur verloor nu niets meer van zijn kalmte. „En jouw beide vrienden deden dat ook?”
„Arie wel. Dat weet ik. Wat Bob deed nadat ik wegging, weet ik niet. Dat moet u hem zelf vragen.”
De inspecteur knikte.
„Maar jij ging de kant van de autosnelweg op om een takelwagen op te halen. Hoe kwam je dan later ineens in Cooper's Valley terecht.
Jan keek nijdig op:
„U zou me vragen stellen over mijn vrienden. En niet over mij.”
„Da's waar ook”, zei de inspecteur gladjes.
(Arie, die even zijn adem had ingehouden, liet die langzaam weer los. Jan was kolossaal goed op stoot. Dat was hij altijd, als hij zich maar dekken kon op „mondhouden”.) Volgende vraag kwam direct:
„Waar heb jij je vrienden weer opgepikt?”
„Arie in Cooper's Valley. Dat hadden we afgesproken. Ik vond geen garage op de autosnelweg. Toen ging ik naar Cooper's Valley. Daar zat hij op me te wachten. Dus daar pikte ik hem op. In de gehuurde Pontiac.”
„Maar . . . vroeg hij dan niet waar je die Pontiac vandaan had?”
„Nee. Waarom zou hij? Hij dacht natuurlijk dat ik die ergens gehuurd had. Heel gewoon. En dat had ik ook.” „En waar vond je Bob Evers?”
Zowel Arie als Bob hielden hun adem nu in. Maar Jan nam die moeilijkheid zonder met zijn ogen te knipperen: „Die stond te wachten op de kruising met de autosnelweg.” „En waarom reden jullie niet naar Pittsburgh terug, maar naar Harrisburg?”
„Tja. . .” zei Jan, met voor zijn doen ongelooflijke briljantheid: „Da's nou óók een vraag! We moesten toch wachten tot de Buick gerepareerd was, zeker. Bob wilde niet thuis komen met een andere wagen. En toen zouden we in Harrisburg naar de bioscoop gaan. En daar kwam de politie ons achterna.”
De inspecteur keek naar Bob.
„Zo is het”, zei Bob.
„Klopt als een bus”, verklaarde Arie. „Het enige wat we niet snappen is, wat hij in vredesnaam heeft uitgespookt terwijl Bob die takelwagen ging halen en terwijl ik naar Cooper's Valley was.” Arie werd nu degene, die zich met Jan bemoeide:
„Jan, luister nou eens. Ik ben zelf óók Nederlander. En. . .” Jan schoot woedend uit zijn stoel overeind:
„Wat jij doet, moet jij weten! Zorgen jullie maar voor een advocaat voor mij, en. . .”
„Maar Jàn, wil je het dan niet aan ons vertellen? Je kunt òns toch vertrouwen?”
Jan zakte in zijn stoel terug:
„Nee, nee en nòg eens nee. Jullie zijn geen advocaten. Aan jullie heb ik niets.”
De inspecteur zat enkele lange momenten naar Jan te staren, gaf dan aan Bob en Arie een wenk, stond op en nam hen mee naar een verre hoek van het kale vertrek. Heel zacht fluisterend vroeg hij:
„Is die jongen helemaal normaal?”
Bob en Arie keken elkaar aan:
„Voor zover ik weet wèl”, zei Arie. „Maar hij is altijd verschrikkelijk eigenwijs geweest. En hoe méér je daar tegenin gaat, hoe koppiger hij wordt. En dan valt er geen verstandig woord meer mee te praten.”
De inspecteur knikte en streek weer over zijn rose hoofd. Hij vroeg zacht:
„Hebben jullie de indruk dat hij iets geks heeft uitgehaald?”
Arie en Bob keken elkaar een tijdje aan. Dan zei Bob: „Er moet wel iets geks zijn gebeurd, anders was hij niet zo raar aan het doen. Maar wat dat nou zíjn kan?”
De inspecteur zei:
„In dat arrestatieverzoek van de sheriff van Cooper's Valley staat heel duidelijk dat de huurder van de Pontiac waarin jullie reden, een heel jonge kerel was, verdacht van een gewapende overval op een besteltruck van „The Galleries”. Hij is gevlucht in een De Soto en kreeg zelfs nog een schot achterna. Het kogelgat zit nog in de autoruit.” Bob verklaarde wanhopig:
„Ik snap er totaal niets van. Geen touw kan ik eraan vastknopen. Want die aangereden truck was al doorgereden vóór ik meeliftte om op een takelwagen te gaan jagen.” De inspecteur stond zwijgend te staren naar een barst in de kalkmuur. Op luide toon zei Bob nu:
„Mag ik iets opmerken, inspecteur?”
„Jazeker.”
„Kijk eens, als er werkelijk een overval heeft plaatsgevonden op een besteltruck van „The Galleries”, dan heeft de chauffeur daar toch zeker wel een aanklacht over ingediend?”
De inspecteur keerde zich om en wandelde terug naar zijn bureau.
„Dat ìs nou juist het gekke. Daar heb ik al over getelefoneerd. Nergens in de buurt heeft de politie daar iets over gehoord.”
„Wat is het dan allemaal voor waanzin? Is er dan helemaal geen enkele aanklacht?”
Het was duidelijk, dat de inspecteur daar een beetje mee in zat. Korzelig antwoordde hij:
„Luister eens even, wat niet ìs kan nog komen. Ik raad jullie het volgende aan: ga zo snel mogelijk naar Pittsburgh of bel erheen op. Snor de advocaat van je vader op en laat die hierheen komen. Zoveel te eerder is je vriend uit de narigheden.”
„Wat!” zei Arie verontwaardigd. „Moet die dan hier vast blijven zitten!”
De inspecteur werd nu bijna nijdig:
„Ja, wat dacht je dan? Opgepikt op een arrestatiebevel. In een Pontiac die gehuurd is in ruil tegen een wagen vol kogelgaten. En in het bezit van twee pistolen waaruit ettelijke schoten zijn gelost en waarvan de herkomst geheimzinnig is. Jullie twee laten je paspoorten hier en dan kun je gaan. Voorlopig. Prins blijft in ieder geval hier. Hij blijft nèt zolang hier tot hij gaat praten of zijn advocaat voor hèm praat.”
Bob en Arie keken elkaar aan. Ze hadden precies bereikt wat zij hadden willen bereiken en de kunst was nu, het effect vooral niet te gaan bederven.
„Ik denk dat er weinig anders op zal zitten”, erkende Bob. „Tja”, zei Arie. „Als Jan niets zeggen wil. . .”
„Nee”, zei Jan, die al die tijd lekker stug en koppig op zijn stoel was blijven zitten met zijn armen gekruist en zijn kin op zijn borst. „Bemoeien jullie je er alsjeblieft niet mee en zorg dat ik zo gauw mogelijk een advocaat hier heb.” En daarna was het allemaal nogal eenvoudig. De inspecteur was heel vriendelijk. Een agent werd naar beneden gestuurd om de dingen op te halen die Bob en Arie hadden moeten inleveren toen zij werden ingesloten. Hun paspoorten gingen in een map op het tafeltje van de inspecteur. Zij kregen daar twee keurige ontvangstbewijzen voor. Zij werden gewaarschuwd zich ter beschikking te houden voor verdere getuigenverhoren, mochten hun eigendommen weer bij zich steken en daarna bleef hun niets anders over dan afscheid te nemen van Jan. Arie was de eerste om de hand van zijn vriend in twee van de zijne te nemen. „Hou je taai, Jan. Je kunt op ons rekenen.”
„Okido”, zei Jan stug, en keek dan veelbetekenend omhoog. „Verknoei nou verder geen tijd, hè?”
Arie maakte plaats voor Bob, die meewarig zijn hoofd schudde:
„Jantje, Jantje. Wat doe je toch dom. Heb je dan zó iets ergs gedaan?”
„Gaat je niet an”, zei Jan. „Dat hoor je wel van mijn advocaat. Zorg nou maar dat die vlug komt.”
En daarmee was de komedie afgelopen. Vijf minuten later had een agent hen naar de hoofdingang gebracht. De Pontiac was natuurlijk in beslag genomen, en bleef onder beslag. De nacht bleek niet zwoel, maar ook niet kil. De lucht was een beetje nevelig en door die heel fijne nevel gloeiden de neonlijnen of ze leefden in een kleurige damp, die zij zelf verspreidden. Bob en Arie daalden de trappen van het hoofdbureau af, en toen hoorden zij een zacht gefluit van schuin rechts. Daar stond een man in een blauw pak, geleund tegen de gevel van het hoofdbureau. Zij gingen schuins over de brede trappen op hem af.
„Goede avond”, zei Hubary zacht, toen zij hem bereikten. „Hebben jullie een auto?”
„Nee”, zei Bob.
„De mijne is spoorloos verdwenen”, zei Hubary. „Compleet met inhoud. Het wordt een hoe langer hoe vreemdere boel. Ik wilde eens rustig met jullie praten. Daar schuin tegenover is een Chinees restaurant, waar het nu heel stil is. Zin in een kort gesprek?”
„Laten we ermee beginnen”, vond Arie. „Als het ons niet zint kunnen we er altijd mee ophouden.”
Zij staken gedrieën de straat over. Op hetzelfde ogenblik waarop zij het bamboegordijn van het Chinese eethuisje oplichtten, werd Jan weer de blauw betegelde luxe-cel van het politiebureau binnengebracht. De negers lagen weer zacht te neuriën:
„I'm in the jailhouse now . . . I'm in the jailhouse now.”

Zowel Jan, Bob als Arie dachten dat ze het reuzeknap en reuze geniaal hadden klaargespeeld, de inspecteur Ford in de luren te leggen, hem raderen voor ogen te draaien en hem wat los zand in de ogen te strooien. Maar met al hun slimmigheid hadden ze één klein ding vergeten. Maar dat hadden ze, op dat tijdstip, nog geen van drieën in de gaten. Die bom zou pas later in hun hersenpan gaan ontbranden. 

DALMONTE GAAT WOEDEND AAN TOUWTJES TREKKEN

De ongekroonde koning van de Pittsburgse onderwereld, de gevreesde en graag luid schreeuwende Johnny Dalmonte, brak al zijn brulrecords van de laatste zeventien maanden driemaal in opeenvolging, wat een apart record op zichzelf was. Hij ging voor het eerst dwars door zijn eigen geluidsbarrière om precies kwart over zeven diezelfde avond, midden in een telefoongesprek dat binnenkwam uit het plaatsje Ralston. Al uren lang had Dalmonte, steeds ongeduldiger, heen en weer lopen benen over het smorend-zachte tapijt in zijn volmaakt geluiddicht kantoor, dat niet alleen gecapitonneerde wanden had, maar bovendien dubbele deuren en ten overvloede geen enkel raam. Geluid van buiten drong niet naar binnen en het periodiek geschreeuw van Dalmonte klonk niet naar buiten. Aangezien de politie en de FBI tegenwoordig sterk waren in het gebruik van hyper-gevoelige parabolische microfoons, waarmee je van de overzijde van een straat af, dwars door het storend verkeerslawaai heen, zacht gesproken woorden zuiver kon opvangen, was die maatregel geen overdrevene. Daar kwam nog bij, dat Dalmonte heel wat vijanden had. Nadat twee collega's van hem (de ene tijdens het eten van een roomsoes en de ander bij het pulken van een haar uit zijn wenkbrauw) waren doodgeschoten door een scherpschutter, samen met een geweer gepoot in een open venster aan de overzijde van een straat, had Dalmonte zijn eigen vensters solide laten dichtmetselen. De toegang tot zijn op de bovenste verdieping liggende kan
toorruimte werd door drie verschillende gewapende lijfwachten bewaakt. Die hielden wel kwaadwillige. bezoekers buiten, maar niet de jobstijdingen, want die kwamen over de telefoon. De eerste meldde zich rinkelend om kwart over zeven, over het geheime nummer. Dalmonte sprong op het toestel af en graaide de hoorn naar zich toe, half over het bureau leunend:
„Dalmonte!” snauwde hij het toestel toe. „Wie daar?” „Je jongens uit de „De Soto”.”
Dalmonte richtte zich een beetje op en ging met één dij op het bureau hangen:
„Eindelijk. Heb je wat te pakken?”
„Eh, nee. Want. . .”
Johnny blafte:
„Met wanten en waarommen heb ik niks vandoen. Je hebt 't of je hebt 't niet.”
„Nou — we hebben het niet.”
„Heb je die truck gevonden?”
„Dat wel. Maar. . .”
Johnny blafte nu niet meer, maar begon te brullen: „Dus je hebt 't verknold? Verprutst!”
„Luister nou, baas — der bennen meer kapers op de kust. Dat ken nie anders. En een dervan is een jongen van een jaar of negentien, twintig.”
Dalmonte sprong weer van het bureau af en ging er dreigend helemaal overheen liggen, steunend op zijn ellebogen: „Wil jij me vertellen, dat jullie. . . jullie bakzeil hebben gehaald voor een jongen van een jaar of negentien? Ik zeg je. . .”
Een min of meer wanhopige stem van de andere kant onderbrak hem, en dat iemand hem durfde te onderbreken was al zo ongewoon, dat het Dalmonte even tot zwijgen bracht:
„Luister nou even, baas. Wij bennen heus niet gek. Dat weet je wel. We waren eraan bezig. We zaten al in die truck. Daar komt zo'n opgeschoten vlerk met een pistool en mept mijn maat voor oud katoen en juist toen ik 'm te grazen wou nemen komt er een andere auto aan. Het ging allemaal op de openbare weg, denk daaraan, baas.”
Dalmonte schreeuwde:
„Dan had je voor de stinkende zwavelsalamanders de hele truck mee moeten nemen naar een veilige plaats. . .” „Dat deden we toen ook, baas. En toen kwamen ze achter ons aan.”
Dalmonte slikte zijn woede weg en vroeg toen met dreigende kalmte:
„Waar zitten jullie nou?”
„In Ralston, baas. Maar onze auto hebben we niet meer.” „O”, zei Dalmonte. „Dan pak je ergens maar een andere. Waar is die truck?”
„Doorgereden.”
„Dan is-ie naar de „Galleries”-garage in Harrisburg. Daar staan al twee lui uit onze ploeg die daar thuis hoort. Rijd als de weerlicht daarheen en ga die kerels helpen. En haal het niet in je hersens, hier terug te komen zonder de poet. Verstaan?”
„Ja, baas.”
„Als je die truck achterhaalt, geen gezeur meer. Sla de chauffeur op zijn kop, ga zelf achter het stuur zitten en rijd dat ding ergens binnen op een veilige plaats waar je op je gemak kunt zoeken. Is dat begrepen, kaffer?” „Ja, baas. Komt voor mekaar, baas.”
Dalmonte greep een lange, zeer dunne en zeer zwarte sigaar en beet er woedend de punt af. Er kwam een dikke man die naar parfum rook om de weekverdienste van een rouletteclub af te rekenen. Daarna kwam een oudere vrouw met drie diamanten armbanden een tas vol geld brengen. Dalmonte gaf hun een reeks orders, telefoneerde wat, veegde al het geld achteloos los in een lade van het bureau en toen rinkelde de geheime lijn voor de tweede maal. Dalmonte's ogen vlogen naar de elektrische klok tegen de dikke geluiddempende wand. Over half negen!
„Dalmonte hier. Met wie?”
De stem was deze keer niet schuchter, of verontschuldigend, maar hees en opgewonden.
„Johnny? Dit is King Messaf!”
Dalmonte greep de hoorn wat vaster en vroeg gretig: „Ik dacht al dat je tegen deze tijd op zou bellen. Heb je nieuws?”
„Ja, maar helemaal niet goed. Wat hebben Hubary en „Specs” Hildebrant met die juwelengeschiedenis te maken?”
Het bleef drie tellen lang stil in de gecapitonneerde kamer. Het zware hijgen van Dalmonte was het enige geluid. Dan zei hij:
„Hoe kom je aan die twee?”
„Die waren hier! Ik zit samen met Pietro Rossi in de Kaiser. Rossi gaat op informatie uit. Hubary komt naar me toe, steekt me een pistool in mijn ribben, neemt me mee naar een auto waar „Specs” in zit, en slaat me buiten westen. Ik kom een tijd later weer bij, ergens een heel eind weg, tussen de struiken bij de ingang van een plantsoen. Ik tol wat rond, krijg een gebroken fles te pakken en snijd mezelf los. Ik ben toen direct naar een kroegje gerend om jou op te bellen.”
Dalmonte's gezicht stond grimmig.
„Die zullen ervan lusten! Waar is Rossi nu?”
„Geen flauw idee. Die heeft natuurlijk niet gesnapt waar ik gebleven ben.”
Dalmonte gaf kort zijn orders:
„De overval vóór Harrisburg is misgelopen. Ga direct terug naar de garage en vis uit of de truck al weg is. Misschien ben je nog niet te laat. Maar luister: loop geen risico's meer. Als je de truck vindt, haal dan de chauffeur eruit, berg die secuur op, ga zelf achter het stuur zitten en rijd het hele ding naar een veilige plaats. Gesnapt?”
„Gesnapt, baas.”
Toen kwam Dalmonte pas goed op toeren, wat schreeuwen betrof. Als een dief door een mededief bij het been wordt genomen, dan is niet alleen Leiden in last — dan is het hele land in last; de territoriale wateren inbegrepen. Geen verontwaardiging is groter dan die van een leugenaar, die een ander op een leugen betrapt. En Johnny Dalmonte's verontwaardiging was zo groot dat hij wat publiek nodig had om die te spuien. Hij haalde twee van zijn lijfwachten naar binnen riep met beide armen in de lucht de geesten van Landru, Al Capone en Rockefeller op als getuigen dat nog nóóit in de ganse geschiedenis zulk een minderwaardige streek was uitgehaald. Hij brulde zo hard, dat een van zijn lijfwachten er zenuwtrekkingen van in zijn schietvinger kreeg (een heel nare beroepskwaal) en de ander er een vreemd huilend geluid van overhield in zijn trommelvliezen (wat anders alleen maar voorkomt bij soldaten die atoomkanonnen afschieten). Dalmonte eindigde: „Vanmorgen komt die lafbek van een Hildebrant met hangende pootjes bij mij. Vraagt of ik kan uitvissen waar zijn juwelen zijn gebleven. Ik vis dat voor hem uit. Ik stuur er mijn eigen mannen op af. En wat doet de schurk? Zo gauw hij hoort wáár die juwelen zijn, gaat hij er zelf stiekum achteraan, samen met die particuliere gauwdief van een Hubary. Maar ik zal ze krijgen, allebei!”
De geheime telefoon rinkelde. Dalmonte minderde zijn stem ongeveer honderd decibels, maar het geluid was nog ruim voldoende, om Pietro Rossi, in Harrisburg, een halfdoof oor te geven.
„Rossi, hier, baas. Spreek wat zachter.”
„Heb je nieuws?”
„Luister, baas — ik heb haast. King Messaf is nergens te vinden.”
„Jawel. Die heeft me opgebeld. Die is gesnaaid door die boef van een Hubary.”
„Wat? Die, baas? Die heb ik zelf buiten westen gemept.” „Jij? Hoe?”
„Nou — ik ging op verkenning uit in die garage. Toen ik terug kwam en in de auto ging zitten, kwam die detective op me af en porde me een pistool in mijn neus. Maar dat liep niet zo best voor hem af. Even later kwam er een soortement jongen naar ons toe, en begon met hem over juwelen te praten. . .”
„Stop! Wat voor soort jongen?”
„Nou, opgeschoten. Jaar of negentien, twintig. Amerikaans. Nogal net type.”
Dalmonte zei binnensmonds wat lelijke woorden. Het leek hem dezelfde jongen waar zijn andere twee mannen, in Ralston, last mee hadden gehad.
„Ga door.”
„Ik zag mijn kans schoon en sloeg Hubary tegen de vlakte. Maar door de val ging het pistool af dat hij in zijn jaszak had en meteen begonnen overal mensen te gillen en de politie te bellen. Ik rende er tussenuit. Die jongen heb ik ook niet meer gezien.”
Dalmonte informeerde ongerust:
„Maar die truck?”
„Die is al weggereden, baas. Dat heb ik intussen uitgevist. Eerst naar Philadelphia, vandaar naar Baltimore en dan Washington. Maar wat ze dáárna voor traject volgen, hangt helemaal af van hun lijst met bestellingen.” „Waarom ben je er niet meteen achteraan gegaan?” „Hoe kon ik dat nou, baas? Mijn pistool is weg. En ik moest eerst weten wat er met Messaf was gebeurd.”
„Dat weet je nu.”
„En ik wilde weten wat die Hubary in zijn schild voerde. Toen de politie dat plein op kwam, vonden ze hem bewusteloos. Ze namen hem mee naar het bureau. Ik dacht: „Dat duurt wel effe” en ging intussen naar die garage met een smoesje. Nu sta ik weer bij het politiebureau en die Hubary . . .”
Dalmonte dacht snel na:
„Blijf daar in de buurt staan. Let goed op; ik laat je daar dadelijk een boodschap brengen door iemand die als wachtwoord zegt: „Eeney Meeney Miney Mo. Doe wat die je zegt. Duidelijk?”
„Helemaal duidelijk, baas.”
„Daar is maar één uitzondering op. Als Hubary dat bureau uitkomt, ga je hem na. Je probeert hem onschadelijk te maken. Die vent wordt veel te lastig. Duidelijk?”
„Komt voor mekaar, baas.”
De hoorn ging neer en direct daarna begon Johnny Dalmonte als een veldheer de losse flarden van zijn uit elkaar geraakte troepen weer netjes tot een samenwerkend geheel aan elkaar te knopen. Hij belde een adres in Harrisburg waar lieden woonden met ongunstige gelaten, die gaarne klusjes voor hem opknapten. Hij stuurde verschillende van hen, met verschillende opdrachten, naar verschillende punten in Harrisburg. Het totaal resultaat van die maatregelen was dat:

1. King Messaf bij de „Galleries”-garage werd opgevangen en samengebracht met de twee kerels die in een ijlings gehuurde Ford uit Ralston kwamen binnenrollen.

2. Er werd aan King Messaf een nieuw pistool gebracht, want het zijne was hem door Hubary en Hildebrant ontnomen.

3. Een pistool werd gebracht aan Pietro Rossi en hem plechtig aangeboden, samen met de toverwoorden: „Eeney, Meeney, Miney, Mo”.

4. Op verschillende punten van Harrisburg gingen barkeepers, straatventers en losse slenteraars uitkijken naar „Specs” Hildebrant, die een welbekende nationale figuur was in de onderwereld.

5. Pietro Rossi, nu gewapend op wacht staande in een portiek schuin tegenover het politiebureau, kreeg versterking van een geheel nieuwe figuur, met de bedoeling samen in ieder geval Hubary onschadelijk te maken.

Toen dat alles geschied was, en de bevestiging daarvan telefonisch aan Dalmonte was overgebracht, gaf de bandietenleider zijn laatste order:
„Zeg nu die drie kerels in de Ford, dat ze de besteltruck achterna gaan via Philadelphia, Baltimore en Washington. Laat ze me vanuit elke stad opbellen. Ik zal enkele tankstations alarmeren om mee uit te kijken. Is dat duidelijk?” Het was volkomen duidelijk. Om kwart vóór elf snorde de Ford, met drie bandieten aan boord, de weg naar Philadelphia op, waarover de truck hen enkele uren tevoren was vóórgegaan. De jacht was opnieuw begonnen.

* * *
De Chinese eettent, waarin Bob en Arie samen met Paul Hubary binnenwandelden, was volkomen verlaten, op één rolronde Chinees na, die tegen het buffet aan het einde hing, met een servet over de schouder en zijn oor zowat in een radio, die afgesteld stond op een heel ver en heel zwak station waarvan de gesproken uitzending onverstaanbaar bedolven lag onder het geblubber en gespetter van stoorzenders. Midden in de tent hing een kolossale Chinese draak aan koorden van het plafond en overal in het rond hingen tegen de wanden ritselgordijnen met kralen en friemeldingen, die allemaal zachtjes bewogen in de luchtstroom van twee ventilatoren ter grootte van vliegtuigpropellers die ter weerszijden van de draak aan het plafond bevestigd waren en langzaam rondwentelden.

Er was één groot raam aan de straat, zonder gordijnen ervoor, en om niet al te erg in de kijker te zitten, kozen de drie nieuwe gasten een hoekje naast dat raam, waar een stuk voorgevel was overgebleven. Zij gingen zitten aan een vierkant tafeltje met een wit kleedje erop, dat meteen heen en weer begon te wankelen onder Bobs elleboog. Hubary pakte het menu, vouwde het een keer of drie dubbel en schoof het onder de te korte poot. In de keuken achter het buffet barstte een gillende ruzie los: een paar stukken vaatwerk vielen kapot met luid gekletter van wegspattende scherven en de rolronde Chinees bij de radio duwde zich overeind en kwam naar hun tafeltje toe.
„Zo, Gap Gauw Wang”, zei de detective. „Ik wil haaievinnensoep en een grote portie bami. Ik rammel van de honger.”
„Ik zie niks in haaievinnensoep”, verklaarde Arie, een nieuw menu grijpend van een ander tafeltje. „Ik wil iets dat stáát in mijn buik.” Hij besliste op Loempia's en veel Bami. Bob had liever Chop Suey. De Chinees drentelde weg. De radio stond nog steeds te pruttelen en te knetteren. Bovendien hingen de gordijnen onvermoeid te fritselen en te ritselen.
„De zenuwen krijg je van deze tent”, zei Hubary, geërgerd rondkijkend. „Geen mens zit erin en alles maakt lawaai. Waarom zetten ze die ventilators niet stil? Dan hangen de muren tenminste rustig.”
„Och”, meende dikke Arie, zijn handen behaaglijk op zijn knorrende buik vouwend. „Dat is wel goed zo. Kunnen ze ons gesprek niet afluisteren. Als we elkaar tenminste iets belangrijks te vertellen hebben. . .”
Hij gooide het hoofd achterover en staarde naar de einden van de propeller die, over zijn hoofd heen, elkaar in een kring najoegen. Hubary blies een woeste straal sigarettenrook door zijn neusgaten, leunde ver vooruit over het tafeltje heen en zei, Bob aankijkend:
„Luister eens, jonge vriend. Jij kwam toch vanavond op die Kaiser aflopen waar ik in zat, hè?”
„Zeker”, antwoordde Bob opgewekt. „Maar toen jij aan het knokken ging en per ongeluk je pistool dwars door je dure jaszak heen afschoot, vond ik het maar beter om fluks te verdwijnen.”
Hubary tikte ongeduldig de as van zijn sigaret en vroeg kortaf:
„Jij zei toen toch dat je mij had opgebeld over juwelen, niet?”
Bob knikte opgetogen.
„Jazeker. Je herinnert je toch dat telefoontje wel? Toen vertelde je mij dat iedereen die de juwelen terugbezorgt in elk geval recht heeft op een beloning van tien procent. Op een waarde van 250.000 dollars is dat 25.000 dollars.” De particuliere detective sloeg een stofje van de revers van zijn blauwe pak en erkende:
„Dat is ook zo. Maar jij zei, aan het eind van het gesprek, dat je wist waar de juwelen waren. En dat je ze zou gaan halen.”
Bob trok een gezicht.
„Ik wist toen waar ze waren. Ik ging meteen op weg om ze te halen. Maar ze waren nèt voor mijn neus weggekaapt door iemand anders.”
Hubary hield op met zijn revers schoonkloppen en keek erg verbaasd:
„O ja? Waar waren ze dan wel?”
„In de doortrekbak van de WC op de expeditie van het warenhuis The Galleries”, antwoordde Bob. „Maar daar zijn ze nu natuurlijk niet meer.”
Hubary boog zich voorover en vroeg doodnieuwsgierig: „En waar zijn ze dan nù?”
Bob grijnsde hem vriendelijk toe, met al zijn tanden blinkend.
„Weet je dat werkelijk zelf niet?”
Paul grijnsde terug, eveneens met blinkende tanden. „Misschien, jonge vriend. Misschien.”
Arie had naar dat gesprek zitten luisteren, alsmaar naar de ventilator starend. Hij zei onverwacht:
„Laten we geen verstoppertje spelen. Als wij het allemaal niet wisten, waren we niet zo toevallig bij de „Galleries”garage hier in Harrisburg tegen elkaar opgelopen. Er is één punt, meneer Hubary, dat ik niet goed snap.” Hubary keek nu recht in Arie's helblauwe ogen.
„Zo, dikkerd. En wat snap jij dan wel niet?”
„U bent een particulier detective, meneer Hubary. U wist gistermiddag al waar die juwelen waren. U bent goeie vriendjes met de verzekeringsmaatschappij, anders had die u er niet op afgestuurd om rechtstreeks met de dief te gaan onderhandelen. Maar als u met „Specs” Hildebrant tot een akkoord komt, en de juwelen terugkoopt voor laten we zeggen honderdduizend dollars, dan is de verzekering die honderdduizend dollar kwijt. Klopt dat?”
Hubary tikte as van zijn sigaret in een Chinees vaasje zonder bloem erin.
„Dat klopt. Verder?”
„Maar als u de politie in de arm neemt, en die houdt de truck aan, onderzoekt alle pakken en vindt de juwelen . . . dan hoeft de verzekering alléén maar de beloning uit te keren. U deelt die met de politie en u hebt zonder pijn aan uw hoofd twaalf-en-eenhalf duizend dollar verdiend. Maar de verzekering bespaart véél meer.”
„Volkomen juist”, zei Hubary rustig. „En ik ben dan voor de rest van mijn leven een stuk opgejaagd wild. De enige troost is, dat de rest van mijn leven dan niet lang meer is, want ik hèb dan niet lang meer te leven.”
Beide jongens staarden hem aan.
„Hoe bedoelt u dat?”
Hubary keek even schichtig links en rechts, niet omdat hij daar iemand verwachtte te zien staan, maar meer als onbewuste uiting van vrees.

„Luister, jongens. Gebruik nou eens even je hersens. Ik zit zelf nu in een héél vervelend parket. Wáárom gaat een beroemde juwelendief als „Specs” Hildebrant met mij onderhandelen? Omdat hij me vertrouwen kan. De politie heeft hem opgepakt en dagenlang verhoord. De politie was ervan overtuigd dat „Specs” de juwelen van bankier Praed had gestolen. Maar de politie kon absoluut niets bewijzen. Dus ze moesten „Specs” laten gaan; daar hebben de advocaten van de onderwereld bovenop gezeten als juridische bokken op haverkisten vol wetboeken. Zo gauw „Specs” tegen mij bekent dat hij de juwelen hééft, en bereid is, ze aan de verzekering te verkopen voor honderdduizend dollar, steekt hij zijn nek in een strop. Hij móét mij vertrouwen. En hij kan mij vertrouwen, niet op mijn lieve gezicht, maar omdat ik niet zo gek ben, om hem te beduvelen. Want de misdaad hier in de Verenigde Staten is deksels goed georganiseerd. Verraad wordt onverbiddelijk bestraft met de dood. Als „Specs” zich beklaagt bij de grote bazen, ben ik veertien dagen later een stukje Gemengd Nieuws in een of ander stedelijk blad. Ik krijg gewoon een autoongeluk of wordt verdronken gevonden of zoiets. Maar dood ben ik.

En de Verzekeringsknapen moeten me óók kunnen vertrouwen, want op een gegeven moment moeten die me éénhonderd duizend dollars in kleine biljetten meegeven in een koffertje. Zij zullen mij niet beduvelen, want als dat één keer gebeurt, is er geen dief meer in het ganse land die nog ooit zaken doet met een verzekering. Snap je? Het is in ieders belang, de zaken buiten de politie om af te wikkelen. . .”
De dikke Chinees kwam aandribbelen met een dienwagentje waarvan de wielen eentonig piepten.
„Er zal eens iets in deze tent zijn, dat géén onnodig kabaal maakt”, zei Paul, en ging achteruit zitten om ruimte te maken voor de haaievinnensoep. De Chinees zette alles snel neer en duwde het lege wagentje weer weg. Daarna ging hij aan de radio draaien . . . op de meest zenuwslopende wijze die denkbaar was: door de volumeregelaar wijd open te laten staan en dwars door de golfband heen te draaien, met een complete serie onweersgeknetter, gegil, daverende flarden muziek en onverstaanbaar luide stemmen als resultaat. Daarop begon Hubary zelf een gans nieuw soort geluid te verwekken door aan zijn gloeiend hete haaievinnensoep te beginnen met een geslurp waarvan zelfs een haai zou zijn geschrokken. Arie bracht enkele ladingen bami op zijn bord over en vroeg:
„Maar waar is „Specs” Hildebrant nu?”
Hubary hield de lepel halverwege soepkom en mond: „Ik wou dat ik dat wist. Ik liet hem in mijn eigen auto achter met een van Dalmonte's bandieten. Daar moest hij op passen. Maar toen ik . . .”
„Handen omhoog, grapjas!” zei een ruwe stem, luid genoeg om over het gedaver van de radio heen hoorbaar te zijn. „En vlug wat!”
Paul Hubary liet de lepel haastig in zijn kom soep vallen en de spetters haaievinnenbrouwsel regenden op zijn nette blauwe pak. Een tweede man stapte achter hem om, reikte over een schouder heen en beklopte Hubary's zakken met grote zorg. Hij vond een pistool, knikte tevreden en wandelde terug naar een plaats naast zijn maat.
„Dag, meneer Pietro Rossi”, zei Hubary bedaard. De bandiet sprak langzaam en duidelijk, om boven het lawaai van de radio uit te worden verstaan:
„Leg jullie handen plat op tafel naast je borden. Plat, zei ik. En zit stil.”
Zes handen werden plat op tafel gelegd naast de dampende eetwaar.
„Och”, zei Arie. „Het was tòch nog te heet om te eten.” Beide bandieten stonden naast elkaar, met de rug naar de Chinees bij de radio, of ze een gezellig praatje maakten met drie bekenden aan een tafeltje. Aan hun ruggen was zeker niets verontrustends te zien, maar hun vóóraanzichten waren anders. Zij hielden elk een pistool ter hoogte van hun middenrif horizontaal gericht. Bob en Arie zaten naast elkaar met hun rug naar het buffet. Hubary zat op zijn eentje tegenover hen. Rossi gaf een ruk met zijn hoofd en beval aan zijn maat:
„Kijk die twee jonge vlegels ook na, Joe.”
De tweede bandiet, die Joe heette, liep in een boogje om Rossi heen, tot hij achter Bob en Arie belandde. Hij betastte hen snel, maar zeker vakkundig.
„O.K.!” rapporteerde hij en ging weer naast zijn maat staan. Het pistool van Hubary was in zijn zak verdwenen. „Luister, vriend Hubary”, zei Rossi. „Johnny Dalmonte wil een hartig woordje met jullie spreken. De auto staat klaar bij de keukeningang. In het steegje.” Zijn half dichtgeknepen ogen gleden zijwaarts naar Bob en Arie. „We staan één voor één op en gaan door de keuken naar buiten. Zodra ik het zeg. Joe. . .”
„Yep?” vroeg Joe.
„Loop vast naar achteren. Hou die Chinees in de gaten. En snij de telefoondraad door, dat er niemand op kan bellen.” „OK.” Joe liep naar het achtereinde van de eettent. „Mogen we niet eerst afeten?” informeerde Hubary. Pietro Rossi grijnsde:
„Dalmonte heeft een potje voor je te vuur staan. Daar zul je je buik wel van vol krijgen. Had je neus nou maar niet in onze zaken gestoken.”

„Het lijkt me eerder”, zei Hubary bedaard. „Dat Dalmonte zich met mijn zaken is gaan bemoeien.”

„Dat vecht je maar met Dalmonte zelf uit”, antwoordde Rossi kort. „Ik heb orders om jou onschadelijk te maken en het treft dat die andere aap, daar naast die dikke, er ook bij zit. Twee vliegen in één klap.”
Dwars door het tetteren van de radio, die nu plotseling op één station bleef staan, klonk opgewonden en schel Chinees gekwek. Joe was blijkbaar in actie gekomen, maar Rossi bleef kalm staan wachten tot een schel fluitsignaal van achteren klonk.
„Zo”, begon hij op tevreden toon. „Jij staat het eerst op, Hubary.”
De detective begon overeind te komen, zijn stoel met de achterzijde van zijn knieën wegschuivend. Zijn ogen gingen snel heen en weer en zelfs Arie en Bob, die scherp op hem letten, kregen de indruk dat hij wat in de zin had. Dat ontging ook aan Rossi niet.
„Pas op, Hubary!” waarschuwde hij scherp. „Als je lollig probeert te doen, zijn wij de enigen die er later over lachen kunnen. Niet jij.”
Arie gaf Bob een zijdelingse en waarschuwende trap tegen diens enkel. De twee jongens, met de bandiet naast hen staande, zaten nog steeds met hun handen plat op tafel. „Ik moet niezen!” zei Arie ineens angstig. Hij gooide zijn hoofd achterover, sperde zijn enorme mond open, haalde twee- of driemaal diep adem en sloeg dan bijna dubbel met een daverend „hatsjie!” dat zijn neus bijna in de rokende vulkaan van bami op zijn bord deed belanden. Nu zijn er weinig dingen belachelijker en onschuldiger dan een erg dikke, sproetige jongen die hulpeloos een niesbui krijgt. Arie begon voor de tweede maal lucht te happen, terwijl Hubary in een boog om Rossi heen begon te lopen. De dikkerd

niesde voor de tweede keer, greep meteen zijn bord vol bami, en zwaaide het met gestrekte arm zijwaarts zodat de enorme portie die hij erop had geladen, er op het eind van de zwaai afgleed met een dampende plof . . . tegen de zijkant van Rossi's gezicht. Hubary was zeer blijkbaar niet voor niets een succesvol particuliere detective. De spetters van de vette bami vlogen nog in het rond toen hij al vooruit sprong, diep gebukt, en overeind kwam onder het pistool van de gangster, dat hij met beide handen vastgreep en loswrong. Een woeste schreeuw achter uit de eettent bewees dat bandiet nummer twee merkte, wat er gaande was. De portie bami met sambal had het éne oog van Rossi geraakt, maar de afgewende zijde van zijn gezicht niet en dat was metéén te merken, want Arie had zijn stoel nog niet goed en wel achteruit geschopt om te hulp te snellen, toen Paul Hubary al een kolossale opdoffer tegen zijn kaakbeen te pakken had, gevolgd door een welgemikte schop tegen een knie. De dubbele portie bami lag echter in vette klodders over de houten vloer en juist toen Arie de vent van opzij wilde bespringen, stapte die haastig terzijde, maar glibberde uit met zijn áfzet-voet en daverde tegen de vlakte. Arie kreeg nog juist een arm te pakken, klemde zich daaraan vast en viel dwars over 's mans bovenlijf. In een film gaat zo'n gevecht altijd netjes, met afgeronde slagen en goed geplaatste trappen. In werkelijkheid en speciaal op een glibberige houten vloer, komt het neer op een verward gegrabbel waarbij soms meer mis is dan raak. Paul Hubary sprong gretig op het onderstel van de liggende bandiet toe, maar die zag hem, over Arie's dikke romp heen, aankomen, trok zijn knieën op en greep Hubary's jaskraag toen de detective over Arie heenstruikelde. Een ferme sjor aan de jaskraag, het strekken van benen, en met een fantastische salto werd de detective hals-overkop weggeslingerd. Hij belandde aan de overzijde tegen de poten van een leeg tafeltje tegen de wand. De poten braken af als lucifershoutjes en het blad viel over hem heen. Bob had nu Rossi's benen te pakken, maar loerde intussen over zijn schouder naar de tweede bandiet die kwam aanstuiven, met zijn pistool vooruitgestoken. Rossi zag hem komen en brulde:
„Niet schieten, niet schieten! Het politiebureau is hier vlak tegenover!”
Arie had het intussen helemaal niet makkelijk, want hij probeerde Rossi's polsen te pakken te krijgen . . . en te houden. Dat laatste werd een historische mislukking, want de kerel had haastig de klodders bami uit zijn gezicht geveegd, en in olie gebakken bami is een machtig glibberig spul, speciaal als je het uit gaat strijken. Paul Hubary was nu weer overeind gekomen, met het tafelblad in de handen. Hij hief het hoog boven zijn hoofd en sprong ermee op bandiet Joe af, maar die dook er aalvlug onderdoor, greep Paul om het middel, tilde hem van de vloer en smeet hem boven op Bob en Arie, die samen met Rossi in een smeerboel van bami lagen rond te rollen. Het leek wel of er elke seconde méér bami bijkwam. (Zoals Arie later zei: „Ik wist niet dat je van één portie bami zo'n beestachtige smeerboel kon krijgen. In een mum van tijd glibberde alles wat we vastpakten: nekken, haren, polsen en oren. Op school leren ze je, dat de een of andere slimme Hollandse vlootvoogd de dekken van zijn schepen insmeerde met boter. Als hij bami gebruikt had, had hij aan één bord genoeg gehad voor zijn hele veldslag. Maar toen was de techniek natuurlijk nog niet zover voortgeschreden dat ze de bami hadden uitgevonden.”)

