PITTSBURG HEEFT EEN PROBLEEM!

Drie flink opgeschoten jongelieden stonden, op de rand van een trottoir, in het centrum van de havenstad Antwerpen; elk met een koffer in de hand en in hun ogen die typische blik van mensen die niet precies weten of ze nu zullen oversteken, of maar aan dezelfde kant van de straat blijven. „Zie jij een geschikt café?”
„Waarom gaan we niet ergens op een terras zitten?” De middelste van de drie, die enorm dik was met een bol hoofd vol sproeten en slordig geknipt, rossig haar, keek omhoog naar de lucht.
„Ik zie wat dreigende wolken drijven. En een terras is te rommelig. We moeten nog een paar brieven schrijven, ook. Weet je wat het beste is? De lobby van een of ander behoorlijk hotel.” „Da’s helemaal niet zo’n gek idée,” zei de rechtse, die wel Hollands sprak, maar met een duidelijk hoorbaar Amerikaans accent. „Natuurlijk! Een hotel heeft ook altijd een prima telefoonservice. We zijn daarnet een hotel gepasseerd . . . tweehonderd meter terug. Het wordt nu écht wel tijd, dat ik mijn vader opbel.”
„En dat we de kas eens opmaken!” vond de meest linkse, op ietwat dreigende toon. „En wat moeten we met die veertigduizend gulden doen, waar we nog steeds mee rondsjokken?” „Die deponeren we gewoon bij een bank.”
Zij liepen nu in driehoeksformatie; de dikke voorop en de beide anderen aan weerszijden schuin achter hem. Het was nogal druk op dit trottoir en met zijn drieën naast elkaar lopen, met koffers, was ondoenlijk. En als ze als ganzen achter elkaar liepen, konden ze niet praten.
„Wat! Bij een bank! Op wiens naam dan?”
„Wat doet dát er nou toe!”
„Dat doet er een hele hoop toe, dikke. Als jij veertigduizend gulden op je eigen naam hebt op een Antwerpse bank, kun je het helemaal niet meer laten om overal met chèques te zwaaien.” De Amerikaanse jongen botste zijn koffer tegen de knieën van een haastige man met een actetas, zei beleefd: „I beg your par– don” en opperde:
„De oplossing daarop is al jaren geleden gevonden. Je deponeert het bij een bank en je kunt het er alleen afhalen met een chèque, waarop de handtekening van twee of van drie mensen voorkomen. Arie en Jan bijvoorbeeld, of Arie, Jan en ikzelf. Dan moet iedereen die tekent het ermee eens zijn, anders krijg je geen cent van die rekening los.”
„En wat gebeurt er als er onverwacht een van die drie overlijdt? Houdt de bank dan het geld tot in der eeuwigheid?”
„Hee . . . daar heb ik eigenlijk nooit over nagedacht. Het recht van tekenen zal dan wel overgaan op de erfgenamen.” „Nou — tot dusver hebben we zoveel avonturen overleefd, dat ik me over dat soort problemen echt geen zorgen kan maken. Hier is een hotel.”

* * *
De drie jeugdige, moderne avonturiers Arie Roos (dik en sproe tig), Jan Prins (secuur en zuinig) en Bob Evers (Amerikaan uit Pittsburg, Pennsylvanië) hingen die dag tussen twee avonturen in. Eén ervan hadden zij juist achter de rug en daar waren die veertigduizend gulden van overgebleven. Het volgende stond als het ware om de hoek van de deur te wachten. Dat wisten ze nog niet, dat zouden ze vrij snel bemerken. Zij gingen het hotel binnen door een draaideur van chroomstaal en spiegelglas en betraden de lobby. Bij een hotel is de lobby eigenlijk niets anders dan een collectie stoelen en tafeltjes waarin of waaraan een bezoeker kan wachten tot een hotelgast naar beneden komt, of waarin een hotelgast wacht op telefoon of tot de portier een taxi heeft georganiseerd. Maar bij sommige hotels is die „lobby” uitgegroeid tot een kolossale en indrukmakende entréeruimte waarin eigenlijk iedereen kan gaan zitten die koffie bestelt en een krantje wil lezen. In zulke hotels gaat de lobby werken als een soort kruising tussen een café en een wachtkamer. Zij maalden zich dus, samen met hun koffers, door de draaideur naar binnen en zagen terstond wat zij zochten: een lage, ronde tafel in een verre hoek, met vier fauteuils er omheen. Er lagen twee achtergebleven kranten op de tafel: een Hollandse („De Telegraaf) en een Franse („Paris Soir”). Een jongen met een wit jasje en een serveerblaadje kwam terstond op hen af.

„Koffie,” zei Jan Prins, een ballpoint en wat papier uit een zak halend. „Een potje koffie met veel suiker.”
„Coca Cola,” bestelde Arie. „Met een portie kaas.”
Niemand vertrok een spier bij deze vreemde bestelling. Men was er sinds lang aan gewend, dat dikke Arie elke redelijke moge– lijkheid te baat nam, om extra voedingswaren naar binnen te slaan.
„Enne . . . Ik een kop chocola,” zei Bob, de Amerikaan. „Met een bak slagroom.”
De kellner in het witte jasje wilde al weggaan, toen Jan op een idée kwam:
„En bezorg ons wat schrijfpapier en enveloppen, wil je? We moeten haastig een paar brieven schrijven.”
Bob, die juist was gaan zitten, schoof zijn stoel wat achteruit en stond weer op:
„Dan ga ik intussen Pittsburg aanvragen.”
„Als je tòch gaat aanvragen,” zei Arie: „vraag dan meteen mijn nummer in Amsterdam aan?”
„Komt voor mekaar, dikke.”
Bob wandelde naar de Receptie in de verte. Een stel in de wand verborgen luidsprekers begon gedempt om te roepen: „Telephone call for Mr. Masters in room 664. Mr. Masters from room 664 wanted on the telephone.”
Een klein schoothondje in de armen van een dame die juist de lift uit kwam begon als een bezetene te keffen. Twee lift jongens met uniformpetten op wankelden de liftkooi uit, met veel te zware, leren koffers.
„Kijk eens, dikke,” begon Jan Prins, een cijfer neerschrijvend bovenaan een velletje papier. „We zijn begonnen met tienduizend gulden.”
„Die IK versierd heb,” constateerde de dikke, niet zonder zelfvoldoening.
„Goed, goed. Maar dat heeft met de afrekening niets te maken. Daar gaat om te beginnen een ferme hap af voor die Ford die nog in het Kanaal ligt en alle kleren van ons, die in Humbeek zijn verbrand.”
Arie greep in een broekzak en haalde er een pakje betaalbonnetjes uit:
„Asjeblief. Van alles wat ik vanmorgen nieuw heb gekocht, heb ik een bonnetje gevraagd.”
Jan nam de bonnetjes, brommend: „Valt me mee. Misschien leer je het nog eens,” en begon de bedragen op te tellen. Bob Evers kwam terug:
„Amsterdam hoef je niet aan te vragen, dikke. Dat kun je van Antwerpen uit automatisch draaien. Ga je gang.”
„Het leven wordt hoe langer hoe gemakkelijker,” verklaarde de dikke opstaande en koers zettend naar de telefooncellen in de hoek. Daarop volgde een merkwaardig gesprek:

* * *
„Hallo?”
„HALLO!”
„Sta daar niet te hallo-en! Met wie spreek ik?” „Met Roos.”
De stem aan de andere kant was nu duidelijk ongeduldig: „Met Roos, ja. Met wie spreek IK?”
„Ook met Roos.”
Twee tellen stilte. Dan:
„Ben jij dat, Arie?”
Jawel, vader!”
„Jij altijd met je flauwe mopjes. Waar zit je nou?”
„In Antwerpen.”

„Wat!? Nog steeds? Voelen jullie je niet lekker, jongens? Ik dacht dat jullie intussen al wel heen en weer zouden zijn geweest naar Reikjavik of dergelijks.”

„We zijn wel heen en weer geweest. Maar naar iets anders. Naar die bunker.”
„WAT! Heb je dat ding gevonden?”
„Zeker. En de hele zaak is afgewikkeld. Al die losse schilderijen; voor een paar millioen aan Oude Meesters hebben we in een kist gedaan en op het spoorwegstation Frankfort in depot gezet. Daarna het bonnetje van die kist met een anonieme brief gestuurd aan de politie te Frankfort. Dan kan die voor de rest zorgen.” -
„O!” — Het bleef eventjes stil. „En denk je dat het daarbij blijft?”
„Vast en zeker. Er is alleen één kleinigheid waar we het niet helemaal over eens kunnen worden.”
„Nee toch,” zei Pa Roos sarcastisch. „Hebben jullie een kleinigheid waar je het niet over ééns kunt worden? Wat kan dat wel wezen. Laat me eens denken: hebben jullie toevallig een wagonlading dynamiet overgehouden?”
„Neenee, vader. In ernst.”
„Je doet net of een wagonlading dynamiet geen ernst is. Moet ik uit de loop van het gesprek opmaken dat je mijn advies wilt vragen?”
„Precies, vader.”

Er kwamen enkele tellen stilte. Dan:

„Dat heb ik nog nooit meegemaakt! Sinds wanneer vragen eigenwijze, zichzelf reddende apen als jullie advies aan hun vaders?” — De stem van Pa Roos veranderde van klank: „Of heb je je nu eindelijk eens kans gezien, je ZO in de nesten te werken dat je er zelf niet meer uitkomt?”

