WIJ LATEN ONS NIET FLESSEN . . . DOOR EEN VENT, GENAAMD KRESSE!

Als ik niet deksels goed uitkijk, lig ik dadelijk op mijn gezicht!” bromde Arie Roos.
Een onwaarschijnlijk dikke jongen, met peenrood haar en een buik die er uit zag of die tot maximum spanning was opgepompt, wandelde over de hobbelkeien van een kanaalkade in België.
Links van hem lag een reeks aaneengebouwde en nogal verveloze huizen, met hier en daar een winkel en in het midden een grauwstenen, barak-achtig gebouw van de Gendarmerie, zoals de politie in Belgische dorpen heet. Een eindje daar vandaan was een smederij, waarvoor een jonge vent in een gele overall bezig was, een stuk ijzer te lassen aan een ploeg, met een regen van rossige vonken wegspattend over de hobbelkeien. Rechts van de dikke jongen liep het kanaal — kaarsrecht en van de kade gescheiden door een gemetselde muur van ongeveer een meter hoogte, van boven afgedekt met platte blokken hardsteen.
Boven op die kademuur, zowat recht tegenover de smederij, zat een oude man te vissen; zijn benen bungelend boven het kanaalwater en een oud, vies hoedje op het hoofd. En een meter of tien vóór die visser stond een bijna splinternieuwe, lichtgrijze Ford geparkeerd, met een Hollands nummerbord. De dikke jongen gaf een luide brul, zo luid dat de lassende smid omkeek en de visser bijna van schrik in het kanaal tuimelde.
„Heidaar! Luiwammesen! Zou je niet eens komen helpen?”
Er gebeurde niets. De dikke jongen vorderde half wankelend en half struikelend, want hij kon moeilijk zien, waar hij precies liep. Ten eerste zat die kolossale buik hem in de weg en ten tweede had hij beide armen volgeladen met etenswaren: ten eerste twee broden (geen langwerpige, zoals we in Holland kennen, maar ronde — iets groter dan een soepbord en een hand– breedte dik). Drie gestoomde makrelen staken hun bruingerookte, dode koppen triest zijwaarts uit een vettig papiertje. Flesjes Coca-Cola rinkelden in een bruinpapieren zak. Een pakje margarine van een Belgisch merk zat half plat gekneld tussen buik en brood er, aan één dikke, rose pink bungelde een halve leverworst, schuin afgesneden en slingerend aan het touwlusje. Opnieuw een brul uit het machtige lichaam en zelfs de ramen van de politiepost rinkelden nu mee:
„Jan! Bob! Treiteraars! Doe niet of je niks hoort, of ik smijt jullie portie secuur het kanaal in!”
De dikke jongen sloeg zijwaarts af naar de gemetselde kademuur, maar voor hij die had bereikt zwaaiden de beide voorportieren van de Hollandse Ford open en twee jongelieden kwamen haastig naar buiten. Zij wisten blijkbaar, dat deze dikke figuur gek genoeg was om een dergelijke bedreiging ten uitvoer te brengen en kwamen tezamen haastig op hem af, met heel onschuldige gezichten:
„Wat schreeuw je toch, Arie. Is er wat?”
„Hou je nou niet voor de domme, grapjanussen. Je zag me heel goed aankomen met al deze spullen.”
„Heus niet, Arie en . . .”
De dikke knorde:
„Alsjeblief — neem wat van deze boel over. Jan — eerst dat pakje boter, want dat druipt zowat in mijn broeksriem. Bob — pak die worst — ik krijg er kramp van in mijn pink. En . . .” — Hij moest ophouden met praten, want een dof geloei, zo diep en zwaar dat de kade-keien onder hun voetzolen dreunden, daverde terug van de lage gevels der huizen. Bob liet van schrik het eind leverworst vallen en Jan verslikte zich en kreeg meteen een hoestbui. Het geloei was overigens van onschuldige aard: door het kaarsrechte kanaal kwam op volle snelheid een enorm grote, rood-en-zwart geverfde sleepboot aanstomen, een vettige rookwalm achter zich aan trekkend, juist of het ding bezig was, een rookgordijn te leggen. De sleepboot voer op volle snelheid, hetgeen ook makkelijk kon, want er lagen geen sleepschepen achter. Aan weerszijden van de boeg bruiste een boeggolf omhoog als bij een torpedojager en die golf siste en bruiste tussen de loodrechte kademuren voort. Opnieuw spoot een witte stoomwolk achter de pijp omhoog en hernieuwd geloei van de stoomfluit daverde kilometers in het rond over het Belgische landschap. De oude man die op de kademuur vredig zat te vissen, trok zijn benen een eind omhoog, zodat de boeggolf onder zijn schoenen doorspoelde, inplaats van er overheen. De drie jongens hadden nu hun etenswaren verdeeld en zetten koers naar de lichtgrijze Ford, die vlak langs de kademuur geparkeerd stond te wachten, met beide voorportieren wijd open hangend.
„Wat maken die Belgen een kabaal met hun sleepboten.” „Geen wonder. Dit is ongeveer het enige kanaal dat ze hebben. Ze zijn er machtig trots op.”
De derde jongen wilde daar meer van weten. Hij sprak Hollands, maar met een duidelijk hoorbaar Amerikaans accent: „Hebben ze in België dan geen kanalen?”
De jongen die Jan heette, antwoordde:
„Ze hèbben wel kanalen, maar niet veel. Dit is hun mooiste. Het loopt van Brussel naar Antwerpen. En terug ook, natuurlijk.” De Amerikaanse jongen dacht eventjes na:
„Dus wij zitten hier tussen Brussel en Antwerpen?”
„Precies, Bobbie. Als je maar lang genoeg met ons op avontuur uitgaat, leer je nog wel eens hoe Europa in elkaar zit.” Zij waren nu precies bij de wachtende Ford en bukten zich al om naar binnen te duiken. De visser had zijn opgetrokken benen weer laten zakken omdat de sleepboot hem nu voorbij was, maar op dat moment klonk een luide schreeuw van ergens verderop. De drie jongens keken zijwaarts . . . en zagen dat een nogal kleine, jonge vent een eind verder bovenop de gemetselde kademuur was gesprongen en bezig was, de hem naderende sleepboot aan te roepen, met beide handen als een toeter aan de mond. „Hallo there, Hello!”
De drie jongens trokken hun hoofden terug, richtten zich weer op en stonden verbaasd dat schouwspel gade te slaan; de ver– geten etenswaren in hun armen. Het was de dikke jongen die het eerst, op verbaasde toon iets zei:
„Dat is onze Amerikaanse piloot!”
„Wat moet die van die sleepboot?”
„Misschien zoekt-ie een baantje als loods, nu hij zijn vliegtuig kwijt is.”
Jan begon te grinniken:
„Of als koksmaat, nu zijn vriendjes hem in de steek hebben gelaten.”
De sleepboot stoomde hooghartig verder, deinende golven en kolkend schuim achter zich latend. Maar de man op de kade– muur gaf het zo gauw niet op. Hij begon opnieuw te praten — in het Amerikaans:
„Ship Ahoy!! HELLO THERE . . . SHIP AHOY!”
Een sleepboot maakt niet veel lawaai en hij kon er makkelijk bovenuit schreeuwen. De kapitein van de sleepboot, in het glazen stuurhuis staande met één hand aan het stuurwiel en een pijp in de andere, gooide nu de bakboordsdeur van de stuurhut open, stak het hoofd naar buiten, met zijn ene hand nog aan het stuurwiel, en riep vragend:
„Wat ies-ter an de hand daar?”
De sleepboot koerste ondertussen op volle snelheid door, en de Amerikaan haalde diep adem (wat zelfs van een afstand te zien was aan het omhoog gaan van zijn schouders) en brulde: „Did you see a yacht called Sheherazade?”
De dikke en roodharige jongen keek verbaasd opzij naar zijn beide vrienden: „Hoor je dat?”
Jan grinnikte scheefjes:
„Ik geloof dat die gek werkelijk nog hoopt, dat dat motorjacht werkelijk bestaat.”
De kapitein begreep er duidelijk totaal niets van, leunde wat verder buiten de stuurhut en hield de hand met de pijp bij een oor. Hij scheen nu echter te hebben gehoord dat de man op de kademuur een Amerikaan was, want hij brulde, met een af– schuwelijk accent:
„WHAT . . . DID . . . YOU . . . SAY?”
De Amerikaan keek eventjes kort en wanhopig om zich heen, als verwachtte hij op de kade ergens een toeter te zien liggen, of een scheepsroeper of iets dergelijks, maar aangezien hij niets anders ontwaarde dan een paar vettige tonnen en wat kisten waar stro uit puilde, zette hij weer de handen aan de mond: „DID-YOU-SEE-A-SHIP-CALLED-SHEHERAZADE?”
De kapitein bleef even met de hand aan het oor staan, schudde dan onbegrijpend en korzelig het hoofd, haalde de schouders op, dook de stuurkajuit weer in en trok de deur achter zich dicht met een klap die terug echo-de van de huizen langs de kade. En dat was dat. Dat zei Jan ook:
,Dat was dàt. Die kapitein heeft er genoeg van.”
De dikke jongen stond te schudden van het lachen. Je hóórde niets, maar alles aan hem, vanaf zijn spekwangen tot aan zijn blubberkuiten, trilde van de pret.
„Je moet je de bak ook indenken. Van alle Engelse woorden zijn nou nèt de twee, die die Amerikaan daar gebruikte, de meest onverstaanbare: „yacht” voor een zeil- of motorjacht en de naam van het schip: „Sheherazade”. En dat dan dwars over een kanaal brullen tegen een Belgische sleepbootkapitein, die alleen wat steenkool-Engels heeft geleerd in een Antwerpse havenkroeg. . .”
De Amerikaanse jongen, die Bob heette, stond het hoofd te schudden, maar bukte zich nu en klom de Ford binnen, onderwijl mompelend:
„Zou die ezel nou werkelijk nog denken dat dat schip bestáát?” De dikke Arie Roos klom achter hem aan. Hij zat meestal op zijn eentje achter in elke auto waarin zij zichzelf vervoerden, omdat hij dan de ruimte had voor zijn machtige ledematen. Hij wrong zich met grote moeite tussen portierstijl en opgeklapte voorbank, en toen zei Jan Prins, die nog buiten stond, droogjes: „We kunnen het hem zelf vragen, want daar komt hij aan.” „Wie komt eraan?”
„Onze Amerikaan.”
Arie plofte achterin de Ford op de bank, die kreunend en piepend ineenzeeg onder dat enorm gewicht. Bob was achter het stuur gaan zitten, maar Jan bleef buiten staan, wachtend op de Amerikaan die het kennelijk had opgegeven, de sleepboot te praaien en nu in gestrekte draf over de kadekeien op de Ford af kwam rennen.
„Wat moet de vent van ons?”
Jan bukte zich nu, klapte de voorbank weer op en maakte aanstalten om achterin te gaan zitten.
„Schuif wat op, dikke. Ik kom naast je.”
De dikke, roodharige keek verontwaardigd:
„Waar is dat goed voor? Jij zit altijd voorin.”
Jan schoof een rond brood dat naast zijn dikke vriend lag, opzij, en zeeg op de bank neer.
„Omdat onze Amerikaan vóórin komt te zitten, dikke dolfijn.” „Hoe heet de vent ook weer?”
De Amerikaanse jongen, die Bob heette, en achter het stuur zat, keerde zich halfom en vroeg spottend:
„Zijn echte naam. Of die van zijn valse paspoort?”
„Zijn echte . . . Was dat niet Person of zoiets?”
Jan begon hard te lachen:
„Ben jij niet in de war met Bernard Person?”
Bob zei kort en snel:
„Hij heet Dick Parsons van zichzelf. Maar hij heeft een vals paspoort onder de naam Jeremiah Mullard.”
„Wat een náám! Als ik tóch een vals paspoort liet maken, zocht ik wat gezelligers uit.”
En toen was het gesprek afgelopen, want op dat moment arriveerde Dick Parsons, alias Jeremiah Mullard, hijgend bij het portier naast de nog lege zitplaats, voorin.
„Hello . . . Zijn jullie wat te weten gekomen?”
De dikke Arie, achterin, had juist een knipmes te voorschijn, gehaald, klemde het ronde brood tegen zijn bolle borstkas en begon er een snede af te japen.
„Het enige wat wij wijzer zijn geworden, is wat te eten. Kom erbij zitten.”
De Amerikaan keek zenuwachtig achterom, weer in de auto en opnieuw de kade af
„Ja, maar. . .”
Bob, achter het stuur, viel ongeduldig uit in onvervalst Amerikaans:
„Man — klets niet. Geloof je nou werkelijk nog dat die „Sheherazade” bestaat? Ze hebben je voor de gek gehouden. Kom binnen, trek het portier dicht en drink een flesje Coke. Dan trekken je zenuwen wat bij.”
Toen de zenuwachtige Amerikaan werd aangeblaft in zijn eigen landstaal scheen hij zich een beetje lekkerder te voelen. Hij loosde een diepe zucht, streek met de vingers van een hand door zijn donkere haren en zeeg mistroostig neer op de lege zitplaats.
Jan reikte hem van achteren een opengemaakt flesje CocaCola toe.
„Denken jullie wèrkelijk, dat het schip niet bestaat?” De drie jongens keken elkaar im beurten aan met gezichten die duidelijk betekenden: „Heb je nou ooit zo'n onnozele hals gezien!?” Bob, die als geboren Amerikaan (al had hij dan ook twee Hollandse vrienden) het maar half scheen te vinden dat een landgenoot van hem zo’n onnozele indruk maakte, zei sussend:
„Nou ja — ik kan me indenken dat je het niet goed kunt geloven. Maar neem het nou maar van mij aan: ze hebben je lelijk bij het been genomen.”
Dick Parsons was juist begonnen, van het flesje coke te drinken, maar liet het nu haastig zakken, balde een vuist inéén tot de knokkels ervan wit werden en zei, tussen de tanden: „Als het toch zo IS, dan. . .”
„Maar het IS zo.”
„Allright. Best. ALS het zo is, dan . . . dan zal ik niet rusten vóór ik ze die nep-streek dik betaald heb gezet.”
Dikke Arie Roos, achterin, die er het belachelijkst uitzag maar overigens veruit de slimste was, zei zoetjes:
„Maar om ze die streek betaald te zetten, zul je toch eerst moeten weten waar de heren zitten.”
De Amerikaan draaide zich half om.
„Wat? Wat zei je daar? Wat bedoel je?”
Zijn landgenoot, Bob, die naast hem zat en zich half achterstevoren had gedraaid om de eerste snede gesmeerd brood met plakken leverworst in ontvangst te nemen, legde het wat duidelijker uit:
„Om iemand een gemene streek betaald te zetten, moet je hem eerst te pakken zien te krijgen. Anders sla je alleen maar gaten in de lucht.”
Weer ging het flesje Coke naar beneden. Wéér werd er een vuist gebald:
„O, maar vinden zal ik ze! Al moest ik ervoor naar het einde van de aarde!”
„Braaf gebruld, leeuw!” mompelde Jan.
Dikke Arie trok een scheef gezicht:
„Dan moet je toch eerst weten op welk eind van de aarde ze zitten.” — Hij zei, wat luider, en rechtstreeks tegen de Amerikaan: „Dick — zou je ons nu eerst niet eens vertellen hoe precies de vork in de steel zit? Wij willen je helpen, zie je. . .” Parsons keek wat argwanend achterom:
„Helpen? Waarmee?”
„Nou — met het opsporen van die twee kerels. Kresse en jouw maat.”
„Waarom zouden jullie me helpen?”
Arie trok zijn wenkbrauwen ver omhoog en sperde zijn blauwe ogen open tot het klare blauwe vijvers van onschuld leken in een gladde massa rimpelloos spek, en verklaarde:
„Omdat wij drieën het óók een nep-streek vinden, die ze jou hebben geflikt. Nietwaar, jongens?”
Beide andere jongens verklaarden heftig en om strijd dat ze het een ongehoorde vuile streek vonden, wat de Amerikaanse heer Parsons was aangedaan.
„Schandalig!” verklaarde Jan.
„Bij de beesten af!” zei Bob.
„Roept om wraak!” vond Arie. „Nietwaar jongens?”
De jongens legden er nog een schepje op en gingen ook over tot het ballen van vuisten. De kreten werden ook wat bloeddorstiger. „Als ze MIJ toch zoiets flikten,” gromde Jan. „Ik bond ze voor twaalf gulden zeven-en-tachtig vuurwerk aan hun gebilte en schoot ze zo’n eind de lucht in dat ze bij het neerkomen een gat sloegen waar het Gat van Wormer een knikkerkuiltje bij was.” „Precies!” knikte Bob grimmig. „Ik zal niet rusten, Parsons, voordat ik je heb geholpen die twee schurken een droom van een loer te draaien.”
Deze onverwachte solidariteit, waar hij die blijkbaar niet had verwacht, scheen diepe indruk te maken op de Amerikaan. Hij zette tenminste het flesje Coke op de vloer tussen zijn voeten, keerde zich in zijn zitplaats om, en greep met beide handen een ham van Arie en een hand van Jan vast.
„Dank je, jongens — dank je. Dat Bob hier, bereid is me te helpen kan ik begrijpen, dat is een landgenoot van me. Maar dat jullie het voor me opnemen . . . dàt vind ik tof. Sportief. Dank je. . .” Hij liet ontroerd hun handen los en begon zich weer te troosten aan het flesje Coke. Dikke Arie, achter zijn rug, liep een tikkeltje rood aan. Het leek er veel op dat hij elk moment in brullend gelach uit kon barsten. Maar hij vermande zich, sneed een verse snede van het ronde brood, gaf die door aan Jan Prins, die naast hem in serie zat te smeren en drong aan: „Luister nou eens, Dick — wat ik net al zei: dan moet je toch beginnen met ons te vertellen wat er precies allemaal gebeurd is.”
Het flesje Coke was leeg. De Amerikaan draaide het portier open en keilde het lege flesje met een wijde boog het kanaal in. Een luide schreeuw klonk achter hem. Hij draaide zich verschrikt om.
„What is the matter?”
„Heizeg — ben je nou betoeterd om lege Cokeflesjes het Kanaal in te smijten?”
„Mag dat dan niet?”
„Wat heeft dát er mee te maken? Op een flesje Coke krijgen we statiegeld terug. In Holland een dubbeltje en hier. . . hier. . .”
„Anderhalve frank,” zei Arie.
De Amerikaan tastte in de zak, vond wat gemengd Duits en Amerikaans geld en gaf Jan een muntstuk.
„Here you are.”
Een ander zou de hyper-zuinige Jan in zijn gezicht hebben uitgelachen maar deze Parsons scheen er op gebrand te zijn; de pas verworven vriendschap van zijn bondgenoten te bewaren. Jan bekeek het munstuk. Het was een hele Duitse Mark. Hij schudde het hoofd (zoals altijd als hij constateerde dat andere mensen nodeloos met geld smeten) en knorde:
„Allright. En nou je verhaal.”
* * *

„Zoals je misschien wel weet,” begon de Amerikaan, een pakje Lucky Strike te voorschijn halend en er een sigaret uit peurend, „zijn er in de Amerikaanse strijdkrachten drie verschillende luchtmachten.”
„Yes,” zei Jan, die alle sneden brood die door de dikke Arie werden afgeleverd, zat te besmeren. Een soort van transportband-systeem in het gereedmaken van voedsel. „Je hebt de Luchtmacht zelf — de luchtmacht van het Leger en die van de Vloot.”
„Precies,” zei de Amerikaan, zich vooroverbuigend en de elektrische aansteker op het dashboard indrukkend. „Die van het Leger heet: „The American Army Air Force”, en daar hoor ik bij.”
„Als piloot?”
„Als piloot, ja. Zoals het meestal gaat in elk leger, wáár je ook zit, krijg je na verloop van een tijd één vent waar je het best bevriend mee raakt. Dat was in mijn geval Jerry Fuller” — Hij trok de aansteker uit het dashboard, stak zijn sigaret aan, blies een langgerekte rookwolk uit en voegde er op bittere toon aan toe: „Tenminste . . . tot vandaag dacht ik dat hij mijn beste vriend was. Ik merk nu, dat ik me daar lelijk in heb vergist. Mijn zogenaamde beste vriend heeft me lelijk in de heupzwaai genomen.”
„Tja,” zei de dikke Arie filosofisch, een ovale snee brood met dik boter en plakken leverworst vlak voor zijn mond gereed houdend. „Tja . . . Het leven is vòl van dat soort klappen.” „Dat is mogelijk,” antwoordde de Amerikaan grimmig. „Dan zal ik toch zo vrij zijn, om in de toekomst óók wat klappen uit te gaan delen. Maar die zullen niet op MIJ terecht komen.” Hij ging half in zijn zitplaats gedraaid zitten, zodat hij de drie jongens beter kon zien, en ging door: „De hele geschiedenis be – gon nu ongeveer een half jaar geleden. Jerry Fuller en ik hadden een losse dag verlof en we waren er met de auto op uit getrokken om eens in de bergen te gaan rondneuzen. Zoals je je misschien herinnert heeft het een half jaar geleden weken achtereen geregend, en. . .
„Eh-huh,” knikte Jan, met een mond vol brood. „Daar waren toen die overstromingen een gevolg van.”
„Right. Het had nog gedooid ook, en niet alleen hele rivieren van regen, maar ook stromen gesmolten sneeuwwater waren naar beneden gekomen. Dat water had de grond doorweekt en daarom kwamen er hier en daar grondverschuivingen voor. In een cafeetje waar we koffie dronken werden we nog gewaar– schuwd, dat het op de berghellingen gevaarlijk kon zijn, maar daar trokken we ons niet veel van aan. Als je in het leger bent, ben je niet gewend om het eerst te denken aan je hachje. Daar komt nog bij: ik ben nog wel eens voorzichtig, maar mijn maat Jerry staat voor niks.”
Jan en Arie keken elkaar eventjes vanuit de ooghoeken aan. Zij hadden die Jerry meegemaakt en ze wisten er alles van. „Nou — wij waren ergens halverwege zo’n berg aan het rondpionieren. De auto hadden we langs de weg laten staan om te voet verder te klimmen. Het was daar nogal een rauwe en wilde boel — met verspreide rotsblokken en dichte bossen en zo meer. Gaten en kuilen zaten overal. In de laatste maanden van de oorlog, weet je, zijn daar heel wat ladingen vliegtuigbommen naar beneden gegooid omdat ze meenden dat daar ergens een Duits Hoofdkwartier verborgen zat. Dat verhaal was niet helemáál uit de lucht gegrepen, zoals je dadelijk wel zult horen.” — Hij liet ineens zijn hoofd wat overeind schokken: „Zeg — ik heb jullie dit toch al verteld?”
„Jaja”, zei Jan snel. „In de auto, toen we hierheen reden. Maar dat ging zo haastig dat we het niet goed konden volgen.” De Amerikaan knorde wat, en ging toen ineens verder: „Weet je dat ik doodmoe ben?”
„Dat is wel te merken, óók,” zei dikke Arie droogjes. „Toen we hierheen reden deed je al zo zenuwachtig.”
De Amerikaan smeet de halfopgerookte sigaret door het raampje naar buiten en streek met de vingers van beide handen door zijn haren.
„Wat een wonder. Ik heb in meer dan zes en dertig uur niet geslapen, en constant hard doorgepeesd.”
Jan bood aan:
„Je moet wat eten. Wil je een boterham met worst? Of een gerookte vis?”
Parsons maakte een snel gebaar van afgrijzen:
„Ik kan geen eten zíén op het ogenblik. Geef maar een flesje Coke.” — Hij stak één hand naar achteren om het flesje aan te pakken en begon met de andere meteen weer een nieuwe sigaret uit het pakje te friemelen. Ondertussen vertelde hij door: „Toen we verder omhoog klommen kwamen we uit op een eind helling, waarop kort tevoren een aardverschuiving had plaats gehad. Bomen zo dik als benzinevaten waren meegesleept en in stukken gebroken of het lucifertjes waren. Sommige ervan waren in de lengte gespleten en anderen versplinterd. Het was een machtig gezicht . . . sommige van die splinters waren tientallen meters lang. Naar beneden gekomen steenklompen en rotsblokken lagen overal verspreid en benedenaan, waar de hele lawine van aarde, bomen, struiken en stenen tot stilstand was gekomen had de massa zich op en in elkaar geschoven en opgestapeld tot een wal van wel dertig meter hoogte. We klommen daar overheen en toen verder naar boven, over stukken boomstam en rotsblokken. Er was geen kip of kraai in de buurt te zien.. .”
„Geen wonder,” mompelde Bob. „Wie gaat daar nou ook rondpionieren? Er is niets te zien dan stukken boom en brokken kei.” Parsons knikte en boog zich weer naar de elektrische aansteker. „Dat vond ik eigenlijk ook, maar die Jerry die ik bij me had; dat is een rare. Hij is zelf nogal woest van aard en daarom — dat heb ik wel eens opgemerkt — heeft hij een voorliefde voor woeste dingen. Nou — iets woester dan dat stuk berghelling kon je zo gauw ergens niet vinden. Dus hij aan het klimmen en klauteren . . . tot we onverwacht, op een plaats waar wat stuk– ken boomstam schots en scheef over elkaar waren blijven hangen, het afgebroken eind zagen van een betongang. Je moet het goed begrijpen: die betongang was meer dan manshoog en een meter of twee breed, en er had blijkbaar nog een stuk aangezeten, met een stalen deur erin, maar dat afgebroken stuk hebben we nooit terug kunnen vinden. Dat is natuurlijk samen met de wegschuivende aarde naar beneden gegleden en benedenaan terechtgekomen onder die dertig meter hoge wal van rommel.” „Allicht,” knikte Jan.
„Nou — dat was me een vondst, dat begrijp je. Dat open eind gang was zo hoog dat we er gemakkelijk in konden lopen en we snapten meteen dat het een van die geheime bunkers was, door de Duitsers in de oorlogstijd aangelegd. We waren een beetje huiverig om er meteen maar naar binnen te gaan, want de lucht kon wel bedorven zijn en als je dan een eind naar binnen bent gelopen en je valt neer, heb je meestal de kracht niet meer om naar buiten te komen en een halfjaar later vinden ze je dan wel. . . bij toeval. Dus we liepen eerst terug naar de auto en haalden daar wat kranten en tijdschriften plus een reserve -blik olie. Daarmee gewapend gingen we weer op de ingang af. We draaiden een soort fakkels van de kranten, be smeerden die met olie om ze wat langer te laten branden en we staken er een aan voor we de betongang in liepen.”
„Snap het,” zei Bob. „Zolang de krant brandt, is er nog zuurstof genoeg.”
„Precies. Nou — het bleek al rap, dat we ons daar geen zorgen over hoefden te maken, want die kranten brandden als een lier en ze bleven branden — de een na de ander, terwijl we verder naar binnen liepen. Het was er wel behoorlijk vochtig — de wanden waren aan weerszijden afgebladderd van de nattigheid en hier en daar zo dik beschimmeld dat het wel leek of ze met groene pluche waren behangen. Op de betonvloer stonden hier en daar ook plasjes water, maar na een meter of dertig rechtdoorlopen stonden we voor een rood-verroeste ijzeren deur. Er had misschien eens verf opgezeten, maar die was er al lang, samen met de plakken rode roest, afgevallen. Het was een van die deuren die geen sloten hebben, maar aan de buitenkant stalen schuifgrendels. We probeerden uit alle macht, die vastgeroeste grendels open te schuiven en daarna om ze open te rukken, maar daar was geen kijk op. Ten laatste ging Jerry naar buiten en kwam na een tijdje terug met twee klompen rots. Daarmee beukten we bijna een half uur lang op die grendels los. Plakken roest kwamen los en toen ze daarna nog niet wilden schuiven, goten we olie uit dat blik erop en lieten het erin trekken. Dat hielp, want nadat we een sigaretje hadden gerookt en opnieuw met onze klompen steen aan het benzen gingen, kwam er beweging in die domme ijzeren stangen. Ze begonnen te schuiven en het duurde niet lang of ze schoten uit de gaten.” Hij schoof de aansteker terug in het dashboard, en wachtte eventjes, zoals mensen doen die bij het vertellen van een verhaal zo intens terugdenken, dat ze alles weer vóór zich zien. „Nou — toen kwam de toer om die deur open te sjorren. De scharnieren — en dat waren heus geen kleintjes — waren tot één vaste klomp verroest ijzer aaneengekoekt en hoe we ook trokken en rukten — die deur bleef vastzitten. Maar die Jerry is een handige jongen, dat zul je wel horen. We dachten eerst nog, dat er misschien aan de andere kant nog grendels op die deur zouden zitten, maar dat leek ons toch al te gek. Wie ziet nou kans om aan twéé kanten van een deur de grendels erop te doen?”
„Het kan wel,” zei Jan, tussen twee lurken aan een flesje Coke door. „Als er nog een andere uitgang was.”
„Ja, natuurlijk. Maar wat heeft zoiets nou voor zin? En een sleutelgat was er ook niet te vinden. Dus Jerry ging weer eens op pad, terwijl ik bleef wachten en intussen met mijn eigen keisteen alsmaar op die scharnieren losbikte. Na een tijdje kwam hij terug . . . waarmee denk je?”
Bob en Jan zaten peinzend aan hun oorlellen te trekken. Arie at onverstoorbaar verder.
„Een eind sleepkabel uit de auto?” opperde Bob. „Nee.” „Een breekijzer?”
Parsons schudde het hoofd: „De crick.”
Jan sloeg zich tegen het voorhoofd met de vlakke hand. „Ach ja, natuurlijk. Zo'n deur heeft meestal een nogal dikke rand. . .”
„Precies. En de afstand tussen die rand en de betonmuur van de gang was juist zo groot dat je er een crick tussen kon zetten. We plaatsten het ding een beetje scheef, pasten de draaistang erin en begonnen te zwengelen. En jawel, hoor . . . er kwam eerst wat roest los, tot de kop van de crick goed beet had . . . dan een geknars dat je door merg en botten sneed en toen kwam met een schok die deur in beweging. Het ging streepje voor streepje, maar het ging. En toen we eenmaal een kiertje ruimte hadden, konden we daar de stang van de crick in steken en die als hefboom gebruiken.”
Bob voegde eraan toe:
„Ja — het is met alle vastgeroeste dingen zo — als er maar eenmaal beweging in zit, is de rest niet moeilijk meer.” „Zo is het. We goten het restje olie uit ons blik op die scharnieren en een kwartier later hadden we die deur zover, dat we zijdelings door de opening naar binnen konden schuiven. Maar terwijl we dat deden. . .”
Bob zei:
„Heizeg — namen jullie niet eerst weer een proef met een brandende krant?”
„Jazeker wel. Dat vergat ik te vertellen. Eerst vóór de opening en toen met de krant naar binnen gestoken. De krant brandde door of er niks aan de hand was maar er woei wel een flauw windje naar binnen.”
„Naar binnen?”
„Ja. Van ons af en naar binnen toe. Maar wat ik nou nog vertellen wou is dit: terwijl we ons door de opening wrongen, met een brandende krant in de hand, zagen we dat de rand van de deur en de binnenkant van de stalen deurlijst op de plaatsen waar ze tegen elkaar hadden gesloten, voorzien waren van een dikke reep gummi. Die was in de loop van de jaren hard ge– worden en geplet, maar er was weinig twijfel aan of die deur lucht- en waterdicht geweest en dat ook gebleven, want als op elkaar geperste gummi zo blijft zitten en dan hard wordt, plak– ken de randen op elkaar of ze gelast zijn.”
Jan knikte:
„Dat was ook de hoofdreden waarom die deur in het begin zo moeilijk loskwam. De geplakte rubberstroken hielden hem vast.” Arie werd een tikje ongeduldig door al dat technisch gezwets. „Laat die knaap nou toch rustig verder vertellen. We hebben hier, jandokie, geen natuurkundeles! Ik ben blij dat ik eindelijk mijn eindexamen achter de rug heb en nou krijg ik hier in mijn eigen auto dat soort gezeur weer aan mijn kop.”
„Zijn eigen auto!” spotte Jan. „Een húúrwagen is het.” Bob keerde zich om:
„Jan — hou je kop! Ik ben veel te nieuwsgierig, wat er nu verder in die bunker zit.”
De Amerikaan zat peinzend naar het vurig eindje van zijn Lucky Strike te turen.
„De bunker zelf lag vlak achter die deur,” vertelde hij. „Het was er lang zo vochtig niet als in de gang en voor een deel kwam dat natuurlijk door die lucht- en waterdichte stalen deur. Hoe dat ding zo droog bleef, hebben we pas later uitgezocht. Dat vertel ik je nog wel eens een keer. En toen we daar voor het eerst binnenstapten, stond ons hoofd daar ook niet naar. We hadden veel te veel te kijken. Want die bunker — de hoofdruimte ervan dan — was vierkant van vorm. Ongeveer vijftien meter lang bij vijftien meter breed.”
„Lieve gerritje. . . dat is een záál!”
„Klopt,” knikte de Amerikaan droogjes. „Als je het zo hoort, lijkt vijftien bij vijftien meter niet zo veel, maar je moet er maar eens in staan.”
Jan Prins liet zijn flesje Coke zakken en fronste de wenkbrauwen
„Toch lijkt het me een sterk verhaal. Waarom zakte het dak niet in? Die bunker lag toch in een berg uitgegraven?” Parsons keek verbaasd om:
„Jazeker. En wat zou dat?”
„Dus er lag ik-weet-niet-hoeveel aan berg bovenop. En. . .” „O, bedoel je dat? Nou ik eraan denk: overal in die vierkante ruimte stonden zware betonnen pijlers. En dáár rustte natuurlijk het betondak op.”
Jan knorde tevreden:
„En dat zal ook wel meters dik zijn geweest.”
Dat scheen de Amerikaanse piloot weinig te kunnen schelen.
Opnieuw smeet hij zijn sigaret halfopgerookt door het portierraampje naar buiten.
„Toen we eenmaal daar binnen waren en rondkeken bij het onzeker licht van onze brandende krantenfakkels dachten we eerst, dat we leden aan waanvoorstellingen. Het leek wel iets uit een rare droom. Maar laat ik het nou kort maken: die hele ruimte was een bergplaats van kunstvoorwerpen. Door de Duitsers tijdens de oorlog uit andere landen gestolen kunstvoorwerpen. Er stonden marmeren beelden uit Italië, liggende leeuwen, prachtig gebeeldhouwde tafels, die helemaal dof waren geworden van het vocht . . . Er waren . . .”
„En je zei daarnet, dat het in de bunker zelf niet vochtig was!” Parsons begon nu kennelijk zijn geduld te verliezen:
„Dat heb ik helemáál niet gezegd. Ik zei dat het daarbinnen heel wat minder nat was dan in de betongang. Maar ik heb niet gezegd dat het er kurkdróóg was!”
„Jan! HOU NOU EENS JE KOP!”
Jan begon te sputteren en te protesteren dat hij toch zeker vragen mocht als hij iets niet goed begreep, maar zijn beide vrienden waren het daar niet mee eens.
„Dadelijk kun je vragen tot je een ons weegt. Nu willen we eerst weten hoe het verhaal verder loopt.”
De Amerikaan haalde de schouders op:
„Och — zoals ik je al zei. Ik kan je nu geen lijst gaan opdreunen van wat er zo al stond en dat heeft ook weinig zin. Het belangrijkste voor ons waren enkele zinken kisten.”
„Zinken kisten? Wat zijn dat?”
„Kisten van zink natuurlijk, sukkel.”
„Ach ja — natuurlijk. Dichtgesoldeerde kisten.”
Parsons begon weer eens zenuwachtig in zijn sigarettenpakje te scharrelen, onderwijl vertellend:
„Och, jongens — dat had je moeten zien. Kisten van zwaar zink — sommige wel meer dan twee meter lang en langs de kanten en in de hoeken dichtgesoldeerd om te zorgen dat er geen vocht in kon komen. Van buiten waren ze wat aangevrete n, maar het metaal zelf was nog volkomen soliede. We neusden daar eerst een uur of wat rond . . .”
„Hoe kwam je dan aan licht? Nog steeds van kranten?” Parsons werd nu voor het eerst nijdig. Hij keerde zich met een ruk helemaal om, zodat hij Jan recht in het gezicht keek en vroeg bits:
„Denk jij soms dat ik zit te liegen?”
Jan keek hem ontsteld aan:
„Natuurlijk niet. Maar als iemand me een verhaal vertelt, dan leef ik altijd met dat verhaal méé. En als ik dan niet snap hoe iets gaat, kan ik het niet laten om het te vragen.”
Bob, met de handen op het stuurrad van de Ford, zei vergoelijkend: „Hij hééft nou eenmaal een technische knobbel . . .” Maar Parsons was nog steeds korzelig:
„Laat’ie die knobbel dan maar zolang op sterk water zetten. Ik wil dit verhaal op mijn manier vertellen.”
Jan wuifde geschrokken met beide handen:
„Allright . . . Okee . . . Ik ben al stil.”
Arie schopte hem van opzij tegen zijn been:
„Blijf het dan eventjes ook.”
„Zoals ik al zei, neusden we daar eerst een uur of wat in het rond. Er was nog een deur aan de overkant, maar die zat óók zo vast als de muur zelf, en we hadden die middag geen zin om daar aan te gaan werken. Jerry had, de laatste keer dat hij naar de auto ging, om de crick op te halen, meteen een zak– lantaren bij zich gestoken en die kwam nu goed van pas. Op die standbeelden en bronzen leeuwen en ingelegde tafels en gebeeldhouwde stoelen en zo waren we al vrij gauw uitgekeken. We waren veel nieuwsgieriger wat er wel in die dichtgesoldeerde zinken kisten kon zitten. Dus we zochten de grootste ervan uit en begonnen met de crick en met de stang van de crick op de bovenkant te meppen, tot we er een gat in hadden. Door dat gat staken we de stang en met wrikken en slaan speelden we het klaar, de gesoldeerde rand steeds verder los te werken, eerst aan één kant; toen aan twee korte kanten, tot we onze vingers onder de plaat konden steken en haar opklappen als een deksel. De kist zat vol met rollen.”
„Huh-huh,” knikte Bob. „Daar weten we alles van. Die rollen waren opgerolde schilderijen, uit de lijst gesneden.”
De Amerikaan ledigde zijn tweede flesje coke en vóór Jan in kon grijpen had hij ook dat met een zwiepert door het open raampje het kanaal in geplompt. Nu kwamen er twéé protesterende kreten. Eén van Jan vanwege het statiegeld, en een van de oude visser, die luid begon te schreeuwen dat op die manier alle vissen aan het schrikken werden gebracht. „Ik heb jou een hele Mark gegeven,” zei Parsons tegen Jan. „Dat is genoeg voor nòg een paar lege flesjes. En die oude zeme– laar daarginds moet ook zijn mond houden.” — Hij stak zijn hoofd buiten het raam en liet luidkeels een paar woeste, Amerikaanse legerkreten horen, die zo bloeddorstig klonken, dat de visser haastig in zijn schulp kroop en binnensmonds mopperend weer naar zijn dobber ging zitten turen. Bob werd machtig ongeduldig
„Maar nou verder. Hoe ging het nou verder?”
„Nou, jongens — dat kun je op je vingers wel narekenen. Denk je nou eens in dat jullie een bunker vinden waar niemand anders iets van af weet. Stikvol met kunstvoorwerpen waarvan je op je kleine teen kunt nagaan dat ze millioenen en nog eens millioenen waard moeten zijn. Zou je dan niet op het voor-de-hand-liggend denkbeeld komen om je mond dicht te houden en te proberen, een centje extra te verdienen?”
Arie sperde zijn mond wijd open en begon te bulderen van de lach, zodat de grijze Ford op zijn veren stond te schommelen. „Een centje extra noemt hij dat! De millioenen lagen er voor het wegrissen, maar hij praat ove r een centje extra.” „Nou ja — bij wijze van spreken. Jerry en ik waren het er heel rap over eens dat we moesten beginnen met ten eerst onze kiezen stevig op elkaar te houden. Tegen niemand vertellen wat we hadden gevonden. In de tweede plaats maken, dat de ingang tot die betongang weer grondig werd verstopt. En daar begonnen we dus mee, zolang het nog licht genoeg was om te zien wat we deden. Samen met die aardverschuiving waren er natuurlijk ook heel wat struiken en jonge boompjes naar beneden gekomen en die sleepten we bij elkaar. Met een half uurtje werk hadden we de ingang tot de betongang zo stevig dichtgestopt met struiken, keien en aarde, dat je er met een hele compagnie overheen tegen de berghelling op kon klauteren, zonder er iets van te merken. We klommen weer in onze auto en reden terug naar dat cafeetje. We aten er wat en daarna gingen we overleggen wat we het beste konden doen. Het duurde niet lang, of we begonnen te snappen dat de hoofdmoeilijkheid zou zijn, iemand te vinden aan wie we die bullen konden verkopen! Het moest iemand zijn met een hoop geld, en iemand die een liefhebber was van Kunst en bovendien iemand die er geen bezwaar tegen had iets te kopen dat niet helemaal . . . hoe zal ik het zeggen . . .?” „Snor zat,” vulde Arie aan.
„Precies. En kijk eens — Jerry en ik zijn beroeps-soldaten. In dat vak zit je nou niet dik gesorteerd in schatrijke kunstverzamelaars. Links en rechts met die schilderijen gaan leuren was natuurlijk veel te link . . . Tot Jerry — de volgende dag pas, toen we alweer op ons vliegveld terug waren — op het idée kwam dat we later ook hebben uitgevoerd. „Dick,” zo zei Jerry tegen me: „Dick — weet je waar het wemelt van de kunsthandels? In Amsterdam. En de meeste Amerikanen die in Duitsland gelegerd zijn gaan meestal in Amsterdam met verlof. Zo gauw jij en ik tegelijkertijd verlof kunnen krijgen, gaan we samen per auto naar Amsterdam. Auto’s van Amerikaanse militairen worden aan de grens zogoed als nooit gecontroleerd. We nemen voor alle zekerheid alvast een stel van die schilderijen mee en dan gaan we dáár eens ons licht opsteken. Het is een eindje uit de buurt ook, en als we er last mee krijgen kunnen we koppig volhouden dat we die rolletjes schilderijen langs de weg hebben gevonden.”
„Goed verhaal,” knikte Arie, instemmend. „Zolang je dat volhoudt, kunnen ze je niets maken want er komt geen mens opdagen om aangifte te doen van diefstal. Dus ze móéten je op het laatst wel geloven.”
„Zover hadden wij het ook al uitgeknobbeld. Een weekje later hadden we het hele plan in grote lijnen al in kannen en kruiken. We gingen per auto weer dat bergland in en Jerry bleef op de uitkijk staan terwijl ik de struiken en aarde voor de betoningang weggroef. Ik dook naar binnen, haalde vijf rollen van middelgrote schilderstukken uit de open, zinken kist en bracht ze naar buiten. We maakten samen de ingang weer zorgvuldig dicht, gooiden de rollen achterin de auto en reden terug naar onze vliegbasis. De volgende dag huurden we een kleine garage in Wiesbaden. We reden de auto daar binnen, sloten de deur van binnen af en tornden de linnen kap los. We hadden een open auto zie, je. Een racewagen met een opvouwbare linnen kap.” „Weten we,” zei Bob. „Een tomaatrode Ferrari racewagen.” Parsons keek hem verrast aan:
„Hoe weet jij dat zo precies?”
„Omdat ik hem gezien heb bij Kresse thuis, natuurlijk.” „Och ja,” zei Parsons. „Allicht. Nou — dan weet je de rest van het verhaal misschien nog beter dan ik. Heel voorzichtig begonnen we tijdens ons eerstvolgende verlof in Amsterdam links en rechts, in kleine kroegjes en tweedehandszaakjes, te infor– meren of men niemand wist, die antieke schilderijen opkocht. We zeiden erbij, dat we een paar van die dingen hadden gevonden. En dat was niet stom van ons bekeken. Natuurlijk mag je een gevonden voorwerp niet houden, maar je moet het aangeven bij de politie. Een gevonden schilderij mag je dus ook niet verkopen maar ja . . . het klinkt toch altijd héél anders, dan wanneer je plompverloren vertelt dat het is gestolen.” „Hoho!” protesteerde Jan. „Jullie hadden het toch óók gevonden en niet gestolen.”
„Wij wel, ja. Maar we konden met onze neus dicht wel ruiken dat de Duitsers ze destijds gestolen hadden. Oorlogsbuit of niet — ze moesten aan hun oorspronkelijke eigenaars worden terug– gegeven, en . . .” Hij maakte een wegwuivend gebaar met zijn ene hand: „Hoe het nou ook zij — het eerste verlof kregen we geen houvast. Maar we waren niet van plan, met die schilde– rijen in de linnen kap van onze auto verstopt, weer eens een keer terug en dan later weer héén de grens over te gaan. Je weet toch maar nooit. Wij kochten dan ook een laken, wikkelden dat om die in elkaar gerolde lappen beschilderd linnen, naaiden het zaakje dicht en gaven het domweg in bewaring bij het depot bagage van het Centraal Station in Amsterdam.”
Wéér was het de dikke Arie Roos, die in gelach uitbarstte en zich vervolgens verslikte in een rest brood met leverworst. Terwijl hij voorovergebogen nog naar adem hapte, bracht hij uit:
„Dát is een mooie stunt! Je koopt een goedkoop laken, rolt er voor een paar honderdduizend gulden aan antieke meesterwerken in en geeft het hele zaakje domweg in bewaring op het Centraal Station. „Alstublieft . . . wilt u dit rolletje voor me bewaren?”
„Ja,” zei de Amerikaan. „Het leek ons de veiligste manier. In het bagagedepot van een station is nog nooit iets weggeraakt. En dat we het goed gezien hadden, bleek drie weken later, toen we opnieuw een weekeinde verlof hadden. Die rol kregen we zonder moeite weer mee . . . en we gingen er recht mee naar het adres van een vent in Amsterdam-Zuid. Dat adres hadden we gekregen van een man die een tweedehands winkeltje dreef in de Spuistraat.”
Bob vulde nu aan:
„En die man in Zuid heette: . . . Kresse.”
„Die jullie ook kennen. En toen was het gauw gebeurd. In het begin zaten we natuurlijk heel voorzichtig wat om elkaar heen te praten, maar al gauw kwamen we op tafel met de schilderijen zèlf en toen kwamen we ook gauw tot zaken. Kresse zei dat ze hem goed leken, maar hij wilde ze voor alle zekerheid eerst even laten taxeren door een expert. En dan zou HIJ ze voor ons verkopen. Dat heeft hij maandenlang gedaan, ook. We hebben er heel best mee verdiend.”
„Kunst!” spotte Jan. „Ze kosten jullie per slot van rekening geen cent. Dus alles was zuivere winst. Wat een handel! Om van te dromen.”
„Al dromende de gevangenis in,” mompelde Arie zachtjes. „Dan heb je voorlopig een paar jaar de tijd om uit te dromen.” Maar hardop:
„Wij weten dat die Kresse een paar schilderijen heeft verkocht aan Amerikanen. Die werden de Atlantische Oceaan over gesmokkeld aan boord van vrachtschepen. Maar hoe zat het nu in elkaar met dat vliegtuig dat jij vanmorgen in de prak hebt gevlogen?”
De Amerikaan trok zijn benen wat op en ging recht overeind zitten, zoals iemand doet die ten laatste het belangrijkste punt van zijn verhaal gaat naderen:
„Nou moet je goed luisteren, want we zullen dadelijk een manier moeten bedenken om die Kresse en Jerry op te gaan sporen. Zoals ik jullie verteld heb, hadden Jerry en ik een systeem bedacht om telkens een paar schilderijen veilig de Duits-Nederlandse grens over te smokkelen.”
„In de linnen kap van jullie Ferrari?”
„Precies. En dat systeem heeft maanden lang feilloos gewerkt. Geen douaneman heeft ooit maar iets verdachts kunnen merken. Wij gingen dus de grens over, stoven lijnrecht naar het huis van Kresse in Amsterdam, reden de Ferrari zijn garage binnen, maakten daar de kap los en haalden de schilderijen eruit. Kresse betaalde ons metéén, als wij weer een stel schilderijen hadden afgeleverd, en iedereen was tevreden.”
Jan vroeg nieuwsgierig:
„Hoeveel kregen jullie eigenlijk per schilderij?”
„Och — dat liep nogal uiteen. De eerste keer hadden we vijf stuks. Toen kregen we duizend gulden per stuk.”
Jan gaf weer een schreeuw, zo luid dat de visser op de kademuur argwanend begon om te kijken.
„Duizend gulden! Man — weet je dat die dingen tussen de vijftig- en honderdduizend gulden per stuk waard waren. Misschien wel meer . . . Je hebt je lelijk laten flessen door die Kresse.”
De Amerikaan haalde de schouders op:
„Ja — wat wou je nou? Voor ons was het zuivere winst. En waar moesten we anders met die dingen naar toe? Kresse wist er weg mee. Wij niet. Maar daar gáát het nou niet over. Alles marcheerde prachtig, tot twee dagen geleden. Kresse had al eens tegen ons gezegd, dat dergelijke akkefietjes steeds maanden lang goed gaan en dan, ineens, loopt er wat mis. Iemand ver– praat zich — of er gebeurt een auto-ongeluk en de politie zoekt toevallig de Ferrari na . . . of een van de matrozen op de schepen die die schilderijen naar Amerika smokkelen wordt gepakt . . . en dan heb je de poppen aan het dansen.”
Jan en Arie keken elkaar even aan. Zo was het ook precies gegaan. Een van de matrozen op een van de boten van de Rederij Roos was gaan kletsen . . . en zo was de bal aan het rollen gegaan.
„Maar. . . ,” begon Jan weer te vragen.
Parsons hief de hand op met de palm naar hem toe gekeerd:
„Laat me nu eve n uitvertellen — dàn kunnen jullie gaan vragen. Zoals ik al zei, was Kresse van plan om in één keer een grote klap te slaan; een fikse zending schilderijen met één keer over de grens brengen en zich dan een tijdje helemaal rustig houden. Intussen kon hij proberen de hele verzameling in één keer te verkopen, of iets dergelijks. Maar om een stuk of vijftig, zestig schilderijen inééns over de grens te brengen was een lastige onderneming. Hoe moesten we dat doen? De kleinste hadden we al het eerst vervoerd, want je snapt natuurlijk wel, dat je in de nogal smalle kap van een Ferrari race-wagen geen schilderij van twee bij anderhalve meter kunt gaan verstoppen. Want we schoven ze helemaal plat in de kap en dan werd die er weer netjes rondom dichtgemaakt. We zaten daar weken lang over te piekeren, tot Jerry op het idée kwam, om het met een vliegtuig te doen. Je snort er mee de grens over, en klaar is Kees.” „Nou — Kees is nog zo klaar niet. Want als je ergens in een ander land daalt, ben je verplicht, te wachten tot er douane of politie bij je is.”
Parsons begon slim te lachen:
„Dat is zo, ja. Als je netjes op een vliegveld daalt. Maar je kunt toch zeker motorpech krijgen, niet? Dan land je bijvoor– beeld midden in de hei. Als je maar zorgt dat er een auto op die afgesproken plaats klaarstaat om als de raphazen je vrachtje aan dure schilderijen over te nemen, en ermee weg te snorren. Laat dàn de politie maar komen . . . veel vinden ze niet.” Maar één ding was de drie vrienden toch nog niet duidelijk. Het was Bob, die daarover begon:
„Luister nou eens — je moet toch ergens in Duitsland opstijgen? Dat is misschien nog wèl zo moeilijk als hier in België landen. Een noodlanding kun je op touw zetten. Maar niemand heeft nog ooit gehoord van een noodopstijging.”
Parsons lachte weer slimmetjes; hij scheen erg in zijn sas met de manier waarop ze dat hadden uitgeknobbeld. Hij haalde de zoveelste Lucky Stricke te voorschijn. De sigaret was een beetje krom geworden in het bijna lege pakje. Hij trok haar recht tussen de vingers van beide handen, stak haar in de mond en vertelde:
„Dat is het geniale weer van die Jerry. Ik vergeef hem nooit dat hij me zo beduveld heeft en dat zal ik hem nog geducht inpeperen ook — maar een geniale vent wàs het! Hij kwam op het idée om een sportvliegtuigje te huren voor een paar dagen. Die dingen hebben holle vleugels van triplex. We zouden de opgeplakte linnen bekleding van die vleugels losweken, de schilderijen aan weerskanten in de vleugels schuiven en daarna het linnen er weer netjes opplakken. Dan de Duits-Belgische grens overvliegen en noodlanden op een vantevoren afgesproken stuk verlaten heidegrond. Zogauw het toestel aan de grond stond, en vóór er iemand met zijn nieuwsgierige neus op af kon komen, zouden we dan het linnen van de vleugels opensnijden, het triplex losbuigen en de pakken schilderij eruit trekken. Vliegensvlug het zaakje achterin de wachtende auto van Kresse . . . en die er vandoor!”
Bob liet een langgerekt gefluit horen.
„Ach . . . nu begrijp ik het.”
„Wat begrijp je?”
„Waarom je na de noodlanding weer gas gaf, dat vliegtuig tegen de bomen te pletter liet vliegen en zorgde dat het in brand vloog.”
Parsons gaf hem een ferme klets op de schouder van de pret. „Gaat je NOU eindelijk een licht op? Want dat ding stond daar te staan met losgesneden en kapotte vleugeleinden. Je hoefde heus geen slimme detective te zijn om te snappen dat daar wat in verstopt had gezeten. En dàt konden we niet hebben. Dus we waren het er over eens, dat ik zogenaamd moest proberen, weer op te stijgen, dan over de kop moest gaan of iets dergelijks en het dan zo spelen, dat het leek of de kist bij die manoeuvre in de fik was gevlogen.”
„Ik begrijp het,” zei Bob. „Ik begrijp het helemaal. Behalve een ding.”
„En wat is dat?”
„Waarom zat jij alléén in dat vliegtuig? Waar was Jerry?” Parsons begon ietwat verbijsterd het hoofd te krabben. „Gisteren werd ik opgebeld uit Amsterdam. Mijn maat Jerry had onverwacht twee dagen verlof losgebrand, maar ik had dat niet kunnen versieren. Dus hij was op zijn eentje naar Amsterdam gegaan, met wat schilderijen in de kap, zoals gewoonlijk. Ik bleef achter. In Wiesbaden, op onze vliegbasis. Onverwacht werd ik opgebeld — uit Amsterdam — door Jerry. Dat was op zichzelf al vreemd, want wij telefoneerden nooit met elkaar, omdat er bij die internationale verbindingen veel te veel telefonistes tussen zitten en je nooit weet of ze meeluisteren, ja of nee. Maar dit scheen heel dringend te zijn, en Jerry klonk ook heel gehaast. Hij zei dat het met de auto niet meer ging. Dat was te gevaarlijk geworden. Hij zei dat er het een en ander was uitgelekt, en dat we hem moesten smeren. Dat ik direct een sportvliegtuig moest gaan huren en desnoods de hele nacht in één ruk doorwerken om de schilderijen in de vleugels te ver– bergen. Dan de volgende morgen gewoon starten en zonder mankeren zorgen dat ik een noodlanding maakte vlak binnen de Belgische grens, in de buurt van Luik. Enfin — daar hebben jullie me vanmorgen zien neerkomen. Hij zei er nog bij, mijn paspoort mee te nemen, omdat er grote kans was, dat we helemaal niet meer naar Duitsland terug zouden gaan.”
Jan zette grote ogen op:
„Dus jullie wilden gewoon uit het leger deserteren!?”
Parsons schokschouderde:
„Ja, waarom niet? Met een stuk of vijftig van de allergrootste schilderijen konden we de man zoveel verdienen dat we er wel ergens, in Afrika of zo, een rancho of een zaak mee konden starten. Jerry voelde er alles voor. Die was het met Kresse eens dat het op de lange duur tóch spaak zou lopen als we er jaar-in jaar-uit mee bezig bleven.”
„Goed. Dat is allemaal nu zo klaar als een klont. Jij werkte vannacht door. Jij verstopte een stuk of vijftig schilderijen in de beide triplex vleugels van dat sportvliegtuig.”
„Om precies te zijn waren het er drie-en-zestig.”
Ditmaal was het Jan die een langgerekt gefluit liet horen. „Drie en zestig! En dan grote schilderijen. Maar . . . wat wéégt dat niet bij elkaar? Kwam je nog van de grond af?”
Die opmerking scheen Parsons (die per slot van rekening piloot van beroep was) uit het hart gegrepen. Zijn hand kwam met een klets op de schouder van Jan terecht:
„Jongen — voor míj snap je er wat van! Ik neem het je nou ook niet meer kwalijk dat je telkens het naadje van de kous wilt weten. Ik had er ook geen idée van dat een schilderij van twee bij anderhalve meter zo deksels zwaar is. Tenminste . . . als je òver de zestig van die dikke, ingedroogde plakken verf moet meetorsen. Ik was deksels blij dat ik Jerry niet mee omhoog hoefde te nemen — dat kan ik je wel vertellen. De boven-spandraden van de vleugels stonden als vioolsnaren zo strak toen ik over de startbaan rolde. En toen ik hier landde, had ik maar één angst . . . dat door de bons van de landing een van die overbelaste vleugels af zou knappen. Maar dat liep wonderbest af” . . . Zijn stem werd een tikje peinzend. „En toen ik vanmorgen de cockpit uit klom, kwam de groene Chrysler van Kresse al aanrazen. Jerry zat naast hem, met een mes en een paar beitels in de hand. Binnen één minuut hadden ze de vleugels los, lagen de schilderlappen achter in de Chrysler en waren ze weer verdwenen ook.”
Nu ging de dikke, sproetige Arie eindelijk overeind zitten. Want NU waren ze gekomen aan het punt in het gesprek waar het, volgens hem, precies om draaide.
,Als ik het nu wél begrijp,” begon de dikkerd lijzig. „Moest jij bij dat vliegtuig blijven, om het door een zogenaamd ongeluk in de fik te laten vliegen?”
Parsons keek nieuwsgierig naar deze dikke, belachelijk uitziende jongen, die tot op dat moment weinig anders gedaan had dan af en toe lachen en constant eten. Maar de blauwe ogen in het door rood haar bekroonde spekgelaat stonden nu heel helder. „Dat klopt. En wat zou dat?”
„Dus Kresse en je maat Jerry . . .”
„Mijn ex-maat Jerry . . .”
„Goed. Kresse en je ex-maat Jerry reden met de buit weg in de Chrysler. Maar hoe hebben jullie dan een ontmoetingsplaats afgesproken?”
De vuist van de Amerikaanse piloot kwam met een doffe plof terecht op de met plastic beklede rugzitting van zijn bank. „En dáár gaat het nou juist om. Ik KAN me gewoonweg niet indenken, dat mijn vriend Jerry me voor de gek heeft gehouden. Zij vertelden me, haastig en terwijl we de pakken schilderijen van de bergplaats in de vleugels oversjouwden naar de Chrysler, dat Kresse een groot motorjacht had liggen in het Kanaal tussen Brussel en Antwerpen. Nou vraag ik jullie”: (hij zwaaide met zijn andere arm in de richting van het water waardoor kort tevoren zo statig die sleepboot was komen stomen) „ik vraag jullie: is dit het Kanaal tussen Brussel en Antwerpen, ja of nee?” „Zonder enige twijfel.”
„Best. Prima. En aan dat kanaal lag een klein dorpje, genaamd Humbeek. Nou . . .” (weer een zwaai van de arm; ditmaal in de richting van de lage, half verveloze huizen) „is dit het dorpje Humbeek, ja of nee?”
Daar was evenmin twijfel aan, en de drie jongens gaven daar duidelijk uiting aan.
„Nou dan. In Humbeek, aan de kade, moest een post zijn van de Belgische politie en vlak daarbij een smederij met een benzinepomp. En kijk nou zelf eens. Wat zie je daar?”
Vier paar ogen keken de kade over. Zij zagen een post van de gendarmerie, waarvoor op dat ogenblik een gendarme zich geeuwend stond uit te rekken. Vlak daarnaast was de smederij waarvoor de jonge kerel in de gele overall nu bezig was, met een hamer en een koudbeitel iets in puin te slaan. Er stond óók een benzinepomp.
„Is dit het punt dat Kresse bedoelde, ja of nee?”
Niemand bestreed dat. Het was uitgesloten dat er ergens anders in België een plaats te vinden was, die zo precies aan die aanwijzingen voldeed. De Amerikaan maakte uit hun zwijgen op, dat ze het met hem eens waren, en ging voldaan verder: „En nu komt het. In het kanaal — vlak tegenover de gendarmerie, zou een jacht liggen. Een motorjacht dat me precies werd beschreven. Ik zag het voor mijn ogen liggen terwijl Kresse het aanduidde. Het zou een groot, wit jacht zijn met een groengelakte schoorsteen en twee masten. De naam was „SHEHERA ZADE”. Het moest twee sloepen hebben die aan bak- en stuurboord in de davits hingen, en de railing van het schip was van koper . . .”
„Het is nog wáár ook,” mompelde Jan. „Je ziet het gewoon voor je ogen . . .”
„Juist!” zei de Amerikaan, en gaf een nieuwe klap met de vuist op de rugleuning. „Maar zien jùllie een schip?”
Zij zagen geen schip. Zij zagen alleen wat masten van Rijnaken, en de oude visser, die op dat moment een hengel ophaalde, met een haakje waarvan het aas keurig was afgeknabbeld. „En kunnen jullie je indenken, dat iemand als Kresse zó precies een schip beschrijft, als dat schip helemaal niet bestaat?” Bob zei rustig:
„Misschien bestaat dat schip. wèl, maar ligt het ergens anders.” Parsons keek hem, van opzij, aan met een tikje een verwilderde blik in de ogen:
„Je bedoelt . . . dat hij me met opzet een verkeerde ligplaats heeft opgegeven?” (Hij scheen nog steeds niet helemaal te kun– nen of te willen geloven, dat hij opzettelijk voor het lapje was gehouden.)
„Dat bedoel ik, ja. Misschien heeft Kresse wel een motorjacht maar het kan wel in de haven van Antwerpen liggen. Of in de jachthaven van Zeebrugge. Of Knocke.”
„Maar . . . dat moeten we toch na kunnen gaan! Er is toch een boek, of zoiets, waar alle bekende jachten in staan!!” Arie zei rustig:
„Wie garandeert ons, dat hij de juiste náám heeft opgegeven? Als Kresse ze allemaal op een rijtje heeft staan — en ik geloof heus wel dat Kresse een gladde paling is — dan heeft hij — als dat jacht bestaat, niet alleen een verkeerde ligplaats opgegeven, maar ook een verkeerde naam. Dan heet het in werkelijkheid „Filomeentje”, of „Albatros” of iets dergelijks.”
Parsons begon hoe langer hoe verwilderder te kijken. Hij scheen een van het soort mensen te zijn die alleen maar in een rechte lijn kunnen denken, inplaats van in drie verschillende, of in kronkelende lijnen. Maar Arie Roos draaide daar zijn hand niet voor om. Die vond rechte denklijnen zelfs stomvervelend. Die voelde zich pas kiplekker als hij kon gaan denken in spiralen en zigzags. Parsons barstte los:
„Maar wat dóén we nou? Ik néém het niet dat ze me hier voor gek op een lege kade laten staan! En ik wil mijn aandeel in de winst hebben.”
Arie draaide het portierraampje naast zich naar beneden en zat uit te kijken over de kale keien van de kade. De lucht was egaal grijs bewolkt en het zag er naar uit of het elk ogenblik kon gaan regenen.
„In het wilde weg door heel België op zoek gaan naar een jacht waarvan we niet eens weten hoe het heet, of waar het ligt en of het überhaupt wel bestaat, is natuurlijk loeiende kolder. Ik. . .” Parsons viel hem in de rede:
„Het kan er bij míj niet in, dat dat jacht niet zou bestaan. Ik kan me niet indenken dat iemand een schip zo precies, compleet met kleuren en reddingboten en koperen railings en groene schoorsteen kan beschrijven als het helemaal niet bestáát.” „Misschien,” opperde Bob droogjes, „heeft hij een beschrijving gegeven van een jacht van Onassis dat hij eens op een kleurenfilm heeft gezien.”
Arie zei kalm:
„Het kan heel best — als hij een geniale leugenaar is. Er zijn mensen die zo goed liegen dat ze hun eigen leugens geloven. En voor dat soort mensen is het een heel koud kunstje, om zo’n jacht in kleurendruk te fantaseren en het precies te beschrijven. Volgens mij is die Kresse zo’n soort van geniale leugenaar.” „Maar . . . als dat schip dan werkelijk helemaal niet zou bestaan, hoe krijgen we dan ooit die Kresse of Jerry te pakken?”
Arie glimlachte, drukte de kruk van het portier naar beneden en begon Bob, die voor hem zat, met zitting en al naar voren te duwen.
„Ik heb een idée,” kondigde hij aan. „Ik geef geen honderd procent schriftelijke garantie dat het een idée is dat perfect zal werken . . . maar het lijkt me een goed idée. Ik ga even op onderzoek uit.”
Jan zei snel, terwijl Bob zich plat maakte tussen zitting en stuurwiel: ,,Kun je geen hulp gebruiken?”
Arie begon zijn machtig lichaam door de smalle ruimte naar buiten te werken en zei over zijn schouder:
„Och ja — kom maar mee. Dan kun je leren hoe je dergelijke klusjes aan moet pakken.”
Jan was zó begerig om te weten te komen wat zijn dikke vriend in het hoofd had, dat hij niet eens verontwaardigd protesteerde, maar haastig naar buiten scharrelde en Arie begon te volgen. De dikkerd wandelde, met grote waardigheid en de duimen in zijn leren broeksriem gehaakt, recht op de smederij af, waar nu de jonge kerel in de gele overall bezig was, met een Engelse sleutel wat moeren vast te draaien.
De beide Amerikanen bleven in de auto achter.