En juist op dat moment, toen alle elementen aanwezig waren voor een Olympisch nummertje Grieks-Chinees worstelen, kwam de rolronde eigenaar van de tent uit de keuken aanrennen, heel bijzondere Chinese kreten uitstotend. Maar iedereen op de vloer was veel te druk bezig met sambal in andermans haren te smeren, of neuzen te pletten om veel aandacht te besteden aan wat er in de rest van de tent gebeurde. Arie had juist een hinderlijk schoppend been van Joe onder twee dikke armen geklemd en hij probeerde hijgend, zich met been en al een volle slag om te draaien, wat voor Joe waarschijnlijk heel vervelend zou zijn geworden, toen een rond, donker voorwerp als een soort vliegende schijf door zijn gezichtsvlak flitste. Iets raakte zijn schedel en de eettent weergalmde als van de klap op de gong waarmee de J. Arthur Rank-films plegen te beginnen. Een tweede galm . . . Arie bleef wat suffig zitten kijken en voelde het stribbelende been in zijn armen óók wat minder wild tekeer gaan. Toen gilde Bobs stem: „Kijk uit, dikke! Die Chinees mept met een steelpan!” Wéér dat machtig galmende geluid toen een derde hoofd werd getroffen en nu begonnen alle vechtenden te beseffen, dat er een buitenstaander was gaan meedoen. Zonder enige afspraak schenen alle vechtenden het erover eens te zijn, dat het géén manier van doen was, iemand buiten westen te willen slaan met een buitenmodel koekepan van vlekvrij staal. Zij krabbelden naar vier zijden uit elkaar, met bloedende neuzen, verwarde haren en kleren vol bamivlekken en staarden enkele tellen lang grimmig omhoog naar de dikke Chinees, die hen opwachtte, met in beide handen, als een soort van startvlag, die monsterkoekepan. Het ding was zeker zeventig centimeter in doorsnede, met een steel van meer dan een meter en terwijl hij hen om beurten met zijn zwarte oogjes woedend aangluurde, schold de Chinees aan één stuk door, met een hoge, boze stem.

Hubary scheen tijdens de vechtpartij een van de flinkste opdoffers te hebben gekregen, want die bleef het langste op de grond zitten. Hij schudde het hoofd als om een verdoving te laten verdwijnen, keek in het rond, zag het pistool van Rossi een eind verder liggen, kroop er heen en richtte het met beide handen op de bandiet, grauwend: „Rossi! Steek je handen omhoog!”
„Klets niet!” zei Rossi, met grote minachting voor zijn eigen schietwapen, geen oog van de Chinees aflatend. „We kunnen hier niet schieten. Het politiebureau is vlak tegenover. Jij kunt hier óók geen politie bij gebruiken.” Terwijl Hubary daar nog suffig over zat na te denken, sprong Rossi woedend op de Chinees af. De dikke man, die tot op dat ogenblik met geheven pan had staan schelden, gaf een angstige krijs en schoot er met verbazingwekkende snelheid tussenuit, achter het buffet en een dubbele triplex klapdeur door, die blijkbaar toegang verleende tot de keuken.
„Houd hem tegen!” riep Hubary, overeind krabbelend. Niemand wist, of hij nu de Chinees bedoelde, of Pietro Rossi. Maar dat gaf niet. Het jachtinstinct is een van de oudste drijfveren die de mens zijn ingeboren. Hubary's kreet was nauwelijks verklonken, of Bob en Arie waren al halverwege het buffet, op hun beurt weer gevolgd door bandiet Joe, die brulde: „Bemoei je er niet mee! Blijf staan, jullie!”
Op dat moment barstte achter de klapperende deurtjes naar de keuken een lawaai los, zó ontzettend of een complete Perzische openluchtmarkt spontaan tot oproer was overgegaan. Bob zei naderhand, dat Arie en hij nog nooit van hun leven in zulk een verwoede vechtpartij waren terechtgekomen, en dat was allemaal de schuld van Rossi's handlanger Joe, die zo fier naar de keuken was gestapt, om daar de telefoonlijn door te snijden. Hij had de dikke Chinees bij het buffet het pistool onder de neus gedrukt en hem zo de keuken in geduwd. Daar stonden nog drie andere Chinezen, alledrie zoons van de eigenaar, rond een tafel gezellig ruzie te maken. Tegen de wand die de eetruimte van de keuken scheidde, hing een telefoon. Met één ruk trok Joe de hoorn los van de bungelende draad, met de andere hield hij de vier bijeengedreven Chinezen in bedwang en daarna keek hij om, tussen de klapdeurtjes door, hoe het binnen verder afliep. En zo was hij getuige van Arie's stunt met het bord bami, waarna Joe prompt de Chinezen in de steek liet, en naar voren terug kwam rennen. Kort daarna weer gevolgd door de dikke eigenaar, die zich eerst had gewapend met de langstgesteelde en zwaarste pan uit zijn ganse keuken. Een van de drie zoons van de eigenaar was inmiddels haastig weggerend om bij de buurman hulp te gaan halen en die hulp was juist door de achtertuin de keuken in komen sluipen toen de dikkerd weer aan kwam vluchten, op de hielen gevolgd door de woedende Rossi. En op diens hielen volgden weer Bob en Arie.

Nu kun je alle mensen ter wereld onderscheiden in wilde mensen en tamme mensen. Alle Chinezen vallen dus ook uiteen in wilde Chinezen en tamme Chinezen. Nu kunnen zelfs de meest tamme Chinezen zich plotseling ontpoppen tot gewoonweg razende Chinezen als hun familieleden worden aangevallen, als er geld onrechtmatig wordt verdeeld, of om een hele hoop andere redenen welke een westerling niet gauw kristalhelder worden. Nu waren de drie Chinezen in de keuken de hele avond al wild geweest in plaats van tam, want ze hadden met zijn drieën een tweedehands auto gekocht, voor de somma van negenhonderd dollars van een mede-Chinees, een vierde Chinees dus. Nu was direct daarna gebleken, dat één van de drie de dag tevoren naar die vierde Chinees was toegegaan en hem gevraagd had, of hij tien procent kon verdienen als hij een klant aanbracht voor een tweedehands auto. Dat was hem beloofd.
Dus de drie zoons van de dikke eethuiseigenaar moesten elk als aandeel driehonderd dollars betalen. Dat hadden ze ook gedaan. En toen had de vierde Chinees aan de derde zoon negentig dollars teruggegeven, zijnde de tien procent die hij als provisie had verdiend. Het gekrakeel dat dáárover was ontstaan duurde nu al vijf volle uren zonder respijt en het was de reden geweest dat de dikke vader bij het buffet was gaan staan om naar de radio te luisteren. Er waren drie verschillende standpunten. Zoon nummer één hield vol, dat die negentig verdiende dollars onder hen drieën moesten worden verdeeld. Zoon nummer twee hield even strak vol, dat een broer geen recht had om geld te verdienen aan zijn medebroers. Zoon nummer drie, met de negentig dollars in zijn zak, hield koppig staande dat zijn broers in elk geval 300 dollars de man zouden hebben betaald, zodat zij dus geen cent te kort kwamen. Dat elk van hen precies hetzelfde had kunnen doen als hij en dan zèlf die negentig dollars verdienen. Dat voorts het feit dat zij zo stom waren geweest om dat niet te doen, geen reden was, om hun medebroer een verdienste van negentig dollars te misgunnen. Het was natuurlijk typisch het soort van zakelijk dispuut dat zelfs onder ijzig kalme Angelsaksers de grondoorzaak kan worden van langdurige familievetes en toen Pietro Rossi binnenkwam met zijn pistool, was het bloed van de Chinese gebroeders juist voldoende verhit om een knokpartij met vreugde te verwelkomen. Het huis ernaast was een wasserij, en in het souterrain daarvan werkten enkele Chinezen in de strijkerij. Deze waren dus de hele dag lang al verhit en kwamen onmiddellijk aangedraafd, juist op tijd om te helpen, om Rossi op te vangen.
„Het was verschrikkelijk, mijnheer Van der Heide”, vertelde Arie later. „Nog nooit heb ik in zo'n korte tijd zulk een ongelooflijke verwoesting aan zien richten. Bob en ik waren nauwelijks die klapdeurtjes door, of de Chinezen vielen op ons aan met pannen, mouwstrijkplankjes, deegrollen en bezemstelen. Joe kwam vlak achter ons aan en die werd weer gevolgd door Hubary. Toen waren we met zijn vijven tegen zeven of negen Chinezen. We hebben nooit kunnen uitknobbelen, hoeveel er precies waren, want waar we ook keken of schopten zagen we ze op ons afkomen. Hubary had het eerste zijn positieven weer bij elkaar, of het was voor hem het makkelijkst, omdat hij het laatst binnenkwam. Hij dook terug de eettent in, pakte daar vliegensvlug een paar volle flessen whisky, kwam weer naar binnen stuiven en begon links en rechts klappen uit te delen met die flessen. Bob had een driepotig krukje onder de tafel uit gegraaid en dat zwaaide hij woest om zich heen. Twee Chinezen stonden op het aanrecht en smeten van boven af vaatwerk en pannen op ons neer. Dertig tellen nadat het gevecht begon, zag één van hen kans om Rossi's metgezel, Joe, van achteren een klap op zijn kop te geven met zo'n smal mouwstrijkplankje. Joe ging tegen de vlakte en toen begon het er voor ons echt lelijk uit te zien. Toen brulde Hubary ineens:
„Nou moet het uit zijn! De keuken uit of ik knal jullie voor je raap!”
Hij trok dat pistool waar hij op de grond mee had zitten zwaaien, en dreigde ermee. Maar geen enkele Chinees die er serieus op lette, tot Paul naar het plafond mikte en schoot. Hij schoot de lamp kapot en meteen barstte er het meest afschuwelijke gehuil los dat je je kunt indenken. Een verschrikkelijk gerinkel van glas ergens achter uit de keuken, en vijf tellen later was het stil. Iedereen was, vlak na dat schot en het plotselinge donker, door de achterdeur de tuin in gevlucht.”
„En nu rap!” riep Hubary. „Pak die vent daar op en laten we hem door de achterdeur smeren vóór de politie hier is. Rossi!”
„Hier!” zei de bandiet.
„Zei je niet dat je een auto klaar had staan?”
„In het steegje. Hierachter.”
„Vlug dan. Pak Joe mee aan.”
Nu hun ogen even wenden aan het lichtgebrek zagen zij een streep schijnsel tussen de klapdeurtjes naar binnen vallen. Bob tuurde door de kier en rapporteerde: „In de tent zelf nog steeds niets te zien.”
Hubary en Rossi bukten zich hijgend, tilden het slappe lichaam van Joe op en repten zich er mee naar de achterdeur, terwijl scherven van vaatwerk knerpten onder hun schoenen en zij telkens struikelden over bezemstelen, pannen en ander neergesmeten strijdtuig. Arie stond al buiten en tuurde uit over de donkere achterplaats.
„Ik zie of hoor hier niemand.”
„Ga jij voorop, Rossi?”
„Recht het plaatsje oversteken”, hijgde de bandiet. Bob was de laatste die de keuken verliet. Hij trok de achterdeur dicht, draaide de sleutel om in het slot en gooide die rinkelend weg in het duister. Vóór zich uit zag hij de gebogen figuren haastig wegsluipen. Arie hobbelde ergens naast het slaphangende lichaam van de nog steeds knockout zijnde bandiet. Voor hen uit doemde in het vage licht een muurtje op. Rossi zei halfluid enkele nijdig klinkende woorden, en Bob repte zich nu ook daarheen.
„Wat is er?”
„Die verh...ipte Chinezen!” zei Rossi, die één been van Joe onder zijn linkerarm had, terwijl het andere los neerbungelde. Met zijn zo vrijgekomen rechterhand morrelde hij aan de sluiting van het poortje. „Ze hebben de deur van buiten op slot gedaan.”
„Dan eroverheen!” riep Hubary halfluid. „Sta geen tijd te verkletsen! Ik ben al één keer op het politiebureau geweest vandaag en ik heb geen zin om er wéér terecht te komen. Want dan houden ze me er meteen.”
„En dat geldt voor ons ook”, bromde Arie. „Ik ga bok staan. Klim maar op mijn rug.”
De dikkerd kromde zijn machtige spekrug. Bob klom er boven op, stak zijn handen omhoog en hees zich boven op het muurtje.
„Geef me een arm of been van Joe, dan ga ik hijsen.” Hij kreeg na enig vissen en kreunend getil van beneden een voet te pakken en begon te sjorren. Rossi klom op Arie's rug en hielp mee. Het kostte drie potige lieden een volle minuut voor ze Joe's honderdentachtig ponden slap lichaam als een halfvolle zak kunstmest met de buik naar beneden over dat muurtje hadden hangen en toen zweetten ze allemaal als otters. Rossi hees zich nu omhoog en ging aan de andere kant van Joe zitten. Hubary volgde. Hij en Rossi gaven ieder Arie een hand en trokken hem naar boven, terwijl de dikkerd met zijn schoenpunten tegen de muur opwandelde als een kakkerlak, maar zich onmiddellijk aan de andere kant weer liet zakken. „Hier staat een auto!” zei hij.
„Da's de mijne”, gromde Rossi. „Vang nou eerst deze zak zout op, dan zijn we daar van af.”
Het afdalen ging natuurlijk een massa makkelijker. Rossi opende de auto, schoof achter het stuur en startte de motor, terwijl de anderen Joe, die nu tekenen van ontwaken ging geven, achterin laadden en haastig zelf naar binnen klommen.
„Allemaal erin?” De motor begon te zoemen, trok aan, en de koplichten ontvlamden. Een smal steegje lag voor hen, met hier en daar wat overvolle vuilnisbakken, een haastig wegsluipende kat en oude muurtjes waar klimop en andere planten in trossen overheen hingen te groeien.
„Snap je nou waar die Chinezen zo gauw allemaal gebleven zijn?”
Rossi zei een machtig lelijk woord.
„Wat is er met de auto aan de hand?”
„Het stuur doet zo gek. . .” De wagen reed langzaam en kreunend voort, terwijl de lichtbundels vreemd slingerden en schokten. Hubary had het eerst in de gaten wat eraan schortte.
„Je banden zijn leeg, man!”
Zij stapten haastig uit, ontstaken lucifers en aanstekers en bukten zich.
„Alle vier leeg!”
„Maar niet leeggelopen! Kijk maar hier . . . Ze hebben er met messen gaten in gestoken.”
„O. Daar hoeven we dan niets meer aan te doen.” Rossi stapte weer in.
„Kan me niets bommen. In de eerste versnelling kom ik altijd een eind weg. Als ik hier maar uit de buurt ben.” Kreunend en slingerend, knerpend op slingerende losse rubber hobbelde de manke wagen met een gangetje van tien kilometer het smalle steegje door en verderop een slecht verlichte zijstraat in. Rossi reed een meter of honderd die straat in, en stopte dan.
„Luister eens. Horen jullie lawaai van politie of zo?” De nacht was volkomen stil en rustig.
„Zouden die Chinezen niet naar de politie zijn gelopen?” „Weet jij veel wat Chinezen doen en niet doen?”
„Hoe is het met Joe?”
„Die beweegt.”
„Kon hij maar vast lopen, jandokie. Dan konden we deze auto hier laten staan. Als we met dat ding proberen te rijden, kijkt iedereen ons na.”
„Laten we hem onder onze arm nemen. We doen gewoon of hij een borrel te veel opheeft.”
Rossi zei langzaam:
„Da's misschien nog het allerbeste. Hij zal zo direct wel helemaal zijn opgeknapt. Hij heeft nogal een harde kop.” Zij klommen allemaal de auto uit, keken de stille straat op en af, trokken Joe haastig naar buiten en zetten hem recht overeind. Rossi en Hubary grepen hem elk stevig onder een arm en begonnen te wandelen. Arie deed de lichten van de auto uit en sloot alle portieren. Bob stond zacht te grinniken. Zij begonnen de drie anderen te volgen. Joe begon inderdaad al bij te komen. Hij hield nu zijn hoofd overeind en zijn benen bewogen al mee in wandelpas.
„Heb je ooit zo'n gekke toestand meegemaakt, dikke? Omdat niemand de politie erbij wil hebben, lopen hier drie partijen van de juwelenjacht bij elkaar in een soort raar monsterverbond; wij, Hubary en twee handlangers van Dalmonte.”
Arie antwoordde niet meteen, want die liep gebukt te turen naar iets dat hij in zijn hand had. Het was op deze plek nogal donker; tussen twee straatlantaarns in.
„Wat heb je daar, dikke? Een pistool?”
„Jazeker. Kan te pas komen.”
„Hoe kom je eraan?”
„Nogal glad. Uit Joe's zak gehaald toen die twee anderen hem de achterplaats over zeulden. Kom mee, laten wij weg wezen.”
“Maar. ..”
De dikke gaf hem een stomp:
„Wauwel niet. Daar aan de overkant is een soort steegje. Eén, twee . . .” Zij schoten haastig de straat over en waren juist in het steegje verdwenen, toen Hubary omkeek, bleef staan, en tegen Rossi zei:
„Wel, verhipt! Waar zijn die twee jongens?”
Rossi keek achter zich het straatje af.
„Ik zie ze niet meer. Die zijn hem natuurlijk gepiept.” „Maar dat móét niet!” riep Hubary ongerust. „Die apen weten véél te veel!”
„Klets toch niet”, zei Rossi, die weer korzelig begon te worden nu het gemeenschappelijk gevaar voorbij was. „Laten we nu maar allemaal voorlopig onze eigen weg gaan, dat lijkt me het beste. Joe, hei! Kun je alweer staan?”
Zij lieten Joe voorzichtig los en die stond waggelend zijn hoofd te bevoelen.
„Mooi”, zei Rossi, en tastte in zijn zak. „Zeg, Hubary, ik heb jouw pistool en jij het mijne. Klopt dat?”
Dat klopte. Zij staken beide de wapens beleefd met de kolf naar voren en ruilden ze om. Niemand keek of Joe het zijne nog had.
„Ik kras die kant uit”, kondigde Rossi aan, met zijn wapen wijzend. „Ga jij nou de andere kant uit. Maar loop me niet wéér voor mijn voeten, anders gaat het mis. Ik zeg gewoon tegen Dalmonte dat ik je niet heb kunnen vinden.” „Nou”, zei Hubary. „Tabé dan. Ik wens je het beste. Maar ik hoop toch dat ik dat husje juwelen te pakken heb vóór jij het in je vingers krijgt.”
„Hoop doet leven”, zei Rossi. „Maar ik geef je niet veel kans, gladjanus. Wel te rusten.”
Hij nam Joe stevig onder de arm en wandelde weg. Hubary haalde de vingers door zijn verwarde haren en stond hem even na te kijken. Dan begon hij zijn neus te betasten. Die was vrij dik. Eén oog begon aardig dicht te zwellen. Een zak van zijn fraai blauw pak was er zowat helemaal afgescheurd en in een broekspijp zat een winkelhaak van twintig bij dertig centimeter. Drie knopen waren verdwenen en een manchet van zijn overhemd hing rafelig uit een mouw. Verder deed zijn knie behoorlijk pijn en iemand had hem een klap op een elleboog gegeven met een stok of plank, die behoorlijk aan was gekomen.
„Zo kan ik me nergens vertonen”, mompelde Hubary. „Ik moet zien dat ik me eerst een beetje opknap.” Hij trok zijn jasje uit, vouwde dat binnenstebuiten, zodat de beschadigingen niet meer zichtbaar waren, rolde de mouwen van zijn overhemd op, zodat ook de kapotte niet meer opviel en liet het jasje over één arm hangen, zodat het de scheur in zijn broekspijp zo goed en zo kwaad het ging, bedekte. Daarna sloeg hij de eerste de beste zijstraat in die hem wèg zou voeren uit de buurt van het politiebureau.

* * *
Bobbie Evers liep een beetje te hinkepoten en dat merkte Arie al gauw op:

„Heb jij wat aan je been?”
Zij stonden stil onder een straatlantaren. Schuin aan de overkant was een kroegje met twee rose verlichte ramen. Er kwam dreunende muziek van een jukebox uit. „Iemand heeft me op een kolossale manier met een hak op mijn voet gestapt. Doet nogal pijn.”
Arie bekeek zijn vriend onderzoekend.
„Je ziet eruit of je onder een bulldozer hebt gelegen. En dan al die bamivlekken! We kunnen ons zo nergens vertonen!”
Bob keek peinzend naar het kroegje aan de overkant. „Zouden we daar binnengaan?”
„Wat moeten we voor verháál vertellen? Dat we in een vermicellifabriek in de nachtploeg werken en per ongeluk in een mengtobbe zijn gevallen?”
„Verhalen verzinnen is jouw werk.”
Arie stond Bob nu van achteren te bekijken.
„Weet je wát? We smijten onze windjakken gewoon weg. Onze shirts zijn nog vrij toonbaar. Dan gaan we daar binnen en zeggen dat we samen gevochten hebben. We hadden ruzie.”
Bob begon te lachen.
„Je bent toch een geniale vent, dikke. Ieder ander zou een verschrikkelijk ingewikkeld verhaal hebben bedacht. Maar niet dikke Arie. Natúúrlijk, dàt is de oplossing.”
Zij trokken hun windjakken uit, haalden alles uit de zakken en stopten dat in hun broeken. Daarna gooiden zij de bebloede en gescheurde kledingstukken over een tuinmuurtje, kamden hun haren wat bij en veegde Arie het bloed van onder zijn neus en Bob wat klodders bami van onder zijn kin.
„Zo kan het er mee door.”
Zij zetten koers naar de deur van het kroegje. De muziek werd snel luider.
„Met dat àl”, verklaarde Arie triest, „heb ik nog niets te eten gehad.”
„Kopen we dadelijk wel onderweg”, verklaarde Bob. „We hebben nu teveel tijd verloren om eerst die massale buik van jou nog eens vol te gaan plempen.” Hij duwde tegen de deur en liep tegen de daverende muziek in. De buitendeur verleende toegang tot een klein portaaltje van ongeveer één bij één meter, aan de binnenzijde weer afgesloten met een dik, ouderwets fluwelen gordijn. Bob, die voorop liep, schoof het gordijn opzij en wandelde de kroeg zelf binnen. Het bleek helemaal geen kroeg in de echte betekenis van het woord, maar een langwerpige ruimte met in het midden een grote leestafel en rechts een buffet, waarachter een forse man met een vervaarlijke snor. Bob bleef staan, en Arie gaf hem van achteren een fikse duw die Bob naar binnen deed tuimelen.
„Loop toch door!” zei de hongerige dikke ongeduldig. En toen bleef ook Arie staan, schuin achter zijn Amerikaanse vriend, want aan het tafeltje vlakbij hen, tussen het buffet en de deur, met in de ene hand een mes, in de andere een vork en op een bord vóór hem een ferme biefstuk, zat inspecteur Ford, hen verbaasd aanstarend.
„Goede avond”, zei inspecteur Ford, luid genoeg om boven het lawaai van de grammofoon te worden verstaan. „G . . . goeie avond”, zei Bob.
„D . . . dag inspecteur”, wenste Arie. Zijn blik ging snel het vertrek rond en hij zag onmiddellijk dat zij waarlijk geen betere tent hadden kunnen uitkiezen om naar binnen te stiefelen, want driekwart van de mannen die zaten te lezen, te eten of te kaarten, waren agenten van politie. Daar was niets merkwaardigs aan, besefte Arie. In de buurt van courantenkantoren vind je koffiehuizen vol met journalisten. Op het Leidseplein in Amsterdam zitten de cafés vol schilders en schrijvers. In de buurt van busstations vind je speciale holen voor chauffeurs en in de buurt van politiebureaus heb je plaatsen waar de bewakers van Openbare Rust en Orde hun plechtstatige gezichten kunnen ontplooien en zich te buiten gaan aan wat kaarten en roddelen. Per slot van rekening zijn politieagenten óók mensen, die ook wel eens een keer op hun gemak willen zijn. Dat konden ze hier zeker, want het was met één blik te zien dat ook de besnorde man achter het buffet eens zijn partij op het gebied van processenverbaal had meegeblazen. Inspecteur Ford liet mes en vork rusten en zat de twee binnengekomenen van het hoofd tot de voeten op te nemen. Hij was niet de enige die dat deed. Eén voor één wendden de blikken van driekwart der agenten in het lokaal zich naar beide jongens. De jukebox bereikte het einde van een plaat en zweeg. Het werd angstwekkend stil. De man achter het buffet zette beide handen plat erbovenop en staarde ook al. Weer naar buiten lopen was natuurlijk volkomen onmogelijk, dat had een al te gekke en schuldige indruk gemaakt. Arie en Bob snapten dat zowat tegelijkertijd. Zij schroefden dus een wat scheef glimlachje op hun beschadigde kaken, en Arie schoof de handen gebald in zijn broekzakken, om de lelijke bobbel die het nieuwveroverde pistool daar maakte, te verbergen. Bob informeerde, op luide toon:
„Is dit lokaal ook voor gewoon publiek toegankelijk?” Het was helemaal geen domme opmerking. Maar door zijn zenuwachtigheid vroeg hij het wel een beetje al te hard, en op een toon of hij van plan was, om ruzie te gaan zoeken. De blikken van alle agenten waren nu op de jongens gericht: op hun verwarde haren . . . op hun geschramde gezichten . . . de vreemde vlekken op hun broeken! Toen legde de inspecteur zijn mes neer, en wenkte hen met een gekromde vinger.
„Kom eens even hier, jullie.”
Zij glimlachten hem toe met een krampachtige opgewektheid en naderden het tafeltje met kunstmatig zorgeloze passen. De bruine ogen van de inspecteur gingen nogmaals wantrouwend over hun kapotte kleding. Dan vroeg hij: „Ik dacht dat jullie meteen naar Pittsburgh zouden gaan.” Bob antwoordde:
„Jawel, inspecteur. Dat waren we ook van plan, inspecteur. Dat gaan we nu ook metéén doen, inspecteur.”
„Zozo. En wat hebben jullie intussen gedaan?”
„Gevochten, inspecteur.”
„Ge-wàt? Met wie?”
„Met elkaar, inspecteur.”
De inspecteur nam zijn mes weer op, sneed een ferme brok van zijn biefstuk en schoof het in zijn mond. Arie begon te watertanden als een bulldog die je een lap lever voorhoudt. Nog steeds kauwende, informeerde de politieman: „En waarover, als ik vragen mag?”
Bob had tot dusver het woord gedaan, maar dáár liep hij vast. Dat was echter geen bezwaar. Al sinds jaren kenden de jongens dat spelletje. Dan was de rest van het verhaal automatisch voor dikke Arie. En ook nu weer stelde de geniale sproetenkoning niet teleur. Zijn blauwe ogen gingen wat verder open, zijn ogen kregen die typische blik van wijde onschuld waarmee hij zijn ergste kletsverhalen startte en toen trok hij van leer:
„Het was míjn schuld, inspecteur.”
De inspecteur had nu zijn mond leeg en sneed een nieuw stuk biefstuk af.
„Dat vroeg ik niet.”
(Dat wist Arie óók wel, maar het was de enige manier geweest waarop hij het gesprek had kunnen overnemen zonder te laten merken, dat Bob met zijn mond vol tanden stond).
„Ik wilde weten wáárover jullie vochten.”
Arie begon met zijn voeten te schuifelen en alle denkbare tekenen van grote verlegenheid te vertonen. Nog steeds waren zij het middelpunt der belangstelling van alle agenten in het vertrek. Er zaten er aan de leestafel die hun jassen hadden uitgedaan en aan sigaren dampten. Sommigen aten brood uit een trommeltje, met hun jassen losgeknoopt en hun shirtboorden open. Enkelen zaten rond een kaarttafel. Maar wáár ze ook zaten en wat ze ook hadden gedaan, ze keken nu allen naar die dikke sproetige jongen met zijn geschramd gezicht, de handen verlegen in de zakken en zijn verwarde, rossige haren. Ten laatste gaf Arie antwoord:
„Ziet u, inspecteur, dat kan ik u moeilijk zeggen.” Enkele agenten draaiden hun stoelen een beetje meer opzij om beter te kunnen kijken en luisteren. Arie verwenste het moment dat zij deze tent hadden uitgezocht. Wie gaat er nu ook een onbekend café binnen, vlak in de buurt van een politiebureau! Maar tja, je kunt niet aan alles denken! De inspecteur legde nu zowel mes als vork neer.
„Zo. Kun je mij dat moeilijk zeggen. En waarom?” Arie begon hoe langer hoe verlegener te doen. Hij keek opzij naar Bob. Bob keek naar hem, met een vragend en even verlegen gezicht. Hij kon kwalijk iets anders zetten dan een verlegen gezicht, want hij had niet de vaagste notie, waar de dikke Arie naar toe wilde. Toen Arie raar genoeg gedaan had naar zijn zin, begon hij stotterend te antwoorden:
„Het zou u . . . u zou het misschien niet leuk vinden, inspecteur.”
„Wat!” zei de inspecteur op luide toon. Hij keek de kring van agenten achter zich rond en staarde dan weer Arie aan. „Hoe kom je dáár bij! Ik zou het juist ontzettend leuk vinden.” Er ging een licht gelach op uit de agenten achter hem. De inspecteur leunde wat achterover in zijn stoel en vouwde de handen op zijn maag. „Komaan, waar vochten jullie over?”
„Over u, inspecteur”, zei Arie.

Verschillende uitdrukkingen volgden elkaar op over het bruine gelaat van de politieman. Verbazing, nieuwsgierigheid en daarna bezorgdheid. Want wie weet wàt die gekke jongens over hem gezegd hadden en het was natuurlijk helemaal niet zo zeker of het wel verstandig zou zijn, daar navraag naar te doen, waar minstens twintig gewone agenten met beide oren wijd open naar zaten te luisteren. Op dat spannende moment rinkelde de telefoon op het buffet luid en schril. De buffetman met de snor nam de hoorn op en zei:

„Met O'Connor . . . Ja?” Hij nam de hoorn weer van zijn oor: „Voor u, inspecteur. Het is de sergeant van dienst. Of u naar het bureau kunt komen. Er staat een stel Chinezen daar, verschrikkelijk opgewonden, want een stelletje gangsters heeft bij hen de boel kort en klein geslagen.” De inspecteur schoof zijn stoel achteruit en nam de hoorn over.
„Ford hier. Luister eens, ik zit te eten. Kun je dat zelf niet af? Wat? . . . OK. Ik kom.”
Hij smakte de hoorn neer, greep zijn uniformpet van een kapstok en beende haastig naar de deur. Zijn halve biefstuk bleef liggen. Vlak bij de deur wendde hij zich plotseling om, en zei tegen Bob en Arie:
„Maak nu dat je zo snel mogelijk in Pittsburgh komt, jullie. Hoe eerder die advocaat er is, hoe beter.”
„Jawel, inspecteur”, zeiden ze tegelijkertijd.
Ford tilde het gordijn op en even later kletterde de deur achter hem dicht. Hij was in gestrekte draf op weg naar de opgewonden Chinezen. Op hetzelfde moment begon het geroezemoes weer. Bob en Arie keken elkaar aan. „Weg wezen”, zei Bob zacht.
„Nou, en òf!” zei Arie.
Voordat iemand van de agenten, die nog nieuwsgierig naar hen zaten te kijken, verder iets kon vragen, zeiden zij haastig „Goede avond” en doken op het gordijn af. Een der agenten riep hen nog spottend na: „De groeten in Pittsburgh”. Het was niet eens een leuk mopje, maar dat drong niet tot hen door. Zij hadden maar één idee in hun hoofd: als de raphazen uit die buurt te verdwijnen! Zij liepen als snelwandelaars het straatje uit en een paar hoeken om, tot zij uitkwamen op een bredere en drukkere straat. Daar matigden zij hun pas een beetje. Bob keek op zijn horloge: „Het is al half één in de nacht, zeg!”
„Verbaast me niks. Even over tienen werden we bij Ford geroepen.”
Arie bleef stilstaan op de rand van het trottoir en keek de straat op en af:
„We moeten een taxi zien te krijgen. Eerst hier uit de buurt weg en dan zien we wel verder.”
Bob trok hem bij een arm:
„Laten we rustig doorlopen terwijl we naar een taxi uitkijken. Dat loopt minder in de gaten.”
Zij wandelden in normaal tempo verder langs winkels, waarvan de helft donker was en de andere helft prijkte met in volle glorie brandende étalagelampen.
„We moeten eigenlijk weer een auto zien te huren, dikke. Want we moeten achter die truck aan. Morgen om negen uur begint die vent weer te bestellen.”
„Ja”, zei Arie, een tikje afwezig. „Dat scheelde een haartje, zeg, daarbinnen.”
„Met die Chinezen, bedoel je?”
„Ja, allicht. Als die inspecteur ons nu te pakken krijgt, zijn we nog niet gaar. Dáár gaat een taxi!”
Arie sprong van het trottoir af en zwaaide met zijn armen. De auto zwenkte naar hen toe, stopte bij de trottoirband en de chauffeur monsterde hen met enige aandacht: „Hebben jullie wat uitgespookt? Ik wil geen last hebben.” „We hebben samen gevochten”, zei Arie. „Maar het is weer bijgelegd.”
De chauffeur bekeek hun gezichten aandachtig, en scheen te vinden dat die er nogal betrouwbaar uitzagen, want zonder verder een woord stak hij zijn arm naar achteren om het portier daar te openen. Zogauw hij de deur hoorde dichtmeppen, vroeg hij, hen aankijkende in het spiegeltje: „Waarnaartoe?
„Naar een garage waar we een auto kunnen huren. Onze auto ligt in de prak en we moeten naar Pittsburgh terug.” „Het is de auto van mijn vader, zie je”, verklaarde Bob. „Ik zal je naar de U-Drive rijden”, zei de chauffeur en reed van het trottoir weg. „Die zijn dag en nacht open.” „Graag”, zei Arie peinzend en toen maakte hij onverwacht een vreemd hikkend geluid. Bob keek verbaasd opzij en zag zijn dikke vriend half voorover zitten, met een strakke blik in zijn ogen. Bob porde hem voorzichtig aan en vroeg fluisterend:
„Dikke! Wat hèb je?”
Arie keerde zijn rond gezicht naar Bob toe en legde een hand op diens arm.
„Bob”, zei hij zacht maar ontsteld. „We zijn ontzettende, monumentale, onvoorstelbare en kolossale kaffers geweest. Allebei!”
Bob schrok daar werkelijk van. Arie was anders niet zo gauw iemand, die in paniek raakte.
„Wat is er, dikke? Wat hebben we dan gedaan?”
Het veelkleurig neonlicht van een bioscoop waar zij voorbijreden glinsterde in Arie's wijdopen blauwe ogen. „Bob — we meenden dat we zo slim waren. En we hebben aan één ding helemaal niet gedacht.”
„Aan wàt dan, dikke? Zeg dan toch wat!”
„We hebben er helemáál niet aan gedacht dat Jan alle adressen waar die truck pakken moet bestellen, heeft overgeschreven in zijn notitieboek! En dat heeft Jan nog in zijn zak!”
Bob zat Arie enkele tellen lang sprakeloos aan te kijken en werd dan langzaam wit om zijn neus.
„Lieve hikkende slimjanussen! Dàt hebben we leep aan de steel gestoken. En nu kunnen we ook niet naar dat politiebureau terug. . .”
„Nee”, zei Arie. „Nee. Dat kunnen we beter niet doen, geloof ik. Alles, maar dat niet.”
De taxi zwaaide een hoek om en stopte voor een garage met twee helverlichte uitritten.
„Hier kun je auto's huren”, wees de chauffeur. „Als je genoeg geld hebt, tenminste.”
Arie betaalde hem en Bob draafde alvast naar binnen. Hij begon nu te beseffen dat er geen halve minuut meer te verliezen viel . . . wilden ze nog iets redden van die rozige droom van dertigduizend harde guldens de man. Die droom begon nu wel héél erg veel op een luchtspiegeling te lijken.

* * *
Alle agenten schrokken op toen de telefoon op het buffet opnieuw schrilde. De man met de snor nam weer de hoorn op.

„O'Connor hier! O, bent u het, inspecteur.” Hij keek naar de deur. „Nee, die zijn direct na u weggegaan. Wat? Jawel, inspecteur. Zeker, inspecteur. Direct, inspecteur.” Hij smakte de hoorn neer en riep: „Peters, MacDougal, Manners! Orders van Ford. Ren meteen naar buiten en kijk of je die twee jongens nog ziet. Volgens de beschrijving van die Chinezen hoorden die bij de bende die daarnet drie straten verder de boel in „Oud China” kort en klein heeft geslagen.”
Een jonge agent sloeg met de vlakke hand op de leestafel: „Zie je wel! Ik dàcht wel dat er iets niet klopte! Had ik ze maar vastgehouden.”
Een oudere agent, tegenover hem, begon luid te lachen: „Als je iedereen vast wou gaan houden waarvan je dacht dat er iets niet aan klopte, liep er in een stad al gauw niemand meer op vrije voeten. En houd nou je mond. Jou kan niks gebeuren. De inspecteur heeft ze zelf laten lopen. Hij heeft ze hoogst persoonlijk naar Pittsburgh gestuurd.”

Drie agenten spoedden zich mopperend naar de deur en verdwenen in de nacht. De rest begon te lachen. Ze begonnen hoe langer hoe harder te lachen. Ze beseften nu pas, welk een mop het betekende, dat de gevreesde inspecteur Ford, in het bijzijn van twee dozijn agenten, twee opgeschoten jongens had weggestuurd die er deerlijk beschadigd en geschramd uitzagen. Het gelach werd hoe langer hoe groter.
„Maar ze waren helemaal onschuldig!” brulde een dikke agent met een rooie snor.
„Ze hadden alleen samen gevochten”, hijgde een ander. „Over de inspecteur!” kreunde een derde.
„Maar ze konden niet zeggen, wáárom . . .”
Het gelach werd zo ijselijk, dat de ramen ervan dreunden. Zelden hadden de agenten van de nachtploeg van het hoofdbureau Harrisburg zulk een monsterlijke pret gehad. Maar naar alle kanten zwermden patrouilles en radioberichten uit . . . Elke agent werd dringend opgedragen, uit te kijken naar Robert Evers en Arie Roos. Signalement volgde. En het was een machtig goed signalement, want inspecteur Ford had alle kans gekregen, hen terdege te bekijken.

EEN NACHT, WAARIN ALLE PARTIJEN IETS BELEVEN

De hele mop van de algemene jacht op de juwelenauto was natuurlijk, dat om één uur die nacht geen mens (behalve de chauffeur zelf) precies wist, wat voor route de truck zou gaan volgen. En ga in een land als Nederland maar eens op korte termijn een bestelauto opzoeken, in de nacht, als je alléén maar weet dat die in de loop van de volgende dag bestellingen gaat doen in Drente, Friesland en Groningen. De chauffeur kan beginnen bij Meppel, daarna eerst naar Heerenveen en Sneek rijden om dan via Leeuwarden, Groningen en over Assen terug te keren. Maar hij kan ook drie-en-twintig willekeurige andere route's volgen. Dat hangt af van de plaatsen waar hij bestellingen moet doen, van het feit of hij misschien ergens in een cafetaria een aardig meisje weet te zitten of domweg van het soort bui dat hij heeft. Over het humeur van chauffeur Walter Kettering was niets bekend. Maar evenmin waren andere dingen bekend. Alle betrokken partijen waren sinds acht uur die avond zó intens bezig geweest elkaar vliegen af te vangen, dat de felbegeerde besteltruck met Kettering en de juwelen erin, ongemolesteerd uit Harrisburg was vertrokken. Om het bekende spreekwoord van de honden en het been toe te passen: vele honden hadden die avond om het juwelenbeen gevochten, maar geen enkele hond was er met het been vandoor gegaan. Het been zèlf was ontsnapt.
En dat besef was nu bezig tot de hoofden van alle betrokkenen door te dringen: hoe die truck te achterhalen?
Paul Hubary, voortwandelend door de koele nachtelijke straten, met zijn jasje los over de arm, was de eerste die ontsteld bleef stilstaan; vlakbij een sigarettenautomaat, waaraan een nachtelijke wandelaar verwoed stond te rukken.
„Grote springende boskatten!” zei Hubary tegen zichzelf. „Ik weet niet eens het nummer van die truck!”
De nachtwandelaar begon met zijn vuist op de automaat te bonken, rukte er opnieuw aan, zei ten laatste een heel lelijk woord en wandelde verder zonder sigaretten. Paul wandelde óók door, eerst langzaam, en dan sneller en sneller. Want één ding werd hem volkomen duidelijk: er reden twintigtallen bestelwagens van het warenhuis „The Galleries” rond door het oostelijk deel van de United States. Op snor gaan zónder het nummerbord van de truck die híj hebben moest, te kennen, was natuurlijk gekkenwerk. En er was maar één plaats waar hij dat nummer te weten kon komen: in diezelfde centrale garage waar vroeger die avond de verschillende partijen de truck hadden staan opwachten. Overigens zonder veel resultaat. Hubary zwenkte een zijstraat in en zette met snelle schreden koers naar die garage.

* * *
Pietro Rossi had intussen zijn wankelende vriend Joe een eind buiten de gevaarlijke actieradius van het hoofdbureau van politie geloodst. Dat had tevens het voordeel dat Joe de tijd kreeg, om op te knappen, althans wat zijn bewustzijn betreft, want uiterlijk zag hij er nog steeds uit als iemand die door drie dolle bromfietsers achter elkaar was aangereden, en vervolgens door minstens één daarvan afgerost. Onder een eenzame straatlantaren hield Rossi hem op armslengte van zich af. Hij schudde bezorgd het hoofd. „Zo kan ik me niet met je vertonen. We moeten ons ergens gaan opknappen.”