„O nee, vader. Integendeel. We hebben veertigduizend gulden over die ons niet helemaal lekker zitten.”
„Rustig, jongen. Kalm. Laten we elkaar niet misverstaan. Jullie hebben bijna een halve ton over aan baar geld . . .”
„In bankpapier, ja vader.”
„En dat zit je niet lekker? Dat is de eerste maal van mijn leven dat ik hoor dat een halve ton aan geld iemand niet lekker zit. Ik heb vaak gehoord dat een tekort van een halve ton iemand niet lekker zat, maar dit is iets geheel nieuws. Hoe zit dit uniek geval in vredesnaam in elkaar?”
„Het gaat erom of we het mogen houden ja of nee. En als we het niet mogen houden, aan wie we het dan moeten terugbetalen. Kijk: het zit zo. U weet: die schilderijen zijn gestolen.” „Dat weet ik.”
„Die zijn in een bunker opgeborgen en naderhand gevonden. Door twee Amerikaanse soldaten. Die zijn ze clandestien gaan verhandelen.”
„Dat mochten ze niet. Dat staat vast.”
„Daar zijn we het over eens. Maar nu was er een vent in Kopenhagen die er een stelletje hebben wou. Die was er zo happig op, dat hij veertigduizend gulden vooruit betaalde als de schilderijen de volgende dag aan hem, in Kopenhagen, zouden worden afgeleverd. Kunt u dat volgen?”
„O, best. Wist die vent in Kopenhagen dat het een zaak was met een luchtje eraan?”

„O ja. Dat wist iedereen die ermee te maken had.”

„Goed. Dan is de vent in Kopenhagen een heler. Koper van gestolen waar.”
„Zover waren wij ook al. Maar nu komen wij met zijn drieën tussen beide. Wij pikken de Amerikaanse soldaten in de kuif plus de schilderijen en de tussenpersoon die ze doorverkocht. En die tussenpersoon had die 40.000 gulden in de broekzak.” „Haha. Zozo. Dus jullie pikten ook die 40.000 gulden?” „Ja. Is dat zo gek?”
Pa Roos wachtte eventjes en zei toen langgerekt:
Ja en nee . . . Kijk eens — met dat geld hadden jullie eigenlijk niets van doen. Die schilderijen waren gestolen en die moesten terug. Dat we de politie daar buiten wilden houden heeft daar niks mee te maken. Zogauw die schilderijen terecht waren, was de oorspronkelijke toestand hersteld. Die man in Kopenhagen krijgt zijn 40.000 gulden terug, en . . .”
„Dat is het hem nou juist, vader. Die had hij nóóit teruggekregen! Daar was die tussenpersoon mee vandoor gegaan. Geleverde waar of geen geleverde waar. Daar hebben wij juist zo over gelachen, want we zeiden nog: die heler in Kopenhagen kan moeilijk een proces beginnen tegen de tussenpersoon. Het zou de eerste maal zijn in de wereldgeschiedenis dat een heler een dief dagvaardt omdat die nalatig is in het leveren van de gestolen waar.”
„Haha. Hohoho! Dat moet ik aan Reddingius vertellen. Mijn advocaat. Die lacht zich in de kreukels. Maar als ik het nu goed zie, redeneren jullie min of meer als volgt: die vent in Kopenhagen was in ieder geval zijn geld kwijt geweest. En de tussenpersoon heeft er geen recht op, want die heeft het afgesprokene in de vorm van schilderijen niet geleverd dus die mag het óók niet hebben. Dus hebben jullie het maar zolang in de zak gestoken.”
Arie aarzelde nu een beetje:
„Ja. Zo is het eigenlijk wel.”
„Daar klopt natuurlijk iets niet, hè? Kijk — wij wilden de hele geschiedenis zoveel mogelijk ongedaan maken. Dan moet dat geld ook terug naar die man in Kopenhagen.”
„Jai. Joei. Maar we weten niet, wie dat is.”
„O. Lastig. En kun je dat niet te weten komen?”
„Nou — moeilijk. Dit is niet een akkefietje waarbij je achteloos een telefoon opneemt en zegt: „Och, mevrouw — u spreekt met Roos. Kunt u me eventjes naam en adres opgeven van die man in Kopenhagen die voor 40.000 piek gestolen schilderijen wou kopen. Ziet u?”
„Ik zie. Maar wat wou je nou?”
„Om te beginnen trekken we er alle onkosten af die we hebben moeten maken om die zaak uit de knopen te trekken.” „Dat is redelijk. Als jij tenminste niet teveel honger hebt gehad anders is het restant niet de moeite waard, je druk over te maken!”
„Maar de rest?”
„Tja . . . Nu je dat geld eenmaal hebt meegenomen, zit je met de gebakken peren. Ik moet er nog eens rustig over denken, hoor. Dat is zó’n raar ingewikkeld geval. Ik zou zeggen: probeer achter naam en adres van die vent in Kopenhagen te komen.” „Zoiets, ja. En intussen wilden we het maar hier bij een bank deponeren.”
„Lijkt me verstandig,” zei Pa Roos droogjes. „Het is in elk geval niet een bedrag, waar je mee in je vestzak blijft rondlopen. Afgezien daarvan: heeft Bob nu Pittsburg opgebeld?”

„Dat hebben we net aangevraagd.”

„Wat! NU pas? Ik heb Bob’s vader vanmorgen alwéér aan de telefoon gehad!”
„Nou — dat is direct in orde.”
„Heerlijk. En zullen wij nog het genoegen kunnen smaken, onze zoon een dezer dagen weer thuis te zien?”
„Dat is de bedoeling, vader. Er ligt nog een auto van ons hier op de bodem van een kanaal en daar moeten we nog even wat aan doen. Dat is alles.”
„Vooruit dan. Zolang je zelf maar niet op de bodem van een kanaal terecht komt.”
„Daar ben ik altijd zelf bij, vader.”
„Dat is het ’m nou juist. Je kunt er dan beter zelf niet bij zijn. Ho — er is telefoon voor me op de andere lijn.”
„Dan bel ik nu meteen af. Zie u wel in Amsterdam.”
„Goed — Groeten aan Jan en Bob.”
Arie stapte de telefooncel uit en liep naar de balie, om het gesprek te betalen, toen de luidsprekers weer gedempt rondriepen: „Pittsburg . . . Gesprek Pittsburg.”
Bob repte zich dwars door de lobby naar de cel, die Arie zojuist had verlaten. En toen was de teerling geworpen: de terugkeer naar Amsterdam zou nou eventjes worden uitgesteld. Eventjes maar — er zou een omweggetje worden gemaakt over Hawaii.

* * *

„Kijk,” zei Jan Prins toe n Arie bij hun tafeltje terugkeerde, en meteen weer een brok kaas achter de kiezen stak. „Ik heb intussen dat garagebedrijf aangeschreven waar wij in Amsterdam die Ford hebben gehuurd. Lees maar:

Mijne Heren,

Op donderdag jongstleden huurde ik bij u een ford nummer RD 73-11 met de vermelding dat wij wel een of twee dagen later terug zouden keren. Helaas moet ik u thans mededelen, dat bovenvermelde wagen door een ongeval terecht is gekomen in het kanaal tussen Brussel en Antwerpen, ongeveer vier tot vijf kilometer voorbij Humbeek, van Antwerpen af gerekend en enkele honderden meters voorbij een aldaar eergisteren afgebrand huis. Wij zullen een garagebedrijf in Antwerpen opdracht geven, deze auto uit het kanaal op te takelen en u van het verdere verloop op de hoogte houden. Het is ons niet bekend in hoeverre de veroorzaakte schade door verzekering wordt gedekt. Voor het geval hier moeilijkheden [over] mochten komen, ben ik bereid u de nieuwwaarde van de auto uit te betalen, waarna ik de oude wagen in eigendom overneem om te zien of daar nog iets van te redden valt.

Voor de vlotte afwikkeling van deze onvoorziene geschiedenis zal ik morgen de Amsterdamse Bank te Amsterdam opdracht geven van mijn tegoed aldaar tienduizend gulden tot nader order voor u te reserveren.

Hoogachtend,
Jan Prins.

Arie las dit epistel, met een vinger langs zijn neus wrijvend. „Wat dacht je er zo van, dikke?”
„Tja.” — Arie stak een nieuw homp kaas in de mond. „Het is en blijft een rare boel, natuurlijk. Want eigenlijk moet je komen aandragen met een procès-verbaal van de politie hóé dat ongeval is gebeurd. Voor de verzekering, zie je. Als er iemand anders aan het stuur zat, of zo. Ze kunnen wel denken dat je een buik vol bier had en dat je daarom zo vlot bent met betalen.” „Wat kan dat die garage schelen als ze meteen een nieuwe auto krijgen?”
„Dat is voor hen de hoofdzaak, natuurlijk. Ze bellen allicht morgen meteen de bank op om te vragen of je daar een rekening hebt, en of dat geld er ligt.”
„Allicht.”
„En je moet hier een garage opbellen om die wagen uit de plomp te laten halen.”
„Doe ik nu metéén.” Jan zuchtte. „Die avonturen op zichzelf zou ik niet graag willen missen, maar al die afwikkelingen naderhand . . .”
„Heb je die brief aan je bank klaar?”
Jan trok een alreeds gesloten envelop uit zijn binnenzak: „Die heb ik al hier.”
„Da’s de hoofdzaak. Die garage in Amsterdam heeft liever meteen zonder gezeur een nieuwe Ford dan een massa kopzorgen en papierboel met procèssen-verbaal en verzekeringen. Da’s nogal glad. Mensen worden alleen lastig als ze denken, hun geld niet te zullen krijgen. En . . .”
Bob Evers verscheen in het gezichtsveld. Hij kwam nogal langzaam aanwandelen, met de handen in de broekzakken en een ietwat doffe uitdrukking in de ogen, als die van iemand die zojuist een dreun op het hoofd heeft gehad. Hij plofte in zijn fauteuil neer, staarde eventjes naar zijn kop chocola, nam dan de pas ingeschonken kop koffie van Jan en ledigde die in een fikse teug.
„Heihei! Wat is dat?”
„Ik had even een opkikkering nodig. Ik heb daarnet mijn vader aan de telefoon gehad. En we moeten meteen naar Hawaiï.” Arie keek Jan aan. Jan keek Arie aan. De dikkerd nam omzichtig nog een brok kaas. Jan stak een vinger opzij in het boord van zijn splinternieuw shirt alsof hij het plotseling warm kreeg. „Hawaiï. Juist.”
„Ik geloof nooit dat ze daar zulke lekkere kaas hebben als hier,” zei Arie, en nam zijn glas op. „Maar ze hebben er wel CocaCola, natuurlijk.”
„En ananassen.”
„En hula-hula-meisjes.”
„Ben je gek. Die zijn al lang omgebouwd tot Rock en Roll-sters.” „Maar waarom Hawaiï?”
„Dat wou mijn vader over de telefoon niet zeggen. Maar het maakt wel een bar dringende indruk. Hij was nogal nijdig dat ik vandaag pas opbelde.”