SLIMME STUNTS VAN LOGGE ROOS

Terwijl dikke Arie over de hobbelige kade-keien voortschreed, zijn buik voor zich uit als die van een volgegeten Chinese Mandarijn uit de tijden, dat Mao Tse Toeng nog niet begonnen was alle mandarijnen aan een vermageringskuur te onderwerpen, stapte Jan Prins naast hem voort; in dezelfde pas, maar af en toe opzij naar zijn vette vriend blikkend min of meer zoals een hond die belangstellend afwacht wat zijn baas van plan is, te gaan doen. Na de achttiende pas kon hij zich echter niet meer inhouden.
„Wat ben je nou van plan, dikke?”
„Jantje — het is heel eenvoudig. Die Kresse is volgens mij volkomen in staat, een complete Statendam met volledige be manning uit zijn doortrapte duim te zuigen. Maar er is iets anders, dat hij onmogelijk uit die duim kan hebben gezogen. Heb je dat nog niet gezien?”
Jan had dat niet gezien. Dat verbaasde hem niet. Hij was er (hoewel hij er zich jarenlang boos over had gemaakt) nu langzamerhand wel aan gewend dat het naast hem schrijdende, uit spek en sproeten opgebouwde monster sneller kon denken dan hij en Bob tezamen. Hij zuchtte diep.
„Zeg het me nou maar en pest me niet met van die slimme hoogstandjes.”
„Okee, jongetje Prins. Onze vriend Kresse beschreef precies hoe het dorpje Humbeek eruit ziet. Compleet met gendarmerie en de smederij waar we nu op af lopen. Doet je dat een pit opgaan?. . .”
Zij liepen inderdaad op de smederij af. Ze waren er zelfs nog maar twaalf passen vandaan. Zes van die passen waren genoeg om Jan te doen be seffen wat een sufferd hij was geweest. „Je bedoelt . . . die Kresse moet hier bekènd zijn? Hij is hier gewéést?”
„Ja, natuurlijk. Hoe kan hij het anders zo precies beschrijven? Heus niet van een keertje met een auto er door rijden. Hij is hier vaker geweest. Let maar op . . .” Precies samen met zijn laatste woorden bereikte Arie de jongeman in de gele overall, die op zijn hurken een ijzeren balk met gaten zat vast te schroe ven aan een zware ploeg.
„Goeie middag,” wenste Arie. „Als u het niet al te druk heeft, mogen we dan iets vragen?”
De jongeman kwam uit zijn gehurkte houding overeind, keerde zich naar hen toe, veegde met de rug van een hand wat zweet van zijn voorhoofd en keek hen nieuwsgierig om beurten aan. Hij had dik witblond haar, zoals vele Vlamingen, en groene ogen. Hij ging zitten op de lengtebalk van de ploeg, haalde een pakje Belgische sigaretten te voorschijn en zei:
„Ge vraagt maar een eind weg, zunne.”
Hij legde de Engelse sleutel naast zich op de ploeg. Jan Prins, die van jongs af aan goed was geweest in rekenen, natuurkunde en allerlei soorten machinerieën, stak er mechanisch een hand naar uit en draaide aan het verstelwieltje.
„Wij zijn op zoek,” vertelde Arie (voor de variatie eens een keer geheel volgens de waarheid) „naar een Hollander, die Kresse heet. Hij ziet er nogal ongewoon uit. Alles aan de vent is vierkant. Zijn hoofd is vierkant — hij draagt een donkere gerande bril met blazen die bijna helemaal vierkant zijn geslepen. De neuzen van zijn schoenen zijn vierkant; de . . .” De jongeman in de gele overall, die bezig was het pakje sigaretten in een zak te bergen, keek plotseling op:
„Rijdt hij in een groene Chrysler? Met een Hollands nummerbord?”
Jan Prins liet zowat de Engelse sleutel uit zijn vingers vallen. Maar dikke Arie bleef volkomen kalm.
„Dat is hem. Kent u hem?”
„Een maand of twee geleden heb ik es zijn motor voor hem nagekeken. Nou ge ’et zegt, geloof ik wel dattie Kresse heet.” „Heeft hij hier kennissen in de buurt of zoiets?”
De jongeman ging half overeind staan, zodat zijn achterwerk los kwam van de ploeg en begon op zijn gemak dat achterwerk te krabben. Dat scheen zijn hersens te stimuleren, want ineens klaarde zijn gezicht op. Hij liet zich toen weer zakken: „Een kilometer of drie, vier langs het kanaal — de kant van den Anvers uit, staat een landhuuske. Met klimop begroeid. D’r is een garage bij met ijzeren golfplaten erop. Dat is van hem of hij heeft het gehuurd want as-ie hier in de buurt is, woont-ie daar. Ik heb die groene Chrysler daar wel eens in de garage zien staan.”
„Dagge bedankt zijt, da witte,” zei Arie, keerde zich op zijn hakken om en wandelde terug naar de wachtende Ford. Jan legde verbouwereerd de Engelse sleutel weer op de ploeg en haalde zijn dikke vriend met enkele snelle stappe n in. Hij was er volkomen van ondersteboven.
„Zo iets heb ik nog nooit beleefd. Met één klap raak. Midden in de roos!”
„Pah!” zei Arie. „Als iemand die Roos heet nog niet in de roos kan schieten, weet ik het niet meer. Altijd hersens gebruiken, jongetje Prins.”
„Gaan wij nou naar dat beklimopte landhuisje toe?” „Nee,” zei Arie spottend. „Wij gaan vanmiddag fijn prentbriefkaarten naar huis schrijven. Is het nou goed?”
Jan Prins dacht enkele tellen lang na, en besloot toen, om niet te gaan bekvechten. Want hij wou nog wat zeggen:
„Toch niet slim van die Kresse, om een plaats te noemen, waar ze hem kennen.”
„Helemaal niet,” zei Arie. „In de eerste plaats is er geen mens ter wereld die alles aan en van een leugenverhaal uit zijn duim zuigt. Er zit altijd ergens een percentage in of aan of bij, dat waar is. En bovendien kon Kresse niet verwachten, te maken te krijgen met iemand met een bovenmenselijke sluwheid zoals die van mij. Dáár heeft hij zich in misrekend.”
Van zoveel even bovenmenselijke verwaandheid was Jantje Prins volkomen sprakeloos. Bovendien wist hij, zelfs na al die jaren en al die avonturen, nog steeds niet zeker, of zijn logge vriend Roos nu werkelijk verwaand was, of maar zo deed om zijn vrienden op de kast te jagen. En toen bereikten ze de Ford. „Rijje maar!” zei Jan. „We hebben beter beet dan die visser daar.”
* * *

Het bleek alras, dat er vanaf Humbeek maar aan één zijde een weg liep langs het Brussel-Antwerps kanaal. En die weg lag aan de overzijde. Helaas was er nòch naar de Antwerpse, nòch naar de Brusselse richting een brug te bekennen. Bij navraag bleek alras, dat de dichtstbijzijnde brug vier kilometer verderop lag . . . maar de verkeerde kant uit. Zij reden derhalve die vier kilometer terug aan dezelfde zijde van het water . . . rolden de brug over . . . en waren toen acht kilometer verwijderd van het doel van hun tocht. De lucht was intussen alsmaar lager komen hangen en de grijze, vettige wolkengevaarten schenen nu zo dicht boven het dak van de Ford te drijven, dat ze bijna met de hand konden worden gepakt. Bovendien werd het nu snel donker . . . geen wonder overigens, want het was kwart over zes in de avond. Bobbie Evers, die aan het stuur zat, knipte de lichten aan en de Ford begon weer vaart te zetten . . . ove r een smalle en slecht onderhouden weg met aan de ene zijde het kanaal en de andere kant volkomen vlak weiland met hier en daar een boom. „Ik dacht dat België een dichtbevolkt land was,” bromde de piloot, na een paar minuten van rijden door dit vrij troosteloze landschap. „Even dicht zowat als Holland.”

„Klopt,” zei Jan Prins kort. „Maar de mensen hokken nu eenmaal altijd bij elkaar. Als je in het Westen van Holland woont, heb je het gevoel dat je midden in een kermis logeert. Maar in Friesland, Drente of de Oost-Veluwe heb je nog stukken waar je op je gemak kunt verdwalen.”
„Hoewel dat ook niet lang meer zal duren,” verklaarde Arie, met merkbare pret. „Wij zullen het nog wel meemaken dat ze op de Veluwe knipperbollen moeten zetten voor kampeerders die water gaan halen.”
Jan barstte in schamper lachen uit
„Kampéérders! Over twintig jaar kun je daar alleen nog maar kamperen tussen de verroeste rails van het voormalige spoorwegstation Beekbergen. De rest is netjes in mootjes gedeeld en voorzien van tuinhekjes. Holland wordt vol, jongen. Zó vol, dat mensen met extra dikke buiken, zoals jij, een vergunning moeten aanvragen voor extra Lebensraum.”
„En waar moeten ze dan met al hun auto's naar toe?” „Komt een regeling voor. Op maandag mogen er alleen maar Volkswagens rijden en op dinsdag alleen producten van General Motors en op woensdag DAF-jes en Jaguars en . . .” Hij hokte, want de Ford, die nu tegen de tachtig reed, raakte een extradiepe kuil en veerde eruit op met een zwiepert, die de twee achterinzittenden met hun schedeldak tegen de kap deed benzen. „Heizeg! Kalm aan! Wou je ons een gebroken nek bezorgen?” Bob liet het gaspedaal wat opkomen en mopperde binnensmonds over de kwaliteit van het wegdek.
„Wat doen we nou als we dadelijk dat huis met klimop in de gaten krijgen?”
Arie zei:
„Er heel kalmpjes voorbijrijden — Kijken of er licht brandt. Als er iemand thuis is, zóver er voorbijrijden dat ze de auto niet kunnen horen stoppen. Bob en Dick blijven in de auto zitten wachten. Jan en ik wandelen terug en gaan verkennen.” „Okido.”
Dick, de piloot, keek in de duisternis van de auto de drie jongens om beurten aan. Dan merkte hij op:
„Zijn jullie eigenlijk niet wat jong voor dit soort van ruige avonturen?”
Jan haalde de schouders op:
„Och — jong geleerd — oud gedaan. Het is maar wat je gewend bent.”
Bob viel hen in de rede:
„Zeg! Daar vooruit brandt licht opzij van de weg. Staat daar niet een huis?”
„Wat?” Jan tuurde door de voorruit. „Dat licht is aan de kant van het kanaal, uilekop. Hoe kan dat nou?”
„Misschien is het een huis aan de overkant van het kanaal.” Arie lachte: „Of een woonboot.”
Het bleek al gauw geen woonboot, maar een serie van drie Rijnaken, met lichten brandend boven in hun masten en helder verlichte kajuiten op de hoge achterschepen. Daarna kwam weer een eind traject waarop de koplampen van de Ford alleen maar af en toe een pluk bomen beschenen en een keer een gammele vrachtauto die blijkbaar hopeloos in de prak zat en schuin op de grasberm van de dijk stond geparkeerd, zonder lichten en met gescheurde en roestige spatborden. De vier banden waren er af gesloopt en het ding rustte op zijn roestige velgen.
„Hier woont ook zowat geen kip of kraai, zeg.”
„Nou — als ik een kip of een kraai was, ging ik hier óók niet wonen. Op de Afsluitdijk is het nog gezelliger.
„Dáár zie ik weer licht opduiken.”
„Ja. En nou is het aan de goede kant.”
De dijk die het kanaal aan deze zijde binnen de perken hield, lag een meter of vier hoger dan het vlakke weiland erachter. „Rijd es wat langzamer, Bob. We zijn Humbeek nu zowat een dikke kilometer of drie voorbij.”
Bob minderde gas tot de Ford voortrolde met een gangetje van veertig kilometer.
„Ja, jongens! Het is een huis.”
„De lichten zitten zo vreemd hoog. Het kan toch niet òp de dijk staan?”
„Die is veel te smal.”
„Misschien hebben ze een stuk weiland erachter opgehoogd.” Dat bleek al heel gauw inderdaad de oplossing. In het felle autolicht doemde een witgekalkt, laag huisje op, bijna geheel begroeid met frisgroen geregende klimop waarvan de blaadjes glinsterden, nu de lichtbundels erop vielen. Het huis had een dak van zachtrode pannen en ernaast — aan de kant waar zij vandaan kwamen — stond een foeilelijk gevaarte van een garage, in elkaar gezet uit golfijzeren platen, vastgeschroefd met ijzeren bouten waarvan de koppen lange roeststrepen hadden gedropen op het gegalvaniseerde ijzer. Het huis en de garage stonden op een stuk terrein dat was opgehoogd tot het peil van de dijk zelf, en achter de ramen van het huis brandden lichten. „Daar zijn mensen thuis.”
„Hopen dat het mensen zijn waar we wat aan hebben. Die Kresse kan hier wel kennissen hebben wonen waar hij af en toe logeert.”
„Hm. Lijkt me klein voor vaste bewoners plus nog een logé als Kresse. Er zit niet eens een verdieping op dat huis. Alles is gelijkvloers.”
„Alles is dijkvloers, bedoel je.”
„HEI! Daar staat de Ferrari! In de garage!”
„Zowaar. Nou — dan weten we zeker dat we beet hebben.” Zij hadden de Ferrari pas ontdekt op het ogenblik dat zij het huis al begonnen te passeren. De golfijzeren garage had twee deuren — eveneens van golfplaat, maar een van de scharnieren was blijkbaar doorgeroest, zodat de deur met het ondereinde scheef op de grond hing en heel moeilijk of helemaal niet meer open en dicht kon. Die deur was open blijven staan en door dat gat schemerde de ongewone tomaatrode kleur van de lage Italiaanse racewagen die zij het laatst hadden gezien in de garage van Kresse, in Amsterdam.
„Je weet toch zeker dat het die is?”
„Geen twijfel aan. De wagen van Jerry heeft twee reservewielen met draadspaken achterop. Die kon ik nog nèt zien terwijl we voorbijreden.”
Zij hadden in de haast Hollands gesproken, en Parsons had dat natuurlijk niet precies kunnen volgen, maar toen hij het woord: „Ferrari” hoorde, werd hij opgewonden. Zij vertelden hem dat zij bij het huis, dat nu al een meter of honderd achter hen lag, Jerry’s racewagen hadden zien staan en meteen kregen zij de grootste moeite, om Parsons ervan te weerhouden, de handrem aan te trekken en uit de Ford te springen. Jan en Arie pakten hem bij nek en arm vast, terwijl Bob de slingerende Ford met moeite op de dijk hield.
„Heidaar! Kalmaan wat, zeg. Wou je ons het kanaal in hebben?”
Maar de Amerikaan was nauwelijks voor rede vatbaar. „Let me go!” — Hij schreeuwde, worstelde en verklaarde hijgend dat hij naar dat huis toe wilde om zijn maat Jerry een fiks pak op zijn verraderlijke falie te geven. Dat gesjor, geworstel en geruk verliep natuurlijk niet, zonder dat Bob’s ene arm nu en dan ook een opstopper meekreeg, en elke keer als dat gebeurde, nam de Ford een zwiepert in de richting van het donker blinkende kanaalwater of naar de steile dijkhelling aan de andere kant. Maar stoppen kon en wilde Bob niet — om twee redenen.
Ten eerste wilden zij niet dat de bewoners van het huis zouden horen dat een auto ergens verderop tot stilstand was gekomen (want wie stopt er nu op een volkomen verlaten stuk dijk?) en ten tweede zou het dan voor Parsons veel te makkelijk zijn om het portier open te duwen en naar buiten te springen. „HOU JE KALM!” brulde Bob, die zijn geduld begon te verliezen, tegen zijn naast hem worstelende landgenoot. „Wat wou je nou in dat huis gaan doen, man!”
Arie had nu één arm om de nek van de Amerikaan geslagen, in een soort van geïmproviseerde Nelson. Als je een blok spekballast als de heer Roos op die manier aan je had hangen, was er minstens de energie van een Atlasraket nodig om het zaakje van z’n plaats te krijgen.
„Jerry!” hijgde de Amerikaan. „That stinker . . .”
„We krijgen jouw Jerry heus wel te pakken!” suste Jan, die met beide handen een vuist van Parsons achterover getrokken hield; over Arie heen. „Als een dolle stier daar naar binnen stuiven heeft helemaal geen zin.”
Maar Parsons begon pas tot bedaren te komen nadat Arie zijn hersens was gaan gebruiken:
„Luister nou!” redeneerde hij in het woedende Amerikaanse oor. „Je hebt alle kans dat ze jou helemáál niet hebben willen beduvelen!”
Die opmerking had een spectaculair succes. Het geworstel hield op en de Ford begon een wat veiliger koers te volgen. „Hee . . . wat? Wat bedoel je?”
„Nou — ze hebben jou naar Humbeek laten komen en ze zitten zelf vlakbij Humbeek.”
Parsons was nu kalm. Arie liet hem los, en gaf Jan een wenk om hetzelfde te doen. Parsons ging achterstevoren op zijn bank zitten en keek hen opgewonden aan:
„Wat bedoel je nou?”
Arie was weer eens op stoot. Hij begon vrolijk te lachen: „Heel eenvoudig, beste kerel. Als ze jou hadden willen be duvelen, zaten ze toch zelf niet vlakbij Humbeek? Dan hadden ze wel gezorgd dat ze zo ver mogelijk uit de buurt bleven of jij was een heel andere kant uitgestuurd.”
Parsons dacht vier tellen lang na.
„Dat is natuurlijk zo,” erkende hij dan. Hij werd met de tel vrolijker. „Dan heb ik me tòch niet in mijn vriend Jerry vergist. Het enige wat ik dan niet begrijp, is . . .”
„Het verhaal over dat jacht?” opperde Arie.
Bob boog zich plotseling voorover naar de voorruit.
„Nu begint ’t ineens te regenen!”
De ruitenwissers startten hun gezwiep. De neerstortende regen roffelde op de motorkap en het dak van de wagen.
„Ja, dat schip,” mompelde Parsons. „Die SHEHERAZADE . . .” In een flits zag Arie een prachtige mogelijkheid. Hij was er zelf keihard van overtuigd, dat Kresse en Jerry deze Dick Parsons wèl bij het been hadden willen nemen. Maar het was nu van groot belang om dit opgewonden standje een beetje kalm te houden. Van de andere kant moest hij nu óók weer niet dikke vriendjes met Jerry gaan worden en juichend dat huis met klimop binnenhollen. Jan Prins (die anders niet zo snel dacht) was vandaag voor de verandering weer eens helder van geest. „Luister nou eens, dolle Amerikaan,” zei hij tegen Parsons. „Misschien is die vriend van jou wèl eerlijk, maar Kresse niet.” Parsons, die de deurkruk al weer had willen pakken, keerde zich opnieuw met een ruk om.
„Wat een zenuwevent!” zei Arie korzelig.
„Wat bedoel jíj nou weer?” vroeg de zenuwenvent.
Jan begon nu ook zijn geduld te verliezen:
„Blijf nou eens met je begerige klavieren van die portierkruk af. Je moet dénken voor je wat gaat ondernemen. Wat wou je nou gaan doen? Als een dolle naar dat huis toe rennen? Eerst omdat je je vriend een pak op zijn body wilt gaan geven. Nu om hem om de hals te vallen omdat hij bij nader inzien tòch braaf in Humbeek zit. Maar denk je nou eens in dat alleen Kresse de boel besjoemeld heeft.”
„Kresse?” (Deze Parsons was beslist niet wat je noemt: een van ’s werelds knappe koppen). „Maar die ZEI toch dat we naar Humbeek gingen . . .”
„Luister, Amerikaans watermeloenenhoofd!” barstte Arie los. „Ik zal het je uitleggen in woorden van hoogstens twee lettergrepen. Denk je dit in: Kresse wilde jou voor de gek houden. Kresse wou van je af. Kun je dat volgen?”
„Ja. Hoewel ik het een gemene streek vind.”
„Fijn. We schieten op. Kresse haalt een slome streek uit en vertelt jou over een schip dat niet bestaat. Jouw vriend Jerry wist daar niets van. Die geloofde óók dat dat motorjacht be stond. Dat KAN toch zo zijn gegaan?”
„Jajaja. Dat kan. Maar . . .”
„Probeer jij nou niet te denken. Laat ons denken. Kresse móést dan wel zeggen dat hij naar Humbeek ging, om jouw vriend Jerry mee te krijgen. Als hij ergens anders heen was gereden, had die wel onderweg herrie gemaakt. Gesnapt?”
Het begon zowaar tot Parsons door te dringen. En meteen begon hij weer een nummertje vuisten te ballen.
„Dus die schurk heeft ons allebei te pakken genomen! Jerry èn mij. Allebei!”
„Precies!” zei Arie (die bovendien tot zijn schrik ontdekte dat het heel best eens waar zou kunnen zijn wat zij daar hadden zitten verzinnen.) „Jouw beste vriend Jerry ontdekte pas, toen hij in Humbeek aankwam, dat er helemaal geen motorjacht genaamd SHEHERAZADE hier lag. Maar daar zal Kresse dan wel weer een smoes op hebben verzonnen.”
Wéér schoot Parsons naar het portier:
„Ik ga die Kresse in zijn nekvel pakken, en . . .”
Jan en Arie schoten weer overeind en de worsteling begon opnieuw. Bob zat voorover gebogen en met de handen hoog aan het stuur door de regen te turen.
„Zeg — die vent gaat me knap de keel uithangen!”
Arie, weer met de hals van Parsons in een enkele Nelson, hijgde
„Stop hier maar. We zijn ver genoeg van dat huis af.” Bob zette de Ford stil met een zucht van verlichting, trok de handrem aan en barstte los in een stortvloed van onvervalst Amerikaans. Hij was behoorlijk nijdig, wat anders heus niet makkelijk gebeurde, en hij schold zijn landgenoot uit op een manier die bijna klassiek was. Het hielp. Zodra de vent door een landgenoot van hem werd uitgekafferd, at hij zowat uit de hand.
„Sure, sure,” stotterde hij. „Allright. Allright.”
„Jij blijft hier!” zei Bob. „Jij blijft bij mij in de auto zitten. Jan en Arie lopen terug en gaan kijken wie er in dat huis zijn en wat er gebeurt. Pas als zíj het terrein verkend hebben, kunnen WIJ uitmaken wat we gaan doen en hoe en wanneer. Is dat goed begrepen?”
„Sure, sure,” zei Parsons. „Take it easy.”
Bob keerde zich om, schoof een arm voor zijn landgenoot langs en gooide het voorportier open.
„Verkenningspatrouille op pad.”
Jan keek bedenkelijk naar de stralen regen die buiten het nu open hangende portier neerstroelden, een zacht muzikaal geluid makend bij het raken van het donkere kanaalwater. „Fijn weer om in rond te dalven.”
„Ga nou, of deze dolle vent hier krijgt het opnieuw op zijn zenuwen.”
Jan Prins wrong zich door de nauwe opening naar buiten en maakte daar de kraag van zijn windjak tot hoog aan de kin dicht. Het ding was van waterdicht nylon, en kon tegen een stootje. Maar Arie kwam nog niet naar buiten. Jan boog zich ongeduldig voorover:
„Hei, dikke! Waar blijf je nou?”
Het spekwonder was achter in de Ford aan het rommelen. „Wat dóé je toch?”
De Ford schudde en begon scheef te hangen op zijn veren. De donkere massa van de heer Roos bewoog zich naar de uitgang. Parsons werd bijna platgedrukt tegen het dashboard toen Arie zich achter hem langs wrong.
„Wat heb je daar in de hand?”
„Brood,” zei Arie verontwaardigd. „Mag ik misschien een sneedje brood meenemen als ik in dit soort noodweer op pad moet?”
Jan rekte zijn nek wat uit en staarde ongelovig door de regen. „Een sneedje brood noem je dat? Man — dat is een homp waar een olifant de vierdaagse op kan lopen!”
„Poeh,” spotte Arie, het portier dichtsmakkend en langs de dijkrand koers zettend, de natte duisternis in. „Olifanten hebben geen Vierdaagse. Kan niet.”
Jan banjerde achter hem aan; het hoofd diep naar beneden getrokken.
„Waarom hebben olifanten geen Vierdaagse?”
„Omdat ze niet verder kunnen tellen dan drie,” zei Arie, met een mond vol Belgisch brood en leverworst. En wat moet je dáár nou op zeggen als je Jan Prins bent?

* * *
Ze moesten zeker tweehonderd meter lopen voor zij, dwars door de stralen regen heen, de verlichte ramen van het lage huis zagen schemeren, en toen droop de regen al vanuit Jan’s haren, via zijn nek, achterin de kraag van zijn windjak. Zij liepen nu naast elkaar voort, de dikke Arie stug etende van zijn monsterachtige boterham.