Joe voelde met de hand laag achter aan zijn hoofd, op de plaats waar het haar overging in zijn ongewassen nek. „Ik barst van de koppijn. Ik heb vàst een schedelbreuk opgelopen.”
„Klets niet”, zei Rossi, ongerust de straat op en af kijkend. „Van een klap met een Chinees mouwplankje krijg jij geen schedelbreuk. Daar is minstens een stalen U-balk voor nodig.”
Joe leunde achterover tegen een pakhuisdeur.
„Lâ-me met rust. Ik wil naar huis.”
Rossi verwenste halfluid het soort helper dat Johnny Dalmonte hem telefonisch had toebedeeld. Het was allang duidelijk dat deze Joe niet het soort van bandiet was, waar je fris en vrolijk banken mee kon gaan beroven, of manke kamelen stelen.
„Weet je wat jij bent?” zei Rossi nijdig, tussen de tanden. „Een zachtgekookt paasei. Een roomsoes. Een hap balkenbrij. Maar geen vent waar je op kunt rekenen.”
„Je hoeft ook niet op mij te rekenen”, zei Joe. „Dat doe je maar op een lei of een stukje papier.” Hij werd plotseling heftig. „Ik heb er toch niet om gevraagd, om mee uit knokken te gaan? Ik ben geen beroepsbekkenmepper.” „Wat ben je dan wèl?” vroeg Rossi.
Joe deed zijn ogen nu wijd open.
„Ik? Geldophaler voor Dalmonte's clandestiene loterijen hier in Harrisburg. Maar vanavond moest ik ineens jou een pistool gaan brengen en je maat spelen.”
„Tja”, zei Rossi, voorzichtig aan zijn kaak voelend. Daar was een flinke mep tegenaan gekomen en het ding zat niet zo solide meer in zijn scharnieren als een uur tevoren. Hij kreeg een idee. „Luister, maat. Eerlijk gezegd kan ik jou missen als kiespijn. Ik ben er al jaren aan gewend met King Messaf samen te werken, maar vanavond schijnen hij en ik allebei op ons eentje te moeten pionieren. Mijn jas is gescheurd en die van jou ziet er nog vrij aardig uit. Jij trekt alle kapotte kleren van ons tweeën aan, en gaat naar huis. Ik werk wel op mijn eentje verder.”
„Hm”, zei Joe, en dacht na. Het voorstel had veel aantrekkelijks, maar ook duidelijke nadelen. „Gaat Dalmonte daarmee akkoord?”
„Zal ik hem wel uitleggen”, zei Rossi. „Van jou beleef ik alleen maar ellende. Trek uit die jas.”

Een eindje verderop was een portiek, en de verkleedpartij was snel achter de rug. Joe's das, die nog vrij toonbaar was, werd eveneens ingeruild tegen het soort pannelap om Rossi's nek, dat eruitzag of er bamiresten in een keuken mee waren opgedweild. Het resultaat was verbazingwekkend. Rossi kon zich nu weer in een niet al te helder verlichte straat vertonen; hij had nu alleen nog te kampen met een halfdichtgeslagen oog, een gezwollen kaak en een overhemd waarvan de drie bovenste knopen waren verdwenen. Maar zoiets kon in de beste families voorkomen. Hoe Joe eruit zag deelde Rossi hem maar niet mede. Er ontstond wat geharrewar, toen Joe ontdekte, dat het pistool uit zijn jaszak was verdwenen, maar hij nam aan, dat het er onderweg was uitgevallen. Het kon hem overigens niet veel schelen en Rossi hield het zijne.

„Nou loop jij die richting uit”, wees Rossi, „dan neem ik de andere kant.”
„Graag”, zei Joe, „welterusten”. Hij begon het straatje uit te lopen. Rossi keek hem even na, mompelde wat, spuwde verachtelijk tegen de muur en zette er eveneens de sokken in, de handen in de jaszakken en zijn voorhoofd gefronst, want hij had een hoop zorgen aan dat hoofd. Dalmonte had hem opgedragen, Hubary onschadelijk te maken. Daar was weinig van terecht gekomen. Dalmonte opbellen en hem dat opbiechten was iets, wat Pietro Rossi niet met vreugde tegemoet zag, dat opbellen van Dalmonte deed Rossi liever wat later, als hij heuglijker tijdingen kon melden. Dus de zaak was nu maar om heuglijke tijdingen te fabrieken. Dat kon maar op twee manieren: door de truck op te sporen, òf door Hubary (en deze keer góéd) te grazen te nemen. En aangezien Hubary op jacht was naar de besteltruck, hoefde Rossi maar te zorgen, de truck te achterhalen, dan kwam hij vanzelf Hubary weer tegen. En de enige plaats in Harrisburg waar hij te weten kon komen waar die truck ergens uithing was in de „Galleries”garage. En dat was niet zo moeilijk, bedacht Rossi, want daar was hij, gelukkig, al eerder op de avond geweest, met het verhaal dat hij een neef was van chauffeur Kettering. Met een beetje geluk kon hij daarop voortborduren. Hij moest alleen zijn smoesje wat uitbreiden. En in smoesjes bedenken en uitbreiden waren Dalmonte's jongens beslist niet gek. Je kon nu eenmaal geen lid vormen van Dalmonte's circus, zonder jarenlang thuis te zijn gekomen met achten en negens op je rapport voor smoesjes bedenken. De politie nam daar op ongeregelde tijden proefwerk in af. Rossi stond even stil, trok zijn rechterschoen uit, schudde daar een kleverige klodder bami uit, en zette er de sokken in. In de richting van de „Galleries”.

* * *
En de derde man (de man die de meeste zorgen had), was „Specs” Hildebrant. Hij was verreweg de slimste, maar tevens ook de meest hulpeloze van het stel dat die avond in Harrisburg aan het robbedoezen was geweest. Bovendien zat „Specs” op een enorme manier in de rats, omdat hij had geprobeerd Johnny Dalmonte te slim af te zijn. En dat was iets waar Dalmonte altijd erg veel verdriet over had. Na korte tijd gaf hij dan van dat verdriet blijk met enkele anonieme rouwkransen. De befaamde juwelendief Hildebrant zat met hoog opgeslagen jaskraag in elkaar gedoken achter het stuur van Paul Hubary's auto, die hij geparkeerd had op een donkere hoek van het plein waarop de achteruitgang van de „Galleries”-garage uitkwam. Zijn hoofd was vervuld van sombere gedachten, en zijn horloge wees tien minuten voor één in de nacht. Voor sombere gedachten had de arme „Specs” werkelijk alle redenen. Gedurende zes lange maanden had hij het huis van de bankier Praed beloerd, tot hij precies wist, wat de man voor personeel had, op wat voor tijden hij met zijn vrouw

uitging en weer thuiskwam; bij welke gelegenheden zijn vrouw haar juwelen droeg en wanneer zij ze thuis liet. Die zes maanden loeren, studeren en wachten hadden een hoop geld gekost. Na al dat wachten, knobbelen en voorbereiden had „Specs” ten laatste zijn slag geslagen: door de achterdeur binnenkomende met een valse sleutel, en een kwartier later het huis weer verlatend zonder door iemand te zijn gezien, maar met voor een kwart miljoen dollars aan juwelen in zijn overjaszak. De politie had hem twee dagen later gearresteerd en hem werkelijk niet alleen het hemd, maar zowat ook de huid van het lichaam gevraagd, zonder echter iets te kunnen bewijzen. De juwelen zaten intussen goed opgeborgen.
Daarna had „Specs” Hubary opgebeld, om een voordelig zaakje te doen met de verzekeringsmaatschappij, en die was er vlot op in gegaan. Maar iemand moest erover hebben gekletst. Want juist op het moment dat Hubary en hij de juwelen zouden omruilen tegen een pak bankbiljetten was alles mis gaan lopen. De politie was aan komen stuiven; hij had de juwelen haastig moeten verstoppen in een WC-bak, en daaruit waren ze verdwenen. Nu kon „Specs” niet meer vóóruit of achteruit. De politie was nu overtuigd, dat hij de juwelen wel degelijk gestolen had, en ook wist waar ze waren. Als een agent die hem kende, hem in de gaten kreeg, was hij de klos: zij zouden hem weer oppakken, verhoren, loslaten en blijven volgen, waar hij ook heenging. Maar véél erger was, dat Johnny Dalmonte nu op hem loerde!
„Specs” zuchtte diep en begon voor de zoveelste maal die avond met een speciaal molton lapje zijn bolle brilleglazen op te poetsen, om beter te kunnen zien. Elke naderende schaduw van een voorbijganger, elke langzame tred deed hem opschrikken en zijn hart sneller bonzen. Want de politie zou hem op zijn hoogst arresteren en verhoren. Maar Dalmonte maakte veel kortere metten met slimmeriken die probeerden hem bij het boevenbeen te nemen. Hildebrant dook wat dieper weg in zijn jaskraag en tuurde ingespannen naar de helder verlichte open deuren van de „Galleries”-garage aan de overkant van het plein. Had ik Dalmonte maar laten begaan! dacht „Specs” voor de twintigste maal die nacht. Dan had ik met Dalmonte moeten delen, maar dan hadden we NU de juwelen gehad. Ik ben een sufferd geweest. Ik heb té slim willen zijn. Ik heb Dalmonte willen gebruiken om uit te vissen waar die juwelen waren gebleven om ze dan zelf stiekum op te gaan halen. En dat wéét Dalmonte nu. Terug kan ik niet meer, ik kan nu alleen maar op de eenmaal ingeslagen gevaarlijke weg voortgaan. Waar is die Hubary toch gebleven? Wist ik maar, waar Hubary was!
En op dat moment, toen de groene wijzers van de klok op het dashboard vijf minuten voor één wezen, kwam een lange en nog slanke gestalte haastig schuin het plein over lopen, in zijn overhemd, en met een jas over de arm. „Specs” schoot overeind achter het stuur.
Was dat niet . . . ? Dat wàs Hubary!
Hildebrant trok een hand uit een jaszak om op de claxon te toeteren, maar hield dat gebaar juist op tijd in. Je kon niet weten of Hubary niet door de een of ander werd gevolgd, en dan was het een hoop gezonder om maar stilletjes in het donker geparkeerd te blijven. „Specs” volgde de gang van de gestalte aan de overkant van het plein. Hubary ging recht op een der open garagedeuren af en verdween in het helder verlichte binnenste, achter een grote bruin-en-gele truck met aanhangwagen.

* * *
De luidsprekers die hier en daar tegen de strak-cementen muren van de grote garage hingen, schalden op halve sterkte een van die grammofoonplatenprogramma's die in de Verenigde Staten door verschillende zenders de ganse nacht worden uitgezonden. De drukte, die vroeger op de avond had geheerst, met tientallen binnenrollende en weer vertrekkende bestelauto's van alle soorten en tonnages, was bijna geheel afgezakt. Bij de vóóringang stond een

trailer met oplegger te tanken en aan het verre einde van de holle ruimte was een monteur bezig, een kleine bestelauto door te smeren. Enkele grote monsters van trucks, met motorkappen als die van bulldozers, stonden zwijgend te wachten tot hun chauffeurs uit de kantine terug zouden keren. Twee monteurs en een chauffeur zaten kaart te spelen, gezeten op lege houten kistjes en hun kaarten neerkletsend op een blijkbaar afgekeurde en uit een truck gesloopte lege benzinetank.
Hubary kwam de garage binnenwandelen, keek om zich heen en drentelde kalmpjes naar de drie kaartspelers toe. De truckchauffeur had een dikke, slappe buik die ingesnoerd werd door een gevlochten leren broeksriem. Zijn pet hing achter tegen zijn hoofd. Een van de monteurs was een neger. De ander was een jonge vent met verward blond krulhaar.
„En de pot!” zei de chauffeur, gooide drie boeren neer en streek een husje kwart dollars naar zich toe.
„Goeie avond”, zei Hubary vriendelijk.
De neger keek op, knikte, en begon de kaarten te schudden.
„Hai!” zei de krulharige monteur, knorrig. Hij begon het losse geld te tellen dat naast zijn houten kist op de cementvloer lag. De dikke chauffeur had verreweg de grootste pot bij zijn rechterschoen liggen. Die keek ook verreweg het vrolijkste.
„Ik heb wat geld over voor een inlichting”, begon Hubary. De neger schudde kaarten en zei niets. De luidsprekers kondigden een nieuwe plaat aan en die begon prompt. De dikke chauffeur wreef zich opgewekt in de mollige handen. „Mot je niet bij mij wezen”, grinnikte hij. „Ik verdien ze vanavond vlugger met pokeren. En ik weet niks. Nooit wat geweten. Alleen pokeren. Dat kan ik. Geef òp die kaarten, Dave.”
De jonge monteur keek nu op, nors en van terzijde: „Wat voor inlichting?”
Hubary haalde een pakje Camel te voorschijn en bood het aan. De neger schudde zwijgend het hoofd en wees naar een aankondiging met grote, rode letters onder de luidspreker:

ABSOLUTELY NO SMOKING ALLOWED!

„Oh, sorry”, zei Hubary en stopte het pakje weer in de zak. Hij kondigde kortaf aan:
„Ik heb een heel dringende boodschap voor chauffeur Kettering. Walter Kettering. Maar ik weet niet op welke truck hij zit.”
De neger had opgehouden met schudden en zat nu de kaarten waaiervormig in- en uit elkaar te spreiden. „Nou, nou”, vond de krulharige monteur. „Die Kettering is machtig populair vanavond. Zijn neef is ook al hier geweest.” Hij keek nu weer op, en liet zijn blik over Hubary's gezicht en kleren gaan. Langzaam zei hij: „Maar hij is al uren weg.”
Hubary schudde het hoofd:
„Dat geeft niet. Als ik het nummer van zijn wagen maar weet. En waar-ie heen is. Dan rijd ik hem wel achterna. Ik heb er tien dollar voor over.”
De jonge monteur keek de dikke chauffeur aan, toen die begon te lachen:
„Da's gauw verdiend.” Hij stond op en begon zijn jas dicht te knopen, maar de jonge krulhaar schoot overeind van zijn kist:
„Heizeg, hou jij je der buiten! Ik ben dit zaakje begonnen en niet jij.”
De dikke chauffeur keek hem spottend aan:
„Het is ons allemáál gevraagd, zou ik zo zeggen.” Hubary zag herrie aankomen en kwam haastig tussenbeide:
„Luister eens eventjes, ik wil geen keet veroorzaken.” De neger zei, zonder op te kijken, op verveelde toon: „Waarom delen jullie niet? De man vijf dollar.”
„Ik denk er niet over!” riep de monteur heftig. „Toen ik allang met die knaap hier aan het praten was, zat die dikke papzak er nog dom bij te grijnzen. Hij verdiende meer met pokeren, zei-die. Nou, láát-ie dan pokeren en zijn dikke spekneus niet in mijn zaken friemelen.”
De dikke chauffeur hield op met spottend grijnzen en kreeg een gezicht als een vette donderwolk.
„Heb jij al eens een volwassen klap op je chagrijnige gezicht gehad?”
De monteur zag wit van plotselinge drift, balde zijn vuisten en trapte de lege kist waar hij op gezeten had, achterwaarts weg.
„Van jou soms, log nijlpaard? Het enige wat jij kunt, is stom grinniken zolang je wint met kaarten. Maar je moet JOUW zure zultkop eens zien, zogauw je een halve dollar verliest!”
Hubary stapte haastig naar voren:
„Luister nou even, allebei. Er is helemaal geen reden om herrie te maken. Vertel mij het nummer van Ketterings truck en waar ik die kan vinden, en ik betaal jullie elk tien dollar. Hoor je? Tien dollar aan allebei.”
„Wat?” schreeuwde de monteur, met een woest armgebaar. „Dat moet er nog bijkomen! Dan zal híj tien dollar in zijn zak gaan steken voor een zaakje wat IK doe? Van mijn levensdagen niet!”
Hij deed enkele snelle passen, graaide de lege kist naar zich toe, en ging er met een bens op zitten; de ellebogen stug op zijn knieën.
„Komaan”, zei de dikke chauffeur, die nu zijn jas geheel had dichtgeknoopt, zijn pet rechtzettend. „Dan verdien IK die twintig dollar. Blijf jij maar rustig daar zitten.” Hij keek Hubary aan. „Twintig dollar was het je toch waard, hè?”
Paul Hubary verwenste het moment dat hij over geld was gaan praten, en probeerde het geval te sussen.
„Kijk nou eens even . . . Die tien extra dollars wilde ik alleen geven omdat ik geen ruzie wilde veroorzaken.” „Ruzie?” vloog de jonge monteur op. „Wie maakt er ruzie? Dacht je nou dat ik ruzie ging maken met een vrekkig, gulzig geldvarken als dàt daar? Hij kan die tien dollar

verdienen, wat mij betreft. Ik wil ze niet eens meer. Duvel op en verdwijn. Allebei!”
Hij zat mokkig voorover neer te staren op de lege benzinetank, zijn schouders koppig opgetrokken. Hubary en de dikke chauffeur keken elkaar aan. De neger hief het hoofd en maakte er een gebaar mee dat zei: „Ga weg”. Hubary wandelde weg, samen met de chauffeur, naar een verre hoek, waar enkele halfglazen deuren in de wand waren aangebracht.
„Hij is de koppigste driftkop die ik ooit heb meegemaakt”, zei de chauffeur. „En . . .”
Hubary viel hem haastig in de rede:
„Kun jij het nummer van Ketterings truck voor me te pakken krijgen?”
„Da's een koud kunstje. Elke chauffeur staat in het register.”
„Maar kun je ook uitvissen waar hij vannacht heenrijdt?” „Dat staat erbij. Ze weten het tot morgenochtend negen uur. Om negen uur 's morgens en om zes uur 's avonds moeten ze hierheen opbellen om te zeggen waar ze zitten. Er kan immers altijd wat aan de hand zijn.”
De chauffeur opende de meest linkse der glazen deuren. Er lag een helder verlichte kantoorgang achter met aan twee zijden glaswanden. Rechts was een vrij groot vertrek met enkele telefoons, groenstalen bureaus en drie lange reeksen roterende kaartsystemen. Er zaten twee mannen van middelbare leeftijd aan een bureau schaak te spelen, met een pot koffie op een elektrisch stelletje naast hen. De luidsprekermuziek klonk hier zachter. De chauffeur greep in zijn zak en gooide met een zachte plof een pakje Chesterfield sigaretten naast het schaakbord.
„George, geef me es effe het nummer van de truck van Walter Kettering. En zijn route voor vannacht.”
Een van de mannen stond langzaam op, liep langs de rij kaartenbakken, stopte bij een ervan en gaf de draaiende klapper een zwiep. De kaarten rikketikten langs zijn hoornige vingernagels tot hij met zijn andere hand de klapper stopte, en een kaart oplichtte.
„Walter Kettering. Truck nummer 7538 A. Pennsylvania nummerbord. Rijdt over Philadelphia, Baltimore, Washington en dan verder naar het zuiden zijn eigen route.” De chauffeur keek Hubary zijdelings aan.
„Is dat O.K.?”
„Helemaal O.K. Dank je.” Hubary had al een biljet van tien dollar te voorschijn gehaald en het opgevouwen in de hand gehouden. Hij gaf dat tersluiks over aan de dikkerd, die het snel in zijn broekzak liet verdwijnen. De man bij de kaartenbak kwam terugsloffen en keek hen wat twijfelachtig aan.
„Der is al een keer naar gevraagd, vanavond.”
„O, dat kan wel”, zei Hubary. „Het gaat over een erfeniskwestie. Daar moet hij dringend iets voor tekenen.” „Ik wou dat ik daar wat voor moest tekenen”, zuchtte de andere man die nog bij het schaakbord zat. „Jouw zet, Pete.”
Maar zijn maat was een van die nieuwsgierige snaken, die gewoonweg een neus hebben voor iets raars. Hij keek Hubary en de dikke chauffeur om beurten aan.
„Nou nou. En is die erfenis zo dringend en zo belangrijk dat ze twee of drie man apart achter een chauffeur aansturen?”
Hubary haalde de schouders op en draaide zich om naar de deur.
„Dat gebeurt wel eens vaker. Fout in de administratie. Goeie nacht.” Op dat moment ging de glazen deur open. Hubary bevroor zowat in zijn schoenen.

* * *
Nauwelijks was Hubary met de dikke chauffeur in de richting van het kantoor verdwenen, of de neger zei hoofdschuddend:

„Je moet je niet zo driftig maken, Johnny. Je schiet er niks mee op. Nou gaat híj met die tien dollar strijken en hij lacht je nog achter je rug uit, ook.”
De monteur zat spijtig op zijn lippen te bijten, toen snelle voetstappen naderden over het cement achter hem. De luidsprekers begonnen aan een plaat van Slim Whitman en de hoge jodelstem galmde helder en ijl door de holle ruimte.
„Goeie avond, samen.”
De monteur keek korzelig opzij, omhoog, en bleef kijken. „Ken je me nog?” vroeg Rossi zoetsappig. „Is Kettering al binnengekomen?”
De monteur staarde hem half nijdig, half onverschillig aan.
„Och, man, die is al uren weer weg! Ik heb je toch laten waarschuwen?”
Rossi keek verbaasd en verontwaardigd:
„Wie? Mij? Ik heb je tien dollar betaald om me een seintje te geven als hij binnenkwam, maar ik heb niets gezien of gehoord.”
„Boy, o, boy!” zei de neger. „Die Kettering is een hoop geld waard.”
De monteur sprong geërgerd overeind.
„Dan heeft die snotjongen de boodschap natuurlijk niet overgebracht. Kettering had een lifter bij zich. Die heb ik een boodschap voor je meegegeven zogauw hij binnenkwam.”
Rossi haalde de schouders op. Hij snapte deksels goed, hoe de vork in de steel zat, maar hij had geen zin om die schieten knokpartij op het plein erbij te gaan halen, tastte dus in zijn zak en zei, op ongeduldige toon:
„Zoals ik je al vertelde, Kettering is mijn neef. Ik ben net uit het leger ontslagen en ik moet hem dringend hebben. Geef me het nummer van zijn truck en zeg me waar ik hem kan achterhalen. Hier is tien dollar voor de moeite.” De monteur en de neger keken elkaar verbijsterd aan. De neger begon te lachen:
„Met mij krijg je geen ruzie, hoor. Verdien jij deze keer die tien dollar maar. Dan kijkt die dikkerd nog op zijn neus. ook.”
De monteur schudde ietwat beschaamd het hoofd: „Doen we niet. Ik heb er vanavond al tien verdiend. We gooien erom. Smijt maar twee kaarten neer. De hoogste gaat naar het kantoor.”
De neger knikte en gooide twee kaarten open op de tank; hijzelf had een negen en de monteur een boer.
„Jij wint, Johnny.”
De monteur gaf Rossi een wenk en wandelde naar de glazen deuren. De neger zong zacht en laag met de plaat van Slim Withman mee, en begon zichzelf een stel pokerkaarten te geven. Hij raapte ze op, en begon ze te bekijken, toen bij de vooringang een gesloten Ford stopte. Er stapten twee opgeschoten jongens uit, die links en rechts keken, even schenen te overleggen en toen naar binnen kwamen; recht op hem aan.

* * *
Toen Johnny, de krulharige monteur, samen met Rossi het kantoor binnenstapte, kreeg Hubary zowat de hik van ontsteltenis. Hij stond eventjes roerloos in zijn schoenen en staarde de Dalmonte-bandiet aan. Die stopte midden in een pas voorwaarts en gaapte Hubary aan. De detective kreeg het eerst zijn positieven terug:

„Goeie avond! Vertel me niet dat jij óók op zoek bent naar Walter Kettering.”
De monteur keek verbaasd van de een naar de ander. „Kennen jullie elkaar?”
Hubary begon opgewekt te lachen.
„Dát zou ik denken! Hahaha . . . Of wij mekaar kennen. Da's óók toevallig, zeg.”
Rossi keek of hij in een zure citroen had gebeten, menend dat het een mandarijntje was.
„Reuze toevallig”, zei hij. „Je weet toch dat ik Ketterings neef ben, hè?”
Hubary hield op met lachen en keek verbaasd:

„ Wat vertel je me nou? Zijn nééf? Maar dat is stom toevallig!” Hij wendde zich naar de dikke chauffeur: „Heb je ooit zoiets sterks gehoord? Ketterings neef!”
„Ik zie je dadelijk wel!” zei Rossi, ongeduldig zich afwendend. „Ik moet eerst weten waar ik mijn neef kan vinden.” „Maar, beste kerel!” riep Hubary luid, hem een klop op de schouder gevend. „Dat weet ik al! Ga maar mee, dan zal ik het je wel vertellen.”
Rossi staarde hem aan met een blik vol haat en antwoordde, tussen de tanden:
„Laten we dat nou niet doen. Ik heb een afspraak met deze monteur hier.”
Hubary begon er hoe langer hoe meer plezier in te krijgen en keek verbaasd van de monteur naar Rossi en terug. „Een afspraak? Maar, beste kerel. . .”
De twee mannen bij het schaakbord zaten met wijdopen oren en ogen naar deze ietwat vreemde scène te kijken. Dat er iets niet klopte, lag er dik bovenop, maar zij snapten niet, wat. Rossi mat zich een afschuwelijke, gemaakte grijnslach aan en duwde Hubary zogenaamd vriendschappelijk naar de deur onderwijl zijn nagels zo gemeen mogelijk in diens spieren zettend:
„Heus, Paul, ga nu maar vast. Ik kom zó.”
Intussen was het geduld van de monteur óók uitgeput. Hij viel nijdig tegen Hubary uit:
„Weet jij wat je weten wil?”
„Ja zeker”, zei Hubary, op Rossi wijzend. „En dat is hetzelfde wat hij moet weten. Ik kan het hem wel vertellen. Dat probeer ik hem aan zijn verstand te brengen.” Rossi raakte nu ook zijn geduld kwijt en viel uit: „En als die jongen nou wat verdienen wil? Tien dollar is per slot van rekening tien dollar.”
„O”, zei Hubary met een breed gebaar, in zijn binnenzak van het over zijn arm hangende jasje tastend. „Als dàt alles is!” Hij flapte snel zijn portefeuille open en trok er een biljet van tien dollar uit, dat hik de monteur voorhield. „Alsjeblief. Hier zijn je tien dollar. Ik zal Pietro wel vertellen waar we Kettering kunnen vinden. Dan kunnen we gezellig samen rijden.”
Rossi werd in twee seconden zowat paars van woede. De monteur pakte beteuterd het uitgestoken biljet van tien dollar aan. Op dat moment kwam echter een geheel nieuwe figuur tussenbeide. De man, die in het kaartsysteem had gezocht stond nu haastig op van achter het schaakbord en kwam naar het groepje toe, met beide armen gebarend: „Luister eens even . . . luister eens even! Wat is dat voor een nepboel hier?” Hij haalde snuivend adem door zijn neusgaten en keek de monteur aan met een blik of die ernstig naar vuile vis rook. „Wil je mij vertellen dat jij tien dollar krijgt om hem hier (op de razende Rossi wijzend) te vertellen waar hij Kettering kan vinden?” „Zeker”, zei Hubary, met verbaasd opgetrokken wenkbrauwen. „En wat zou dat? Is het te weinig?”
„Te weinig!” brulde de schaakspeler, zich bijna verslikkend van woede. Hij keek Hubary aan met gebalde vuisten. „En heb jij dat óók betaald?”
„Natuurlijk”, zei Hubary onschuldig. „En wat . . .?” De schaakspeler wendde zich om naar zijn maat, die nu ook overeind was gekomen.
„Hoor je dat, Rufus? Zo worden we hier genept. Wij worden afgescheept met een pakje sigaretten en die onderkruipers, die versierders, die oplichters . . . die . . . die vuile tillers gaan met tien dollar strijken.”
„Zeg, luister es effe, gepensioneerde kantoorkraai!” zei de dikke chauffeur dreigend, Hubary opzij duwend. „Wil jij wel eens op je woorden letten! Zaken zijn zaken. Ben ik soms met je getrouwd dat ik alles wat ik verdien met jou sam-sam moet delen?”
De kaartenbak-beheerder sprong zowat op en neer van woede, zijn vuisten boven het hoofd gebald.
„Nèp is het!” brulde hij. „Onkameraadschappelijke, achterbakse knoeierij!” Hij deed twee snelle passen naar voren en greep naar de hand van de monteur: „Geef hier die tien dollar!” Maar de ander was hem net te vlug af en borg de hand snel achter zijn rug.
„Kallem aan wat! Jij hebt helemaal nog niets verdiend, jij.”
„Dat hoeft ook niet”, zei Hubary, sussend met beide handen gebarend. „Dat is ook helemaal niet nodig. Ik weet immers het autonummer en de route. Dat is genoeg. Kom maar mee, Pietro. Laat die kerels hier maar ruzie maken.” Rossi zag er nu uit of hij elk moment als een hogedrukpan uit elkaar kon barsten met een klap die voor minstens anderhalve ton schade zou aanrichten. Rondom hem heen begon het geschreeuw nu algemeen te worden. De dikke chauffeur dreigde de schaakspeler dwars over al zijn kaartenbakken heen te slaan. De jonge monteur stevende zelf op de kaartenbakken af, maar werd in zijn kraag gegrepen door de tweede schaakspeler die hem terug begon te sleuren. Paul Hubary schoof zijdelings op de deur af. En toen ging die deur voor de derde maal open. Op de drempel stond de neger, met wijdopengesperde, ontstelde ogen. Hij hield de deur bij de kruk vast en staarde naar de woedende troep daarbinnen. Langs hem heen keken Bob Evers en Arie Roos naar binnen. Hubary, die juist naar buiten had willen glippen, deinsde een pas achteruit.
„Goedenavond”, zei Arie, langs de maag van de neger. „Wat is dat hier? Een rock and roll-relletje? Voor zulke grote kerels?”
Hubary had twee seconden later zijn positieven alweer bij elkaar en glipte ijlings opnieuw naar voren om langs de neger, die nog steeds de deur open hield, naar buiten te schuiven, maar dat liep volkomen mis, om twee heel goede redenen. Ten eerste omdat Bob en Arie naar voren drongen, de deuropening in, en dus de uitweg versperden, en ten tweede omdat Rossi nu werkelijk eindelijk losbarstte, Hubary in diens kraag greep en hem met zulk een geweld achteruit sleurde, dat de detective op zijn hakken zes meter achteruit struikelde, met een risje heel korte pasjes tot zijn hakken een stalen papiermand raakten en hij achterwaarts daarover heen buitelde, ruggelings op de betegelde vloer belandend met zijn voeten in de lucht. „Dat zal je leren, je met je eigen zaken te bemoeien!” gilde Rossi, met de vuist op een van de bureaus slaande. „Ik wil tien dollar betalen voor een eenvoudige inlichting. Het kan me geen klap schelen aan wie ik die betaal, zolang ik die inlichting maar krijg. Kan ik hier nu zaken doen, voor de gloeiende gloriekaters, ja of nee?”
Het was één tel lang volkomen stil. Alle ruziemakers stopten en stonden onbeweeglijk in gebarende houdingen verstard. Het zag er twee korte tellen lang naar uit of de ganse ruzie daar op zou houden, om over te gaan in een algemeen handjeplakspel van tien-dollar-biljetten. Het was echter Paul Hubary die deze mogelijkheid radicaal de bodem insloeg. Hij was intussen overeind gekrabbeld, nogal moeizaam, met een trek van pijn en woede op zijn gezicht. Hij greep het eerste wat voor de hand stond — een pot vulpeninkt op het bureau naast hem — en smeet die met alle kracht van zijn woede erachter, naar Rossi’s gezicht. Juist een seconde tevoren had de bandiet zich opzij gewend om tegen de monteur te gaan betogen. De inktpot raakte hem zijdelings tegen zijn neus, schampte slingerend af en verdween door een ruit van het schot tussen kantoor en gang met een scherpe knal die even later verdronk in een kletterende waterval van glasscherven. De spetters inkt van de op de gangvloer ontploffende pot spatten tegen de nog hele ruiten en dropen in blauwzwarte tranen naar beneden.
„Politie! Bel de politie!” schreeuwde de ene schaakspeler. Hij keerde zich om en greep de hoorn van een der telefoontoestellen. Die kreet was voldoende om zowel Hubary als Rossi tot hun positieven te doen komen, even feilloos en snel als was een emmer ijskoud water over hun verhitte breinen uitgegoten. En Bob en Arie schrokken zich op hetzelfde moment het apezuur. Hoeveel zij onderling ook te verhapstukken hadden, over één ding waren alle juwelenjagers het eens: zij konden géén politie aan hun lijf velen, zeker niet in Harrisburg, na wat er kort tevoren in het Chinese eethuis was voorgevallen. Bob en Arie keerden zich om, draafden de gang uit, de grote garage door, naar hun auto. Halverwege keek Bob om, nog juist op tijd om Rossi de kantoorgang uit te zien komen, met een zakdoek tegen zijn bloedende neus. Vlak achter hem aan kwam Hubary, met een pistool in de hand. De detective keerde zich al dravende halfom en hief dreigend zijn schietwapen. De monteur die juist op dat moment in de deuropening naar de garage verscheen, remde zo snel af, dat zijn voeten onderuit schoten. Achter hem hief de neger ijlings de rose handpalmen naar boven. Arie bereikte het eerst de wachtende Ford, rukte het portier open en schoot achter het stuur met een behendigheid die verbluffend was voor iemand van zijn dikte. Bob kwam even later, Arie trapte op de starter. „Wacht héél even!” riep Bob snel, want juist op dat moment haalde Hubary Rossi in omdat de bandiet, vermoedelijk door zijn bloedneus, niet zo snel kon lopen. De sluwe detective, vlak achter hem hollend, nam één langere pas en trapte Rossi van achteren op de hak van diens achterste voet. Het is een prachtige manier om iemand te laten vallen, en dat gebeurde dan ook. Rossi rolde tweemaal om en om en toen was Hubary al bij de Ford.
„Ik weet de truck te vinden!” riep hij hijgend.
Arie liet de koppeling al opkomen. Bob smeet het achterportier open.
„Kom dan vlug erin!”
De detective plofte dof neer op de achterzitting, omdat de Ford onder hem wegscheurde als een straaljager. Het portier smakte dicht. Rossi was overeind gekrabbeld en stond hen met een van woede vertrokken gezicht na te kijken. Schieten durfde hij natuurlijk niet. Hij keek snel links en rechts, keerde zich dan om en draafde de garage door naar de achteruitgang. Hij moest óók zien weg te komen voor de politie arriveerde.
Arie reed de Ford een hoofdstraat door, onder een eindeloze rechte ketting van gele natriumlampen, maar niet al te woest, om geen politie te alarmeren. Bob zat achterstevoren en praatte met de detective.
„Luister, Hubary. Jij jaagt op de juwelen. Wij ook.” De detective zat zijn rug te bevoelen en gromde:
„Dat klopt, ja. Ik heb mijn ruggewervels bezeerd.” Arie begon een roomkleurige Cadillac te volgen.
„Zullen we wapenstilstand sluiten tot we de stad uit zijn?” Hubary kreunde.
„O.K. Je moet de weg naar Philadelphia op . . . Volgende grote kruising rechtsaf. En dan de wegwijzers volgen tot je weer op de Turnpike zit.” Arie minderde wat vaart en zei: „Duik jij eens wat, Bob.”
Bob zei haastig, terwijl hij diep wegdook:
„Luister. Onze signalementen zijn door die Chinezen aan de politie opgegeven. Als we aangehouden worden, zijn we de klos óók. Wij zitten met zijn drieën in één auto. En het is met één blik te zien, dat we alledrie in een vechtpartij gezeten hebben. Als ze ons aanhouden, zijn we reddeloos de pisang.”
Hubary zat nog steeds zijn rug te rekken en te bevoelen en zei, tussen op elkaar geklemde tanden:
„Je hebt alle kans dat het goed afloopt. Ze kunnen niet elke auto aanhouden. Ik zal plat op de achterbank gaan liggen.”
Er was inderdaad op dit uur, ongeveer kwart over één, nog een vrij druk verkeer in de binnenstad. Hubary was nu uit het gezicht van voorbijgangers verdwenen en ook Bob zat nu veilig weggedoken. Alleen het gezicht van de dikke, welgedane Arie was zichtbaar, en die ging opgewekt zitten fluiten, kalm voortrijdend of er geen vuiltje en geen wolkje aan zijn horizon zelfs denkbaar was. Even later zei Hubary, met gedempt klinkende stem achteruit:
„Hadden we maar een meisje om voorin naast die dikke te zetten. Dan waren we helemáál boven verdenking verheven.”
„Hebben ze hier geen automaten met meisjes erin?” vroeg Arie. „Net als sigaretten en nierbroodjes? Zou machtig handig zijn.”
Hubary was niet in een stemming voor dat soort nonsenshumor. Arie bereikte de grote kruising en sloeg rechtsaf. Bob vroeg:
„Zeg, Hubary. Weet jij het nummer van die truck?” De detective aarzelde even. Bob waarschuwde dreigend: „Luister: wij hebben je in deze auto meegenomen, maar we kunnen je er ook zó weer uitgooien, hoor. En . . .” „O.K.”, zei Hubary, nog steeds op de verbeten toon van iemand die pijn heeft. „De truck rijdt via Philadelphia, Baltimore en Washington. Daarna weet niemand zijn route. Maakt Kettering zelf uit. En het nummer is Pennsylvania 7538 A.”
Arie vroeg:
„Zeg, Bob, hoe ziet een Pennsylvania-nummerbord eruit?” Bob keek verbaasd op naar het dikke sproetige hoofd boven hem.
„Net als dat op onze Buick. Pittsburgh ligt toch ook in Pennsylvania. Oranjeachtig bord met paars binnenvlak. Oranje letters.”
„O ja. Natuurlijk. Het is maar dat ik weet waar ik naar uit moet kijken.”
Hubary zei droogjes:
„Daar heb je wel effe de tijd voor, denk ik. Die truck is niet zolang na achten weggereden voor zover ik kon nagaan. Die heeft nu vier uur voorsprong op ons.”
Arie dacht even na en vroeg dan:
„Hoe hard rijdt zo'n truck?”
„Nou — kilometer of tachtig.”
„Wij kunnen makkelijk honderdtwintig, dertig.”
Bob zei geschrokken:
„Wil je er aan denken dat we hier maximum-snelheden hebben? We zitten hier niet in Holland.”
Hubary kwam tussenbeide:
„We moeten er gewoon op gokken dat die kerels onderweg stoppen om koffie te drinken en gebakken eieren te eten. Dat doen ze allemaal. Uren lang. Kijk vooral deksels goed uit bij verlichte tenten langs de weg waar je vrachtauto’s geparkeerd ziet staan. Wij moeten nergens stoppen en inééns doorrijden naar Washington. Als we ze dan onderweg niet gezien hebben, wil ik er honderd dollars om verwedden dat wij, kalm rijdend, vóór hen in Washington zijn. En dan wachten we ze op langs de hoofdweg.”
Bob vroeg:
„Waarom hebben we ze dan onderweg niet gezien?” Hubary antwoordde ongeduldig:
„Man, ze kunnen wel koffie gaan drinken ergens in het centrum van een van die drie grote steden. De hoofdzaak is dat wij op dat lange traject helemaal nergens stoppen en ineens doortorren. Dan komen we altijd nog vóór hen Washington binnen. Niet soms?”
„Hij heeft gelijk”, stemde Arie toe. „Maar luister eens, hoeveel mijl is het van Harrisburg, over die twee plaatsen, naar Washington?”
Hubary zat eventjes mompelend te rekenen. Bob bracht intussen in het midden:
„Als hij tenminste de hoofdweg volgt. Er loopt een veel kortere weg, rechtstreeks van Harrisburg naar Washington. De derde zijde van een driehoek. Daar hoef ik niet eens voor op de kaart te kijken.”
„Neen”, hield Hubary koppig vol. „Er is speciaal gezegd, dat Kettering over die drie steden zou rijden. Daar zal wel een reden voor zijn. En via die drie steden is het totale traject, naar ik schat, 250 mijl.”
Arie rekende snel om in kilometers:
„Dat is ruwweg vierhonderd kilometer. Is dat alles? Dan houdt die vent vannacht tijd genoeg over om een Turks bad te nemen, vier banden te verwisselen en het Witte Huis in Washington een nieuw verfje te geven.”
„Rij jij nou maar zo vlug mogelijk naar Washington”, gromde Hubary. „De rest komt dan wel in orde.”
„Ik hoop het”, zei Arie met een sombere stem. Zij snorden nu al door de oostelijke buitenwijken van Harrisburg zonder dat er één agent speciale aandacht aan hen had besteed. Maar Arie deed het dan ook heel sluw: hij had één arm slap door het open portierraam hangen zoals veel Amerikanen doen op warme avonden en reed, zachtjes voor zich uit fluitend, als een levend toonbeeld van dikke, vredige zielerust. Zijn blauwe ogen en zijn sproeten stráálden gewoonweg onschuld uit.