„Wat heeft jou vader met Hawaiï te maken? De man heeft een machine- en motorenfabriek. Of is hij in de gitaren gegaan?” Bob veegde met beide handen zijn haren naar achteren en zat eventjes nadenkent te kijken, legde dan een vuist op tafel en zei:

„Wacht eens . . . wij hebben een fabriek staan op Hawaiï.” „Lieve help. Hebben jullie zoveel fabrieken dat je niet eens precies weet waar ze zoal staan?”
„Neenee. Dat niet. Maar deze heeft een hele tijd leeg gestaan, als ik me goed herinner. Die is in de oorlog gebruikt en is in 1946 ontruimd en gesloten. Maar het kan best zijn, dat het ding inmiddels weer in bedrijf is gesteld.”
„Een machinefabriek op Hawaiï. In elk geval een schilderachtige omgeving. ’s Morgens arbeidsvitaminen op Hawaiïangitaren. Maar wat zei je vader nu eigenlijk?”
„Nou — ik kreeg eerst ongezouten op mijn huid dat ik niet eerder had opgebeld en toen dat achter de rug was kwam het ondubbelzinnig bevel om hier verder geen uur tijd meer te verknoeien en het eerste het beste vliegtuig te nemen naar Honoloeloe. Zo mogelijk samen met jullie, maar als dat niet kon, dan maar alleen.”
„Dan moet er iets aan de hand zijn, Bob.”

„Er is vast en zeker iets aan de hand, want er moet heel wat gebeuren voor mijn vader mij een duidelijk bevel geeft. De laatste keer dat zoiets voorviel was geloof ik, toen ik veertien was en hij me betrapte aan het stuur van zijn Cadillac.” „En heb je geen vaag idee wat er aan de knikker is?”

„Dat wilde ik natuurlijk ook weten. Hij liet geen syllabe los. Niet over de telefoon, zei hij.”
„En je vader zit in Pittsburg?”
„Ja — die zat op de fabriek.”
„En wij moeten rechtstreeks naar Honoloeloe?”
„Per straalvliegtuig, ja.”
„Maar hoe horen we dan wat er aan de hand is, en waar en wat er moet gebeuren?”
„Dat horen we op Hawaiï. Een eindje buiten Honoloeloe staat een hotel, dat heet: Halekulani. Het Halekulani Hotel. Zo gauw we geland zijn, moeten we per taxi daar heen en vragen naar een mister Simpson. Die is van alles op de hoogte en die vertelt ons wat er gebeuren moet.”
Jan had zich nu een beetje met dit totaal onverwachte bericht vertrouwd gemaakt; haalde zijn vinger uit zijn halsboord en begon te grinniken:
„Het gaat erop lijken dat onze vaders nu op toerbeurt gaan werken. Eerst Pa Roos — nu de vader van Bob. Zouden ze het onder elkaar hebben afgesproken?”
„Lijkt me niet erg waarschijnlijk,” zei Bob droogjes. „Mijn pipa ging te keer als een tijger. Hij kalmeerde alleen wat toen ik zei dat we twee dagen en nachten bezig waren geweest met iets uit te zoeken voor de vader van Arie.”
De dikke Arie keek verbaasd op:
„Had mijn vader hem dat dan niet verteld? Die heeft-ie keer op keer aan de telefoon gehad.”
Jan grijnsde opnieuw:
„Jouw vader heeft ferm de kiezen op elkaar gehouden. Hij voelde er waarschijnlijk niet veel voor, om boudweg te verklaren dat hijzelf ons het pad van avontuur op had gestuurd.” Bob zei ongeduldig:
„Dat doet er ook allemaal geen zier toe. De hoofdzaak is, dat mijn vader in de penarie zit. En hij moet er behóórlijk in zitten ook, want hij was zenuwachtig van ongeduld en er is een machtige hoop voor nodig, om hem nerveus te krijgen. Ik pik het eerste het beste en het snelste vliegtuig naar Honoloeloe. Wat doen jullie?”
Jan en Arie keken elkaar aan. Daarna keken ze Bob aan, met trekken van duidelijke verbazing op hun gelaten.
„Wat dàcht je nou dat we deden?”
Bob stond al overeind.

„Goed dan. Ik bel meteen de luchthaven op om uit te snorren wat de snelste verbinding is. Doen jullie intussen wat er nodig is om de restanten hier af te wikkelen. O.K.?”

„Begrepen, Bobbie.”
Bob ging in conferentie met de receptionist van het hotel. Jan dook een cel in, om een Antwerps garagebedrijf te vinden dat bereid was, een Ford uit het kanaal te gaan hengelen. Dikke Arie bleef achterover in zijn stoel zitten, met de handen op de buik gevouwen. Hij dacht na — maar niet erg lang. Toen hij uit– gedacht was, kwam hij overeind, stak beide handen in de broek– zakken en haalde er twee rollen bankbiljetten uit. Hij begon ze op tafel te sorteren in twee hoopjes. Nu en dan moest hij een verfrommeld bankbiljet wat gladstrijken en hij was er zo inge– spannen mee bezig, dat hij totaal niet merkte dat de jongen in het witte jasje, die hen bediend had, in het voorbijlopen met een blaadje glazen sherry, zowat over zijn eigen voeten struikelde toen hij onverwacht die pakjes bankpapier in de gaten kreeg. Toen beide pakken geld waren gesorteerd, begon Arie te tellen. Eén hoopje vouwde hij dubbel. Dat ging in de achterzak van zijn broek. Knoopje erop. Het andere pak, iets dunner, maar be – staande uit biljetten van hogere waarde, schoof hij in een van de lege hotelenveloppen die Jan niet had gebruikt. Hij deed die envelop in zijn linkerjaszak, stond op en wandelde naar de draaideur. De portier daar keek hem uit de hoogte aan. Arie prikte hem in de buik met een wijsvinger, gaf hem met de andere hand een biljet van tien frank en vroeg:
„Waar is de dichtstbijzijnde behoorlijke bank?”
„Er zijn veel behoorlijke banken. Wat voor soort bedoelt U?” „Een die veel internationale zaken doet”
De portier had het biljet laten verdwijnen zonder dat Arie gezien had hoe het verdween of waarheen. De man had met geld de vingervlugheid van een beroepsgoochelaar.
„Eerste zijstraat rechts. Eerste bank rechts. Met de marmeren trappen ervoor.” — De man liep haastig weg, naar een oude dame met een lorgnet op, die juist de lift uit kwam. Beslist een dame, die vette fooien gaf.

* * *
„Mijn naam is Roos,” zei Arie, tegen de man achter het loket”

„Deposito.” — Heeft u relaties met een bank in Honoloeloe?” De bankbediende haalde heel even de wenkbrauwen op: „Wij hebben relaties met banken in alle delen der wereld, mijnheer”
„Prachtig.” Arie haalde de envelop te voorschijn en schudde haar leeg op het zwarte marmer tussen hen in. „Ik wilde vijf en dertigduizend gulden overmaken op mijn rekening, te openen bij een bank in Honoloeloe.”
„Dat kan, mijnheer. Dat wordt dan het bijkantoor van de Chase National Bank. Wilt u dit formulier alvast even invullen?” Arie nam zijn pen:
„Ik neem dadelijk zelf het vliegtuig naar Hawaiï. Kan ik erover beschikken als ik daar ben?”
„Mijnheer — wij zullen telegrafisch opdracht geven. Als u aan– komt is uw rekening geopend. Alleen krijgt u in zulk een geval een codewoord!”
„Een wàt?''

„Een codewoord. Uw handtekening zet u hier bij ons. U krijgt van ons een bevestiging mee, dat die signatuur bij ons bekend is. Bovendien geven wij u een codewoord en dat seinen wij over naar Honolulu. Dat zal zijn . . .” (de bediende sloeg even de ogen ten hemel . . .) „laten we maar zeggen: ananas. Als u bij de Chasa National komt, laat u de van ons gekregen kaart zien met uw handtekening en u noemt het codewoord.”

„Knap bedacht” zei Arie, prijzend.
„Eenvoudig en doeltreffend,” zei de bediende. „Wilt u tweemaal uw handtekening zetten?” — Hij begon het geld na te tellen.