„Wat gaan we nu eigenlijk doen als we daar zijn, dikke?” „Weet ík dat?” zei de dikke, met volle mond. „Eerst eens rondneuzen en dan zien we wel verder.” — Hij trapte in een kuil die halfvol stond met regenwater, kreeg een natte voet en schold zeker vijftien sekonden lang, zonder twee keer hetzelfde woord te gebruiken. Toen hij weer wat was bedaard, informeerde Jan: ,Denk jij werkelijk dat die Jerry door Kresse is bedot?” „Welnee,” zei Arie knorrig. „Die dolle Parsons die we bij ons hebben is heel eenvoudig een stomme ezel. Zijn vriendje Jerry is een handige, linke en spijkerharde jongen. Heb je uit het verhaal, dat Parsons ons vertelde, niet opgemerkt dat Jerry hèm altijd de vervelende klusjes liet opknappen? Parsons moest de ingang van de betongang weer dichtgooien met struiken, stenen en aarde. Parsons kon zich een hele nacht lang het ape zuur werken om alle schilderijen in het vliegtuig te verstoppen, terwijl mijnheer Jerry heerlijk in Amsterdam zat. Het is natuurlijk zo gegaan: zodra Jerry van plan was, er met Kresse van door te gaan — voorgóéd er vandoor — toen had hij Dick Parsons niet meer nodig. Kresse wèl. Want Kresse was de enige, die wist aan wie hij de schilderijen kon verkopen. Maar Dickie Parsons kan hij missen als kiespijn.”
„Zoiets dacht ik al,” bromde Jan. „Maarre . . . we konden nog wel eens een hele hoop last krijgen met die Parsons. Hij slingert voortdurend tussen hoop en vrees. De ene minuut is hij dolblij dat zijn vriend Jerry hem niet heeft geschept en de volgende minuut gelooft hij weer dat hij wèl bij het been genomen is en dan wil hij die Jerry opsporen om hem te lijf te gaan.” „Tja!” zei Arie droog. „Mijnheer Parsons gaat mij een heel eind de keel uithangen. Aan dat soort van kerels heb je niks. Die doen alles in een wilde bevlieging. Gebruiken hun hersens niet.”
Vijf minuten later waren zij zo dicht bij het huis, dat zij zachtjes gingen praten, uit vrees, anders misschien te worden gehoord. Arie stond stil en legde een hand op de natte mouw van Jan’s windjak.
„Zeg — ik hoor muziek.”
„Klopt,” zei Jan, wiens oren bijzonder goed in orde waren. „Dat hoor ik al een halve minuut. Ze hebben een radio keihard aan.”
„Aha. Des te beter. Kunnen we tenminste om dat huis heen rauzen zonder dat we gehoord worden.”
Arie zette weer koers naar de verlichte ramen en het duurde niet lang, of zij konden horen, wàt er voor soort muziek uit het huis naar buiten kwam dreunen.
„Herken jij dat plaatje? Zeg dikke?”
„Hm. Ken het wel. Maar hoe heet het ook weer?”
„Tennessee Waltz. Van Jerry Fuller.”
De dikke Arie had nu zijn ganse voorraad belegd brood verzwolgen. Zijn stem klonk weer helder:
„Zie jij wat ik zie? De ramen op deze hoek zijn van matglas.” „Verdraaid, ja. Wat is dàt voor mop?”
„Matglazen ramen in een hoekkamer . . . Zouden ze zo bang zijn dat er iemand naar binnen gluurt?”
„Waarom neem je anders matglas. Nogal leuk. Je kunt zelf nooit naar buiten kijken.”
Arie lachte spottend:
„Niet dat ze daar veel aan missen. Het landschap hier in de omtrek is saai genoeg om van wanhoop in het kanaal te springen.”
„Tòch is het gek.”
„Ben ik met je eens.”
Zij stonden nu stil — een meter of tien van de hoek van het huis af. De „Tennessee Waltz” van Jerry Fuller kwam aan zijn natuurlijk einde. Een vrouwestem met die typische aankondigingstoon van omroepers zei iets. Daarna begon een nieuwe plaat.
„Radio,” constateerde Jan. „Zullen we eens om dat gebouw heen lopen? Misschien zien we nog wat.”
„Okido. Loop jij linksom? Ga ik rechtsom.”
„Yes.”
Zij wandelden samen recht op de hoek af en toen zij die be reikten, gingen ze uiteen — ieder langs een van de witgekalkte, met druipende klimop begroeide muren. De muziek bleef keihard en ze hoefden geen van tweeën bang te zijn, dat hun voetstappen zouden worden gehoord. Precies twee minuten later, toen dikke Arie aan het andere einde van het huis bij de hoek tussen garage en huis stond te wachten, kwam Jan aanzetten. „Wat bijzonders, dikke?”
De muziek, hier aan de achterzijde, was aanmerkelijk zachter. Zij fluisterden dus in elkaars oren.
„Andere kant van de voorzijde is een woonkamer. Daar staat een knots van een radiogramofoon te denderen. Maar er is niemand in die kamer en de gordijnen zijn open.”
Jan wees naar de duisternis aan de achterzijde, waar hij zojuist vandaan was gekomen:
„Dit is een gek huis, zeg. Het is in een U-vorm gebouwd. De voorkant plus twee recht naar achteren stekende poten vormen een letter U. Tussen de twee poten van de U ligt een soortement tuin. Dat kun je allemaal prachtig zien, want zowat overal brandt er licht. Eén poot van de U is een slaapkamer en op het bed ligt een open koffer. Net of er iemand is komen logeren.” Arie deed een stap of wat achteruit en keek tegen de zijmuur van het huis aan:
„Dan is dit dus de tweede poot van de U. Maar deze poot is donker.”
Zij bukten zich en slopen een eindje langs de zijmuur tot aan een raam. De gordijnen van die kamer waren eveneens open, juist zoals die aan de overkant van de kamer en door de vensters heen zagen zij de lichten van de slaapkamer aan de andere kant van de tuin. Het huis was heel simpel gebouwd en beide jongens maakten er in hun hoofd, in gedachten, een schetsje van. Arie gaf Jan een zachte stomp tegen diens schouder: „Laten we eens samen om het huis heenlopen. Heb jij niemand gezien?”
Zij begonnen de achterkant langs te wandelen.
„Geen levende ziel. Maar zowat overal brandt licht.” Dat klopte. Zogauw ze de ene poot van het U-vormige bouwsel voorbij waren, lag de ingesloten tuin vóór hen, helder verlicht door lampschijnsel dat van twee kanten naar buiten viel. De tuin bestond uit een vlakte ongemaaid, wild gras, waarin een paar spichtige boompjes, en verder wat verspreide tuinmeubelen die eruit zagen of ze best een verfje konden gebruiken. In het midden lag ook een vijvertje met een bakstenen rand eromheen. De lage bastonen van de radio bonsden door de stilte van de regennacht.
„Zeg — ben jij óók zo nat?”
„Man — het druipt langs mijn ruggegraat en mijn bips tot in mijn schoenen.”
De tweede poot van het huis bevatte maar één kamer: heel lang en nogal smal. Aan drie kanten zaten ramen en geen enkel gordijn was dicht.
„Waarom zouden ze hier ook gordijnen dicht doen,” vond Jan, naar binnen loerend door een venster. „Er woont hier geen mens in de buurt. Zie je die koffer daar open op bed liggen?” Arie en Jan tuurden het vertrek rond, hun neuzen tegen het vensterglas gedrukt. Er stonden een groot, ouderwets dubbel bed, een enorme ronde tafel van glimmend mahoniehout en wat met rood pluche beklede stoelen. Een heel eind verderop nog een oud schrijfbureau en er was ook een grote salamanderkachel. Maar niemand zat of stond in het vertrek. „Die kachel brandt, zie je?”
Jan deed plotseling een stap zijwaarts en ging daarna op zijn tenen staan, gespannen naar binnen loerend.
„Zie je wat bijzonders, preciese?”
„Ik zie . . . ik zie wat jij niet gezien hebt. Naast de koffer op bed. Een revolver!”
„Méén je dat nou?”
„Kom maar op mijn plaats staan, dikke.”
Jan stapte opzij en Arie nam zijn plaats ove r.
„Sakkerdru! Hee.. . zie jij de korte loop van dat ding?” „Loop is afgezaagd,” zei Jan kort. „ Is dat niet hetzelfde wapen dat Jerry tegen jullie gebruikte in Amsterdam?”
„Of zijn tweelingbroertje.”
Jan’s vingers begonnen begerig te bewegen.
„ Ik wou dat ik dat ding alvast in mijn hand had . . .” Arie gaf een knor en begon langs deze zijkant van het huis buitenom naar voren te lopen, tot hij het eerste matglazen raam bereikte. Hij legde zijn oor er tegen en luisterde. Hij luisterde zeker een halve minuut. Jan werd ongeduldig en porde hem aan, fluisterend:
„Hóór je wat?”
Arie trok zijn hoofd van het glas weg:
„Geen ros. Alleen die lammenadige radio. Die dendert het hele huis door. Waarom staat dat ding toch zo onzinnig hard?” „Misschien is de bewoner hardhorig.”
„Dan is-ie dat beslist geworden omdat-ie altijd zijn radio te hard aan had staan.”
Zij liepen de vóórhoek van het huis om, passeerden nog een verlicht, matglazen raam en dan een verlicht venster waarachter aan de binnenkant een rolgordijn was neergelaten. Daardoor konden ze dus evenmin naar binnen kijken. De muziek was hier weer een stuk luider, en dat werd nog erger toen zij verder liepen. De voordeur was overkapt door een afdakje dat rustte op twee geelgeverfde houten palen. De voordeur was dicht met een Yaleslot. Maar in de gang erachter brandde licht. „En hier heb je de woonkamer,” wees Arie. „Met radio!” Deze woonkamer van het huis liep door van de voordeur tot aan de hoek en had ramen van gewoon glas aan de voorkant en opzij. Geen enkel gordijn was dicht. Er stond een knaap van een radiogramofoon te draaien. De muziek denderde door de kamer. Een deur, die kennelijk naar de gang leidde, stond wagenwijd open. Verder was het vertrek voorzien van ouderwetse meubelstukken en wat pl anten in potten. Geen enkel boek — geen gezellige kleedjes of schilderijen.
„Een naar, saai hok,” zei Arie. „Die radio is het enige redelijke ding dat erin staat.” — Hij begon naar de hoek te lopen, en daarna langs de zijkant van het huis terug. De kamers in de tweede U-poot waren nog steeds donker.
„Wat vind jij ervan, dikke?”
Arie stond stil op de plaats waar zij hun rondwandeling waren begonnen, en begon aan zijn onderlip te knagen.
„Die kamer met dat matglas zit me dwars. Daar moet iets geheimzinnigs mee aan de hand zijn. En waarom staat die radio zo onmenselijk luid? Is dat om een of ander geluid te overstemmen dat buiten niet gehoord mag worden?”
„En waar is iedereen? Waar is Jerry? Zijn auto staat nog in de garage.”
Arie nam een snel besluit. Hij stiet Jan kort aan:
„Ga mee. We sluipen door de tuin naar de achterdeur. Zo’n tuindeur sluit meestal met een gewone kruk en je hebt alle kans dat er nog geen grendel op is geschoven. Ze voelen zich blijkbaar volkomen veilig.”
Ze hoefden verder niets af te spreken, want dat soort klusjes was voor hen zo simpel als het leesplankje van Aap, Noot, Mies.
Op handen en knieën slopen zij door het hoge, natte gras vlak langs de muur van de donkere U-poot naar voren, terdege de andere U-poot met de verlichte kamer in de gaten houdend. Als daar iemand binnen wandelde, hadden zij hem, in die verlichte kamer, al gezien vóór die iemand bij mogelijkheid hén kon ontdekken in de schemerdonkere tuin. Maar er kwàm niemand die kamer in.
Door het natte gras dat van muur tot muur groeide en zelfs een grintpad (dat daar eens had gelegen en dat zij nog onder hun vingers konden voelen) had overwoekerd, bereikten zij het dwarse voorstuk van het huis. Arie bleef gehurkt in de donkere hoek zitten, en Jan sloop op zijn eentje verder tot aan de achterdeur. Zijn gestalte rees half omhoog . . . dan een bijna onhoorbaar zacht gefluit. Ook Arie kwam in beweging. Jan zat nu weer ineengedoken vlak voor de deur.
„Zoals we al dachten. Niet op slot. Ik heb ’m niet meer dan een halve centimeter geprobeerd en toen weer dicht getrokken. Wat doen we?”
„Wat ligt er achter die deur?”
Jan keek snel achterom naar de verlichte ramen van de slaapkamer. Er was niemand te zien. Hij richtte zich op en tuurde naar binnen door het glasraam in de bovenkant van de deur, keek snel links en rechts en zakte weer.
„Hierachter ligt een gang die dwars door het huis loopt. En een tweede gang leidt van hier rechtdoor naar de voordeur. Geen mens te zien.”
Arie richtte zich op en greep naar de deurkruk.
„Kom mee.”
Voor Jan kon protesteren, had de dikkerd de achterdeur geopend en was hij al, met een voor zijn omvang verbazingwekkende rapheid, naar binnen geslipt. Jan dook hem achterna en sloot voorzichtig weer de deur . . . overigens een onnodige voorzorg, want het gedaver van de radio was hierbinnen zo luid, dat zelfs een omvallende kast ternauwernood zou zijn gehoord. Links van hen lag de open deur van de woonkamer. Het geluid kwam daaruit, rolde als een soort vloedgolf van lawaai de gang door en kaatste van de kale gangmuren terug met een geweld als van een onweer. Jan legde zijn mond tegen Arie’s oor: „Wat wou je nou eigenlijk, dikke?”
Arie nam niet de moeite om te antwoorden, maar liep snel naar rechts de zijgang door. Aan het einde ervan bevonden zich twee deuren. De eerste links stond wagenwijd open en gaf toegang tot een verlichte keuken. Daar stond vredig een kolenfornuis te branden met een ketel water erop. Het water kookte, maar het geluid van het koken was onhoorbaar, door de daverende radio. Even verderop was wéér een deur; eveneens open. Daaruit viel een bundel licht, dwars door de gang, op de tegenoverliggende gangwand. Maar toen zij naderbijslopen, konden zij dat vertrek niet binnenkijken, want de deur stond naar binnen niet meer dan half open. Jan greep Arie’s machtige arm en zei in het sproetige oor:
„Dàt is de deur van de kamer met het matglas.”
Arie knikte en stond weer op zijn onderlip te bijten. „Wat IS daar toch binnen?”
Arie haalde zwijgend de schouders op. Jan keek zenuwachtig om zich heen:
„We staan hier machtig gevaarlijk, dikke. En we kunnen niks horen, ook. Als er zometeen iemand die kamer uit komt lopen . . .”
Arie knikte, keerde zich om en haastte zich terug naar de achterdeur. Het volgende ogenblik stonden Jan en hij weer buiten, in de tuin. Bijna direct daarna hield de daverende muziek op. Twee tellen stilte, waarin ze de regen op het pannendak hoorden kletteren. Dan de stem van de omroepster van Vlaams Brussel; een nieuwe plaat aankondigend.
„Kom mee, Jan.”
Zonder zich te bukken wandelden zij snel door het hoge, natte gras naar de verlichte achterkamer. Arie bleef staan voor een van het soort openslaande glazen deuren waardoor je in de zomer ineens uit deze slaapkamer de ommuurde tuin kon binnenlopen. Die deuren bestonden niet uit grote glazen ramen, maar uit een massa kleine ruitjes, elk ongeveer zo groot als een pocket boek. De dikkerd haalde een zakdoek uit zijn zak, wond die snel om de knokkels van de rechterhand, en bleef even zo staan. Het was nu volkomen stil in huis. De stem van de omroepster stierf galmend weg. Arie trok de omwikkelde hand naar achteren en wachtte. Drie accoorden op een guitaar . . . dan barstte de muziek weer op volle kracht los. De arm van Arie schoot naar voren in een korte stomp, en de scherven van het ruitje rinkelden naar binnen. In normale gevallen zou je daarna even wegduiken en afwachten om te kijken of er wellicht iemand op dat geluid afkomt, maar Arie deed het anders. Hij stak zijn hand door de stervormige opening in het glas, draaide de espagnolet van de deursluiting om, duwde de deuren naar binnen open en deed de vijf stappen die hem van het bed scheidden. Pas toen hij de korte revolver die daar lag snel had bekeken, en geconstateerd dat er zes patronen in de cylinder zaten, draaide hij zich om. Jan stond te wachten, de beide open deuren in de handen. „Gaan we hier weer door naar buiten?”
Arie knikte, haastte zich de tuin in en begon al over te steken naar de achterdeur. Jan sloot de tuindeuren, draaide ze weer vast met een arm door het kapotte ruitje en haastte zich achter de enorme schaduw van zijn vriend aan. Hij voelde zich nu aanmerkelijk prettiger . . . je las wel in de krant dat je Met Melk Meer Mans werd, maar in gevallen als dit had je toch meer aan een geladen revolver dan aan een M op de mouw.
Arie wachtte hem op bij de achterdeur, naar binnen loerend door het raampje. De gang lag nog steeds verlaten.
„Waar wacht je op, dikke?”
Arie, met de revolver in de hand, bleef door het raampje staan loeren. Uit één mondhoe k gaf hij ten antwoord:
„Ik begrijp de hele toestand niet. Ik snap er niks van, en dat maakt me zenuwachtig. Wat IS er in die kamer met het matglas? En als het zo geheimzinnig is, daarbinnen, waarom staat dan de deur van die kamer open? En waarom die radio zo onmenselijk luid?”
Dat waren vragen, die Jan Prins ook bijzonder gespannen hielden.
„Waarom stappen we niet brutaalweg die kamer binnen?” „Tja . . . Dat is misschien ook het beste. Maar die denderende muziek maakt me van slag af. Je hóórt niks.”
„Hm,” vond Jan. „Zíj horen ook niks. Als die muziek er niet was geweest hadden we niet zo koelbloedig dat ruitje kunnen indrukken.”
„Tòch is er iets geks,” hield Arie koppig vol. „Je weet dat mijn neus me nooit bedriegt. Hier is iets raars aan de hand. Iets waar we helemaal niet aan denken.”
„Best,” zei Jan korzelig. „Hou dan op met denken en laten we handelen.”
„O.K.,” zei Arie, de hand op de deurkruk leggend. „Maar ik heb je gewaarschuwd. We komen voor verrassingen te staan.”

* * *
De muziek onweerde nog steeds door de gang met zulk een geweld, dat Jan onwillekeurig even naar boven keek, of er nog geen brokken kalk van het plafond loslieten Maar vóór hij daar zeker van was, pakte Arie hem bij een arm en beet hem toen  in het oor:

„Jij gaat de keuken in. Houd de gang in de gaten. Je moet mijn rug dekken, dat niemand me achterop kan komen.” Jan knikte:
„En wat doe jij?”
„Ik ga om de hoek van die open deur neuzen. Ik moet en zal weten, wat daarbinnen aan de knikker is.”
„Pas maar op dat er niemand met een eindje loden pijp aan jouw knikker komt.”
Arie grijnsde hem welwillend toe met zijn wit roofdiergebit, duwde Jan de keuken in en sloop zelf verder — de revolver losjes in de hand hangend. Jan leunde tegen de binnenzijde van de keukendeurstijl, met één oog om de hoek de gang in de gaten houdend . . . en tevens zijn dikke vriend, die nu bleef staan buiten de open deur van de geheimzinnige kamer . . . gebogen en het hoofd scheef . . . in de houding van iemand die scherp luistert. Maar dat geluister had in een situatie als deze geen zin. je kon in dit huis net zo goed gaan rondpionieren met watjes in je oren. Jan hield de adem in toen hij zijn vriend voetje voor voetje naar het open deurgat toe zag sluipen. Eerst verdween Arie’s sproetig hoofd uit het gezicht . . . de hand met de revolver erin kwam langzaam wat omhoog . . . de dikke benen bewogen voorzichtig en schoven de massale romp verder en verder binnen de deurstijl. Jan liet zijn adem, die hij al te lang had ingehouden, met een sissend geluid schieten en spande onwillekeurig zijn spieren . . . Arie was nu geheel uit het gezicht verdwenen. Alleen één stuk onderbeen met een schoen eraan was nog op de gangvloer zichtbaar. Hij moest nu zover zijn, dat hij om de rand van de openstaande deur héén kon kijken. Jan blikte haastig de gang af, maar die lag nog geheel verlaten. Wéér keek hij naar Arie’s voet; elk moment verwachtend dat die voet zou verdwijnen omdat de dikkerd, met geheven pistool, die kamer binnen zou stappen. Maar er gebeurde heel wat anders. Het been kwam langzaam weer achterwaarts . . . het omvangrijke achterwerk schoof terug de gang in; het pistool zakte naar beneden, en dan verscheen, als laatste onderdeel, het roodharig hoofd . . . maar dat hoofd zag er anders uit. Ook Arie zèlf leek anders. Hij kwam wankelend, en vreemd voorovergebogen met één hand aan zijn gezicht, de gang door strompelen, en op de keukendeur af. Jan schrok zich een hoedje. Was zijn vriend gewond? Was hij be dwelmd geraakt? Hij schoot uit de keukendeur de gang in, legde één arm beschermend om Arie’s gebogen schouders en loodste zijn wankelende vriend de keuken binnen. Zogauw zij daar veilig stonden, greep Jan de vette schouders en probeerde Arie op te hijsen.
„Arie! Wat héb je? Wat is er met je gebeurd?”
De dikkerd richtte zich op. Tranen stonden in de blauwe ogen en de witte tanden beten op een onderlip. Tot zijn verbazing en vlak daarna tot zijn groeiende woede zag Jan dat het spekwonder tegenover hem, niet verdoofd was, of bedwelmd, of op andere wijze buiten gevecht gesteld . . . maar eenvoudigweg stond te stikken van de lach . . . een gelach dat hij met alle geweld wilde smoren, want . . . radiomuziek of géén radiomuziek . . . als uit de massale buik van de heer Roos eenmaal gelach ging opwellen, registreerden de seismografen van De Bilt een aardbeving van middelgrote sterkte.
„Jan! Het is een badkamer!”
Jan was zo verbijsterd, dat hij vergat los te barsten: „Een WAT?”
Arie wees slapjes met de revolver naar de open gangdeur. „Die kamer . . . met de matglazen ramen. Dat is een badkamer. Daarom al dat matglas. En onze Amerikaanse vriend Jerry zit in het bad prinsheerlijk een boek te lezen. Daarom staat de radio zo hard. Dan kan hij het in bad horen.”
Jan liet weer eens een massa ingeademde lucht ontsnappen. „Dáárom staan de deuren open!”
Arie wiste zich de tranen van ingehouden lachen uit de ogen. Jan begon nu de gekheid van de situatie ook in te zien, en een langzame grijns trok over zijn kaken.
„Dàt is me een bak! Wat doen we nou? Wachten tot-ie vanzelf eruit komt?”
Arie krabde zijn roodharige schedel.
„Dat kan wel effe duren. Hij zit daar prinsheerlijk te weken. Sommige mensen liggen uren in een warm bad.”
„Zullen we hem in dat bad overvallen. Ongevaarlijker kun je iemand wel niet aantreffen.” Jan grijnsde nog breder: „Hij zal denken: beter bloô Jerry dan doô Jerry.”
Zij zouden nooit te weten komen, hoe dat zou zijn uitgepakt, want boven het daveren van de radiomuziek uit klonk een vaag, onverwacht menselijk stemgeluid. Jan schrok op:
„Hoor ik daar iemand roepen?”
Arie hief met een ruk het pistool.
„Zeker. Daar riep iemand! Waar? Wie?”
Jan was al bij de deur en keek de gang in. Hij trok bijna meteen het hoofd weer terug:
„Goeie help! Het is Parsons!”
Arie stond even als versteend.
„PARSONS! HIER? O, die lammenadige gek!”
Hij rende de gang in . . . en botste zowat tegen Dick Parsons op, die druipend van de regen en met donkere haren die verwilderd over zijn voorhoofd slierden, juist op weg was naar de badkamer. „Jerry! Waar is Jerry Miller?” — Hij bleef met een ruk staan en keek naar het pistool in Arie’s hand. „Wat is hier aan de hand? Wat moet jij met dat pistool? Dat is Jerry’s revolver! WAAR IS JERRY?”
Of het zo zijn moest (en zo schijnt het te moeten zijn, want in het leven gebeurt zoiets altijd op de meest ongelegen momenten) hield de radiomuziek op dat tijdstip op. De laatste woorden: „WAAR IS JERRY?” galmden luid geschreeuwd door de kale gang, golfden de badkamer binnen en kaatsten daar terug. „Nou is de kogel door de kerk!” dacht Arie, maar meteen werd zijn schouder gegrepen door de hand van de opgewonden Parsons.
„Waar is Jerry? Zijn auto staat nog in de garage. Hij moet hier in huis zijn. Heb je hem doodgeschoten?” — Hij legde nu ook zijn andere hand op Arie’s tweede schouder en begon te schudden.
„Doe niet zo gek!” snauwde Arie, die het weinig meer kon schelen, wat er nu gebeurde, want de situatie was tòch al verknoeid. Hij rukte zich los en keerde zich op de hakken om. „Ga maar mee — hij zit als een pasja in bad.”
Hij zette juist de eerste stap in de richting van de badkamer, toen de gestalte van Jerry zelf door de deur kwam schieten — in grote haast, en nog bezig, een knalgele badmantel rond het middel dicht te strikken met een roodzijden koord. Zijn gezicht, hoogrood van het lange zitten in heet water, kreeg een trek van volkomen verbijstering, terwijl hij stokstijf bleef staan, nog sjorrend aan het koord van de badjas; de drie gestalten in de gang achtereenvolgens bekijkend. De schok van dit onverwachte weerzien scheen zo groot te zijn, dat het besef pas langzaam tot zijn hersens doordrong. Misschien was hij ook wat suf van de hitte.
„Zo!” zei Dick Parsons langzaam en dreigend, de handen op de heupen zettend. „Zo. Heb ik je eindelijk te pakken! Het heeft moeite gekost, maar het is toch gelukt. Zou ik nu eindelijk mogen weten waar het fijne motorjacht Sheherazade ergens voor anker ligt?”
Het gezicht van Jerry begon wat van zijn felrode kleur te verliezen. Hij gaf geen direct antwoord, liet zijn ogen eerst over de de gestalte van Arie Roos gaan, dan over die van Jan Prins. Zijn ogen kwamen terug bij Arie en gingen naar de revolver in diens hand. Hij zei nog steeds niets, friemelde in een zak van zijn gele badjas en haalde er een pakje sigaretten uit. De stem van de Vlaamse omroepster begon galmend door de kale gang te daveren. Arie snauwde over zijn linkerschouder tegen Jan: „Zet dat stomme kabaalding af !”
Jan rende in haast naar de voorkamer en juist toen Jerry een aansteker aanknipte en het vlammetje bij zijn sigaret bracht, brak het radiolawaai af, midden in een woord. De stilte viel als kloosterbalsem op getergde zenuwen. Maar de vrede duurde niet lang. Parsons, met het regenwater uit zijn mouwen druipend, balde de vuisten en deed een nijdige stap naar voren: „Sta daar geen stommetje te spelen! Waar ligt dat motorjacht, waar jullie me zouden ontmoeten, hè? Dat jullie mij zo fijn konden beschrijven. Met een groene schoorsteen en een gepoetste koperen railing?”
Jerry stond nog steeds onbeweeglijk in zijn gele badjas. Hij blies door spitse lippen een straaltje rook uit.
„We hebben nooit gezegd dat de railing gepoetst was, Dickie. Alleen dat die van koper was.” — Hij zei het op licht spottende toon; op de toon van iemand die eraan gewend is, altijd slimmer en altijd de baas te zijn. Vanuit de open deur, achter hem, klonk zacht het geluid van water, in een vol bad stromend. Ook het razen van de ketel op het kolenfornuis begon nu op te vallen. Dick Parsons stond zijn vriend Jerry even aan te kijken, en barstte toen los in een half woedend gejammer:
„Maar wat is dat nou voor manier van dóén, Jerry! Eerst werk ik me de hele nacht een rotje om al die schilderijen in dat vliegtuig te verstoppen. Je vertelt me over de telefoon niet eens wat er aan de hand is. Ik moet dat vliegtuig huren en de grens over vliegen. Jullie staan me op te wachten, gooien de hele boel in een auto en vertellen me dat ik jullie in Humbeek kan vinden. Op een witgeverfd motorjacht met een groene schoorsteen en met een koperen railing, en . . .
„Jajajajaja,” zei Jerry, ongeduldig, de handen in de zakken van zijn badjas schuivend. „Het is een tikkeltje anders gelopen dan we hadden gedacht. Maar je bent nou toch hier, niet? Wat sta je dan te janken als een natte hond?”
Parsons, die in de auto zo’n verschrikkelijke grote mond had opgezet, was al helemaal in de hoek gedrukt. Hij begon zich nog te verontschuldigen, ook.
„Maar wat moest ik er van denken, Jerry? Wat zou jij er van gedacht hebben als je in Humbeek was aan komen rijden en je vond helemaal geen jacht met een koperen railing en . . .” Jerry haalde met een ruk de brede schouders op:
„Jij moet niet denken. Jij kunt niet denken. Dat weten we nu allebei al jaren. Begin er dan ook niet aan. En klets niet zoveel.” Hij knikte met het hoofd in de richting van Jan Prins en Arie Roos. „Vertel me liever eens: hoe kom jij in het gezelschap van dat dikke mormel, daar?”
Dick Parsons was nu al zo in de hoek gedrukt dat hij (net als een hond die een paar uur lang zijn baas is kwijt geraakt en dolblij is hem nu weer terug te hebben) bijna kwispelstaartend, antwoordde:
„O, die? Die hebben een boodschap voor Kresse. Weet jij waar Kresse is?”
Jerry kneep de lippen wat vaster op elkaar rond het cylindertje van zijn sigaret. De handen schoven wat dieper in de zakken van de gele badjas. Het verhitte rood van zijn gezicht was nu helemaal verdwenen. Het begon zelfs bleek te worden . . . de bleekheid van ingehouden woede.
„Kijk, kijk. Hebben ze een boodschap voor Kresse. En waar heb jij die dikke sproe tneus opgepikt? Zou ik dàt mogen weten?” Parsons hoorde aan de toon van spreken dat er iets niet in orde was. Hij had blijkbaar jarenlang zó onder de plak van zijn dikke vriend Jerry gezeten, dat hij voor elke klank van zijn stem en elke uitdrukking van diens gezicht even gevoelig was geworden als een hond voor de gewoontes van zijn baas. De barometer van Jerry’s humeur stond kennelijk op storm en Parsons wilde wat olie op de golven gieten.
„Ik ze opgepikt, Jerry? Dat heb ik helemaal niet gedáán. Ze hebben mij opgepikt. Omdat ze een dringende boodschap voor Kresse hadden. Weet jij waar Kresse is?”
„Wáár hebben ze jou dan opgepikt?”
Parsons was nu zo ongerust over de nijdige klank in Jerry’s stem, dat zijn stem een janktoontje kreeg. Het was of je hem weer angstig met zijn staart zag kwispelen. Jan Prins kreeg last van een afschuwelijke en bijna onbedwingbare neiging, hem een fikse schop tegen zijn natgeregend achterwerk te geven. „Bij Luik, Jerry. Toen ik landde met dat gehuurde vliegtuig. Daar stonden ze me op te wachten met een boodschap voor Kresse.”
Jerry’s woede maakte nu plaats voor ontstelde verbazing. Een hand kwam de zak van de gele badjas uit en begon het achterhoofd te krabben. In snel tempo kwamen wolkjes sigarettenrook uit de snel trekkende mond.
„Maar . . . wisten ze dan wáár jij ergens zou gaan landen?” „Ja natuurlijk. Dat vertel ik je toch, Jerry. Ze stonden me op te wachten met een boodschap voor Kresse.”
„Maar voor de duivel — hoe wisten ze dan waar jij ergens zou gaan landen?”
Dick Parsons breidde de armen zijwaarts uit tussen de beide gangwanden.
„Maar Jerry — dat zèg ik je toch. Van Kresse natuurlijk. Ze hebben een dringende boodschap voor Kresse. Ze zijn hem per auto achterna gereden. Hoe konden ze het anders weten?” Jerry verloor zijn geduld en zijn zelfbeheersing. Hij nam de halfopgerookte sigaret uit zijn mond, smeet die op de stenen gangvloer dat de vonken in het rond spatten en schreeuwde: „Hoe ze het anders konden weten, jij reuzelhoofd?” — Zijn geelbemouwde arm schoot uit en wees recht naar Arie, die kalmpjes tegen de deurstijl stond geleund, zijn oren wagenwijd open — zijn armen voor de borst gekruist en de revolver voorwaarts gericht. „Dat afzichtelijk dik, grijnzend rondwandelend stuk prijsbuik daar heeft ervoor gezorgd dat ons hele handeltje in de gort ligt. Die zal een boodschap voor Kresse hebben —” Hij lachte bitter en spottend. „Een boodschap voor Kresse, ja. Het zal me een fijne boodschap zijn! Luister, zoon van een muilezel! De laatste keer dat ik die sproe tige leerling-olifant zag sleepte ik hem aan zijn nekvel de trappen van Kresse’s huis in de Koningslaan af om hem op te sluiten in een kelder. Ik SLOOT hem op in een geluiddichte kelder! En nu duikt hij ineens hier op, als een soort van vetgemest monster van Loch Ness. Samen met jou.” Hij lachte hol en somber. „Boodschap voor Kresse . . .”
Parsons scheen er nog niet veel van te snappen. Hij keek half wanhopig en half verbijsterd van zijn vriend Jerry naar Arie, en stotterde dan:
„Maar . . . maar, Jerry. Ze wisten alles van Kresse af. En van de schilderijen. Zij zijn de jongens die de schilderijen aan boord van de schepen smokkelen, en . . .”
Jerry onderbrak hem door een dof gekreun. Hij drukte beide vuisten aan weerszijden tegen zijn schedel en liet zich met een bons met het voorhoofd tegen de gangmuur vallen. In die houding bracht hij uit:
„Als je me niet helemáál gek wilt maken, houd dan op! Die dikke sproetekop daar, met zijn sluwe grijns, heeft juist de hele zaak voor ons verknold! DIE is de schuld dat wij alle drie er mee op moesten houden! . . .”
„Maar Jerry . . .” — Met wijdopen ogen staarde Parsons van Arie naar Jan alsof hij nòg niet kon geloven wat hij hoorde. Arie en Jan wisselden een blik. Het was hen al lang geleden duidelijk geworden, dat deze Parsons niet bepaald uitmuntte door snel denken en niet in de termen viel om als nummer één uit de bus te komen bij een intelligentietest. Jerry richtte zich op van de muur en friemelde het pakje sigaretten weer uit zijn badjaszak.
„Snap je nou wat voor een stralend licht van slimheid je bent?” vroeg hij bitter, zijn vriend aankijkend. „Dringt het nu langzamerhand door het gewapend beton van je heldere hoofd heen? Jij hebt het kletsverhaal dat ze jou ophingen als zoete peperkoek geslikt en jij hebt onze grootste vijanden braafjes naar Humbeek geloodst.”
Parsons scheen het nog steeds niet te kunnen bevatten of geloven. „Ja, maar Jerry . . . .”
Jerry imiteerde hem op spottende janktoon:
„Ja, maar Jerry . . . Al die tijd heb ik voor het denken gezorgd en jij deed braaf wat ik je zei. Al die tijd is het goed gelopen.” „Zo is het ook, Jerry. Dat weet ik wel. Ik . . .”
Jerry viel hem ongeduldig in de rede:
„De eerste keer dat ik je opbel en je vraag om iets op eigen houtje te doen, haal je het allerstomste uit wat je bij mogelijkheid zou kunnen bedenken. Je papt aan met onze ergste vijanden en vertelt ze waar wij ergens te vinden zijn!”
„Maar hoe kon ik dat nou wéten, Jerry? Ik dacht . . .”
„Helaas,” zei Jerry somber en met een vernietigende blik. Jan Prins stond er gewoonweg op te wachten dat Jerry kort het bevel zou geven: „Stoute domme hond. Af en in je mand!” . . . maar er kwam wat anders. Iets héél anders. Jerry had al die tijd aan het einde van de gang gestaan, nog geen twee passen verwijderd van de open deur van de badkamer waaruit hij zo haastig te voorschijn was gekomen. Zonder zelfs maar de kleinste waarschuwing draaide hij zich met een ruk om, dook de badkamer binnen en smeet de deur achter zich dicht. Arie en Jan kwamen op hetzelfde ogenblik in beweging en stoven op die deur af. Dat was hun eerste en instinctieve reactie. Maar nog terwijl hij in beweging kwam, voelde Arie hoe er iets tussen zijn dikke benen werd gestoken. Hij duikelde voorover, en terwijl hij viel, met vooruitgestoken handen, flitste het door zijn hoofd: „Die stomme Parsons. Die wil zijn vriendje Jerry helpen. . .” en toen daverde hij languit op de stenen vloer met een zo ontzaglijke smak, dat de revolver uit zijn hand schoot en draaiend over de tegels wegslierde. Maar wàt er ook met zijn lichaam gebeurde . . . Arie’s hersens bleven altijd door werken. Hij zag de voeten van Jan Prins langs zijn hoofd naar voren sprinten en riep hijgend:
„Jan! Let op de Ferrari! En pak dat pistool!”
Zulke dingen gaan altijd razend snel. Eigelijk vlugger dan het verteld kan worden. Jan zag het schietwapen voor zich uit over de stenen vloer draaiend wegschieten en hield vaart in om het ding op te kunnen pakken, maar Parsons had intussen natuurlijk ook niet met zijn duimen staan draaien. Hij mocht dan langzaam zijn in het nadenken — juist zoals zoveel van dat soort mensen was hij vlug genoeg, zodra het op knokpartijen aankwam. Direct nadat hij Arie over zijn vooruitgestoken been had laten struikelen was hij achter Jan aan gegaan en die haalde hij dus in, juist toen die vaart minderde en zich naar het pistool bukte. Het tafereel was de moeite waard. Hij sprong Jan op de nek zonder zelfs maar de moeite te nemen, af te remmen — het ging inééns door, in een soort van snoeksprong. De arme Jan werd in gebukte houding eenvoudig voorwaarts gevaagd door het volle gewicht van de man bovenop hem, schoot met vooruitgestoken handen een meter of twee door en belandde onder tegen de badkamerdeur met een dreunende, krakende smak die het ganse huis op zijn fundamenten deed trillen; alle adem uit zijn borstkas geperst doordat hij zowat was geplet tussen deur en het gewicht van Parsons. Nauwelijks was die dreun weggestorven, of van achter de gesloten badkamerdeur kwam een rinkelend gekletter van glasscherven.
„Hij springt door het raam naar buiten!” schreeuwde de stem van Arie, die het er natuurlijk niet bij had laten zitten en haastig overeind was gekrabbeld om naar de revolver toe te rennen, waar zowel de bukkende Jan als Parsons glad overheen waren geschoten. Maar dat zat óók niet zo vlot, want Parsons, in dat soort dingen beslist niet gek, had zich meteen omgedraaid zodra hij Jan tegen de deur aan had geveegd, en was ook op dat wapen afgesprongen. Het onvermijdelijke gebeurde nu: met de handen begerig vooruitgestoken kwamen beide gegadigden naar het schietwapen met toenemende snelheid op elkaar af stuiven. Arie had een wat langere weg af te leggen, maar daar stond tegenover dat Parsons een fractie van een seconde later op gang was gekomen. Ze zetten allebei zoveel mogelijk vaart en de smak waarmee ze tegen elkaar en tegen de stenen vloer botsten was gewoonweg klassiek. Hun hoofden schoten langs elkaar heen, zo rakelings, dat hun oren schampten . . . maar het was natuurlijk Arie die op overtuigende wijze dóórschoot.. Per slot van rekening wordt er in de natuurkundeles al onderwezen dat het arbeidsvermogen van een lichaam wordt uitgedrukt door de formule ½mv2; dat het arbeidsvermogen van een bewegend lichaam wordt bepaald door halve massa (m) maal het kwadraat van v: de snelheid. Nu was de massa van de heer Roos niet be paald iets, dat men als verwaarloosbaar kon beschouwen. Daar kwam nog bij, dat hij op het moment van de botsing juist iets méér afstand had afgelegd en een grotere snelheid bezat. Het was goed beschouwd, nog een wonder dat deze grotere massa met een gekwadrateerd grotere snelheid de heer Parsons plus Jantje Prins niet simpelweg dwars door de gesloten badkamerdeur héén veegde. Het scheelde echter niet veel. Met het metaal van de revolver onder hen krassend en schurend over de vloertegels schoof de bundel armen en benen het laatste stuk gang door . . . en plette voor de tweede maal Jan Prins, die juist be gonnen was, iewat suffig overeind te krabbelen, vaaglijk bezield met het voornemen, om een oogje te gaan houden op de Ferrari. Dat plan moest eventjes worden uitgesteld, want hij werd opnieuw tegen de deur gekwakt, en bemerkte tot zijn verbazing dat hij deel uitmaakte van een heftig bewegende knoedel van armen en benen waar hij aanvankelijk part nog deel aan had. Aanvánkelijk, zei ik, want uit doffe kreunen, gehijg en woedende kreten bleek alras, dat er ergens bovenop hem een verwoed gevecht aan de gang was. Toen kwam de half verstikte stem van Arie:
„Jan . . . revolver . . . helpen. . .”
De beide vechtjassen lagen echter boven op Jantje Prins en een van beide worstelaars was de omvangrijke heer Roos. Men be grijpt, dat Jan geen kans zag, zich fluks en luchtigjes te verheffen. Het was een wonder dat hij nog in staat was, adem in zijn longen te pompen. Eruit ging vlot genoeg. Jan, die half op zijn zij had gelegen, begon zich kronkelend om te draaien en probeerde zijn rug op te zetten, maar zijn knie kwam daarbij terecht op iets hards, dat helemaal niet klopt e met de gladheid van de stenen tegelvloer. DE REVOLVER! Hij zette zijn rug nog wat meer op, wat hem alle kracht kostte die hij in zich kon verzamelen, en smaakte het onuitsprekelijke genoegen, te voelen hoe de tekeergaande massa die boven op hem lag, er zijdelings afrolde, verder de gang in. De volgende seconde had Jan zijn hand op het schietwapen en hij wilde die juist terugtrekken, toen hij een gil gaf van pijn, want met een stamp kwam een bruine Amerikaanse legerschoen op hand en revolver terecht. „AU! Smeerpijp!”
De smeerpijp Parsons trok zich daar echter weinig van aan. Hij had Arie eenvoudig losgelaten, zette nu een knie dwars over een onderbeen van Jan, greep het stalen wapen en zette zich vlak daarop met hand en voet van Jan af . . . zichzelf met in de schouders getrokken hoofd tegen Arie aan catapulterend. De dikkerd was natuurlijk weer half overeind gekrabbeld om zich op Parsons te werpen, maar kreeg diens hoofd plus de in de vuist gehouden revolver met kracht in de maagstreek. Zelfs de enorme speklaag die de heer Roos als natuurlijke beschutting met zich rondzeulde, zoals een pantserkruiser zijn staalplaat, was niet afdoende bescherming. Een massa lucht, met de geur van Belgische leverworst bezwangerd, zoefde naar buiten. De sproeten werden wat bleker in een gelaat dat de kleur kreeg van Zwitserse schapenkaas . . . dan ging de heer Roos scheef tegen de wand liggen, met de handen op de maag, wat vreemde geluiden ten beste gevend. Jan, met tranen in de ogen van pijn in zijn hand, krabbelde overeind . . . en zag Parsons staan, met de haren wild over zijn gelaat, bloed stromend uit een deerlijk geplette neus en een borstkas die op en neer hijgde. Hij zat op één knie aan de overzijde van de buiten gevecht gestelde Arie en Jan kon precies in de lengte de korte loop inkijken. Het wapen bleef precies op zijn ogen gericht . . . zo precies, dat hij in het begin van de loop de spiraalvormige trekken kon zien, die een kogel zijn ronddraaiende beweging geven.
„Hou je kalm . . . !” hijgde Parsons, achteruit schuivend. „Ik maak nu korte metten, denk eraan!”
Hij stopte plotseling dat achteruit schuiven, want dóór de verschillende, zachte geluiden in de gang (het razen van het water in de ketel op het fornuis — het klateren van het badwater achter de deur — het hijgen en snuiven van Arie — hun eigen hijgende ademhalingen) klonk nu het woeste grommen van de motor van een racewagen. Parsons sprong meteen overeind en wandelde snel achterwaarts, de revolver op Jan Prins gericht, over zijn schouder roepend, op wanhopige toon:
„Jerry! JERRY! Ik kom! . . . Wacht op mij!”
Het grommen van de motor werd zo mogelijk nog wat luider. Parsons liep nu half struikelend, half snelwandelend achterwaarts, om beurten Jan Prins in de gaten houdend, en omkijkend naar de achterdeur waardoor zij allen waren binnengekomen.
„Jerry!”
De racemotor bleef stabiel doorgrommen.
„JERRY! Wacht op mij — ik kom!”
Parsons keerde zich nu geheel om, deed de paar laatste stappen naar de tuindeur, hield plotseling in . . . gaf een kreet van schrik, maar zag veel te laat wat er ging gebeuren. De deur werd opengerukt . . . een arm kwam in een boog naar beneden en iets donkers in die hand kwam met een klap, waar niets aarzelends in zat, op zijn schedel terecht. De revolver kletterde weer eens op de gangtegels. Een ongelooflijk voddige, smerige, kletsnatte gestalte sprong naar binnen, greep hem bij de revers van zijn jasje en liet het slappe lichaam op de grond zakken — om te voorkomen dat het bewusteloze lichaam zich een schedelbasisfractuur zou vallen op de keiharde tegelvloer. Jan kwam aanstuiven, maar hield alras zijn vaart in.
„Bob! . . .” Hij hield op en luisterde. De regen roffelde op het dak en ruiste buiten op het lange tuingras.
„Precies,” zei Bob, tussen twee opgezwollen lippen door. „Hij is er nu vandoor.” — Het geluid van de Ferrari-motor werd snel minder naarmate de Italiaanse wagen de dijk af ronkte. „BOB! Wat is er met jou gebeurd?”
Bob keerde zich hinkend om, smeet een halve baksteen naar buiten en trok de deur dicht. Hij zei bitter:
„Moet je dàt nog vragen? Ik heb een pak op mijn body gehad. Dat is alles. Een vakkundig pak op mijn huid.”
„Van wie?”
Bob betastte een oog, dat zowat helemaal dicht zat. Een mouw van zijn windjak was er finaal uitgescheurd. Een broekzak hing met flarden naar beneden. Een oor was geschaafd, zijn neus dik en langs zijn kaak zat een zeker twaalf centimeter lange, diepe krab. Verder zat hij van top tot teen onder de modder. „Van die Jerry, man. Wat dacht je anders?”
Jan stond hem ontsteld aan te kijken.
„Waar kwam je die dan tegen?”
Bob was in een bar en boos slecht humeur:
„Stel toch niet van die kosmisch stomme vragen! Toen ik die geestelijk gestoorde malloot van een Parsons niet meer houwen kon, ben ik hem natuurlijk achterna gegaan. Maar hij holde als een gek en ik viel nog een keer languit in een plas ook, en bezeerde mijn enkel. Dus ik kwam hier pas aan, toen jullie met zijn allen al in de gang tegen elkaar stonden te krakelen en te schreeuwen. Natuurlijk bleef ik toen buiten . . . het leek me, dat ik als verrassing buiten van meer nut zou kunnen zijn, dan binnen.”
„Goed bekeken,” knikte Jan.
Bob rukte nijdig de loshangende mouw van zijn windjak af en smeet de natte, modderige lap de gang door.
„Nou — niet zo bàr goed, after all. Ik kon het hele gesprek met mijn oor tegen het glasruitje van die deur hier achter me woord voor woord volgen. Ik hoorde ook ineens geschreeuw losbarsten en toen keek ik naar binnen.”
„Dat hebben we helemaal niet gezien.”
„Allicht niet,” snauwde Bob, aan zijn beschadigd oor voelend. „Jullie renden alledrie van me af — op die badkamerdeur toe. Ik stond nog even in dubio of ik me ermee zou gaan bemoeien of niet en terwijl ik daar nog over piekerde, hoorde ik aan de andere kant van het huis een ruit in scherven gaan. Toen was het natuurlijk duidelijk.”
Nu snapte Jan het:
„Toen ben jij om het huis heen gehold?”
„Ja, de tuin door en vlak achter die verlichte slaapkamer botste ik boven op die wilde boskat van een Jerry. En die was razend, man! Des duivels was ie. Hij herkende me meteen in het licht dat uit de ramen naar buiten viel. Hij droeg een gele badjas en had zijn armen vol kleren. Die gooide hij in het gras en toen ging hij me te lijf . . . Ik had geen zier in te brengen, man! Hij was me te vlug, te sterk en te handig. Hij mepte me van de ene kant naar de andere of ik een ping-pong-balletje was. De laatste klap smeet me met mijn oor tegen de bakstenen muur van het huis en toen lag ik even stil. Ik moet effetjes buiten westen zijn geweest want toen ik weer bijkwam, hoorde ik de Ferrari starten en zijn kleren waren weg. Het had geen snars zin om te proberen die wagen tegen te houden, dus ben ik maar komen kijken of jullie hulp konden gebruiken.” — Bob scheen zich wat beter te voelen, nu hij zijn hart had kunnen luchten. Hij keek de gang door:
„Wat is er met Arie aan de hand?”
Jan stond met de rechterhand de vingers van zijn linker vast te houden.
„O, die? Stomp in zijn maag.”
De stem van Arie kwam zwakjes de gang door kaatsen. „En wàt voor een. Naar wat ik zo merk, zijn die twee snaken geboren vechtersbazen, jongens.”
„Tja,” vond Bob. „Jullie zitten altijd zo te schelden op Amerikanen, en . . .
„Terecht!” zei Arie, langs de muur overeind krabbelend, maar nog steeds naar adem happend en over zijn maag gebogen. „Terecht. Van nu af aan scheld ik er nog veel harder op.” Bob scheen nu pas te merken, dat Jan met de handen in elkaar stond.
„Wat sta jij daar als een kletstante op de markt met je vingers in elkaar?”
Jan stak de linkerhand uit en bewoog de vingers een beetje. „Ik heb er een stamp op gehad. Juist toen ik die revolver wilde pakken.”
Bob pakte de hand en keek er onderzoekend naar. De rug van de hand was op verschillende plekken geschaadf, maar dat was niet het erge. De hand zelf was al twee keer zo dik als normaal. Bob drukte erop met een duim.
„AU! Wil je dat laten, grapjas?”
,,Gebroken,” constateerde Bob. „Ben je mooi mee.” „Wàt gebroken?”
„Een middenhandsbeentje of iets dergelijks. Ik snap niet hoe het kàn. Had je je hand plat?”
„Ja . . . Dat wil zeggen: ik wou net die revolver pakken. Ik had mijn hand er al op.”
Bob knikte: „Dat wordt een strak verband, vriendje. Die hand wordt zo dik als een bereklauw.”
„Fijn is dat. En hoe lang duurt dat?”
„Veertien dagen minstens. En je kunt er beter een Röntgenfoto van laten nemen, want je hebt kans dat anders het botje scheef vastgroeit.”
Jan liet een spottend geknor horen:
„Zou jij niet een Röntgenfoto laten nemen van je neus? Je ziet er uit als een kruising tussen een tapir en een miereneter.” Dick Parsons, ruggelings op de tegelvloer, begon te kreunen en bewoog hier en daar een ledemaat. Jan bukte zich en pakte de revolver op. Arie kwam aanwandelen, nog steeds met de ene hand in de maagstreek gedrukt en één hand steunend tegen de wand.
„Een dag van enorme successen,” merkte hij op; scheefjes lachend. „In elk geval hebben we nu de beschikking over een huis. Een gezellig huis. Met radio plus een ketel die staat te zingen op de kachel.
„Het lijkt me anders beter,” bromde Jan Prins, „om het maar meteen in te richten tot hospitaal. Bedden zijn er al. Heet water ook. Een stuk of wat aardige verpleegsters erbij die ons thee en een zacht eitje op bed brengen, en we komen een heel eind.” „De zachte eitjes zijn we zèlf,” snauwde Bob, de gang door lopend naar de deur aan het einde. „Ik wou me eerst wel eens een beetje gaan wassen. Als de modder eraf is, kan ik misschien beter zien waar mijn beschadigingen zitten.”
„Die kun je maar beter niet zien, geloof ik. Zeg — wat doen we met onze vriend Parsons hier? Die wordt met de seconde levendiger.”
Bob, al op weg naar de badkamer, zei over zijn schouder: „Gewoonweg stevig vastbinden en ergens op een bed gooien. Ik kan de vent niet meer zien!”
Jan en Arie keken elkaar aan. Bob bleef stilstaan voor de badkamerdeur, probeerde de kruk en gaf een nijdige trap tegen het paneel:
„Heizeg — waar is de sleutel van deze deur?”
„Die zal je weinig helpen. De deur is van binnen op slot, natuurlijk. Met een knip of een grendel of zo.”
Bob was helemaal niet in de stemming om dat gelaten of filosofisch op te nemen.
„Wel sodemeratelslang! Hoe kom ik er dan in?”
„Net zoals Jerry eruit is gekomen. Buitenom en door het kapotte raam naar binnen. Dan kun je meteen de knip van de deur doen.”
Bob was zo gek niet, of hij moest mopperend en pruttelend weer de gang door en de regen in. — Dick Parsons was nu overeind gekrabbeld en zat de achterkant van zijn schedel te betasten, onderwijl donkere blikken werpend op Jan, die hem stond te bewaken met de revolver in de vuist, terwijl Arie op zoek was naar bindmateriaal.
„„Ik krijg jullie nog wel!”
Jan liet een zucht horen van diep ongeduld:
„Jij hangt me zóver de keel uit, dat je over de grond sleept als ik wandel. Heb je nou nòg niet in de gaten dat jouw fijne vriendje Jerry niet te vertrouwen is?”
Maar Parsons was niet voor rede vatbaar. Op de grond zittend, met de handen nog steeds aan zijn pijnlijk hoofd, bracht hij bijna huilend uit:
„Het is allemaal jullie schuld. Met je leugenverhalen over een boodschap voor Kresse. Jullie hebben . . .”
Jan viel hem ongeduldig in de rede:
„Och man — klets toch niet. Jouw Jerry is er in zijn Ferrari vandoor gegaan zonder zelfs maar op je te wachten. Zonder dat hij zelfs maar probéérde, je hier te komen helpen. Hij heeft je weer eens heerlijk in de gort laten zitten.”
Parsons herhaalde koppig, als een kwaad kind:
„Jullie schuld. Jullie schuld. Als ik geen klap had gekregen met een stuk baksteen, had ik hem bij de garage opgepikt . . .” Op dat ogenblik kwam de dikke Arie, nu weer aardig opgeknapt en bijgekleurd, door de achterdeur naar binnen, met wat trossen touw en enkele oude autoriemen.
„In de garage gevonden. Wat zit onze vriend nu weer voor verhaal op te hangen?”
„O — het is allemaal onze schuld. Zijn vriendje Jerry is zo blank als pasgevallen sneeuw.”
Arie liet zich achter de zittende Parsons op één knie zakken. „Hij krijgt dadelijk alle tijd om er eens fijn over na te denken.” Hij greep beide handen beet waarmee Parsons nog steeds over de bult op zijn hoofd zat te wrijven en trok ze naar achteren. „Ik kan je niet veel helpen, met deze hand,” zei Jan. „Dat hoeft ook niet. Als je dat schietmachien maar op hem gericht houdt. Ik vertrouw deze heren niet meer zolang ik ze niet even soliede heb ingewikkeld als een Egyptische mummie.” Dat gebeurde dan ook. De polsen van achteren bijeen gesnoerd met enkele slagen riem. De enkels idem dito. Daarna met touw de twee riemen naar elkaar getrokken, zodat de onderbenen naar achteren gevouwen zaten.
„Heihei!” protesteerde Parsons. „Dadelijk kan mijn bloed niet meer circuleren.”
Maar Arie had te veel bind-ervaring om in dit dramatische klaagverhaal te trappen.
„Bij jouw soort kerels kruipt het bloed tòch waar het niet gaan kan,” verzekerde hij en met een machtige hijs sjorde hij de stevig en secuur gebonden ex-piloot een eind de gang door, in de richting van de donkere slaapkamer in de tot dusver onverkende U-poot.
„Ga jij effe vooruit, Jan? En doe de gordijnen dicht.” De deur aan het andere einde van de gang ging open en het gehavende hoofd van Bob Evers kwam erdoor.
„Alles in orde, daar bij jullie?”
„Alles O.K. hier,” hijgde Arie, zijn zelfgemaakte mummie over de tegels slepend naar de deur die Jan achter zich had opengelaten.
„Het tocht hier binnen als de pieten, met dat kapotte raam.” „Als je een kogel door je lichaam krijgt, tocht het nog veel meer,” antwoordde Arie en sleurde Parsons de slaapkamerdrempel over.
Deze U-poot bleek niet een grote, maar twee kleinere slaapkamers te bevatten; ook alweer heel ouderwets gemeubileerd, met kolenkachels, dubbele bedden en klerenkasten met spiegels erop en op balpoten. Jan had de gordijnen van de eerste kamer al dichtgeschoven, en knikte naar het grote, dubbele bed. „Daar ligt hij heerlijk, lijkt me.”
„Veel te heerlijk,” gromde Arie. „Help es een handje. Eén handje, zei ik. Je goeie handje.”
Jan legde de revolver weg, pakte met zijn goede hand de gebonden benen van Parsons en met zijn tweeën sjorden ze hem het bed op. Met een overgeschoten eind touw werd hij aan twee kanten aan de zijplanken vast gezet zodat hij zich er niet af kon rollen.
„Moet hij een prop in zijn vervelend gezicht?”
Arie haalde de schouders op.
„Als hij zijn waffel opendoet, geven we hem een mep met die revolver. Heb je dat gehoord, zeurpiet?”
„Sure,” zei de deugniet knorrig.
„Vergeet het dan niet,” ried Arie kortaf en ging samen met Jan de slaapkamer uit, de deur achter zich sluitend. „Wat nou, dikke?”
„Wat warms te eten maken. Die hand van jou verbinden. En droge kleren opscharrelen.”