* * *
En wat was er intussen geworden van het kleine, bijziende juwelendiefje Hildebrant, dat zulk een enorme buit aan kostbare stenen in de wacht had gesleept? Nadat hij Hubary de „Galleries”-garage had zien binnengaan, was hij met de minuut zenuwachtiger geworden. En ook somberder. Het gebeurt nu eenmaal vaak in het leven dat een geniaal iemand op een geniaal denkbeeld komt . . . waarna dommeriken uiteindelijk met de vruchten gaan strijken, terwijl de slimmerd in de kou blijft zitten. Nu zat Hildebrant, diep in zijn jaskraag in Hubary's auto gedoken, wel niet direct in de kou, maar het zag er toch wel heel erg naar uit dat anderen zouden gaan strijken met de juwelenbuit waar „Specs” zes maanden lang hard op had geloerd. Hildebrant zette van louter zenuwen tweemaal per minuut zijn bril op en af, al maar scherp naar de verlichte open uitritten van de grote garage turend. Kwam die Hubary nóóit meer te voorschijn?

Er verliepen drie minuten. „Specs” begon te zweten. Er verliepen vijf minuten. Hildebrants neus begon te lopen.
Er waren nu zeven lange minuten verlopen . . .!
De kleine juwelendief hield het niet langer meer uit, vooral toen hij plotseling besefte dat de garage die hij zo angstvallig in de gaten zat te houden aan de andere kant óók nog uitritten had! Stel je voor dat Hubary er aan de andere kant weer uit was gegaan! Hij schoot overeind, opende het portier, keek het verlaten nachtelijke plein op en af, zag geen mens en begon met haastige passen dat stille plein over te steken, rechtstreeks afgaande op de meest linkse der openstaande deuren, waardoor hij kort tevoren Hubary had zien binnengaan. Hij had nu het midden van het plein al bereikt. Nog steeds geen mens te zien. In de verte gierde een tram door een bocht, en uit een zijstraat kwam het kijvend gekwek van een vrouwestem. Nog vijftig passen, nog dertig . . . „Specs” zag de open garagedeur steeds nader komen. Als hij maar eenmaal om de hoek kon kijken, kon hij misschien een glimp van Hubary opvangen. Als hij de particuliere detective eerst maar weer te pakken had, bestond er nog hoop dat hij zelf weer achter zijn „eigen” juwelen kon gaan aanjagen. In Hildebrants rechterjaszak bobbelde het pistool dat vroeger op de avond aan „King” Messaf had toebehoord. Nog zeven passen . . .
Juist toen Hildebrant zijn schreden verlengde en versnelde om vlug dat laatste stukje tot de hoek van de garagedeur af te leggen, kwam een man in volle vaart, scheef hangend in de bocht, die hoek omstormen. Afremmen was volkomen uitgesloten. Zij botsten op elkander, praktisch neus aan neus, en Hildebrant die met de handen in de zakken van zijn overjas liep, had geen schijn van kans om op de been te blijven. Hij struikelde achterwaarts en de man die naar buiten kwam stuiven, buitelde luidkeels scheldend over hem heen. Zij krabbelden allebei weer overeind en staarden elkaar aan, van een meter afstand, in het heldere licht dat door de geopende deur naar buiten scheen.
„Hildebrant!”
„Rossi!”
Dalmontes handlanger overzag in één seconde welk een prachtige kans hem hier in de schoot werd gegooid om alles met zijn baas Dalmonte weer in het reine te brengen. Hij greep Hildebrant bij een arm en duwde hem zijn pistool onder de neus.
„Kom mee, jij.”
Maar Hildebrant huilde:
„Mijn bril is gevallen! Ik ben mijn bril kwijt!”
Bossi keek zenuwachtig naar de hoek van de garagedeur. Ze zaten hem per slot van rekening achter de vodden. „Zeur niet. Ik kijk wel uit voor twee. Kom mee!”
Maar Hildebrant, zonder bril, was veel te kippig om te zien dat Rossi een pistool in de hand had. Hij probeerde kribbig zijn arm los te rukken.
„Ik moet mijn bril hebben! Heb jij Hubary gezien?” „Hubary!” krijste Rossi. „Praat me niet van die schurk in het kwadraat! Als ik díé nog ooit voor de loop van mijn pistool krijg. . . En kom mee nou!” Hij duwde de kleine Hildebrant ruw een meter of twee het plein op en porde hem van achter met de pistoolloop in de ribben: „Hard lopen! De politie is gealarmeerd!”
Bril of geen bril — Hubary of geen Hubary — nu ging Hildebrant uit zichzelf aan het draven; dwars het plein over. Over zijn schouder vroeg hij hijgend:
„Wie heeft de politie gealarmeerd?”
„Die garagekerels. Komt door die smeerpijp van een Hubary . . . Zijn dat geen sirenes?”

Door de nog steeds warme nachtlucht klonk inderdaad, nog ver weg maar zeer onmiskenbaar, het sensationele huilen van politiesirenes; een geluid dat „Specs” onverwijld tot een snellere sprint aanzette. Op dat moment besefte hij tevens, dat hij nog een pistool in de zak had . . . uiteraard zonder daarvoor een vergunning te bezitten, want overal ter wereld zijn politie-instanties het over één ding eens, dat men aan gewezen gevangenisboeven en beroepsjuwelendieven geen vergunningen uitreikt tot het rondwandelen met vuurwapens. En dan tóch met zo'n ding in de zak te worden aangetroffen, is niet zo heel erg best. Dus „Specs” haalde ijlings het wapen tevoorschijn en smeet het weg. Het kletterde over het stenen plaveisel van het plein. Tegelijkertijd klonk er achter hen een luide schreeuw: „Sta stil, daar! Houd de dief!”

Vier man sterk kwamen de achtervolgers uit de garage opzetten: de schaakspeler die zijn tien dollars was misgelopen, wraakzuchtig vóórop. Rossi keek om en dreigde met zijn pistool. Maar met het geluid van de steeds nader komende politiesirenes in zijn oren durfde hij geen schot te lossen om die achtervolgers af te schrikken, en in het schemerdonker zagen die natuurlijk zo'n klein donker ding als zijn vuurwapen niet. Zij holden dus, waaiervormig verspreid, klopjagend achter de twee vluchtenden aan. Het was de jonge monteur, die het eerste de plaats bereikte waar hij iets dat weggegooid was, had zien neervallen. Hij raapte het pistool op, stond stil, brulde: „Sta of ik schiet!”, richtte liet pistool ten hemel en haalde de trekker over. Er gebeurde niets. Het was een automatisch pistool en de zekering zat er nog op. Hij bekeek het ding, ontdekte de veiligheidspal, en schreeuwde ten tweede male. Hildebrant en Rossi hadden nu samen juist Hubary's auto bereikt en rukten de portieren ervan open. Een rossige vuurstraal spoot midden op het plein te voorschijn en een schot daverde echoënd tussen de gevels rond het plein. Weer schreeuwde de monteur, maar de politiesirenes waren nu al zo dichtbij dat zijn schreeuw in hun gehuil verloren ging. Een tweede schot knalde . . . Hubary's wagen begon te rijden en begon een bocht te beschrijven over het plein om een zijstraat, zover mogelijk van de garage verwijderd, in te duiken, toen de eerste lange, donkere politieauto uit een tweede zijstraat aan kwam gieren.
„Dáár gaan ze!” brulden de jagers. „Daar vluchten ze!” Het felle zoeklicht van de politiewagen streek over hen heen, volgde de richting van hun wijzende armen en de volgende seconde loeide de sirene achter Hubary's wagen aan.
„Stop maar”, zei Hildebrant tegen Rossi, die achter het stuur was gekropen. „Als we doorrijden, maken we het alleen maar erger.”
Rossi trapte op de rem. Het felle zoeklicht van de politielampen spetterde door de achterruit naar binnen. „Hei zeg, Specs, ik heb twee pistolen. Neem jij er een van?” „Dank je feestelijk”, zei „Specs”. „Zeg maar dat we ze in deze auto gevonden hebben. Die is toch van Hubary.” Rossi had nog juist de tijd zijn twee vuurwapens achterin te gooien toen de politieauto schuin vóór hen stopte en alle portieren open vlogen, politiemannen uitbrakend. Zij vonden Hildebrant en Rossi zoet rechtop zittend, met hun handen omhoog tegen het dak gedrukt.
Zij herkenden Hildebrant niet, zonder bril. Zij wisten ook niet wie Rossi was. Maar de mensen uit de garage kwamen hijgend aangalopperen, en verklaarden, dat die boeven haastig een pistool hadden weggesmeten.
„Kom maar gezellig mee”, zeiden de agenten. „Rijd maar netjes voor ons uit.”
Inspecteur Ford wist onmiddellijk, wie Hildebrant was. Hij was ontzaglijk in zijn nopjes, toen hij vier man hoorde getuigen dat Hildebrant op het plein een pistool had weggegooid. Hij vond het nog veel fijner te horen dat bovendien nog twee vuurwapens achter in de auto waren gevonden. En hij stierf zowat van speciaal politiegeluk, toen men bamivlekken constateerde op Rossi's broek en twee ijlings uit hun bed getrommelde Chinezen hem herkenden als een der overvallers uit hun eettent. Inspecteur Ford snorde van genoegen, als een kat die eindelijk een paar vette muizen heeft gevangen. Hij slingerde zijn twee gevangenen vol overtuiging de cel in. Jan Prins die juist in slaap was gevallen, werd er wakker van. Twee nieuwe gevangenen werden vlak tegenover hem een cel binnengebracht. Jan had niet het vaagste idee dat één van hen „Specs” Hildebrant was. Dat was een surprise die voor bij zijn ontbijt bewaard bleef.
Het enige wat de avond voor inspecteur Ford bedierf, was de ontdekking dat de buitgemaakte auto . . . aan Hubary toebehoorde. Want Hubary zelf was nog steeds niet gevonden. Toen al die deining achter de rug was, wees de klok kwast voor drie in de nacht.

* * *
Het was echter niet de enige deining, welke na middernacht in de oostelijke Staten van de United States heerste

(hoewel de andere deining van een gans verschillend soort was, ook wat eerder was begonnen en langer duurde). Die tweede deining had te maken met de veel- en felbegeerde besteltruck. Bill, de vrolijke bijrijder van Kettering, zat opgewekt aan het stuur van de truck te zingen, dat gezang nu en dan afwisselend met een geestdriftige uitbarsting over de kippenfarm die hij zou beginnen zodra hij eenmaal het geld bij elkaar had. Om tien uur zwenkte de truck door een tolhek van de Turnpike af. Hun kaart werd ingenomen, zij betaalden het tarief dat verschuldigd was voor het traject Harrisburg tot aan dat punt, en reden de zijweg naai de stad Lebanon op. Om kwart voor elf, toen Walter Kettering knarsetandend tegen zichzelf zei, dat hij zou gaan gillen als hij nog één minuut langer Bill's geklets over kippen, kuikens, eieren of hanen zou moeten aanhoren, kondigde de bestuurder onverwacht aan: „Daar hebben we de boerderij van mijn zwager. Hij is met mijn oudste zuster getrouwd. Ze hebben een hele stamp kinderen.”
De stralenbundels zwenkten over twee betonpalen, tegen een waarvan een postbus was bevestigd. Dat is een van de eigenaardigheden van de Verenigde Staten: op het platteland zitten de brievenbussen niet in de deuren van de huizen, maar aan palen langs de landwegen. Dat bespaart de brievenbesteller natuurlijk een hoop moeite. En aangezien toch bijna iedereen een auto heeft, maakt het voor de bewoners weinig uit. Tussen die twee betonpalen dóór leidde een met steenslag verharde weg naar een middelgrote boerderij, die gewoon in het niet scheen te verzinken tussen twee véél hogere en bredere betonnen schuren, waarbuiten nog steeds elektrische lampen brandden, het ganse terrein verlichtend.
„Rufus is nog bezig, zie ik”, zei Bill, reed de truck tot op enkele meters afstand van een knalrode tractor, en toeterde op de hoorn. Twee mannen, gebukt aan het werk bij een wiel van een platte vrachtauto, keken op. Bill boog het bovenlijf buiten de cabine:
„Ha, die Rufus! Ik ben het — Bill!”
„Hallo”, zei Rufus, toonloos en zonder veel geestdrift. Even later voegde hij eraan toe: „Sarie is binnen.”
Bill stootte Kettering aan.
„Ga mee naar binnen. Ze zal wel koffie hebben. Sarie zet beste koffie. Beste meid ook.”
Beide chauffeurs klommen uit de truckcabine en Bill, met de handen in de zakken, slenterde eerst even naar zijn zwager toe en bleef achter hem staan kijken.
„Band lek, Rufus?”
„Lek”, zei Rufus en zwengelde een moer los. Zijn helper was een halfbloed neger die niets zei en niets deed. Hij hield alleen ijverig het wiel vast.
„Alles goed, Rufus?”
„Goed”, zei Rufus.
„Met Sarie ook alles best, Rufus?”
„Best”, zei Rufus en begon aan een volgende moer. „Ken je ze nogal verdienen, Rufus?”
„Nee”, zei Rufus.
Bill lachte luid en gaf zijn zwager een hartelijke klets op diens schouder. De moersleutel gleed uit en Rufus schoot zowat met zijn neus op de wielvelg.
„Die Rufus!” zei Bill. „Altijd dezelfde. Altijd geintjes.” „Sarie zit binnen”, zei Rufus.
Bill wenkte Kettering met het hoofd en begon opgewekt, met de handen in de zak, op de voordeur van de boerderij zelf af te benen, onderwijl grinnikend het hoofd schuddend.
„Die Rufus”, zei hij. „Altijd dezelfde. Droogkomiek, hoor. Maar mijn oudste zuster is nog een graadje erger. Daar lach je je helemáál een kriek om. Die is nog veel droger.” „O”, zei Kettering.
Bill probeerde de voordeur. Die was op slot. Hij begon met beide vuisten erop te roffelen. Binnen begon een hond vervaarlijk te blaffen. Daarna sloeg achter de boerderij een tweede hond woedend aan. Ergens boven begon een kind luid te huilen. Daarna viel gelijkvloers achter nog een tweede kind in. De deur vloog open en onthulde een vrouw, zo ontstellend dik, dat ze de toch niet erg smalle gang van de ene wand tot de andere scheen te vullen. Ze had een soort japon aan van zwart-en-wit geruite stof met allemaal plooien, strikken en poffen.
„Ha, die Sarie!” loeide Bill, breidde zijn armen uit en deed een stap voorwaarts. Sarie stond volmaakt onbeweeglijk. Zo onbeweeglijk, dat Bill zijn armen halverwege zijn bedoelde omhelzing stil hield en op haar neerkeek als in een soort zegening. „Ha, die Sarie!” herhaalde hij, iets minder luid. „Je ziet er goed uit, Sarie. Als het eeuwige leven, haha! Hoe gaat het met de kinderen?”
„Dat hoor je wel”, zei Sarie zuur, de deur loslatend, zich omkerend en de gang in lopend.
„Hahaha!” lachte Bill, knipogend tegen Kettering. „Gezonde longen hebben ze in ieder geval. Die Sarie! Altijd dezelfde droogkomiek.”
Sarie verdween door een zijdeur ergens achter in de gang. Kettering sloot behoedzaam de voordeur. Het geblaf van de hond daverde door het voorhuis. De baby boven krijste nog steeds. Het kind achter ook, maar nu op een andere toonhoogte.
Kettering stootte zijn bijrijder aan.
„Zeg, weet je wel heel zeker dat we hier welkom zijn?” Bill staarde hem verbijsterd aan:
„Wát? Man, we zijn van harte welkom. Altijd. Sarie doet nu eenmaal altijd zo. Het is een droge. Kom, we gaan de voorkamer in.”
Er was niemand in de voorkamer. Er stond een rozehouten piano met monsterlijk houtsnijwerk eraan. Er was een kolossaal televisietoestel met een imitatie Chinese lap erover en een bos wassen bloemen in een rose glazen vaas. De muren waren knalgeel en de meubels waren van nèpantiek. Kortom, het was het soort welvarend vertrek dat Amerikanen het toppunt van fraaiheid vinden.
„Ga zitten, man; ga zitten!” noodde Bill met een enorme armzwaai. Hij zette het televisietoestel aan, ging er vóór zitten en begon aan de knoppen te draaien. Hij zette het

volume ver open en het geluid brulde door de kamer dat de snaren in de piano ervan dreunden.
„Sssst!” waarschuwde Kettering geschrokken. „Denk aan de kinderen.”
„Die zijn eraan gewend”, zei Bill.
De deur vloog open; Sarie kwam binnenrollen, zei geen woord, zette het televisietoestel af en ging de deur weer uit. De hond blafte nu weer op volle toeren. Het kind boven krijste of het er een filmcontract voor gekregen had. Toen Sarie de deur achter zich dicht sloeg, viel er een brok kalk van het plafond.
„Die Sarie”, zei Bill. „Dàt is toch zo'n droge.”
Kettering slikte zenuwachtig en stond op:
„Zeg, ik geloof niet dat we erg gelegen komen.”
„Dat dènk je maar”, suste Bill. „Dat is omdat je Sarie niet kent. Die is altijd zo droog. Kun jij pianospelen?” Kettering verslikte zich zowat van schrik.
„Wat? Wie? Ik? Nee, hoor.”
Bill keek spijtig naar de piano.
„Ik ook niet”, zei hij, trok een kastdeur in de wand open en begon op alle planken te neuzen. „Zou ze hier niks lekkers hebben staan?” Hij vond een beschilderde glazen pot met koekjes, haalde er een handvol uit, propte er vier van in zijn mond en bood Kettering de pot aan.
„Neem er ook wat.”
Op dat moment kwam Sarie weer binnen. Zij bewoog zich ondanks of juist dóór haar enorme omvang met kleine, vlugge pasjes. Onder haar enorm wijde rok waren haar voeten zowat niet te zien, zodat het leek of zij door een of ander inwendig mechaniek op rolletjes voortgleed. Zij rolde naar een extra-brede schommelstoel naast de piano, liet zich erin zakken, greep een soort hemd of broekje uit een mand naast zich en begon er een knoop aan te naaien. „Die Sarie!” zei Bill, met halfvolle mond. „Een droge, hoor.”
Sarie zei niets. De hond blafte in wat langzamer tempo, na elke blaf even wachtend, als werd hij nu langzaam maar zeker ontmoedigd. Maar het kind boven kwam nu pas goed op toeren. Het gaf nu krijsen weg die bijna een volle minuut duurden met ruime pauzes om adem te scheppen.
„Is dat Fanny of Sammy, hierboven?” vroeg Bill.
„Geen van tweeën”, zei Sarie en hield het hemd tegen het licht.
Kettering schraapte zijn keel, schuifelde wat met zijn voeten en kondigde schor aan:
„Zeg eh, ik ga buiten even naar de banden van mijn truck kijken.”
„Wat?” riep Bill ongelovig. „Ga jij naar buiten? Doe nou niet zo ongezellig, man! Dat is voor Sarie ook niet leuk, wat jij, Sarie?”
„Wat is niet leuk?” vroeg Sarie, knoop aanzettend. Kettering sloop naar de deur, vluchtte de gang in en maakte dat hij de voordeur uit kwam. Buiten, onder de Pennsylvaniaanse sterren, haalde hij diep adem. Die Sarie was hem een beetje àl te droog. Hij wandelde juist naar zijn vertrouwde besteltruck toe, toen Rufus schuin op hem af kwam wandelen, een glimmende Engelse sleutel in de hand.
„Bill binnen?” vroeg hij.
„Bij eh . . . Sarie”, zei Kettering.
„Wel te rusten”, bromde Rufus en liep op de voordeur toe. Kettering keek om zich heen. De buitenlichten aan één van de schuren waren nu uit, maar aan de andere brandden zij nog helder. Het waren minstens 250-watt lampen en ze gaven een smak licht, waarin honderden muggen en kevertjes wild ronddansten. Kettering klom achter het stuur van zijn truck, startte de motor en draaide het hele geval achterstevoren. Hij zette daarna de motor af, liep achterom en opende de beide achterdeuren. Het schuurbuitenlicht straalde helder naar binnen, over een ontmoedigende chaos van gescheurd papier, einden losgesneden touw en daartussen verspreid liggende goederen. Een hobbelpaard stak met een verschrikt geschilderde kop erbovenuit. Een paar damesschoenen lag helemaal vooraan los te slingeren. Kettering gromde wat, sprong naar binnen en begon alle losse stukken papier, einden touw en verdere waardeloze rommel bijeen te graaien en naar buiten te gooien. Daardoor kwamen tientallen van de meest verschillende goederen te voorschijn, die hij zorgvuldig bijeenzette in de langzaam vrijkomende ruimte. Een licht nachtbriesje stak op en ritselde in de grote berg los papier, die achter de wagen lag opgehoopt. Toen hoorde hij het geluid van naderende stemmen en stak zijn hoofd buiten de truck. Bill kwam aanwandelen, samen met zijn zwager Rufus die nu een sigaar rookte.
„Ben jij al begonnen?” riep Bill verbaasd. „Ik vertelde Rufus hier nèt, dat we zijn schuur effe wilden gebruiken om wat in te pakken. Maar we kunnen het eigenlijk net zo goed hierbuiten; daar heb je gelijk in. Moeten àl die dingen opnieuw worden ingepakt?”
„Ja, natuurlijk”, zei Kettering knorrig. „Dat vertelde ik je toch?”
„Ik zal effe papier en touw halen”, bood Bill aan. Hij liep naar voren, rommelde in de grote cabine en kwam even later terug met een rol pakpapier die hij met een dreunende smak op de grond wierp. Een bol touw en een pot gom met kwast had hij onder een arm.
„Zal ik dan maar meteen beginnen?”
Rufus stond met de banden op de rug toe te kijken, wolken sigarenrook nadenkend naar de sterrenhemel blazend. „Aardig spul staat daarbij”, wees hij, na een tijdje. Bill knielde op de grond en begon het pakpapier een eind uit te rollen.
„Ho, stop!” waarschuwde Kettering. „Laten we het nou ordelijk doen. Wacht effe!”
Hij holde naar voren en kwam even later terug met het pak bestelbonnen in de hand, en begon uit te leggen: „Kijk, op deze bonnen staan naam en adres van de persoon bij wie zo'n pak besteld moet worden. Bovendien wat erin zit. Hier onderaan tekent de ontvanger af.”
„Dàt snap ik”, zei Bill, met één knie op het pakpapier zittend.
„Nu ga ik binnen eerst alle pakken afkruisen die nog onbeschadigd zijn. Daar hoeven we niets aan te doen. Eén voor één nemen we dan die losse spullen. We kijken voor wie ze bestemd zijn. We knippen de oude adressen netjes uit dat losse papier daar en plakken ze op de nieuwe pakken. En elk pak dat klaar komt kruis ik op mijn lijst af. O.K.?”
Zwager Rufus stapte naar voren, tot vlak bij de open achterkant van de bestelwagen en nam een klein, draagbaar radiotoestelletje op dat bij de collectie losse artikelen stond. Hij draaide het knopje om en het ding begon opgewekt te tetteren.
„Mooi spul is dat toch”, zei hij bewonderend.
Bill rommelde in de stapel los papier. De opgeplakte oude etiketten met netjes geschreven adressen zaten overal tussen verspreid.
Hij wandelde weg in de richting van de voordeur. „Effe bij Sarie een schaar halen. Kunnen we ze netjes uitknippen.”
Kettering dook met zijn bestelbonnen in de truck en begon één voor één de adressen op de nog onbeschadigde pakken te lezen en die met een roodkleurige ballpoint af te kruisen op zijn bonnen.
F. Peters — Newport News — 492 Mainstreet — Een reisklokje.
J. C. Hartford — Culpeper — 39A Broad Avenue — Twee overalls.
Miss Crauss — Richmond — 15 Conny Square — Een stel pannen.
Charles Maize — Pocomoke City — 844 St. John's — Twee hengels.
C. P. Havrede — Danville — 259 South Boulevard — Een pak boeken.
Rufus, met de sigaar uit een mondhoek stekend, stond aan het radiootje te draaien. Bills stem werd weer hoorbaar: „Daar zijn we weer, daar zijn we weer.”
„Wat zijn jùllie aan het doen?” Het was de stem van Sarie, die ineens tot leven scheen te zijn gekomen. „Wat heb jíj daar, Rufus?”
„Een van die radiootjes die je mee kunt nemen. Deze is veel beter dan die vent had, die vorige maand hier op de weg stond met zijn kapotte auto. Mot je horen! Ik had net San Francisco op dit kleine ding!”
Sarie scheen maar matig geïnteresseerd in technische zaken. Maar zij schoot onmiddellijk op de andere uitgestalde artikelen af. Er lag een stapel kartonnen dozen bij, die kennelijk kleren bevatten.
„Wat zou hier in zitten?”
„Kleren”, antwoordde Kettering kortaf, uit zijn ooghoeken loerend. Hij streepte het volgende adres af:
Miss Maude Sloane — Rocky Mount — Beech Cottage — Een paar schoenen.
P. J. Hammond Jr. — Tarboro — 399 Abbott Street — Een baseball bat.
Sarie knoopte het touw rond de bovenste doos los, lichtte het vloeipapier eraf en uitte een luide kreet:
„Rufus! Moet je kijken! Wat een schat van een jurkie voor onze Fanny!” Zij lichtte een rose geval, vol met kantjes en lintjes, uit de doos en hield het, zoals vrouwen plegen te doen, met gestrekte armen voor zich uit. „Zoiets heb ik nou altijd voor der willen hebben, maar in Lebanon ken je zoiets nergens krijgen. Is het geen schatje?”
Rufus lag met zijn oor tegen het radiootje en had het keihard staan op een of andere onmogelijk verre zender die zwak dóór kwam onder een geluidlawine van gesis en geknetter. Er zat kennelijk onweer in de lucht tussen die zender en Lebanon.
„Ik ga effe Fanny halen”, zei Sarie. „Kijken of 't haar staat.”
Kettering deed zijn mond half open, als wilde hij iets zeggen, maar het was al te laat. Bill zat gehurkt bij de stapel los papier en was volijverig adresetiketten aan het uitknip

pen. Je kon van Bill zeggen wat je wilde, bedacht Kettering, maar hij stàk tenminste de handen uit de mouwen. Hij zette weer een paar kruisjes:
Selwin B. Long — High Point — 27 Lincoln Drive — Een percolator.
Miss Pulaski — Staunton — 273C River Street — Zes nachthemden.
Rufus begon nu zijn belangstelling voor de actieradius van de radio te verliezen. Hij zette het ding op de grond, afgestemd op de plaatselijke nachtzender en haalde iets nieuws dat zijn belangstelling trok uit de stapel te voorschijn: ditmaal een hegschaar, nog in het vet en geverfd in helrood en groen. Hij sloeg het ding een paar maal dicht.
„Da's een beste. Da's een héél beste!” Hij nam een oud stuk pakpapier uit de stapel en begon dat met de schaar in smalle repen te knippen. Het klappend dichtslaan van de messen begon op Ketterings zenuwen te werken. „Pas op!” waarschuwde hij. „Die schaar is ingevet. Als er vuil aan komt, krijgen we klachten over de aflevering.” „O, maar der kòmt geen vuil aan!” verzekerde Rufus. „Laat dat maar aan mijn over!” Hij begon een stuk paktouw in stukjes te knippen.
„Maar wel pluizen van dat touw”, zei Kettering, geïrriteerd.
„Die veeg ik er wel netjes af”, zei Rufus.
Een verwoed kindergeschrei kwam snel naderbij. Sarie verscheen weer in de lichtkring van de naakte elektrische schuurlampen, met een vijfjarig kind in de armen. Het muziekje van de radio verdronk reddeloos in het enorme gekrijt. Sarie zette het kind op de paar meter uitgerold pakpapier, greep het rose jurkje en hield het het kind voor: „Kijk eens wat moeder hier hééft. Is dat geen mooi jurkje?”
„Beee baan boeeehoeee!” gilde het kind, woedend met de handen in de lucht slaande. „Waa . . . hoeee! Béééééh!” Sarie keek om:
„Rufus, sta daar niet als een kind met die hegschaar te knoeien. Hou Fanny even vast, dan ken ik d'r dat jurkje passen. Ik moet toch eens zien hoe dat staat.”
Kettering liep naar de achterkant van zijn truck en keek naar buiten:
„Doet u dat nu liever niet”, vroeg hij dringend. „Die dingen zijn speciaal in vloeipapier verpakt en als u dat doet, kreukt het.”
„Maak jij je daar nou maar niet druk over”, zei Sarie, de knoopjes van het rose kinderjurkje losmakend. „Daar hebben mannen toch geen verstand van. Als ik iets opvouw, kan geen mens zien dat het uit de plooi is geweest. Rufus, wat heb ik je nou gezegd? Trek jij Fanny even der nachtpon uit.”
Kettering opende weer halverwege zijn mond en keek omlaag naar Bill, maar die zat nog steeds gehurkt en ingespannen de adreslabels uit te knippen. Hij deed het zorgvuldig en legde de losse etiketten netjes op een stapeltje op een apart stuk papier. Kettering zuchtte, liep weer het inwendige van de truck in en kruiste de volgende adressen af:
John P. Moss — Buckhannon — 23 Mountain Road — Een jachtgeweer met patronen.
Mrs. C. Granby — Lawrenceville — Oak Ridge St. — Een toiletstel.
Het gekrijt van Fanny nam in heftigheid toe en scheurde de vredige nacht reddeloos vanéén. Direct daarna werd de nacht nog op een andere wijze vanéén gescheurd: door het schetteren van een tweetonige autohoorn. Fel koplampenlicht vaagde over de grond. Een stationwagen kwam met grote snelheid om de truck heen gezwenkt en stopte met geblokkeerde wielen tussen de truck en de tractor; een wolk van stof opwerpend. Drie opgeschoten jongens en enkele meisjes kwamen eruit gestormd.
„Moeder!” krijste een van de meisjes. „We hebben zó'n lol gehad! Jimmy was zó op dreef vanavond! We hebben gewoon in kronkels gelegen. Allemaal. Maar wat doet u? Wat doet die auto hier. . .?”
De anderen kwamen nu ook naderbij stormen:
„Van wie is dat schattige radiootje? Wat een dot!” „Wat zit er in die dozen daar?”
„Hebt u dat allemaal besteld, moeder?”
„Is er iets voor ons bij?”
„Fanny, gil toch niet zo!”
„Laat mij dat paar rolschaatsen eens kijken!”
Als een stel lawaaiige en hongerige sprinkhanen stortte zich het stel op de achter in de truck uitgestalde artikelen. Het bestaan van Kettering was gewoonweg vergeten. Vóór hij een mond open kon doen, waren twaalf handen aan het graaien in zijn uitstalling van artikelen en een minuut later leek het terrein rond de open achterzijde van de bestelwagen meer op een openluchtbazar dan op het erf van een Amerikaanse boerderij bij nacht. Jimmy fiedelde met het radiootje, twee der meisjes zaten de kanonnen dozen met kleren open te knopen. Een andere jongen paste de rolschaatsen aan en verdween ermee in de richting van de schuur, die vermoedelijk een cementvloer had. Sarie had Fanny in het rose jurkje gewrongen en drentelde nu bewonderend met haar op en neer. Een der andere jongens ontdekte onderop een zware windbuks met een doosje kogeltjes en begon ermee op zijn vaders tractorspatbord te schieten.
„Heidaar, luister!” riep Kettering. „Die spullen zijn van andere mensen!”
Bill keek op van het etiketten knippen en grinnikte: „Och, ze bedoelen niks kwaads”, zei hij.
Kettering werd wit van woede, en stond happend naar lucht in de achteropening van zijn truck:
„Dacht je dat ik een paar rolschaatsen kon afleveren met koemest eraan? Of een jurk waar Coca Cola-vlekken op zitten?” Hij wees woest naar de plaats waar de meisjes bij de open dozen nu Coke zaten te lurken; de flesjes schuddend vóór zij de inhoud schuimend in hun mond lieten spuiten. Bill zat er even naar te kijken en krabde wat verlegen zijn hoofd.
„Maar die morsen niet”, zei hij dan.
„Heidaar!” riep Kettering woedend tegen de meisjes. „Laat die dozen dicht! Die spullen moeten afgeleverd worden!”
Zij keken hem diep verontwaardigd aan.
„Moeder, wie is die onbeschofte man?”
Sarie keek om:
„Wie? O, die hoort bij oom Bill.”
De meisjes begonnen luid te lachen:
„O, hij hoort bij oom Bill. Oom Bill, wij gaan ons verkleden, hoor!”
Oom Bill dook inéén, alsof hij zijn gezicht helemaal weg wilde trekken tussen zijn schouders. Walter Kettering stond met beide handen schuin omhoog aan de hoekstijlen van de open achterwand. Op dat precieze moment speelde de nog steeds krijsende Fanny het klaar, te struikelen. Met een extra-luide blèr viel het kind languit in een plek olie, waar kennelijk eens een tractor met een lekkend carter had geparkeerd gestaan.
„Kijk nou eens wat je doet!” keef Sarie. „Je jurk onder de olie.”
Kettering ontplofte nu werkelijk. Hij sprong zijn truck uit, schoot in één ren door naar de plek waar beide meisjes zaten, rukte hen de jurk die zij al hadden uitgepakt uit de handen en duwde die terug in de doos.
„Blijf er met je Cokevingers van af!” schreeuwde hij. „Die spullen zíjn niet van jullie.”
Hij smakte het deksel weer op de doos, nam de hele stapel op, klemde haar vast onder zijn kin en brulde tegen de jongen met het geweer:
„Jij daar! Geef dat geweer hier! Dat is niet van jou.” Zelden had Kettering zijn nek in zulk een herrie gestoken. Hij zei naderhand, dat hij werkelijk blij was, dat hij er levend vandaan was gekomen. De ganse familie, plus de vriendjes van de meisjes, keerde zich als één man tot hem. „Moedéér! Die man is onbeschoft tegen ons.”
Jimmy en zijn vriend kwamen dreigend op Kettering af, vastbesloten om de eer en de goede naam van hun vriendinnetjes te wreken. Rufus, met de hegschaar in de hand, naderde dreigend van achteren:
„Zeg, luister es effe vriend, al ben je nou duizend keer een kennis van Bill. . .”
Fanny gilde en sloeg met haar handen. Sarie schudde haar vinger dreigend onder Ketterings neus, over de stapel kartonnen dozen heen. Zij allen stookten elkaar op tot een staat van ziedende verontwaardiging en elke keer als Kettering zijn mond opendeed, om wat te zeggen, werden er meer vuisten geschud en werd hij luider toegebruld. „Je staat hier op MIJN erf, wil je daaraan denken?” schreeuwde de droge Rufus. „Niemand heeft jou gevraagd om hier te komen, is het wel? Als ik je eraf trap, heb ik daar het volste recht toe.”
„En dan kom je er nog véél te goed af!” schreeuwde Jimmy.
Oom Bill was nergens meer te zien. Kettering voelde het zweet van zijn neus lopen en hij stond daar maar te staan, met die stapel dozen in zijn armen en zijn kin er bovenop. Hij zei op het laatst helemaal niets meer. Van binnen voelde hij zich lekker koken, maar hij klemde zijn kaken op elkaar en zijn kin boven op de bovenste doos en zweeg, aan één stuk door inwendig het moment verwensend dat hij met dèze truck op deze bestelzending in de Oostelijke Staten was uitgezonden. Vanaf het moment dat hij de garage in Pittsburgh had verlaten, was de ene ellende op de andere gevolgd. Het leek wel of hem op deze tocht geen rust of vrede was beschoren.
„Bill!” schreeuwde hij. „Bill! Waar zit je?”
Dat was een goed idee van hem geweest. Een der meisjes blijkbaar belust op wat meer sensatie, ging op zoek naar oom Bill en vond die ondergedoken in de keuken, waar hij een boterham stond te smeren. Zij kwam triomfantelijk met hem terug, en dat was voor Kettering een groot geluk, zoiets als het ontzet van Leiden. Want omdat Kettering absoluut niets meer deed dan domweg stáán, en ook niets meer antwoordde, was er aan hem niet veel lol te beleven. Dus zij namen nu Oom Bill onder vuur. Hoe die het in zijn hèrsens haalde, zulke onbeschofte kerels mee naar het huis van zijn oudste zuster te nemen. Wat de meisjes daar wel voor indruk van moesten krijgen . . .
Het duurde twee volle uren voor de ganse herrie was uitgeraasd, en bij elk artikel dat werd terugveroverd en in de wagen gelegd barstte een nieuw argument los. Als Kettering beleefd was, brulde men hem toe dat hij niet moest proberen, zoete broodjes te gaan bakken. Als hij zijn stem een beetje verhief, schudde men hem vier vuisten onder de neus met de vraag of hij een pak op zijn falie wilde hebben. Toen ten langen leste de rolschaatsen als laatste artikel weer naar binnen waren verdwenen, en zelfs het met olie besmeurde jurkje, was de arme, veelgeplaagde Kettering de uitputting nabij. Hij was te moe om zelf nog kwaad te worden. Hij voelde er het meeste voor, ergens in het gras te gaan rollen en een potje te huilen van narigheid.
„Neem me niet kwalijk”, zei hij moedeloos, de stalen deuren sluitend. „Ik zal het nooit weer doen.”
„Daar zul je ook de kans niet voor krijgen!” brulde Rufus. „Als ik je tronie nog één keer hier op mijn land zie, schiet ik je een dubbele lading grove hagel in je onbeschofte bast. Kerels als jij moeten eens goed leren, geen jonge meisjes te beledigen.”
Kettering schuifelde belovend en knikkend achterwaarts, schoof schutterig achter het stuur van zijn truck en zag Bill al aan de andere kant zitten. Bill zat strak voor zich uit te kijken. Met een zucht van verlichting trapte hij op de starter. De dieselmotor sloeg aan. Kettering rukte aan de versnellingshandel en was al op weg vóór de motor goed en wel liep. Hij scheurde over de steenslagweg of de dood zelf hem op de hielen zat, daverde tussen de twee betonpalen door en zwenkte de weg naar Lebanon op. De dashboardklok wees kwart over één.
Zij reden zeven kilometer in volkomen zwijgen. Toen schraapte Bill zijn keel. Hij kuchte en merkte op: „Tja, het is een beetje een aparte familie.”
Kettering trapte verwoed op de rem en zette abrupt de truck stil. Ergens in de verte huilde een hond. Boven hen ronkte een verkeersvliegtuig voorbij.
„Luister”, zei Kettering hees. „Luister goed, naar wat ik nu zeg. Als je nog één woord zegt over die droge Sarie, of over je nichten of over die hele redeloos geschifte familie van je, dan sla ik je, zowaar als ik hier zit, met een moersleutel de hersenpan in. Is dat goed begrepen?”
„J . . . ja.”
Kettering greep weer de versnellingshandel. Toen schoot hem nog iets te binnen. Met grimmige voldoening voegde hij eraan toe:
„En dat geldt ook voor kippenfarms, kuikens, hanen, broedhokken, soepkippen, nachthokken, looprennen en windeieren. Is dat ook goed begrepen?”
„J . . . jazeker, Walter.”
„Dan begrijpen we elkaar”, zei Kettering voldaan, schakelde in en reed verder.

* *
*
Zodra hij aankwam in het stadje Lebanon hield hij een patrouillerende agent aan. Die wees hem een garage die dag en nacht openbleef. Kettering reed er heen en deed een kort en bondig zaakje met de nachtmonteur. De truck ging naar binnen, de garagedeuren sloegen dicht en het werk kon beginnen. De monteur kreeg twintig dollar en begon mee te helpen, samen met Bill en Kettering zelf, aan het werk van het herinpakken. Naarmate het vorderde werd de stemming wat beter.

Om drie uur stuurde Kettering Bill weg om een liter hete koffie te halen bij een nachttent. Om half vier was alles gepakt, op de windbuks, de hegschaar, de rolschaatsen en het oliejurkje na. De monteur nam de schaatsen, de hegschaar en windbuks mee om ze goed schoon te maken en opnieuw in het vet te zetten. Kettering smeet het rose jurkje in zijn cabine. Dat was tòch een hopeloze zaak. Toen Bill met de dampende koffie in een cartonnen cilinder terugkwam, was alles gereed op het jurkje na en de windbuks. Want daar moest een nieuw doosje kogeltjes voor worden bijgekocht in de eerste stad waar een „Galleries”-warenhuis was.
Kettering zat adressen op te plakken, omgeven door pakken van alle maten en soorten.
„Eh...” begon Bill schuchter, met de dampende koffie in de hand. „Zeg, wat doen we nou met dat jurkje?” „In het eerstvolgende warenhuis een nieuw kopen. Wat dacht je?”
Bill schraapte zijn keel:
„Zeg, laat mij het dan betalen. Het is . . . eigenlijk allemaal mijn schuld.”
Dat aanbod deed veel om Kettering te verzoenen. „Laten we het sam-sam doen”, zei hij edelmoedig. „Ik had daarginds eerder mijn mond open moeten doen, dan was het niet zover gekomen.”
„Och”, zei Bill, blij dat de vrede weer was getekend. „Het is dat je die Sarie niet kent. Het is nou eenmaal een droge en. . .”
Kettering verstijfde even, rees uit zijn gehurkte houding op en maakte gretige grijpgebaren met zijn beide handen. „Luister, Bill, wat ik gezegd heb, blijft van kracht! Nog één woord over die familie. . .”
„OK. Best. Akkoord”, zei Bill haastig. „Ik zal koffie gaan inschenken.”
„Der staan mokken in het kantoortje”, riep de monteur. Kettering schreeuwde hem achterna:
„En dat blijft óók gelden voor hanen, leghokken, kalkeieren, krielkippen en ochtendvoer.”
„Okee . . . Okee”, riep Bill terug, op zoek naar de mokken. Zij verlieten het stadje Lebanon (met achter hen in de bestelwagen alles weer keurig ingepakt op de windbuks en het jurkje na) om tien minuten over vier. Zij passeerden het tolhuis van de Turnpike om half vijf. Kettering kroop achter het stuur vandaan, zodra zij hun tolkaart hadden ontvangen.
„Rij jij nou maar. Dan kan ik een tukje doen.”
„O.K.” zei Bill, opgelucht achter het stuur schuivend. Het betekende dat hij weer in genade was aangenomen. Tweemaal, op weg naar Philadelphia, stond hij op het punt om te gaan beginnen over kalkeieren. Maar hij slikte het juist op tijd in.