* * *
„Een takelwagen van de garage is al naar het kanaal onderweg,”

rapporteerde Jan, een enveloppe dichtlikkend. „En dit is de brief voor de garage in Amsterdam.”
Bob kwam haastig aanlopen:
„We kunnen drie plaatsen krijgen. Vanaf Londen naar San Francisco. Ineens door. Maar het gekke is, dat de hoofdknoop zit in de wip van hier naar Londen. We kunnen dat vliegtuig in Londen halen, maar dan moeten we (hij raadpleegde zijn polshorloge) om halfvier in de machine zitten. Dat is over een dik uur.”
„Taxi,” zei Arie.
„Hebben jullie alles geregeld?”
„Ik wel.”
„Ik ook. Mijn vader stuur ik wel een prentbrieftelegram uit Waikiki.”
„O.K., dan. Daar gaat-ie.”

* * *

Als men al een paar maal van Europa naar de Verenigde Staten of omgekeerd gevlogen heeft, zodat het nieuwtje eraf is, wordt vervoer per vliegtuig al gauw een vrij vervelende wijze van reizen. Het gaat snel — dat is zeker. Maar een boot is absoluut gezelliger. De stewardessen zijn een soort van opgepoetste be leefdheidsmachines — je krijgt de kans niet om met een medepassagier redelijk kennis te maken en het beste wat je kan gebeuren, is dat je de lange rukken slapend doorbrengt — dan heb je die tijd tenminste uitgespaard. En wat dat betreft zaten Jan, Bob en dikke Arie er al heel goed voor, want tijdens de 48 uren hogedruk-avontuur die vlak achter hen lag, hadden zij alleen nu en dan een uiltje kunnen knappen achter in een auto, of scheef hangend naast de bestuurder. Zij wankelden in Antwerpen geeuwend het Sabena-toestel in, moesten in Londen worden wakker geschud en zagen toen kans, wakker te blijven tot na de tussenlanding op Shannon, Ierland. Maar daarna vestigden zij een record, door tot een half uur vóór New York aan één ruk door onder zeil te blijven, overigens benijd door het merendeel der medepassagiers, die te zenuwachtig of te onwennig waren om te kunnen slapen. En te zien viel er evenmin niets, want het grootste gedeelte van de Atlantische oversteek geschiedde bij nacht.

De twee uur wachttijd in New York besteedden zij aan eten en het lezen van kranten. Daar hadden zij óók twee dagen lang niet de tijd voor gehad, en nu zij een beetje waren bi jgeslapen, begon het hen weer te benieuwen, hoe de wereld er inmiddels uit was gaan zien.
„Flight 7523 for San Francisco!”

Deze tocht was aanmerkelijk interessanter. Dit geschiedde bovendien bij dag, en Bob had tweemaal zoveel plaats als anders, nu hij weer boven eigen, Amerikaanse grondgebied en door zijn eigen luchtruim vloog. Hij zat naast Jan en voor dikke Arie, wees naar voren, naar achteren en schuins opzij, vertelde de helft van zijn Amerikaanse Vaderlandse geschiedenis, plus een ferme hap aardrijkskunde en kwam pas beledigd tot stilstand door een dof geronk van achteren. Arie Roos, murw gepraat door veldslagen van George Washington en belangrijke plaatsen uit de Burgeroorlog, was weer onder zeil gegleden.

„Moet je dat zien!” zei Bob verontwaardigd tegen Jan. „Ik zit de vent wat te vertellen en hij valt gewoon in slaap!”

„Het hangt er ook wel van af wat je vertelt,” meende Jan. Bob keek hem verontwaardigd van opzij aan.
„Vertel ik vervelend soms? Over de Vrijheidsoorlog en de Burgeroorlog . . .”

„Nou ja,” zei Jan. „Dat is voor jullie misschien heel sensationeel, maar Europa hangt al meer dan tweeduizend jaar van oorlogen aan elkaar. Onze ganse Vaderlandse en Europese geschiedenis is een eindeloze ceel van veldslagen, oorlogen, vredesverdragen en bondgenootschappen die nooit langer dan een twintig of dertig jaar duurden. Moeten wij met roodgloeiende wangen gaan zitten luisteren naar die paar miezerige pestoorlogjes die jullie hebben gevoerd? Wat oorlogvoeren betreft komen jullie pas kijken, vergeleken bij ons. Jullie worden bij het idee van een oorlog even opgewonden als padvinders bij Vlagveroveren. Voor ons is een oorlog heel wat anders. Wij bekijken het een tikje meer filosofisch.”

Bob keek hem twijfelend aan:
„Zit je nou weer grappen te maken of niet? Hoe kun je nou een oorlog filosofisch bekijken?”

„Het is de enige manier waarop je hem kunt bekijken,” zei Jan. „Je overleeft ’m of je overleeft ’m niet. Dat is alles. Maar misschien vinden jullie nog wel eens een ongevaarlijke oorlog uit. Net zoals sigaretten met filters, tandenborstels in cellophaan en bacillenvrij drinkwater.”

„Och, stik!” gromde Bob gebelgd. „Moet ik zelf boven mijn eigen vaderland nog door jullie gejènd worden?”
„Je ziet het,” zei Jan. „Het luchtruim is tegenwoordig ook al niet meer veilig.”
„Heizeg!” protesteerde een stem achter hen. „Waarom vertelt Bob niet meer verder?”
Zij keken om. De heldere blauwe ogen van Arie Roos keken hen verwijtend aan.
„Jij sliep dus niet, dikke. Jij deed alsof!”

„Hoe kom je erbij! Ik lag met gesloten ogen te genieten. Alleen jammer dat Bob de mooiste anecdotes weglaat. Hij heeft alleen van die saaie verhalen over gewonnen veldslagen en zo. Lincoln — dàt was pas een mooie vent. Toen men bij hem kwam klagen dat generaal Grant zoveel whisky dronk, zei hij: „Ik wou dat ik wist wat voor merk whiskey hij dronk, dan stuurde ik er een paar vaten van aan mijn andere generaals, want Grant is de enige die ik aan het vechten krijg.”

„Dat verzin je!” riep Bob verhit.
„Geen sprake van,” zei Arie. „Dat is officiële Amerikaanse historie. Alle leden van het Huis van Afgevaardigden en alle kranten brulden dat Grant als generaal moest worden ontslagen en Lincoln zei alleen maar: „Ik kan de man niet missen — hij vecht tenminste.”
„Ik geloof het niet,” zei Bob kortaf.
„Dan zou ik mijn geschiedenis maar eens nalezen,” ried Arie. „Maar het zal wel niet in jullie geschiedenisboekjes staan. Net zo min als het verhaal van die twee spoorwegmagnaten die elkaar beconcurreerden.”
Bob zat met stijf gesloten mond voor zich uit te kijken, maar Jan vroeg: „Wat is dat voor een verhaal, dikke?”
„Dat heb ik nou altijd een schitterend verhaal gevonden,” beweerde Arie. „In de tijd dat de Verenigde Staten, hier be neden ons, nog in staat van opbouw waren en ze nog niet allemaal twee auto’s en vier ijskasten hadden en televisie in de WC, toen waren er twee spoorlijnen die vanuit het Midden-Westen naar de Atlantische kust liepen. En die beconcurreerden elkaar op leven en dood. Dus die gingen prijzen verlagen. Nu was een hoofdbron van inkomsten destijds de vracht voor het vervoer van runderen uit de prairieranches naar de slachterijen. Nummer één deed een dollar van de vracht af. Prompt kwam nummer twee en deed er twee dollar af. Die lag toen een dollar voor, tot de ander dáár weer een dollar onder ging. Dat ging zo een tijdje door tot het een van de twee ging vervelen en die er met één klap een eind aan wilde maken. Hij plakte overal grote biljetten aan dat hij elk stuks ve e voortaan zou vervoeren voor één dollar per hoofd, ongeacht de afstand.”
„Dat kostte hem een bom duiten,” zei Jan.
„Beslist,” knikte Arie. „En aangezien hij meende, meer duiten in kas te hebben dan de ander, dacht hij, het wel het langst uit te kunnen zingen. Maar tot zijn stomme verbazing en later zijn ontsteltenis, ging dat week-in, week-uit zo door en zijn concurrent vertoonde geen enkel teken van moeilijkheden.”
„Had die geld geleend?” vroeg Jan.
„Nee,” zei Arie. „En nou kun jij zo goed rekenen, hè? Knobbel jij nou eens uit hoe de ander kans had gezien, het zo lang vol te houden.”
De dikke legde zijn wang tegen de rugleuning van zijn vliegstoel en sloot de ogen.
Tien minuten later draaide Jan zich om, om hem in zijn machtige buik te porren.
„Doe nou niet of je slaapt, dikke, want dat is niet zo. Vertel me wat die concurrent erop had gevonden.”

Arie opende de ogen niet, bleef in sluimerhouding liggen en zei: „Die concurrent was net zo’n soort genie als ik. Die gebruikte zijn hersens. Hij kocht overal alle runderen op die hij krijgen kon en vervoerde die naar de slachterijen over de spoorweg van zijn concurrent en die moest zich blauw betalen aan extra personeel en extra wagons om het vee van zijn concurrent te vervoeren . . . met zwaar verlies.”

„Hei, dikke! Daar komt de stewardess. Met voedsel.”
Arie opende wantrouwend een oog, zag dat het bericht juist was en kwam gehaast overeind.
„Toch heb ik het idée, jongetje Prins, dat jij deze keer minstens zoveel eet als ik.”
Jan zweeg eventjes, wantrouwend, maar kon het dan niet laten om te vragen:
„En waarom dat?”
„Omdat het eten bij de vliegprijs is inbegrepen, zuinige.”