AUTO'S KOMEN EN AUTO’S GAAN . . . MAAR DE ONKOSTEN-NOTA GROEIT STEEDS AAN !

In snel tempo werden er in het volgende halfuur een stel hardnodige reparatie-werkzaamheden verricht. Dat gebeurde voornamelijk in de badkamer. Het was allang duidelijk geworden, dat dit zo merkwaardig afgelegen huis aan het kanaal Brussel-Antwerpen niets anders was, dan de Belgische pleisterplaats van de hen welbekende en slimme heer Kresse. Nieuwsgierige Arie had in laden van een kast in de woonkamer brieven en rekeningen gevonden, gericht aan de heer Kresse. Op een tafeltje in de gang lag een rekening, ook al gericht aan Kresse en nog niet eens opengemaakt. Met deze melding kwam dikke Arie de badkamer binnen, waar Jan en Bob druk bezig waren, elkaar te herstellen. Tevoren hadden zij gezamenlijk het kapotte raam gedicht, eenvoudigweg door een groot formaat badhanddoek met punaises op de raamlijst vast te prikken. Het was maar goed dat het niet hard woei, anders was die noodafsluiting er rap weer uit geblazen. Nu stonden Jan en Bob samen voor een ouderwetse salonspiegel met afgebladderde vergulde lijst, die als badkamerspiegel dienst deed. Jan was bezig, een reep Hansaplast te bevestigen over Bob’s rauwgeschaafd oor. De dikkerd kwam binnen, en stond eventjes verbaasd rond te kijken. „Dit is beslist de gekste badkamer die ik ooit heb gezien.”
„Het is gewoon een kamer waar ze een bad in hebben gezet.”
Het vertrek was bijna even groot als de woonkamer aan de andere kant van het huis. Er lag bruin zeil op de vloer en de wanden waren nog voorzien van gebloemd behang, dat echter door de warme stoom van het baden op vele plaatsen had losgelaten en in losse lappen hing te wapperen. Het plafond zat vol bruine vochtplekken en in de binnenmuur was een schoorsteenmantel van groen imitatie-marmer, met een klein butagaskacheltje, dat rustig doorbrandde. Op een zo afgelegen plaats als dit was natuurlijk geen centrale gasleiding en de verwarming kwam uit butagasketels. In één hoek was een wasbak gemaakt die vast zat op twee kale houten balkjes, met spijkers tegen de stenen muur geslagen. Boven die wasbak zat de ouderwetse salonspiegel, waarvan het zilverlaagje ook al begon te barsten door de waterdamp. Het bad was een bijna antieke ijzeren kuip op klauwpootjes, met hier en daar plekken waar het witte émail er af was gebladderd en daar begon het ijzer genoeglijk te roesten, wat fijne bruine strepen had nagelaten op het witte oppervlak. De twee buizen van de heet- en koudwaterleiding zaten ruwweg tegen de muur geschroefd en liepen de halve kamer rond, voor ze door een gehakt gat naar de keuken verdwenen. Op de vloer lagen de door Jan en Bob uitgetrokken natte en kapotte kleren in een hoop bij elkaar. Jan droeg bij wijze van badmantel een overjas (vermoedelijk van Kresse) die hij aan de gangkapstok had gevonden. Bob had ergens een donkerrode wollen trui opgescharreld, maar om zijn heupen slobberde een lange, grijskleurige onderbroek.
„BOB! Wat heb jíj daar aan?”
Bob, zijn hoofd stil houdend omdat Jan nog met zijn oor aan het stoeien was, keek langs zijn neus naar beneden.
„O, dat? Ik heb een vermoeden dat onze vriend Kresse lange onderbroeken draagt. Er lag tenminste een hele stapel ervan in een kast.”
Arie was daar bijna sprakeloos door.
„Zo meteen draagt de vent ook nog borstrokken.”
„Klopt,” zei Jan. „Die lagen er ook.”
Arie werd heel verontwaardigd.
„Is de vent nou gék geworden! Wie doet nou zoiets?” „Het is anders fijn warm,” zei Bob.
„Er zijn betamelijker manieren om warm te worden.” Het oor was beplakt. Arie deed een stap of wat naar voren en bekeek hem aandachtig.
„Ze hebben jou aardig te pakken gehad, Bobbie.”
Bob was daar nog steeds knorrig over:
„Zei ik toch al. Hou nou op met erover te zeuren. „Hij wendde zich naar de verweerde spiegel en stond zich een paar tellen vol innige afschuw te bekijken. Zijn lippen en neus waren tot dubbele afmetingen opgezwollen. De schram op zijn kaak was een lange, felrode streep en de pleister op zijn oor droeg niet veel bij tot opfleuring van het geheel. Jan’s linkerhand was omwikkeld met verbandgaas, dat met reepjes leukoplast was vastgezet. Hij droeg de duim van die hand in een knoopsgat van Kresse’s overjas gehaakt.
„Ik heb hete koffie, zeg. In de keuken. En wat blikjes opengedraaid en zo een warme prak in elkaar gegoocheld.” „Dat is het eerste goeie nieuws vandaag,” vond Bob. „Kom mee Jan, dit ongure hok uit.”
Dat was inderdaad de juiste benaming voor deze langzaam in puin vallende badruimte, bedacht Arie, terwijl bij een laatste blik door de mistroostige ruimte liet gaan; dan het licht uitdeed en de deur achter zich sloot.
„Zeg — waar hebben jullie al die verbandspullen vandaan?” Jan stond de geurige damp op te snuiven die opborrelde uit een pan op het kolenfornuis.
„Verbandkastje in Kresse’s slaapkamer.”
* * *

Bob (in zijn lange onderbroek en trui) en Jan (in de hem veel te wijde overjas) zaten met dampende mokken koffie naast zich te spitten in Arie’s speciale blikkenprak (samengesteld uit cornedbeef, doperwtjes, sperciebonen een pakje boter plus een pot sambal), toen de dikkerd opmerkte:

„Zeg — moeten we onze Ford eigenlijk niet ophalen?” Bob slikte een enorme hap prak door, onderwijl heftig knikkend en zei toen:
„Ja, allicht. Die moeten we sowieso bij de hand houwen.” Arie stak een mollige hand uit:
„Geef mij dan de sleuteltjes maar. Ik heb al gebikt terwijl jullie in de badkamer waren. Het ding is toch op slot, hè?” Bob greep naar zijn zak, maar pakte alleen wat ruige onderbroekstof.
Ach, verdikkie . . . ze zitten nog in mijn modderbroek. In de badkamer. Ik heb alleen de sleutels uit het contact getrokken toen ik haastig achter Parsons aan ging. Maar geen deuren op slot en zo.”
„O.K. Ik vind het wel.”
Arie vond zonder moeite het bosje Fordsleuteltjes in Bob’s smerige broek, trok in de gang een regenjas aan, die gewoon aan de kapstok daarop hing te wachten en wandelde de voordeur uit, die met een bons achter zich dicht trekkend. Het regende nog precies even hard als een uur of wat tevoren. Wind was er heel weinig en de stralen dropen practisch loodrecht naar beneden.

* * *

Jan en Bob zaten tegenover elkaar aan de keukentafel; klaar met eten, maar in geheel verschillende houdingen. Bob zat voorover, met de ellebogen op de tafelrand en de dampende mok koffie tussen de handpalmen, voorzichtig ervan slurpend. Jan had zijn stoel achterover gewipt op de achterpoten, met zijn blote voetzolen tegen de tafelrand en de tenen erop gekruld. Zo zat hij heen en weer te schommelen, etend van een reep Meurisse-chocolade die hij uit een keukenla had opgedoken. Bob vroeg:
„Zeg — moet die Parsons niet wat eten?”
„Kalm aan, zeg. Het is hier geen Rustkuurinstituut voor Overspannen Amerikanen. Wou je hem soms nog met een lepel voe ren ook?” — Jan begon te grinniken: „Da’s waar ook . . . het is een landgenoot van je. Die heeft natuurlijk een streepje voor.” Maar Bob was helemaal niet in een bui voor bekvechten of voor gevatte en geestige antwoorden. Hij bleef nogal dul van zijn koffie slurpen.
„Waar zou die Kresse ergens zitten?”
Jan wipte naar voren, zijn tenen wat feller krullend om de tafelrand.
„Als je mij vraagt is die metéén in zijn groene Chrysler op pad gegaan om die zestig schilderijen uit het vliegtuig ergens veilig onder dak te brengen.”
„Best. Maar hij liet Jerry hier achter.”
„Nou — die had hij daar ook niet bij nodig. En denk eraan, broer . . . Jerry zowel als onze Parsons zijn vanaf hedenochtend deserteurs.
„A.W.O.L”, mompelde Bob.
Jan stopte zijn gewiegel.
„Wat zei je?”
Bob herhaalde, wat luider:
„„A.W.O.L.” heet dat.”
Jan zat hem aan te staren:
„Wat is dat voor dolle kreet?”
„Officiele Amerikaanse legerterm voor Absence Without Official Leave. Oftewel: desertie in ruimere betekenis. Afwezigheid zonder officieel verlof.”
„Weer wat geleerd. Best. Maar daaruit volgt, dat Jerry zowel als Parsons zich wel ongaarne op straat zullen begeven.” „Waarom? Parsons heeft een vals paspoort en draagt burgerkleren.”
„Heeft Jerry dat dan ook?”
„Had Parsons dat paspoort van hèm niet bij zich?”
„Dan heeft die het nòg! Want hij heeft de kans niet gehad om het Jerry in handen te spelen.”
Bob haalde de schouders op:
„Wat kan ons dat ook eigenlijk bommen. Ik zit constant te luisteren of ik geen auto aan hoor komen.”
„De Ford?”
„Nee, jô. De Chrysler van Kresse. Die snaak blijft niet eeuwig weg. Dit is kennelijk zijn Belgische onderduik- of zakenadres of allebei. Hij heeft Jerry hier gestald, maar hij komt geheid terug. Al was het alleen maar om af te rekenen. Jerry moet toch geld hebben, zeker.”
„Zeg — hier is geen telefoon, hè?”
„Nee. Dus opbellen en Jerry ergens heen laten komen, kan ook niet. Kresse moet hier terugkomen.”
„Dan mogen we buiten wel iemand op de uitkijk zetten.” „Waarom? De zware motor van een Chrysler horen we van verre aankomen. En die Kresse is een peuleschil, vergeleken bij Jerry. We houden hem die revolver onder de neus en dan is-ie al zowat van de graat van schrik.”
Van buiten klonk een vage schreeuw. Bob schokte overeind. „Wat was dat?”
De schreeuw herhaalde zich — nu wat luider.
„Het is Arie, man! Aan de voorkant!”
Jan liet zijn stoel neersmakken op allevier de poten en rende op zijn blote voeten, met fladderende overjaspanden, naar de voordeur. Hij had die juist opengezwaaid, toen de logge, donkere gestalte van Arie haastig uit regen en duisternis kwam opdoemen, en met schoenen die plonsten door plassen en modderige kuilen.
„Jan! Bob! De Ford is weg.”
Bob stond nu ook in de verlichte deuropening; in trui en lange onderbroek. Arie bleef onder het afdakje staan. Regen droop uit haren en jasmouwen. Zijn broek was tot aan de knieën doorweekt met dunne blubber.
„De Ford weg? Dat kan niet, man. Ik had de sleuteltjes.” „Zanik niet. Ik ben toch niet gek, zeker. De Ford is verdwenen.” „Ach man — je hebt niet goed gekeken!” (Maar Bob’s stem was al niet meer zo zeker als vlak tevoren).
„Luister es effe, over het paard getilde fabrikantenzoon. Weet je wel tegen wie je práát? Kom anders zelf mee kijken.” „Dat zal ik zeker wel. Effe wat kleren van Kresse aantrekken.” Arie, fiks nat en bemodderd, en Jan in zijn fladderende onderbroek, stonden elkaar even aan te kijken. Jan grinnikte plotseling.
„Als het zo dóór gaat, zullen we gauw door de ganse garderobe van Kresse heen zijn.”
„Zijn verdiende loon. Hij zal nog wel meer kwijt raken voor we met hem klaar zijn. We hadden al een hele waslijst met hem te verhapstukken en nou komt er nog een complete nieuwe Ford bij, ook.”
„Je weet zèker dat die wagen weg is?”
„Natuurlijk, man. Je kunt toch op een smalle dijk geen auto mislopen. Kom, nou.”
„Maar wie heeft . . .? Er zaten geen sleutels op.”
„En wat dan nòg? Je kunt een auto waarvan de portieren niet op slot zijn, zó wegslepen.”
„Een Ford niet, spekhoofd. Dit model niet. Dat heeft een stuurslot.”
„Al! Daar heb ik niet aan gedacht . . . Inderdaad. Maar . . . met een takelwagen kan het wel.”
Jan begon schamper te lachen:
„Ik geloof dat er teveel regenwater in je hersens terecht is gekomen. Anders ben je zo suf niet. Wie gaat hier in deze verlaten stuk rimboe nou met een takelwagen opereren? De politie soms, omdat het hier verboden parkeren is of de brandweer van Humbeek?”
Arie pulkte aan zijn onderlip:
„Ik vind het maar gek. Kun je aan een stuurslot morrelen?” „Nou — verduiveld moeilijk, hoor. Het is een helemaal ingebouwde, dikke stalen pen die in een keep van de stalen stuurkolom glijdt. Je kunt er niet bijkomen, of je moet de hele boel uit elkaar zagen en dan is je stuurinrichting meteen óók naar de filistijnen.”
Bob kwam terughollen met een iets te lange gabardine broek aan die hij van onderen had omgeslagen. Hij droeg zijn eigen bemodderde schoenen en een gele trui met om de nek een lange wollen sjaal die hij drie keer had omgewikkeld vóór er een knoop in te leggen.
„Truien heeft de vent genoeg, gelukkig. Kom mee, Arie.” Zonder regenjas of iets anders holde Bob van de voordeur weg, de regen in, met Arie achter zich aan, als een chargerende jonge olifant, over de slappe bodem van de dijk denderend. Jan Prins keek hen eventjes nadenkend na, sloot dan de deur zorgvuldig, stapte de keuken in en nam de revolver die daar tussen hun borden en koffiemokken gereed had gelegen. „Ik vertrouw het niks,” mompelde hij tegen zichzelf. „Die Ford is me wat al te mysterieus verdwenen.”
Hij liet met opzet alle lichten branden, keek even in de slaapkamer of Parsons nog naar behoren lag vastgebonden en constateerde dat die sliep — het hoofd opzij gerold en zijn mond half open. Geen wonder: de vent had zich 36 uur lang beroerd gewerkt en al die tijd niet geslapen. Jan deed de slaapkamerdeur behoedzaam achter zich dicht en sloop via de achterdeur de tuin in. Pas toen hij de regen op zijn hoofd voelde, besefte hij, dat hij alleen maar een lange onderbroek aan zijn benen hield. Teruggaan en een broek van Kresse pakken? . . . Jan deed het niet. Hij sloop gebukt verder de tuin in. Hij had plotseling, en heel sterk, het gevoel dat het gevaar véél dichterbij was dan zij alledrie hadden beseft of vermoed.

* * *

Bob en Arie baanden zich een weg over de smalle dijk, koers houdend op het glinsteren van het kanaalwater beneden hen. Vroeger op de avond was het Oost-Indisch duister geweest, maar boven de regenwolken was vermoedelijk de maan opgegaan, want nu kon je, als je een hand voor de ogen hield, die vaag onderscheiden. Bob had zoveel haast, dat hij Arie constant vóór bleef. Hij keek niet goed uit waar hij liep, maar banjerde dwars door kuilen en plassen, hele fluimen van modder om zich heen spettend. Om beurten draafde en snelwandelde hij en de dikke Arie had grote moeite, hem bij te houden.
„Heizeg ren niet zo onmogelijk hard! Ben je bang dat die Ford onverwacht terug zal komen?”
Bob gaf geen antwoord maar holde door, nu en dan wankelend als de ene of de andere voet met een plons weg zonk in een kuil. Afstanden schatten hadden de jongens, in de loop van hun jarenlange avonturen, prima geleerd en ongeveer tegelijkertijd begonnen zij vaart te minderen. Arie haalde Bob in en hijgend wandelden zij naast elkaar voort, links en rechts turend in het duister. Achter hen werd een dof „bok-bok-bok”-geluid hoorbaar.
„Komt daar een schip aan?”
Het was een schip, met een licht boven in de mast en het „bokbok-bok” was de uitlaatklank van een traaglopende Diesel. „Hier moet het toch ongeveer zijn.”
„Hier was het, ja. Kijk nou zelf maar.”
Bob begon te kijken. Hij beende de dijk op en af terwijl de dikke Arie, die daar geen nut in zag, op de grasberm van het kanaal stond, de handen diep in zijn regenjaszakken, kijkend naar het motorschip dat bok-bokkend naderbij kwam. Behalve de van verre zichtbare lantaren in de mast had het de rood- en groene zijlichten benevens witte lantarens vóór op de boeg en op de achterplecht. Het had beslist maar weinig lading aan boord, want het lag hoog op het water en vorderde snel. Bob kwam aandraven met het lawaai van een waterbuffel in een drassige sawah.
„Heizeg — heb jij een zaklantaren bij je?”
„Nee. Waarom? Denk je dat die Ford ergens in een kuiltje van de weg is gevallen?”
„Ik wou de wiesporen volgen.”
„Pah. In deze prut? Die zijn allang weggeregend.”
„Nee. Ik kan het begin met mijn vingers voelen. Maar verderop raak ik het spoor kwijt door de plassen en kuilen. Met een lamp kun je precies het verloop overzien.”
„Wacht even tot dat schip voorbijvaart. Dat geeft licht genoeg.” „Verdikkie, ja. Kom nou voor de aardigheid es mee kijken, dikke?”
Arie ging voor de aardigheid mee kijken. Hij had niet voor niks aan de waterkant gestaan. Hij hoefde niet naar de Ford te gaan zoeken, want hij wíst dat die weg was. Maar hij had wèl wat aan denken gedaan. Het licht van de naderende masttop maakte een verbazend ve rschil in een nacht, zo duister als deze. Net als met een lucifer, bedacht Arie. Het is niet te geloven hoeveel licht één lucifertje kan geven in intense duisternis. Of er een hele houtmijt in de hens gaat. Zo ook met de paar lampen van het Dieselschip. Aan weerszijden van het kanaal werd elke plas, elk paaltje, elke struik zichtbaar. Maar Bob, diep gebukt voortwandelend, lette niet op paaltjes of struiken. Hij volgde een dubbel wielspoor dat niet recht, maar scheef over de weg liep . . . vanaf de berm waar de wagen geparkeerd had gestaan, onder een heel flauwe hoek de modderige weg overstekend . . . steeds dichter en dichter naar het kanaal toe . . .
„Schiet op, Bob. Zometeen is dat schip voorbij . . .”
Arie liep aan de andere kant van het spoor voort, nu ook een en al aandacht.
„Snap je dat spoor nou? De vent die dit maakte moet dronken zijn geweest! . . .” Zij begonnen tegelijkertijd te draven, want het schip was nu met zijn boeglantaren met hen op gelijke hoogte, maar gleed snel verder, en de wijde lichtkring van het toplicht begon al langs hen heen te strijken.
„Arie!” — Bob stond plotseling stil, met één voet op de grashelling van het kanaal zelf. Voor hem uit daalde het terrein onder een hoek van 45 graden af naar het klotsende, donkere water, dat geheel onderaan langs een schoeiïng van achthoekige bazaltkeien kabbelde.
„Grote gloeiende neuskegels, Bob! Ze hebben onze Ford de plomp in geduwd!”
Bob stond ongelovig neer te kijken op het duidelijke, dubbele spoor van platgereden gras. Het spoor kwam van de weg af, zette zich voort over de schouder van de dijk en voerde, zonder enige onderbreking en kaarsrechtdoor schuin langs de helling naar beneden. Arie liet zich, met één hand tegen de grashelling steunend, naar beneden zakken en kwam bij de schoeiïng van bazaltblokken aan, juist toen de lichtkring van de mastlamp over hen weggleed en alleen het achteruitschijnende effect van het heklicht de waterkant nog zichtbaar liet.
„Asjeblief! Een paar keien zijn hier losgerukt, waar de achterbumper er overheen is gekrast.”
Met luid tussen de kanaalkanten echo-end ge-„bok-bok-bok” voer het motorschip van hen weg en slechts de wilde klotsing van de hekgolf spoelde langs de bazaltstenen. Nu het licht verdwenen was, leek het donkerder dan ooit.
„Moeten we nog in het water peilen met een stok?” „Vind jij dat nodig?”
„Nou — eigenlijk niet. Dat wielspoor spreekt klare taal.” Zij klommen tegen de grashelling op en stonden boven op de dijk eventjes stil, hun bemodderde handen afvregend aan bosjes nat gras.
„Wie denk je dat ons dat geflikt heeft?”
„Ja . . . wie zou dàt wel geweest kunnen zijn?”
„Jerry?”
„Wie anders? Nozems of baldadige dorpsjongens zullen de banden leeg laten lopen, of wat stelen, of desnoods er met de hele wagen vandoor gaan. Maar wie duwt nou een auto een kanaal in?”
„Dus . . . die Jerry is aan komen rijden in zijn Ferrari. . .” „Zag, toen hij maar nèt op gang was, hier die onverlichte Ford staan . . .”
„Met een Hóllands nummerbord, denk eraan . . .”
„En dacht, die knapen zal ik eens een beste poets bakken.” „Hij stopte een eindje verder . . .”
„Liep terug, deed een portier open en zag achterin resten brood liggen en lege Cokeflesjes en drie dooie visjes en . . .” „Genoeg kleren om eraan te kunnen zien dat wij in die auto hadden gezeten.”
„Dus hij gooide de handrem eraf en begon te duwen.” „De wagen stond op het stuurslot, maar met zijn motorkap een beetje scheef naar de weg toe. Dus hij hoefde alléén maar rechtdoor te duwen tot hij de voorwielen over de kanaalberm heen had en toen rolde het geval vanzelf verder de plomp in.” Arie trok de riem van zijn regenjas wat aan. De natte panden kletsten tegen zijn natte broekspijpen.
„Kom nou maar. Hier worden we ook niet wijzer meer.” Bob gromde en begon naast hem voort te stappen.
„Is die auto verzekerd, zeg?”
„Ja, natuurlijk. Elke huurauto is verzekerd.”
„Maar ook tegen in het water duwen?”
„Waarom niet?”
Bob werd verontwaardigd:
„Omdat er een heidense massa rare dingen kunnen gebeuren die niet door een verzekeringspolis worden gedekt. Als je tegen inbraak verzekerd bent, dus niet tegen diefstal maar tegen inbraak, en een vent kruipt door een openstaand WC-raampje je huis binnen en pikt voor een ton aan juwelen, krijg je van de verzekering geen cent. Want dat is geen inbraak, maar insluiping.”
„Goed. Maar we hebben het nou niet over inbraak.” „Dat is tot je dienst. Maar als deze auto door de verhuurder alleen maar verzekerd is tegen schade door verkeersongevallen, krijgt hij geen cent als de bliksem erin slaat, of als iemand hem baldadig in de fik steekt, of als er door een westerstorm een brok schoorsteen boven op davert of als het ding in een kanaal wordt geduwd.”
„Mooi is dat. Wie moet dat ding dan eruit laten takelen en alle schade eraan betalen?”
„Dat hangt er helemaal van af. Onze vriend Jerry zou het natuurlijk moeten betalen, maar dan moeten we eerst officieel kunnen bewijzen of vaststellen, dat hij de dader is. En dat wordt lastig, zie je.”
Arie begon een beetje binnensmonds te lachen. Dat meende Bob althans te horen. Hij keek argwanend opzij door het natte duister.
„Ik zei dat het lastig zou worden om Jerry officieel als dader vast te stellen. Lachte jij daarom?”
„Nee, o nee. Ik lach alleen om het gezicht dat Jan Prins gaat trekken als die dadelijk hoort dat we misschien voor alle schade zullen moeten opdraaien. Want we kunnen nu eenmaal geen politie erbij hebben.”
Bob dacht vier tellen na, en zei toen:
„Nee. Want dan komt het ganse verhaal van de schilderijensmokkel natuurlijk uit de bus . . . en jouw vader’s schepen raken er in betrokken.”
„En het is er Pa Roos juist om begonnen, om dat stil te houden. Precies. Dus er is maar één manier, Bobbie.”
„En die is?”
„Zelf het klusje afwerken.”
„En zelf de centjes voor de schade neerleggen?”
„Of ze door Kresse en Jerry laten dokken. Het laatste lacht me het meeste toe. Maar tòch heb ik lol als ik me het gezicht van Jan voorstel. Die blíjft erin!”

* * *
De Ferrari-berijder Jerry was een van die onverwoestbaar taaie mensen zoals je af en toe in het leven eens een keer te gen komt. Ze kunnen dagen en nachten achtereen zonder slaap, drinken dan wat koppen sterke koffie en zijn dan nòg goed voor een rukje van 24 uur. Hoe door-en-door koud ze ook in bed tuimelen, na een paar minuten tussen de lakens gloeien ze alsof ze een ingebouwd elektrisch element bezitten. Zij lopen altijd heel licht en veerkrachtig en het allergekste van ze is, dat ze, als ze niet bezig zijn, ook volkomen het toppunt van luiheid bereiken. Ze liggen dan ruggelings in stoelen met de armen slap neerhangend, of zelfs op hun buik op de grond. Kortom: ze gedragen zich min of meer als katten. Die zijn ook òf verschrikkelijk actief, òf beestachtig lui. Precies datzelfde had Parson’s bewonderde maat Jerry over zich. 

Maar op deze nacht moest hij de luie kant van zijn wezen tijdelijk uitschakelen en gaan tappen uit het actieve vaatje . . . Zijn allereerste gedachte, toen hij terug was gesprongen, de badkamer binnen, was: zo snel en rap mogelijk het huis uit te komen om er dan op vol gas in de Ferrari vandoor te scheuren. Dat lukte wonderwel, dank zij het volslagen onverwachte van zijn manoeuvre. Niemand had verwacht dat hij via de badkamer zou vluchten.

Hij had daar vliegensvlug zijn kleren bij elkaar gegrist, de ruit ingeslagen en was al met zijn racewagen gestart vóór één van de drie jongens kans had gezien, zelfs maar naar buiten te komen. Met de regen roffelend op de linnen autokap was hij, zo snel hij durfde, op de gammele dijk de richting Antwerpen uit gereden . . . Maar nog geen minuut na zijn start viel het licht van zijn koplampen op de Hollandse Ford rechts van de dijk. Wat hij toen gedaan had, was door Arie en Bob volkomen juist gereconstrueerd: hij was een eind doorgereden, had de Ferrari daar zonder lichten neergezet, was teruggehold en had, met de opeengeklemde tanden ontbloot in een grimmige grijns van leedvermaak, de Ford schuin de weg over geduwd en met innige voldoening zien verdwijnen in het donkere water van het kanaal. Hij had tevoren de voorzorg genomen, de portierraampjes open te draaien, dus de wagen dreef een eindje door tot bijna in het midden van het kanaal, en zonk toen als een baksteen.

„Ziezo!” zei Jerry, de natte handen afvegend aan zijn inmiddels door de regen al doorweekte gele badjas. „Twee vliegen in één klap. Hun transport zijn ze kwijt en laat ze voorlopig maar eens uitkienen waar dat gebleven kan zijn.”
Hij holde terug naar de plaats waar hij zijn eigen wagen had achtergelaten, gooide zijn natte gele badjas uit en begon zich, in de neerstromende regen staande, om te kleden in de spullen die hij uit de badkamer had meegegraaid: een onderbroekje en een bruine, gabardinebroek; wit-en-bruine schoenen. Eén witte sok, want de andere had hij blijkbaar laten liggen of onder weg laten vallen. Het kon hem ook weinig bommen . . . Een lichtgeel shirt waarover een bruine sweater en over dat alles heen ging een suède jasje, met bont gevoerd en met een ritssluiting gesloten. 

Het was allemaal een tikkeltje nat geworden terwijl hij het aantrok, maar dat kon hem niets schelen. Verkouden was hij, sinds zijn zesde levensjaar in Ohio, nooit meer geweest. Intussen hadden zijn hersens natuurlijk niet stil gestaan en toen hij een voet op het Ferrari-spatbord zette om zijn veters goed vast te strikken, waren de meest belangrijke punte n uit de situatie in zijn hoofd boven komen drijven. 

En die waren: 

1. Kresse zou in ieder geval naar dat huis terugkeren. 

2. Kresse was slim, maar in knokpartijen waardeloos. Die mocht — zeker niet met het geld dat hij mee zou brengen — nooit ofte nimmer in handen van die drie jongens vallen! Dat moest in elk geval worden voorkomen.

3. Die ezel van een Dick Parsons was in dat huis achter gebleven. En die hàd al een hoop gekletst. Nu Jerry hem weer eens in de steek had gelaten, door er op zijn eentje vandoor te gaan, was er een vette kans, dat Parsons alles zou gaan vertellen, wat hij wist. En dat was een hele hoop. Nee . . . als het even kon, moest Parsons bevrijd worden.

4. Bovendien . . . de revolver was in dat huis achtergebleven. In een vreemd land als België, en in de positie van deserteur uit het Amerikaanse leger wist Jerry zou gauw niet, hoe aan een ander wapen te komen. De beste oplossing was: het eenvoudigweg terug veroveren . . .
Toen hij zover was met zijn gepeins, bleken alle lijnen en draadjes samen te komen in het huis dat hij daarjuist zo overhaast had verlaten. Dus terug daarheen!
Een conclusie bereiken en ernaar gaan handelen waren voor een doortaster als Jerry gewoonweg hetzelfde. Hij startte de Ferrari en reed die een kilometer verder. Toen draaide hij het sleuteltje om, de lichten uit en tastte in het dashboardkastje. Hij haalde er een staaflantaren uit, liet de wagen gewoon langs de kant van de dijk staan, scheefjes half op de berm, en begon door regen en duisternis terug te wandelen.
* * *

In het stikdonker een vreemde Ford inspecteren, die dan met handkracht door de modder een kanaal in duwen — teruglopen naar je eigen auto — je helemaal verkleden, een eind verder rijden en dan dat hele stuk wéér teruglopen, kost alles bij elkaar nog al wat tijd. En het was daarom welhaast onvermijdelijk, dat Jerry nauwelijks honderd meter achter Arie Roos aankwam, toen die van de plaats waar hij de Ford vermiste, terugliep naar het huis om alarm te slaan. Arie hoorde de voetstappen van de man achter hem totaal niet, door het onophoudelijk neerdruisen van de regen op de weg en in het kanaal. Jerry had er evenmin een vermoeden van dat er een dikke jongen kort voor hem uit liep . . . tot hij de lichten van het huis zag branden. En toen merkte hij Arie pas op, omdat er telkens een schaduw een der ramen eventjes verduisterde. Jerry stond stil tot hij er zeker van was dat de gestalte tussen hem en het huis zich van hem àf bewoog, en zette er toen weer de ene witte sok in . . . veel te laat om die eenzame gestalte te kunnen overvallen (wat hij bovenmate jammer vond) maar juist op tijd om de alarmkreten te horen, die Arie bij het naderen van de voordeur ten beste gaf:

„Hallo . . . HEIDAAR! . . . Jan! Bob! De Ford is weg!” Jerry verstond geen Hollands, maar je hoefde geen Esperanto of Hollands te kennen, om te snappen waar deze plotselinge opwinding door was ontketend. Jerry zwenkte zijwaarts, daalde de landzijde van de dijkhelling af tot hij onder zijn voeten het vlakke weiland voelde en zette door het dikke, beschermende duister koers naar de zijkant van het Kresse-huis. Hij had een prachtig uitzicht op de verlichte ramen van de zijvleugel met zijn eigen logeerkamer erin. Zijn koffer met extra kleren moest daar nog op bed liggen . . . Maar de lichten achter de matglazen ramen van de badkamer waren uit. Jerry liep snel door, tot hij uitkwam op de plaats waar het weiland tot dijkhoogte was opgehoogd, om er het huis op te kunnen bouwen. Waar de grond steil opliep stond een kinderlijk hekje van lage paaltjes met één lijn prikkeldraad. Hij stapte eroverheen . . . klom tegen de helling op en stond even later ruggelings tegen de zijwand van het huis gedrukt en schoof in die houding naar voren tot hij om de hoek van de donkere badkamer kon kijken. In het voorbijgaan voelde hij aan het venster waardoor hij naar buiten was geklommen . . . de glasscherven lagen nog vlak tegen de muur op het gras . . . maar het gat zelf was er nog! En tot Jerry’s mateloos genoegen was dat gat niet met planken dichtgespijkerd, maar afgeschut met een soort doek of lap.
De Amerikaan grinnikte in zichzelf en spitste dan de oren. Want de voordeur viel met een bons dicht en, om de hoek van het huis glurend, zag hij in het zwakke licht van het keukenraam de gestalten van de dikke sproetenkop en de Amerikaanse jongen die hij beide de avond tevoren in Amsterdam zo secuur had opgesloten, haastig de dijk afmarcheren.
„Deze keer kom je er niet zo gemakkelijk af, grapjassen!” be loofde de Amerikaan binnensmonds. Hij duwde behoedzaam tegen de doek die het kapotte venster afschutte. De doek gaf mee . . . er zat niet eens iets achter! Jerry stak het hoofd naar binnen en luisterde. Geen gezoem van stemmen . . . geen radiomuziek. Totaal niets. Alleen het dreunen van de regen in het gras en het zware druppen vanaf de dakpanrand op het leren jasje op zijn gebogen rug. Jerry aarzelde niet langer, stak één been door het venster, kronkelde een beetje en stond even later in de badkamer die hij kort tevoren zo onstuimig had verlaten.

* * *
Zoals in een schouwburgzaal de nieuwe acte van een toneelstuk wordt ingeluid door het ophalen van het rood pluche toneelgordijn, zo werd in het huis van Kresse de eerste van een serie nachtelijke pracht-scènes geopend door het wegrukken van de badhanddoek tegen het badkamerraam. Jerry was nu binnen . . . en Jan Prins stond buiten in de neerruisende regen, zijn linkerhand strak gewikkeld in wit gaas, de rechterhand geklemd om de kolf van een korte zes schots-revolver, zijn blote voeten in het natte gras en zijn kuiten nu en dan licht beroerd door de panden van Kresse’s ietwat te lange overjas. Jan had de kraag van die jas opgezet en zijn verbonden en pijnlijk kloppende linkerhand wat omhoog getrokken in de lange, wijde mouw zodat de regen het verband niet al te veel doorweekte. Per slot van rekening waren de einden van het erom gewikkelde gaas vastgezet met strookjes leukoplast . . . en als dat gewone leukoplast nat wordt, weigert het hardnekkig om nog maar iets te doen dat met plakken te maken heeft. In die houding — nek en linkerhand zover mogelijk binnen de beschutting van de jas getrokken — stond Jan roerloos te luisteren. De dreunende voetstappen van de logge heer Roos, samen met Bob terugrennend naar de plaats waar de Ford had behoren te staan, waren reeds lang, als een wegstervende aardbeving, verklonken en het enige waarneembare was het eentonige gedruis van de regen plus, heel zwakjes, het bok-bok-bok van een Dieselmotorschip dat door het kanaal naderbij kwam. Door verschillende ramen van het Kresse-huis vielen waaiervormige banen licht naar buiten. Die lichtschijn reikte nergens veel verder dan op zijn hoogst een meter of tien. Daarachter heerste inktzwarte duisternis, gevuld met regen. Dat beviel Jan niet bijzonder. Hij wilde zien zonder zelf gezien te worden . . . Als je dat voor elkaar krijgt, ben je namelijk al een enorm stuk op een mogelijke vijand in het voordeel. Jan wandelde dus van de achterzijde van het huis weg tot hij volkomen buiten het schijnsel der vensters was gekomen, keerde zich dan om en begon voorzichtig om het verlaten huis heen te cirkelen . . . of liever: te rechthoeken. leder die nu probeerde tussen hem en het huis door te sluipen, tekende zich onherroepelijk tegen de lichtschijn af. Het was natuurlijk ook zo, dat iemand, die nog verder van het huis af stond dan Jan, op zíjn beurt Jan weer zou kunnen zien . . . maar de heer Prins, ervaren in dat soort van werk, hield daar rekening mee, en liep niet rechtop, maar diep gebukt; de revolver rechtuit gericht: de duisternis inwijzend. Hij verkende grondig de ganse achterkant . . . maakte een scherpe hoek en sloop toen langs de zijkant van het huis voorwaarts . . .

„Jandokie!” dacht hij bij zichzelf. „Ik had eigenlijk eerst in alle kamers en achter alle ramen van het huis licht aan moeten doen, dan had ik veel beter kunnen zien. Nou is deze hele hoek stikdonker . . .”
„Deze hoek,” waar hij nu mee op gelijke hoogte begon te komen, was de hoek van de badkamer. Jan deed nog enkele sluipende passen, bereikte het wegdek van de dijk zelf, en kon nu in de volle lengte langs de voorzijde van het huis kijken. Het licht dat dáár naar buiten viel spiegelde in de kringelend rimpelende plassen van de volgerekende kuilen, en wat verderop ook in het donkere water van het kanaal, waardoor nu, luider bok-bokkend, het Dieselschip naderde, met helder rood-, groen- en witte lichten los hangend in de donkerte. Toen werd Jan’s aandacht met een schok getrokken door een ander licht, dat eveneens losjes in de duisternis begon te hangen: een vaag schijnsel achter het zijraam van de badkamer.
„Wat zullen we nou . . . ?”
Jan hurkte neer; de linkerhand met het verband diep in de jasmouw getrokken, maar zich steunend met de pols van zijn gewapende rechterhand. Tot zijn stomme verbazing zag hij het pas ontstane licht achter het matglazen badkamerraam langzaam sterker en sterker worden, juist zoals het geluid sterker wordt in een pas aangezette en warm wordende radio. De omtrekken van het matglazen raam verschenen scherp getekend uit de donkere huiswand . . . haarscherp zat het houten kruis, dat het raam in vier ruiten verdeelde in die verlichte rechthoek . . . maar een van die ruiten was eruit! En de badhanddoek erachter was verdwenen. Door het vierkante gat kon Jan recht naar binnen kijken! Zijn gedachten bewogen bliksemsnel. Had hij de badkamerdeur niet goed dicht getrokken, zodat die was opengewaaid en langzaam verder open ging waardoor het licht uit de gang, steeds sterker wordend, naar binnen kon vallen? . . . Terwijl hij daar nog over zat te piekeren, werd de lichtschijn plotseling minder en vlak daarop lag deze hoek van het huis even onguur en duister als tevoren in de regen. Het Dieselschip was nu vlakbij en het bok-bok-bok-geluid van de uitlaat begon terug te kaatsen toen het de voorzijde van het huis onder een stompe hoek raakte. WAS DIE BADHANDDOEK SOMS OOK LOSGEWAAID? Maar het woei helemaal niet zo bijzonder . . . Een beetje, zoals bijna altijd op regenachtige dagen, maar helemaal niet zó, dat goed vastgeprikte punaises worden losgetrokken of er goed gesloten deuren open en dicht waaien . . . Bovendien: als die deur door een windzucht weer was dicht gevallen . . . waarom had hij dan de klap van dat dichtvallen niet gehoord? De motor van dat schip (dat nu op volle snelheid door het kanaal het huis passeerde) maakte heus niet zoveel lawaai, dat het de klap van een dichtwaaiende deur overstemde. Of misschien toch? Jan richtte zich op uit zijn gehurkte houding en wandelde gebukt, als een soort van haastige struisvogel, langs het huis terug naar de achterzijde, de panden van Kresse’s nette overjas schuin aan weerszijden meeslepend over de modderige grond. Schuilgaande in het natte duister keerde hij weer terug naar de plek waar hij, aan de achterzijde, zijn verkenningstocht was begonnen: vlak achter het open gedeelte van de U, zodat hij in de lengte de verlichte tuin in kon kijken, en recht op de achterdeur, met erin het ruitje waardoor Arie en hijzelf eerder op die avond naar binnen hadden gegluurd.
Op dat moment ging het licht in de gang uit!