EEN TRUC MET EEN TRUCK

Al uren lang raasde een in Ralston gehuurde Ford met een Mercury-motor heen en weer over het eind weg tussen Philadelphia en Baltimore, met aan het stuur King Messaf en naast en achter hem de twee Dalmontegangsters uit Pittsburgh, die de hele vorige middag al getracht hadden de truck met inhoud te pakken te krijgen. Zij kenden de bestelwagen, zij kenden Walter Kettering en zij kenden het nummerbord. En des te razender maakte het hen dat zij nergens een spoor van die bestelwagen konden ontdekken. Zij waren begonnen met duizelingwekkende snelheid het traject Harrisburg—Philadelphia af te leggen. Per slot van rekening hadden zij Harrisburg verlaten met niet meer dan anderhalf uur achterstand op de bestelwagen. Het was niet geheel zeker of zij kans zouden zien, vóór Philadelphia (dus over een afstand van ongeveer honderd mijl) die achterstand in te lopen. Zij namen dus, logisch, geen enkel risico, reden op topsnelheid door Philadelphia heen en zetten inééns koers naar Baltimore. Toen zij, nog steeds als dollen voortrazend, de lichten van Baltimore in zicht kregen, hadden zij twéé besteltrucks van „The Galleries” in het vizier gekregen. De ene was hen tegemoet gekomen en de andere hadden zij ingehaald. Maar zij hoefden niet eens de nummerborden te bekijken om te weten dat die het niet waren. De ene was een trailer met oplegger voor het vervoer van zware stukken. De andere was een veel kleiner model bestelwagen, een gewone Chevrolet met benzinemotor. Zij stopten een kilometer buiten Baltimore en keken elkaar verbijsterd aan.
„Al rijdt dat ding ook nòg zo hard, we hadden hem al lang moeten zijn gepasseerd!”
„Tja” zei de vent die naast King Messaf zat. „Tenzij hij natuurlijk ergens in Philly (de Amerikaanse afkorting voor Philadelphia) is gaan koffiedrinken of zo.”
De man achterin zei kortaf:
„We hoeven er heus niet lang over te kletsen, wij zijn hem op een of andere manier voorbijgereden. Wáár of hoe dan ook. Dus als we kalmaan terugrijden naar Baltimore móéten we hem tegenkomen.”
King Messaf zat te spelen met de schakelaar van zijn richtingslichten.
„Luister eens effe: op deze weg kun je onmogelijk het nummerbord lezen van een wagen die je tegemoetkomt.” „Dat hoeft ook niet, man. We kunnen tijdens het passeren heus wel aan de bruin-en-gele kleuren zien of het een wagen van „The Galleries” is, of niet. En dan rijden we er even achteraan om te kijken.”
„O.K.” knikte Messaf, keek of de weg vrij was, maakte een wijde U-bocht en begon heel kalmaan terug te rijden naar Philadelphia, die befaamde stad waar eens Benjamin Franklin woonde; die beroemde man die voor het éérst de stunt uithaalde, tijdens een onweer een vlieger op te laten aan een nat zijden koord, en daarna met een ijzeren sleutel bij dat koord kwam om door de vonk te bewijzen dat de bliksem bestond uit een elektrische lading. Het meest verbijsterende aan dat verschijnsel is natuurlijk dat Benjamin Franklin niet op de plaats is doodgebleven. Nòg verbijsterender is, dat in de schoolboekjes nergens de waarschuwing staat aan de kinderen om die stunt alsjeblieft niet te gaan nadoen, want als er één manier is, die levensgevaarlijk is, is het díe wel. Op zijn minst krijg je een klap waar je voor de rest van je leven de schrik van in je kuiten houdt.
King Messaf en zijn twee kornuiten hadden nog nooit van Benjamin Franklin gehoord en over elektrische stroom lazen zij niet graag, want die deed hen teveel denken aan de elektrische stoel en daar werden zij liever niet aan herinnerd. Zij loerden naar elke auto die achter felle koplampen uit de verte kwam opdoemen. Het was half één geweest, toen zij de grens van de stad Baltimore hadden bereikt. Over de honderd mijl van Baltimore terug naar Philly deden zij drie uur. Minder dan vijftig kilometer per uur durfden zij niet te rijden, want op een autosnelweg is te zacht rijden des nacht zeker zo gevaarlijk als te snel rijden. Daarom is het ook verboden. Maar toen de historische lichten van Philly aan de noorderhorizon begonnen te schemeren en hun autoklokje halfvier aanwees, was hun maar één „Galleries”-auto tegemoetgekomen; zeker niet degene die zij met vol verwachting kloppend hart tegemoetzágen. En dat kon ook moeilijk, want op dat tijdstip waren Kettering, Bill en de monteur van de Lebanonse garage nog druk bezig inpakkerijtje te spelen. Zij wachtten een moment af dat het verkeer wat minder was, staken over naar de andere rijbaan, gingen met de achtersteven naar Philadelphia staan, en wachtten af. Zeven auto's zoefden voorbij in negen minuten tijd.
3 uur 39: King Messaf smeet nijdig een halfopgerookte
sigaret naar buiten en verklaarde dat hij zich niet kon indenken dat een bestelchauffeur urenlang ergens in Philadelphia stomweg bleef zitten koffie lurken.
3 uur 43: Een van zijn beide maats merkte op, dat Johnny Dalmonte hen opdracht had gegeven, vanuit elke plaats die zij passeerden, op te bellen.
„Zul je 'm tekeer horen gaan als we hem vertellen dat we die truck nog steeds niet gevonden hebben!” „Maar als we niets van ons laten horen gaat hij nog véél harder te keer.”
Ze zaten daar alle drie over na te denken tot:
3 uur 53 . Toen zei Messaf, nadat nog een risje wagens waren voorbijgesuisd:
„Er moet iets mis zijn. We kunnen beter Dalmonte bellen. Misschien weet die wat. Waar doen we dat?” „Een eindje verderop is zo'n dag-en-nacht koffietent. Die hebben altijd telefoon.”
3 uur 58 . Zij parkeerden hun Ford voor de koffietent, en wandelden naar binnen. Er was niet veel volk. Een radio tetterde zachtjes. In een stoel naast de deur zat een armoedig geklede man met een baard van twee dagen in een stoel te slapen, met een magere hond op zijn knieën. Twee negers in knalgele overjassen en met verschrikkelijk nieuwe schoenen stonden koffie te slurpen, terwijl ze samen uit één krant lazen. Hun zwarte handen lagen om de dikke wit-porseleinen koffiemokken gekromd. Dalmonte's stoottroep bestelde drie koffie. Plus driemaal gebakken eieren met ham. King Messaf ging opbellen. Er was een aparte cel in de hoek. Hij moest het nummer aanvragen aan de telefoniste, en dat duurde even. Hij was juist aan zijn eieren begonnen, toen de schel rinkelde. Dalmontes stem zei:
4 uur 9: „Pittsburgh CEN 3985. Wie is daar?”

* * *
En nagenoeg op hetzelfde tijdstip waarop Dalmontes knokploeg vanaf het zuiden Philadelphia weer bereikte, kwamen Hubary, Bobbie Evers en de nog steeds aan het stuur zittende Arie Roos vanaf het westen diezelfde stad binnenrollen. Philadelphia ligt nog steeds in de staat (in Nederland zou je „provincie” zeggen) Pennsylvania, en zij moesten er terdege rekening mee houden, dat door die gehele staat heen met radio uitgeruste patrouillewagens van de wegenpolitie naar hen uit konden kijken. Gelukkig reden zij in een gehuurde auto, terwijl inspecteur Ford héél moeilijk kon weten waar zij die hadden gehuurd. En zij waren bij de „Galleries”-garage zó snel weggestoven dat het nummerbord niet kon zijn opgenomen, anders hadden zij wéér eens van auto moeten wisselen.

„Maar goed dat Jan deze tocht niet meemaakt”, zei Arie, toen hij met een matig gangetje door de bijna verlaten straten van Philadelphia koerste.
„Waarom, dikke?” Bob zat nog steeds diep weggedoken naast zijn sproetige vriend, gereed om helemaal uit het gezicht te verdwijnen zodra zij iets bespeurden dat op een nieuwsgierige agent van politie leek. Arie schoof een scherpe bocht om, gaf weer gas en grinnikte even: „Nou, deze grap gaat een hoop geld kosten. Jan heeft een auto gehuurd in Cooper's Valley. die staat nu keurig in beslag genomen, in het politiebureau van Harrisburg. Maar de huur loopt door. Jij hebt een auto op de kop getikt in die garage bij de snelweg van Pittsburgh. Die staat nu netjes geparkeerd langs een trottoirband in Ralston. Maar die huur loopt óók door.”
Bob voegde eraan toe:
„Dan is er nog de Buick van mijn vader. Met een in elkaar gefrommelde radiator.”
„En dit is huurwagen nummer drie.”
„Nou, ja. Als we de juwelen nu maar achterhalen, dan kunnen die duiten er best af.”
En dat bracht Hubary, die achterin plat op de bank lag, weer in het gesprek.
„Luister eens even, grapjassen. Ik zit in een verschrikkelijk moeilijk parket. Snappen jullie dat eigenlijk wel?” „Hoezo?”
Hubary begon dat uit te leggen, luid pratend om boven het gegrom van de motor en het zoeven van de wind uit vóórin te worden verstaan:
„Tel nou eens op je vingers na:
1. Ik moest, in opdracht van de Verzekeringsmaatschappij, de juwelen van Hildebrant, in strikt vertrouwen, terugkopen. Zo is de hele geschiedenis begonnen. In de brandkast op mijn kantoor heb ik een pak liggen met één honderd duizend dollar. Die moet ik aan Hildebrant geven, in ruil voor de juwelen. Loopt dat mis, dan is Hildebrant razend. Al zijn werk voor niets.

2. Krijg ik alsnog de juwelen te pakken, dan kan ik, volgens afspraak, die dus afleveren aan de verzekering. En daarna Hildebrant zijn honderd duizend dollar brengen. Als beloning voor mijn moeite krijg ik dan één duizend dollar plus mijn onkosten.”

Arie gaf een schreeuw van verbazing:
„Wàt! Is dat alles?”
„Ja. De verzekering gebruikt mij alleen maar als tussenpersoon, om de juwelen in te ruilen tegen geld. Daar betalen ze me één duizend dollar voor plus de onkosten.” Bob begon te sputteren van verontwaardiging:
„Zeg, luister eens, hoe moet het dan, als wij je helpen die juwelen terug te veroveren?”
Hubary zei, op benauwde toon:
„Dat is 'm nou juist de moeilijkheid. Daar zit ik al die tijd al over te piekeren.”
Arie begon hard te lachen:
„Daar hoef je helemaal niet zo lang over te piekeren. Je denkt toch niet, dat wij op ons achterhoofd zijn gevallen?” „Hoezo?”
De dikkerd antwoordde, op boze toon:
„Veronderstel dat we dadelijk die truck in de gaten krijgen. Dat wij de juwelen eruit halen. Dacht jij nou dat we ze zonder meer aan jou gaven? Als wij ze zèlf terugbrengen aan de verzekering, krijgen we tien procent van de totale waarde, oftewel 25.000 dollar als beloning. En daar kun jij dan je aandeel van krijgen. Voor je gewaardeerde hulp!”
Hubary protesteerde, op benauwde toon:
„Ja, maar . . . Dat kàn niet.”
Bob sprong zijn vriend bij:
„En geloof maar, dat de verzekering daar direct op ingaat, want dan hoef jij die 100.000 dollar niet aan Hildebrant te betalen. Die houden zij in hun zak. En wij krijgen alléén die 25.000.”
Hubary schoot op de achterbank overeind en sloeg met de vlakke hand op de rug van de voorzitting.
„Dachten jullie soms, dat ik niet kon rekenen? Dat de Verzekering niet kon rekenen? Daar gáát het allemaal niet om.”
Arie bukte, bestudeerde even een wegwijzer met de aanduiding:
„BALTIMORE . . . 117.9 mijl”
zwenkte weer rechtsaf en begon een lange, rechte boulevard af te rijden.”
Hubary vervolgde:
„De Verzekering en ik kunnen ons allebei niet veroorloven, Hildebrant te beduvelen. Dáár gaat het om. Op het ogenblik worden tientalen keren elk jaar zaakjes gedaan tussen dieven en de verzekeringsmaatschappijen. Omdat de dieven weten dat ze de maatschappijen kunnen vertrouwen. Die houden zich aan hun afspraken omdat ze er een massa geld door besparen. Dat heb ik je al uitgelegd. En de tussenpersonen, zoals ik, houden zich aan hun afspraken, omdat ze anders een mes of een kogel tussen hun ribben krijgen. En ik zit er nu heel vies tussen.”
Bob zei nadenkend:
,Als wíj die juwelen aan de Verzekering terugbrengen en die 25.000 dollar vragen . . . dan kun jij dus Hildebrant die 100.000 dollar niet geven?”
„Nee, allicht niet. Dat kost de Verzekering jullie beloning extra. Kan een kind uitrekenen.”
Ze zaten daar alle drie even over te piekeren. Arie floot zachtjes tussen de tanden en zei dan op langzame toon: „Maar luister eens, Hubary. Het is toch niet jouw schuld dat die juwelen op hol zijn geslagen?”
„Nee. De schuld van Hildebrant zelf. Als die ze niet met zijn geschrokken hoofd haastig in de WC-bak had gestopt, zaten wij nou niet hier in de kopzorgen.”
„Dan ben je een sufferd”, verklaarde Arie opgewekt. „O”, zei Hubary. „Ik ben een sufferd. En waarom, als ik vragen mag?”
„Omdat jij je er helemaal niet meer mee moet bemoeien. Dan wordt het voor jou doodeenvoudig. Dan kan niemand je meer iets kwalijk nemen. De verzekering niet en Hildebrant niet. Jij komt alleen maar in de narigheid als jij je opnieuw met die juwelen gaat bemoeien.”
De detective en Bob vroegen tegelijkertijd, ongeduldig: „Wat bedóél je nou eigenlijk?”
Arie legde uit:
„We zetten ergens verderop langs de weg deze auto stil, binden Hubary goed stevig aan handen en voeten, duwen hem een prop in zijn mond en slaan hem een gezellige bult op zijn hoofd. Dan leggen we hem een eind van de weg af ergens in het weiland. Hij wordt vanzelf gevonden. De politie wordt natuurlijk gewaarschuwd en maakt procesverbaal op. Paul vertelt dat hij door onbekende gangsters is overvallen, toen hij achter de juwelen aan zat.” De detective begon luid te protesteren:
„Dank je feestelijk! Dan komt de politie onvermijdelijk achter de hele geschiedenis en draait „Specs” voor een paar jaar de bak in. Dat kan nóóit. Ik kan Hildebrant niet gaan verraden! Daar gáát het om!”
Slimme Arie begon in zijn rooie haren te krabben. „Deksels, ja.”
De detective vroeg:
„Maar waarom moet de politie erbij komen?”
„Dan heb jij een overtuigend bewijs dat jij er niets meer aan doen kon dat een ander de juwelen opspoorde. Die Hildebrant is toch zélf begonnen met de hulp van een gangster als Dalmonte in te roepen? Dan moet hij ook niet nijdig kijken als de gangsters hèm te slim af zijn.” Hubary zei peinzend:
„Dáár zit wat in. . .” Even later riep hij, opgewonden: „Maar dan had ik me veel beter door de politie in Harrisburg kunnen laten oppakken voor die ruzie in de Chinezentent!”
„Inderdaad”, zei Bob. „Maar daar hadden we eerder aan moeten denken.”
„Beter laat dan nooit”, vond Arie. „Niets belet Hubary, hier door de straten van Philadelphia verdacht te gaan rondscharrelen tot een of andere agent hem ziet en vraagt wie hij is. Zo gauw hij zijn naam noemt, is hij de klos.” Hubary zat nu rechtop en boog naar voren:
„Maar hoe moet het dan verder?”
„Dan doen wij samen een zaakje”, zei Arie. „Wíj krijgen die juwelen in handen en brengen ze bij de verzekering. Die betaalt ons 25.000 dollar beloning. Die moeten wij nu met zijn drieën delen. Maar gòed, wij delen met zijn vieren. Dan heb je altijd nog héél wat meer dan die éénduizend dollar die je anders als loon had gekregen. Jij weet van niks. Die ongebruikte honderdduizend dollar gaan naar de verzekering terug. Die vindt jou een fijne jongen, want je hebt hun 75.000 dollar bespaard.”
„Maar Hildebrant heeft dan niets. Geen juwelen en geen geld.”
„Dat klopt als een bus”, zei Arie. „Want die heeft ze toch maar gestolen. Ik vind het een machtig rechtvaardige oplossing.”
„Hildebrant zal razend zijn.”
„Dan had hij maar niet zo stom moeten doen om er Johnny Dalmonte bij te halen. Als hijzèlf die gangster niet in de arm had genomen, hadden wij nu de juwelen al gehad. Of hijzelf.”
„Het klinkt nou allemaal wel heel aardig”, zei de detective. „Maar die rekensom gaat alléén op als jullie werkelijk kans zien, die juwelen in handen te krijgen.”
„Ja, allicht. Dat moet je aan ons overlaten.”
„En als ik dat varkentje zelf eens was?”
„Krijg je niet voor elkaar”, zei Arie met een grijns. „Want dan helpen wij je niet. Dacht je dat wij al dat geld en al die moeite ervoor over hebben gehad om jou één miezerige duizend dollar te laten verdienen? Dan zetten we je vrolijk hier, nu en meteen, de auto uit. Dan zie je verder zelf maar.”
„Hm”, zei Hubary. „Welwel. . .” Hij dacht nog even na en kwam tot een beslissing: „Eén ding staat vast: als ik me nog langer ermee bemoei, loop ik hopeloos vast. Ik moet mijn snor drukken. Stop maar.”
Arie remde af en zette de Ford stil op een plaats waar een rij flatgebouwen met een parkje ervoor een rustig straatgedeelte vormde.
„O.K.”, zei Hubary. „Maar je snapt natuurlijk één ding wel: als jullie de boel beduvelen, krijg je iedereen achter je broek aan: mij, en Dalmonte en de verzekering en Hildebrant en de rest van de onderwereld ook nog. Plus vermoedelijk de politie, want dan is de verzekering zo razend, dat die óók open kaart gaat spelen.”
„Dat snappen we deksels goed”, verzekerde Bob. „Het enige wat jij te doen hebt, is je door de politie op te laten pakken, zodat je naderhand kunt bewijzen dat jij vannacht nergens iets mee te maken had.”
„Dan doe ik dat liever in Harrisburg zelf. Ik ga gewoon terug liften en laat me dáár oppakken.”
„Dat is wel zo goed, ja. Maak daar een hoop lawaai met advocaten en zo, dat iedereen zo snel mogelijk weet dat je machteloos achter de tralies zit.”
Hubary opende het achterportier en aarzelde voor hij uitstapte:
„Kunnen jullie nog een pistool gebruiken? Ik heb er vannacht toch niets meer aan.” Bob strekte de hand naar achteren:
„Geef maar op. Je weet nooit hoe zoiets te pas komt.” Hubary glipte naar buiten en bensde het portier dicht: „Succès met je jacht!”

„Wel te rusten, vrijwillige gevangenisboef.”Arie schakelde in en reed weg. Bob keek nog even om. De detective wuifde hen na, stak de handen in de broekzakken en begon de boulevard over te steken. De snelheidswijzer van de Ford begon weer te klimmen naar de honderd. mijl!! = 160 km/h
„Ziezo”, zei Arie tevreden. „Díe kwestie is opgelost. Nu alleen nog zien dat we die truck opsporen.”
Bob zat met het pistool van de detective te spelen. De bebouwing aan weerszijden veranderde. Eerst huizen met voortuinen, daarna alleenstaande villa's met tuinen eromheen. Dan een enorme viaduct, een spoorwegkruising; een dag-en-nacht-koffietent.
„Zullen we daar een broodje gaan eten?”
„Nee”, zei Arie grimmig.
Bob keek hem stomverbaasd aan:
„Wat heb ik nou aan mijn fiets hangen? Een Arie Roos die niet wil eten? Is je maag van slag af?”
„Mijn maag niet en mijn hersens ook niet”, antwoordde Arie. „Wij moeten zo snel mogelijk in Washington zijn. Dàt is de hoofdzaak. Broodjes kunnen we daar wel eten.” „O.K.”, zei Bob. „Zal ik het stuur overnemen?”
De dikkerd zette de auto rechts van de weg stil en ruilde met Bob om. Op dat moment waren ze nog geen vierhonderd meter voorbij de dag-en-nacht-koffietent waar King Messaf en beide andere Dalmonte-gangsters waren afgestapt. Het was toen vijf minuten over vier. Zij hadden heel wat tijd nodig gehad om Philadelphia door te rijden. Bob schakelde in en de Ford kwam weer op gang, richting Baltimore.
* * *

In de uren welke intussen waren verlopen, had Johnny Dalmonte in Pittsburgh natuurlijk ook niet stil gezeten. Na het geven van zijn laatste orders was hij opgewonden heen en weer gaan benen over het dikke tapijt van zijn geluiddichte kamer. Die opwinding werd niet eens zo direct veroorzaakt door het vooruitzicht, een partij juwelen ter waarde van een kwart miljoen dollars te achterhalen. Want die zouden hem (uit hun zetting gebroken en los verkocht) toch niet meer opbrengen dan op zijn hoogst de helft en om contant geld zat Dalmonte heus niet te springen. Dat had hij genoeg. Het was bij hem meer een kwestie van principe. Dalmonte kon het gewoonweg niet uitstaan dat een schriel, bijziend mannetje als „Specs” Hildebrant op zijn dooie eentje een enorme juwelendiefstal had voorbereid, uitgevoerd en met succes ten einde gebracht. Zoiets kwam niet te pas, vond Dalmonte. In deze tijd van vakgroepen, saneringen en vakbekwaamheidsdiploma’s behoorde ook de misdaad in een stad als Pittsburgh ordelijk georganiseerd te zijn. Wilde men een diefstal plegen, dan behoorde men als nette dief vergunning te vragen aan Dalmonte. Dat hoefde nog wel niet met indiening van een formulier in zesvoud, maar toestemming behoorde er te worden gevraagd. Je zag nu wat ervan terechtkwam als kerels als die Hildebrant op hun eentje gingen opereren. Hij had kans gezien de juwelen te stelen. Jawel. Maar nu waren ze toch maar zoek. En wie moest ze nu weer opsporen? De organisatie van Johnny Dalmonte. En inplaats van dankbaar te zijn dat de knokploegen van Dalmonte bereid waren Hildebrants kastanjes uit het vuur te slepen, probeerde dat klein, sluw stukje onderkruipsel zowaar nog hem, Dalmonte, te slim af te zijn!

De laatste telefonische orders (aan de helpers in Harrisburg) waren om ruwweg elf uur de deur uit gegaan. Nu kwam het fijne werk aan de beurt. Dalmonte drukte op een schelknop. Vóór zijn vinger de knop had losgelaten, kwam een man met een gelaat als een slechtgehumeurde gorilla binnen.
„Orders, baas?”
„Nou en of!” zei Dalmonte. „Zeg dat Sacco en Bonzo hier komen. En laat ze wegenkaarten meebrengen van Harrisburg, Philadelphia en Washington.”
„OK., baas.”
Vijf minuten later kwamen twee magere mannen binnen met geplakte, zwarte haren, dure flanellen pakken aan en onder de linker revers van die pakken flauwe bobbels die de aanwezigheid van schouderholsters verrieden. Zij hadden een pak autokaarten bij zich. Dalmonte belde opnieuw. De gorilla verscheen.
„Koffie met eieren.”
„O.K., baas.”
Dalmonte stak een lange, dunne sigaar op, greep het pak kaarten, spreidde er enkele van op zijn bureau uit en begon met zijn vinger de autowegen te volgen die genoemde

plaatsen met elkaar verbonden. In de Verenigde Staten staan de benzinetankstations op de kaarten aangegeven. „Kijk” wees Dalmonte. „Het gaat om deze tankstations. Dit hier . . . en dat en deze. . .” Hij viste er achter elkaar een stuk of twaalf uit.
„Pak de interlokale telefoonboeken en zoek de namen en telefoonnummers van die stations op. Vraag dan dringende gesprekken met die stations aan en geef ze mij door naarmate ze binnenkomen. Ik wil al die kerels laten uitkijken naar die truck. Als maar één ervan raak is, weten we wat we weten moeten.”
„Dat ken”, zei een van zijn twee handlangers.
De ander dacht iets langer na:

„Maar eh . . . we moeten toch zeggen wíé hen opbelt?” „Mijn naam is Stevens”, zei Dalmonte. „Zeg maar dat ik verslaggever ben van een Pittsburgse krant. Verslaggevers. doen nu eenmaal gekke dingen met telefoons. Maar ik wil al die gesprekken zelf voeren. Mars!”

De twee flanellen pakken met de bobbels verlieten het vertrek en werden vervangen door de gorilla, die een blad torste met een zilveren pot koffie, een schaaltje met gepelde harde eieren en een pot goudgele Franse mosterd. Dalmonte had vele eigenaardigheden en één ervan was dat hij aan de lopende band harde eieren at als hij nachtwerk had te verrichten. En dan niet met zout, maar met Franse mosterd. Hij smeerde één ei vol ermee, hapte het doormidden en trok de kop koffie naar zich toe. De gorilla vertrok. De enige geluiden in het vertrek waren het knappen van Dalmonte's kauwende kaken en het zachte zoemen van de elektrische klok tegenover hem aan de wand. Toen het derde ei met mosterd was ingesmeerd, rinkelde een der telefoons op zijn bureau.
„Ja?”
„Hier komt nummer één, baas. Die hadden we gauw te pakken.”
„Geef maar door.”
Het ei ging terug in het schaaltje. Het kaken-knappen werd nu vervangen door het zachte kraken van schoenleer, omdat Dalmonte ongeduldig met zijn tenen heen en weer zat te wriemelen. De wijzers van de klok wezen tien over elf toen het eerste tankstation doorkwam.
„Hallo? Met wie?”
Een nogal wrevelige stem antwoordde kortaf:
„Tankstation Merrivale.”
„Met Pittsburgh CEN 3985. Stevens. Heb je een potlood daar?”
De norse stem (korzelig):
„Waarvoor?”
„Dan kun je vijfentwintig dollar verdienen. Heb je een potlood?”
De stem werd nu geïrriteerd inplaats van wrevelig: „Het is toch niet iets van die stomme radioraadselprogramma's, hè?”
„Nee, nee. Ik ben verslaggever van de Pittsburgh Courier. Stevens is mijn naam. Je kunt 25 dollar verdienen met uitkijken naar een truck.”
„Wat voor truck?” (De stem was nu minder korzelig). „Ken je die bestelwagens van het warenhuis „The Galleries”?”
„Die bruin-en-geel gelakte met groene letters?”
„Precies. Ik zoek dringend een dieseltruck met Pennsylvania-nummerbord en het nummer 7538A. Zo gauw je die ziet passeren, bel je me op dit nummer. En je krijgt prompt 25 dollar.”
„Hóé krijg ik die?”
„Per post. Meteen. In een envelop.”
„O, ja? En als ik ze nou eens niet krijg?”
Dalmonte zei verontwaardigd in de hoorn:
„Luister eens, weet jij een andere manier om het op te lossen? Ik kan ze moeilijk met een geleid projectiel op je afsturen, wel? En veel tijd heb ik niet. Ik ben bezig aan een belangrijk verhaal voor het ochtendblad. Veel te ingewikkeld om nu uit te leggen. Als je die truck ziet, bel je me dan even op?”
„O.K.”, zei de stem, nu wat meegaander. „Geef je nummer maar.”
Dalmonte gaf hem de naam Stevens plus zijn eigen telefoonnummer en hing op. Zodra zijn hoorn lag, rinkelde het toestel opnieuw:
„Tankstation nummer twee, baas. . .”
Dalmonte propte ei in zijn mond en luisterde tot de tweede verbinding doorkwam. Toen draaide hij hetzelfde verhaal af. Soms moest hij wat langer kletsen, soms wat korter. Er waren enkele stations die het vertikten, maar niet veel. De meeste kerels die de nachtdienst hadden, verveelden zich tóch stierlijk en wilden best een gokje wagen. Bovendien gaf het hun wat te doen. Om half twee had Johnny Dalmonte kans gezien, niet minder dan zevenentwintig benzinetankstations en drie speciale gasolinestations tussen Philadelphia en Washington te alarmeren.
„Dat is wel genoeg”, zei hij. „Als die besteltruck dáár doorheen suist zonder gezien te worden en zonder dat ik word opgebeld, laat ik vrijwillig twee van mijn brandkasten door Hildebrant leegroven. En dan mag-ie zelf nog uitzoeken, ook.”
Hij verorberde zijn laatste ei met mosterd en bestelde een verse pot koffie. Daarna riep hij beide handlangers binnen en begon met hen een spelletje poker om te kijken of hij het pas aan hen uitbetaalde weekloon kon terugwinnen. Poker kortte de tijd en je kon er nog mee verdienen ook. En al pokerende zat Dalmonte als een spin te wachten in zijn uitgespannen web van telefoonlijnen . . .

* * *
Om drie uur begon Johnny Dalmonte merkbaar onrustig te worden. Om kwart over drie had hij zijn hoofd helemaal niet meer bij het spel, met als onvermijdelijk resultaat dat hij drie vette potten achter elkaar verloor. Nu was Dalmonte, zelfs in zijn beste humeur, niet wat je noemt een opgewekt lachebekje. Na het teloor gaan van die drie

pokerpotten smeet hij het spel kaarten dwars door de kamer, stond op en schopte zijn stoel achter zich weg. „Heeft nou helemáál niemand die truck gezien? Hoe kan dat nou? Hebben die kerels in die tankstations dan allemaal erwtensoep in hun ogen vannacht?”
Zijn handlangers raapten zwijgend de kaarten bijeen en hielden hun monden dicht. Zij waren al lang blij dat zij eraf waren gekomen zonder hun weekloon aan Dalmonte kwijt te raken, want een van de eigenaardigheden van hun baas was, dat hij niet tegen zijn verlies kon. Haalde hij het dus in zijn hoofd om met zijn ondergeschikten te gaan pokeren, dan lieten die hem uit noodzaak maar winnen, maar niet met hart en ziel. Deze nacht hadden zij wat kaarten betreft geluk gehad, maar de drie kwartier die volgden nadat Dalmonte die kaarten had weggesmeten, wogen daar dik tegen op. Hun baas beende woedend het vertrek rond en riep iedereen als getuige aan dat van hem verwacht werd dat hij een betrouwbare bandietenorganisatie zou opbouwen met louter zwakzinnigen als materiaal. Hij verzekerde plechtig dat hij Pietro Rossi, King Messaf en al wie verder de laatste vierentwintig uur de juwelenjacht verprutst hadden, zou laten vierendelen, levend villen, inzouten en in de diepvries leggen. Hij bedacht afgrijselijke straffen voor „Specs” Hildebrant en Paul Hubary. Hij hield dat geschreeuw vol tot precies elf minuten over vier. Toen rinkelde de telefoon. Dalmonte keek naar het apparaat of hij zijn oren niet geloven kon, rukte dan de hoorn naar zich toe en blafte:
„Hallo? Welk tankstation is dat?”
Er was even stilte op de lijn. Dan een verbaasde stem: „Tankstation? Met wie spreek ik?”
„Met Stevens!” blafte Dalmonte.
„Stevens?” zei de verbaasde stem. „Welk nummer heb ik dan?”
„Dit is Pittsburgh CEN 3985. Wie is daar?”
De stem zei nu haastig:
„Bent u het, baas?”
Dalmonte was even stil De stem zei zenuwachtig:

„Ik ben het, baas. King Messaf.”
„Eindelijk! Waar zit je?”
„Even buiten Philadelphia, baas.”
„En heb je de truck?”
„Nee, eh . . . We hebben helemaal nog geen truck gezien, baas.”
Dalmonte's ogen gingen omhoog naar de wijzerplaat van de klok. Hij begon nu te beseffen dat het weinig zin had woedend te worden, want dat er ergens iets grondig mis moest zijn. Hij vroeg kortaf:
„Wat heb je tot nu toe gedaan?'
„Heen en weer gereden, baas. Eerst op volle snelheid helemaal naar Baltimore. Toen hadden we hem onderweg zéker moeten inhalen. Toen langzaam terug en elke auto bekeken. We zijn die truck niet gepasseerd. Bestaat niet. Maar wat nou?”
Dalmonte dacht na, snel zijn beslissing nemend. „Ik heb een hele ris tankstations gealarmeerd. Van jou af tot aan Washington. Die kijken allemaal uit. Blijf zitten waar je zit en hou zelf een oogje in het zeil. Zogauw ik iets hoor van een van die stations, bel ik je op.” Hij greep een potlood. „Geef mij het telefoonnummer van die koffietent. O.K. Je hoort van me. Iets gezien van Hildebrant of Hubary?”
„Niets of niemendal, baas.”
„O.K. Ik bel je terug.”
Dalmonte gooide de hoorn neer en keek zijn handlangers verbijsterd aan.
„Snappen jullie dàt nou? Waar kan die bestelwagen gebleven zijn?”

* * *
Intussen raasde gestadig de Mercury-motor van de Ford waarin Bob en Arie zaten, scherp turend naar elke auto die zij inhaalden op de hoofdweg naar Baltimore. Het werd half vijf, vijf uur . . . Toen waarschuwde Bob, met een blik

op de benzinemeter:
„Als we verstandig zijn, stoppen we bij het eerstvolgende benzinestation om te tanken. We komen krap in onze brandstof te zitten. En als we dadelijk onverwacht die truck in de gaten zouden krijgen, moeten we die kunnen volgen zonder te hoeven stoppen om te tanken.”
„Gelijk heb je”, zei Arie, met een enorme geeuw. „Ik heb er in geen tijden een gezien, dus er zal er zó wel een komen opdagen.”
De hemel in het oosten begon al lichter van kleur te worden, toen Arie een knor gaf:
„Tankstation aan stuurboord vooruit. Heb jij ook zo'n slaap?”
„Je mag me dadelijk wel af en toe een por geven. Dat eentonige gebrom maakt je suf.”
Bob remde af, stuurde naar rechts en rolde de inrit van het tankstation op. Tussen twee benzinepompen stond een monteur in een overall met het kleurig embleem van de benzine-maatschappij op een borstzak. Hij leunde opzij tegen een der pompen en rookte stiekum een sigaret in het holletje van zijn hand. Hij trapte die uit toen zij stopten.
„Tank bijvullen met superbenzine”, zei Bob. „En olie nakijken. Het is een huurwagen en ik weet niet wat-ie gebruikt.”
Arie begon heen en weer te lopen om zijn benen wat te strekken. Bob bleef bij de pomp staan om te controleren. Uit de richting waaruit zij waren gekomen kwam een vrachtwagen aandaveren. De monteur zette de pomp stil, liet de slang in de tankmonding hangen, stapte naar de rand van de weg en liep snel de betonbaan op, zo gauw de wagen voorbijdaverde, zich een beetje bukkend om het nummerbord te kunnen zien. Hij kwam terug en begon de tank verder te vullen. Toen dat klaar was, vroeg hij, de dop op de tank draaiend:
„Wat voor olie?”
„De gewone voor een Mercury-motor”, zei Bob.

De monteur ging op weg naar de openstaande deur van het tankstation, waarbinnen de blikken olie in piramiden stonden opgestapeld. Maar vóór hij binnen was, werd weer het ronken van een naderende zware wagen hoorbaar. Het begon tegen de ochtend te lopen en meteen werd het verkeer op de weg drukker: melkwagens en groenteauto's begonnen voorraden naar de steden te vervoeren. De monteur draafde naar de kant van de weg en herhaalde zijn manoeuvre van zojuist. Arie keek naar hem, en dan veelbetekenend naar Bob.
„Moet je een bepaalde wagen hebben?” vroeg Bob. „Zal ik effe voor je uitkijken?”
De monteur, weer op weg naar het tankstation, hield even zijn haastige pas in en antwoordde dankbaar:
„Als je zo vriendelijk zou willen zijn. Iemand heeft me gevraagd uit te kijken naar een dieseltruck van „The Galleries”. Een bruin-en-gele wagen met groene letters. Pennsylvania 7538A. Let je even op?”
„Komt voor mekaar”, beloofde Bob en keek Arie aan. Arie stond onbeweeglijk op zijn dikke benen en staarde terug. „Alsjeblief”, zei Bob. „Iemand is de tankstations gaan mobiliseren!”
Arie schoof acht vingers achter in zijn broeksriem. „En dat was geen domme jongen” vond hij, keek om en zag de monteur terugkomen met een blik olie, waarin hij met een schroevedraaier twee gaten had gestoken. Hij lichtte de motorkap op en zette een trechter in de olietoevoer. Bob vroeg, nonchalant:
„Als wij die truck soms zien, moeten we dan een boodschap aan de chauffer geven?”

De olie gutste vet klokkend uit het blik.
„Ik zou niet weten wàt voor boodschap”, antwoordde de monteur achteloos. „Ik moet alleen een nummer in Pittsburgh bellen als ik hem zie. Een vent van een krant daar heeft me dat gevraagd. Maar wàt er nou met die truck an de hand is, weet ik ook niet.” Hij nam de lege blikken trechter weg, zette ze op de grond en begon zijn handen af te vegen aan een dot poetskatoen.
„Wat voor nummer in Pittsburg?” vroeg Arie.
De monteur keerde traag het hoofd opzij en keek Arie aan. De dikkerd keek terug met eerlijk-open, blauwe ogen. „Nieuwsgierig ben je wel, hè?” vroeg de monteur. „Precies”, knikte Arie, niet in het minst uit het veld geslagen. „Wil je wat verdienen?”
„Wat? Alwéér?” Arie schoof een hand in een broekzak, haalde die weer te voorschijn met een rolletje in elkaar gedraaide bankbiljetten en pelde er een briefje van tien af. Hij liet dat goed duidelijk zien.
„Mogen wij dat nummer in Pittsburgh weten?”
De monteur keek van Arie naar Bob en terug.
„Wat kan jullie dat nummer schelen?”
Arie haalde de schouders op:
„Wat kan het jóú schelen wat het òns kan schelen? Is het een geheim?”
„Nou, dat niet. Ik ken de vent niet eens.” Zijn blikken hingen weer naar het biljet van tien dollar. Hij begon ineens te lachen: „Ik lijk wel gek. Tien dollar verdien je niet elke dag zo gemakkelijk. Het nummer staat op een blaadje papier dat binnen onder de telefoon geklemd ligt. Stevens heet de vent.”
Arie gaf hem de tien dollar, maar hield de rol geld nog even vast.
„En vijf dollar erbij als ik hier dat nummer even mag bellen. Jij weet van niks.”
De monteur aarzelde even en haalde dan de schouders op. „Ik zie niks en weet niks. Ga je gang.”
Bob en hij bleven bij de auto staan praten, telkens oplettend als er weer een zware wagen aan kwam denderen. Arie vond het papiertje, keek in de telefoongids hoe je interlokaal aan moest vragen en deed dat. Het tankstation droeg de naam van zijn eigenaar: Joe Sullivan. Hij zat een minuut, met zijn benen schommelend op het stalen bureautje naast het apparaat, tot de bel schril rinkelde. „Hebt u dringend Pittsburgh aangevraagd?” Het was een van die blikken meisjesstemmen die de Amerikanen bij voorkeur op hun interlokale lijnen gebruiken.
„Ja, dat klopt.”
„Ik verbind u door.”
„Hallo?” zei een ongeduldige stem aan de andere kant. „Hallo?”
„Met wie?” vroeg Arie lijzig.
„Stevens. Met Stevens hier. Met wie spreek ik?”
„O, goeie morgen”, zei Arie, zo sloom mogelijk. „Met het tankstation van Joe Sullivan. Halverwege Baltimore.” „Weet ik. Dat weet ik”, zei de ongeduldige stem aan de andere kant. „Heb je die truck gezien?”
„Zonét”, vertelde Arie vlot. „Hij kwam zonet hierlangs. Drie minuten geleden.”
„Prachtig!” zei de man in Pittsburgh opgetogen. „Dat is goed werk, kerel! Ik zal je direct die 25 dollar sturen.” „Vergeet het niet!” zei Arie. Zijn stem werd dreigend. „Ik ken die smoesjes. Als ik die 25 dollar niet krijg, vraag ik je adres op aan de telefoondienst en ik sla je al je kiezen uit je kakement. Denk er goed aan!”
De stem aan de andere kant liet enkele vreemd gesmoorde geluiden horen.
„Komt voor mekaar”, zei hij dan, en de hoorn werd snel neergelegd.
Arie zat even te kijken naar de hoorn in zijn eigen hand, grinnikte dan en legde het instrument zachtjes neer. „Denk je de bak in als het Dalmonte zèlf eens was”, zei hij. „Dat zou te mooi wezen om waar te zijn. Een gangster als Dalmonte dreigen met een pak op zijn huid.” Hij schoof de handen in de broekzakken en kuierde naar buiten. De monteur bekeek hem nieuwsgierig.
„Heb je Pittsburgh gebeld?”
„Yes, sir!” antwoordde Arie. „Maar ik ben er niet veel wijzer van geworden. Hier heb je die beloofde vijf dollar. Adios.”
Bob en hij klommen in de Ford.
„Betaald heb ik al”, zei Bob.
„Dan als de hazen hier weg”, bromde Arie.
De Ford scheurde de autoweg op. De hemel in het oosten was intussen merkbaar lichter geworden. De dashboardklok wees kwart over vijf.