* * *

In San Francisco hing een enorme mist die er van bovenaf uitzag of een zee van vuile watten vanaf de Pacific land inwaarts was gespoeld. Zij landden om vijf uur in de morgen op een

uitwijkvliegveld, verder naar het zuiden, werden daarna een paar uur lang in autobussen over betonwegen gegierd en tenslotte gaar en door elkaar geschud, afgeleverd op het officiële vliegveld vanwaar de Pan American machine naar Hawaiï zou vertrekken. De mist begon uit te dunnen, vertelden de luidsprekers en intussen ontbeten zij maar weer eens en verder brachten zij de tijd door met tijdschriften lezen. Jan had een handig boekje op de kop getikt, dat van allerlei wetenswaardigs over Hawaiï wist te vertellen. Maar de helft van de tijd zaten zij boven hun lectuur te suffen.

„Je raakt volkomen van slag af met deze manier van reizen,” vond Arie tenslotte, met een geeuw als een nijlpaard. „Je weet nauwelijks meer of het drie uur in de middag of in de nacht is. En dan die idiote tijdwisseling telkens! Ik heb, sinds we uit Antwerpen vertrokken, mijn horloge al een keer of zeven moe ten verzetten. Weet je dat ik niet eens meer kan zeggen wat voor dag het nu hier is?”
Bob gooide hem, met een geeuw, de krant voor de neus en wees op de datum.
„Kijk maar en onthoud het. Maar als ik die krant niet had gekocht, had ik het ook niet precies geweten, hoor.”
„Welwel,” zei Jan, in zijn boekje lezend. „De afstand tussen San Francisco en Hawaiï is ongeveer gelijk aan die tussen San Francisco en New York. Dus we weten wat voor ruk ons te wachten staat.”
„Begin jijnou weer? Eerst Bob met geschiedenis en nou worden we doorgezaagd met een opvoedkundig programma door de heer Prins.”
„Best hoor!” zei Jan, op zijn tenen getrapt. „Ik vertel je al niks meer.”
„Graag,” zei Arie, en ging door met het lezen van een artikel over het aftappen van telefoongesprekken.

* * *
Om elf uur in de morgen was, door de klimmende zon en een matige landwind de mist zover uitgedund dat straalvliegtuigen konden starten. Om precies twintig over elf kwamen de wielen van hun machine los van de startbaan. Als alles goed ging, zouden zij zeven uur nodig hebben voor de oversteek. Het lastige was nu, dat zij alle drie grondig hun slaaptekort hadden ingehaald. Bovendien waren zij volgegeten, en dus voelden zij zich weer roerig en rumoerig. Vanuit de ruiten van hun drukcabine was echter niets anders te zien dan diepdonkerblauwe lucht, plakken witte wolken en heel ver beneden de Stille Oceaan op een zo grote diepte dat de aparte golven niet te onderscheiden waren. Alles bij elkaar een vrij doods decor. Althans een eentonig decor.
„Zeg, Jan?”
„Wat mot je, dikke?”
„Heb je dat fijne boekje over Hawaiï nog?”
„Wat is daarmee?”
„Hoe groot is dat eiland eigenlijk?”
„Ik dacht dat ik je er niet mee mocht vervelen.”
„Daarnet niet. Want toen las ik een fijn artikel. Maar nu wel.” Jan gromde wat, maar kon — zoals Arie zeer wel wist — toch de verleiding niet weerstaan, met cijfers en feiten te goochelen. Hij trok het boekje uit zijn zak en merkte op:
„Het is niet: „het eiland” — er zijn er meer.”
„Meer? Wat meer?”
„Eilanden.”
„Ja natuurlijk bestaan er meer eilanden. Maar er is maar één Hawaiï. En daar ligt Honoloeloe op.”
„Nee, daar ligt Honoloeloe niet op.”
„Man — bazel niet. Honoloeloe is een stad op Hawaiï.” „Nee, hoor. Dat dacht ik ook. De Hawaii-eilandengroep be staat uit een handvol verschillende eilanden. Het grootste ervan heet Hawaii en dat heeft vulkanen. Het op één na grootste heet Oahoe en dat bezit Pearl Harbour, Honoloeloe en het strand van Waikiki.”
„Wat een nep!” zei Arie. „Ik wil mijn geld terug! Daar dacht ik eindelijk eens op Hawaiï terecht te komen en daar word ik afgezet op een molshoop van een eiland genaamd Oehoe of zoiets en daar moet ik het maar mee doen.”
„Nou — die molshoop van jou valt nogal mee. Oahoe is 41 mijl lang en 26 mijl breed.”
„Dat is zowat eh . . . 60 bij 40 kilometer?”
„Ruwweg, ja. Heel ruwweg 2400 vierkante kilometer. Als het werkelijk vierkant zou zijn. Maar het is ruw vierkant met aan één hoek een vette uitloper.”
„Da’s nog niet eens zo groot als Holland.”
„Nee. Lang niet.”
„Een geheel nieuwe gewaarwording. We hebben jarenlang niets anders meegemaakt dan landen die zes of zeventien of vierhonderd keer zo groot waren als Nederland. Eindelijk eens een lap die kleiner is. Ik hoop niet dat ik last krijg van opsluitingsangst.”
„Zelfs iemand van jouw omvang, dikke, kan een hoop uitspoken op een veld van 2400 kwadraat kilometer.”
„Hangt ervan af hoeveel mensen erop wonen. Hoe is het gedrang daar?”
„Dat loopt nogal los. Op het hele eiland Oahoe wonen minder mensen dan in Amsterdam: ongeveer 600.000, waarvan zowat de helft in de stad Honoloeloe.”
„Hm,” zei Arie. „In Oahoe is het altijd zomer en in de zomer ligt ook heel Amsterdam op het strand te hijgen. Ik heb me suf zitten peinzen over die vader van Bob.”
Jan liet het boekje zakken:
„Ik ook. Ik kan me met geen mogelijkheid indenken wat er gebeurd kan zijn waar hij ons zo dringend voor nodig heeft.” „Misschien is het een list.”
„Een list? Wat voor list in vredesnaam?”
„Om ons weg te lokken naar een plekje op aarde, zo vreedzaam en lieflijk dat er eenvoudig geen enkel avontuur te beleven valt.”
Jan barstte in smadelijk gelach uit, zodat zelfs de stewardess geschrokken omkeek:
„Hahaha. IJdele hoop. Wij zien nog wel kans, om een avontuur tegen het lijf te lopen, al zaten we op Nova Zembla.” „Daar zagen Heemskerk en Barendts eeuwen geleden al kans toe. Dus je moet een beter voorbeeld opsnorren.”
„Het gekke is, dat mijn vader altijd heel best in staat is geweest, zijn eigen boontjes te doppen. Daarom is het juist zo vreemd dat hij er ons in haalt.”
„Laten we maar ophouden met piekeren. We zullen het gauw genoeg horen. Uit de mond van de geheimzinnige heer Simpson.” 

PERIKELEN MET EEN PROTOTYPE

Doch de heer Simpson had niets geheimzinnigs. Men zou zelfs kunnen beweren dat de heer Simpson, op het eerste gezicht, eruit zal als een man die niet in staat was een geheim te bewaren of iets geheimzinnigs te beleven. Hij stond te wachten bij het draaihekje waardoor de passagiers, na het douane-onderzoek, een voor een naar buiten kwamen en de jongens (die al zoiets hadden verwacht) keken nog speurend rond naar een of andere interessant uitziende figuur, toen de heer Simpson voor hen opdoemde: kort, dik, met een gezicht als een joviale meloen en een brede lach op de gladgeschoren kaken. Hij had een hoed van Panamastro ietwat achterover op het hoofd en droeg een tropenpak van dunne, witte stof, die wat op shantung leek.
„Are you Bob Evers and friends?”
„That’s right.”
Een hammige hand werd breeduit naar voren gestoken, maar de handdruk had niets hammigs. Die was kort en zeer stevig. „My name is Simpson.” — Hij bukte zich meteen en nam Bob de koffer uit de hand. Daarna greep hij die van Arie. „Let me help you.”
En of de jongens al protesteerden of niet — Simpson verklaarde dat zij een lange reis achter de rug hadden en dat hij hen wilde helpen. Dat kon hij overigens gemakkelijk aanbieden, want zij hoefden maar twintig passen te doen, naar een geel en blauwe open Cadillac. De koffers, samen met Arie en Jan, gingen achterin. Bob ging samen met Simpson voorin. De wagen begon onmiddellijk te rijden en al rijdende praatte Simpson aan één stuk door: over de palmen, de volmaakte stranden, het golfplanken in de branding en de genoegens van diepzeevissen met motorboten. Over de vulkanen op het eiland Hawaiï en over het genot van jagen in de bergen op herten en geiten. Hij vertelde zo vlot en zo zonder enige merkbare hapering, dat Arie hem er ernstig van begon te verdenken, dat hij al lang geleden dat verhaal van buiten had geleerd, om het af te draaien tegen bezoekers die hij van de boot of van het vliegveld moest halen. Overigens geen gek systeem — het hield de bezoe kers bezig en bespaarde Simpson de zorg en moeite om elke keer moeizaam een kletsgesprek op gang te moeten brengen. Zonder merkbare overgang veranderde hij iets aan zijn toon van spreken, toen hij een zijweg inzwenkte, die aan weerszijden omzoomd was met koningspalmen die tientallen meters hoog hun kale stammen verhieven om dan bovenaan uiteen te spruiten in waaiers van kolossale, gevederde bladeren.
„Wij gaan nu recht naar het Halekulani Hotel. Dat ligt op het strand met een schitterend uitzicht over de zee. U bent mijn gasten hier en ik heb al kamers gereserveerd. Drie eenpersoonskamers, uitziende over zee, en twee ervan met eigen badkamer. Ik neem aan dat jullie je eerst wat zult willen opknappen, en ik blijf intussen beneden op het zeeterras zitten. We hebben een en ander te bespreken, maar dat wilde ik niet op het terras doen. Zogauw jullie opgefrist zijn, waarschuw me dan even — dan kom ik naar boven.”
Jan keek Arie aan, en Arie Jan. Zij dachten allebei hetzelfde. „Dat lijkt me nogal dwaas,” zei Arie. „We steken gewoon even ons hoofd onder een kraan en dan zijn we zo lekker als kip. Waarom gaat u niet meteen mee naar boven? Er is al genoeg tijd verloren.”
Simpson stemde onmiddellijk daarmee in, zwenkte een bocht om en strekte een arm uit:
„Daar ligt het hotel. De moeite waard, niet?”