* * *
Nu kan door een windvlaag of een windzucht een badhanddoek losraken van een paar punaises. Een deur, waarvan het slot niet al te best is, kan door een tochtje worden opengedrukt en later weer dichtvallen. De klap van zo’n dichtvallende deur kan overstemd worden door het geluid van een toevallig passerende Dieselboot. Maar geen windvlaag, hoe sterk ook, kan de schakelaar van een elektrische lamp in een gang in een andere stand waaien. Nu er geen licht meer door de gangramen naar buiten straalde, was het een heel stuk donkerder in de tuin. Het enige licht kwam nu nog door de tuinramen (en door de tuindeur met het kapotte ruitje) van de slaapkamer waarin de koffer open op bed lag en de kachel zo gezellig stond te branden. En terwijl Jan nog stond te delibereren, wat nu te gaan doen, gingen ook de lichten in DIE kamer uit.

„Wel voor de grote, gloeiende kilowatturen!” tierde Jan binnensmonds, zich oprichtend uit zijn gebukte houding, omdat die gebukte houding niet de minste zin meer had. Het was hier, aan de achterkant van het huis, nu zo stikdonker, dat hij het witte verbandgaas dat nog een eindje uit de linker overjasmouw naar buiten stak, slechts met heel veel moeite zien kon. Het was hem volkomen duidelijk, dat iemand daarbinnen niet van plan was, in een helder verlicht huis te gaan rondpionieren. En dat het Jerry was, die daar pionierde, daarop had zelfs de zo zuinige en bedachtzame Jantje Prins zonder meer een voljaar rente van zijn zorgzaam beheerde bank-kapitaal durven verwedden. Want Jerry wist van het kapotte badkamer-raam. — Hij wist, dat zijn eigen revolver in dat huis was achter gebleven. Maar hij kon nóóit weten, hoe de vechtpartij die na zijn vertrek was ontstaan, was afgelopen. En hij . . . PARSONS!
Jan had dat alles in drie of vier seconden overdacht. Maar hij verloor nu ook geen tiende van een seconde meer en kwam in beweging. Als Jerry in dat donkere huis Parsons vond en die bevrijdde, werd de stand twee tegen één . . . Dat moest in elk geval worden tegengegaan. Jan waadde door het hoge, ongemaaie natte gras naar de glazen tuindeuren die Arie en hij niet zo lang tevoren waren binnengegaan om de op bed liggende revolver in handen te krijgen. Hij bereikte de bakstenen huismuur, op deze plaats begroeid met een soort wilde wingerd of klimop, schoof vlak langs de natte bladeren voorwaarts en stopte, toen hij vlak naast zich de ruiten van de glasdeur zag glimmen. Zelf stilstaande boog Jan zijn bovenlichaam wat zijwaarts, en wat omlaag tot zijn ogen door het glas naar binnen konden kijken . . . naar de zachte, schemerige rosse gloed die de nu fel brandende kachel door zijn micaruitjes over de vloer verspreidde. Het was een gezellig en ongelooflijk onschuldig gezicht . . . die stille, warme vuurschijn op het halfversleten vloerzeil, en Jan, die met zijn blote voeten en nu al doorweekte onderbroekspijpen in het gras stond wenste wel, dat hij genoeglijk vóór die kachel zat, met zijn benen ver uitgestrekt en een spannend boek op de buik. Helaas overkomt iets dergelijks aan avonturiers zelden . . . meer aan de mensen die over hun avonturen lezen. Een lichte beweging aan het verre einde van de rossige gloedplek trok Jan’s aandacht. Was dat een voet die daar naar voren schoof? . . . Welnee . . . Het was iets met donker haar erop! Een kat? Was er een kat in huis? . . . Het volgend moment sloeg Jan’s hart precies één slag over en bonsde luider verder. Het was geen kat, die in de lichtplek kwam schuiven, maar het hoofd van een man! Het was het hoofd van Jerry, die op handen en voeten over het vloerzeil voorwaarts sloop . . . in de richting van het bed, waarop de geopende koffer nog steeds lag te wachten.
Terwijl hij daar buiten had staan loeren, had Jan zich één ding rotsvast voorgenomen: met deze figuur Jerry geen risico’s meer te nemen. Hij had hem nu loepzuiver onder schot . . . en een mooiere kans was nauwelijks te bedenken. Jan liet zich op één knie zakken, meteen een halve slag omkerend en hief onder het zakken door de revolver tot hij, precies over de loop héén, door het kapotte deur-ruitje naar binnen mikte. Het vizier van het wapen tekende zich scherp af tegen de helder gloeiende micaruitjes van de kachel. Een korrel had het wapen niet (omdat het einde van de loop was afgezaagd) maar de donkere lijn van de loop wees precies naar het voortschuivende haar achterop Jerry’s schedelkruin.
„I’ve got you covered!” beet Jan, door het open ruitje. „Stop moving!”
Die opmerking, in kort en helder Amerikaans, liet aan duidelijkheid niets te wensen over. Tegen een Hollander zou Jan hebben geblaft: „Ik heb je onder schot! Zit muisstil!” Maar Jerry was niet de figuur om zich als een muis te gedragen. Hij bleef één tel lang volkomen roerloos zitten, met het rossige vuurlicht op zijn schedel en schouders . . . dan liet hij zich neerploffen als een rol vloerzeil en met dezelfde rapheid als een rol zeil wentelde hij van de lichtkring weg.
„STOP MOVING!” brulde Jan, metéén beseffend dat hij de brutaliteit en de doortastendheid van deze Amerikaan weer eens te laag had aangeslagen. Hij haalde de trekker van de revolver over om een waarschuwingsschot te laten horen . . . en dat was het onherroepelijke begin van het spektakel van die nacht. De loop van het wapen was op de mica ruitjes van de fel brandende kachel gericht geweest. Het wapen was van kaliber.38, hetgeen betekent dat de doorsnede van de loop het 0,38ste deel van een inch bedraagt. Dat staat practisch gelijk met negen millimeter in het decimale stelsel. De loden kogel, bijna een centimeter in doorsnede, kwam juist even onder het bovenste mica ruitje terecht in de met een laagje glazuur bedekte gietijzeren kachelwand en het effect was boven alle verwachting. Die gietijzeren wand werd aan de voorzijde doorboord met een keurig rond gaatje . . . vervolgens baande de kogel zich een weg door de inwendige kolom van gloeiende kolen, maar toen het lood de binnenzijde van de achterwand bereikte, was de snelheid veel te gering om die wand nog netjes te doorboren.
De wereld der dingen is vol van dit soort mechanische eigenaardigheden: gooi een middelgrote kiezelsteen tegen een ruit en het ding vliegt in tientallen scherven. Maar schiet er een geweer- of pistoolkogel tegenaan, en er komt een zuiver rond gaatje in, terwijl de rest van de ruit zonder een enkele barst blijft zitten. De brandende gietijzeren kachel gaf een schitterende demonstratie van deze wet der physica: de voorzijde kreeg een keurig gaatje, maar de achterzijde brak in stukken uiteen en een grof sproeisel van stukken gloeiende kool, van vonken en brokken heet ijzer spatte alle kanten uit. Achter die kachel was een ijzeren plaat aangebracht, om de wand te beschutten tegen al te grote uitstralingshitte. Het grootste gedeelte van de weggeslagen stukken vuur ketste van die plaat terug, huppelde over het vloerkleed of vond een rustplaats op het vloerzeil en enkele kleinere vonkenbrokjes spetten tot boven op het bed. Bijna onmiddellijk begonnen op wel tien verschillende plekken vlammentongetjes omhoog te lekken, maar Jan lette daar niet op. Zijn ogen zochten door de schemerige hoeken naar de figuur van Jerry. Zonder veel succès, overigens: de lepe Amerikaan was vermoedelijk meteen over de vloer weggerold naar de deur waardoor hij was binnen gekomen. De vlammentongetjes waren nu al complete vlammen. Een eerste vlaag brandgeur drong door het kapotte deurruitje in Jan’s neus.
„Sodepier!” dacht Jan. „Zometeen brandt de hele tent af!” Hij ging van louter ontsteltenis op één been staan, zich achter het oor krabbend met de loop van zijn revolver, zijn oren gespitst naar mogelijke geluiden uit de duistere rest van het Kressehuis en zijn blik gefascineerd gevestigd op de tien verschillende brandhaarden op bed, vloerzeil en vloerkleed. Terwijl hij nog keek, ging met een soort van steekvlam die de ganse kamer in helder licht zette, een overhemd dat los op het bed had gelegen, de lucht in.
„Nylon!” dacht Jan meteen. „Alleen nylon vliegt zo ineens in de hens . . .”
Maar nu was het bekeken, ook. Als er niet zonder enig uitstel een ferme schuimblusser op het zaakje werd gezet, kon dat huis binnen een kwartier van de lijst van bewoonbare Belgische woonruimte worden afgeschreven. Zou die Jerry niet proberen, het zaakje te blussen? . . . Alles bij elkaar was het natuurlijk een onmogelijke situatie! Hoe moet je, Jan Prins zijnde, een in de beginnende fik staande slaapkamer gaan blussen zonder spuitslang, zonder blusapparaat en met in de ene hand een schietklare revolver, want het was lang niet zeker dat de doortastende Jerry, brand of geen brand, Jan niet in de nek zou springen zodra hij daartoe de kans kreeg. Van de andere kant voelde diezelfde Jerry er blijkbaar heel weinig voor, met emmertjes water te komen aanzeulen, en zich aldus weer te wagen in de vuurlinie van Jan’s schietwapen. En terwijl beide partijen zich dus wijselijk buiten elkaars bereik hielden, vloog het ganse bed in de fik en even later kronkelden gele vlammen, laaiend van de pret, omhoog langs een stel gele landhuisgordijnen. Wolken witte en bruinige rook slierden wervelend rond en begonnen door het kapotte ruitje in de tuindeur naar buiten te spuiten. Het was duidelijk dat de wind naar binnen blies door het kapotte raam in de badkamer, en via de openstaande slaapkamerdeur naar binnen woei, aldus de vlammen fel aanwakkerend . . . zo fel, dat Jan een eind achteruit moest gaan, want hete lucht en rook kwamen naar buiten gespoten door datzelfde vierkante gat waardoor hij zo kort tevoren zijn kogel naar binnen had gejaagd. Nu is er niemand, die een goed en bruikbaar huis in brand ziet vliegen zo gek (of hij moet ècht gek zijn) die niet als eerste, tweede en derde idée in zijn hoofd krijgt:

1. „Hoei! De boel gaat in de fik!”
2. „Hoe houwen we die fik tegen?”
3. „Als dat niet metéén lukt, hoe waarschuwen we dan de brandweer?”

Die ideeën had Jan alledrie achtereen gekregen . . . maar alle mogelijke antwoorden op die denk-signalen werden geblokkeerd door de dreigende aanwezigheid van Jerry, ergens in de duisternis achter die steeds feller brandende slaapkamer. Nu kan een mens machtig snel een heleboel dingen achter elkaar denken. Maar een kamer, waarin een kachel vol brandende anthraciet uit elkaar werd geschoten kan óók machtig snel in brand vliegen! Er waren nog geen dertig tellen verlopen na het lossen van het historische schot toen de lakverf op het houtwerk van het bed begon te bladderen, en Jan het enige denkbeeld kreeg dat mogelijk zou kunnen helpen. Hij sloeg met de kolf van zijn revolver een ruitje in, helemaal onderaan in de tuindeur, waar nog niet zoveel rook hing, en brulde naar binnen:
JERRY! I PROPOSE AN ARMISTICE TO FIGHT THE FIRE !”
Niet eens slecht voor een brein als dat van jongetje Prins. Hij had maar dertig seconden nodig gehad om alle mogelijkheden af te tasten en tot de slotsom te komen dat alleen het sluiten van een wapenstilstand tussen hem en Jerry hen in staat zou sellen, het snel groeiende vuur nog onder de knieën te krijgen. Zijn uitgeschreeuwd aanbod tot het sluiten van een wapenstilstand om het vuur te blussen (zoals soms midden in een veldslag het vuren wordt gestaakt om de doden en gewonden te bergen) kreeg echter geen enkel antwoord dan een snel luider wordend knetteren en het rinkelend neerkletteren van een ruit die ergens aan de overzijde van de kamer door de ongelijk verdeelde hitte kapot sprong. Maar dat KON zo toch niet! Er moest toch iets gaan gebeuren! Jan sprong overeind, holde om deze poot van het huis heen en bereikte in absolute recordtijd het kapotte badkamerraam. Nergens was licht te zien . . . behalve dan een vage gloed van rossig vuur, die al over het natte gras begon te schijnen. Jan hield revolver en hoofd voor het open raam, waarnaast de losgeduwde bandhanddoek in de bries hing te wapperen en brulde opnieuw:
„JERRY! Hello, JERRY! Let’s quit fighting and fight the fire!”
Wederom ging rinkelend een ruit in scherven en meteen lekte een gele vlammentong door de ontstane opening naar buiten — eventjes maar — dan werd de vlammentong vervangen door een golf geelwitte rook, aan de huiszijde grillig beschenen door de vuurgloed. Jan richtte zich op en krabde zich opnieuw met de loop van zijn revolver achter het oor, zó in de war dat hij geen moment besefte dat zoiets nu juist het allerlaatste is, dat je met een geladen revolver moet uithalen. Als je pe r ongeluk wat te hard met de vinger op de trekker drukt, is die beweging in de meest harde betekenis van het woord inderdáád de allerlaatste geweest die je ter wereld hebt uitgehaald. Jerry scheen niets te voelen voor wapenstilstanden. Het scheen hem geen ros te kunnen schelen, of het huis van Kresse afbrandde, ja dan nee. Goed. Als het Jerry dan niets schelen kon — dan Jantje Prins óók niet. Laten fikken, maar. Op datzelfde kritieke moment kwam zwakjes de flard van een menselijke schreeuw op de nachtwind aandrijven. Jan keerde zich met een ruk om en tuurde door regen en duisternis de dijk af. Opnieuw kwam er een schreeuw: nu wat duidelijker, onmiddellijk gevolgd door een paar noten van een welbekend signaal. Jan zette er meteen de sokken in, draafde de dijk op en zag alras zijn vrienden Arie en Bob, hijgend en bemodderd, uit nacht en ontij tevoorschijn draven. „Hijgen” was het woord nauwelijks — het was een wonder dat een van hen nog kans had gezien, een brok fluitsignaal ten beste te geven. Zij bliezen als stoommachines en grepen ieder één arm van vriend Prins beet om zich op de been te houden. „H . . . hoe komt . . .?”
„F . . .f ik daar . . .?”
„F . . . Ford . . . plomp . . .”
„Hou nou even je hijgkoppen. Die Jerry is teruggekomen terwijl jullie de Ford gingen zoeken. Hij kwam binnen door het badkamerraam en sloop over de vloer zijn logeerkamer binnen. Om te kijken of hij eerst zijn koffer kon pakken, denk ik. Ik zag hem sluipen en loste een schot, maar raakte de brandende kachel. En nou staat de boel in de hens.”
De boel stond wel in de hens, ja. Zij hadden elkaar ontmoet op misschien honderdvijftig meter van Kresse’s huis af, en waar zij stonden, hoorden zij het rinkelen en kletteren van springende ruiten. Er zaten aan drie verschillende kanten glazen deuren en ramen in die naar achteren uitstekende U-poot van het huis en met elke ruit die in scherven ging, kreeg de wind vrijer spel. Alhoewel je niet de indruk kreeg, dat de wind er een spel van maakte. Evenmin als de fik zelf. Het leek er beduidend veel meer op, dat die twee er serieus werk van maakten eens overtuigend te demonstreren in hoe korte tijd je een redelijk gebouwd landhuis kon veranderen in een berichtje van zeven regels onder „Gemengd Nieuws” in de Gazet van Antwerpen. De vlammen sloegen uit alle raamopeningen en lekten aan de dakrand. Regens van vonken sproeiden aan de lijzijde met de wind mee en wervelden nu en dan tot boven het dak uit. Arie en Bob hijgden nog steeds — nu niet meer als stoommachines, maar eerder als opgewonden grasbuffels.
„Z . . . zeg . . . waar is . . . die Jerry?”
„Maar P . . . Parsons . . .”
Drie verschillende breinen, maar eigenlijk maar twee gedachten: a) Waar zat Jerry en wat voerde hij nu uit?
b) Parsons lag vastgebonden op bed, en die moest eraf, vóór

zijn oorlellen begonnen te schroeien.
„Kom mee, jongens.”
Jan beschikte over een geladen schietwapen, plus een goed functionnerende ademhaling. Dus die ging voorop; echter op de hielen gevolgd door de wandelende blaasbalgen Roos en Evers, die zich werkelijk zowat te pletter hadden gehold nadat zij, direct na het constateren dat hun Ford in het water was geduwd, in de verte een vuurgloed ontwaarden op de plaats waar zij hun vriend Jan plus een gevangene hadden achtergelaten. Bij een gezond mens komt een tekort aan adem echter vrij gauw weer in orde. Men kon van de heren Roos en Evers zeggen wat men wilde — hun gezondheid liet in ieder geval niets te wensen over, en toen zij dus, half dravend en half snelwandelend, ter hoogte van de voordeur waren aangekomen, voelden zij zich weer tot een hoop in staat.
„Jan — jij hebt een revolver. Jij gaat door dat badkamerraam naar binnen. Wij posteren ons elk bij een raam van de slaapkamer waarin we Parsons hebben opgebaard.”
„Kijk dan wel uit, jongens — tegen die vuurgloed kun je van binnen alles en iedereen zien bewegen.”
„Denken we heus wel aan. Duik jij nou maar de badkamer in en ruk door die beroemde gang verder op.”
„Gesnapt.” — De wind joeg een regen van vonken dwars over het dak heen.

* * *
Zoals reeds gezegd was Jerry Miller een van het type lieden, die òf bijzonder actief zijn, òf bovenmate lui. Vanaf het moment dat hij middels het badkamerraam Kresse’s huis weer was binnengedrongen, had hij blijk gegeven van enorme activiteit en dat niet alleen — ook van doeltreffende activiteit. Hij had twee jongens door het duister zien verdwijnen in de richting van de verdronken Ford. Dus er was er in het huis nog maar ééntje over. Jerry opende heel omzichtig, centimeter voor centimeter, de badkamerdeur. (Dat liet een langzaam sterker wordend licht uit de gang naar binnen schijnen: het licht dat door Jan Prins was gezien). De lange gang, waarin zo kort tevoren een hevige vechtpartij had plaats gevonden, lag volkomen verlaten. Er viel ook niets te horen ook, behalve het suizen van een ketel in de keuken en het ruisen van regen op het dak. Jerry gleed, lenig als een stuk schuimrubber, die gang in en trok de deur achter zich dicht. Vervolgens bewoog hij zich met kolossale snelheid. Hij rende op de tenen naar de openstaande keukendeur en loerde om de hoek. De keuken lag verlaten. Een tweede sprint: de deur van de woonkamer werd opengerukt. Geen mens was daar te zien. De radio was afgezet en slechts een ouderwetse pendule op de schoorsteenmantel tikte.
„Waar zit die vlegel dan ergens?” gromde Jerry, de deur van de woonkamer weer dichttrekkend en kort en heftig met een vinger langs zijn kaak strijkend. Terwijl die vinger peinzend streek, gleden zijn ogen over de rij ramen die vanuit die gang uitzagen over de ingesloten tuin.
„Hm!” gromde Jerry weer. „Een beetje link. Ik sta hier in het volle licht. Een van drie apen heeft mijn pistool . . . En stom zijn die apen evenmin, anders hadden ze ons hier niet zo rap gevonden. Als ik een van hèn was, ging ik buiten in de regen zitten wachten . . . Laat ik dus beginnen met de lichten uit te doen.”
Hij gleed snel langs de muur naar de schakelaar en draaide het ganglicht uit. Door de nu donkere gang holde hij, diep gebukt, terug naar de keuken. Daar draaide hij de schakelaar om. Tenslotte ook die in de woonkamer. Het hele huis lag nu in duisternis gehuld . . . en was even stil als een minuut tevoren. Temidden van die duisternis stond Jerry Miller, de vuisten aan weerszijden van zijn heupen gebald, het hoofd iets gebogen . . . ingespannen zijn oren gebruikend. Maar hij hoorde niets dat hem enige aanwijzing kon geven, wat ook moeilijker kon, want Jan Prins was op dat moment buiten door het natte gras aan het pionieren. Bovendien stond nog stééds die waterketel op het gas te suizen.
„Die stomme suisketel!” bromde Jerry binnensmonds. „Waar zouden ze Parsons ergens hebben gelaten? Zou die derde jongen hem zitten te bewaken? Maar wáár dan ergens? . . . In de garage misschien? Eerst het huis verder onderzoeken.” Nu zijn er natuurlijk verschillende methodes om een huis te doorzoeken als je zelf ongewapend bent en je tegenstander heeft zeer vermoedelijk een geladen revolver in de vuist. Je kunt een kogelvrij vest aantrekken en net doen of je neus bloedt — althans of die neus zowat het enige is dat kán gaan bloeden. Je kunt een koffertje in de hand nemen; aan de voordeur aanbellen; vragen of er ook zeep of scheermesjes nodig zijn, en onverwacht een ferme trap geven. Je kunt nog een heleboel andere meer of minder listige dingen doen. Je kunt óók een schot van kaliber .38 in je bast oplopen, maar dat was nu juist waar Jerry niets voor voelde. Die deed het anders. Het was hem meteen al opgevallen, dat de beide U-poten van het huis onverlicht waren gebleven. Alleen in keuken, gang en woonkamer hadden de lichten gebrand. Maar juist in die verlichte ruimten was niemand aanwezig geweest. Dat was merkwaardig. Het kon betekenen, dat Parsons, samen met de derde jongen als bewaker, in een onverlicht slaapvertrek zat af te wachten . . . een heel listige tactiek. Maar door het uitdraaien van de lichten in de rest van het huis had de slimme Jerry Miller de stand ongeveer gelijk gemaakt. Want de bewaker met pistool kon nu weinig meer zien. Jerry liet zich op de grond zakken en bewoog zich, op handen en knieën, met grote vaart de gang door, tot de plaats waar een deur toegang gaf tot de U-poot waarin zijn eigen logeerkamer was gelegen. Vlak voor de deur stopte hij even. Hij richtte zich half op, tastte naar de deurknop, draaide die met een ruk om en meteen smeet hij de deur naar binnen open, terwijl hijzelf zich weer plat op zijn buik liet vallen. Hij verwachtte half en half met een daverende knal een schot te horen afgaan, terwijl een kogel hoog boven hem door de deuropening floot. Maar er gebeurde niets van dat al. Plat op de grond liggend zag Jerry slechts een roodgouden gloed . . . de vuurstraling door de micaruitjes van een brandende kachel en in die rossige schijn een hoogst vredig tafereeltje: de sprei die afhing van het logeerbed . . . waarop nog steeds het overhemd lag dat hij een paar uur te voren had uitgetrokken, plus de koffer waaruit hij zijn schone shirt had opgedolven. Zijn ogen ontwaarden een paar ouderwetse leunstoelen en een wastafel . . . maar verder niets of niemand.
„Hm!” bromde Jerry, met zijn kin rustend op de drempel van de opengestoten deur, terwijl zijn ogen nog argwanend door het ledige, vredige vertrek dwaalden. „Hier ook geen onraad. Al zijn leven zit die vlegel samen met Parsons in de lege garage. Dat is buiten het huis . . . en dat is link. Heel link.” In normale omstandigheden zou Jerry Miller achteruit zijn gekropen en de gang door, om de rest van het verduisterde huis aan een snel onderzoek te onderwerpen. Dan was het allemaal héél anders gegaan. Dan was in elk geval het huis van Kresse niet afgebrand. Maar Jerry zat zonder sigaretten. Hij had in bad zitten lezen en roken, met de radio donderend luid aan. Toen hij hals-over-kop uit bad sprong en even later nog halsover-kop door het badkamerraam het huis verliet, had hij wel wat anders aan zijn hoofd gehad dan het aangebroken pakje sigaretten meenemen, dat op de stoel naast het bad had gelegen. Dus al die tijd had Jerry zonder sigaretten gezeten. En verschillende malen had hij met weemoed gedacht aan zijn koffer, op bed liggend in de logeerkamer van Kresse’s huis, want in diezelfde koffer zat anderhalve slof originele Amerikaanse Lucky Strike sigaretten! En nu lag die koffer daar . . . uitdagend en verlokkend te wachten in de zachte, vredige vuurgloed van de vreedzaam brandende kachel. Jerry bewoog zich niet achteruit, maar vóóruit . . . over de vloer naar het bed toeschuivend. Hij schoof met zijn haardos in de rossige lichtschijn van de micaruitjes . . . strekte de arm al uit om zich aan de bedrand op te trekken, toen een vuurstraal, tezamen met een daverende knal, van ergens opzij kwam. De volgende seconde barstte er een soort wild vuurwerk los. Gloeiende kolen en vonken spatten naar alle kanten. Twee ervan schroeiden Jerry’s wang en hand terwijl hij zich snel rollend over de vloer wegwentelde, wèg uit de lichtkring van de kachel . . . wèg uit de vulkanische uitbarsting die op dat schot was gevolgd. Jerry rolde snel en bleef rollen, tot hij de rechthoekige, donkere gaping zag van de deuropening, waardoor hij was binnengeglipt. Hij schoot als een snoek over die drempel heen, en pas in de veilige donkerte van de gang gunde hij zich eventjes tijd, bij zijn positieven te komen . . . héél eventjes maar, want door de open deur drong een vreemd flakkerend speelsel van vlammenlicht dat hem vaag ongerust maakte. Pas nu begon het tot hem door te dringen, dat er een kachel was geploft. Dat hij dat zo langzaam begreep kan geen mens hem kwalijk nemen. Men kan nog zoveel tegenwoordigheid van geest bezitten, maar slechts weinig lieden ter wereld beschikken over een dergelijke wilde en beweeglijke fantasie dat zij, onmiddellijk als zij een schot horen en overal om zich heen vuur zien spatten, koeltjes opmerken:
„Aha . . . welwel. De kogel heeft de kachel geraakt.” Jerry was niet koeltjes. Hij zei ook niet iets koeltjes. Hij loerde snel om de hoek van de deur, met één oog, trok het hoofd even snel terug en sloeg met de vuist op de gangvloer, snauwend: „Sakkerdru! Dadelijk gaat de hele santekraam in de fik! Zul je Kresse horen brullen!” — Maar vlak daarop krabbelde hij in een gehurkte houding overeind en bromde: „Och wat — laat Kresse rustig brullen! Bovendien ben ik de vrijwillige brandweer niet.” — Vervolgens holde hij diep gebukt de donkere gang door tot aan de deur die toegang gaf tot de tweede U-poot van het huis. Daar haalde hij een nieuwe manoeuvre uit. Hij richtte zich op en drukte zich ruggelings tegen de wand, vlak naast de deur. Hij stak een hand zijwaarts uit, greep de deurknop, en smeet de deur met een zwaai open, zijn arm snel terugtrekkend. Er gebeurde niets. Alleen aan het einde van de lange gang werd het vlammenschijnsel, zojuist nog aarzelend, snel en onheilspellend sterker. Jerry boog zijn hoofd opzij en keek om de deurstijl heen. In deze kamer brandde geen kachel. Er brandde ook geen licht. Maar er klonk wèl geluid, en niet eens zo erg zacht ook: een regelmatig en half ronkend, half fluitend gesnork. Dat speciale gesnurk had Jerry geblinddoekt uit tienduizenden andere kunnen herkennen. Hij had er een extra jaar militaire dienst op durven verwedden dat geen twee mensen ter wereld zo snurkten: dit was de kenmerkende snurk van zijn maat Parsons! Nog steeds met het hoofd om de hoek van de deur riep Jerry halfluid:
„Parsons! Reveille! Word wakker!”
Juist zoals een hond vanuit zijn diepste slaap wakker schiet door het rammelen van zijn etensbak, of door het rinkelen van de gesp aan de riem waaraan hij altijd wordt uitgelaten, zo schoot Parsons uit zijn sluimer te voorschijn. Een snork . . . een verward gekreun . . . dan een slaperig verstikte stem: „Ik slaap niet! Ik ben al wakker! Wat is er? Hoe laat is het?” „Ik ben het . . . Jerry. Ben je alleen?”
Maar Parsons mocht dan lichamelijk wakker zijn — geestelijk was hij het nog allesbehalve. Hij lag wat verwilderd rond te staren in het stikdonker.
„Waar ben ik? Wie is daar?”
Jerry’s ongeduldige stem: '
„Ik ben het, sufferd! Je maat Jerry. Wat doe je daarbinnen?” „Ik? Ik lig. Ik lig op bed. Maar . . . Dat is waar ook. Ze hebben me vastgebonden.”
„Ben je alléén, dan?”
„Alleen? Dat geloof ik wel. Ik weet niet. Het is hier stikdonker.” „Had je een bewaker bij je toen je insliep?”
„Een bewaker? Nee. Ze bonden me vast en gingen weg.” Dat kon ook moeilijk anders, bedacht Jerry. Twee jongens had hij de dijk op zien hollen en de derde had natuurlijk, van buitenaf, dat schot op hem gelost. Hij zei snel, om de hoek van de deur:
„Hou je nog even koest. Een mes halen uit de keuken. Dan snij ik je los.”
„Zeg — hoor ik daar iemand roepen?”
„Roepen? Ik hoor niks.”
„En wat is dat voor vuurgloed daarbuiten?”
„Dat? — Schoorsteenbrand of zoiets.”
Maar Parsons, op het bed vlakbij het raam liggend, had wèl goed gehoord toen hij meende dat hij iemand hoorde roepen: dat was namelijk de eerste keer dat Jan Prins, door het kapotte raam van de brandende kamer heen, een wapenstilstand aanbood. Jerry spoedde zich in draf door de lange gang, die nu al schemerig verlicht was door de laaiende vuurgloed uit de logeerkamer aan het einde, zwenkte de keuken binnen, rukte twee laden open, greep het eerste het beste scherp uitziende mes en holde juist weer uit de keuken, de gang in, toen hij zelf een stem hoorde roepen:
„JERRY! Hello, JERRY! Let’s quit fighting and fight the fire!”
Onwillekeurig hield de Amerikaan even de pas in, maar hij zette er meteen daarna extra-hard de sokken in. Zijn koffer met de anderhalve slof geurige Lucky Strikes erin had hij al af moeten schrijven en als die sufferd van een Kresse zijn huis en inboedel niet tegen brand verzekerd had, was het ook de stommeling zijn eigen schuld als hij er geld op toe legde. Jerry stoof de kamer van Parsons binnen (zonder enige schroom, aangezien hij nu precies wist waar die jongen met zijn pistool ergens uithing), tastte naar de touwen en knopen rond diens polsen en enkels en gaf enkele ferme japen.
„Goeie, ouwe Jerry!” zei Parsons, aangedaan. „Zie je wel dat ik me niet in je heb vergist! Hoe heb ik ooit kunnen denken dat je mij, je enige vriend en maat en lotgenoot, in de steek zou laten! Vergeef me Jerry als ik het ooit gedacht heb.”
„Okee, okee!” zei Jerry ongeduldig, hem overeind hijsend. „Het is nu niet de tijd voor sentimentele scènes. We moeten . . .” Parsons kwam van het bed overeind, maar bleef als versteend in die houding staan; starend door het raam:
„Grote reutelende ratelslangen! Kijk dáár eens! Het hele huis staat in de fikt”
Jerry gaf hem een ongeduldige duw in de richting van de deur: „Dat weet ik. Dat hebben die rotjongens op hun geweten. Wij moeten nu maken dat we wegkomen.”
„Jaja. Oja. Heb je je auto hier?”
Jerry snauwde ongeduldig:
„Die staat een paar kilometer verder langs de dijk. Luister nou goed. Twee van die apen zijn op een holletje de dijk af gegaan om te zoeken naar hun Ford. Die zoeken zich voorlopig wel het apezuur, want die heb ik het Kanaal in geduwd.”
„Wat? Een Ford? Was het nog een goeie?”
Jerry schuimbekte zowat van ongeduld.
„Wat heeft dàt er nou mee te maken. Een prima Ford, ja. Zo goed als nieuw. Maar een van die bengels dwaalt hier om het huis heen met een revolver. Het is maar dat je het weet. En ik voel niets voor een achtervolging dwars door modder en weilanden door drie jongens waarvan er één een pistool heeft en . . .” — Parsons keek weer door het raam naar buiten: „Maar Jerry! Kijk nou eens . . . En hoor eens! De ruiten springen al in scherven. Moet je die vlammen tekeer zien gaan!”
Jerry greep zijn maat bij beide schouders en schudde hem heftig door elkaar:
„Luister je nou naar mij, stuk idioot! Laat die fik maar fikken. De hoofdzaak is, dat wij samen wegkomen en ergens verderop Kresse opvangen als die met het geld terugkomt uit Antwerpen. Dringt dat tot je door, wattenhoofd?”
Parsons werd zo hardhandig door elkaar geschud, dat zijn hoofd stond te waggelen, maar hij scheen aan dat soort hardhandigheden wel gewend te zijn, want hij werd er niet eens boos om. „Ja, Jerry. We moeten samen weg, Jerry.”
„Precies.” — Jerry werd met de minuut ongeduldiger. Het allerliefst had hij deze uil van een Parsons in zijn vet gaar laten smoren. Trouwens — dat was vanaf het moment dat Kresse en hij samen besloten hadden, hun laatste grote klap te slaan, zijn bedoeling geweest. Daarom hadden ze ook dat prachtige smoesverhaal met de „Sheherazade” in elkaar gedraaid. En juist toen hij en Kresse meenden, dat ze deze uil van een Parsons kwijt waren . . . toen kwam hij hier, in dit huis, weer opduiken . . . door toedoen van die drie bemoeiallen van jongens. Het was om uit je vel te springen! Jerry koelde zijn ergernis door zijn maat opnieuw door elkaar te schudden:
„Luister. Is hier ergens een achterdeur?”
„Een eh . . . Ja. In de gang. Die komt in de tuin uit. Daardoor ben ikzelf naar binnen gekomen.”
„Daar moeten we dus . . . DAT IS ONMOGELIJK! De hele tuin is daghelder verlicht door de vlammen. Kijk maar uit het raam.”
Parsons mompelde wat. Die deed al de tijd niets anders dan uit het raam kijken.
„Tja . . . er is nog een voordeur. Die komt op de dijk uit.” Jerry liet de schouders van Parsons los en streek met de vingers van beide handen door zijn haren. Hij stond voor een lastig probleem. Hij kon natuurlijk best met een reuze-sprint door een voordeur of achterdeur het huis uithollen, maar door de heldere gloed van de brand was hij tot op grote afstand zichtbaar, zowel op de dijk als in het vlakke weiland erachter. En als dan die drie jongens — of zelfs maar die ene met zijn revolver — jacht op hen gingen maken, werd het een lastige boel. Want de hele bedoeling was, om een eind verder langs de dijk Kresse op te vangen als die met geld uit Antwerpen terugkeerde. Jerry zwaaide ongeduldig met de vuisten door de lucht:
„Jou hier alleen achterlaten kan ik ook niet.”
„Nee, natuurlijk niet, Jerry. Ik ben je beste vriend.” Jerry staarde hem aan in het steeds helderder wordende vlammenlicht en slikte een paar maal iets weg. Enkele tellen lang zag hij ernaar uit alsof hij het liefst zijn „beste vriendje” een paar uurtjes genoeglijk had zitten worgen. Tenslotte overwon zijn practisch besef.
„Precies,” zei hij, met nog wat gewrongen stem. „Precies. Jou hier alleen achterlaten kan ik evenmin. Want ook al zou ik je dat vragen, je kunt toch je mond niet dicht houden en je zou gaan kletsen. En je weet teveel. Je weet veel te veel. „Je wou me toch zeker niet vragen, hier achter te bl ijven, Jerry? Nu we elkaar eindelijk hebben teruggevonden? Nu je speciaal helemaal bent teruggekomen om mij te bevrijden? Na alles wat we samen hebben meegemaakt, Jerry?”
Jerry zuchtte lang, diep en getergd, juist het soort zucht dat sommige vaders lozen als ze aan het einde van een regenachtige zondag tot het uiterste zijn gekweld door zeven extra-lastige kinderen.
„Goed!” zei hij, knarsetandend. „Best. Jij gaat met me mee. We moeten echter een list bedenken. Inplaats van als gekken naar buiten te hollen en die jongen achter ons aan te krijgen, moeten we hem naar binnen lokken. Jij gaat liggen brullen.” Parsons liet zijn mond half open vallen en gaapte hem schaapachtig aan:
„Ik ga WAT?”
„Luister. Jij lag aan handen en voeten gebonden, nietwaar?” „J . . . Ja. Dat is zo.”
„En zij weten toch zeker niet dat jij los bent?”
„N . . . nee . . . Maar wat zou dat?”
„Ik verstop me. Jij wordt wakker. Jij ziet dat er brand is en gaat liggen brullen als een oordeel. Dan komt hij wel naar binnen om je los te maken.”
„En als hij nou eens niet komt?”
„Hij moet wel. Hij kan jou toch niet levend laten verbranden?” „Maar waar ben jij dan?”
„Is hier ergens een kast?”
„Ikke . . . ik geloof het wel.”
„Anders ga ik wel achter de deur staan, en grijp hem als hij binnen komt. Als jij maar brult. Zo hard en wanhopig mogelijk.” „Goed, Jerry. Ik hoop dat het lukt.”
„Het lukt!” verzekerde Jerry grimmig. „Als jij maar hartverscheurend brult. Als jouw gebrul even erg door de ziel snijdt als je gesnurk, is hij binnen een kwart minuut hier binnen.” Wij hebben alreeds kunnen waarnemen, dat de heer Jerry Miller allesbehalve een domme jongen was. Zijn plan had de verdienste van enorme eenvoud; bovendien de grote verdienste dat het de vijand uit zijn tent lokte en de derde verdienste dat er niets verloren was, als het niet lukte. Jerry neusde even rond, ontdekte een pracht van een wandkast waarin alleen wat pakken en overjassen van Kresse hingen, stapte er binnen en trok juist de deur tot op een kier dicht, toen Parsons, met armen en benen aanééngesloten ruggelings weer op bed liggend, een gegil aanhief dat op de geluidsband van een griezelfilm goud waard geweest zou zijn.
„HELLEP! HULLUP! Moordenaars! Schurken! Onverlaten! BRAAND! Kom me losmaken, moordenaars! Ik zie de vlammen al! HELLEP! HULLUP!”