* * *
De eigenaar van de dag-en-nacht-koffietent even buiten Philadelphia rukte de buitendeur van zijn zaak open, keek de ochtendschemer in en zag de drie mannen op een rijtje staan bij hun geparkeerde auto.

„Heidaar! Telefoon voor je uit Pittsburgh!”
King Messaf rende in gestrekte draf naar binnen, inééns door de cel in, greep de hoorn en zei hijgend:
„King Messaf hier.”
„Met Dalmonte. Ik kreeg net bericht uit het benzinestation van Joe Sullivan. Dat ligt iets voorbij halverwege Baltimore. Het staat op de autokaart. De truck is daar net voorbijgekomen.”
„Wááát!?” zei Messaf, na drie seconden nadenken. „Maar dat bestaat niet. We staan hier al die tijd de weg in de gaten te houwen.”
„Dan is-ie van een zijweg afgekomen”, antwoordde Dalmonte kort. Klets niet en schiet op. Ze hebben minstens een uur voorsprong op je.”
„O.K., baas. We gaan.”
„En verknoei het nou niet, hè!”
„Nee, baas. Je kunt op ons rekenen.”
„Ik hoop het voor je”, zei Dalmonte donker en belde af. Messaf had al afgerekend, rende naar buiten en rukte het portier van de wachtende auto open:
„Hij is al gesignaleerd.” Hij trapte op de starter en de motor sloeg aan. „Kijk eens na op de kaart. Benzinestation van Joe Sullivan.”
De auto zwierde de betonweg op en schoot met toenemende vaart weg door het lichtgrijs van de ochtend.

* * *

Maar het was Paul Hubary die uiteindelijk het grote lot uit de loterij trok om de doodeenvoudige reden dat hij de enige was die in Philadelphia was blijven hangen. Zodra de achterlichten van de Mercury-Ford met Bob en Arie uit het gezicht waren verdwenen, begon Paul Hubary, met de handen in de zakken, peinzend de verlaten straten van die befaamde stad door te wandelen, nog steeds napiekerend over de verwarde situatie waarin hij was verstrikt geraakt. Hij had trek in koffie óók. Machtige trek in koffie. En als hij zich tóch door de politie in Pittsburgh moest laten oppakken, zou het wel gunstig zijn als dat gebeurde met een volle maag en voldoende pakjes sigaretten in de zak. Als detective wist Hubary precies hoe de politie met arrestanten omsprong. Een voorraadje sigaretten kon nooit kwaad. En een volle buik evenmin.
Het duurde niet lang of in een zijstraat ontdekte hij het rossige neonlicht van een nachtcafé. Er stonden natuurlijk een paar auto's voor geparkeerd en binnen speelde een radio. Niet al te luid, om geen burengerucht te verwekken. Er zaten een paar kerels die kennelijk wat te veel hadden gedronken en grote moeite hadden, de happen van hun uitsmijters in hun mond te krijgen inplaats van ze in hun vest te laten glijden. Achter de toonbank stond een neger. Een jongen van een jaar of achttien met een groot pak ochtendbladen, dat hij blijkbaar moest gaan uitventen, stond hete chocolade te slurpen. Paul kocht een ochtendblad, bestelde koffie, gebakken aardappelen en een ferme biefstuk en begon te lezen. Haast had hij niet. Het was bovendien veel gemakkelijker een lift te krijgen als het eenmaal licht was op de weg, dan in het donker, als niemand precies kon zien wat voor soort vent er nu eigenlijk stond te duimen. Paul las de krant van voor naar achter en daarna nog eens van achter naar voor, vouwde het ding op, nam nog een koffie en keek op zijn horloge. Buiten begon het een beetje licht te worden. Nog te vroeg, vond Paul. Als hij nu ging liften, had hij kans een vol half uur te moeten staan vóór er iemand stopte. Hij wandelde naar een tafeltje in een schemerige hoek, legde zijn armen op het blad, zijn hoofd op zijn armen en was binnen drie minuten in slaap. Hij was dood- en doodmoe en zijn volle buik maakte hem extra-slaperig . . .
Hij werd wakker van lawaai, veroorzaakt door twee jonge kerels, die luid lachend binnen kwamen stommelen; blijkbaar chauffeurs van een of andere vrachtwagen. Door de ramen viel helder ochtendlicht naar binnen en boven de daken van de huizen aan de overkant was de hemel bleekblauw met rose wolkjes. Het was vijf minuten over zes. Paul rekte zich, wreef over zijn ongeschoren kin, fronste, kocht zes pakjes sigaretten aan de toonbank, betaalde alles en wandelde naar buiten, de zijstraat uit en de hoofdboulevard op. De lucht was frisjes en dat slapen had hem huiverig gemaakt. Zijn bloed stroomde nog niet zoals het behoorde.
Paul zette er fiks de sokken in, met een sigaret in een mondhoek, af en toe omkijkend of hem niet het soort auto achterop kwam waarvan hij kon verwachten dat die tot het grote doorgaande verkeer behoorde.
Anders ga ik met de trein, dacht hij.
En toen zag hij in de verte. . . een bruin-en-gele besteltruck aankomen. Het lopen van de motor vertelde hem dat het een dieseltruck was. Hij hield onwillekeurig even zijn schreden in, lachte dan spottend en haalde de schouders op.
„Gebruik je verstand, Paul! Die wagen is nu al in Washington.”
De radiator kwam dichter en dichterbij. Paul bleef op de trottoirband staan en staarde naar het naderende nummer tot, plotseling, de afstand zo kort was dat hij de cijfers kon onderscheiden: een Pennsylvania nummerbord . . . 7538A!
Paul had niet de tijd om na te denken. Hij hóéfde niet eens na te denken, want zijn benen handelden al automatisch. Hij sprong met een enorme zet van de trottoirband af, stormde de straat over tot vóór de truck en zwaaide met beide armen als een dolleman. Nu is er natuurlijk een enorm verschil tussen een man die bescheiden met een duimpje een liftje vraagt, en de figuur van een vent die zwaaiend met zijn armen vlak voor je truck stormt, net of er tien meter verder een onbewaakte overweg is. De luchtdrukremmen van de bestelwagen sloegen sissend aan. Chauffeur Kettering, die in de hoek zat te dommelen, schoot schichtig wakker. Hubary rende naar het portier naast de bestuurder en trok dat open:
„Help me alsjeblief!” hijgde hij. „Ik betaal je honderd dollar als ik mee mag rijden naar Baltimore. Nu, meteen. Contant!”
Bill keek wat onzeker opzij naar Kettering, die met dikke slaapogen suffig zat te turen.
„Honderd dollar als we een lifter meenemen, zeg. Naar Baltimore.”
„Ik wil best achterin zitten”, bood Hubary aan.
Kettering schoot een stuk overeind:
„Niks achterin!” snauwde hij. „Je kunt hier bij ons zitten anders blijf je maar staan. Ik heb al genoeg ellende achterin gehad.”
„OK. Best. Goed”, zei Hubary, en trok zijn portefeuille te voorschijn. Ik betaal meteen.”
Bill stapte even uit, liet hem tegen Kettering aanschuiven en klom zelf naar binnen. Het zware portier dreunde dicht. De truck kwam weer op gang. Hubary voelde niets voor het beantwoorden van lastige vragen, dus sloot eveneens de ogen en deed of hij sliep. Bill vond het maar vreemd: een vent die eerst in alle staten van opwinding was, en vlak daarop ging zitten dutten. Maar hij betaalde honderd dollar voor dat ritje . . . en wie weet, bedacht Bill. Die man kon wel een ongelukstijding hebben gehad die hem diep geschokt had. Of iets waar hij hard over moest nadenken. Bill besloot hem maar met rust te laten. Wel jammer anders, hij had graag iemand gehad om mee te praten over Witte Leghorns en kunstmoeders.
Hubary had inderdáád iets om diep over na te denken. Het politiebureau was hij nu al volkomen vergeten. Hier was de grote kans, zijn enige en laatste kans, daarvan was de detective overtuigd, om de juwelen nog te bemachtigen en alles met iedereen in het reine te brengen. Maar hoe die kans nu te benutten? Dat hij zijn pistool had afgestaan, deerde hem weinig. Aan een gewapende overval op een vrachtwagenchauffeur zou hij beslist niet beginnen. Hij zou een list moeten gebruiken. Maar wàt voor een? 

WAARIN VAN ALLES MIS GAAT LOPEN

Bob en Arie, in hun Mercury Ford met vers gevulde benzinetank, zaten allebei voor zich uit te piekeren over het telefoongesprek dat Arie zojuist met de geheimzinnige mijnheer Stevens in Pittsburgh had gevoerd. Bob was de eerste die hardop wat zei:
„Zeg, dikke. . .”
„Wat is er?”
„Dat nummer, dat jij in Pittsburgh opbelde — dat is natuurlijk iemand van Dalmontes bende geweest, denk je ook niet?”
„Allicht.”
„Dus als Dalmonte helemaal vanuit Pittsburgh dat benzinestation is gaan opbellen, heeft-ie er natuurlijk méér gealarmeerd.”
„Lijkt me wel. Een stuk of wat, langs de hele weg heen.” „Zouden wij dan bij het volgende station niet eens ons licht op gaan steken? Dan kunnen wij er ook wat wijzer van worden.”
Arie grinnikte zachtjes.
„Als die monteurs tóch eenmaal bezig zijn, de weg in de gaten te houden, kunnen wij er net zo goed van mee profiteren, ja.”
Bob begon ook te lachen:
„Dat is natuurlijk wel het allerlaatste geweest wat Dalmonte verwacht heeft. Hij doet al die moeite om benzinestations als uitkijkposten te organiseren en wij hebben er het voordeel van.”
„Het leven is nu eenmaal altijd vol van surprises”, zei Arie filosofisch. „Zelfs voor uitgekookte bandieten als Dalmonte.”
* * *

Het eerstvolgende benzinestation kregen zij in de gaten toen de zon al boven de oosterhorizon was verschenen. Lange schaduwen lagen schuin over de weg en duizenden druppels dauw flonkerden in de struiken. Er stond geen enkele auto bij de pompen en de monteur die achter het glasraam een krant zat te lezen, stond, toen zij stopten, lijzig op, met die traagheid van mensen die een lange, vervelende nacht achter de rug hebben.

„Goeiemorgen”, wenste Arie, het portierraam naar beneden draaiend. „Bent u vannacht uit Pittsburgh opgebeld met het verzoek, uit te kijken naar een „Galleries”-besteltruck 7538A?”
De monteur keek hem nors aan, blikte dan even naar Bob en weer terug naar het sproetige gelaat van dikke Arie. „Dat ben ik”, zei hij. „Maar ik had er geen zin in. En wat zou dat?”
Arie schakelde in en liet zijn koppelingspedaal opkomen. De Ford begon langzaam weg te rollen.
„Dat is dan jammer voor je”, zei Arie. „Anders had je wat kunnen verdienen. Adios.”
De monteur stond de Ford een hele tijd na te kijken, haalde dan de schouders op, liep weer naar binnen en ging verder met het lezen van de krant.

* * *

Het werd nu steeds drukker op de weg. Het nachtverkeer dat hoofdzakelijk bestaan had uit vrachtwagens, met nu en dan een verdwaald lijkende luxe-auto, begon van samenstelling te veranderen; er kwamen meer personenwagens, kleinere trucks van boeren en groentehandelaren met een opvallend groot aantal stationwagens; de meeste bestoft of bemodderd. Maar het was al over zessen toen het eerstvolgende tankstation in de verte opdoemde. Een vrachtauto, hoog beladen met kratten groente, stond zijn banden op spanning te pompen. Arie stopte er achter en wachtte zijn beurt af, voor de pompen rijdend zo gauw de groentewagen vertrok. Deze monteur was een neger, in een helgele overall van een dunne stof, die slobberig om hem heen hing.

„Goedemorgen”, wenste Arie, haalde de rol geld uit zijn zak en liet een biljet van tien dollar zien. Hij hield het bankbiljet buiten het open portierraam. Het wapperde een beetje in de opgestoken ochtendbries. De ogen van de neger gingen naar het biljet, en daarna vragend terug naar Arie's gezicht.
„Bent u opgebeld door Pittsburgh om uit te kijken naar een „Galleries” bestelwagen?”
„Dat klopt, sir”, antwoordde de neger. Zijn ogen gingen weer naar het bankbiljet. „Ik heb uitgekeken, sir. Maar die is hier niet voorbij gekomen.”
„Weet je dat heel zeker?” vroeg Arie.
„Oh, sure, sir. Daar is geen twijfel aan. Of hij zou voorbijgekomen moeten zijn vóór ik begon uit te kijken, natuurlijk.”
„Hoe laat ben je daarmee begonnen?”
De neger woelde nadenkend met de vingers door zijn met brillantine ingesmeerde kroesharen.
„Dat zal geweest zijn . . . een uur of een. Toen ben ik meteen uit gaan kijken. Maar niks gezien. Zo vast als een huis.”
„Dank je”, zei Arie kort, gaf hem het biljet en reed weg. „Zou die truck vóór enen hierlangs zijn gekomen?” opperde Bob, zo gauw zij weer in de verkeersstroom waren opgenomen. „Kan haast niet.”
„Is ook vast en zeker niet zo”, besliste Arie. „Die Dalmonte is óók niet gek. Dacht je dat die al die benzinestations was gaan opbellen voor de lol? Om een of andere reden is hij overtuigd geweest dat die bestelwagen na éénen moest passeren. Dat betekent tevens, dat ook hij die truck kwijt is geraakt. En dat kan alleen als Kettering van de gewone route is afgeweken om iets te gaan doen. Eten of koffie drinken of misschien bij kennissen op bezoek gaan.” „Conclusie?”
„Die truck moet nog komen”, zei Arie vastbesloten. „En als die truck nog komen moet, hebben we niets anders te doen dan hier langs de weg te blijven staan tot het ding ons inhaalt.”
Hij minderde gas, stuurde naar rechts en reed even door tot de plaats waar een bermverbreding ruimte gaf om te parkeren. Daar zette hij de Ford stop.
„Ziezo”, zei de dikkerd. „En nu maar opletten wie en wat ons passeert.”
De zon was alweer hoger gestegen en scheen laag over de verkeersweg het linkerportier binnen. Haar stralen waren al warm op Arie's wang.

* * *
King Messaf en zijn beide handlangers waren op dat tijdstip Baltimore al lang gepasseerd en raasden de hoofdweg naar Washington over. . . verwoed op jacht op een bestelwagen welke, volgens de inlichtingen van Dalmonte zelf, vanuit een der benzinetankstations was waargenomen. Dat deze inlichting van de grapjas Roos afkomstig was en volkomen gezogen uit de duim van diezelfde Roos kon Dalmonte niet weten en in het brein van King Messaf kwam een dergelijke mogelijkheid niet eens op. Die deed dus ook niet de geringste moeite meer, over het traject Philadelphia-Baltimore nog bij andere tankstations te informeren. Dalmonte had gesproken en Dalmonte was onfeilbaar. Stoppen had bovendien alleen maar tijdverlies betekend en die nacht was er al genoeg tijd zoek gebracht met heen en weer rijden en wachten. De zes ogen van Messaf en zijn beide maats hielden elke auto die zij onderweg inhaalden, terdege in de gaten. Zij letten goed op of zij hun prooi niet ergens bij een benzinestation geparkeerd zagen, of voor een koffietent. Toen zij Baltimore binnenreden hadden zij nog geen zweem of spoor van hun truck gezien, maar dat hadden zij ook niet verwacht. Zij reden dus in de vroege ochtenduren de straten van die stad door en daverden er aan de andere kant weer uit, de hoofdweg op naar Washington; af en toe op hun horloges kijkend en nu elk moment verwachtend, de wagen van Kettering te zullen zien opdoemen.

* * *

Maar dat moment van intens geluk bleef weggelegd voor Bob en Arie, juist toen die twee slimme snorrepijpers zich af begonnen te vragen of zij niet ál te slim waren geweest. Van louter zenuwen waren ze naast hun auto op de rand van de weg heen en weer gaan drentelen. De zon rees hoger en hoger en werd warmer en warmer. Op hun horloges werd het later en later. Auto's passeerden nu in een gestadige stroom en tweemaal was er een gestopt om hen te vragen of zij soms een mankement aan de motor hadden. Precies om kwart vóór negen, toen Bob van louter zenuwen was begonnen, de nagels van zijn middelvingers op te kluiven, zagen zij uit de richting Philadelphia een bruinen-gele bestelwagen aankomen.

„Bob! Zie jij wat ik zie?”
„Ik zie het, dikke. Maar ik durf niet eens te hopen dat het de onze is.”
Arie greep de arm van zijn vriend en trok hem haastig mee naar hun geparkeerde Ford.
„Als het hem wèl is, is het beter dat de chauffeur jou niet ziet. Achter de auto!”
Zij doken weg achter hun Ford, bukten zich alsof zij een achterband bekeken, en loerden om de wagen heen op het moment dat de truck heel vlakbij was. De zon schitterde in de voorruit en verlichtte helder het nummerbord. Bob gaf Arie een opgewonden stomp tegen diens arm. „Hij is het! Het is de onze!”
Arie richtte zich op en stond de wegrijdende bestelauto na te kijken.
„Eerlijk gezegd, Bobbie, had ik de hoop al zowat opgegeven.”
Bob rukte het voorportier van de Ford open en schoof achter het stuur.
„Om van mij maar te zwijgen!” Hij startte de motor. „Stap in, dikke. Ik ben niet van plan om die wagen nu weer kwijt te raken.”
In het steeds drukker wordende verkeer op deze hoofdweg die truck ongemerkt volgen, was een koud kunstje. Zij spraken niet erg veel, druk piekerend over de problemen die onvermijdelijk zouden gaan komen, zodra de bestelwagen de straten van Baltimore zelf had bereikt. Bob was de eerste die daarover iets opmerkte:
„Zeg, dikke, zou die bestelwagen in Baltimore zelf iets af te leveren hebben?”
Arie antwoordde onmiddellijk:
„Denk ik wel. Daarom is-ie natuurlijk ook zo laat. Je kunt nu eenmaal niet midden in de nacht mensen uit hun bed gaan halen om een nest schalen, een hobbelpaard of een koekoeksklok af te leveren. Die chauffeur heeft zijn route zó uitgestippeld dat hij even over negenen in Baltimore is en daar met het afleveren van zijn pakketten kan beginnen. Dat voel je aan alles.”
„Waar heeft-ie dan al die uren uitgehangen?”
Arie haalde de schouders op:
„Bij kennissen misschien. Of anders was het de bedoeling geweest dat hij in die garage in Harrisburg zou blijven overnachten tot een uur of vier vanmorgen. Maar omdat hij al die pakken opnieuw moest . . . natuurlijk! Hij is ergens ondergedoken om die pakken weer in orde te brengen!”
Bob knorde instemmend. Even later merkte hij op: „Het is een reuze strop dat wij die adressenlijst bij Jan Prins hebben achtergelaten. Nu zijn we opnieuw gedwongen hem aan zijn broek te blijven hangen en precies op te schrijven waar hij zoal pakketten heeft besteld.”
Arie zuchtte:

„Tja, ik weet ook niet goed wat we daaraan kunnen doen. Dat is onze eigen suffe schuld. We zullen wel zien.” Geen van tweeën hadden zij er ook maar het vaagste vermoeden van dat Paul Hubary op dat ogenblik tussen de chaufferende Bill en de slapende Kettering in zat, zich wanhopig afvragend met wat voor smoesje, list of lepigheid hij het voor elkaar kon krijgen de pakken achter in de bestelauto te doorzoeken.
Om kwart over negen rolde de truck, nog steeds door de Ford met Bob en Arie gevolgd, de straten van Baltimore binnen. En vlak daarop kwam de verrassing waar zij geen van allen op gerekend hadden.

* * *
Detective Paul Hubary die anders niet gauw voor een gat gevangen zat, had zich de ganse tocht van Philadelphia naar Baltimore suf zitten piekeren over mogelijkheden, achter in die truck te komen. En mogelijkerwijs was hem dat ook wel gelukt, als Kettering de hele voorgaande dag en een goed deel van de nacht niet zulke allerafgrijselijkste ervaringen had opgedaan met de lading van zijn wagen. Een half uur nadat hij was ingestapt, was Hubary begonnen met zogenaamd slapend scheef te gaan zakken; eerst tegen de chauffeur Bill aan tot die hem een fikse opstopper verkocht en hem toebeet:

„Luister es, maat, meeliften is tot dááraan toe en je betaalt er dik voor. Maar als je op mijn stuur komt liggen maffen, smijt ik je de wagen uit. Zo kan ik niet rijden.”
Paul had, nog steeds zogenaamd slaperig, wat verontschuldigingen gepreveld en was daarna rechts scheef gaan hangen, tegen Kettering aan, tot die er zélf van wakker werd, de detective ongeduldig met een schouder recht duwde en ten laatste woedend uitviel toen hij voor de derde maal ontwaakte doordat Hubary's hoofd snorkend op zijn borst lag te rusten.
„Ben je nou helemaal besnorhaard, vent? Wou je soms in mijn schoot gaan liggen maffen? Ik ben je moeder niet! Blijf rechtop zitten en als je dat niet kunt, lift je maar met een veewagen mee.”
„Ik vraag u pardon”, mompelde Hubary, over zijn gezicht strijkend. „Ik ben doodmoe, weet je. Maar als ik lastig ben . . . kan ik dan niet achterin gaan liggen? Daar heb je geen last van me.”
Kettering keek zijn chauffeur aan en die keek naar Kettering. Paul ving die blik van verstandhouding op en besefte metéén dat hij deksels goed moest oppassen, want er lag een duidelijk merkbaar wantrouwen in de blik die de twee chauffeurs wisselden. Weliswaar wisten zij kennelijk niets van de in hun wagen verstopte juwelen af, maar als er al maar mensen pogingen gingen doen, achter in die truck te komen, zou het niet heel lang meer duren, vóór iemand van deze twee op het snugger idee kwam dat er met de lading iets bijzonders aan de hand moest zijn. „Geen mens komt mijn truck binnen”, zei Kettering kortaf. „Je kunt hier meeliften tot Baltimore en daar zetten we je eruit. En je blijft rechtop zitten of we smijten je hier al overboord. Is dat goed duidelijk begrepen?” „O.K., maak je niet dik om niks”, zei Hubary slaperig en deed of hij knikkebollend weer in slaap viel. Dat slapen was voor hem de enige manier om lastige vragen te vermijden. Maar hij lette nu wel op, dat hij niet opnieuw scheefzakte. En al zittend pijnigde hij zijn hersens om een methode te vinden waardoor hij bij de vracht kon komen, zonder geweld te gebruiken en zonder te verraden waarom het ging. Maar hij vond niets. En toen zij Baltimore binnenrolden en hij zijn ogen opendeed, was hij nog steeds even ver als toen hij in Philadelphia was opgepikt. Alleen was hij honderd dollar kwijt.

* * *
Kort daarna kwam de prachtige scène op het kruispunt van Chestnut Avenue en Trent Street, die met één klap de plannen en bedoelingen van alle juwelenjagers goed en grondig in de war gooide. Chestnut Avenue (in het Nederlands: Kastanjelaan) is een brede laan, die eens aan weerszijden omzoomd is geweest door statige kastanjebomen, die echter al lang geleden zijn gesneuveld om ruimte te maken voor parkeerstroken. Het is een laan van bijna twee kilometer lengte, zuiver recht verlopend, en op elke honderd meter doorsneden door zijstraten. Op elk van die kruispunten is een husje stoplichten, juist als in de Amsterdamse Leidsestraat. Maar Chestnut Avenue is breder, vele malen breder dan de Leidsestraat en als de stoplichten in de laan zelf op rood springen om het verkeer uit de zijstraten te laten passeren, staan de auto's er drie rijen breed op de rijbanen te wachten. Zo gauw de bestelwagen de buitenwijken van Baltimore was gepasseerd, porde Bill zowel Hubary als Kettering wakker.

„Kijk es effe onze route na, maat. . .”
Kettering geeuwde, wreef zijn ogen uit, opende het dashboardkastje en haalde er het pak bestelbonnen uit. Hij neusde ze door en nam er een stuk of zeven af die kennelijk betrekking hadden op adressen in de stad Baltimore. De andere legde hij weer in het kastje. Bill had het druk met heen- en terugschakelen, want hij geraakte nu in het werkelijk drukke stadverkeer. Tussen de tweede en derde versnelling in vroeg hij aan Hubary:
„Zeg, maat, we zijn hier al lang in Baltimore. Waar moest jij er ergens uit?”
Hubary had die vraag natuurlijk aan zien komen en haalde de schouders op:
„Effetjes verderop.”
Bill begon nu ongeduldig te worden, want het schakelen in dat drukke verkeer ging een beetje onhandig met drie man vóór in de cabine. Bovendien voelde hij er weinig voor te blijven rijden met een lifter vóórin, in de drukte van een stad. Het was de chauffeurs van „Galleries”-trucks nu eenmaal verboden lifters mee te nemen en hij had het dan ook alleen maar gedaan, omdat de prijs van honderd dollar die hem was geboden tè verleidelijk hoog was om botweg af te slaan.
„Luister eens”, zei hij korzelig. „Waar moet je precies zijn?”
Die vraag bracht de detective in een lastig parket, want hij wist in Baltimore weg noch steg.
„In het centrum”, antwoordde hij. „Daar heb ik een afspraak.”
Bill keek hem van terzijde even aan; nogal bevreemd. Kettering, nu klaar wakker, ging zich ermee bemoeien. „Luister, vriend”, besliste hij kortaf. „We hebben je meegenomen tot Baltimore. We zijn hier nu in het hartje van Baltimore. Je hebt ons dik betaald, maar hou er rekening mee dat wij geen lifters mee mogen nemen. Dus hoe eerder je nou opkrast, hoe liever het ons is.”
„Okido”, zei Paul sussend. „Dat snap ik.” Hij zag nu werkelijk geen kans meer zijn verblijf in die bestelwagen nog langer te rekken; beide chauffeurs begonnen wantrouwend te worden over het vreemde gedrag van een man die eerst doodzenuwachtig honderd dollar biedt om mee te worden genomen naar Baltimore en dan, zo gauw hij daar is, totaal geen haast meer heeft. Bill remde af voor een verkeersopstopping, keek even zijwaarts naar Hubary en vroeg scherp.
„De politie zit je toch niet achter je broek, hè?”
„Wat? Mij?” vroeg Paul. „Hoe kom je dáárbij . . .?” „Ik dacht het maar zo. . .”
Hubary vond het nu meer dan welletjes. Hij zei kort: „Zet me maar af op het volgende kruispunt waar je stoppen moet.”
„Okido, maat.”

Een minuut later sloegen de stoplichten van Chestnut Avenue op rood en de ganse verkeersstroom kwam tot stilstand. De truck stond in de middelste van drie rijen auto's, ongeveer vijf wagens van de straathoek af. Kettering wrong het portier open, stapte zelf uit en liet Hubary naar buiten klimmen.
„Het beste dermee”, wenste Kettering, hees zich omhoog en trok het portier dicht. Hubary begon zich dwars door de rijen stilstaande auto's heen te werken, ongeduldig om zich heen kijkend naar een taxi. Onder geen voorwaarde wilde hij die bestelwagen uit het oog verliezen en daarvoor was een taxi dringend noodzakelijk. Hij draafde tussen auto's door, die met zoemende of dreunende motoren bijna bumper aan bumper stonden te wachten tot de lichten weer op groen zouden springen. Geen taxi te zien, of tòch? Verderop stond er een, helemaal aan het einde van de binnenste file. Paul wrong zich tussen een Cadillac en een Chevrolet door, maar toen begon een auto, schuin achter hem, wild te toeteren en een stem gilde:
„Hubary! . . . Paul! . . . Hier, hier!’ ’
Op hetzelfde ogenblik sloegen alle stoplichten op groen en de rijen auto's zetten zich in beweging, enkele van hen woedend toeterend tegen de voetganger die midden tussen hen in stond en als een kakkerlak begon heen en weer te springen om niet tot poeier te worden gereden. Nijdige hoofden schreeuwden door open portierramen:
„Ga van de weg af, ezel!”
„Ben je levensmoe, sufferd?”
„Lelijke voetgaande wegpiraat!”
De Ford van Bob en Arie, die tot hun stomme verbazing Hubary uit de cabine van de truck hadden zien stappen, was gedwongen eveneens te gaan rijden; je kunt nu eenmaal niet blijven stilstaan als een half honderd auto's achter je woedend begint te toeteren. Een politiefluitje snerpte door het lawaai heen.
„Jij daar!’’’ brulde een agent vanaf het trottoir. „Kom van de rijweg af!”
„Kom hier!” brulde Bob, uit het half open hangend portier van hun Ford. „Kom hier, Paul!”
Maar dat was een volkomen hopeloze onderneming. De middelste file auto's had nu al een vaart van een kilometer of veertig bereikt en de veel te langzaam optrekkende Ford van Bob en Arie dreigde het gehele verkeer in de war te gooien. Een woest protesterend getoeter steeg van alle kanten op. Paul probeerde tweemaal door de middelste file heen te breken, maar werd elke keer teruggedreven door een dreigende radiator en een woeste, bloeddorstige schreeuw. De politieagent hief een hand op, zette de file naast de trottoirband stil, sprong de straat op, greep Hubary deskundig in diens kraag en sleurde hem naar het veilige trottoir. Direct daarna gaf hij het sein aan de file, weer door te rijden. Maar een tweede agent was door het verkeer van de andere weghelft gedoken en bereikte de Ford van Bob en Arie, die nog steeds veel te langzaam reed. Zij waren zo druk bezig met letten op Paul Hubary, dat de woedende stem van de agent door het open linkerportierraam hen onverwacht deed opschrikken.

„Doorrijden. Metéén. En verderop stoppen. Probeer niet weg te komen, want ik heb je nummer. Je gooit het hele verkeer hier in de war!”
„Joei”, zei Arie, toen hun Ford ijlings vaart meerderde en met de hele rest van de file achter zich aan het kruispunt passeerde. „Wat doen we nou?”
„Stoppen”, zei Bob laconiek. „Anders hebben we in vijf minuten alle patrouillewagens van gans Baltimore naar ons op de uitkijk.”
„Zie jij die truck nog?”
„Nee, broer. En ook al zagen we hem wèl, dan zou het nog niks helpen. Zet je rechterknipperlicht aan en stop langs het trottoir. We hadden die Hubary moeten laten lopen en aan die truck blijven plakken.”
„Het ging ook allemaal zo onverwacht. . .”
„Tja”, zei Bob. „Wie kon nou denken dat Hubary uit die bestelwagen zou komen rollen? Ik dacht dat-ie al hoog en droog in Harrisburg zat.”
Hubary stond hoog en droog op het trottoir in de schaduw van de stalen paal met stoplichten, gaf naam en adres op en kreeg een procesverbaal dat klonk als een klok. Bob en Arie stonden gedwee een paar honderd meter verder op het trottoir, gaven deemoedig toe dat zij stom hadden gehandeld omdat zij onverwacht een kennis zagen lopen en kregen eveneens een procesverbaal, plus een geduchte schrobbering. In Amerika is de politie verre van makkelijk met mensen die het verkeer in de binnenstad onnodig blokkeren. Eén flinke verkeersopstopping kan van een kleine compagnie agenten een half uur werk vergen om te worden ontward. Hubary was het eerste klaar, want die hoefde geen autopapieren te tonen. Hij kwam opgewonden aanwandelen, juist toen de agent bij Bob en Arie zijn boekje dichtklapte.
„Dat is die kennis die wij onverwacht zagen lopen”, wees Bob.
De agent keek Hubary van top tot teen aan en snoof minachtend.
„Volgende keer zou ik hem dan maar rustig laten lopen”, zei hij, het bonboekje in zijn borstzak schuivend en het knoopje erop sluitend. Daarna wandelde hij weg zonder hen verder één blik waardig te keuren. Hubary keek schichtig om zich heen.
„Is dat jullie Ford?”
„Allicht. Hoe kwam jij in die truck verzeild?”
Hubary trok het achterportier open:
„Weten jullie waar die bestelwagen heen is?”
Bob en Arie klommen voorin.
„Hoe kunnen wij dat nou weten? Weet jíj dat dan niet?” „Ik weet alleen dat Kettering een stuk of zeven bestelbonnen van zijn pak haalde. Dus hij moet hier ongeveer zeven pakken afleveren.”
„En je weet niet waar?”
„Nee.”
Bob was achter het stuur geklommen en reed voorzichtig weg, volgens de regelen der kunst zich soepel in de verkeersstroom mengend. Arie liet een kolossale zucht horen: „Dat is dan fijn. Reuzefijn. Ga die truck maar eens zoeken in deze wirwar van straten.”
„Hoeven we niet eens te proberen”, zei Paul kortaf. Hij haalde een naar bami stinkende zakdoek te voorschijn en wiste zijn voorhoofd af. „Het wordt weer heet vandaag. Maar we weten in ieder geval één ding: van hieraf gaat die bestelwagen naar Washington. Dus we hoeven hem maar op te pikken bij het begin van de hoofdweg. Hij komt vanzelf Baltimore aan de andere kant uitrijden.”
„Zit niets anders op”, zei Arie. „Het enige onaangename — en héél erg onaangename — is natuurlijk, dat we de kans lopen dat de juwelen zitten in een van die zeven pakken die vanmorgen hier ergens worden afgeleverd.” „Als”, vulde Bob droogjes aan, „tenminste op elk van die adressen maar één pak wordt besteld. Er zijn zeven adressen. Maar er kunnen wel meerdere pakken besteld worden op één adres. En dan is de kans dat we voorgoed naar de buit kunnen fluiten, natuurlijk heel wat groter.”
„Jai, joei!” zei Arie. „Daar had ik niet eens aan gedacht. Maar ik zie niet in wat we eraan doen kunnen.”
Hubary zei kortaf:
„Volg de wegwijzers richting Washington. We wachten bij het begin van de hoofdweg. Het is de beste kans die we hebben als we nog iets uit deze ganse chaos willen redden.” Bob bukte, tuurde door de voorruit en wees:
„Daar is een wegwijzer. Washington . . . rechtsaf.” Hij keerde zich om en keek Hubary aan. „Vertel nou eerst eens: hóé ben je in vredesnaam in die truck terecht gekomen?”
Hubary vertelde het hun. Toen hij met zijn droef verhaal gereed was, reden zij al door de buitenwijken aan de Washingtonse zijde van de stad. De zon scheen heet en pal in de straten. IJscoventers deden goede zaken.
„Ik rol om van de honger”, verklaarde dikke Arie. „Rijd door tot je een koffiehuis ziet langs de grote weg”, ried Hubary. „Twee van ons blijven in deze auto en houden de weg in de gaten. Dan kan er telkens één iets gaan eten en zich wat opknappen. Ik ben machtig smerig.”
Om even na tienen parkeerden zij de Ford voor een helgeel geschilderd soort van cafetaria aan het begin van de Washington-hoofdweg. Er was een halvemaanvormig grint-parkeerveld voor. Hubary ging het eerst naar binnen, want hij zag er het smerigst uit van hen alle drie. In de stad Pittsburgh intussen, van waaruit de ganse ingewikkelde juwelenjacht oorspronkelijk was begonnen, had Johnny Dalmonte op dat tijdstip een staat van woede bereikt die niet meer grappig was; want Dalmonte was er achtergekomen dat iemand hem een heel lepe streek had geleverd.
Die ontdekking was helemaal geen verdienste van Dalmonte zelf, hij móést het wel ontdekken toen kort na half zeven in de ochtend zijn telefoon weer was gaan rinkelen. „Met benzinestation Claymore. Is Stevens daar?” Dalmonte grauwde:
„Spreekt u mee.”
Een joviale stem antwoordde:
„Stuur me die 25 dollar maar, baas. Die truck is net hier voorbijgekomen.”
Dalmonte was enkele seconden lang volkomen stil, tot de stem aan de andere kant ongerust zei:
„Hallo. . . hallo? Ben je daar nog?”
Dalmonte vroeg, met vreemd verstikte stem:
„Wàt zei je precies? Is die truck nèt voorbijgekomen?” De vrolijke stem:
„Nog geen vijf minuten geleden, baas. Ik heb meteen naar jou opgebeld. En die 25 dollar stuur je maar. . .” Dalmonte viel hem kortaf in de rede:
„Waar is dat tankstation van jou ergens? Toch vlakbij Philadelphia?”
„Jazeker. Het tweede station vanaf Philadelphia.” Dalmonte barstte uit:
„Maar hoe kàn dat nou? Uren geleden kreeg ik een melding van het station van Sullivan, verderop, dat de truck dáár was gepasseerd.”
„Wat?” riep de stem verbijsterd. „Hoe kàn dat nou? Hij reed toen toch niet deze kant op? Want ik heb me heus niet vergist. Het was 'm. Met nummer 7538A.”
„Dat zal ik eerst es effe uitzoeken!” snauwde Dalmonte en smakte de hoorn neer. Nauwelijks lag het ding op de haak, of het instrument begon opnieuw te rinkelen.
„Hallo . . . Mag ik de heer Stevens?”
Nu begon Dalmonte ernstig lont te ruiken. Hij antwoordde, op gevaarlijk kalme toon:
„Daar spreekt u mee.”
„O, meneer Stevens. Ik heb mijn 25 dollar verdiend. Dit is Frank Harris, van het benzinestation van de Caltex. Effe buiten Philly. Die truck waar u het over had, is nèt hier voorbijgekomen. Kant van Baltimore uit. Met een rustig gangetje van een kilometer of zeventig.”
„Aha”, zei Dalmonte. „Juist. Dank je. . .”

„Ja, maar luister eens. Die vijfentwintig dollar. . .” „Stik met je vijfentwintig dollar!!' riep Dalmonte woedend en smeet de hoorn neer. Hij greep de autokaart waarop de tankstations, die zij vroeger in de nacht hadden opgebeld, keurig netjes waren aangekruist. Vijf minuten later rinkelde de telefoon wéér. Het was tankstation nummer drie dat het passeren van de bestelwagen meldde. Er was nu geen enkele twijfel meer mogelijk. Dalmonte kon de vorderingen van de bestelwagen over de hoofdweg Philly-Baltimore van tankstation tot tankstation volgen, zoals de luchtafweerdiensten op hun grote kaarten de nadering van vijandelijke formaties bommenwerpers volgen uit de meldingen der radarstations. Het was nu ook volkomen zonneklaar dat die eerste melding, van het tankstation van Joe Sullivan, vals was geweest. De man daar had zich vergist en vals alarm geslagen . . . en als gevolg dáárvan was King Messaf op een even vals spoor gezet. Die was nu al uren jacht aan het maken op een auto die zogenaamd ver vóór hem uit zat, maar in werkelijkheid achter hem aan kwam. Dalmonte had het al vreemd gevonden dat er, na die melding van Sullivan, geen enkel ander bericht was doorgekomen, maar hij had dit geweten aan de laksheid of suffigheid der nachtdiensten. Het werd nu duidelijk dat de vent in Sullivans benzinestation mis was geweest . . . Alle anderen, zoals nu bleek, waren klaarwakker en er maar al te happig op een extraatje van 25 dollar in de wacht te slepen. Dalmonte greep de hoorn en vroeg het nummer aan van Sullivans tankstation. Vóór het doorkwam, kreeg hij wéér een melding over het passeren van de „Galleries”wagen. Dalmonte, wit om zijn neus van machteloze woede, zette zijn aansteker op de autokaart, op de plek waar de truck zich nu bevond. Toen kwam het gesprek met het Sullivan-station binnen. Een meisjesstem antwoordde: „Met station Sullivan.”