* * *
Het hotel was zeker de moeite waard. Het leek iets uit een goed geslaagde droom van Walt Disney, met de intens blauwe zee aan de voorzijde, met een woestenij van palmen en tropische bloemen aan de achterzijde en autopaden van wit schelpgrint in gouden zand. Alles leek zesmaal groter en ruimer en kleuriger dan zoiets in Europa ooit werd gebouwd, en datzelfde werd in het binnenste voortgezet. De hallvloer was van vierkante plakken pastelkleurig spiegelglas in verschillende tinten — langzaam draaiende ventilatoren, groter dan vliegtuigpropellers, hingen aan de plafonds — in één wand was een kolossaal verlicht aquarium vol met de meest fantastische tropische vissen en aan weerszijden van de trap waren in trapsgewijs opklimmende bakken complete tuinen met palmen, ananassen en bloemen aangelegd. Twee Filippijnse boys droegen hun bagage naar de vierde verdieping waar zij, op een rijtje naast elkaar, de kamers 462, 464 en 466 hadden, waarvan de buitenste twee met bad. De boys zetten de koffers neer, keken eventjes rond of alles in orde was, staken fluks en handig de fooi die Simpson hen gaf, in de zak, en sloten onhoorbaar de deur.

* * *
Zij zaten nu gevieren bij elkaar in kamer 464. Openslaande deuren gaven toegang tot een balkon dat over de ganse breedte van het hotel heenliep, en uitzag over zee. Tussen de ene kamer en de volgende was het balkon telkens gedeeld door een manshoog metalen hekwerk dat op slot kon worden gedraaid, maar ook geopend. De buitendeuren stonden open, maar de zon, die nu heel laag schuin boven de Westerhorizon hing, werd grotendeels buiten gehouden door een jaloezie die tot op de grond kon worden neergelaten. Bob en Arie zaten op het eenpersoons bed. Jan zat op een stape l van twee onuitgepakte koffers en Simpson schrijlings te paard op een moderne stalen stoel, frunnikend in een pakje filtersigaretten.

„Luister eens, voordat ik ga vertellen waarvoor jullie hierheen zijn gekomen: geen onnodige beleefdheden, alsjeblief. Mijn voornaam is George. We zullen samen moeten werken en gemijnheer-Simpson werkt me op de zenuwen. Jij bent Bob Evers, dat weet ik al. En jij . . .?”
„Jan Prins.”
„Dat is van nu af aan Jan. En dat is . . .?”
„Arie Roos.”
„Art. Ik noem jou Art. Prima naam. En ik wil een van jullie nu even nummer zeven draaien op de telefoon daar? Dan krijg je Room Service. En bestel vier glazen ananassap met ijs.” Bob draaide nummer zeven en bestelde voor kamer 464, terwijl Simpson met trage zorg zijn sigaret aanstak met een papieren lucifer uit een pakje.
„Zo,” begon hij, toen Bob de hoorn neerlegde. „Bob’s vader — die tevens mijn baas is — heeft me het een en ander over jullie prestaties verteld. Ik begrijp niet goed hoe jongens, nog zo jong als jullie, dat allemaal hebben klaargespeeld, maar er is wel méér in het leven dat ik niet begrijp. Zo begrijp ik bijvoorbeeld niet, waar onze luchtauto-model is gebleven en hoe we het terug moeten zien te krijgen.”
Hij blies en dun straaltje rook uit, schoof zijn Panamahoed verder achter op het hoofd en keek hen om beurten aan. „Uw wàt is gebleven?”
„Ons luchtauto-model. Ons prototype.” Hij keek hen nu verbaasd aan. „Wil je me vertellen dat je helemaal van niets weet?”
Bob deed nu het woord:
„Ik heb mijn vader aan de telefoon gehad. Gisteren. Of was dat eergisteren? Ik weet het waarachtig niet meer. Maar die wilde over de telefoon niets zeggen.”
„Oho!” zei Simpson, langgerekt. „Aha. Neem me niet kwalijk.” Hij tilde met een hand de Panamahoed op en onthulde een spaarzaam laagje haar van een merkwaardige, strokleurige tint. Het zat nogal in de war en leek een beetje op houtwol uit een kistje perziken. De andere hand streek over dat haar heen en meteen begon hij van wal te steken:
„Jullie zullen wel gehoord hebben, dat verschillende landen sinds enkele jaren bezig zijn met het experimenteren in de richting van een auto die niet op wielen loopt, maar gedragen wordt door een zogenaamd luchtkussen. Niet?” — De drie jongens knikten. „Juist. In Engeland zijn ze er op eigen krachten al een heel eind mee, maar wij ook. Nu is de vader van Bob hier al jaren geleden begonnen met het werk aan een nieuw soort wagen in die richting. En hij had daar enkele nieuwe ideeën over, die hij in zijn richting wilde uitwerken. Want je kunt met zo’n nieuw systeem allerlei kanten uit, weet je. Zoals trouwens ook met de gewone auto. Motor voorin of achterin? Voorwielof achterwielaandrijving? Mechanische- of oliedrukremmen en zo voort. Nu is een van de hoofdproblemen bij een luchtauto de besturing. Want als een auto geen wielen heeft en nergens de grond raakt . . . hoe moet je het ding dan op koers houden en het zijn bochten laten beschrijven?”
„Met luchtdruk natuurlijk,” zei Jan.
Simpson gaf hem een snelle, scherpe blik en knikte: „Dat spreekt bijna vanzelf. De voortbeweging gebeurt óók met luchtdruk volgens het raketprincipe: de lucht wordt met grote snelheid naar achteren weggeblazen en als reactie daarop be weegt de wagen zich voorwaarts. Dat klinkt in theorie allemaal heel mooi, maar als je een model in de praktijk gaat proberen stoot je op de gekste problemen, waaraan bij het ontwerp op de tekentafel geen mens heeft gedacht. Dat is nu eenmaal een eigenaardigheid van bewegende machines: hoe mooi je het ding ook uitdenkt, ontwerpt, uittekent en bouwt, zogauw het ding gaat lopen, duiken honderd en één practische problemen op, die geen mens heeft voorzien.”
Arie begon te lachen:
„Dat is in het leven met plannen maken precies zo. Je kunt het nog zo mooi uitkienen en opzetten — zo gauw je het plan gaat uitvoeren, komen er meteen bosjes dingen uit de hoek die je eenvoudig niet kon voorzien en waarvan je in de wildste fantasie niet voorzag dat ze ooit konden gebeuren.”
Een klop op de deur. Een Filipino in een wit jasje bracht vier grote glazen ananassap met tinkelende blokjes ijs erin. Hij zette het blad op een tafeltje, ving het geldstuk op dat Simpson hem toewierp en sloot de deur even geruisloos als zijn voorgangers het hadden gedaan. Simpson boog zich voorover, nam een der glazen en hield het in de hand.
„Een paar jaar geleden kwam de vader van Bob, hier in contact met een ingenieur, Whiteman geheten, die een heel nieuw systeem voor de besturing van dergelijke luchtauto’s had ontworpen. Evers zag er wel wat in, maar experimenten aan zo’n ding kosten een massa geld en hij voelde er weinig voor, dat de een of andere monteur of mecaniciën in zijn fabriek er buiten over zou gaan praten, met een grote kans dat vroeger of later iemand van de concurrentie er achter zou komen wat hij in zijn fabriek, ten koste van veel tijd en geld, had uitgeknobbeld. Nu had je vader, Bob, nog uit de tijd van de oorlog, een fabriek staan hier op Oahoe.”
Bob knikte:
„Dat herinnerde ik me nog vaag. Was dat in de oorlog niet een productie-eenheid van torpedo-onderdelen?”