Jan Prins had juist op dat ogenblik de deur van de badkamer opengetrokken, en hij zag de vlammen ook. Hij voelde ze zelfs, want ze loeiden vanuit de in lichter laaie staande logeerkamer met een soort steekvlam de gang in en die steekvlam werd twee keer zolang toen de badkamerdeur openging en die extra-tocht de gang in woei. Jan sloeg de handen voor zijn gezicht, bukte zich, trapte de badkamerdeur achter zich dicht en holde voorbij de brandhaard, een eindweegs de gang in, tot hij alleen nog maar de hete lucht en wolken rook aan zich voorbij voelde trekken. Heel duidelijk hoorde hij nu twee soorten geloei: van de vlammen achter zich en van de op bed liggende Parsons, een eind voor zich:
„Moordenaars! Maak me los! Onverlaten! Aterlingen! Booswichten! Laat me hier niet hulpeloos liggen!”
Jan Prins bleef in het midden van de gang staan en wilde nadenken, maar dichte wolken rook kwamen hem nu achterop drijven, deden zijn ogen tranen en prikkelde zijn neus en keel zo, dat hij een heftige hoestbui voelde opkomen. Hij trok een zakdoek te voorschijn (uit de zak van Kresse’s overjas) en drukte die tegen mond en neus. Wat drommel — lag die Parsons nog steeds daar op bed vastgebonden? Wat had die Jerry dan intussen alsmaar uitgespookt?
„Hellep! Maak me los! Schurken! Wil je mijn dood op je geweten hebben?”
De dikke Arie Roos zat intussen dicht tegen de muur van de ingesloten tuin gedrukt, met een schitterend uitzicht op de brand vlak tegenover hem. Een beetje àl te schitterend misschien, want de hitte was nu al zo groot, dat de damp begon op te stijgen uit de natte regenjas van Kresse die hij overhaast van de kapstok had gegrist en nu en dan kwam er een vonk terecht in zijn doorweekte rode haren, wat hem deed terugdenken aan de honderden keren dat hem het ouwe, taaie mopje werd nageschreeuwd: „Hei, jô — je haren staan in brand!” Als zijn haren niet zo kletsnat waren geweest, had dat nu best een bittere waarheid kunnen worden. Maar Arie vergat al die dingen meteen, zodra achter het raam, waarnaast hij zat neergehurkt, dat ijselijke gebrul losbarstte:
„Moordenaars! Maak me los! HELLEP!”
„Alle Hoekse en Kabeljauwse slachtpartijen!” mompelde Arie. „Wat gaat die vent tekeer. Denkt-ie nou werkelijk dat wij hem daar zouden laten liggen? . . . Maar misschien meent-ie wel dat wij allemaal weg zijn gegaan en helemaal niet weten dat er brand is ontstaan. Zal je gebeuren! En Bobbie Evers, eveneens tegen de muur gehurkt, maar aan de andere zijde van het huis, tussen de kamer waarin Parsons lag en de garage, hoorde het gekrijs eveneens, en werd er volkomen ontdaan van. De dikke Arie, als goed Europeaan wat minder weekhartig aangelegd, mompelde juist tegen zichzelf: „Nouja — een beetje schrik is goed voor hem. En hij heeft des te meer pl ezier in zijn leven als de schrik voorbij is,” toen hij onverwacht het gezicht van Bob Evers naast zich zag opduiken, ietwat luguber eruitziende met dikke neus en lippen en in het flakkerend licht van de brandende Kresse-vleugel.
„BOB! Ik schrik me het loeilazarus!”
„Arie — dat gaat zo niet! We kunnen die arme drommel daar niet in de waan laten dat er niemand is om hem los te maken.” „Waarom niet?” vroeg Arie, met de hand boven op zijn hoofd petsend om een stukje brandend hout uit te doven dat daarnet sissend erop terecht was gekomen. „Zolang het maar een waan is, is er niks aan de hand.”
„De vent kan er van schrik wel in blijven.”
„Dan is het nooit een vent geweest,” vond Arie hardvochtig. „Moet je horen!!”
„HELLEP!! HULLUP! Laat me hier niet hulpeloos liggen! Ik zie de vlammen al! Ik ruik de rook!”
„Ik zit hier gevaarlijker dan hij,” gromde Arie, een brokje gloeiende houtskool achter uit zijn opgezette jaskraag vissend. „Wedden dat dat een blaar wordt in mijn nek?”
„Tja . . . als al dat spek en vet van jou vlam vat, is er geen blussen meer aan,” spotte Bob. Maar dat spotten ging meer uit ingeroeste gewoonte, dan uit overtuiging, want even later ging hij weer door: „Ik begrijp het niet, Arie. Die Jerry moet daar toch in huis zijn! Hoort die dat gebrul dan niet? Heeft die zijn vriendje dan nog niet gevonden? Waarom maakt die hem niet los? Is die Jerry er dan intussen alweer vandoor?”
„Luister jij eens, jongetje Evers,” zei Arie korzelig. „Eén Amerikaan kan meer vragen dan honderd verstandige Hollanders kunnen beantwoord. Ik weet . . .” Hij hief plotseling het dikke hoofd en zat te luisteren, min of meer lijkend op een overvoede jonge boxer in waakhouding. „Komt daar een auto aan?”
Bob luisterde eventjes en sprong op: „Als dat Kresse toch is . . .” „Waarom zou het Kresse niet zijn? Dan komt hij nog net op tijd om de verzekeringspolis uit zijn bureaulaatje te grissen en wat lange onderbroeken te redden.”
Die opmerking was aardig juist, zoals de meeste die afkomstig waren uit de muil van de heer Roos. Elke brand heeft de eigenaardigheid, om zich heen te grijpen met versnelde versnelling. Hoe groter het vuur — hoe sneller het ook verder vreet. De vlammen sloegen nu al hoog uit het dak van de gehele zijvleugel en ook het begin van de dwarsgang stond al in brand. De ruiten daar vlogen rinkelend kapot en vuur en rook zoog als door een trekkanaal in de lengte die gang door. Het gehuil van de op bed liggende Parsons werd zo mogelijk nog naargeestiger. Zelfs de hardvochtige heer Roos begon er een akelig gevoel door te krijgen.
„HELLEP DAN TOCH! HULLUP!”
Bob trok Arie aan een elleboog:
„Kom mee! Wie het ook is . . . die auto komt in volle vaart hierheen. Ons effetjes gedekt houwen!”
Bob en Arie schuifelden vlak langs de muur, in diep gebukte houding, achterwaarts tot zij het open einde van de ingesloten tuin bereikten, en stonden eventjes later in de diepe schaduw tussen de golfijzeren garage en de buitenmuur van de U-vleugel die nog niet door het vuur was aangetast, maar waarbinnen nu ook het naargeestig gegil van Parsons plotseling was verstomd. Het grommen van de automotor was nu al veel dichter bij. „Zeg — die Parsons is ineens stil geworden . . .”
„Misschien heeft-ie die automotor ook gehoord.”
„Bestáát niet. Ten eerste ligt-ie binnenshuis en ten tweede brulde hij zelf veel te luid.”
„Hij zal toch niet gestikt zijn?”
„Bob — doe niet zo krankjorum. Waarvan?”
„Van de rook misschien.”
„Laat je hoofd nakijken. Er was nog geen noemenswaardige rook daar in die vleugel. Zullen we niet IN die garage gaan staan?”
„En als het Kresse zelf is, en die zijn wagen hier binnen wil parkeren?”
Arie haalde diep adem, bracht zijn hoofd tot vlak voor dat van Bob en keek zijn Amerikaanse vriend in het vochtige duister onderzoekend aan.
„Ik geloof werkelijk, Bobbie, dat jij vanavond niet helemaal honderd procent bent. Denk je nou eens in dat je in een Chrysler aan komt rijden en je ziet van verre dat je hele huis in de fik staat. Wat doe je dan? Eerst je auto keurig netjes in de garage zetten, de . . .”
Bob maakte een afwerend gebaar met de hand.
„Ik begrijp wat je bedoelt. Je komt aangieren, trapt op de rem, laat het ding staan en springt eruit. Natuurlijk. Maar . . .” De rest van dat gesprek was al niet meer nodig. De naderende auto kwam op volle snelheid nader ove r de hobbelige, modderige dijkweg vol kuilen. De wagen reeds zo snel dat de carrosserie woest op en neer danste zodat de felle stralenbundels van de koplichten hoog op en ener zwiepten door de regenachtige nacht . . . Een hoorn toeterde woest en wild, toe n een hand er keer op keer met nadruk op sloeg . . . dan had de wagen het huis bereikt en stopte, juist zoals Arie voorspeld had, met geblokkeerde banden en fonteinen van hoog opspuitende modder. De wagen zwiepte half om en kwam tot staan met de koplampen dwars over het kanaal schijnend. Portieren vlogen open en een stuk of vier, vijf kerels tuimelden eruit. Vanuit het veilige duister tussen garage en huis konden Arie en Bob dat als vanuit een logeplaats waarnemen. De vlammen wervelden nu zo hoog boven het dak uit, dat zelfs de struiken aan de overzijde van het kanaal zo helder verlicht waren, dat je ze kon uittekenen. In datzelfde rossige en telkens oplaaiende licht bleek het, dat de nu aangekomen wagen geen groene Chrysler was, maar een Opel stationwagon, van een vaag tomaatrode kleur, van onderen en opzij dik met modder beplekt en met op het voorportier een of ander embleem — een firmanaam of iets dergelijks. Twee van de kerels die zich eruit haastten, droegen overalls van bruine stof, met ook al een embleem op een borstzak. Een derde man droeg een bruine chauffeursuniform met een pet met stijve blinkende klep. Een vierde en een vijfde man hadden gewone pakken en overjassen aan. Zij stonden op een kluitje voor het huis (Bob en Arie konden hen nu niet meer zien) en begonnen te brullen — eerst in het Vlaams en dan in het Frans. Dat ging van „Allo!” en „Alors!”, maar geen kip of kraai antwoordde. De situatie begon nu voor alle betrokken personen hoe langer hoe mallotiger te worden . . . zeker niet het minst voor de vijf nieuwaangekomenen.
„Zeg Arie — wat zouwen dat voor kerels zijn?”
„Dat? Personeel van een melkfabriek of zoiets. Chocoladefabriek misschien. Het barst hier in de buurt van de Belgische chocoladefabrieken. Vandaar ook die bruine uniformen. En bruine overalls. Die kwamen toevallig voorbij en willen nu helpen.” „Maar er is niemand thuis?”
„Nee, dat schijnt zo.”
„En waar is Jan dan?”
„Die drukt zijn snor natuurlijk. Wat moet die nou zeggen? Het is zijn huis niet. Dat hij er logeert kan hij óók moeilijk beweren.” „Hahaha. Nee. Stel je voor dat Kresse dadelijk komt . . . Maar . . . Waar zit Jerry nou?”
Arie stond ongedurig met een hak in het natte gras te boren. „Waarom begint die Parsons NU niet te krijsen?”
Bob opperde nuchter:
„Misschien heetf iemand hem intussen losgemaakt, dikke. Is dat niet de voor de hand liggende oplossing?”
Arie schrok. Het was de eerste maal in ongeveer drie-en-eenhalf jaar, bedacht Bob later, dat hij sneller dan de dikke Arie Roos op een denkbeeld was gekomen. Het maakte hem enorm trots. Het geschreeuw vóór het huis was eventjes afgezakt, omdat er kennelijk koppen bij elkaar waren gestoken. Maar nu laaide het rumoer weer op — heftiger dan tevoren. Men was het er blijkbaar over eens geworden dat dit een huis was met een afwezige of uitstedige eigenaar of bewoner maar dat was geen reden, om niet te proberen, iets te redden. Gered moest en zou er worden, voor de drommel! Trouwens — waar krijg je zogauw ergens anders de kans om ruiten en deuren in te trappen en andermans huis overhoop te halen — om stoelen en tafels door de ramen naar buiten te smijten en alle dingen te doen die je anders niet mag? Doe je niks, dan brandt tòch alles af, dus smijt maar raak, jongens! Alles wat niet meteen in splinters valt is meegenomen. Onder luid gejuich en met een geestdrift als kon er grof geld mee worden verdiend, vielen de vijf edele redders op Kresse’s huis aan. Met de onderkant van de autocrick mepten ze de voordeur alvast tot kort brandhout. Anderen bensden ruiten uit de sponningen en wrongen zich door de openingen naar binnen.
De eerste stoelen kwamen in een wijde boog naar buiten vliegen en belandden in de modder.
„Vat aan, Steef! Da’s nog een best kaske.”
,.Kwak maar naar buiten, mannen! D’er is haast bij.” En terwijl de vijf nobele redders aan de voorzijde aan hun reden smijtjool begonnen, haastten Arie en Bob zich in een boog terug naar de tussen de beide U—vleugels ingesloten tuin . . . want Jan moest toch ergens aan de achterzijde het huis hebbe n verlaten. Het was eenvoudig ondenkbaar dat Jan zich zou laten verstrikken in het schier on-uitwarbare web van uitleggingen aan en ondervragingen door vijf vreemde Belgische snoeshanen. Zelfs de legendarisch lepe Arie zou aan een dergelijke onmogelijke situatie de handen vol hebben gehad. Precies het halve huis stond nu in brand: de vleugel waarin de brand was be gonnen plus de helft van het evenwijdig aan de dijk lopende voorstuk. Regens van vonken stroelden de lucht in en werden door de vrij straffe wind scheef weggevoerd, schuin het kanaal over. De kleine, vierhoekige tuin was even helder verlicht als een voetbalstadion, ingericht voor avondwedstrijden . . . en in dat heldere licht zagen Arie en Bob tot hun starre verbazing dat het raam van de slaapkamer waarin zij Parsons hadden opgesloten, was opengeschoven. Parsons zelf stond al buiten te wachten en juist op dat moment kwam de forse gestalte van Jerry Miller, nog steeds gehuld in zijn befaamde korte leren jasje, naar buiten geklauterd. In het heldere vlammenlicht was duidelijk te zien, dat hij zijn rechterknuist geklemd hield om de kolf van een cylinder-revolver met kort afgezaagde loop. Bob gaf Arie een enorme ruk. Samen deinsden ze terug tot zij met één oog om de muurhoek konden beloeren wat er verder gebeurde. Dat was interessant genoeg. Zodra beide kerels buiten waren, bogen zij zich door het open raam naar binnen en even later begonnen zij zich weer op te richten . . . nogal moeizaam, naar het scheen. Voor die moeizaamheid bleek alras een goede reden . . . want door het raam kwam naar buiten: het slappe lichaam van Jan Prins, nog steeds gehuld in een van Kresse’s lange onderbroeken met daaroverheen Kresse’s natte, bemodderde en te lange overjas. Bob kneep Arie in diens speklaag en siste
„O, die uileklurk van een Jan! Die heeft zich laten pakken!” De heren Miller en Parsons verloren geen tel tijd meer. De een greep het slappe lichaam van Jan bij de benen; de ander nam het onder de oksels en in een sukkeldrafje zetten zij door het natte gras koers naar het open weiland achter het brandende huis. Dat sukkeldrafje was heus wel nodig, want door de hoog oplaaiende vlammen was het platte land tot op honderden meters in de omtrek helder verlicht en het was er de heren kennelijk om te doen, zo snel mogelijk uit het gezicht te verdwijnen en aan wellicht lastige vragen te ontkomen. Zij konden per slot van rekening verwachten, dat elk moment een der geestdriftige redders op het denkbeeld kon komen, eens aan de achterkant te gaan verkennen of daar niet gezellig wat ruiten konden worden ingeslagen.
„Laten we ook maar opkrassen, Arie. Zometeen worden we hier gesnapt en wat zeggen we dan?”
„Wat we dan zeggen? Niks bijzonders.”
Bob staarde zijn dikke vriend aan of die gek was geworden. „Niks bijzonders? En wat doen we hier dan?”
„Naar de brand kijken, natuurlijk. Daar is toch niks tegen? Waar heb je anders branden voor?”
Bob werd nu een tikje korzelig:
„Goed. Best.” — Hij wees naar de twee gestalten, die met een slappe gestalte tussen zich in, steeds verder de weilanden in draafden. „Laten we die kerels dan lopen?”
„Dat is nou nèt precies wat we doen,” verklaarde Arie. „We vangen ze dadelijk keurig netjes op. Kom maar mee, Bobbie. Ik heb een kort moment een vergeeflijke, menselijke inzinking gehad, maar nu werkt het Roosbrein weer op zijn normale toptoeren. Vergeef me mijn kortstondige menselijkheid. Nu ben ik weer de gewone Ubermensch Roos.” Hij nam zijn vriend Bob bij de hand en sleurde hem mee, achter de golfijzeren garage om, met een boog terug naar de weg en stak met hem de dijk over tot hij zich bevond op de binnenkant van de grashelling — halverwege de weg (boven hen) en het donkere knaalwater (beneden). Pas toen zij half strompelend en halfklimmend evenwijdig aan de weg en het kanaal hun pad vervolgden, kreeg Bob zijn positieven weer bij elkaar.
„Jij bent zo akelig, onmenselijk, onredelijk, wezenloos verwaand!” begon hij, „dat je je niet moet verbazen als iemand je nog eens uit woede des nachts een kanaal in schopt.” „Dat,” vond Arie, „zou akelig, onmenselijk, onredelijk en wezenloos stom zijn.”
„Oja? En waarom?”
„Omdat ik kan zwemmen,” zei Arie.

* * *

Meestal was het Jantje Prins die kans zag, in dit soort van tweegesprekken met dikke Arie verstrikt te raken. Bob sprong daar meestal tussenuit, en lachte zich dan een loeiberoerte als Arie zijn vriend Jan weer eens mat zette met een van zijn briljante antwoorden. Nu Bob zelf met open ogen in een dergelijke val was gelopen, bleef hij eerst minutenlang lopen zinnen op middelen om tòch nog het laatste woord te krijgen. Dat was natuurlijk verloren moeite, maar het duurde lange minuten eer Bob dat begon te beseffen en het opgaf. Intussen waren zij struikelend, strompelend en met één hand steunend tegen de steile dijkhelling het brandende huis gepasseerd — uiteraard zonder dat iemand hen had gezien. Ten eerste waren de menslievende redders veel te plezierig bezig om op iets anders te letten dan hun redpret en ten tweede liepen de jongens zo laag langs de waterzijde van de dijkhelling dat zelfs hun hoofden niet boven het wegdek uitstaken. Op die manier sjokten ze nog enkele honderden meters verder, tot het licht van het nu fel brandende Kressehuis nog maar een flauw schijnsel in het rond verspreidde. Arie klom nu tegen de helling op en zodra hij boven op de weg zelf stond, zette hij er een fikse pas in — de kant uit waarin zij hun Ford geparkeerd hadden gelaten. Bob sjokte eerst nog wat knorrig achter zijn dikke vriend aan, maar het verging hem precies zoals het Jantje Prins zo dikwijls was vergaan: de nieuwsgierigheid was hem alras de baas, zodat hij zijn passen wat uitrekte tot hij met de marcherende walvis op gelijke hoogte kwam. „Zeg, verwaand wandelend reuzelmonument — waar gaan we eigenlijk naar toe?”
Het reuzelmonument stapte voort door regen en duisternis — zijn sproetige neus wat hemelwaarts gericht, en verwaardigde zich niet meteen om antwoord te geven.
„Komnou, dikke — doe niet zo flauw. Moeten we Jan niet gaan bevrijden?”
De dikkerd trapte onverwacht in een vrij diepe kuil, zwenkte zeker twintig graden stuurboord uit, herwon met enige moeite zijn evenwicht en banjerde toen verder, kortweg antwoordend: „Wij gáán Jan bevrijden. Fijn hè? jullie Amerikanen zijn immers zo verzot op bevrijden? Nog een jaar of wat, dan hebben jullie de hele wereld bevrijd en zit je zèlf in het pak.” Dat was natuurlijk het soort opmerking die Bob nooit ofte nimmer over zijn kant zou laten gaan. Hij hapte meteen: „Wàt pak? Wie pak? Wie gaat er in het pak? Niemand krijgt de Verenigde Staten van Noord Amerika in het pak. In geen enkel pak.”
„Hoeft ook niet,” zei Arie rustig. „Jullie helpen jezelf in het pak. Dat zei ik toch al. Maar dat ontdekken jullie vanzelf wel. De hele wereld weet het al, behalve jullie zelf.”
„Och, stik!” zei Bob, korzelig. „Je loopt me bij het been te nemen. Hoe krijgen we Jan uit het pak. Dáár gaat het om.”
„Accoord, Bobbie,” zei Arie, plotseling stilstaande en voor zich uit in het duister turend. „Is dit niet ongeveer de plek waar onze Ford in de Belgische plomp is verdwenen?”
Bob spiedde eveneens om zich heen.
„Klopt, dikke. Ik herken die twee scheve berkenboompjes daar langs de kant.”
Arie knorde instemmend.
„Kijk eens, Bobbie — Jerry Miller is er die eerste keer in zijn Ferrari vandoor gegaan als een met zijn motor razende Roeland. Hij passeerde onze Ford, is uitgestapt om die het kanaal in te duwen, zonder twijfel met een grijns van innig leedvermaak op zijn doortrapte kaken. Daarna is hij — te voet — naar het thans luidkeels fikkende huis teruggekeerd. Maar wáár heeft hij intussen zijn fraaie Ferrari gelaten?”
„Ergens verderop langs de weg natuurlijk.”
„Met je eens, Bobbie. Maar waarom is hij naar het Kresse-huis teruggekeerd?”
Bob wikkelde zijn driemaal om de nek gedraaide sjaal los en begon het ding opnieuw om te woelen — opdat er wat minder regenwater langs zijn nek naar binnen kon sijpelen. „Om zijn maat Parsons op te halen, denk ik. Waarschijnlijk was hij bang dat die teveel wist en teveel tegen ons zou gaan kletsen.”
„Spijker op kop, jongetje Evers. Dus wat dóén de heren?” Bob had de sjaal omgewikkeld en legde er een ferme knoop op . . . iets te strak, want zijn adamsappel kwam in de knel, wat duidelijk aan zijn gesmoord antwoord te horen was: Je bedoelt: ze gaan in een boog door de weilanden uche . . . en dan naar hun auto terug?”
„Ja, natuurlijk. En aangezien ze met Jan moeten zeulen en óók nog in een boog lopen, zijn wij bij hun Ferrari vóórdat zij er zelf kunnen arriveren. Net als in de beroemde fabel: „Toen de haas Jerry in volle ren aankwam, zat de egel Roos daar al en zei: „Hihi! Ik ben er al!”“
De vette egel Roos kwam weer in beweging en begon in de duisternis te verdwijnen. Bob Evers, nog steeds worstelend met zijn sjaal, draafde gehaast achter hem aan.
„Maar wat doen we als we die auto hebben gevonden? Zij zijn met zijn tweeën en wij ook. Bovendien hebben zíj nu het schietwapen. Wat hebben wij? Lege handen.”
„Wij beschikken over het machtig brein van Arie Roos,” verklaarde de dikkerd, zonder blikken of blozen. „Eerst die auto vinden. Daarna geef ik mijn elektronisch werkend brein een opdracht en binnen zes seconden rolt de oplossing er kant en klaar uit. Net als bij een IBM-computor.”
„Hm,” bromde Bob. „Ik hoop niet, dat er ergens in jouw hersenpan een transistor onklaar raakt door vervetting, want dan zijn de brokken niet te overzien. Dat is het nare van die kunsthersens. Ze zijn òf helemaal goed, òf helemaal fout. En . . .”
„Hou je kop,” beval Arie. „En loop wat voorzichtiger. Stemgeluid draagt een heel eind, in dit vlakke land.”
Zij wandelden enkele minuten lang zwijgend voort, trachtend, de grootste plassen te vermijden. Toen kwam er weer eens een snelvarend motorschip in de verte opdoemen. Dat was link, want Jerry en zijn maat, die ergens beneden hen in het laaggelegen weiland aan het rondbanjeren waren, zouden hun beide gestalten, hoog bovenop de dijk, tegen de lichten van dat schip afgetekend kunnen zien zodra het hen passeerde. Zij gingen dus maar weer langs de binnenhelling van de dijk strompe len. „Stop es effe!” zei Bob plotseling, Arie bij een arm grijpend. De dikkerd stond stil op de scheve grasmat, zich met één hand tegen de helling steunend. Bob klom een pas of wat naar boven en loerde omzichtig de dijk af.
„Wat doe je?”
„Prijs!” verklaarde Bob. „Kijk gauw. Je ziet de scheepslichten glimmen in het nikkel van die Ferrari — een paar honderd meter verderop.”
Dat klopte als een bus. Bij weerkaatsing is de hoek van inval gelijk aan die van uitval. De scheepslantarens werden in de verte keurig weerkaatst door het natte versierwerk van de Italiaanse sportwagen. Zij wisten nu, waar die wagen ergens stond, en vervolgden haastig hun weg langs de binnenkant van de dijk, kregen ieder onverwacht een natte voet doordat de boeggolf van het snelvarende schip bij het passeren ervan hoog langs de grasoever voortbruiste, maar zetten binnensmonds scheldend, uitglibberend en struikelend hun weg voort tot zij naar hun schatting de hoogte hadden bereikt waar de sportwagen stond geparkeerd.
„Heee . . . wat ligt daar in het water?”
„Een platte schuit of zoiets.”
„Nee — daar is het te plat voor. Een vlot.”
„Een vlot? Wat doet nou een vlot in dit keurig kanaal.” „Doet er ook niet toe. Kijken of we die auto zien.”
Hun afstand was bijzonder aardig geschat. Ze waren alleen twintig meter te ver gelopen. Op handen en voeten leunden zij nu tegen de grashelling van het kanaal — vlak tegenover de geparkeerde Ferrari — met hun hoofden juist boven het oppervlak van het wegdek.
„Zie of hoor jíj wat?”
„Geen ros. Maar dat was ook niet te verwachten. Ze kunnen onmogelijk nu al hier zijn, dwars door de weilanden heen. En als er sloten liggen, moeten ze nog hele omwegen maken ook.” „Als ze met Jan zeulen wel, natuurlijk. Maar waarom zouden ze?
„Je bedoelt: die kunnen ze ergens onderweg wel dumpen?” „Allicht. Hij was buiten westen en hun bedoeling zal wel zijn geweest om veilig weg te komen zonder dat Jan het hen lastig maakte. Verder hebben ze weinig aan ons jongetje Prins.” „Hm. Misschien wilden ze hem laten opzetten. Als aandenken.” „Doe niet zo luguber, zeg.”
„Dat komt door het weer, denk ik. Moet je dat huis van Kresse zien fikken! Je kunt van hieraf de vlammen zien.”
„Hoepla!! Zag je dat! Het leek wel een explosie!”
„Waarschijnlijk het dak dat in elkaar plofte. Dan krijg je altijd zo’n enorme hoge vlam daarna.”
„Of anders de butagasketel.”
„Die ontploffen niet. Daar zit een smeltzekering in. Bij een bepaalde hitte ploft die eruit en krijg je alleen een hoog, fluitend geluid van ontsnappend gas. Net of er een granaat komt aanloeien.”
„Nounou — jij bent goed op de hoogte.”
„Heb ik twee keer meegemaakt. Een keer toen een zomerhuisje afbrandde en een andere keer bij een motorboot.”
„Zeg — doen we nou nog wat? Of blijven we mekaar hier theorie fik liggen geven?”
„Wij gaan . . . ZEG! Daar komt een auto aan!”
„Zowaar. Nou — het zou gekker zijn als er géén auto aan kwam. Die brand is kilometers in de omtrek te zien. Allicht komt er iemand op af.”
Zij staarden onderzoekend naar de op en neer zwaaiende lichtbundels.
„Die rijdt ook niet zachtjes.”
„Dat doe je zelden hoor, als je op weg bent naar een brand.” „Het is een zware motor, ook.”
„Maar geen brandweer, anders hoorde je wel een bel of sirene.” „Praat geen wartaal. Waar hebben ze op een stille weg als dit een bel of sirene voor nodig?”
„Hebben ze ook niet nodig. Maar ze vinden het altijd heerlijk om interessant kabaal te kunnen maken.”
„Man — de vent daar aan het stuur rijdt als een zelfmoordenaar!”
Dat was niet teveel gezegd. Weliswaar liep het kanaal hier zo recht of het langs een lineaal was gegraven en dus was ook de dijk precies even strak aangelegd, maar toch was het soort snelheid dat de naderende wagen erop na hield een sollicitatie naar een solto mortale het lagere weiland in, of een duik onder het kanaaloppervlak. Reeds van verre hoorden zij het kletteren van modder en water uit kuilen als de wielen het onder tegen de carrosserie en de spatborden smeten. De lichtbundels zwaaiden niet alleen op en neer maar gierden ook van links naar rechts. „Duiken Arie, als-ie ons passeert, of we lopen kans onze koppen vol modder te krijgen.”
Arie knikte. De zware auto schoot op hen af — de jongens vielen plat neer tegen de dijkhelling en een lading modderwater en prut spatte rakelings over hun kruinen. Maar die prut was nog niet goed en wel in het kanaal neergespetterd, of Bob schudde Arie al bij een schouder:
„Dat was een groene Chryslerl Het was Kresse!”
„Weet je dat zèker?”
Bob knipte in groot ongeduld met de vingers van een hand. „Auto’s kennen kun je aan mij overlaten, nietwaar?” Arie had daar niets tegen in te brengen. Zoals alle Amerikanen kende Bob de gangbare USA-automerken met alle jaartypen en modellen op zijn duimpje. Hij had er bovendien nog de in Europa gebouwde merkmodellen bijgeleerd en in die kennis was hij even geheid als een Hollandse gymnasiast in: „Amo, amas, amat, amamus” etc. Als Bob zei dat de daarjuist gepasseerde wagen een Chrysler was, en een groene Chrysler nog wel, dan kon je het piekeren daarover wel opgeven.
„Móói is dat,” vond Arie langgerekt. „Ik had er eigenlijk op gehoopt dat de vent pas langs zou komen na onze toekomstige stoeipartij met de heren Miller en Parsons. Maar goed — dan moet het maar zo. jij bent toch zulk een enorm autotechnicus, nietwaar?”
Bob informeerde, met enig wantrouwen in de vraag: „En waarom?”
Arie knikte naar de Ferrari die nog steeds aan de overzijde van de weg in de regen stond te wachten.
„Ga naar de overkant, til de motorkap op en zorg dat de wagen niet start. Kan dat?”
„Je bedoelt . . . zo dat zij hem niet kunnen starten maar wij wèl, als het nodig is?”
„Dat zou het allerfraaiste zijn.”
Bob klom al naar boven.
„Koud kunstje. Hou jij een oogje in het zeil?”
Arie haastte zich de modderige weg over. De Chrysler had in zijn woeste voorbijgang de kuilen en plassen zowat geheel leeggespat, maar die begonnen nu weer zoetjesaan vol te lopen. Bob sloop gehurkt naar de Ferrari toe, maar dikke Arie liet zich aan de andere zijde van de dijkhelling af glijden en bleef daar zitten — uitturend over het duistere weiland — met beide handen aan zijn rose oorschelpen, terdege lettend op elk mogelijk geluid. Het enige wat hij opving waren enkele zwakke metalige klanken toen Bob de motorkap optilde, wat morrelde en even later de kap weer omzichtig liet zakken en vastmaakte. Een zacht gefluit en een gesis:
„Is voor mekaar, dikke.” — Bob kwam eveneens de dijk afglijden.
„Wat heb je gedaan?”
„Wat je altijd probeert te doen in zulke gevallen. De kap van de verdeler opgelicht en het verdelerarmpje in mijn zak gestoken. Daar is geen kruid voor gewassen, behalve een nieuwe verdelerarmpje van hetzelfde merk, en alleen Rallye MonteCarlorijders gaan met zoiets als extra onderdeel op pad.” Arie greep plotseling Bob’s elleboog en fluisterde:
„Zag jij wat ik zag?”
Bob rukte zich los:
„Knijp nòg een keer zo gemeen en je ziet sterretjes. Je raakte net mijn elleboogzenuw. Wat is er?”
„Kijk . . . daar is het weer. Een lichtje ginds in het weiland.” Heel zwakjes pinkte een aarzelend lichtpuntje in de massale donkerte tegenover hen. Het verdween . . . maar vlamde even later opnieuw op.
„O, dat is een aansteker. Iemand wil licht of vuur maken. Voor een sigaret, of om iets bij te lichten. Al zijn leven zijn dat onze twee vrienden.”
„Dan zijn ze al aardig dichterbij.”
„Nou — dat kan ook wel. Daar is dat vlammetje weer!” Maar dat was tevens de laatste maal dat het lichtje verscheen. Nu gaf Arie kort zijn orders.
„Bobbie — Jerry Miller is zonder twijfel de leider van de twee. We kunnen er zeker van zijn, dat hij de revolver heeft en niet zijn slappe maat Parsons. Mee eens?”
„Volkomen mee eens, dikke.”
„Dus het is zaak om bij verrassing metéén die Jerry uit te schakelen. Dan hebben we — met enig geluk — de revolver in handen en zijn we meteen klaar. Want dan blijven we over met zijn tweeën tegen Parsons.”
Bob grinnikte:
„Voel eens.”
Arie voelde een koude metalen stang tegen zijn hand. „Wat heb je nou?”
„Bij dit soort wagens ligt het gereedschap meestal onder de voorbank. Dat klopte. Dit is de stang van de crick. Een fijn wapen, vooral in het donker.”
„Was het portier dan niet op slot?”
„Gebruik nou je elektronisch brein, dikke. Die wagen heeft een linnen kap die je met één messtreek openritst. Wat heeft het dan voor zin, je portieren grimmig op slot te doen? Veel van deze wagens hebben niet eens portiersloten.”
„Mijn elektronisch brein was een andere opdracht aan het uitwerken,” zei Brein Roos. „Ga jij aan de overkant van de weg tegen de kanaalhelling liggen.”
„Met de crick?”
„Uiteraard met de crickstang. Ik reken erop dat de heren grote haast hebben, metéén instappen en willen starten.” „Wat niet gaat . . .”
„Precies. En de rest zal je duidelijk zijn.”
„Als een kristalklont. Waar zit jij ergens?”
„Aan de landkant van de dijk. Een eindje verderop. Zodra zij tegen de dijk zijn opgeklommen, kom ik naderbij. Dan hebben we ze tussen ons in.”
„Begrepen, dikke.” Bob grinnikte met duidelijke voorpret, neuriede enkele maten van het schone lied: „Singing in the Rain” en verdween in het duister. Arie gleed zijwaarts weg en hurkte, een meter of dertig van de Ferrari af, achter een verdoolde braamstruik neer.

* * *
Ergens in de beroemde Driestuivers-Opera, in het Duits geheten: „Die Drei Groschen Oper” komt de even beroemde tekst voor: „Ja, mach nur einen Plan!

Sei nur ein groszes Licht
Und mach dan noch einen zweiten Plan — gehn tun sie Beide nicht. . .”