„Met Stevens. Stevens uit Pittsburgh. Ik heb vannacht een telefoongesprek gehad met iemand die bij u de nachtdienst had. Een man.”
„O, dat spijt me, mijnheer Stevens. Die heb ik om zeven uur vanmorgen afgelost. We hebben om beurten acht uur dienst, ziet u. We zijn dag en nacht open, en. . .” „Laat maar”, zei Dalmonte en gooide de hoorn neer. Hij stond op en begon getergd over het zachte dikke tapijt heen en weer te ijsberen. Ergens aan gene zijde van Baltimore stoof die sufferd van een Messaf over de autowegen, alsmaar uitkijkend naar een truck waarvan hij natuurlijk niet begreep waarom hij die niet inhaalde. Maar hóé nu King Messaf te pakken te krijgen? Wéér tankstations op gaan bellen, ditmaal het hele rijtje tussen Baltimore en Washington?

* * *
King Messaf en zijn beide kornuiten begrepen inderdáád niet waarom zij de felbegeerde bestelwagen niet in zicht kregen. Toen Dalmonte hen had opgebeld, even buiten Philly, had de auto een voorsprong op hen kunnen hebben van misschien vijftig kilometer. In aanmerking nemende dat de truck 75 kilometer per uur reed en de auto van Messaf honderdentien hadden zij, na anderhalf uur en zeker binnen twee uur, hun prooi in het vizier moeten krijgen. Zij waren Baltimore al dóór en een eind de weg naar Washington op, toen het Messaf zo klaar als kristal begon te worden dat er wéér eens iets niet klopte. Dat besef drong definitief tot King Messaf door toen hij halverwege de stad Washington was. Hij trapte woedend op de rem en stuurde zijn auto naar de kant van de weg, waar hij nijdig met de vuist op het stuurwiel bonkte.

„Wil je me nou vertellen dat we die truck nòg niet zouden hebben ingehaald als-ie werkelijk maar een uur voorsprong op ons had?”
Een van zijn maats antwoordde:
„Misschien is-ie in Baltimore blijven hangen. Net als in Philly. Dan moet-ie nog komen.”
De derde man in de wagen opperde:
„Is het niet het verstandigste om eerst even Dalmonte op te bellen? Misschien weet die wat meer.”
Messaf had daar weinig zin in.
„Nogal een lollig klusje om die schreeuwlelijk te vertellen dat het wéér mis is.”
„Misschien weet Dalmonte er méér van”, hield de ander aan. „Die zit daar aan de telefoon en belt al die tankstations. Wees nou verstandig en doe dat.”
Het was de beste raad welke Messaf in de laatste vierentwintig uur had gekregen. Hij stopte bij een garage een eind verder, belde met Dalmonte en hoorde tot zijn grote opluchting dat niet hij, Messaf, een stommiteit had uitgehaald, maar dat de gegevens van Dalmonte verkeerd waren geweest.
„Iemand heeft me een loer gedraaid”, besloot de bandietenleider. „De wagen die je hebben moet, is pas nà zessen uit Philadelphia vertrokken.”
Messaf keek op zijn horloge.
„Maar dan kàn-ie nu ook nog niet hier zijn!”
Dalmonte vroeg:
„Waar zit je precies?”
,.Langs de hoofdweg halverwege tussen Baltimore en Washington.”
„Rijd dan een eind terug tot vlak buiten Baltimore. Stop bij een of ander cafeetje en laat mij het nummer ervan weten. Als er iets bijzonders is, bel ik je daar op. Hoor je niets van mij, blijf daar dan rustig wachten. Vroeger of later komt die truck daar voorbij.”
„Okido, baas.”
De bandietenleider voegde eraan toe:
„En luister goed. Neem geen enkel risico meer. Zo gauw je die truck in de gaten krijgt, overval je het ding. Gooi de chauffeur achterin en neem het stuur over. Weet je de plaats waar twee jaar geleden Simms en Fellman zijn ondergedoken geweest?”
„Die eh . . . houtzaagmolen, baas?”
„Precies. Rijd het ding daarheen. Daar kun je op je gemak alles nazoeken. Ik reken op je.”
„Komt voor mekaar, baas.”
Messaf hing de hoorn op, klom weer achter het stuur en vertelde zijn beide maats wat er besproken was. Daarna reden zij met een kalm gangetje terug naar een cafeetje, enkele mijlen buiten Baltimore. En zo ontstond de toestand dat te half elf op die ochtend twee ploegen van drie man op de loer lagen, nog geen kilometer van elkaar af. De eerste ploeg bestond uit Bob, Arie en Paul Hubary. De tweede lag een kilometer verder langs de weg in hinderlaag, bestaande uit King Messaf en zijn beide helpers. En alle elementen waren weer aanwezig voor een gezellige, ouderwetse rauspartij . . . die ook niet lang op zich zou laten wachten.

VELDSLAG IN DE BERGEN

Bobbie Evers was de laatste van de drie geweest om de Ford te verlaten, in de cafetaria wat te gaan eten en zich wat op te knappen. Hubary had een elektrisch scheerapparaat geleend van de kok, zijn baard van twee dagen eraf gehaald, zijn haren gekamd en zijn kleren wat gefatsoeneerd. Met wat koffie en broodjes ham in zijn maag voelde hij zich heel wat mans. Arie was daarna gaan eten en om kwart over elf was Bobbie eindelijk aan de beurt. Die kocht, Amerikaan als hij steeds was, een nieuwe tandenborstel plus kam en kwam juist het toilet uit om wat eten te bestellen, toen Arie zijn hoofd naar binnen stak en brulde:
„Vlug, Bob! Die truck komt net voorbij!”
Bob gooide snel een biljet van een dollar op de toonbank, rende de deur uit en zag de Ford al klaar staan, met Paul Hubary aan het stuur en de portieren openhangend. Mèt dat Bob erin sprong, reed de wagen al weg. In de verte schemerde de bruin-en-gele carrosserie van de bestelwagen.
„Mooi is dat”, hijgde Bob. „Heb niet eens de tijd gehad om een hapje achter mijn kiezen te steken.”
Hubary merkte kortaf op:
„Als we die juwelen maar eenmaal te pakken hebben, mag je op mijn kosten drie dagen en drie nachten aan één stuk door eten.”
„Fijn”, zei Bob droogjes. „En wat doen we zodra we die wagen hebben ingehaald? Walter Kettering zal langzamerhand wel machtig wantrouwend zijn geworden, na al die zotte stunts die er met hem zijn uitgehaald. Die trapt in geen enkel verhaal meer.”
Zij snorden over de weg op ongeveer tweehonderd meter afstand achter de truck, met een gangetje van tachtig kilometer. Het was Arie, die achterin was geklommen om meer ruimte te hebben voor zijn machtig lijf, die ineens uitriep:
„Hei zeg! Kijk daar rechts eens! Bij dat cafeetje!”
Daar stond een tweede Ford, en een drietal mannen was kennelijk bezig geweest langs de weg wat heen en weer te kuieren, tot ze opeens iets hadden gezien dat hen in opwinding bracht. Zij holden gedrieën naar de Ford, klommen er overhaast in, startten en zwierden de weg op met een krijsend gehuil van slippende banden. Het ging allemaal zo gehaast dat zij nog vóór de Ford, waarin Paul, Bob en Arie zaten, op de weg terechtkwamen. Bob keerde zich opgewonden om:
„Herkende je die ene vent?”
„Ik niet”, zei Arie. „Jij wel?”
„Dat was King Messaf! Dat is waar ook, ik vergat dat jij die niet gezien hebt. En die twee anderen zijn diezelfde twee boeven die al één keer die truck hebben overvallen. Op de weg naar Cooper's Valley.”
Hubary knorde:
„Dus die kennen jou ook, Bob?”
Bob zei grimmig:
„Of die mij kennen! Rij es wat langzamer. . .”
Die waarschuwing was niet overbodig want de truck en de beide Fords die erachter aan zaten, reden nu zowat even snel. Het was niet uitgesloten dat de bandieten terdege zouden opletten door wie zíj weer werden gevolgd. Hubary minderde wat gas. Een roodgelakte Thunderbird haalde hen in en bleef even tussen beide Fords hangen.
„Dit wordt een mooie geschiedenis”, vond Arie. „Ik ben benieuwd wat er nu wel gaat gebeuren.”
Hubary zei droogjes:
„Ik heb zo'n idee dat die kerels heel erg korte metten gaan maken. Hun geduld zal wel zowat zijn uitgeput. Om van het geduld van hun baas, Dalmonte, maar te zwijgen.” „Ik zie anders niet goed”, merkte Bob op, „hoe ze midden op een drukke hoofdverkeersweg veel stunts kunnen uithalen.”
Hubary zat daar even over na te denken. De Thunderbird gaf gas en verdween uit het gezicht. Zij zaten nu ongeveer honderdvijftig meter achter de Ford van de drie boeven. „Misschien is het wel gunstig zo”, zei de detective ten laatste. „Wij kunnen ons moeilijk schuldig gaan maken aan een overval op een besteltruck. Zìj zijn beroepsbandieten. Als we hen eerst die truck laten overvallen, kunnen wij op onze beurt hen overvallen. Maar dan hebben we het recht aan onze zijde. Daar kunnen we naderhand alleen maar een pluim voor krijgen.”
Bob zei snel:
„Die kerels geven ineens een straal gas. Zijn ze wat van plan?”
Inderdaad begon de afstand tussen beide Fords nu snel te vermeerderen.
„Wat doen wij nu? Zelfde afstand handhaven?”
„Dat loopt in de gaten. Laten wij maar onze eigen vaart aanhouden. Als er wat gebeurt zien we het vanzelf wel.” Arie zat uit te kijken door de achterruit.
„Als ze iets willen uithalen is het nu het goeie moment. De weg achter ons is leeg. En we zijn kort geleden door een bocht gegaan.”
De hoofdweg had hier aan beide kanten drie rijbanen en tussen de beide weghelften was een hoge haag van struiken, zodat tegenliggers de andere weghelft niet konden overzien. Bob rapporteerde:
„Ze halen de truck nu snel in. Maar ze blijven er achter rijden. Schuin rechts erachter, dat is het gekke. Ze willen niet inhalen en voorbijrijden, zo te zien.”
De afstand tussen hen en de nu vlak achter de truck hangende Ford was aangegroeid tot meer dan driehonderd meter en van die afstand was het voor hen onmogelijk, te zien wat er precies gebeurde. Tot onverwacht de beide wagens in de verte een soort van slinger over de weg maakten, afremden en geheel rechts tot stilstand kwamen. Paul Hubary tilde zijn voet van het gaspedaal.
„Wat doe ik nu? Ook stoppen?'
Bob riep:
„Nee, jò. Natuurlijk niet. Gewoon doorrijden of er niets aan de hand is en het ons helemaal niets kan schelen. Ten eerste kunnen we dan bij het passeren zien wat er gebeurd is en ten tweede lopen we niet in de gaten. Als ze ons hier zien stoppen, worden ze natuurlijk wantrouwend.” Arie zei waarschuwend:
„Laten jij en ik dan onze gezichten weghouden, Bob. Eén man alleen ziet er minder verdacht uit.”
„King Messaf kent mij”, zei Hubary kortaf.
„Als je met honderd kilometer vaart passeert, met de zon schuin achter je, kan niemand je herkennen.”
Zij waren inmiddels al vrij dicht bij de twee rechts van de weg gestopte auto's. De drie bandieten uit de Ford waren eruit gekomen en stonden rechts op de wegberm met de handen in de zakken, lettend op de Ford met Hubary aan het stuur welke nu snel naderde. Hubary zat laag over het stuurwiel gebogen en rapporteerde wat hij zag tegen beide jongens die zich beneden de portierranden schuil hielden. „Nu zie ik de chauffeur van de truck uitstappen. Het ding hangt een tikje naar rechts scheef, zo te zien. Méér dan overeenkomt met de helling van de weg, zou ik zeggen. Ze hebben een lekke band! Maar. . .” Hubary's stem werd een tikje opgewondener: „Zal ik je eens vertellen wat er gebeurd is? Ze hebben een van de achterbanden lek geschoten. De knal van het schot is vrij zwak en de chauffeur van zo'n truck denkt dat het komt door het springen van de band. Pas op! Ik ben er nu bijna. Er gebeurt iets aan de andere kant van de bestelwagen, maar dat kan ik nu niet zien. Ik ben er voorbij. Kijk jij eens voorzichtig, Arie. . .”
Direct na het passeren van beide stilstaande auto's haalde Hubary vér naar rechts uit en Arie, zijn ogen omzichtig boven het randje van het achteruitkijkraampje brengend kon nu zien wat er aan de van de weg afgekeerde zijde van de truck gebeurde.
„Daar staan nu vier, vijf kerels. Heel rustig. Wacht even: twee ervan gaan de cabine van de truck in.”
„Precies”, zei Hubary droog. „Ze hebben het heel mooi uitgekiend. Goed vakwerk. Gat in een achterband geschoten. Truck gaat stoppen. Zij houden de handen in hun zakken; om hun pistolen heen. Vangen de beide truckchauffeurs op en bevelen hen, kalm naar de afgewende zijde van hun eigen auto te lopen. Nu gaan twee bandieten in de cabine van de truck zitten, vermoedelijk met de chauffeurspetten op. Nummer drie doet de achterdeuren van de truck open en drijft beide overvallen chauffeurs naar binnen. Gaat er dan zelf bij zitten om ze te bewaken. Truck rijdt weg. Ei van Columbus. Ik zal een beetje vaart minderen. Ze zullen zo wel achter ons aankomen.”
„En hun eigen Ford?” vroeg Bob.
„Die laten ze rustig staan. Kunnen ze altijd nog op gaan halen.”
„Ja!” riep Arie plotseling. „De truck komt op gang en zwaait de weg op.”
Hubary redeneerde op peinzende toon:
„Hard kunnen ze niet rijden met één van de vier banden lek. En wij moeten deksels oppassen, want de twee bandieten die nu voorin zitten, zullen ons wel heel scherp in de gaten houden, omdat wij hen zijn gepasseerd. Als wij verdacht voor hen uit blijven rijden, ruiken ze al heel gauw lont.”
Bob bracht in het midden:
„Maar als wij zèlf ergens stil gaan houden om later achter hen aan te komen, ruiken ze nog veel gauwer lont.” Hubary knikte:
„Bij de eerstvolgende zijweg zwenken we wan de weg af. Dan denken ze dat we verdwenen zijn. Zo gauw zij zijn gepasseerd, komen we achter hen aan. Hebben jullie die pistolen nog?”
Arie zei:
„Ik zit 'm al op te poetsen.”
Bob haalde het zijne te voorschijn en de detective loerde er uit zijn ooghoeken naar:
„Dat is het mijne, hè?”
„Let jij nou maar op je stuur en je zijweg”, zei Bob. „Ik ben tóch niet van plan om het aan te laten komen op een schietpartij tussen ons en drie volleerde gangsters. Ik kan vrij aardig met een pistool overweg, maar tegen die knapen leg ik het toch heus af. En zeker met zo'n kolossale schietschijf als mijnheer Roos bij me.”
„Rarara”, zei mijnheer Roos. „Truck is nu in het bezit van drie schietgrage gangsters. Hoe ontfutselen we hen die automobiel?”
De detective zei langzaam:
„Ik denk niet eens dat dat nodig is.”
Arie vroeg op verbaasde toon:
„Dat wàt niet nodig is?”
„Nou kijk eens: die ene bandiet achterin slaat beide chauffeurs buiten westen en gaat op zijn gemak al die pakken doorsnuffelen. Al rijdende. Zogauw hij gevonden heeft wat hij zoekt, trommelt hij een roffeltje op de tussenwand van de cabine. De truck stopt en de drie knapen wandelen weg. De chauffeurs worden later vanzelf wakker en slaan alarm. Maar tegen die tijd zijn de bandieten met twee handjesvol juwelen al een stelletje mijlen weg. En uit de truck wordt niets vermist. Rara hoe zit dat?”
Bob riep:
„Paul! Dáár komt een zijweg naar rechts.”
Arie keek om:
„Die bestelwagen zit ongeveer een halve kilometer achter ons. Als we mooi langzaam de bocht door gaan, zien die bandieten deze Ford heel braaf en zoet van de hoofdweg verdwijnen.”
„Dat moet ook”, zei Paul. „Heel braaf en zoet.”
Hij remde behoorlijk af en ging met groot vertoon van braafheid en zoetheid de bocht door; de zijweg in. Bob en Arie doken weer weg, voor alle securiteit. Hubary reed een eindje door, tot Arie rapporteerde:
„Truck is kruising gepasseerd.”
De detective begon meteen te remmen, keerde snel en koerste voorzichtig terug naar de hoofdweg. Arie stapte uit en ging te voet verkennen. Zodra hij terugkeerde en meldde dat de bestelwagen zowat uit het gezicht was verdwenen, koerste de Ford weer de hoofdweg op.
„Zo”, zei Paul, toen zij weer vaart meerderden. „En ik hoop, en vertrouw dat dit de laatste étappe van onze achtervolging wordt. Hoewel het me niet duidelijk is wat we moeten doen als die drie kerels de truck stilzetten, uitstappen en wegwandelen met in hun zakken voor een kwart miljoen dollar aan juwelen. Door onze twee pistolen laten ze zich beslist niet overbluffen. Die jongens zijn heus niet voor een klein geruchtje vervaard.”
„Dan zullen we een groot geruchtje moeten verzinnen”, zei Arie. „Maar het eerste kwartier is er nog geen vuiltje aan de lucht, want een wagen vol goed ingepakte pakketten nasnuffelen is niet in één, twee, drie geschied.”
Vier minuten later kwam er een klaverbladkruising van twee hoofdwegen aan de horizon opdoemen. De truck ging rechtsaf.
„Dat is een minder drukke verkeersweg”, zei Paul, op bedenkelijke toon. „Het zal nu een toer worden om hen ongemerkt te volgen.”
„Je hebt alle kans dat ze het hele geval naar een verlaten plek rijden”, opperde Bob.
„Als dàt het geval is” — de detective krabde zijn hoofd — „dan kunnen we nog lol gaan beleven. . .”
En lol zouden ze inderdáád nog beleven, voor de dag veel ouder was.
* * *

Hoewel de bandietenwereld in de Verenigde Staten heel wat beter is georganiseerd dan in minder beschaafde landen, is het (ondanks de afspraakjes die de bandieten op vele plaatsen hebben met de politie) zo nu en dan toch voor sommige van die heren nodig, tijdelijk uit de circulatie te verdwijnen. Want al is de plaatselijke politie nu en dan wel eens bereid tegen fikse betaling wat door de vingers te zien, de rijksrecherche van de FBI is niet om te kopen en bovendien ook heel wat mans. Dus op bepaalde verlaten plekken in de United States zijn oorden die vaak van tevoren in gereedheid zijn gebracht als onderduikadressen voor bandieten die een tijdje uit het gezicht moeten verdwijnen. Het zijn plaatsen met niet al te veel nieuwsgierige buren; meestal bewoond door een man alléén, of door een echtpaar zonder kinderen. Sinds jaren spreekt dan die man of dat echtpaar over een verre neef die hen zo nu en dan eens op komt zoeken. Foto'svan die neef hebben zij nergens, maar zij spreken er wel geregeld over. En op een goede dag komt die neef inderdáád. Dus de buurt verwacht zo iemand en wordt niet zo wantrouwend, zoals gemakkelijk zou kunnen als er ineens een familielid waarover nooit is gesproken, uit de blauwe lucht komt vallen. Die neef is dan ziekelijk, of overspannen en komt meehelpen op het land om zijn gezondheid weer in orde te krijgen. Dat verklaart ook waarom hij zich zo koest houdt en weinig spraakzaam is.

Een van die onderduikplaatsen die al jaren tevoren aan twee leden van Dalmonte's bende goede diensten had bewezen, was een oude houtzagerij, gelegen in het bergland ten noordwesten van Washington. Want deze hoofdstad van de United States of America ligt aan de oostzijde van een befaamde bergketen, door de Amerikanen genoemd „The Appalachian Mountains” en op Nederlandse atlassen meestal „De Appalachijnen” geheten.
Naarmate de truck met een redelijk gangetje meer en meer naar het westen reed, werd het terrein hellender, verlatener en ook woester. Mede als gevolg van die toenemende verlatenheid werd het ook lastiger de truck te blijven volgen. Soms waren zij verplicht zover achter te blijven, dat zij hun prooi totaal uit het oog verloren en dan volgden zenuwslopende minuten tot de wagen weer in het vizier kwam. Want zij bevonden zich nu niet meer op een hoofdverkeersweg waarop slechts op enkele plaatsen zijwegen uitkwamen, maar op een slingerende asfaltweg die op de meest onverwachte plaatsen werd gekruist door weggetjes of paden die om heuvels heen kwamen kronkelen of bijna onzichtbaar door bossen heen leidden.
„Ik vind dit maar een zenuwachtige geschiedenis”, zei Hubary na een poosje, toen de truck weer eens rond een bocht in de verte was verdwenen en hij gas bijgaf om zelf zo snel mogelijk die bocht te bereiken om te kunnen zien wat er aan de andere kant ervan was gelegen. „Ik vraag me werkelijk af of die lui nog niet in de gaten hebben dat zij gevolgd worden.”
„Tja”, zei Bob die op zijn onderlip zat te bijten, onderwijl spelend met de cilinder van zijn vuurwapen. „Ze zullen toch nu en dan wel eens in hun spiegeltje kijken, lijkt me.” Dikke Arie, achterin, zei helemaal niets. Die zat voorover geleund op het uiterste randje van de achterbank en liet geen oog af van de door dichte bossen omzoomde slingerweg waarover zij nu voortzoemden. De Appalachian Mountains vormen een totaal ander landschap dan bijvoorbeeld het Rotsgebergte. Ten eerste zijn de bergtoppen minder hoog, maar ook de opbouw van de bergen is verschillend. In de hogere regionen vormen de Rocky Mountains kale, woeste rotsformaties in de meest grillige vormen. De Appalachijnen daarentegen, mede omdat zij niet zulk een grote hoogte bereiken, zijn zeer dicht bebost en hun hellingen verlopen glooiender, naar alle kanten doorkruist door weggetjes en paden. Bijna ongemerkt was de Ford intussen al een aardig eind boven de zeespiegel gestegen, wat te bespeuren viel aan de aard van de boomgroei. Het laatste dorp hadden zij al een minuut of tien tevoren laag links in een vallei zien liggen en nog steeds kronkelde de slecht onderhouden asfaltweg verder en verder, nu eens een eindje dalend, dan weer een heel stuk rijzend, en altijd weer tussen dichte hagen van bossen door. De enige geluiden bestonden nu uit het zoemen van hun motor, het gonzen van de banden op stukken macadam en het zingen van vele vogels in de hoge, oude bomen. De toppen van de bergen vóór hen uit lagen blauwig-groen onder de middagzon, gehuld in een dunne, op damp lijkende nevel. Geheel onverwacht bereikten zij, vlak na een bocht, de top van een lange helling waar zij de laatste minuten tegen op waren geklommen. Hubary trapte onwillekeurig op de rem. „Hola!” zei hij, in de diepte voor zich starend. „We lopen hier wel wat héél erg in de gaten!”
Arie kwam overeind van de achterbank en zes paar ogen keken door de voorruit neer in de diepe vallei waardoor de weg verder afdaalde. Die vallei was geen kleinigheid. Zij hadden nu de top van deze bergrug bereikt en de volgende golf van het terrein, hoger dan de rug waarop zij nu stilstonden, lag minstens vijf kilometer verderop. Tussen die twee enorme golvingen die bijna geheel met bossen en struiken waren overdekt, lag een trogvormige vallei waaruit geen enkel waarneembaar geluid opsteeg, behalve het zingen van enkele vogels. Heel in de verte steeg een dunne rookkolom op uit een massa groen boomloof maar wat die rookkolom veroorzaakte, bleef onder dat tapijt van bladeren verborgen.
„Ik hoor nu ineens weer de motor van die truck!” zei Bob ineens, zijn hoofd kerend naar het open portierraampje naast hem.
Hubary liet een knor horen:
„Die zijn een eind in vrijloop de helling afgerold. Nu geven ze weer gas en dan hoor je de motor ineens weer. We zullen er maar achteraan gaan, hè?”
„Ik zie ook niet goed wat we anders kunnen doen”, stemde Bob in. „Het bevalt me hier anders niks. Het is ideaal terrein voor een hinderlaag. Je hebt geen honderd meter zicht op een weg die zo slingert. En als je zelf in een rijdende wagen zit, kun je niets horen ook.”
„Op hoop van zegen dan maar”, zei Hubary en schakelde in. „We zijn nu te ver gegaan om ermee op te houden.” De Ford rolde over de top heen en begon de weg aan de overzijde af te dalen. Meteen hield ook de asfaltbedekking ervan op en ging over in een pad dat linksaf boog, snel soms even daalde en dan weer steeg, om tussen de bomen verder te voeren boven over de rug van de helling. Doordat deze bergen niet steil en woest verliepen, was de rug van elke terreingolving licht bolrond, zoals een ouderwetse straatweg, met voldoende ruimte om het pad slingerend tussen de stammen door te laten voeren. Het pad zelf was duidelijk herkenbaar. Vele passerende auto's en tractoren met rupsbanden hadden de struiken stukgereden of helemaal uitgerukt en hier en daar plakken schors van de bomen gereden. Bovendien waren bomen, die op lastige plaatsen obstakels hadden gevormd, effen met de bodem afgezaagd. Als het pad ergens te dicht langs de rand van een helling slingerde, waren er stukken plank tegen de stammen geslagen die later waren witgekalkt om ook in de nacht de tocht niet tot een al te groot risico te maken. „Zeg luister eens”, kwam Arie tussenbeide. „Die truck kan hier overal gestopt of verdwenen zijn. Er kan best een pad langs een helling naar beneden voeren. Stop es even, dat we kunnen luisteren. . .”
Hubary trapte op de rem.
„Zet de motor af.”
Ver boven hen hing een vogel in de ijle blauwe lucht heel fijn en langgerekt te zingen. Andere vogels, rondom hen, kwetterden opgewonden. De hete radiator tikte.
„Hóór jij die truck nog?”
Hij had het nauwelijks gezegd of heel zwakjes kwam even het onmiskenbare geluid van de dieselmotor boven de vogelgeluiden uit, om meteen weer weg te zinken. „Hij rijdt nog, hoor. Ergens voor ons uit. Maar die bomen dempen het geluid zo ontzettend.”
Paul schakelde in en reed zo snel hij durfde verder het pad op. Weer begonnen zij te stijgen. Deze rug verliep niet horizontaal, maar werd geleidelijk hoger.
„Ik ben benieuwd waar we uiteindelijk uitkomen”, bromde Bob, die voortdurend argwanend links en rechts zat te spieden.
„Met onze neus in de wolken”, zei Arie, die ook al waakzaam zat te loeren. Paul lette scherp op zijn stuur. Vóór hen doemde weer een massa struiken op, met een massa kleine vuurrode bloempjes eraan. Het pad slingerde door de struiken heen, maakte een vrij straffe bocht naar links en vóór zij het beseften, rolde de Ford onder de bescherming van bomen en struiken uit, een open plek op waar niets anders groeide dan wat verdord gras, omdat op deze plaats de bodem uit rots bestond, waar al het zand door de wind en regen was weggespoeld. De truck stond roerloos midden op die open plek. Er was niemand bij te zien. ,Pas op!” schreeuwde Bob. „Dit is een valstrik!”
Twee pistoolschoten knalden, vlak na elkaar, schuin achter hen. Een kogel sloeg door de achterruit van de Ford en verdween door het openstaande linker portierraam. Een rauwe stem brulde:
„Kom die auto uit, en vlug! Handen omhoog!”
Hubary siste:
„Dàcht ik het niet! Dat móést ook verkeerd aflopen. . .” Zij aarzelden nog één tel alvorens het geschreeuwde bevel op te volgen, snel spiedend naar de dichte haag van struiken en bomen achter hen waaruit zij zo onverwacht te voorschijn waren gerold. Natuurlijk zaten de bandieten ergens tussen die struiken verscholen. Een nieuw schot klonk; nu uit het gebladerte aan de andere zijde. „Wij tellen tot drie en dan schieten we dwars door je auto heen. Kom eruit! Eén . . . twéé . . .”
„We komen!” riep Bob, met een stem waarin woede en teleurstelling duidelijk hoorbaar waren vermengd. Zij openden de portieren, en kwamen langzaam naar buiten — niet al te vlug, om geen argwaan te wekken en daardoor onnodig een kogel te riskeren. Een vuurgevecht beginnen riet een stel tegenstanders die onzichtbaar tussen de struiken verborgen zaten, was natuurlijk klinkklare idioterie. Paul stapte links naar buiten en Arie en Bob rechts, alle drie met hun handen in de lucht. Over hun wapens was niets gezegd. Bob had dus het zijne haastig in de zak laten glijden en Arie dat van hem in een kier tussen de kussens van de achterbank. De knallende schoten hadden een intense stilte verwekt tussen de zingende vogels, die nu blijkbaar van, de eerste schrik waren bekomen, en op dubbele kracht begonnen te fladderen en te kwetteren. De bladeren van de dichte struikenmassa begonnen te bewegen. Tientallen blaadjes van de rode bloemen dwarrelden naar beneden. Aan beide zijden van het pad kwam een man uit de struiken te voorschijn, een automatisch pistool in de hand. De doffe dreun van een dichtslaand autoportier deed Bob en Hubary omkijken. Een derde man was uit de cabine van de midden op de open plek staande truck gesprongen, eveneens met geveld pistool. Het was King Messaf. „Deskundige hinderlaag”, bromde Arie. „Ze hadden ons van drie kanten onder schot.”
„Hubary!” zei King Messaf grimmig, naderbij komend. „Als ik het niet dacht. Heb ik het jullie niet gezegd . . .? Hubary natuurlijk weer. Het gezeur moet nu eens uit zijn. Hoe binden we die gasten vast?”

Dat was allemaal nog niet zo eenvoudig, want het bleek alras dat Messaf niet van plan was onnodige risico's te gaan nemen.

„Waarom smijten we ze niet achter in die truck?” opperde een van Messafs maats. „Daar liggen die twee chauffeurs immers ook al.”
„Nee”, zei Messaf kortaf. „Pak hun broeksriemen maar en scheur hun shirts aan repen. Als er ook maar ééntje hier ontsnapt vinden we hem nooit terug. Pak eerst die detective daar.”
Paul Hubary kwam het eerst aan de beurt, en werd van zijn overhemd ontdaan op een heel eenvoudige wijze. Een van de bandieten trok van achteren het overhemd uit zijn broek en scheurde het van onderen af in tweeën. De scheur eindigde bij zijn boord en een tweede ruk spleet het, keurig langs de zoom van zijn boord. Daarna gingen de twee helften met de twee mouwen langs zijn armen naar beneden. Paul bleef nogal sullig kijkend staan met om zijn hals alleen zijn boord, waar nog enkele rafeltjes aan bungelden.
„Hei — mijn manchetknopen!” protesteerde hij.
King Messaf grijnsde en spuwde naar een bosje dor gras naast hem.
„Als jij dure manchetknopen kunt betalen, ben je nooit een eerlijke detective geweest.” De panden en de mouwen van het shirt werden in repen gescheurd en die gingen — nogal strak, naar Pauls gezicht te oordelen — om de polsen en vlak boven de ellebogen. Zijn broeksriem werd daarna uit de lusjes gesjord en ging tweemaal om zijn armen, eveneens boven de ellebogen. Pennetje in het gaatje en daar stond Paul, onnatuurlijk rechtop, omdat zijn armen achter zijn rug zo strak tegen elkaar waren getrokken. Zij zochten zijn zakken na en daarna was Bob aan de beurt. Hem gebeurde precies hetzelfde. Hij begreep nu, waarom Paul zo'n pijnlijk gezicht had getrokken: zijn ellebogen gingen zo strak tegen elkaar, dat Bob zich bezorgd afvroeg hoe lang hij dat zou kunnen uithouden, zonder vlijmende kramppijnen in de schouders te krijgen of zonder dat zijn bloedsomloop werd afgeremd. Dat zou dode armen tot gevolg hebben en dan was je helemáál machteloos, omdat het gevoel uit armen en handen dan verdwenen was. „Heizeg, als ik nu moet lopen verlies ik mijn broek”, protesteerde Hubary.
„Dan loop je maar in je interlockie”, zei Messaf. „Het is mooi weer.”
Toen ook Arie vastgesnoerd was, op dezelfde absoluut deskundige manier, liet Messaf 'n knor van voldoening horen. „Die halen voorlopig geen fratsen uit. Gooi ze alle drie achter in die Ford.” Hij wees op een van zijn maats. „Jij rijdt de Ford en blijft vlak achter me. Jij daar gaat weer achter in de truck en ik rijd. Gesnopen?”
Een paar onzachte porren met de loop van een pistool dreven Hubary, Bob en Arie achterin de Ford, waar ze zich zo goed mogelijk op en over elkaar heen schikten zonder hun armen al te veel in de knel te brengen. Het zat zo al strak genoeg. De truck startte en even later zette ook de bandiet aan het stuur hun Ford in beweging.
„Dat hebben we weer slim gedaan”, zei Arie in het Hollands tegen Bob, maar die liet een geringschattende snuif horen.
„Wat hadden we nou ànders kunnen doen? We móésten die truck blijven volgen . . . of omkeren, naar huis gaan en poffertjes eten. Had jij iets beters geweten?”
„Nee”, zei Arie.
„Bekken dicht”, snauwde de vent aan het stuur dreigend. „We hebben al dik genoeg last met jullie gehad.”

* * *
Niet lang daarna kwam aan de rit over de rug van de berghelling onverwacht een eind. De voor hen uit rijdende truck liet een waarschuwend getoeter horen, zwenkte scherp linksaf en begon een weggetje te volgen dat langs een der hellingen naar beneden voerde. De remmen waren nu harder nodig dan de motoren want het ging vrij steil naar beneden, maar nog steeds tussen bomen door die het uitzicht volkomen benamen, zodat zij even onverwacht als toen zij eerder op die open plek waren uitgekomen, hun vaart uitrolden over een vlak stuk terrein, geheel begroeid met welig gras en doorsneden door een snelstromend riviertje. De truck en de Ford stonden stil. Messaf sprong uit de cabine en riep:

„Laat ze maar even in die auto zitten!”
Hun chauffeur knorde, haalde de sleuteltjes uit het contact, draaide de portierramen omhoog, klapte de portieren dicht en sloot die van buiten af.
„Hei, zeg!” riep Hubary protesterend. „Denk je eraan dat we hier in de hete zon staan! Laat een van die ramen open!”
De bandiet die al wegliep, keerde zich om:
„Je achterruit is toch kapot, niet?”
„Hm”, merkte Bob op. „Dit zijn wel jongens die aan alles denken.”
„Toch niet”, zei Arie zachtjes. „Ze hebben onze zakken wel nagezocht, maar het pistool niet gevonden dat hier tussen de achterbank zit.”
Hubary hief met een schok het hoofd:
„Wàt vertel je nou? Heb je dat erin gestopt . . .?”
„Natuurlijk”, zei Arie. „Ze denken altijd dat ik een sullige, sproetige, dikke jongen ben. Ze zijn gewoon niet eens op het idee gekomen dat ik wel eens een pistool verstoppen kon.”
Bob vroeg haastig:
„Waar ligt het precies?”
„Helemaal in de hoek. Aan Hubary's kant.”
De detective begon koortsachtig te wriemelen.
„Kalmaan!” zei Arie waarschuwend. „Als ze ons hierbinnen zien schurken en bewegen, komen ze natuurlijk weer kijken. Hou je nou even kalm tot we. . .”
Hubary viel hem in de rede:
„Dadelijk halen ze ons uit deze auto, sufferd! Dan is onze kans verkeken.”
„Da's natuurlijk waar”, stemde Bob in.
„Best dan. Als je het maar kalmpjes aan doet. Ik zal wel uitkijken.”

Hubary begon met zijn vingers tussen de kussens te pionieren, zonder zijn bovenlichaam te veel te bewegen, met het zweet in straaltjes van voorhoofd en neus druipend. Zolang de Ford in beweging was geweest, was een frisse wind door de open portieren blijven waaien. Maar nu de wagen stilstond, met alleen de kleine opening in het stukgeschoten achterruitje, veroorzaakte 't in de zon brandende dak bijna direct een gloeiende hitte. Arie liet geen oog af van de bewegingen der bandieten buiten. De beide auto's waren tot stilstand gekomen in een komvormige inzinking tussen twee betrekkelijk flauwe hellingen die wederom met bossen waren begroeid. Ergens verderop moesten hogere bergen zijn, die het afvloeiwater leverden aan het riviertje dat vrij snel door de kom stroomde en met zacht muzikaal getinkel de enkele gebouwen passeerde die hier stonden opgetrokken. Twee van die gebouwen waren loodsen; langs de oever van dat watertje gelegen. Het derde gebouw was een soort blokhut waar later een verlengstuk aan was gebouwd van ongeschaafde, dikke planken die tegen verwering waren ingesopt met carbolineum. Kippen, honden of vee waren nergens te zien. Evenmin een prikkeldraadhek of iets anders dat wees op een boerderijbedrijf. Naast een van de loodsen stond echter wel een knalrood geschilderde tractor met rupsbanden, een vrij zware tractor zelfs. King Messaf was meteen de voordeur van de blokhut binnengestapt en kwam er nu weer uit te voorschijn, samen met een klein, uitgedroogd mannetje in een bruine manchester broek en een blauw shirt dat door het vele wassen en drogen in de zon was uitgebleekt. Hij had touwkleurig haar en droeg in de ene hand een middelzwaar jachtgeweer. Messaf liep recht op zijn beide wachtende maats toe en gaf hen snel enkele orders. Daarna wees hij op de Ford waarin Hubary en beide jongens waren opgesloten.

„Vlug!” waarschuwde Arie. „Hij wijst op ons. Jullie hadden gelijk. Ze komen ons hieruit halen.”
„Ik heb de loop. tussen mijn vingers te pakken”, hijgde Hubary. „Even trekken nog . . . had 't maar niet zo diep weggestopt, sukkel.”
„Kalmaan maar”, suste Arie. „Ze gaan eerst de chauffeurs uit de truck halen.”
De achterdeuren van de bestelwagen werden ontsloten. Twee mannen sprongen naar binnen en kwamen even later weer te voorschijn, de chauffeurs aan hun enkels te voorschijn sjorrend. Die waren stevig gebonden met wikkelingen van paktouw, vermoedelijk de resten van een bol paktouw waarmee Kettering zijn pakken weer in orde had gebracht. Of misschien had hij altijd touw achterin liggen. De twee mannen pakten de eerste chauffeur op, sjouwden hem de achterste loods binnen, kwamen direct weer te voorschijn en sjokten met nummer twee weg. Messaf plus de man met het jachtgeweer kwamen op de Ford af. „Daar komen ze!” zei Arie haastig.
„Ik heb 'm!” kondigde Hubary triomfantelijk aan. „Maar wat doe ik er zo gauw mee?”
„Geef hier!” zei Arie. „Duw maar in mijn broekzak.” Bob waarschuwde:
„Je hebt geen broeksriem aan, man! Met zo'n zwaar pistool erin zakt je broek van je heupen af.”
„Bij mij niet”, verzekerde dikke Arie. „Als ik mijn buik een beetje opblaas, zit mijn broek, ook zonder riem, zo klem als het maar kan.”
Hij zat met wijdopen blauwe ogen goedig naar buiten te staren, terwijl King Messaf bij de Ford stopte. Hubary schoof voorzichtig het pistool, met de loop vooruit, in een van Arie's zakken. De twee handlangers kwamen uit de schaduw van de loods te voorschijn. Messaf rukte aan een portierkruk, merkte dat die op slot was en riep ongeduldig wat. De man die de sleuteltjes had, begon te draven en ontsloot de portieren. Frisse lucht stroomde naar binnen. „Kom te voorschijn, jullie!” snauwde Messaf.
Zij klommen zwijgend naar buiten, er goed op lettend zo sip mogelijk te kijken. Want als je slim ging kijken, of listig, of triomfantelijk, wekte dat meestal argwaan en gingen ze je nog eens extra nazoeken.
„Kunnen we niet wat te drinken krijgen?” vroeg Hubary, op droevige toon.
„We hebben wel wat anders aan ons hoofd”, zei Messaf. Bob deed ook een duit in het sippe zakje en informeerde of de touwen niet wat slapper mochten.
„Was maar in Pittsburgh gebleven met je nieuwsgierige neus”, snauwde de bandiet. „Dan had je deze narigheid niet gehad. Een goed lesje om je voortaan met je eigen zaken te bemoeien. Mars! Die loods daar in.”
Terwijl zij op weg gingen, zorgvuldig triest sjokkend om vooral te laten merken dat zij alle hoop hadden opgegeven, hoorden zij King Messaf aan de man die hen gereden had, opdracht geven, in de loods te blijven en hen geen moment te verlaten.
„Goed verstaan?” zei Messaf scherp. „Jij houdt die vijf in de gaten en als er een van mocht ontsnappen, kost het jou je kop. Is dat goed duidelijk?”
Het scheen goed duidelijk te zijn, want er kwam geen verdere order meer.