„Precies. De ontplofbare koppen kwamen ergens anders vandaan, met het oog op eventuele bombardementen. Maar grote delen van de torpedo-drijfwerken werden hier gemaakt. Om de zaak goed geheim te kunnen houden, werd die fabriek gebouwd op de vrijwel geheel platte kop van een heuvel, en voor alle zekerheid zette men er een muur omheen van gestort beton, drie meter hoog. Die muur stond er tien jaar later nog precies zo, en die staat er op de dag van heden nog — zonder een scheurtje erin. Die compl ete fabriek stond dus al jaren leeg en het was een voor-de-hand-liggend denkbeeld, de ingenieur Whiteman met zijn ideeën plus machinerieën en wat geschoold personeel hierheen over te brengen. Ze konden dan hier op hun gemak aan die luchtauto dokteren en ermee experimenteren. Die fabriek staat namelijk in het midden van het fabrieksterrein en tussen die fabriek en de omringende betonmuur is een vrij groot terrein, ruim genoeg om met een auto op rond te rijden en stuur en wendproeven te nemen. Is het zover alles duidelijk?” „Eén ding niet,” zei Jan. „Is die complete auto hier vervaardigd? Dan moeten ze toch een aardige lading aan machinerieën hierheen hebben gevoerd.”
„Nee, luister eens: de zware massa van het ding is in Pittsburg gemaakt en hier heen vervoerd in een kist. Wat hier moest worden uitgedokterd was juist het systeem van de besturing, het afremmen en zo meer. Dat is allemaal een kwestie van luchtkleppen en pijpen, buizen en spuitstukken, die allemaal op kleinere machines kunnen worden vervaardigd.”
„Hoeveel man werken hier dan op het ogenblik aan die auto?” „Twee en twintig man. Mijzelf en Whiteman niet meegerekend.”
„Nounou. Vier en twintig man bezig met één probleempje. En hoelang duurt dat al?”
„Drie jaar. Iets meer. Drie jaar en twee maanden.” „En is dat probleem nou nòg niet onder de knie?”
Simpson trok zijn wenkbrauwen wat omhoog:
„Beste kerel — men knoeit en probeert en tekent en experimenteert wel eens tien jaar achtereen vóór er een praktisch bruikbaar resultaat wordt bereikt. Wij mogen niet eens mopperen, want we hadden de hoofdmoeilijkheden na twee-en-een-half jaar al onder de knie. Juist twee maanden geleden, dus drie jaar nadat we hier begonnen te werken, kregen we uit Pittsburg het chassis van het definitieve prototype.”
„Wat is een prototype?”

Simpson goot zijn glas ananassap in één lange teug in zijn keelgat en zette het met een korte klap naast zijn stoel op de vloer: „Een prototype is het oermodel. Als dat werkt en góéd werkt, dan worden daarvan alle maten precies opgenomen en aan de hand daarvan kunnen dan enkele proefmodellen worden gemaakt, waarmee men gaat rijden en rossen en proberen of er mechanische zwakten in zitten. En nu is het prototype gestolen.” „Wat? Dat hele ding?”
„Precies. De hele auto.”
„Klaar en wel?”
„We hadden er precies twee dagen vóór de diefstal een dag mee proef gereden op het terrein om de fabriek heen. De volgende dag besteedden we aan het corrigeren van een paar kleine onzuiverheden, zoals een klep die niet goed sloot en een propeller die trilling vertoonde, en toen we de volgende dag op de fabriek kwamen was het hele ding verdwenen.”
De drie jongens staarden elkaar aan:
„Maar hoe kan dat nou? Je kunt met zo’n ding toch niet over de weg zonder dat iedereen het ziet! Zelfs de domste inboorling ziet tot zijn stomme verbazing dat daar een auto zonder wielen over de weg sist!”
„Jaja,” zei Simpson. „Maar zo deden ze het ook niet. Volgens ons is het ding weggehaald op een trailer of een vrachtwagen met een zeil erover. Kijk — die fabriek is natuurlijk des nachts bewaakt. Er is een grote poort in die betonmuur, waardoor je ook niet naar binnen kunt kijken — een roldeur van zwaar plaatstaal. Maar zo nu en dan kwam de ingenieur Whiteman in de avond, of soms zelfs in de nacht, terug om verder te werken aan zijn uitvinding. Dan drukte hij tweemaal lang en tweemaal kort op een elektrische bel naast die roldeur en dan deed de nachtwaker open. Iets dergelijks is er die nacht ook gebeurd. Hij heeft in elk geval die deur open gemaakt, waarop hij niet Whiteman zag staan, maar een hem onbekende man van middelbare grootte met donkere ogen — dat weet hij zeker — een slappe vilthoed op en een zakdoek over het onderste gedeelte van het gezicht gebonden, die hem een automatisch pistool voorhield. Maar onze man is verre van bang uitgevallen — hij is een Korea-veteraan, en niet een oude sloffer, zoals men zo dikwijls als nachtwaker neemt. Hij greep meteen naar zijn eigen revolver, maar niet snel genoeg. De ander schoot niet, maar stompte hem met geweld zijn pistool in de maag, sprong er achteraan en sloeg de veteraan bewusteloos. Daarna weet de man natuurlijk niets meer, maar toen hij bij bewustzijn kwam, begon het al licht te worden en lag hij aan handen en voeten gebonden tegen de muur van de fabriek, met een dikke bos gras in de mond die met een reep van zijn eigen shirt was vastgezet. De montagehal was opengebroken en het kostbare prototype was verdwenen.”
„Dus de nachtwaker heeft verder niets gezien of gehoord?” „Niets.”
„En geen vingerafdrukken of andere sporen?”
„Niets. Wie het ook gedaan heeft, men werkte met handschoenen aan. Dat is ook te merken aan het bijna geheel weggewist zijn van onze eigen vingerafdrukken op deurhandles en krukken.”
„En vanwaar die theorie van trailer of truck? Zijn er sporen gevonden?”
Simpson aarzelde eventjes:
„Kijk eens — vanaf de montagehal naar de poort loopt een rijvloer van gestort beton. Daarop blijft geen enkel spoor achter. Natuurlijk ligt er hier en daar een plekje zand of een plasje olie, maar we rijden daar zelf af en aan met auto’s en materiaalwagens en wat er ook gedaan is om door het profiel van bandafdrukken een spoor te vinden — dat is volkomen hopeloos gebleken.”
„En niemand heeft die nacht een vrachtwagen naar of van de fabriek zien komen?”
„Geen mens. Denk eraan: de fabriek ligt nogal verlaten op een lage heuvel langs de zee aan de Noordoostkant van het eiland. Dat is tòch al geen drukke buurt. Dan loopt de weg nog in een bocht om de heuvel heen naar boven, met het laatste deel geheel aan de zeezijde. En als de wagen — wat bij het soort nacht dat wij hier hebben makkelijk kan — langzaam en zonder lichten naar boven en weer naar beneden gereden is, zou het eigenlijk een bijzonder toeval zijn geweest als iemand dat had opgemerkt.”
De drie jongens keken elkaar opnieuw aan. Dan zei Bob: „Maar, mister Simpson . . .”
„George, alsjeblief.”
„All right: maar George; dit is een eiland!”
„En wat wou je daarmee zeggen?”
„Een zo groot ding kan niet van dit eiland verdwijnen!” „Nee. Dat hebben wij meteen gezegd. Het is onmogelijk, het ingepakt aan boord van een schip te laden, want direct de volgende morgen is de politie erin gemengd en die heeft de douane gewaarschuwd en elke krat, groot genoeg om iets dergelijks te bevatten, wordt precies gecontroleerd.”
Arie opperde:
„Is er kans dat men het ding demonteert en het in onderdelen probeert weg te krijgen?”

„Tja . . . het kan altijd. Daar hebben we natuurlijk ook aan gedacht. Maar wij zijn ook niet gek. Er zijn intussen maar twee schepen vanuit de haven vertrokken en we hebben de laadbrieven van beide stuk voor stuk nagelopen en alles wat groot genoeg leek om iets verdachts te bevatten is door de politie nog eens extra nagekeken. Niets gevonden.”
Jan kwam nu met een nieuw soort vraag:
„Luister eens — wie kan er belang hebben bij dat prototype?” Simpson schoof zijn onderkaak wat vooruit en een vechtlustig licht kwam in zijn anders zo gemoedelijke ogen. Hij keek nu ineens helemaal niet gemoedelijk meer.
„Wat dàcht je?”
„Ja eh . . . spionage door een of andere vreemde mogendheid?” Simpson schudde onmiddellijk het hoofd — kort en beslist. „Hebben we al van alle kanten bekeken. Spionnen gaan zo niet tewerk. Die jatten geen atoombom, maar de formules van een atoombom. Ze stelen niet een nieuw kanon, maar de blauwdrukken van het kanon.”
„Ja goed, maar ze kunnen toch zo’n auto stelen en die ergens op hun gemak bekijken?”
„Hm. Het risico is te groot. Het is zo verschrikkelijk moeilijk om een bruikbare spion ergens geplaatst te krijgen, dat ze die echt niet opdracht geven, tewerk te gaan als een stier in een porceleinwinkel. Want een van de belangrijkste punten bij
spionagewerk is juist, dat de bespioneerde niet mag wetendat de vijand bepaalde gegevens in handen heeft gekregen. Of men gaat aan het veranderen. En bovendien: wat is er nou voor geheims of belangrijks aan een luchtauto? Verschillende landen werken eraan, en er staan gegevens en foto’s van in alle kranten en tijdschriften ter wereld. Nee, spionage zit er niet achter. Althans geen politieke of internationale spionage.” „Geen politieke spionage. Dus . . .”
Simpson veerde uit zijn stoel overeind en begon de hotelkamer op en af te lopen, met de Panamahoed vèr achter op het hoofd geschoven. Een pluk van zijn wittig strohaar stak er van voren onder uit.
„De enige mogelijkheid is: spionage door de concurrentie.” „Dacht ik meteen al,” zei Bob kort.
Maar Jan keek een tikkeltje ongelovig:
„Wil je mij vertellen dat een concurrerende auto- of machinefabriek zover gaat, het prototype van een concurrent te stelen om er achter te komen wat die voor nieuws heeft ontdekt?” Simpson staakte zijn heen-en-weer ijsberen, keerde zich met een ruk naar hem om en begon luid te lachen:
„Mijn beste brave jongen — dat is nog niets! In Detroit zijn de montagehallen waarin aan nieuwe modellen wordt gewerkt, even scherp bewaakt als een atoomfabriek! Alleen bemoeit de FBI zich natuurlijk niet met spionage tussen de ene Amerikaanse fabriek en de andere. Daar hebben de automobielfabrieken hun eigen recherche e n hun eigen bedrijfspolitie voor. Maar de spionage methodes zijn dezelfde: omkopen van monteurs of ingenieurs die er werken — clandestien maken van foto’s met miniatuurcamera’s en telefotolenzen — of zelfs iemand van het eigen personeel onder een valse naam bij een andere fabriek in dienst laten treden om zo alle inlichtingen uit de eerste hand te krijgen. Oh, nee. Wat dat betreft is het complete struikroverij, hoor. De heren staan in dat opzicht voor niets. Waarom dacht je dat wij helemaal hier naar Hawaiï waren gestuurd, naar een fabriek met een drie meter hoge betonmuur eromheen? Juist dáárom! Wij waren aan een besturingssysteem bezig dat met één klap alle op dat gebied bestaande moeilijkheden en problemen zou oplossen. En zoiets lekt uit. Op een of andere manier lekt zoiets altijd uit. Een monteur of bankwerker schrijft er in een brief over aan zijn verloofde of zijn vrouw, aan een vriendin in Pittsburg en die vertelt het weer aan haar man en die praat er natuurlijk verder over en vóór je weet waar je bent, is zoiets algemeen bekend: „Daar op Hawaii zitten ze in stilte te werken aan een heel bijzonder besturingssysteem voor die nieuwe persluchtauto’s . . . Je kunt je voorstellen hoe dat gaat, niet waar?”