en deze oeroude menselijke wijsheid, dat men de prachtigste plannen kan maken, die vervolgens door een of andere onvoorziene omstandigheid falikant mislukken, werd ook deze nacht weer eens voor de zoveel-millioenste maal bewezen in en om de natgeregende Ferrari racewagen. Het plan van de heer Roos was zeker eenvoudig en eenvoud is het kenmerk van alle goede plannen. Het liep alleen volkomen mis door de totaal onverwachte omstandigheid . . . dat niet Jerry Miller het schietwapen in de zak had, maar diens onnozele maat Parsons. Wie houdt daar nou rekening mee? Sterker gezegd: wie kàn met zoiets nou rekening houden? Jerry had altijd de grote mond. Het was Jerry’s revolver en het was tegen alle rede en redelijkheid in dat hij hun enige wapen uit handen zou geven en dan nog wel in de suffe vingers van een ei als Parsons. Het was eigenlijk ook nooit de bedoeling geweest, maar min of meer toevallig geschied, terwijl zij, met het slappe lichaam van Jan Prins tussen hen in, door de modderige weilanden zeulden. Jerry had — zoals gewoonlijk — het gemakkelijkste eind van Jan Prins voor zijn rekening genomen. En ieder die wel eens geholpen heeft een slap menselijk lichaam te transporteren, heeft ervaren dat de beide benen veruit het makkelijkste deel vormen. Je neemt ze onder je gebogen armen, of desnoods op je beide schouders en begint te sjokken. Pech heeft de man die het bovenlichaam met de armen uit de loterij heeft getrokken. Aan de slappe nek heb je geen houvast — de schouders zijn niet om beet te houden en als je de armen probeert te grijpen, slingert het hoofd op een onmogelijke manier voor je schenen. Er zijn veel comfortabeler manieren om een lichaam te vervoeren bijvoorbeeld: de eerste man bukt zich en neemt de slappe pop op zijn rug, met de armen naar voren. Hij houdt zo de armen vast en de tweede man zeult de benen er achteraan. Na verloop van veel getier en gescheld waren de twee ex-leden van het Amerikaanse leger door vallen, struikelen, hijgen en opstaan tot diezelfde ontdekking gekomen, maar ver vóór dat moment (toen Jerry nog voorop liep met de benen van Jan Prins onder zijn armen) had hij machtige last gehad van de revolver in zijn zak. Of hij het ding nu in zijn jaszak deed of in een broekzak — het raakte telkens klem en drukte dan pijnlijk in een heup of tegen zijn dij. Toen zij weer eens rustten om uit te blazen had hij korzelig gezegd: „Hier — dat ding knelt telkens in mijn zij. Steek jij het maar zolang in je zak.”
„Jazeker, Jerry,” had Parsons braafjes geantwoord en het wapen in een broekzak geschoven. En daar zat het nog, toen zij het lichaam van Jan Prins midden in een weiland achterlieten en met verlichte gemoederen op de dijk en op hun Ferrari afstapten. Arie en Bob hoorden hen al op honderd meter afstand aankomen, want de Amerikanen namen niet eens de moeite om zachtjes te praten. Waarom zouden zij eigenlijk ook? Zij zochten eventjes tot zij de juiste plek vonden waar de auto stond, klommen (nog geen twaalf meter van Arie af) tegen de dijk op, stonden daar eventjes stil, staken de man een sigaret op uit het pakje van Parsons (vuur makend met een aansteker) en klommen in de auto. Dikke Arie grinnikte in zichzelf en sloop langs de landhelling van de dijk naderbij. Hij glipte tot vlakbij het achterwiel van de racewagen en kwam daar juist aan, toen hij de starter hoorde rondgieren. De motor tolde een paar keer, met dat afgrijselijk dode geluid van een motor waar geen sprankje leven in zit en stopte. Vlak daarop gierde de starter weer — nu tweemaal zo lang. Een nijdige uitroep klonk van binnen. Iedereen kent het soort gesprekken dat dan volgt. Zij verlopen in deze geest:
„Heb je de choke uitgetrokken?”
„Natuurlijk heb ik die uit.”
„O, dan heb je teveel gegeven. Trap je gas maar in.” Weer gierde de motor rond en rond en rond . . . zeker een minuut lang. Arie durfde een bankje van honderd verwedden dat er nu gezegd werd:
„Hou op — denk aan je accu!”
Nu zijn er mensen die in zulk een geval stomweg blijven starten tot de accu is uitgeput en dan kunnen ze rustig om een takelwagen gaan bellen. Maar Jerry was ietwat slimmer. Het portier aan de waterzijde ging open. Hij kroop gebukt de wagen uit; op nijdige toon halfluid iets roepe nd tegen Parsons, die nog binnen zat. Daarop gooide hij met twee korte rukken de veerklemmen los die bij dit type wagens de motorkap aan beide zijden buitenboords vasthouden. Al die tijd waren de lichten van de wagen uitgebleven — heel verstandig — want het is steeds het beste een auto (en zeker een oud model racewagen) te starten zonder de accu extra te belasten door een reeks brandende lampen. Dat is soms zo sterk, dat een auto die des nachts slecht start, ineens aanslaat zodra de bestuurder op het helder idée komt, zijn lampen uit te doen. Dit was het moment voor Bobbie Evers om in actie te komen. Arie Roos dook nu op vanuit zijn gehurkte positie bij het achterwiel en begon diep gebogen om de achterkant van de wagen heen te sluipen. Jerry, die nu de motorkap open had, schreeuwde iets tegen zijn maat Parsons, en toen gebeurde alles heel snel. Want reeds toen hij de wagen verliet om de motor na te gaan kijken, had Jerry tegen Parsons gezegd, de staaflantaren op te zoeken uit een van de zijtassen. Toen hij de motorkap al open had gegooid brulde hij ongeduldig: „Waar blijf je nou met dat ding?”
Parsons had de lantaren al in de hand en stak zijn beide benen naar buiten om zich bij Jerry te voegen. Tegelijkertijd drukte zijn duim al op de knop van de lantaren. De volle en felle straal van de vier batterijen spoot door het duister . . . midden in het gezicht van Bob Evers, die met de crickstang in de hand juist bezig was, op twee voeten en één hand de weg op te klauteren. Bob zat heel eventjes roe rloos en verschrikt tegen dat felle licht te knipogen, want hij zag ineens niets meer. Maar dat korte moment was zèlfs voor iemand als Parsons (die bepaald niet beschikte over een met elektronische snelheid werkend brein) voldoende om hem te herkennen en te snappen dat er in hoge mate onraad heerste. Hij brulde:
„Pas op, Jerry!”,
nam de lantaren met zijn linkerhand over en graaide in zijn broekzak naar de revolver. Wat daarop volgde was een klassiek nummertje middernachtrauzen voor gemengd Hollands-Amerikaanse ploeg. Bob besefte terdege het belang om de meest gevaarlijke van de twee het eerst buiten gevecht te stellen en sprintte dwars de modderige weg over met geheven crickstang. Hij was echter nog half verblind door de felle lichtstraal die in zijn ogen had geschenen en mepte min of meer op goed geluk naar de ruimte ergens boven de motorkap. Het was een klap die er zijn mocht . . . De stalen stang floot zowat door de lucht, raakte de opengeslagen kap en mepte er een deuk in die later twee volwassen plaatwerkers een volle dag kostte eer de kap weer in zijn fatsoen was. Helaas was Jerry Miller zelf een fractie van een seconde tevoren zijwaarts weggesprongen en het zou Bob daar en dan bijzonder slecht zijn vergaan, als Parsons niet op het stralend denkbeeld was gekomen, zijn aangevallen maat bij te gaan lichten. Hij richtte de zaklantarenbundel naar voren . . . bescheen de rug van Bob Evers en tevens zijn maat Jerry recht in de ogen. Dat had voor deze beide heren zijn voor en zijn tegen. Bob kreeg gratis belichting van het slagveld, en Jerry zag de heer Evers schitterend afgetekend tegen het felle licht. Máár . . .
„Schijn me niet in mijn ogen, kaffer!” brulde Jerry, en zijn trouwe en gehoorzame maat deed meteen de lantaren uit. Op dat moment en de eerste momenten daarna zag Jerry niets anders dan wat vurige bollen en sterren. Instinctief dook hij meteen weer naar beneden en tevens voorwaarts, om Bob rond diens knieën te scheppen. Maar de heer Evers, hoewel daar niet meteen op bedacht, was nu niet bepaald een doetje. Hij had de crickstang nog boven het hoofd en toen hij de armen van Miller om zijn knieën voelde, zwaaide hij zijn wapen uit alle macht naar beneden en binnenwaarts, zodat het in volle vaart zijdelings tegen het dijbeen van zijn landgenoot belandde. Een brul van pijn klonk op, maar tegelijkertijd werd Bob opgetild en achterwaarts geduwd, tot hij met een plons, luid gespetter en een kreun ruggelings in een plas viel, met de heer Miller bovenop zich. De nu zeer boze ex-piloot begon onmiddellijk zijn handen om Bob’s keel te klemmen om een nummertje worgen weg te geven, maar Bob had nog steeds de crickstang in de rechterhand geklemd en zwaaide die, met de punt binnenwaarts, uit alle macht in Miller’s ribbenkast. Zoiets kan machtig pijnlijk aankomen en eerlijk gezegd was dat ook Bob’s bedoeling geweest. De greep van de handen om zijn keel liet even los, en zoiets geeft de burger moed. De stang zwaaide naar buiten en plofte voor de tweede maal ergens tussen twee ribben. Jerry liet een zeer lelijk woord horen; zijn handen verdwenen van Bob’s strottenhoofd en begonnen naar de door de lucht zwaaiende crickstang te graaien. Hij kreeg die te pakken ook, en met één knie in Bob’s maag begonnen zij aan het volgende nummer van het programma: crickstangrukken. Intussen hadden natuurlijk ook de beide andere leden van het varietégezelschap niet stilgezeten. Zodra Parsons uit de auto te voorschijn was gekomen met in de ene hand een brandende lantaren en in de andere hand een revolver, was dikke Arie Roos zijn kans blijven be spieden. Die kwam, zodra Parsons de lantaren uitdoofde en Jerry op Bob afsprong. Arie nam een aanloop, met zijn beide handen vooruitgestoken en de uitgesproken bedoeling in volle ren, en met één ruk, de revolver uit de hand van Parsons te grissen. Maar tijdens vechtpartijen blijven de betrokken figuren zelden kalmpjes pas op de plaats maken en Arie’s handen grepen in het duister dan ook geen schietwapen, maar zelfs totaal niets dan wat vochtige lucht met regendruppels. Parsons was wat opzij gegaan en kreeg slechts in het voorbijgaan een fikse opdoffer van Arie’s massale heup die hem eenmaal volledig om zijn as deed wentelen en vervolgens ruggelings struikelen over een zwaaiend been van zijn maat Jerry, die juist bovenop Bob terecht was gekomen.
„Heidaar!” riep Parsons, verontwaardigd overeind krabbelend, met de revolver in de ene hand en met de andere rondtastend naar zijn weggevlogen lantaren. „Wat gebeurt hier allemaal?” Hij hoorde alleen wat doffe kreunen en enig wild gehijg vlakbij zich, met nu en dan een plons of een spetter als hand of voet in een plas mepte.
„Ik zal jou . . . wel krijgen!” klonk hijgend de stem van Jerry. „Mot je . . . proberen!” kreunde Bob terug. „Au!”
„Bemoei . . . allen!”
Die geluiden vanuit het duister hadden het enorme voordeel, dat zij (bij gebrek aan licht) als een geluidsbaken dienden, waarop Arie Roos zich kon oriënteren. Hij kwam snel naderbij en stond met de handen op de vette knieën in gebukte houding naar het gewriemel in het duister te kijken, tot hij zeker wist, dat de bovenliggende gestalte die van Jerry Miller was. Arie zei niets en waarschuwde niet, maar hief een olifant-achtig rechterbeen en mikte de meest ontzaglijke schop die hij ooit van zijn leven had uitgedeeld precies opzij tegen de broeksriem van de woedende Amerikaan. Nu is een dergelijke schop, mits goed gemikt, nooit iets om meteen lachje te vergeten. Als een dergelijke schop afkomstig is van een zo enorm been als dat van Arie Roos, zijn er resultaten te verwachten. Die kwamen dan ook. Ze kwamen onmiddellijk. Jerry gaf een rauwe kreet, rolde zijwaarts van Bob Evers af en maakte twee complete omwentelingen vóór hij op de rand van de kanaalhelling in het natte gras tot stilstand kwam. Door het duister kwam de zenuwachtige stem van Parsons:
„Jerry! Jerry — hoe gaat het? Zal ik schieten?”
Bob Evers zat als een hond op handen en knieën naar lucht te hijgen — op dat moment tot niet veel in staat. Maar Arie had gewoonweg op een dergelijk geluid staan wachten.
„Schieten?” kwam het reutelend geluid van Jerry Miller. „Dat had je . . . al veel eerder moeten doen . . . kaffer!”
Maar Arie was al in actie gekomen en zonder meer op de vage gestalte van Parsons afgevlogen. Hij had nu de smaak van schoppen te pakken en hij ging er meteen maar mee door, ook. Een bemodderde schoen schoot voorwaarts. Raak!
„Schieten wou jij hè? Dan moet je hard òpschieten!” . . . (Een tweede schop. Ook raak . . . ) „anders hoeft het al niet meer!” Parsons rolde achterover in de modder . . . Een rossige vuurstraal en een knal: een kogel floot op een handbreedte afstand langs Arie’s linkeroor. Het leek erop, of het nu bittere ernst begon te worden. De dikkerd hield op met schoppen, en stortte zich plompverloren boven op Parsons, met de handen tastend naar de plek waar hij de vuurstraal had gezien.
„Kijk uit waar je schiet, ezel!” klonk de half gesmoorde stem van Jerry. Arie’s trap scheen hem terdege te hebben geraakt. Op hetzelfde moment kreeg Arie de loop van de cylinderrevolver te pakken. Ziezo! Hij trok één been op en plofte een knie met zijn volle gewicht erbovenop in de maagstreek van Parsons. Tegen een dergelijk oergeweld was geen menselijk vlees en bloed bestand. Een nijlpaard zou het mogelijk achteloos hebben verwerkt, maar deze Parsons kon dat beslist niet. Alle lucht zoefde uit zijn longen weg. Zijn vingers verslapten, en Arie hield de revolver in de hand. Hij vloog meteen overeind en brulde: „Ik heb de revolver nou! Miller — verroer je niet of ik brand los!”
Enkele tellen lang heerste er diepe stilte. Alleen een hol gekreun van de platliggende Parsons klonk door de regen. Dan kwam de stem van Jerry Miller — ergens uit de buurt van de kanaalhelling.
„Parsons — zèg wat! Is dat waar of is het bluf?”
Het gekreun van Parsons werd een tikkeltje luider — dat was alles.
„PARSONS !”
„Uh . . . huh . . .”
Geritsel klonk uit het lange, natte gras bij het kanaal. Arie richtte de revolver die kant uit en spande de haan met zijn duim.
„Lig stil, Miller, en probeer niet te ontsnappen!”
Bob kwam uit het duister opdoemen, legde een hand op Arie’s schouder en fluisterde:
„Kan ik wat doen?”
Arie fluisterde snel terug:
„Er ligt een zaklantaren op de grond ergens bij Parsons in de buurt. Zie die te vinden en maak licht. Die Miller zit langs de kanaalhelling verscholen en probeert weg te sluipen.” Bob begon op handen en voeten rond te kruipen, tastend door modder en in plassen. Het gevecht had zich vrijwel op één plek afgespeeld, dus hij hoefde niet lang te zoeken. Een felle lichtbundel doorboorde het duister, veegde over het natte gras dat bij de wegberm begon, en daalde af tot aan het donker spiegelende kanaalwater.
„Meer naar links, Bob — daar heb ik het laatst geritsel gehoord.”
De straal veegde langzaam verder over het gras . . . onthulde een in de walkant geheide paal . . . een geteerd meertouw en achter die paal zat Jerry Miller, in zijn doorweekt leren jak; als een kat ineengedoken. Arie richtte zijn wapen op hem. Hij riep scherp:
„En nu geen grappen meer, mister Miller! Handen omhoog en kom naar boven!”
„Je grootje zal je bedoelen!” gromde Miller. Hij rolde zijwaarts om, plofte het kanaal in en was meteen onder de oppervlakte verdwenen. Slechts een snel wijder wordende rimpeling toonde aan, waar hij was weggedoken. Beide jongens daalden af naar de waterkant.
„Zo’n brutale hond heb ik nog nooit meegemaakt!” riep Bob. „Ik neem mijn pet voor de vent af!” zei Arie, met enig respect in zijn stem. „Die knaap gaat niet eerst zitten nadenken wat hij zal gaan doen — die weet het vooruit, en hij handelt metéén. Hij handelt zo snel dat zijn tegenstander altijd net een slagje achter is.”
De voor hen uit zwiepende straal onthulde nu een van balken en geteerde planken gemaakt vlot, van onderen voorzien van lege olievaten als extra-drijvers, dat met geteerde touwen aan palen lag gemeerd.
„O, lief vat vol grauwe erwten! Een vlot op lege tonnen! Al zijn leven is de vent daar onder gedoken. En hoe krijgen we hem er onderuit?”
Arie, met de revolver nog in de vuist, stond enkele tellen lang het roodharige hoofd te krabben. Bob Evers keek hem spottend van terzijde aan:
„Heeft het machtig elektronisch brein hier zo direct geen antwoord op?”
„Mijn machtig elektronisch brein geeft maar één antwoord: dat we eerst moeten zorgen dat Parsons niet weer actief wordt en ons in de nek springt. Blijf jij hier dat vlot in de gaten houden?” „O.K., dikke. Moet jij de zaklantaren niet mee hebben?” „Als ik die nodig heb, roep ik wel.”
Arie’s roep kwam even later. Bob holde zo snel mogelijk tegen de grashelling omhoog — de lichtbundel voor zich uit gericht en zag zijn kolossale vriend naast de Ferrari staan, zoekend in het rond kijkend.
„Zie jij een spoor van die vent?”
De lichtstraal zwiepte in het rond.
„Ik zie sporen genoeg,” verklaarde Bob, zich bukkend en de bemodderde crickstang oprapend. „Maar geen Parsons. Was die dan niet buiten gevecht gesteld?”
„Ik had een knie in zijn maag geploft. Dat maakt je ademloos en misselijk. Maar daarom kon hij nog wel lopen, al is het niet hard.”
„Dan kan de vent ook nog niet ver weg zijn.”
„Waar zou jíj heen vluchten in zo'n geval?”
Roos stelde het elektronisch brein in werking. Het kwam meteen het antwoord:
„Van ons àf natuurlijk. Wij gingen Jerry achterna. Dus Parsons is die kant uit . . .”
Bob ging meteen aan de haal, met in de ene hand de lantaren en in de andere hand de crickstang! Arie keek hem eventjes na, keerde zich om en ging, voorzichtig lopend, door het volslagen duister terug naar de plaats waar het vlot in het kanaal lag gemeerd. Hij paste terdege op, zo weinig mogelijk gerucht te maken. Als hij wilde kon de zo log uitziende jongen zo zachtjes lopen als een beroepsdanser en dat deed hij nu ook. Hij liep op de tenen precies over de rand waar de grashelling overging in het wegdek. Ondertussen hield hij zijn oren wijd open. Hij bleef zo doorlopen tot hij de donkere rechthoek van het geteerde vlot zag afsteken tegen het glanzende water, liet zich in het gras vallen en bleef daar liggen wachten en luisteren. Hij hoefde niet eens lang te wachten. Vanuit de richting waarheen Bobbie Evers was weggehold, klonk duidelijk hoorbaar wat geschreeuw. De lichtbundel van een lantaren zwaaide een paar maal langs de hemel. Vlak daarop klonk een zacht geplas uit het water nabij het vlot. Arie lachte fijntjes in zichzelf. Zo laat in de herfst is het water van het kanaal niet zo lekker warm als in juli. Een Amerikaanse ex-soldaat die er onverwacht in terecht komt, en al sinds urenlang doornat is geregend, blijft er niet langer in liggen dan strikt nodig is. Het plassend geluid werd luider . . . kwam langs één zijde van het vlot op de oever af . . . dan klonk het hijgende snuiven van de ademhaling van een zwemmer, die zich met enige moeite op een helling aan wal wil trekken. Arie zat in het dichte duister als een grijnslachende, dikke Boeddha; de revolver losjes in de vingers van zijn twee handen. Hij zag het kanaalwater golven en verderop rimpelen toen Jerry zich met een zwaai van zijn benen geheel op de kant wierp. Hij blies snorkend het water uit zijn neus, scheen eventjes te luisteren, en begon op handen en voeten langs de helling naar boven te klimmen.
„Goeden nacht,” wenste Arie Roos, op twee pas afstand boven hem, het vuurwapen naar voren stekend. „En nou zit je stil!” Hij haalde de trekker over en een vuurstraal spoot de kogel nog geen tien centimeter vóór de druipende neus van Jerry Miller in de weke grasbodem. „Stil!” zei ik. „Verroer geen enkele vin, kikvorsman, of ik knal je dwars door je kieuwen!” De dikkerd had het ditmaal goe d bekeken. Jerry Miller zat op handen en voeten tussen Arie en het kanaalwater. Op die glibberige en verraderlijke helling opspringen en wegrennen was niet best uitvoerbaar. Teruguit weer het water in zou hem nu niet buiten de baan van een kogel brengen.
„Ik heb de vinger aan de trekker!” waarschuwde Arie. „Je kunt me nu niet meer verrassen, grapjas. Als je je verroert, gaat het schot af en ik raak altijd nog wel iets van je — al is het ook een restant been.”
„Cccccc . . . cold!” zei Jerry, en begon meteen te klappertanden. „Ik h . . . heb het zzz . . . zo verd . . . ddraaid k . . . koud.” „Ga dan maar lekker plat in het warme gras liggen,” ried Arie hardvochtig. „En haal geen grappen uit als mijn vriend Bob arriveert, want ik laat geen oog van je af. Ik praat hoogstens over mijn schouder.”
„K . . . kan me nnnniet s . . . schelen,” zei Jerry, plat in het gras vallend!” Als ik eerst m . . . maar w . . . warm kan w . . . worden.”
Van de bovenkant van de dijk kwam de praaiaanroep van Bob: „Hei, dikke! Waar zit je?”
Arie riep terug over zijn schouder:
„Ik heb Miller hier op de korrel. Heb je Parsons?”
„Bij me. Hij loopt een beetje mank, want hij is in een kuil omgezwikt.”
„Kijk of er touwen in de auto liggen.”
„Okido.”
Dat was het soort boodschap naar Bob’s hart. Hij porde Parsons een eindweegs terug, en begon onder de zitbanken van de Ferrari te rommelen. Het duurde niet lang, of Arie hoorde hem weer vlak achter zich:
„Ik heb Parsons aan het reservewiel vastgebonden. Wat nou?” Arie loosde onwillekeurig een zucht van verlichting, maar zo dat Miller die niet kon horen.
„Kom hier en bind deze grapjas vast. Kom niet tussen mij en hem in. Hij ligt te klappertanden van kou, maar dat kan best aanstellerij zijn. Ik vertrouw hem geen zier.”
Bob knorde wat, en daalde de helling af, onderwijl een schuiflus leggend in een eind van het hennepen sleeptouw uit de Ferrari. Hij had na het vastbinden van Parsons nog maar een paar meter over en daar moest hij het mee doen. Hij kon het er ook mee doen, dank zij gedurende avonturen van jaren opgedane ervaring in het strikken, vastsnoeren en verpakken van allerlei soorten kwaadwillige lieden. Hij begon met de lus te gooien om een van Jerry’s enkels en die aan te trekken. Eén slag om het andere been en door de lus halen. Goed aantrekken. „Een hand op je rug, beste vriend.”
Dat was maar een afleidingsmanoeuvre. Jerry legde aarzelend een hand op de rug, blijkbaar zinnend op een manier om een slimmigheidje uit te halen. Maar Bob kende die grapjes van haver tot gort, boog over die aangeboden hand heen, sloeg bliksemsnel het touw om Miller’s hals, kruiste het van achteren en trok aan, met één voet op de rug van de vent.
„Heizeg!”
„Lig stil!” brulde Arie.
Miller lag stil en reutelde een beetje.
„Zolang je rustig blijft, houd ik het touw slap. Anders haal ik het verder aan. Benen van onderen omhoog . . .”
De onderbenen werden omhoog dubbel gevouwen en Bob trok het touw aan. Er is geen sluwer manier van iemand binden dan deze. Je kunt de zaak precies zo spannen, dat iemand met zijn hoofd achterover moet blijven liggen en zodra hij gaat spartelen, loopt hij een beste kans, zichzelf een beetje te smoren. Maar ligt hij rustig, dan gebeurt er niets. De rest van de meters sleeptouw werden gebruikt om de polsen vast te zetten en daarna lag de eens zo gevaarlijke heer Miller als een panklare kalkoen in het natte gras. Hij bibberde en klappertande nog steeds. Het scheen geen toneel te zijn, maar ernst.
„Het is ongelijk verdeeld in de wereld,” constateerde Bob, opstaande en op Miller neerkijkend. „Twee kilometer verder staat een compleet huis in de fik en hier ligt een mens te verkommeren van kou.”
Arie stond eveneens op en schoof het pistool in een broekzak. „Ik kan niet beweren dat ik het zelf zo warm heb. Ik ben nat tot op mijn bindweefsel.”
„Wat doen we met deze kerels?”
„Tja. Dat is me zowat. Is er nog touw?”
„Eh . . . nee. Wat ijzerdraad in de gereedschapsbak.” „Om Parsons te binden, zie je.”
„En dan?”
Arie grijnsde. Je kon in het donker wel niet zien dat hij grijnsde, maar aan zijn stemgeluid was dat overduidelijk te horen. „Dan rollen we ze allebei op dat vlot, Bobbie en we vieren de meerkabels een beetje. Als ze dan niet goed en braaf stilliggen, rollen ze in de plomp. Als er dan wat met ze gebeurt is ’t hun eigen schuld.”
Bob begon luid en hard te lachen.
„Dat is de beste bak die ik in tijden heb gehoord. Kom mee. Even die Parsons verzegelen met behulp van een combinatietang. Jammer dat we geen loodje hebben om er aan te hangen.” Het verzegelen van Parsons met behulp van ijzerdraad was snel gebeurd. Iemand binden met koper- of ijzerdraad is nog wel zo eenvoudig als met touw, want touw kun je doorsnijden, door schaven, doorschuren of losknopen. Probeer dat maar eens met een paar wikkelingen stugge draad! Zij bonden hem aan enkels, ellebogen en polsen en sjorden hem de weg over en de helling af tot naast zijn vriend Miller.
„Dag Jerry!” zei Parsons. „Heb je het koud?”
„Als jij nog één woord tegen me zegt, stuk sufferd!” schuimbekte zijn vriend woest, „zal ik het je inpeperen. Hier en nu!” Arie was bezig de meertouwen van het vlot los te maken. Bob Evers begon Parsons het vlot op te sleuren.
„Hoe wou jij hem iets maken?” vroeg hij. „Je ligt gebonden als een braadkip.”
„Ik bijt hem!” verzekerde Jerry nijdig. „Ik bezweer je dat ik hem van woede een oor afbijt als hij zijn domme bek niet tegen me houdt.”
„Foei, foei!” zei Arie vermanend. „Om zo te spreken tegen iemand die zich je beste vriendje noemt.”
„Mijn beste vriendje!” riep Miller, bijna stikkend van woede. „Dat ik hier vastgebonden lig, heb ik aan zijn stommiteiten te danken. Als ik alleen was geweest hadden jullie me nóóit gekregen.”
Parsons lag nu al midden op het vlot. Arie had de touwen slipklaar liggen en hielp Jan een handje om ook Miller op de geteerde planken te sjorren. Daarna stapten zij aan wal en gaven het vlot een trap. Het gleed een eind van de wal af en bleef daar liggen dobberen. De touwen werden weer vastgezet. „Blijf goed stil liggen, jongens!” vermaande Bob. „En netjes midden op het vlot blijven, want als er een motorschip voorbij komt en je gaat schommelen, rol je anders zó de plomp in. Adios.”
„Niet zo haastig,” riep Arie. „Ze moeten ons nog vertellen waar ze Jan Prins ergens hebben neergekwakt.”
„Prettig dat jullie nog aan me denken,” zei een knorrige stem ergens schuins boven hen.
„Jan! We wilden net naar je op zoek gaan.”
Jan Prins stond bovenaan de grasberm, klappertandend van nat en koude.
„Hoe laat is het?”
„Wat kan dat jou schelen?”
„Hoe lang heb ik daar in het weiland gelegen?”
„Misschien een minuut of twintig. Hoe kom je hier?” Jan zei knorrig:
„Ik hoorde revolverschoten en ik dacht: daar zullen jullie wel in de buurt zijn.”
„Goedgedacht, jongetje Prins,” zei Arie goedkeurend. „Kom nu gauw mee, want we gaan een autoritje maken. In een Italiaanse race-wagen.”
„Een autoritje? Waarheen?”
„Naar het huis van Kresse. Daar is het lekker warm, denk ik zo. En voor het geval dat huis al mocht zijn uitgebrand heb ik nog een vuurtje in petto dat ik vriend Kresse gaarne na aan de schenen wil gaan leggen. Bob — waar is het motoronderdeel dat je uit die wagen hebt gesloopt?”
Bob zette het draaiveertje weer in de verdeler, sloot de motorkap zo goed en zo kwaad als het ging (wat nogal kwaad was, want hij hard er een werkelijk kolossale deuk in gemept) legde de bemodderde crickstang in de gereedschapsbak onder de voorzitting en trapte op de starter. De motor sloeg meteen aan. Jan Prins liet Arie achterin kruipen en ging zelf naast Bob zitten. De lichten spatten aan en verlichtten honderd meter dijk vol kuilen en plassen.
„Eindelijk licht!” zuchtte Arie. „Wat een weelde. „We hebben urenlang in duisternis en regen robbertjes moeten vechten. Een zenuwslopend en hard bestaan. Zie je kans deze brik hier te draaien. Bob?”
„Zal wel moeten,” knorde Bob en begon de Ferrari te keren door telkens een meter vóór en achteruit te koersen op de smalle dijk. Juist toen hij zijn voorwielen definitief wendde in de richting waar een vuurgloed aangaf dat daar eens het huis van Kresse had gestaan, boog de dikke Arie zich voorover: „Vertel nou eerst eens, Jan, hoe ze jou te pakken hebben gekregen.”
Jan was in een slecht humeur, zoals meestal als hij moest be kennen dat hij iets niet bijster slim aan de steel had gestoken. „Ik ben er gewoonweg ingetrapt!” barstte hij los. „Ze hebben me in een val laten lopen. Die Parsons was al lang door zijn maat Jerry losgeknoopt, maar languit op bed blijven liggen en deed net of hij doodsbang was, in dat huis te verbranden. Toen hij maar bleef brullen was ik overtuigd dat Jerry in geen velden of wegen in de buurt was. Snap je?”
„Allicht. Anders had HIJ zijn vriend wel bevrijd.”
Bob, nu over de dijk sturend met zestig kilometer vaart, begon luid te lachen:
„Die Jerry Miller is een schurk. Een bandiet van het zuiverste water. Maar tòch heb ik een bepaald respect voor de vent. Hij is slim, hij kan snel denken en hij staat voor niets. Als hij niet de hele avond had moeten werken met een dom blok als die Parsons aan zijn been, hadden we hem nóóit te pakken gekregen.”
„Sterker nog,” zei Arie. „Dan had hij òns te pakken gekregen. Maar hoe pakte hij jóú, Jan?”
Jan zat nijdig in zichzelf te brommen.
„Het toppunt van eenvoud, man. Ik boog me over het bed om Parsons te bevrijden . . .”
„Hahaha . . . die al lang bevrijd was . . .”
„En die Miller stond in een muurkast en tikte me van achteren met een of ander zwaar ding op mijn kop. En toen ik weer bijkwam, lag ik in de koude regen midden in een weiland en een stomme koe stond druipkakend op me neer te kijken. Ik dacht eerst dat jij het was, Arie, maar jij hebt niet van die mooie horens.”
„Klopt,” zei de dikkerd op onschuldige toon. „En wat zou dat? Ben jij tegenwoordig jaloers op runderen die wèl horens hebben?”
Bob Evers barstte in gelach uit, maar het duurde even voor het tot Jan zelf doordrong. Toen slikte Bob haastig zijn lachen in: „Kijk eens . . . het zaakje daar is zowat uitgebrand. Het dak is volledig ingestort en alleen wat muren staan nog overeind.” Arie hing tussen Jan en hem in en tuurde door de voorruit. „Dáár staat de groene Chrysler van Kresse . . . En daar staat Kresse zelf temidden van de edele redders en praat met armen en benen. Jongens — we stoppen gewoon vlak achter de Chrysler en verraden met geen woord of gebaar dat we Kresse kennen. We doen net of we nieuwsgierig naar de brand komen kijken. Kresse durft heus geen kik te geven met al die vreemden om hem heen. Ik heb NU al pret als ik aan die vertoning denk! En denk eraan . . .”
„We laten JOU het woord doen,” zeiden beide anderen, in spreekkoor.”
„Precies, jongens.”
Zij waren nu nog maar honderd meter van het brandende huis af en rolden langzaam hun vaart uit. Jan zei bezorgd: „We zien er toch wel barbaars ontoonbaar uit. Geen mens gelooft dat wij gewoon maar nieuwsgierigen zijn, vol met pleisters, bulten, schrammen, modder en rare kleren. Ik zelf draag alleen een lange onderbroek van Kresse plus een overjas die meer slijk is dan jas.”
„Tjatja,” zei Arie, eventjes perplex. Heel even maar; dan klaarde zijn rond, sproetig gelaat weer op: „Maak je geen zorgen, jongetje Prins. Ik heb al een briljant verhaal gereed. Luister maar goed naar wat oom Arie uit zijn duim zuigt, en volg in mijn fantastische voetstappen.”
„Graag, oom Arie,” zei Jan, met een zucht van verlichting. Soms kon hij zijn dikke vriend Roos innig haten om diens eeuwige slimheid en verwaandheid. Maar nog vaker was hij innig dankbaar dat hij een figuur als Arie Roos tot vriend had. Want zonder het vindingrijke brein van het genie Roos had hijzelf, bij elk avontuur, halverwege al reddeloos vast gezeten. En toen stopte de Ferrari keurig netjes op twee meter afstand van de achterbumper van de Chrysler. Kresse, met op zijn vierkant gezicht de bril met vierkante glazen, stond met de rug naar zijn uitbrandend huis en zijn vierkante kaak hing halfopen van verbazing.
„Miller!” zeiden zijn lippen, toen daar beweging in kwam. „Waar kom jij . . .” De woorden bestierven hem op de lippen, want het portier ging open en Bob Evers kwam naar buiten, met een gezwollen neus, een lange schram langs een kaak, dikke lippen, een bepleisterd oor en gekleed in Kresse’s trui, Kresse’s sjaal en Kresse’s gabardine broek.
„Aardig brandje!” zei hij, duwde de handen in de zakken en bleef belangstellend staan kijken. Kresse verroerde geen vin. Jan Prins kwam nu te voorschijn in beslijkte en veel te lange overjas. Daarna de figuur Roos, in een regenjas, óók al van Kresse, maar het viel zeer te betwijfelen of deze, anders zo scherp opmerkende Amsterdammer, dat wel in de gaten had. Als hij het niet zag, was hem dat trouwens ook niet kwalijk te nemen. De drie inzittenden van de fraaie, tomaatrode race-wagen zagen er uit of zij, drie of vier minuten tevoren, door een groot model baggermolen uit de kanaalbodem waren opgediept. Pas nu zij in het flakkerende licht van het uitbrandende huis stonden en even een blik op elkaar konden werpen, begonnen zij te beseffen hoe méér dan ontzettend zij er uit zagen. Jan Prins was er nog het beste afgekomen, want die had het minste modder aan zich kleven, maar diens voorkomen werd definitief verknold doordat het verbandgaas, dat zo netjes om zijn linkerhand had gezeten, intens smerig was geworden, en bovendien had losgelaten, zodat een lange sliert slijkig lint als een serpentine vanaf zijn hand naar het portier van de Ferrari voerde, waar het vast was blijven zitten toen Arie dat portier achter zich had dichtgeklapt. Arie en zijn vriend Bob hadden minutenlang samen met Parsons en Miller in de modder van de dijk liggen stoeien en hadden ieder ook de nodige slagen en stompen opgelopen. Toen onze drie vrienden dus op een rijtje gingen staan en met hun meest onschuldig-belangstellende gezichten naar de brand begonnen te kijken, begon er een vreemde stilte te vallen. De redders plus enkele andere nieuwsgierigen (blijkbaar intussen uit de richting Humbeek aangekomen) schenen deze drie figuren veel spannender te vinden dan het domweg afbrandende huis. Niemand lette tenminste meer op het vuur en op de regens van vonken. Men vormde langzaam een halve cirkel, met de rug naar de brand toe, en bekeek het nieuwaangekomen drietal met intense belangstelling. Arie Roos stond in het midden en een tikkeltje voor de beide anderen. Hij schoof de modderige handen in de zakken van zijn regenjas. Zijn ene hand voelde een pluk graszode en de andere hand een levende kikker.
„Goeie avond,” begon hij vriendelijk. „We hebben een ongelukje gehad. U ook, zie ik.” — Terwijl hij dat zei, keek hij Kresse kaarsrecht in het gezicht. Daarna ging hij door: „Onze Amsterdamse auto is namelijk in het kanaal gereden. Maar we hebben twee Amerikanen ontmoet en die zijn zo vriendelijk geweest om ons deze Ferrari te lenen.” — Hij wachtte een paar tellen, nog steeds Kresse’s blik vasthoudend en vervolgde zoetsappig: „ Is het uw huis dat daar in brand staat, meneer?” „J . . . Ja, dat is mijn huis,” knikte Kresse, maar met moeite sprekend.
„Hebt u er dan bezwaar tegen dat wij ons een beetje aan uw fikkie warmen? Wij zijn erg nat en koud.”
„N . . . neenee. Natuurlijk niet! Ga uw gang,” zei Kresse, en deed zelfs twee passen opzij om doorgang te verlenen. Arie Roos maakte een halve buiging.
„Wij zijn u zeer erkentelijk. Kom mee, jongens.”
De ganse situatie was zó volkomen belachelijk dat de halve cirkel van redders en toeschouwers zwijgend opzij ging en een ruimte vrijmaakte, waardoor de heer Roos, op de hielen gevolgd door Bob en Jan, statig voorwaarts schreed, in zijn veel te wijde, bemodderde regenjas, die bij elke pas tegen zijn natte en vette kuiten kletste. Zij liepen tot op een paar meter afstand van het laaiende gat in de bakstenen muur, dat eens de voordeur had bevat, gingen op een rijtje staan, staken de handen uit en begonnen zich gezellig aan het vuur te warmen, juist of het een haardvuurtje was, waarvoor zij gastvrijheid genoten. Bob Evers stond met de gezwollen en pijnlijke lippen opeengeperst om niet in proestlachen uit te barsten. Jan Prins zei uit een mondhoek:
„Het gezicht van die Kresse! Dat we dáár geen foto van konden nemen. Toen jij zei dat we twee Amerikanen hadden ontmoet die ons een Ferrari leenden. Léénden, notabene! Wat moet de vent wel denken?”
„Wàt hij ook denkt,” zei Arie, „het duurt niet lang of hij komt op ons af om te weten wat we willen.”
„Ja. Hij snapt natuurlijk wèl dat we niet hierheen zijn gekomen om onze handen te warmen.”
Nu de stomme verbazing, ontstaan door de entrée van het circus Evers begon te wijken, kwam het gepraat der redders en toe schouwers achter hun ruggen weer op gang. Een man, met een ouwe Engelse legerhelm op, kwam hen waarschuwen, niet te dicht bij de muur te gaan staan, met het oog op instortingsgevaar.
„Dank u wel voor uw welgemeende waarschuwing,” zei Arie, met een hoffelijke buiging en ging een halve pas achterwaarts. Daarna werden zij met rust gelaten . . . Precies drie m inuten lang. Toen hoorden zij wéér voetstappen achter hen. Die kwamen vlak achter hen tot stilstand. Een keel werd geschraapt . . . een tikkeltje zenuwachtig. Dan de stem van Kresse:
„En zou ik nu mogen weten wat deze idiote komedie te betekenen heeft?”
Arie keerde zich kalmpjes om. In zijn lange, beslijkte regenjas bezat hij de volle waardigheid van een Congolees negeropperhoofd in staatsiegewaad.
„Waarde Kresse,” zei hij. „Ten eerste is hier geen sprake van enige komedie, maar van bittere ernst. Ten tweede is er niets idioot. Ten derde màg u het niet alleen weten — het is zelfs de bedoeling dat u het weet.”
Kresse had een loshangende, lichtgele overjas aan, hier en daar met wat zwarte vegen roet besmeurd. Hij schoof de handen diep in de zakken van die wijde jas, en vroeg:
„Dat ik WAT weet?”
Arie deed of hij nijdig werd, en hij werd het ook werkelijk een beetje. De dikke figuur Roos had een mateloos ongeduld met trage mensen en iemand die zich van de domme bleef houden, ook als het spel al lang ve rkeken was, was volgens hem traag en suf. Hij pakte een knoop van Kresse’s fraaie overjas beet en trok er een beetje aan.
„Beste Kresse — wij hebben je in Amsterdam al gewaarschuwd dat wij ons niet door jou laten flessen. Maar je hebt ons niet geloofd. Zet nu je flaporen open en luister goed. Wij waren vanmorgen in Luik. Wij hebben dat vliegtuig zien landen. Wij hebben jullie die uit de lijst gesneden lappen schilderij uit de vleugels van het vliegtuig zien halen. Wij hebben persoonlijk Parsons opgepikt en hem naar Humbeek gebracht.”
„WAT!” Kresse’s ogen sperden zich ontsteld wat verder open. Het dansen der vlammen in zijn afbrandend huis weerkaatste in de glazen van zijn vierkantige bril. Arie grijnsde tevreden, omdat hij nu toch kans had gezien, een bres te schieten in Kresse’s koppige brutaliteit. Hij gaf een nieuwe ruk aan de jasknoop, en ging door:
„Wíj zijn het, die dit adres hebben uitgevist. Wij hebben Parsons hierheen gebracht. En WIJ, beste Kresse, hebben op het ogenblik zowel Parsons als Jerry Miller in onze macht. Die liggen, keurig aan handen en voeten gebonden, een paar kilometer verder te wachten tot wij de Belgische gendarmerie opbellen. En wat zeg je dáár wel van?”
„Laat mijn jas los!” riep Kresse woedend.
„Met plezier!” zei Arie, en liet de jasknoop schieten. De beide vrienden van Arie hadden zich intussen ook omgedraaid en Kresse keek hen alle drie om beurten onderzoekend aan.
Bob informeerde zoetsappig:
„Vraagt u zich af hoe wij zo smerig en verfomfaaid komen? Door de knokpartijen met uw vriendje Miller. Maar wij hebben de knokpartij gewonnen.”
„Daarom rijden we ook in de Ferrari rond,” voegde Jan Prins er aan toe, voor wie veroveringen en bezittingen steeds een uiterst belangrijke rol bleven spelen. Kresse zelf zag er uit of er ergens binnen in hem een steeds grotere spanning ontstond, juist als in een opgepompte autoband. Het leek ook, of hij elk moment met een daverende knal uit elkaar kon barsten, maar vóór dat critiek moment werd bereikt, begon hij zacht te sissen. Zowaar — de man begon te sissen. Hij siste van woede, slikte een paar maal, en bracht toen met verstikte stem uit:

„HOE KOMT MIJN HUIS IN BRAND?”

„Dat heeft uw vriendje Miller gedaan,” vertelde Arie zonder een spier te vertrekken. „Die loste een revolverschot en dat raakte de brandende kachel in zijn logeerkamer. De kolen vlogen in het rond en geen minuut later stond uw huis in de hens.” „Een soort bedrijfsongeval,” legde Jan Prins uit.
„Ik zou het hem maar niet al te kwalijk nemen,” suste Bob. „Zoiets kan iedereen gebeuren.”
De stoere redder met de oude legerhelm op kwam op het groepje van vier toe, en tikte beleefd aan de rand van zijn helm: „Ik geloof dat het zo wel bekeken is, meneer Kresse. Zullen we de geredde spullen maar in de garage opbergen?”
Kresse stond, zwaar op zijn lippen bijtend, Arie Roos aan te staren en het drong pas langzaam tot hem door dat er tegen hem werd gesproken. Hij keerde zich met een ruk om: „Wat zeg je? O, die rommel daar? Ja, zet maar in de garage.” De brandblusser scheen verwacht te hebben dat er wat meer aandacht werd besteed aan zijn menslievende bedoelingen. Hij keek eventjes of hij nog wat wilde zeggen, maar toen Kresse zich van hem afwendde, schuifelde hij knorrend en met een ontevreden gezicht terug naar het groepje mannen dat een eind verder stond te wachten bij een verwarde hoop door de ramen naar buiten gesmeten stoelen, kleedjes, tafeltjes en kleren. „En wat wilden jullie nu eigenlijk van me?”
Arie Roos ging op zijn gemak van het ene dikke been op het andere staan en vouwde de handen voor zijn dikke buik inéén. „Kijk eens, beste Kresse,” begon hij. „Ik besef dat het pijnlijk is, om aandachtig te moeten luisteren naar een belachelijk dikke jongen met rood haar en sproeten, maar ik zou het toch maar even doe n. Wij hebben je in Amsterdam gewaarschuwd dat we niet met ons lieten sollen. Jij wou toch sollen. Daarna hebben we je nog een keer de wacht aangezegd. Maar je wou wéér niet luisteren. Je wou ons per sé te slim af zijn. Bovendien heeft jouw vriendje Jerry een splinternieuwe, door ons gehuurde Ford in het Kanaal, geduwd.”
„Juist!” barstte Jan los. „We hebben een enorme massa onkosten moeten maken, en . . .”
Kresse barstte eveneens uit:
„Maar wie heeft jullie daarom gevráágd! Geen mens!” „O, jawel,” zei Arie. „Mijn vader. Roos van de Roos-boten. Van diezelfde boten die jij gebruikte om jouw gejatte schilderijen naar Amerika te smokkelen. En dat lekte uit. Zo is de bal aan het rollen gekomen. Snap je nou? Je hebt in Amsterdam de kans gehad om een streep te zetten onder de hele zaak. Dan hadden wij onze mond gehouden en de schilderijensmokkel was gestopt. Maar jij voelde daar niks voor. Jij sloot twee van ons op in je fijne, geluiddichte Hi-Fi-kelder. Maar een Arie Roos kruipt waar het geluid niet gaan kan, dat zie je zeker wel. En nu komen we de rekening presenteren, lieverd met je vierkante kaken en je vierkante schoenpunten en je vierkante bril. Voor anderhalve cent sla ik je vierkant op je gezicht, smokkelklungel.”
Jantje Prins trok Arie bij een beslijkte regenjasmouw en drong aan:
„De rekening, Arie. Je had het daarnet over de rekening presenteren. A1 onze kleren zijn in dat huis verbrand. Enne . . .” Arie had het laatste gedeelte van zijn toespraak nogal met stemverheffing ten beste gegeven. Kresse keek schichtig over zijn schouder naar de groep Belgen, die nu bezig waren, de geredde rommel, om de hoek van het brandende huis heen, de garage in te dragen. Door de uitstralende warmte van het vuur be gonnen de natte kleren die de jongens aan hadden, lekker te stomen en uit te dampen. Kresse dampte ook een beetje — niet zozeer van het vuur (de drie jongens schermden hem daartegen af) maar van zenuwen en ingehouden woede.
„Schreeuw niet zo hard! Heeft Jerry Miller werkelijk jullie Ford in het Kanaal geduwd?”
Nu kwam Jan Prins weer naar voren:
„Wie gaat dat betalen? En wie betaalt alle autohuur en de benzine die we hebben uitgegeven? Wie vergoedt onze verbrande kleren?”
Kresse keek hen onderzoekend aan:
„Je draagt nu toch kleren van mij, zie ik.”
„Poeh!” spotte Bob. „De kleur van je triuen bevalt me niet. En je draagt lange onderbroeken, vent. Je bovenbroeken zijn te wijd en de regenjas die Arie daar aan heeft zou ik nog niet cadeau willen hebben om in te gaan kamperen. Geef mij mijn eigen kleren maar. Daar kan een fatsoenlijk mens zich tenminste in vertonen.”
„Precies!” zei de zakelijke Jan. „Deze rommel is ons niets waard. Onze eigen kleren moeten vergoed worden.”
„0 . . . gaat het dáárom!” zei Kresse ineens, op een toon van enorme opluchting. Hij trok een rose zijden zakdoek uit een zijzak van zijn overjas en begon zich het zweet van het voorhoofd te vegen. „Natuurlijk hebben jullie onkosten moeten maken. Allicht. Ik geef ook toe dat ik jullie heb onderschat. Maar een mens maakt nu eenmaal vergissingen in het leven. Daar moet men voor betalen. Daar ben ik ook niet krenterig in. Heus niet. Maar je moet óók toegeven: waar gehakt wordt, vallen spaanders. Waar geknokt wordt, vallen bloedneuzen. Maar onredelijk ben ik niet. Jullie auto zal ik vergoeden. Jullie kleren wil ik vergoeden . . .” Hij maakte het brede handgebaar van de grote zakenman, die niet valt over een paar duizendjes als hij er beter van kan worden. „Zeg maar wat jullie schade is, en dan kunnen we eens kijken.”
„Laten we daar dan maar mee beginnen,” stemde Arie in.
„Jan!?” Jan tastte automatisch naar de plaats waar hij anders in de borstzak van zijn windjak zijn huishoudboekje bewaarde . . . maar hij had dat windjak niet aan. Het was verbrand, samen met zijn kostbare boekhouding.
„Wie heeft er papier en potlood?”
„Komkom!” zei Kresse ongeduldig. „Het gaat niet om een paar tientjes meer of minder. Wat hebben jullie door die hele grap aan schade geleden?”
Dit was een kolfje naar Jan Prins’ hand. Hij begon bliksemsnel uit het hoofd de meest verschillende posten onder elkaar te slingeren en op te tellen. Wat dat betreft had hij een elektronisch boekhoudbrein, waartegen de beste IBM-calculator het aflegde. Zonder een spier te vertrekken raffelde hij achter elkaar af: twee en twintig gulden vijftig voor een shirt, twee gulden vijf en twintig voor een uitsmijter met koffie en tip — de nieuwkoopwaarde van een Ford van het type zoals in het Kanaal verdwenen, de prijs van een prima Daks-broek zoals in het huis achter hem was gecremeerd . . . maar toen hij zover was, viel Kresse hem in de rede.
„Ik zei al dat het niet ging over tientjes. Die Ford is natuurlijk de grootste post op de begroting.”
„Allicht.”
„Dan nog de kleren van jullie drieën en wat reiskosten.” Hij keek Jan Prins aan, omdat hem duidelijk was geworden, dat die stilzwijgend door alle drie zijn tegenstanders werd beschouwd als de financiële expert bij uitstek. „Wat dacht je van een ronde som van tienduizend gulden?”
„Hier? Nu meteen? Boter bij de vis?”
„Nu meteen. Boter bij de vis.”
„Kan hij makkelijk doen,” zei Arie zijdelings tegen Bob. „Hij heeft genoeg boter op zijn vierkante hoofd om er royaal mee om te springen.”
Kresse zei kortaf:
„Wacht hier. Ik zal het geld halen.”
Hij keerde zich op zijn hakken om, stak de dijk over naar zijn Chrysler, opende het voorportier en stond daar eventjes te rommelen — een koffer of een tas openmakend, of iets dergelijks. Het portier smakte weer dicht en Kresse kwam teruglopen in de lichtgloed van het uitbrandende huis — één hand diep in een jaszak weggedoken. Een der mannen die bezig waren met het wegsjouwen van geredde meubels riep wat tegen hem, maar Kresse hoorde het niet eens. Die kwam met grote stappen op de drie jongens af, bleef vlak voor hen staan en vroeg kortaf: „Ik heb tien briefjes van duizend gulden hier in mijn rechterjaszak. Kunnen we het nu eens worden?”
„Waarover?” wilde Jan Prins weten, voorzichtig als steeds. „Als ik jullie, hier en nu, die tien bankjes van duizend geef, zijn we het er dan over eens dat al jullie onkosten verrekend zijn?”
Jan begon al weer te piekeren. Als goed zakenman werd hij door die vlotheid wantrouwig. Hij begon te vermoeden dat hij een of andere fikse post onkosten over het hoofd had gezien. Maar Arie porde hem in de zij, stak een sproetige en bemodderde ham van een hand naar voren en verklaarde: „Met die tien mille zijn al onze onkosten, opgelopen tijdens onze jacht op u en uw beide handlangers, voldaan.” „Ik protesteer tegen dat woord: handlangers.”
„Voetlangers dan.”
Kresse keek hem eventjes nijdig aan, trok de hand uit zijn zak en overhandigde een dubbel gevouwen pakje bankpapier. „Tel maar na.”
Jan telde. Het waren tien briefjes van duizend. Hij stond er eventjes ietwat verdwaasd mee in de vingers, en stopte het bedrag dan haastig weg in een natte overjaszak, waarna hij zijn vuist er bovenop gedrukt hield.
„Zo,” zei Kresse, haalde een pakje sigaretten uit een zak, stak een van die dingen in een mondhoek en begon naar een aansteker of lucifers te zoeken.
„Mag ik effe?” bood Arie aan. Hij keek om, deed een pas opzij, nam van tussen de scherven en stukken gesprongen dakpan een weggesprongen splinter hout op die aan één kant gloeide en bood Kresse er vuur mee aan. „Het is van uw eigen huis,” zei hij, op verontwaardigende toon. „Maar mijn eigen lucifers zijn nat.”
Kresse blies een spits straaltje rook uit, duwde de handen weer in de jaszakken en vroeg kort:
„Zijn de heren nu alle drie tevreden over de coulante wijze, waarop ik de schade heb geregeld?”
Arie knikte. „Zeker, zeker!” verklaarde Jan. „Sure, sure, mompelde Bob.
„En hebben de heren nu persoonlijk niet meer van mij te vorderen?”
„Nee, hoor,” verzekerde Arie. (Bob keek hem met enige verbazing van terzijde aan en ook Jan begon tekenen van onrust te vertonen. Wat speelde die gekke dikkerd nú weer voor spelletje?)
„En mag ik er dus op rekenen dat ik verder niet meer wordt lastig gevallen? Ik heb nog een hoop te doen vannacht en mijn rust is me wel tienduizend gulden waard.”
„O!” verklaarde Arie, met wijdopen ogen. „Wat dàt betreft hoeft u zich geen zorgen te maken. We zijn heus niet zo dol op u, dat we niet zonder u kunnen leven. U geeft ons die zestig schilderijen, en dan kunt u wat ons betreft in het Carlton Hotel gaan overnachten. Dan zullen we desnoods uw hoofdkussen nog voor u opschudden en het licht boven uw bed uittrekken. Maar verder gaan we niet. U kunt niet het onderste uit de kan vergen op het gebied van nachtrust.”
Kresse's vierkante kaak zakte wat naar beneden en zijn ogen begonnen ietwat uit te puilen achter de vierkant geslepen in hoorn gevatte brilleglazen.
„Ik moet WAT doen?”
„Ons die zestig schilderijen geven.”
„Wèlke zestig schilderijen?”
„Die vanmorgen door Parsons over de Duits-Belgische grens zijn gesmokkeld. Weet u niet meer? In dat sportvliegtuig, dat bij Luik zogenaamd noodlandde. U hebt ze zelf uit de vleugels gehaald.”
Kresse’s gezicht was rossig getint door de weerkaatsing van de vuurgloed. De brand werd nu snel minder. Er sloegen al geen vlammen meer boven de brokken zwartgeblakerde muur uit, maar binnen die stukken muur lag een dikke laag halfopgebrande balken en resten houtwerk op te gloeien.
„Luister eens, jij! We hebben daarnet een duidelijke afspraak gemaakt, lijkt me.” (Kresse’s stem was vol ingehouden woede).
„Dat klopt,” zei Arie onschuldig.
Kresse ging iets luider spreken.
„Ik heb jullie tienduizend gulden aan onkosten terugbetaald om verder met rust te worden gelaten.”
„Hoho!” protesteerde Arie. „Ik geloof dat er een groot misverstand aan het ontstaan is. Toen u hier stond, met die tien briefjes van duizend gulden, vroeg u ons letterlijk: „Als ik jullie die tien bankjes van duizend geef, zijn we het er dan over eens dat jullie onkosten verrekend zijn?” Hebt u dat gezegd of niet?”
„Natuurlijk heb ik dat gezegd.”
„Nou dan.”
Kresse begon nu werkelijk verwilderd te kijken. Van de een naar de ander.
„Nou wàt dan?”
„We hebben geen enkel moment — géén van ons drieën — ergens beloofd u verder met rust te zullen laten in ruil voor tien mille. Dat hebt u er nou nèt van gemaakt.”
Kresse kon zich niet meer inhouden. Hij brulde, zo luid dat alle redders en nieuwsgierigen met een schok op- en omkeken. „En wat wou je nou eigenlijk? Nòg eens tien tienduizend gulden om me verder wèl met rust te laten?”
„O, nee!” zei Arie, op diep geschokte toon. „Dat kunnen we niet doen. Dat zou afpersing zijn.”
„O. Zou dat afpersing zijn? En die eerste tienduizend gulden dan?”
„Dat is geen afpersing. Dat is gewoon een onkostendeclaratie. U hebt ons op kosten gejaagd en die hebt u ons vergoed.” Kresse stak beide armen bijna loodrecht gestrekt de lucht in en brulde:
„NOU DAN ZIJN WE TOCH KLAAR!?”
„Wij wel, ja. Maar de eigenaars van de schilderijen niet.” Er viel een stilte. Een langdurige. Kresse liet langzaam zijn armen weer zakken en staarde alsmaar in de wijdopen, onschuldige ogen van de figuur Roos. Achter hen knetterde en knisterde het brandende houtwerk. De belangstellenden op een afstand, die teleurgesteld tot de ontdekking kwamen, dat het bij de twee luide schreeuwen ging blijven, en dat er geen fijne knokpartij kwam om hun dag helemaal perfect af te ronden, gingen weer werken of verder kletsen. Jan Prins liet langzaam de adem, die hij al een tijdje gespannen had ingehouden, ontsnappen. Hij zag nu, waar de lepe Arie heen wilde. Hij begreep nu ook waardoor het ganse misverstand was ontstaan. Kresse was een zakenman en bovendien een bandiet. Nu zijn de meeste zakenlui ergens bandieten, want geen enkele zakenman kan wat verdienen zonder een andere zakenman wat af te nemen, hoe mooi ze dat ook weten recht te praten. Maar Kresse was niet dat soort van gewone zakenman — hij was een bandiet in hart en nieren die later in zaken was gegaan. Hij had al die tijd gewoonweg het idée gehad, dat die drie slimme jongens — die hem nu lelijk klem hadden zitten — uit het hele geval een slaatje wilden slaan. Dat ze er wat aan wilden verdienen. Als Kresse dus zei: „Voor tienduizend gulden heb ik al jullie onkosten betaald?” dan bedóélde hij daarmee: „heb ik jullie afgekocht of omgekocht.” — Voor tienduizend gulden was dat eigenlijk bar goedkoop, als je in aanmerking nam, dat die zestig schilderijen hem wel eens tonnen konden gaan opbrengen op de zwarthandelsmarkt voor gestolen kunstvoorwerpen. Dus Kresse was metéén en met een innerlijke zucht van verlichting met die tien flappen van duizend over de brug gekomen. Vandaar ook, dat hij op bijna wanhopige toon ten laatste uitbracht:
„Wat hebben de eigenaars van die schilderijen er nou mee te maken?”
„Zowat alles, lijkt me,” zei Arie. „Die schilderijen zijn tijdens de oorlog links en rechts gestolen en al die tijd zoek geweest. Nu ze boven water zijn gekomen, moeten ze naar hun eigenaars terug. Dat is niet zo lastig te volgen, lijkt me.”
„Ach wat!” spotte Kresse, met een wijds handgebaar. „Dat is al zo lang geleden . . . Iedereen gelooft dat die schilderijen bij een of ander bombardement zijn verbrand. Daar kraait geen háán meer naar en ik zie niet in, waarom jullie er dan over moeten gaan kraaien.” Zijn ogen vernauwden zich tot spleetjes achter zijn brilleglazen. „Tenzij het allemaal tòch maar een mooiklinkend smoesverhaal is, en het jullie er in werkelijkheid om te doen is, toch nog wat geld van me los te peuteren. Is dat zo, of niet? Laten we dan tot zaken komen.”
Arie, Jan en Bob keken elkaar aan.
„De vent WIL het niet snappen,” zei Bob.
„Hij KAN het niet snappen,” constateerde Jan Prins. „Hij is zo gewend aan krom denken dat hij vergeten is hoe rechtuit denken in zijn werk gaat.”
Arie loosde een diepe zucht.
„Kresse, luister. Ook al zouden we zin hebben, in ruil voor een zakcentje van een paar duizend gulden de man onze mond te houden, dan zouden we nòg zo stom niet zijn, daar aan te be ginnen. Want jij denkt nou wel dat er geen haan ooit kraait naar die bunker-schilderijen maar . . .”
Kresse schokte op en vroeg geschrokken:
„Hoe weten jullie van die bunker af?”
„Dat heeft Parsons ons verteld.”
Kresse begon te kreunen. Hij balde de vuisten, sloeg de ogen ten hemel en kreunde nog luider.
„O, die kaffer. Die uil! Hoe komt hij zo stom om jullie dat allemaal aan je neuzen te hangen?”
Arie grijnsde:
„Nou — hij dacht dat wij vriendjes van u waren.”
„Van MIJ?”
„Ik geef toe dat het een tegen de borst stuitend denkbeeld is. Maar hij geloofde het nu eenmaal en ging met ons samen op zoek naar het jacht „Sheherazade”. Onderweg vertelde hij ons zowat alles wat we nog niet wisten.”
Kresse begon de toestand nu werkelijk somber in te zien — dat was wel duidelijk. Zijn schouders gingen een tikje hangen en zijn vierkant hoofd zat niet meer zo zelfverzekerd op de romp. Hij smeet het eind sigaret weg en vroeg kortaf:
„Wat willen jullie nu eigenlijk van me?”
„Wat ik al zei: die zestig vanmorgen over de grens gevlogen schilderijen moeten voor de dag komen.”
„En dan? Wat gaan jullie er dan mee doen?”
„Zorgen dat ze bij hun eigenaars terugkeren.”
Kresse keek Arie aan, of hij aan diens verstandelijke vermogens twijfelde.
„Jongen — weet je wel heel zeker dat je niet gek bent? Weet je wat die zestig schilderijen op de zwarte kunstmarkt kunnen opbrengen?”
„Zeg maar op.”
Kresse zei langzaam, lettergreep voor lettergreep:
„Door-de-bank-ge-re-kend ze-ker tien-dui-zend gul-den per stuk. Dat is bij el-kaar zes hon-derd dui-zend gul-den, jongen.” „Dat zal best,” knikte Arie.
„En dat voor schilderijen waarvan iedereen al lang dacht, dat ze verbrand zijn? Niemand weet dat ze nog bestáán.” „Dat lekt gauw genoeg uit, Kresse.”
„En dan nog? Wat dan nog?”
„Dan komt er een reuze-deining in de internationale kunsthandel. Dan gaat Interpol uitzoeken waar die dingen vandaan zijn gekomen. En dan gaan er sommige mensen de bak in wegens diefstal of heling. En daar willen wij niet bij zijn, Kresse. Ik kan me indenken dat iemand uit armoede gaat jatten. Maar wij hoeven niet te helen of te stelen. En jij evenmin.” „Lariekoek!” riep Kresse ongedulidg. „Dit is mijn kans om met één klap boven Jan te komen. En die kans laat ik niet glippen.”
„Dat zal toch moeten, Kresse,” zei Arie zoetsappig.
„O, ja? Dacht je dat ik zeshonderd duizend gulden, schoon verdiend, laat schuiven? Aan me nooit nie!”
„Aan je vandaag nog!” verzekerde Arie grimmig.
Toen haalde Kresse een streek uit, die in uitgekiendheid niets voor de handigheid van Jerry Miller onderdeed; zelfs die in leepheid waarschijnlijk nog overtrof. Hij keerde zich om en rende naar de groep pratende redders toe, onderwijl achter zich wijzend en brullend:
„Die drie vlegels daar hebben mijn huis in brand gestoken! Ze hebben het nèt bekend! Hou ze vast terwijl ik de politie ga halen! Hou ze vast! LAAT ZE NIET ONTSNAPPEN!” Terwijl hij dergelijke kreten bleef brullen, rukte hij het voorportier van de Chrysler open en gleed achter het stuur.
„Hou hem tegen!” schreeuwde Bob, en de drie jongens, die eventjes volkomen verbouwereerd hadden gestaan door deze onverwachte en sluwe toer, zetten de achtervolging in . . . maar zij kwamen niet ver.
„Hodaar!” brulde de man met de oude legerhelm, hen met uitgespreide armen de weg versperrend. „Wachten tot de politie hier is!”
Bob Evers, die vooraan holde, riep ongeduldig:
„Raaskal niet, vent! Dàt is de bandiet, daar!”
„Laat ze niet ontsnappen, hoor!” schreeuwde Kresse nog uit het venster. Zijn automotor gromde al . . . hij schakelde in en meteen schoot de groene, bemodderde Chrysler in dolle vaart weg over de duistere kanaaldijk.
„Laat me gáán !” brulde Jan Prins, heftig worstelend met twee kerels waarvan de ene hem op de nek was gesprongen terwijl de ander hem aan een arm terugsleurde. „Die Kresse is de bandiet! Je hebt de verkeerde te pakken!”
Een luid hoongelach was het antwoord op die opmerking. „Ja, dat zal wel. Jullie zien er nog al niet ongunstig uit.” „Ik dacht metéén al toen ik ze zag: dat verhaal van die in het kanaal gereden auto is geen zuivere koffie.”
„Duidelijker stel boeventronies heb ik van mijn leven niet gezien. Hou vast . . . hij probeert zich los te rukken!”
De enorme massa van Arie Roos lag al bedolven onder de lichamen van vier verschillende redders die nooit gehoopt hadden, op deze vervelende, regenachtige avond eerst een brand te zullen meemaken, om dan nog eens de brandstichters te mogen overmeesteren. En hoe harder de jongens schreeuwden, protesteerden en zich verzetten, hoemeer natuurlijk de Belgen overtuigd raakten, dat het van het groote belang was, deze zo wanhopig op ontsnappen beluste figuren klemvast te houden. „Hou maar op, jongens!” riep Bob Evers, die plat op zijn rug lag, met drie kerels aan armen en benen. „Ze geloven ons toch niet.”
Dat was inmiddels ook al tot de breinen van Prins en Roos doorgedrongen. Het worstelen hield op en de overtollige overwinnaars richtten zich op om triomfantelijk een sigaret op te steken.
„Mot je ze daar zien liggen!” verklaarde de man met de legerhelm, hijgend, maar trots. „Geboren geboefte! En ze hebben al eerder ergens slaag gehad — dat kon je meteen wel aan hun pleisters en verwondingen zien.”
„Die zijn ergens uit een gevangenis uitgebroken. Wat ik je brom.”
„Wedden dat het goede bekenden blijken te zijn van de politie, als die dadelijk komt?”
„Ik wou dat we hier een pot koffie hadden.”
„Heb nou maar effe geduld. Die Kresse is meteen terug met de gendarmerie en dan kunnen we een glaaske bier gaan pakken bij Peer in Humbeek.”
„Hoe laat is het?”
„Nog geen tien uur.”
Niemand kwam op het denkbeeld, om de drie jongens vast te binden. Dat was ook niet zo spannend geweest. Het stond veel stoerder, ze plat op de grond te laten liggen met twee kerels bij elk van hen, die armen en benen vasthielden. Niemand opperde ook het idée, hun zakken te doorzoeken. Iedereen verwachtte elk moment de politie en daar keken allen vol spanning naar uit. De gloed van het restant verbrandend hout werd langzaam minder en minder . . . het uitgestraalde licht werd doffer en doffer. Het begon dus ook killer en killer te worden. Om elf uur was het al bepaald ongezellig. Enkele der redders liepen ongeduldig op de weg heen en weer, uitkijkend of er nog geen koplampen van politieauto’s in zicht waren. Het enige wat gedurende dat hele uur passeerde waren twee sleepboten met Rijnaken er achter en eenmaal een groen bestelwagentje dat even stopte, vroeg wat er aan de hand was, en dan doorreed.
De mannen in de bruine overalls kregen er genoeg van en vertrokken in hun auto.