* * *
Het kostte hun enkele tellen om hun ogen, na het felle zonlicht buiten, te laten wennen aan de schemerige rariteiten van het licht in het houten bouwsel dat zij nu betraden. De wanden van de schuur waren namelijk niet dicht, maar vervaardigd door de planken aan de onderkanten naar buiten te laten uitstaan, zodat er telkens een kier was tussen de naar buiten wijkende onderkant van de bovenste plank en de normaal vastgetimmerde bovenkant van de plank eronder. Op die manier vormden de wanden een soort van jalouzieën waardoor de regen wel buiten werd gehouden, maar de wind dwars door de loods kon waaien. En het bleek al heel snel waarom deze loods zo was geconstrueerd . . . het was voornamelijk een opslagplaats voor hout. Stapels ruw gezaagde planken met de schors nog aan hun onregelmatige zijkanten lagen langs de wanden. In het midden stond een lange bank, met twee glimmende stalen lintzagen die niet elektrisch werden aangedreven (want elektriciteit was hier in deze wildernis natuurlijk niet aangelegd), maar door twee dieselmotortjes, die nu echter niet liepen.

„Ga daar naast die anderen liggen”, wees hun bewaker kortaf. Er was een ruimte van ongeveer twee meter tussen de evenwijdig met één zijwand opgestapelde planken en de lange zaagtafel in het midden van de loods. Zaagmeel en houtspaanders lagen dik in het rond en daarop lagen beide chauffeurs al te rusten. Een van hen leek bewusteloos, maar de ander bewoog het hoofd en keek naar hen op met nieuwsgierige ogen. Een vreemd licht kwam door die vele lange kieren in de planken naar binnen. Direct zonlicht kon hier niet binnenvallen omdat de jalouzievormig aangebrachte planken dat afschermden. Zij legden zich evenwijdig met de chauffeurs in het zaagsel neer; Hubary in het midden en Bob aan de buitenkant. De bandiet ging tegenover hen op de zaagtafel zitten, met zijn rug steunend tegen het staalframe van een der lintzagen, en stak een sigaret op.

„Kijk asjeblief uit dat je hier geen brand maakt”, zei Hubary.
„Bemoei jij je met je eigen zaken”, zei de bandiet, maar hij doofde toch de lucifer uit met twee tussen zijn lippen natgemaakte vingers voor hij die weggooide. Daarna ging hij met volle aandacht naar buiten zitten staren door de open deuren van de loods, blijkbaar naar de anderen, die vermoedelijk bij de besteltruck bezig waren. De chauffeur naast Arie begon te fluisteren:
„Wie zijn jullie?”
De hen bewakende bandiet keerde meteen het hoofd naar hen toe, en snauwde:
„Monden dicht of ik sla ze dicht!”
Van buiten klonk het geluid van zingende vogels, het muzikaal tinkelen van het water dat langs de loods stroomde en het geluid van stemmen. Er verliep zeker een vol uur.

* * *
Maar toen er weer iets ging gebeuren, was het raak ook! King Messaf kwam met snelle passen door de open loodsingang naar binnen, zich met een mouw het zweet van het voorhoofd vegend. Op woedende toon riep hij:

„Niks te vinden! Geen klap!”
De bewaker sprong van de zaagbank af, krabde zijn kaak met de loop van zijn pistool en zei:
„Hoe kèn dat nou?”
King Messaf kwam met grote passen naar de vijf gevangenen toe die nog steeds netjes naast elkaar in het zaagsel lagen en zette de handen in de zij. Hij keek woedend de rij op en neer, als had hij machtig veel zin om een stel schoppen uit te delen, maar niet goed wist bij wie te beginnen. De bewaker achter hem vroeg:
„Heb je Dalmonte al opgebeld?”
Messaf snauwde woedend over zijn schouder:
„Hoe kàn ik Dalmonte hier nou opbellen, kaffer? Dacht je dat in dit oerwoud de telefoons aan de bomen hingen?” Hij keek weer het rijtje gebonden gevangenen langs en vestigde tenslotte zijn blik op het gezicht van de chauffeur die naast Arie lag. Hij trapte hem tegen zijn schoenen. „Jij daar. Hebben jullie tussen gisteren en vandaag ergens pakken besteld?”
„Wij . . .?” De chauffeur was kennelijk verbaasd over die vraag. Hij vroeg zich vermoedelijk nog steeds af waarom hij in vredesnaam was overvallen, buiten westen gemept en rondgezeuld. Zoiets kon de chauffeurs van een goudtransport overkomen, maar toch zeker niet de alledaagse bijrijders van een gewone warenhuisauto. „Vanmorgen natuurlijk.”
Weer een trap tegen zijn schoenen.
„Wáár vanmorgen?”
„In Baltimore.”
„Wáár in Baltimore?”
„Dat . . . dat weet ik niet precies. De adressen liggen in het dashboardkastje. De afgetekende bonnen liggen onderop. Kun je zo nakijken.”
Met enkele binnensmonds gemompelde woorden draafde Messaf de loods weer uit. Hij was gauw weer terug, hijgend en weer met een mouw zijn bezweet hoofd afwissend. Hij zocht in de stapel bestelbonnen tot hij vond wat hij hebben moest.

„P. C. Hawkins, 159 Chesepeake Drive”, las hij voor. „Is dat er een van?”

„Dat is er een van”, knikte de chauffeur. „Ik herinner me dat adres. Er waren er een stuk of zeven. Door de hele stad verspreid.”
Messaf stond in de bestelbonnen te scharrelen, haalde er een stelletje uit en begon de adressen voor te lezen. „Zijn dit ze?”
„Ik geloof het wel. Ze moeten allemaal in Baltimore zijn. Dat is tenminste de enige plaats waar we iets hebben afgeleverd.”
Messaf smeet het dikke pak bonnen dat hem niet meer interesseerde achter zich op de zaagbank en vroeg nijdig verder:
„Was er met een van die pakken iets niet in orde?” Het duurde even voor er antwoord kwam:
„Iets niet in orde? We hebben ze allemaal afgeleverd en de bon voor ontvangst is afgetekend. Niemand maakte moeilijkheden.”
„Dat bedoel ik niet, sufferd. Was er niet een scheur of een gat in een van die pakken?”
Zeker tien tellen lang bleef het doodstil. Iedereen in de loods scheen bijna ademloos op het antwoord te wachten. Toen zei de chauffeur nadenkend:
„Ja kijk es. . . Der is gisteren nogal wat gerausd in de wagen. We hebben der een heel stel opnieuw moeten inpakken. We kunnen er best één of twee over het hoofd gezien hebben, die alleen maar een gat of een scheurtje. . .” Messaf viel hem woedend in de rede:
„Dat bedoel ik niet, ezel. Luister goed met je koekedeeghersens. In een van die pakken zat iets verstopt. Iets waar wij erg hard om zitten te springen. Wie dat erin gestopt heeft, gaat jou geen klap aan. Maar dat ene ding moeten wij hebben. Gaat je nou een licht op, pannekoek?” „Nou begin ik iets te snappen”, antwoordde de chauffeur langgerekt.
„Fijn”, zei Messaf sarcastisch. „Dat ding waar het nu om gaat is erin gestopt toen alle pakken al ingepakt waren. Dus er moet een scheurtje of een gat te zien zijn geweest. Of er moet iets in gerammeld hebben.”
„Stop!” riep de chauffeur opgewonden. „Rammelen, dàt is het. Der was een van die pakken waar iets in rammelde, dat weet ik zeker. Ik dacht nog zo bij me eigen: wat hebben ze dat slecht ingepakt. . .”
Messaf viel hem ongeduldig in de rede:
„Wat jij ervan dacht, kan niemand iets verstaarten. Op welk adres was dat? Dàt pak moeten we achterhalen, als het al niet te laat is.”
De chauffeur zei, nu ook ongeduldig wordend:
„Laat me dan effe rustig nadenken . . . Ik liep met dat pak over een grintpad, een oprijlaan op. Maar ik had er meer. Ik had er een heel stel. Ik had er niet één.”
„Niet één wat?”
„Niet één pak. Ik had een arm vol pakken. Het was op een adres waar ik een heel stel pakken af te leveren had. Kijk maar na op de bonnen. Een adres met een heel stel pakken. Dàt was het. Ik had mijn armen vol.”
Messaf begon te snuffelen in het pakje bonnen dat hij in de hand had gehouden . . .
„Hier. . . hier zijn een heel stel bonnen op hetzelfde adres: „Fred W. Rivers, 865 Atlantic Avenue.”
„Dàt is het!” zei de chauffeur. „Een brede laan met grote huizen. Daar leverde ik die pakken af met dat ene erbij dat rammelde.”
Messaf keerde zich met een ruk om en staarde zijn handlanger aan, die bijna onbeweeglijk dat ganse gesprek had staan aanhoren.
„Jij blijft hier.”
„O.K. King.”
„Je laat geen van deze vijf hier één moment uit je ogen.” „Snap ik, King.”
„Jouw maat en ik gaan meteen terug naar Baltimore. Misschien is het nog niet te laat. Die dingen zaten natuurlijk in het pak dat rammelde. Het lag er natuurlijk los in.” „Heb je alle kans van, ja.”
„Als ze die pakken nog niet hebben opengemaakt, hebben we nog een kansje.”
„Tja. . .”
„Jij blijft hier op post tot ik terugkom.”
„Allicht, King.”
Messaf, met het dunne pakje bonnen nog in de hand, stoof de loods uit. Vlak daarop hoorden zij buiten de Mercurymotor van de Ford aanslaan en het hoge janken toen de wagen in de eerste versnelling tegen de heuvelhelling begon op te klimmen. Toen het geluid van motor en versnelling bijna was weggestorven, viel een nieuwe schaduw in het open einde van de loods. De kleine, uitgedroogde man kwam traag naar binnen slenteren; het geweer nog in de hand. Hij had een uitgedoofd, kort pijpje in de mond. „Mooie geschiedenis is dat”, zei hij tegen de bewaker. „Beste toer”, beaamde de bewaker en ging weer op de zaagbank zitten. Hij haalde een sigaret te voorschijn. „Niet roken hier”, zei de kleine man.
„Ik ben heus wel voorzichtig.”
De uitgedroogde man hief het geweer.
„Als je hier een sigaret op steekt, schiet ik hem uit je bek.” De bewaker keek hem een tikje verbaasd en tevens geërgerd aan, maar haalde dan de sigaret uit zijn mond. „Okay, okay . . . Houd je sjakies. Is er nog wat te eten of te drinken hier? Het kan een hele tijd duren voor die anderen terugkomen en ik kan hier niet weg.”
„Ik zal je wel aflossen”, zei de kleine man. „Dacht je dat ik hier oberkellner ging spelen? Je bent hier niet in het Carlton. Er is een gaspit in de blokhut en onder het luik in de vloer is een soortement kelder waar je kunt uithalen wat je hebben wil. Het meeste is in blik. Verse eieren staan er ook.”
De bewaker liep naar buiten en de kleine man ging bij de uitgang met één schouder tegen een deurstijl leunen; het geweer onder een arm geklemd: het pijpje in een mondhoek. Buiten zongen de vogels. Het riviertje kabbelde nog steeds even zacht en muzikaal.

* * *
De chauffeur naast Arie was de eerste die zijn mond opendeed. Hij vroeg op half fluisterende toon:
„Heizeg?”
Arie antwoordde:
„Mot je?”
„Wat hebben jullie met al die gekkigheid te maken?” „Nou”, zei Arie. „Wij zijn erachter gekomen dat die bandieten jullie truck wilden overvallen. Heel toevallig.” „Dus jullie weten er méér van?”
Arie antwoordde voorzichtig:
„Zo het een en ander. Niet veel.”
„Wat zit er nou eigenlijk in een van die pakken, dat zo verschrikkelijk belangrijk is?”
Voor Arie kon antwoorden viel Hubary, nogal kortaf, hen in de rede:
„Dat kunnen wij je niet vertellen.”
Een zwak gekreun klonk een eindje verder op. De chauffeur naast Arie rolde zich opzij en kondigde even later aan: „Mijn maat Kettering begint bij te komen. Die heeft een aardige klap op zijn kop gehad. Maar die wou ook gaan vechten. Toen hebben ze 'm flink geraakt.”
Bob schopte Arie tegen diens enkel en vroeg zacht: „Denk je dat die dingen in dat Baltimoorse pak zitten?” „Alle kans van, Bobbie.”
Hubary mengde zich in dat gesprek:
„In de truck zaten ze alvast niet. Die hebben ze grondig doorgesnuffeld. En dat rammelen doet natuurlijk de deur dicht. Allicht zaten de spullen in dat pak.”
„Maar hoe kan het nou rammelen?”
„Doe toch niet zo suf. Denk je nu eens in dat er een vaas is ingepakt. Het papier gaat gewoon om de vaas heen. Prik er met je vinger boven een gat in en de boel valt gewoon los in de vaas. Rammelt dat of niet?”
„Ja, dat is vrij logisch.”
„Denk je de bak in, dat de familie Fred W. Rivers dat pak heeft opengemaakt. . .”
Een naar gekreun van beide anderen werd hoorbaar. „Dàg beloning. . .”
„Tenzij de familie Rivers denkt dat het bij de koop hoort.” „Of een surprise is van het warenhuis.”
„En gewoon de kiezen op elkaar houdt.”
„Misschien heeft een knecht of het dienstmeisje de boel wel uitgepakt. Alle kans dat ze dan voorlopig hun mond houden.”
„Ik ben benieuwd wat Messaf en zijn kornuit gaan uithalen.”
„Was een mooi klusje geweest voor jou, dikke.”
„Reuze”, — zei dikke Arie. „Als wij vanmorgen niet zo stom waren geweest om deining te krijgen op dat kruispunt, hadden we er beter voor gezeten. Ik zweer je dat ik wel een smoes had bedacht om op dat adres die pakken even na te mogen kijken. Ik heb van mijn leven wel gekkere smoezen bedacht.”
Bob liet zijn stem nog wat verder dalen:
„Weet je soms een smoes om die vent bij de deur zo gek te krijgen dat-ie onze handen vrij maakt?”
„Nee”, zei Arie. „Dat niet. Maar ik bedenk wel wat anders, voor de dag veel ouder is. Ik begin kramp in mijn schouders te krijgen en dat gaat me hard vervelen. En ik heb dorst ook. En honger. Ik ga liggen denken.”
De man met het geweer kwam terugdrentelen de loods in, liep langs hen heen en weer terug, rolde hen één voor één opzij en betastte hun banden. Tevredengesteld dat alles nog stevig vast zat, wandelde hij weer naar de deurpost en ging er op precies dezelfde manier tegenaan hangen. Chauffeur Kettering was nu helemaal bijgekomen en lag zacht te praten met zijn bijrijder. Hij wilde natuurlijk weten wat er intussen allemaal was geschied. Bob lag met Hubary te fluisteren. Arie lag te denken.

* * *
De scheve baan zon die door de open loodsdeur naar binnen viel, was nog niet veel verder gekropen toen het mannetje zich met een duw van de deurpost afzette en naar buiten wandelde. Bijna op hetzelfde ogenblik kwam hun officiële bewaker in zicht, met in de ene hand een grote mok met iets dat dampte, waarschijnlijk koffie, en in de andere hand een blad, met erop een stapel dingen die eruit zagen als boterhammen.

„Nou, je eet er goed van”, zei het uitgedroogde mannetje meesmuilend.
„Ik werk er toch ook voor, zeker?” was het antwoord. „Alles O.K. daarbinnen?”
„Ik heb ze net nog alle vijf nagekeken. Als je me hebben moet, zit ik in de blokhut.”
De bewaker knorde begrijpend, kwam recht op de zaagbank af, zette mok en bord erop neer, trok een soort padvindersmes uit zijn broeksriem en begon zijn eten te snijden op de rand van de houten bank. Wat er uit gezien had als boterhammen waren het echter niet. Het waren enkele flinke hompen kaas die de man nu in repen begon te verdelen. Hij had ook een paar hardgekookte eieren en wat worstjes die hij blijkbaar uit een blik had gehaald. Dat er geen brood bleek te zijn, was eigenlijk geen wonder, bedacht Arie, die hem opmerkzaam gadesloeg. Het was niet waarschijnlijk dat er in het hartje van de Appalachian Mountains des morgens verse kadetjes aan de deur werden afgeleverd. En het uitgedroogde mannetje zag er niet uit als iemand die voor de gezelligheid zijn eigen brood gaat bakken. Hun bewaker had nu de kaas aan repen gesneden en zat op de rand van de bank te kauwen; zijn ellebogen op de knieën; zijn onderbenen heen en weer schommelend en zijn ogen gericht op de open loodsdeur. Arie fluisterde Hubary iets in het oor. Hubary fluisterde tegen Bob. Arie schuifelde wat heen en weer in het zaagsel.
„Koppen dicht daar?” zei de bewaker met halfvolle mond. Zijn benen schommelden bijna vlak boven Arie's voeten. . . de totale afstand tussen Arie's middel en des mans handen kon moeilijk meer zijn dan een dikke meter. Arie wentelde zich half op zijn zij en zei zacht, maar met dreigende nadruk:
„Vriend . . . één beweging en ik schiet.”
De man hield langzaam op met kauwen en tuurde door het schemerdonker naar Arie's gestalte; half ongelovig. „Vergis je niet”, zei Arie, zacht maar heel duidelijk. „Ik heb een pistool hier achter mijn rug. Als je het niet gelooft, kom je maar kijken. Het is precies op die homp kaas gericht. En mijn vinger zit om de trekker. Vóór jij van die bank af gesprongen bent schijnt de zon al dwars door je heen. Is dat duidelijk?”
Het scheen of zelfs de vogels buiten ophielden met zingen. Aan de man bewoog nu helemaal niets meer.
„Laat dat mes vallen!” beval Arie. „Eén . . . twee. . .” Naast zich hoorde hij Hubary en Bob overeind krabbelen. Arie zag dat de man plotseling de spieren van zijn dijbenen spande. Hij haalde de trekker over. Een rosse vlam spoot achter zijn rug te voorschijn en het schot daverde door de loods. De man liet een kreet van pijn horen en sloeg de handen om zijn onderbeen. Het mes viel in het zaagsel. Hubary liet zich voorover vallen, rolde om en graaide er met zijn vingers naar. Zo gauw hij het had rolde hij weer terug.
„Firkins!” brulde de bandiet, met beide handen zijn onderbeen omklemmend. „Firkins! Help!”
Bob en Hubary waren nu beiden overeind gekrabbeld. De detective hield het mes in beide handen rechtuit achter zich vast en Bob zaagde er zijn banden langs; één oog op de open loodsdeur. Arie was intussen ook niet blijven liggen. Onmiddellijk nadat hij de bandiet in het been had geschoten, was hij ook overeind gekomen en nu stond hij nog geen meter van de man af; de loop van het pistool zijdelings dreigend op zijn lichaam gericht.
„Je dacht zeker dat het ons geen ernst was?” zei Arie. „Het is òns hachje of het jouwe, vader. En nog één schreeuw en je bent er voor altijd geweest. Snap dat goed.” „Vlug!” zei Hubary. „Schiet op, Bob.”
Bob stond hijgend achter zijn rug te zagen. Een schaduw schoot te voorschijn in de zonnebaan bij de loodsdeur. Arie

draaide zich halfom en loste een schot in die richting. „Blijf met je lelijke gezicht buiten!” schreeuwde hij. De schaduw verdween. Per slot van rekening kon de man ook niet weten hoe de toestand daarbinnen precies was. „Ik ben los!” zei Bob triomfantelijk, sprong naar de zaagbank en greep het pistool van hun bewaker dat de man daar naast de lintzaag had neergelegd. Hij keerde zich bliksemsnel weer om en sneed met enkele forse japen de banden om Hubary's polsen los. Die, op zijn beurt, had nog geen zeven tellen nodig om Arie's broeksriem tot mootjes te zagen.
„De chauffeurs los!” zei Arie tegen hem. „Hou die vent hier in de gaten, Bob.” Hij rende geluidloos op zijn tenen door het losse zaagsel naar de open loodskant, maar hij was veel te verstandig om zijn dikke hoofd zonder meer om de hoek van de opening te steken, en keek eerst eens even rond. In de ene hoek, boven een werkbank, hing aan een spijker een vuile overall plus een hoed. Arie pakte de hoed, ging op zijn knieën liggen, hield de hoed bij de rand vast en begon die om de deurpost heen te schuiven. Een schot knalde en de oude vilthoed gaf een ruk in Arie's hand. Een kogel was zuiver midden door de bol gegaan.
„Beter bloôhoed dan doôhoed”, zei Arie. „De vent is in ieder geval mikzuiver. Slechte klant voor een schiettent op de kermis.”
Hij krabbelde overeind, opnieuw rondkijkend. Op de werkbank lag een klein model koevoet. Daarmee gewapend ging Arie op de rechterloodswand af. Hij moest op een stapel planken klimmen om bij de vrije wand daar te kunnen, maar het schot was van die kant gekomen. Omdat de onderrand van elke plank lager zat dan de bovenrand van de volgende, kon hij niet door de kieren in de verte kijken, alleen schuin naar beneden. Daar moest verandering in komen, vond Arie. Hij schoof de koevoet schuin benedenwaarts in een van de kieren en ging met zijn gewicht op de koevoet hangen. Spijkers piepten, de planken verschoven een beetje. Toen kwam Hubary aandraven.
„Hou deze koevoet op zijn plaats”, zei Arie, bukte zich en loerde door de kier. De man met het geweer stond ongeveer vijftig meter van de loods af, vlakbij de besteltruck; het geweer in de aanslag; in de gespannen houding van een goed schutter die op een doelwit wacht. Arie dacht na, en liet even een zacht gesis horen. Bob kwam over het zaagsel aandraven, met de hulpchauffeur bij zich.
„Stil!” zei Arie waarschuwend. „De vent buiten kan onmogelijk weten dat wij twee pistolen hebben. Hij denkt natuurlijk dat we onze bewaker hebben overmand en met diens schietwapen hier zitten te paffen. Let nou op. Ik sluip naar de open deur en ga om de hoek heen zitten knallen. Dat lokt hem vanzelf dichterbij. In ieder geval kan hij, als hij de voorkant van deze loods in de gaten houdt, niet tegelijk de achterkant zien. Daar moet óók een ingang zijn, om de boomstammen naar binnen te sjorren die door de lintzaag verwerkt worden. Sluip er achter uit en zie hem in de rug te komen.”
„Gesnapt”, zei Bob. „Kettering is bezig het been van die vent te verbinden.”
Arie knikte en zei tegen Hubary:
„Blijf hier staan en houd deze planken met de koevoet van elkaar. Vertel mij wat hij doet. Ik moet hem bezig houden terwijl Bob achter naar buiten kruipt.”
Even later gebeurde iets volkomen onverwachts. Bob was in gestrekte draf naar de achterzijde van de loods gelopen en had daar blijkbaar iets omgeschopt of tegen iets aangeduwd, want met luid geratel en gekletter vielen daar een stel bussen of blikken naar beneden. Later bleek, dat buiten de achterdeur een stel lege benzinebussen opgestapeld had gestaan. Toen Bob de achterdeur openduwde, kletterde de hele stapel in elkaar. De man met het geweer wist natuurlijk drommels goed waar die blikken ergens stonden. Hij snapte metéén dat iemand probeerde door de achterdeur naar buiten te komen en begon onmiddellijk een tegenmanoeuvre die helemaal niet zo gek was . . . hij snelde in looppas op de lange zijwand van de loods toe met het geweer geheven en begon langs die wand naar achteren te sluipen. Arie wachtte vijf tellen . . . toen verscheen het hoofd van de man precies recht onder de loop van zijn pistool.
„Laat je geweer vallen!” blafte Arie.
Maar het kleine mannetje was een vechtjas . . . en taai. Hij liet zijn geweer niet vallen, hij liet zichzelf vallen en was als een haas uit het schootsveld van Arie's wapen verdwenen. De dikkerd zei een heel lelijk woord, sprong van de stapel planken af, schoot de open voorkant van de loods uit, loerde heel even om de hoek, trok zijn hoofd terug en loerde toen voor de tweede keer. Hij kon dat rustig doen: de man met het geweer had zijn vergissing ingezien. Hij rende in een boog naar zijn blokhut en glipte de voordeur ervan binnen.
„Waar doet-ie dàt nou voor?” zei Hubary verbaasd. Arie stond daar ook even zijn hoofd over te krabben. Nu zat de man veel erger in de val dan wanneer hij in de vrije natuur was gebleven. Maar een moment later schoot hem de oplossing door het hoofd.
„Patronen, man! Hij heeft natuurlijk geen reserve-munitie in zijn broekzakken. Bob! Kunnen we aan die kant eruit?” „Is die vent weg? Deze kant is open.”
„Kom mee, allemaal!”
Kettering, die gereed was met het verbinden van het beschadigde bandietenbeen, was al aan het rennen. Zij bereikten gezamenlijk de achterkant van de loods. Bob duwde de deur daar open en het volgend moment draafden ze met zijn vijven weg langs de oever van het riviertje, oppassend dat zij de loods tussen hen en de blokhut hielden. „Die vent schiet me véél te zuiver met een geweer”, hijgde Arie. „Daar kun je met pistolen niet tegen op. Als we maar eenmaal weer in het bos zijn, maakt-ie ons niks meer.” Zij bleven draven tot zij de open vallei achter zich hadden en op adem konden komen onder de beschutting van bomen en struiken.
„Dat hebben jullie handig gedaan”, zei Kettering dankbaar, met beide handen zijn hoofd vasthoudend. „Heb jij wat aan je hoofd?” vroeg Hubary.
„Dat zou ik menen”, zei Kettering gemelijk. „Ik barst van de koppijn. Ik heb me nogal geen klap op mijn hoofd gehad van dat boeventuig. Wat doen we nou? En waar is mijn truck?”
„Die staat vlak bij de blokhut.”
„Nou ga ik er politiewerk van maken!” barstte Kettering uit. „Ik heb er nóú dik genoeg van. Ik heb nu tenminste een ordentelijk verhaal waar ik bij mijn baas mee aan kan komen. Gewapend overvallen; gekidnapt en bewusteloos geslagen. Maar. . .”
Door de lome middagstilte klonk het daverend aanslaan van een dieselmotor.
„Mijn auto!” riep Kettering. „Mijn truck!”
„Jouw truck”, zei Hubary grinnikend en stak een sigaret op.
Een versnelling knoerpte. Het geluid van de wegrijdende vrachtwagen deed de vogels zwijgen.
„Ze gaan er in mijn truck vandoor! Hou ze tegen!” „Dank je stichtelijk”, zei Bob. „Die vent zit waarschijnlijk met dat geweer in de cabine gewoon te smeken dat we onze koppen laten zien. Zo'n geweer schiet zuiver tot op tweehonderd meter. Die truck vindt de politie wel terug.” Bill merkte op:
„Maar waarom gaan ze er niet te voet vandoor? Dan zijn ze in de bossen veel moeilijker op te sporen.”
„Wat? En die ene vent met zijn gewond been dan?” Bill sloeg zich tegen het voorhoofd:
„O ja, natuurlijk. Die moet óók uit de voeten.”
Arie luisterde tot het geluid van de dieselmotor nauwelijks meer hoorbaar was en schoof de veiligheidspal op zijn schietwapen.
„Kom mee . . . We hebben nu de tijd om koffie en eieren te eten. En dan maar wachten of onze twee Baltimoorse vrienden hier in onze val willen lopen. Die kunnen onmogelijk terug zijn vóór het donker is.”
„Als deze twee gevluchten hen tenminste niet waarschuwen.”
„Die kijken wel uit. Die verwachten dat wij hals-over-kop alle politie honderd mijl in de omtrek alarmeren. Die smeren 'm. Kom mee, jongens.”
De vogels begonnen weer eens te be-boppen in de bomen. Het riviertje murmelde nog steeds vredig.

* * *
Bob en Hubary, elk met een pistool, lagen in de loods op de loer. De zon was weggezakt achter een der bergruggen en lange, paarse schaduwen vielen over de bodem van het dal. Vissen sprongen af en toe uit het water van de rivier omhoog met een „ploemp”achtig geluid. Zij hadden extra pistolen gevonden in de blokhut en alle hens hadden gegeten. Arie was daar achtergebleven met beide chauffeurs, want de dikkerd had natuurlijk weer een speciaal idee in zijn rosse hoofd. Zij wilden in de blokhut geen petroleumlicht opsteken om te voorkomen dat de twee boeven bij hun terugkeer uit Baltimore onverhoopt teveel zouden zien. Zij zaten dus bij kaarslicht rondom de tafel. Alles helemáál donker laten zou óók verdacht staan.

„Weet je wat jij eigenlijk moest doen?” zei Arie tegen Kettering.
„Wat?” vroeg die, tevreden met de handen op zijn buik gevouwen zittend. Hij begon er nu lol in te krijgen. Hij zag zich al in de rol van de flinke chauffeur die door gangsters was overvallen, zich los had weten te maken, twee ervan op de vlucht had gedreven en twee anderen nu in de val ging laten lopen. Wat een verhaal! Iedereen in het warenhuis zou erover spreken!
„Weet jij wel dat een derde vriendje van ons opgesloten zit in het politiebureau van Harrisburg door een akelig misverstand?”
„Wat? Wat voor misverstand?”
Arie keek over het flakkerend kaarslicht de chauffeur trouwhartig aan.
„Weet je nog dat jij op de weg naar Cooper’s Valley bent overvallen?”
Kettering sloeg met de vuist op tafel. De op een schoteltje vastgeplakte kaars viel om. Arie zette haar haastig weer overeind.
„Of ik dat nog weet! Die zelfde twee stukken galgenaas waren er vanmiddag ook weer bij!”
„Precies”, knikte Arie. „Toen heeft Bobbie Evers jou later gered.”
„Dat heeft-ie. Maar een derde jongen heb ik nooit gezien.” „Dat kon ook niet”, zei Arie rustig. „Want toen die de boeven overviel, lag jij bewusteloos achter in je eigen truck. Zou jij mij een schriftelijke verklaring willen geven, dat twee gangsters jou hebben overvallen op die weg? Gangsters in een De Soto?”
„Natuurlijk wil ik dat. Zo is het toch ook?”
„En dat wij jou tegen die boeven hebben geholpen?” „Natuurlijk wil ik dat.”
Arie greep achter zich. Daar lag een blocnote met een vulpen, die hij al lang eerder had opgescharreld. Hij schoof ze de chauffeur toe:
„Zal ik het je dicteren? Want Jantje Prins heeft er nu de grootste herrie mee.”
„Dicteer jij maar, hoor”, zei Kettering grootmoedig. Hij voelde zich met de minuut heldhaftiger en belangrijker worden. Hij schreef:

Ondergetekende, Walter Kettering, chauffeur in dienst van het warenhuis „The Galleries” te Pittsburgh, Pennsylvania, verklaart hierbij . . .

Arie dicteerde niet te veel en niet te weinig. Er bleek glasduidelijk uit dat de De Soto oorspronkelijk de wagen was geweest van onbekende gangsters, die later nogmaals een overval op Ketterings truck hadden gedaan (om onbekende redenen) en dat Bob Evers en Jan Prins degenen waren geweest die deze gangsters op de vlucht hadden gedreven.

„Dank je hartelijk”, zei Arie, het papier opvouwend en het in zijn broekzak stekend. „Daar kunnen we die arme Jan Prins tenminste mee uit het cachot krijgen. . .” Hij hield het hoofd luisterend scheef. „Hoor ik een auto naderen?” Er naderde inderdaad een auto.
Arie, Bill en Kettering stonden op. De chauffeurs gingen elk aan een kant van de blokhutdeur tegen een wand gedrukt staan. Arie sloop naar buiten en hurkte inéén achter de tractor. Vijf minuten later schitterde het licht van koplampen tussen de bomen en in volle vaart kwam hun eigen gehuurde Mercury Ford de grasvlakte op stuiven. De portieren vlogen al open vóór de wagen goed en wel stil stond. King Messaf en diens handlanger sprongen eruit en kwamen met lange passen op de loods af. „Moet je horen!” brulde Messaf door de nacht. „Weet je wat er gebeurd is? Die pakken waren voor een familie die naar Hongkong vertrekt! De hele mikmak is in kisten gedaan en. . .”
Op dat moment liep hij de open loodsdeur binnen. De kolf, van Hubary's pistool raakte hem op het achterhoofd. Bob porde de loop van zijn eigen wapen in de ribben van nummer twee.
„Handjes omhoog. Héél ver omhoog. Goed zo. En vertel nu alles maar eens rustig en ordelijk.”
Arie kwam van achter de tractor te voorschijn.
„Laten we dat maar in de blokhut doen, jongens. We kunnen nu de feestverlichting erbij aansteken. Als die boel werkelijk op weg is naar Hongkong hebben we nog wel even de tijd. . .”
* * *

De boel was inderdáád op weg naar Hongkong. Zij lieten eerst Messafs handlanger zijn verhaal vertellen. Toen smeten ze om beurten Messaf water in het gezicht tot die bij zijn positieven kwam en het verhaal voor de tweede maal kon afdraaien. Beide verhalen klopten tot in de kleinste onderdelen met elkaar. Het huis van de heer Fred Rivers was een grote kast. Toen zij er langs reden om terrein te verkennen was er een verhuiswagen voor komen rijden. Dat was al onrustbarend. Messaf was met de verhuismannen gaan praten. Het huis zou worden verhuurd voor de termijn van drie jaar en de inboedel ergens opgeslagen. Daarna waren beide boeven met een smoesje aan de keukendeur gaan informeren. De heer Fred Rivers was ambtenaar bij de consulaire dienst en zou voor de tijd van drie jaar worden gedetacheerd in Hongkong. De moeder van zijn vrouw woonde in Pittsburgh en die had 't vertrekkende paar nog wat speciale geschenken mee willen geven. Die waren diezelfde ochtend door een truck bezorgd, zoals ook beloofd was, metéén bij de rest van de bagage gepakt en om twee uur afgehaald door een besteldienst die de hele bagage inééns had doorgereden naar het station van de P.R.R. ter verzending naar San Francisco. Daar zouden de kisten scheep gaan naar Hongkong. De heer en mevrouw Rivers gingen zelf per vliegtuig met hun lichte bagage. En dat was dat. Een overval doen op het station van de Pennsylvania Railroad was King Messaf toch wel iets te machtig. Dat ging beslist zijn krachten te boven, verklaarde hij. Het zou vermoedelijk zelfs de organisatietalenten van Johnny Dalmonte zèlf te boven gaan. Het werd duidelijk dat de heer Messaf diep terneergeslagen was door de ganse gang van zaken.

„En weet je hoe dat nou komt?” zei hij mismoedig. „Alléén omdat vannacht de een of andere gladjanus vanuit een tankstation opbelde en Dalmonte een verkeerde tip haf. Anders hadden we die truck vannacht nog te pakken gehad en dan zaten we nu al in Pittsburgh met de poet.” „Wèlke poet toch?” vroeg Kettering. „Waar gáát het nu toch eigenlijk over? Wat zat er in die pakken dat jullie je er allemaal zo druk over maken?”
Er viel een stilte rond de tafel. De petroleumvergasser suisde zacht. Een nachtuil buiten krijste klaaglijk. Bill zei: „Het moet iets geweest zijn dat rammelde. Ik heb het voelen rammelen. Wat zat er toch in dat ene pak dat zo rammelde?”
Hubary, Bob en Arie keken elkaar aan. De detective stak langzaam de hand in een broekzak en haalde er zijn legitimatie uit.
„Ik ben particulier detective. Het is een strikt familiegeheim. Ik werk voor die familie. Maar die wil absoluut niet dat iemand ervan op de hoogte raakt wáár het om gaat.”
„Aha”, zei Kettering begrijpend. „Een familiegeheim.” „O, die familiegeschiedenissen!” riep Bill. „Daar is het eind van zoek! Daar maak je de meest ongelooflijke dingen mee mee. Een zwager van een buurman van me. . .” Hubary stond op en legde een hand op zijn schouder: „Luister, jongens. Wij hebben hier in een la wat geld gevonden. Dat mogen jullie hebben.”
Het werd even stil.
„Hoeveel?” vroeg Kettering.
„Twaalfhonderd dollar.”
Bill liet een zacht gefluit horen.
„Dat mogen jullie hebben”, herhaalde de detective. „In ruil voor wat?”
„Als jullie tegen de politie volhouden dat het de bandieten er alléén om te doen was, jullie truck met inhoud te stelen. Niet om iets wat in die pakken zat.”
Beide chauffeurs keken elkaar aan. Zij haalden de schouders op.
„Klein kunstje”, vond Bill.
„Kunnen we altijd”, zei Kettering. „We zeggen gewoon dat de kerels zochten naar een lading dure horloges. Goed verhaal.”
Hubary gaf hun het rolletje bankbiljetten. Bob liep naar het raam en keek naar buiten:
„De maan komt op, jongens. Zullen we gaan?”
Zij wandelden naar buiten en klommen met zijn allen in de Ford. Het zat een beetje nauw, maar niemand klaagde. Kettering was nu in een eerste klas humeur en ging zelf achter het stuur zitten, met Bill naast hem. Arie, Hubary en Bob zaten gedrieën achterin, juist zoals die middag, alleen nu niet vastgebonden. De Ford begon de helling te beklimmen.
„Wat doen we nu in vredesnaam verder?” vroeg Hubary zachtjes.
„Tja”, zei Bob. „We hebben nu zóveel geld uitgegeven aan deze lol dat we moeilijk meer op kunnen houden.” „Onze goeie vriend Jan krijgt toch al de stuipen”, vulde Arie aan.

„Dat betekent dus dat we naar Hongkong moeten gaan?” „En waarom niet? Ik ben nog nooit in Hongkong geweest.” „Dat wordt een machtig dure grap, jongens.”

„Laat de verzekering het dan maar betalen.”
Hubary zat daar even over na te denken.
„Wacht eens, als de juwelen eenmaal buiten het grondgebied van de Verenigde Staten zijn, kunnen we oude afspraken laten vervallen, natuurlijk.”
Bob en Arie schoten allebei overeind:
„Is dat zo?”
„Nogal glad. Ik kan dan rustig naar Hildebrant gaan en zeggen dat ik er niets meer aan doen kan. Daarna kunnen we nog alle kanten uit.”
De Ford slingerde, deskundig bestuurd, tussen de bomen door. Bob zei even later, bedachtzaam:
„Zeg, ik heb een pracht van een idee.”
„Ik ook”, verklaarde Arie.
„En ik eveneens”, kondigde Hubary aan.
Ze keken elkaar even aan en barstten in gelach uit. Bill keek om.
„Waar hebben jullie zo'n pret over?”
„Dát moest je eens weten”, zei Bob.
Hubary leunde tevreden achterover:

„Ik ga morgen praten met de Directie van de Verzekeringsmaatschappij. Met een beetje geluk verdienen we allemaal tóch nog een slordige cent. Ook al moeten er drie retourtjes Hongkong af.”
„Vier”, verbeterde Bob.
„Vier?”
„Jan Prins moet toch zeker mee. Dacht je dat we die in de lik in Harrisburg lieten zitten?”
Arie begon weer te lachen:
„We kunnen Jan echt niet missen. We moeten toch iemand bij ons hebben om terdege op te passen dat we in China niet nodeloos eerste klasse ricksja's gaan huren als derde klas het óók af kan.”
Hubary vroeg nadenkend:
„Dus jullie gaan nu meteen naar het politiebureau om Jan los te branden?”
„Allicht”, zei Bob. „We scharrelen een advocaat op als het nodig is en nemen die mee. Die inspecteur kan nou wel zeggen dat er een telexboodschap is over die De Soto, maar er is geen enkele aanklacht ingediend betreffende een overval. Ze kunnen Jan er wel van verdenken dat hij een bankgebouw met dynamiet heeft opgeblazen, maar als er nergens een bank beschadigd is, is die beschuldiging toch moeilijk vol te houden. Vind je zelf ook niet?”
Hubary, die een grote ervaring had opgedaan als particulier detective, dacht daar even over na en knikte dan: „Natuurlijk”, zei hij toen. „Jan hoeft niet te bewijzen dat hij onschuldig is. De politie moet aantonen dat hij iets strafbaars heeft gedaan. En dat kunnen ze niet. Alleen hadden jullie die pistolen op zak, maar dat is geen voldoende reden om iemand achter de tralies te houden. Jan zit nu al een dag lang vast en ik heb zo'n idee dat onze inspecteur al lelijk met het geval in zijn maag zit. Hij is waarschijnlijk blij dat hij van het geval af is. Maar jullie vinden het zeker wel goed dat ik mijn neus voorlopig maar niet in Harrisburg vertoon?”
„Ga jij maar rechtstreeks naar Pittsburgh”, zei Bob. „Wij halen Jan wel op. Trouwens, we hebben in de buurt van Harrisburg nog een paar andere kleine klusjes op te knappen. Hier en daar langs de weg staan nog wat losse auto's die we gehuurd hebben. Die kunnen we beter terug gaan brengen voordat dáár nieuwe herrie over komt.”
„En of!” viel Arie bij. „En de bami bij die Chinees hebben we ook niet betaald.”
Hubary begon te lachen:
„Dan geven jullie maar een extra-fooi in Hongkong.”

De verdere avonturen van:
Jan Prins, Bob Evers en Arie Roos in hun jacht op de Praed-juwelen leest u in:

HOOG SPEL IN HONGKONG
van dezelfde schrijver: Willy van der Heide.