* * *

Om half twaalf had zich een zeer duidelijke mate van onrust en ongeduld van het gezelschap meester gemaakt. De meesten liepen korzelig over de modderige weg te ijsberen, met opgezette jaskragen en de handen diep in de zakken, want intussen was het weer aanmerkelijk harder gaan regenen. Dat kon de drie nog steeds op de grond liggende jongens vrij weinig schelen. Ten eerste waren zij door hun jarenlange avonturen wel tegen een dergelijk nat pak bestand en ten tweede verschafte het hen bijzonder grote voldoening, te zien hoe de aanvankelijke geestdrift van hun bewakers nu zienderogen begon uit te blussen. Er is weinig triester dan een uitgebrand huis in de regen, met de stank van geblakerde kalk, het sissen van de regen op nagloeiende stukken houtskool en het aspect van brokken muur die naargeestig in de duisternis omhoog zijn blijven steken. Om kwart voor twaalf was de algemene stemming niet alleen maar ongeduldig, maar zelfs uitgesproken oproerig. De man met de legerhelm kwam van de weg af teruglopen, met in de hand een bijna leeggebrande zaklantaren die niet méér licht gaf dan een gloeiende spijker. Hij had een uur of wat te voren nog heel geheimzinnig en gewichtig met zijn kornuiten staan fluisteren, zodat Jan, Bob en Arie er vooral niets van zouden verstaan. Maar nu gaf hij zich die moeite niet meer. Hij riep al van verre: „Heidaar, Fons — Nol! Geloof-de gullie dat de politie nog komt?”
„Waarom zou die niet komen?” gromde Fons, die met een stuk zeil over het hoofd boven op Jan’s enkels had zitten waken. „Waarom zijn ze der dan nog niet?”
„Weet ik dat? Maar ik heb machtige slaap. Dâ weet ik wel.” De man die Nol heette, had een uur lang met grote grimmigheid de vette enkels van Arie Roos zitten omklemmen. Maar na een vol uur grimmig klemmen gaat de lol daar een beetje af, vooral als er totaal niets wil gebeuren.
„Die Kresse kan mij nog veul meer vertellen!” snauwde hij, moeizaam overeind komend met benen die stram waren geworden van vocht en kou. „Ik moet morgen om zes uur alweer op de baan zijn. Denkt die Kresse soms dat we hier de hele nacht op blijven zitten om voor hem op te passen?”

De rest van de troep kwam nu ook van de weg af teruglopen. Het was verbazingwekkend, te zien hoe de stemming in die anderhalf uur tijd was omgeslagen. Jan, Bob en Arie hadden iets dergelijks natuurlijk wel min of meer voorzien. Zij wisten maar al te goed, dat Kresse er geen ogenblik over had gepiekerd, naar de politie te gaan. Dat was wel het geheid allerlaatste dat die vierkante leperd in zijn hoofd zou halen. Dat Kresse niet terugkwam, en dat er evenmin politie kwam opdagen, verbaasde hen dus niet.

Zij hadden zich alleen al die tijd af liggen vragen:
a) Wat deze fanatieke bewakers wel zouden gaan doen zodra zij gingen vermoeden dat Kresse helemáál geen politie had gewaarschuwd en:
b) Op welke manier zij Kresse weer te pakken konden krijgen.
Arie had nog steeds zijn revolver in de zak, maar hij piekerde er niet over, met dat wapen te gaan dreigen en aldus te bewerkstelligen, dat er een algemeen politie-alarm door België over hen werd rondgezonden. Jan Prins had nog steeds die tienbriefjes van duizend in zijn vochtige knuist geklemd en die deden heel wat, om te zorgen dat hij de moed er in hield. Jantje Prins was bereid, heel wat uurtjes in de regen te leggen, zolang hij zijn knuist maar om die tien briefjes gekneld kon houden. En Bob Evers? Die had al heel gauw ontdekt dat de man die hem bleef bewaken, een hele hoop van auto’s afwist en zolang Bob iemand had om mee over auto’s te praten, was hij dik tevreden.
Er ontstond dus langzamerhand de volslagen mallotige situatie, dat de drie gevangenen genoeglijk in de regen lagen geparkeerd, terwijl hun bewakers steeds oproeriger taal gingen uitslaan.
Verschillende van hen kondigden aan, dat zij er tabak van hadden en naar huis wilden. Maar de man met de legerhelm op was een van die afgrijselijke, plichtsgetrouwe lieden, die altijd er op uit zijn, als er wat aan de hand is, de rol van verantwoordelijke leider te kunnen spelen.
„Ik zou ook wel naar huis willen,” kondigde hij stoer aan. „Maar we hebben nu eenmaal de verantwoordelijkheid voor deze drie verdachte personen op ons genomen en daar kunnen we ons niet zomaar van af maken.”
Iemand in de duisternis bij de weg lachte schamper:
„Blijf jíj dan maar op ze passen. Ik ga naar huis.”
„Ik ga met je mee. Ben jij op de bromfiets?”
„Hee, Flip! Ge kunt bij mij achterop.”
„Ik zie der ook niks meer in. As die Kresse zo weinig interesse heeft in de zaak, kan het mij ook niks meer bommen.”

Motoren van bromfietsen plus de motor van een Volkswagentje dat een eind verder in het duister geparkeerd had gestaan, werden gestart. Lichten spatten aan en een bromfiets reed al weg — de kant van het dorp Humbeek uit. De man met de helm draafde naar de weg toe:
„Hela! Gaan jullie nou allemaal weg?”
Het leek er veel op. En dat was te begrijpen. Er was bij dit afgebrande huis niets meer te zien, te vinden of te beleven. Er was geen licht, geen koffie en geen café in de buurt. Nu de verwachte politie-sensatie niet kwam opdagen begon iedereen met weemoed aan zijn gezellige huiskamer en zijn warme bed te denken. Sommigen misschien ook wel aan de buffet van een Humbeeks café met glimmende kranen vol bier. En natuurlijk voelde niemand er wat voor, achter te blijven als alle vrienden en kennissen vertrokken. Dwars door het geknal van de bromfietsmotoren stond de man met de helm op te schreeuwen: „Fons! Nelis! As ge door Humbeek komt, waarschuw dan zelf effe de gendarmerie!?”
Iemand die op een gewone fiets wegreed, riep spottend: „Bind ze aan mekaar en drijf ze met een stokske naar het cachot toe!”
„Heila! Ho! Laten jullie me nou hier alleen? Ik heb niet eens een lantaren!”
De rode achterlichten van de Volkswagen, gevolgd door een ijl snoer van fiets-achterlampjes bewogen zich de donkere dijk af. De laatste bromfiets sloeg knetterend aan en kwam in beweging. Toen de lichtbundel daarvan zich had verwijderd, was het donkerder en triester dan ooit. De regen driezelde neer. Je kon nu werkelijk geen hand meer voor ogen zien.
„Arie. Lig je nog braaf?” (De stem van Jan).
„Ik zit,” zei de stem van de dikke.” Hoe gaat het, Bobbie?” Bob’s stem kwam van een paar meter afstand en klonk alsof hij breed grinnikte.
„Jongens — die Kresse — dat is me er toch een, hè?” „Pas op, jô. We hebben nog een bewaker.”
„Ja, jongens. Een gevaarlijke.”
„Een stoere. Met een helm.”
„Zullen we hem in de plomp gooien?”
„Heihei!” zei de geschrokken stem van de held met de helm. „Hou je nou rustig, jongens. Dat is heus het verstandigste. Word nou niet overmoedig. Dat moet je later maar bezuren. Je bent nou al die tijd zo rustig blijven liggen. Bederf het nou niet, jongens.”
„Het is hier nat op de grond,” zei Jan. „Mag ik opstaan?” De held met de helm scheen daar even over na te denken. „Vooruit dan maar,” besliste hij. „Maar blijven waar je bent.” Nauwelijks was Jan overeind gekomen, of Bob begon het spel over te nemen:
„Meneer! Meneer met de helm!”
„Wat is er, jongen?”
„Mag ik naast mijn dikke vriendje gaan liggen?”
Vanaf de plaats waar Arie moest liggen, klonk een onderdrukt geproest. Toen zei Arie’s stem:
„Wat zullen we met die akelige dienstklopper doen?” „In het kanaal gooien. Net als ik al voorstelde.”
De man met de helm begon nu hoorbaar te schrikken. Naar zijn stem te oordelen ging hij in het duister al een pas of wat achteruit.
„Jongens — wees nou verstandig! Zometeen komt de politie, en dan pleit het alleen maar in je voordeel . . .”
„Als we helemaal hier niet meer zijn,” vulde Jan Prins aan. „De komedie heeft nou lang genoeg geduurd, hellebaard. Wij gaan er vandoor. De groeten.”
Arie en Bob krabbelden ook overeind en rekten en wreven zich. Het was nu werkelijk tijd om er vandoor te gaan, want er was alle kans dat een van de bromfietsberijders de moeite zou nemen, bij de politiepost van de Humbeekse gendarmerie langs te rijden, met het opschrikkende be richt dat er drie brandstichters op hun rug lagen te wachten om te worden gearresteerd. De stem van hun bewaker kwam angstig van enkele tientallen meters afstand door de regen:
Jongens — als ik je een goede raad mag geven . . .” „Geef maar raak,” br omde Bob. „Wat had je nou eigenlijk gedacht? Dat we hier tam bleven liggen wachten tot ze ons kwamen ophalen met een overvalwagen?”
„Jongens — wees nou toch wijs!”
Jan stond al bij de Ferrari en rukte het portier open: „Arie! Bob! Kom mee en laat die dienstklopper kletsen.” De felle koplichten flitsten aan en onthulden honderdvijftig meter weg met schuin er overheen slaande regenstrepen. Arie dook, zoals gewoonlijk, achterin en Bob kwam naast Jan zitten. Die doofde eventjes de lichten, startte de motor, gaf zich niet eens de moeite om die goed heet te laten draaien, maar ontstak zijn lampen weer, liet het pedaal opkomen en zwaaide het stuur om. De felle lichtbundels zwaaiden zijwaarts . . . en troffen de triste gestalte van de man met de natte helm, die hoofdschuddend naar hen stond te kijken, tegen een film-achtige achtergrond —van zwartgeblakerde muren en verkoolde resten balk. „Moet je die zot met die helm daar zien staan!”
„Precies iets uit een slechte oorlogsfilm.”
„Onder de titel: „De Laatste Man uit Bastogne”.”
De lichtbundels zwiepten verder, veegden langs het uitgebrande huis, raakten verderop weer de dijkweg en toen kwam Jan’s voet ferm neer op het gaspedaal. De racewagen schoot met een sprong voorwaarts en ronkte terug in de richting waar zij een paar uur tevoren vandaan waren gekomen. Zowel Arie als Bob zaten gespannen en voorovergebogen door de voorruit te turen. De ruitenwissers zwiepten regen en modderspetters zijwaarts weg.
„Die Kresse zijn we wèl grondig kwijt geraakt.”
„Hij had ons zeldzaam prachtig te grazen, hè?”
„Eigenlijk moet ik er nog om lachen, ook. Wij dachten dat we hèm klemvast hadden zitten. Maar hij bedenkt één goed verhaal, rent naar zijn auto en heeft ons alledrie in de boot.” „Dat bewijst weer eens,” zuchtte de heer Roos, „de waarde van een goed verhaal.”
„Maar wat doen we nou met deze hele geschiedenis, jongens? Afnokken?”
Jan Prins opperde voorzichtig (als wilde hij de mening van zijn beide vrienden eerst eens peilen):
„Daar is natuurlijk een massa voor te zeggen. We hebben tienduizend gulden in de hand. Die zijn binnen.”
„En daar verdienen we dik en dik aan,” merkte Arie op. „Want als we die Ford uit het kanaal laten takelen, brengt die nog een hele hap geld op.”
Bob had een beter idée:
„We kunnen veel beter de verhuurder vertellen dat we de wagen wilden opduwen omdat hij niet startte, en hem per ongeluk in het kanaal hebben gedrukt.”
„En hem dan de schade vergoeden?”
„Precies. Krijgt hij iets van de verzekering terug, dan hebben we dat het eerst verdiend. Omdat we hem dat niet meer hoeven te vergoeden. Wat denk jij, Jan?”
„Je weet dat ik nooit optimistisch ben over geld,” zei Jan, „maar het moet al heel gek lopen, willen we er niet een paar duizend gulden op over houden. Die hebben we binnen, zie je. En waarom verder risico lopen?”
„Tja . . .” zei Bob.
„Hm . . .” zei Arie.
„Ik bedoel . . .”
„Ik ben wel allerloeirazendst benieuwd om eens een keertje een kijkje te nemen in die verborgen bunker.”
„Ja zeg — die bunker!”
De Ferrari ronkte voort, met zijn stugge veren hotsend en botsend door kuilen en plassen.
„Beseffen jullie eigenlijk wel goed, jongens, dat Jerry en zijn maat Parsons uit het Amerikaanse leger zijn gedeserteerd?” „Dat heeft hij ons toch verteld?”
„En dat zij dus niet in Duitsland terug kunnen keren?” „Zodat dus die bunker . . . met zijn millioeneninhoud aan kunstvoorwerpen . . .”
„Daar ergens onder de grond verborgen ligt zonder dat iemand er iets van afweet, ja.”
Bob zei, op besliste toon:
„Jan — verdiend of niet verdiend — wèl risico of niet risico — dat kunnen we zo niet laten.”
„Tja . . . eigenlijk niet,” weifelde Jan. Dan won zijn stem aan zekerheid: „Maar ik weet al làng weer welke kant het dan uitgaat. Er worden weer links en rechts auto's gehuurd en hotelkamers genomen. Er worden dure maaltijden gegeten en kleren raken zoek, en vóór ik kan overzien wat er allemaal betaald moet worden, zijn we onze paar duizend gulden winst uit dit klusje alweer kwijt, ook.”
„Man! Daarginds ligt ergens een betonbunker met voor millioenen aan kunstvoorwerpen er in op ons te wachten.” „Zeker,” zei Jan sarcastisch. „Als we nu maar wisten wáár het ding ergens lag. We kunnen moeilijk alle berghellingen in de omtrek van Frankfort en Wiesbaden af gaan graven tot we op beton stuiten. Dat lijkt me zelfs voor een ondernemende Amerikaan als de heer Evers een wat omvangrijke opgave.” „Een levenstaak,” mompelde Arie. „Zeg — die Parsons heeft ons nooit verteld waar die bunker ergens ligt, hè?”
„Nee,” zei Bob spijtig. „Hij vertelde alleen dat het gerucht ging dat er in de oorlog een Duits hoofdkwartier gevestigd was. Verder waren er een hoop bommen afgeworpen en er was een caféetje in de buurt. Dat is alles wat hij zei.”
Arie schikte wat verder voorover in zijn zitting:
„Eventjes verder moet het vlot liggen met die twee schilderijenzwendelaars er bovenop. We kietelen ze net zo lang aan hun voetzolen tot ze ons gillend vertellen, waar die bunker ergens ligt.”
„In die richting moeten we maar iets ondernemen, ja,” stemde Bob in. Doch mèt dat hij het laatste woord uitsprak, trapte Jan Prins onverhoeds op de voetrem. Bob bonsde met zijn hoofd tegen de voorruit.
„Zeg — wat mankeer jij ineens?”
De Ferrari kwam slingerend tot staan. Jan viel hem opgewonden in de rede:
„Toen die Jerry Miller uit Duitsland in deze wagen naar Amsterdam reed . . . naar Kresse . . .”
„Dat is twee dagen geleden, ja. Wat is daarmee?”
„Parsons vertelde toch dat Jerry toen drie schilderijen verstopt had in de opvouwbare linnen kap?”
Arie keek onwillekeurig naar boven, naar de linnen kap die hem tegen de regen beschutte. Hij floot zachtjes voor zich uit. „Dat is wáár ook. Die hadden ze in Amsterdam, ja . . .” „Zijn die er eigenlijk wel uitgehaald?”
Bob fronste:
„Er uit zullen ze wel geweest zijn. Hoe zat dat ook weer, Arie?” „Hebben ze die schilderstukken er niet weer in teruggestopt omdat ze halsoverkop besloten, naar België te emigreren?” Jan gromde en bukte zich naar een portiertas.
„Dat zullen we dan rap onderzoeken. Stel je voor dat we hier blijven rondgieren met voor een halve ton aan olieverf boven onze hoofden.”
Hij vond de bemodderde staaflantaren in de zijtas waarin hij die zelf had opgeborgen, knipte haar aan en stapte de regen in. Bob en Arie volgden gehaast, en gedrieën bekeken ze de linnen kap. Het ding was rondom voorzien van een aluminium strip, die met tientallen kleine schroefjes was vastgezet — vermoedelijk op een houten lijst.
„Wie heeft een zakmes met een schroevendraaier?” „Ik,” riep Bob, en dan: „Ach nee, voor de drommel. Ik hàd er een maar dat ligt onder het puin van Kresse’s huis.” „Kijk eens in de gereedschapsbak?”
Zij snuffelden in de gereedschapsbak — in de portiertassen — in het dashboardkastje. Zij vonden van alles, vanaf pakjes kauwgom tot en met een rubber geluksvarken en ook twee verfrommelde biljetten van een dollar maar geen schroevendraaier en ook niets dat als uitdraaier van zulke kleine schroefjes kon worden gebruikt.
„Kom jongens — we ritsen gewoon die kap aan de zijkant open.”
„Dat is zonde!”
„Een compleet sportvliegtuig in de fik steken is ook zonde. Er is de laatste vier en twintig uur al zoveel aan materiaal naar de filistijnen geholpen, dat een gescheurde kap er nog best bij kan. Bovendien is het onze kap niet.”
„Welja,” mompelde Jan, met een bandijzer porrend in een hoek van het strakgespannen zeildoek. „Een vliegtuig in brand gestoken. Een Ford het kanaal in — een huis met de grond gelijk gemaakt . . .”
„Bob Evers ernstig beschadigd, niet te vergeten . . . Gaat het?” Jan zette de tanden op elkaar en wrikte het uiteinde van het bandijzer door het linnen heen.
„Help es effe rekken. Flink trekken, dan scheurt het linnen wel open.”
Met een gierend, knersend geluid ritste het zware kaplinnen over een lengte van een meter in tweeën; vlak boven de aluminium strip.
„Dat is wel genoeg. Als ik er maar met mijn arm door kan.” De regen ruiste op hen neer en trommelde op de kap, terwijl Jan zijn hand door de gapende spleet schoof en er binnenin rondtastte.
„Voel je wat?”
„Plukken paardehaar natuurlijk . . . en andere rommel. Hier ligt een losse lap. En er onder nog een, maar wat kleiner . . . EN DAARONDER EEN DERDE LAP!”
Bob vroeg opgewonden:
„Kun je ook voelen of er aan één kant verf op die lappen zit?” Jan tastte en wroette, terwijl beide anderen gespannen afwachtten.
„Kun je ze er niet uittrekken?”
„Heb ik al geprobeerd. Ze zitten klem. We kunnen ze er wel uit krijgen, maar dan moeten we de kap rondom openscheuren en dat is wel een beetje bar. We moeten nog met dit ding rijden ook. Maar wacht eens . . . de zijkanten van die lappe n zijn rafelig . . .”
„Dat klopt! Die schilderstukken zijn uit hun lijsten gesneden. . .”
„En nu voel ik gladde verf, ook. Het is zo, jongens!” — Jan haalde zijn arm uit de opening terug en trok het linnen weer ruwweg op zijn plaats. „Geen twijfel mogelijk. Die drie schilderstukken zitten nog in de kap verborgen.”
In het weerkaatste licht van de staaflantaren keken de drie vrienden elkaar aan. Dan begonnen ze te lachen:
„Het wordt hoe langer hoe fantastischer. Een Ford in de plomp; tienduizend gulden op zak en drie Oude Meesters in de kap van een racewagen die we zelf waarschijnlijk óók als oorlogsbuit kunnen beschouwen.”
„Dat heb ik helemaal vergeten!” stamelde Jan.
„Wàt heb jij vergeten?”
„Deze Ferrari! Wij rijden er nu wel in rond, maar Jerry Miller zal wel uit zijn lijf laten, naar de politie te lopen om het ding als vermist of gestolen op te geven.”
„Allicht,” lachte Bob. „Als die in de verte maar een politieman ziet, loopt hij snel twee blokken om. Hij is nu deserteur!” „Als ik DAT geweten had!”
„Als je wàt geweten had?”
„Dat wij die wagen waarschijnlijk kunnen houden zonder dat er een haan naar kraait, had ik die kap niet opengescheurd.” Arie keek zijn zuinige vriend vol afkeer aan:
„JIJ!” verklaarde hij. „Jij maakt me nog eens doodziek met je uitgerekende levensaanpak. Word toch eens een beetje vlotter, jongen! Je moet leven of het constant oorlog is. Of het nou je eigen auto is of die van een ander — hup, kap openritsen! Of het nu je eigen huis is of dat van een ander — hup — de fik er in.”
Bob begon te lachen en klom weer naar binnen:
„Of het nu je eigen neus is of die van een ander . . .” „Hup — een klap er op!”
Arie kroop weer achterin. Jan klom achter het stuur. De tomaatrode racewagen begon ronkend verder te hobbelen. Maar nog geen driehonderd meter verder riep Bob:
„Wat zijn dat voor lichten daarginds?”
Jan tuurde ingespannen door een plek waar de ruitenwisser het meest doeltreffend werk verrichtte.
„Dat . . .? De lichten van een schip. In het kanaal.” „Oja. Nou zie ik het. Maar ligt die schuit niet ongeveer op de plaats waar ons vlot ergens moet drijven?”
„Dat kan wel kloppen, ja.”
Arie kon van achteraf niet zo goed zien en vroeg:
„Vaart dat schip dan niet?”
„Lastig te zien, jô.”
Bob zei nu, op enigszins geschrokken toon:
„Zeg — aan één ding hebben we niet gedacht.”
„Aan meer dingen niet. Maar wat bedoel jij?”
„We hebben die kerels wel prinsheerlijk in het stikdonker op dat vlot gepoot, maar vanaf het dek van een voorbijvarend schip kun je ze natuurlijk zó zien liggen.”
„Ai!” kreunde Jan.
„Pang!” zei Arie.
„Oei!” vond Bob.
„Daar hebben we geen van drieën aan gedacht, jongens.” „Schrale troost.”
„Het is zelfs aan de radar van mijn elektronisch werkend brein ontsnapt,” bekende Arie. De Ferrari ronkte verder als een trouwe, mechanische jachthond. Een eindje verder zei Bob: „Lieden — dat schip ligt stil! En ik zie een zaklantaren of iets dergelijks bewegen op de weg.”
„Uiterst linke soep.”
„Doorrijden?”
„Ben je zot!” — Het was Arie die dat uitriep. „Stoppen hier. Lichten uitdoen. Ik wandel op mijn eentje verder en verken terrein.”
„Maar je weet niet waar je in terecht komt, dikke.” „Wat het ook is,” verklaarde de heer Roos, terwijl de racewagen scheef hangend half op de wegberm tot staan kwam. „Ik klets me er wel weer uit. En anders schiet ik me er uit. Per slot van rekening heb ik nog altijd dat stuk revolver bij me.” „Jaja. Denk je er aan dat een revolver maar zes patronen bevat?”
„Besef ik terdege. Er zitten nog een paar knallende keukenmeiden in. Lâ-me der es effe uit.”
Zij maakten een massa ruimte om de gestalte van de heer Roos door te laten. De Ferrari kwam van achteren merkbaar hoger te liggen zodra de dikkerd buiten in een plas stond. „Blijf hier. Hou je lichten uit. Ik hou je wel op de hoogte.” „Doe nou geen gekke dingen, dikke.”
„Natuurlijk wel!” zei Arie verontwaardigd. „Je weet dat de grens tussen genie en waanzin moeilijk te trekken is. Ook bij mij. Adios.” Hij banjerde weg door regen en modder; een belachelijke figuur in die veel te lange en beslikte Kresse-jas.

* * *
Arie begon met zo snel mogelijk over het midden van de dijk voort te hobbelen tot hij het terrein van de activiteit in de verte zo dicht was genaderd, dat hij duidelijk kon onderscheiden waar er langs de grasberm van het kanaal een schip lag gemeerd. De motor van dat schip liep nog. Het was een langzaam lopende Diesel: een van die machines die een stel zachte ploffen laten horen met nu en dan één knalharde er tussen in: iets zoals: bokbok-bok-bok-BOK-bok-bok-BOK-bok-bok-bok-bok. Vaag hoorde hij nu ook een menselijke stem iets roepen, al kon hij niet verstaan, wat dat was. Het was kristalklaar dat de kanaalzijde van de dijkhelling teveel in de gaten liep. Voor zijn verdere nadering maakte de dikkerd dus gebruik van de landzijde van de dijk. Hij zakte van de weg af, juist zover dat hij met zijn ogen ter hoogte van de dijkkruin bleef en wandelde op die wijze in rechte lijn verder, met één been recht en het binnenbeen gebogen. Hij vorderde snel en het duurde niet lang, of hij zag het witte mastlicht van het gemeerde schip boven de dijk uitkomen. Het geluid van de motor was nu ook veel luider en daardoorheen klonk opgewonden gepraat. Op de dijk zelf stond echter niemand — het gepraat was aan dek van het schip. Arie wandelde nog enkele tientallen meters langs de helling voort, liet zich dan in het gras vallen en kroop wat omhoog tot hij, dwars over de weg heen, precies op het dek van het schip kon kijken. Het hoge mastlicht wierp een vage lichtkring in het rond: ook over stapels kisten en vaten van een deklast die met touwen was vastgezet. Op twee van die kisten zaten . . . Jerry Miller en zijn trouwe maat Parsons, koffie lurkend uit wit emaille mokken, terwijl een man (kennelijk de schipper, te oordelen naar zijn trui en varenspet) plus een jongmaatje zaten te luisteren naar een verhaal dat Jerry zat af te steken, tussen slokken koffie door. O ja, het was hete koffie die de heren dronken! Ten eerste kon Arie in de koude regenlucht, de damp uit de mokken zien opstijgen en ten tweede woei de bries nu en dan een vlaag geur van koffie de dijk over en recht in zijn gesperde neusgaten. Bij de tweede vlaag geur van die heerlijke koffie begon Arie’s maag zo ontstellend te rommelen, dat hij een moment bang was, dat het aan de overzijde zou worden gehoord. Maar gelukkig zag de stationnair lopende Dieselmotor nog nèt kans, dat lawaai te overstemmen, ook al keek de schipper eventjes ongerust op. Hij dacht zeker dat er een lager bezig was, uit te lopen of iets dergelijks.
„Welja!” dacht Arie knorrig, toen zijn maag wat was bedaard, „dat zit daar prinsheerlijk koffie te lurken en sterke verhalen op te hangen. Natuurlijk heeft die schipper hen in het voorbijvaren op dat vlot zien liggen. Of dat jongmaatje. Dat jochie ziet er e cht uit als het soort nieuwsgierige aap die nèt alles in de gaten krijgt wat hij beter niet kan zien. Wat zou die Miller wel voor een verhaal aan het ophangen zijn? En in het Engels ook nog. Wat zou ik vertellen in zo'n geval? . . .” Arie lag daar eventjes over te piekeren. Het meest voor-de-hand-liggend was, om gewoonweg te verhalen dat je was overvallen door twee gemaskerde en onbekende mannen, dat je met een pistool was bedreigd, beroofd, vastgebonden en op dat vlot gekwakt. Kan iedereen gebeuren. De schipper was er kennelijk in gaan geloven en had natuurlijk medelijden gekregen met die twee arme, overvallen, beroofde, natte en verkleumde stakkers. Vandaar die hete koffie. Maar wat zou er nu gaan gebeuren?
Dat bleek alras. Jerry had zijn mok koffie leeg, gaf het ding aan het jongmaatje, maande Parsons met een gebaar aan om zijn mok ook leeg te drinken en stak dan de hand uit, die de schipper aannam en hartelijk schudde. Het jongmaatje kreeg óók een hartelijke klauw. Arie lag inwendig te schudden van het lachen. Hij kende nu die Jerry Miller zo’n beetje en hij kon zich levendig indenken, wat die nu voor afscheids-prevelement afstak. Iets in de geest van:
„Hartelijk dank dat u ons hebt losgemaakt, schipper. Jammer dat we net zijn beroofd, anders zou ik je in geld belonen. Maar dat gaat nu helaas niet . . .”
ZIE JE WEL! De schipper maakte het wegwuivend gebaar van: „kom, kom — daar praten we toch zeker niet over . . .” Dan nam Jerry een korte aanloop en sprong vanaf het dek op de grashelling; eve n later door Parsons gevolgd. Wat er nu geroepen werd, was voor Arie wel te verstaan:
„Doe me een plezier en gooi even dat touw los!”
Jerry wuifde, bukte zich en verdween uit het gezicht. Arie durfde er een eed op te doen dat het meertouw van dat motorschip vastgelegd was op dezelfde paal waaraan een der kabels van het vlot had gezeten. Hij richtte zich weer op en smeet het touw toe aan het jongmaatje, dat het behendig opving. De Diesel ging sneller lopen . . . water bruiste achter de ingekoppelde schroef en het witte mastlicht begon voorwaarts te bewegen. „Good Luck!” riep de schipper.
„En dank je wel!”
Parsons en Miller klommen boven op de dijk en stonden nog even te wuiven terwijl het motorschip, met steeds toenmende vaart, door het kanaal weggleed. Het wuiven van beide kerels — die nu nog geen vier meter vóór Arie’s neus in de toenemende duisternis stonden, hield heel plotseling op.
„Wat doen we nou, Jerry?” informeerde de wat klagende stem van de trouwe Parsons.
Het antwoord kwam niet meteen. Er klonk eerst een laag en dreigend gegrom, als van een nijdige hond, vlak vóór hij gaat bijten. Dan kwam pas de stem van Miller, onduidelijk alsof hij sprak tussen woedend op elkaar geklemde tanden door. „Wat wij gaan doen, jou stuk ongeluksvogel? Wij gaan niets doen. Maar ik weet wel wat ik ga doen! Ik zal de ongelooflijke, innig gelukkigmakende sensatie beleven om jou een pak op je stomme falie te geven waar je nog met schrik aan terugdenkt op de dag dat je ouderdomspensioen ingaat.”
„Maar, Jerry . . . Wat heb ik misdaan? Wat . . .?”
„Alles!” brulde Jerry. „Alles wat je doet doe je mis. Alles heb je voor me verknold. Als jij maar ergens naar kijkt, raakt de boel al in het honderd. Als jij . . .”
Arie Roos krabbelde tegen de helling op, trok de revolver uit zijn zak en loste een schot. De kogel van het schuins naar be neden gerichte wapen ploegde een diepe voor in de dijkmodder en deed de prut naar alle kanten wegspatten. De rossige vuurstraal verlichte één seconde lang de gestalte van Jerry in zijn doorweekte leren jak, in bokshouding en onmiskenbaar op het punt, de terugwijkende Parsons de eerste mep toe te dienen. „Heren!” vermaande Arie. „Mag ik even uw aandacht?” Nu zijn er beslist weinig methodes, beter geschikt om de aandacht te trekken dan het afvuren van een revolverschot van drie meter afstand. Het dreigende pak slaag werd onmiddellijk vergeten. Uit de duisternis (dichter dan ooit, nu het schip in de verte achter de regen verdween) kwam de stem van Jerry Miller:
„W . . . wie is dàt?”
„Wij zijn het maar. Je drie jonge vrienden.”
Jerry zei een bijzonder lelijk woord. Daarna:
„Ik hoor het al. Die rondwandelende, roodharige rolmops.” „Zeer juist,” zei Arie lovend. „En de rolmops komt je een fijn bericht brengen. Kresse’s huis is tot de drempel toe afgebrand en Kresse zelf is er in de Chrysler vandoor.”
„Vandoor!” gilde Jerry. „En hij moest het geld nog met mij delen.”
„Het spijt mij,” zei Roos onverstoorbaar. „Hij zei ons dat hij geen tijd had om te wachten, en . . .”
„Jij! Jij bandiet! Jij roodharige aterling! Jij wist toch zeker bliksems goed dat je ons hier gebonden op dat vlot had achtergelaten.”
„Dat heb ik hem ook verteld,” zei Arie, onverstoorbaar. „Maar hij had geen zin om te delen, denk ik. Hij is er tenminste hals over kop vandoor gegaan.”
„En heeft hij jou geen boodschap meegegeven? Ik bedoel: niet gezegd waar hij mij zou ontmoeten?”
„Nee,” zei Arie op spijtige toon. Een seconde later voegde hij er aan toe: „Misschien vertrouwde hij me niet.”
Eventjes stilte. Dan:
„Zeg, vlerk. Sta je mij voor de gek te houden?”
„Welnee. Waarom zou ik?”
„Wat heb jij eigenlijk met deze hele zaak te maken?” „Och,” zei Arie. „Ik doe de hele avond al niks anders dan gesprekken voeren in de druilregen. Zonder dat ik kan zien met wie ik praat. Laten we het kort maken. Weet jij aan wie Kresse in Antwerpen die zestig schilderstukken aflevert?”
„Jazeker.”
„Kij . . . kijk. En wie is dat?”
„Dat ga ik jou niet aan je neus hangen, rooie aap. Daar ga ik zelf op af.”
„Poeh!” spotte Arie. „Daar zul je niet veel mee opschieten want Kresse heeft het geld al binnen.”
„Je weet er niets van, sproetige vetweider. Je denkt toch zeker niet, dat Kresse dat enorme bedrag inééns kreeg uitbetaald, wel? Hij heeft een voorschot gekregen. Maar ik ben morgen op dat adres en ik maak daar zo’n verschrikkelijke herrie dat ik er heus niet aan tekort zal komen. Wees daar maar niet bang voor. Als Kresse dat voorschot niet met mij deelt, kan hij naar de rest fluiten.”
„O, zo!” zei Parsons nu — een eindje verderop in de duisternis. „En ik, Jerry? Ik krijg toch ook wat, hè?”
„Jij krijgt óók wat!” zei Jerry, op de toon van iemand die aan tafel de hond wat belooft. „Dat zal je wel gewaar worden.” „Welwel,” zei Arie, zeer nadenkend. Het bleek niet zo gemakkelijk om deze Jerry Miller te overbluffen. „Ik neem aan dat jullie van die geheime betonbunker geen gebruik meer zult maken?”
„Precies. Wij verkopen die schilderijen en smeren hem naar Dakar in Afrika of een dergelijk oord, waar het lekker warm is en heerlijk wonen.”
„Wil je mij dan vertellen waar die bunker ergens ligt?” „Ik denk er niet over, rooie aap. Waar zie je me voor aan?” Arie voelde zich bedroefd worden:
„Je wilt ons dus werkelijk niet helpen?”
„Ben je nou gèk geworden? Je hebt ons niets dan ellende veroorzaakt. En je nou nog aan je neus hangen waar die bunker ergens ligt? Mankeert het je in de bovenkamer? Zijn je hersens gaan weken in de regen?”
„Dat niet. Maar we hadden kunnen samenwerken, zie je.” „Ik heb geen samenwerking nodig. Ik kan mijn eigen boontjes wel doppen.”
„Wij ook,” zei Arie. „Maar je moet het zelf weten. Ik ben een verschrikkelijk lastige jongen om herrie mee te hebben. Dat zul je nog wel merken.”
Op nieuwsgierige toon informeerde Jerry nu:
„Waarom eigenlijk al die bombarie?”
„Om die bunker.”
„Wat moeten jullie met die bunker?”
„Wij zijn ongeneeslijk nieuwsgierig. En we vervelen ons een beetje. Vertel je ons waar die bunker ligt, dan helpen wij je met het opsporen van Kresse.”
„Die spoor ik zelf wel op.”
„Goed zo, Jerry!” riep Parsons.
„Hou je kop!” zei Jerry. „Bemoei jíj je er alsjeblief niet mee!” Arie begon over de modderige weg achterwaarts weg te wandelen.
„Dus jij wilt herrie?”
„Ik wil bombarie,” hield Jerry koppig vol. „Je gezicht bevalt me niet en je streken bevallen me niet. Als je me nog één keer voor de voeten loopt, sla ik je net zolang op je speklaag tot er niks anders van je over is dan een plas walvistraan met een bosje rood haar er boven. Is dat een duidelijke oorlogsverklaring?”
„Duidelijker kan het niet,” vond Arie, wegwandelend. „Ik wens je het beste, maar ik vrees het ergste. Voor jou dan.” Toen hij tien stappen gedaan had, hoorde hij achter zich de herrie tussen Miller en Parsons opnieuw losbarsten. Die Jerry was kennelijk zo razend, dat hij ruzie zocht met iedereen die hij maar te pakken kon krijgen. Arie haalde de schouders op. Misschien was het nog wel zo het best. Het maakte de toekomst weer wat spannender.

* * *
Dat was het eerste wat hij zei, toen hij zachtjes fluitend bij de

donkere Ferrari arriveerde en zich naar binnen wrong. „De toekomst ziet er weer Roos-kleurig uit, jongens. Jerry en zijn maat zijn losgemaakt door de schipper van die daarnet passerende schuit. Ze staan nu een nummertje herrie te maken boven op de dijk. Ik wou een zaakje met Miller doen, maar die hapte niet.”
„Wat voor zaakje?”
„Hem helpen Kresse te vinden in ruil voor ons te vertellen waar die bunker precies te vinden is. Maar hij zei dat ik kon ophoepelen.”
„En jij hoepelde op?”
„Ik hoepelde weg.”
„Kon je die Jerry niet zeggen, zijn handen in de lucht te steken en hem weer te pakken nemen?”
In het stikdonker? Terwijl ze met zijn tweeën zijn? Laat naar je kijken. Dat haal ik niet in mijn hoofd. Die vent is geen katje om in het donker zonder handschoenen aan te pakken. Ik ben niet gauw vervaard, dat weet je, maar wat moet je met een revolver met twee schoten er in in het stikdonker tegen twee kerels beginnen?”
„Tegen twee zúlke kerels,” verbeterde Jan.
Bob knorde instemmend en speelde met het choke-knopje op het dashboard.
„Dus het ziet er naar uit . . .”
„Dat we op voet van zeer hete oorlog leven met de heren Miller en Parsons. Beide partijen gaan op eigen houtje op jacht naar Kresse en op jacht naar die zestig schilderijen . . .” „En wij alléén gaan op jacht naar die bunker.”
Bob begon ineens vrolijk te lachen en kletste zich op de beslikte knieën.
„Jongens — de toekomst lacht ons weer toe! Er zijn weer ouderwetse avonturen in het verschiet. We zijn toch eigenlijk wel geluksvogels, ook. Stel je voor dat we het kláárspelen, die bunker te vinden!”
„En niemand anders weet er wat van af . . .”
„Wat moeten we dan met al die marmeren standbeelden en bronzen paarden en al dat antiek beginnen?”
„Teruggeven, natuurlijk.”
„Aan wie?”
Zij zaten een tijdje hun hoofd te krabben. Nu zij eenmaal be sloten hadden; een expeditie op touw te zetten om die geheimzinnige bunker te vinden, kwamen de practische problemen opdoemen.
„Kijk eens,” zei Jan, „we weten uit de verhalen van Parsons dat het ding erg afgelegen ligt; ergens op een berghelling. We kunnen makkelijk ergens een takelwagen huren. Niemand vraagt waarvoor je zo’n ding nodig hebt. Met een takelwagen rijd je zonder veel moeite tegen een berghelling op — ze hebben heel lage trekversnellingen. En met wat extra touwwerk en enig technisch inzicht krijgen we die zware marmeren boel wel uit die bunker gesleurd. Daar ben ik niks bang voor.”
„Goed. Maar dàn? Wou je de hele zaak te pronk zetten in de openlucht?”
„Welnee. Behalve die takelwagen kunnen we ook wel een vrachtautowagen huren. We laden dat ding vol, gooien er een zeil overheen, rijden het hele geval tweehonderd kilometer verder en laden het daar in een bos af. Dan bellen we de politie op dat er voor een half millioen aan antieke marmeren beelden ergens valt op te halen. Is weer eens wat anders voor ze.”
„Hm,” bromde Arie. „Het klinkt ongelooflijk gek, maar juist omdat het zo gek is, kan het lukken. Alleen snap . . .” Bob viel hem in de rede:
„Maar waarom al die geheimzinnigheid, Jan? Waarom zeggen we niet waar al die boel staat?”
En toen kwam het historisch moment, waarop Jantje Prins zijn beide vrienden verraste door het schokkende antwoord: „Omdat we die bunker voor ons zelf moeten houden.” „Omdat we WAT?”
Jan keerde zich halfom achter het Ferrari-stuur.
„Omdat we moeten proberen, de lege bunker voor onszèlf te houden, ezels. Wie anders in Europa beschikt over een geheime ondergrondse bunker met pantserdeuren en wie weet wat al meer?”
Er viel een diepe stilte. De hete radiator van de racewagen tikte zachtjes terwijl hij verder afkoelde. De regen trommelde op de gescheurde linnen kap, met het fortuin aan antiek schilderwerk er nog binnenin.
„Grote, loeiende Atlasraketten!” zei Bob dan, diep onder de indruk. „Op dat idée was ik nog niet eens gekómen!” Arie begon luid te lachen:
„En dat uit de voorzichtige mond van jongetje Prins. Snap je dàt nou?”
„Hij is wat overmoedig door die tienduizend gulden in zijn zak,” vond Bob.
„En omdat hij een Ferrari racewagen heeft veroverd.” „Helemáál niet!” zei Jan. „Je zult zien dat die bunker ons nog eens goed van pas komt.”
„Jou zeker! Als je moet onderduiken omdat je te weinig be lasting hebt betaald over je spaarsokken.”
„Lachen jullie maar — je zult het zien,” hield Jan vol. Bob zei scherp:
„Luister! Wat is dàt?”
Boven het roffelen van de regen uit hoorden zij, in de verte, zachtjes maar onmiskenbaar, het huilen van een sirene. „De politie, jongens! Die kerels hebben tòch de politie gewaarschuwd. Die zoekt nu bij het huis van Kresse.”
„En die uitslover met zijn schertshelm zegt natuurlijk dat wij er vandoor zijn gegaan in een tomaatrode . . .”
De lichten spatten al aan en Jan trapte op de starter. Een tel later spoot de wagen, met een soort van mechanische tijgersprong, de dijk af, elke seconde in vaart toenemend. Arie zat door de achterruit te kijken.
„Zie jij achtervolgende lichten, dikke?”
„Ik zie niets. Zouden ze een politiealarm rondsturen over deze auto?”
De wagen bokte en bonkte door plassen en kuilen zodat Arie, achterin, nu dan met zijn roodharige kruin tegen hun fortuin aan Oude Meesters bonsde.
„Och, waarom? Kresse heeft natuurlijk geen aangifte gedaan. En wat hebben die andere kerels gehoord? Alleen maar een verhaal. Die kunnen geen aangifte doen over de brand in andermans huis. Tegen dat die politiekerels hebben uitgevist wat er nu wèl en wat er nu níét staat te kletsen, beginnen ze ook te begrijpen dat er kop nog staart aan dat brandstichtverhaal zit. Ik durf het er wel op te wagen.”
„Wáár op?”
„In deze wagen te blijven rondrijden.”
„Best. Dan doen we dat. Heee . . . wie staat dáár?”
Het was Jerry Miller, in de regen langs de grasberm, beleefd vooroverbuigend en met zijn duim het bekende gebaar makend of hij mee mocht liften.
„Om je een rotje te lachen! Die stikt van woede als hij ziet dat hij van zijn eigen auto een lift vraagt!”
De drie vrienden zaten nog te gillen van de lach, toen de tomaatrode Ferrari zijn vroegere eigenaar voorbijdaverde, met een flits van felle lampen en waaiers van modder links en rechts uitwerpend.
„Heee . . . wie zit dáár langs de weg?”
„Parsons, man! Het is Parsons. Met een zakdoek tegen zijn neus. Geloof maar dat die een ferme oplawabber gehad heeft van zijn lieve vriendje Jerry.”
Ook de trieste gestalte van Parsons bleef achter in regen en duisternis.
„Arme, getrouwe Parsons,” vond Bob.
„Ach,” zei Arie filosofisch. „Er zullen bij de komende bunkerexpeditie nog wel méér bloedneuzen vallen, denk ik.” En dat Arie dat niet verkeerd had gezien, blijkt uit het relaas van hun verdere bunker-avonturen, beschreven in het verhaal:

„ALI ROOS ALS ARIE BABA”

van dezelfde schrijver:
Willy van der Heide.