De drie vrienden lieten een soort geknor horen. Je hoefde niet veel verbeeldingskracht te bezitten — je hoefde eigenlijk maar iets van mensen af te weten om je te kunnen voorstellen hoe dat ging. Arie stond op, wandelde naar het door de jaloezie afgedekte raam en tuurde door een van de spleten naar buiten, naar de Stille Oceaan, en naar de laaiend rode zonnebal die op het punt stond, in zee weg te zakken. Het felle, laatste licht scheen hem recht in zijn blauwe ogen.
„Dus u bent overtuigd, dat een of andere concurrerende machine- of autofabriek een paar kerels heeft afgevaardigd om hier — min of meer op gangstermanier — de nachtwaker te overvallen en er met de complete auto vandoor te gaan?” „Precies. Daar ben ik van overtuigd. Daar is ingenieur Whiteman van overtuigd en daar is na dagen onderzoeken en speuren, ook de politie van overtuigd.”
Bob sprong overeind:
„Goed. Best. Maar die auto moet toch ergens gebléven zijn!” Simpson keek hem enkele tellen lang met groot geduld aan. „Beste Bob. Weet je hoe groot dit eiland is?”
„Ja,” zei Bob kortaf. „Toevallig weet ik dat. Daar hebben we het over gehad vóór we hier geland waren. Het is 40 mijl lang en 26 mijl breed en dat is ten naastenbij dus een oppervlak van duizend veertig kwadraat mijl.”
Simpson liet een korte lach horen:
„Afgezien nog van Honoloeloe en een paar andere, kleinere plaatsen die we hier hebben, is een groot deel van het eiland overdekt met suikerrietplantages, ananasplantages en zo meer. Die hebben allemaal schuren, loodsen en garages; kortom: het ganse eiland is bezaaid met verspreid liggende bouwsels waar in de nacht een vrachtwagen kan binnenrijden zonder dat er een Hawaiïaanse haan naar kraait. Vrachtwagen met prototype erop naar binnen — deuren dicht en gebeurd is het. En dat soort loodsen en schuren is er niet met honderden — dat is er met duizenden. En dan praat ik nog niets over een stad als Honoloeloe. Het probleem is per slot van rekening niet gecompliceerder dan dat bij de gewone diefstal van een auto. Wat is de geijkte manier om een auto te stelen?”
Jan begon te lachen:
„Daar weten we alles van. Met dat bijltje hebben we meer gehakt.”
„Goed. Vertel het me dan.”
„Nou — de kwestie waar alles om draait, als je vakkundig een auto wilt stelen is: zorgen voor een onderdak. Het ding moet zo snel mogelijk na de diefstal van de straat af zijn. Dat is het ABC van de kunst. Dus je gaat eerst op zoek naar een leegstaande garage of schuur, liefst zo gelegen dat je er binnen kunt rijden zonder dat zestien nieuwsgierige buurtkinderen het zien. Een leeg pakhuis bijvoorbeeld, in een van die smalle straatjes waarin niemand woont. Of een van die rommelgarages waar ze geregeld klusjes doen zoals uitdeuken van spatborden, zodat er elke dag vreemde auto’s in- en uitrijden. Dan pik je ergens een auto, rijdt er als de hazen mee naar de onderduikplaats en dan is de hoofdmoeilijkheid al van de baan. Laat de politie dan maar zoeken. Intussen kun je op je gemak de chassis- en motornummers wegvijlen of veranderen — de wagen in een andere kleur spuiten, en lampen afhalen of aan toevoe gen, tot het ding zo veranderd is, dat zelfs de oorspronkelijke eigenaar het niet meer zou herkennen. Zo doen de vaklui het.”
Terwijl Jan dat verhaal afdraaide, begon het gezicht van Simpson op merkwaardige wijze van uitdrukking te veranderen. Zijn wenkbrauwen gingen omhoog en tegelijkertijd begon er een lachje te kruipen rond zijn mondhoeken.
„Hee . . . ze mogen met jullie wel oppassen! Je bent àl te goed op de hoogte.”
Jan haalde de schouders op:
„Als je zolang met zijn drieën op boeven en bandieten hebt gejaagd als wij; leer je wel het een en ander.”
„Wat wou je?” zei Bob. „Het oude spreekwoord zegt: met dieven vang je dieven. Nou hoef je zelf wel geen dief te zijn, maar je moet wel hun streken kennen. Dat is trouwens het geheim van elke jacht. Je kunt nog geen konijn vangen, als je niet de eigenaardigheden van konijnen kent.”

„Zoveel te beter dan,” zei Simpson, ineens weer kortaf. Hij strekte de schouders in zijn witte jasje en het viel Jan ineens op, dat die schouders heel wat forser en breder waren dan op het eerste gezicht wel had geschenen. Misschien kwam dat ook door de vriendelijke trek op Simpson’s gelaat — die gaf hem iets goedmoedigs. Maar soms, op enkele bepaalde momenten, was die goedmoedigheid als bij toverslag verdwenen, en zag hij er grimmig uit in plaats van goedmoedig. Zo ook nu, toen hij doorging: „Wij vonden dus geen vingerafdrukken, geen bandensporen en geen beschrijving van de dader of daders. Behalve dan dat hij middelmatig groot was en donkere ogen had. Zoek maar uit. Negen en negentig van de honderd bewoners van Hawaiï zijn middelmatig groot, met donkere ogen.”

„Maar hoe was zijn stem?”
„Zijn stem?”
„Sprak hij zuiver Amerikaans?”
„De vent heeft helemaal geen woord gezegd! Hij drukte op de bel; de deur ging open hij zag de nachtwaker, plofte de vuist met pistool in diens maag en daarmee was de sok af.” „Tja,” zei Bob, zich achter het oor krabbend. „Stompen spreken óók een duidelijke taal.”
Arie, die tot op dat moment uit had staan kijken over zee, naar de zon die nu, op een smal sikkeltje na, achter de waterhorizon was weggezonken, stelde onverwacht een vraag:
„Hoe wist de overvaller welk belsignaal Whiteman altijd gebruikte?”
Simpson knikte hem goedkeurend toe:
„Uitstekende vraag. Die hebben wijzelf al van alle kanten be keken. Het was eigenlijk niet zo’n kunst om daar achter te komen. Het blijkt uit de ganse manier van overvallen al, dat de kerels precies wisten waar ze zijn moesten en wat ze moesten doen. Dat betekent dat ze òf waren ingelicht door een van onze eigen personeelsleden, òf dat ze gedurende langere tijd de boel hebben bespioneerd.”
„Hoe? Er staat een drie meter hoge muur om de fabriek heen en het ding ligt op een afgeplatte heuveltop, zodat je ook niet vanaf een hoog gelegen punt ergens in de omtrek naar binnen kunt gluren met een verrekijker of zoiets.”

„Wat de bel betreft is het niet lastig. Rondom die poort is geen kaal terrein — enkele meters tegenover de poort begint een dichte heuvel begroeiïng van palmen, struiken, hibiscus en tamarinde. Iemand die zich daarin verschuilt kan zelfs overdag precies zien wat er bij de ingangspoort gebeurt. En op een stille nacht kun je zonder moeite de schel in het huisje van de nachtwaker horen overgaan. Dan weet je meteen, welk belsignaal wordt gebruikt.”

„Reuze geheim!” zei Jan, licht spottend.
Simpson wendde zich, ietwat gebelgd, tot hem:
„Luister eens — je kunt niet alles voorzien! Het is volle vredestijd, en we kunnen niet jaar-in jaar-uit Geheime Dienstje spelen, en elke dag van het jaar een ander belsignaal afspreken. Als ik zoiets had willen doorvoeren hadden ze me na een paar weken voor gek verklaard. En terecht. Zoiets gaat misschien op voor een atoomfabriek in de USA, maar in een gewone fabriek denken ze dat je last hebt van vervolgingswaanzin. Nú is het natuurlijk ineens anders geworden. Nú, ja. Maar besef goed dat er meer dan drie jaar lang totaal niets is gebeurd. Dus al hàd ik dat soort veiligheidsmaatregelen genomen, dan waren die toch verslapt of vergeten. Dat gaat nu eenmaal zo. Als er in een leger maandenlang niets gebeurt, staan de wachtposten ook met hun geweer in de arm een dutje te doen.”
„Hem,” zei Arie. „Zeer waar. Is het personeel betrouwbaar?” Simpson breidde de armen uit een hopeloos gebaar. „Wat moet ik daarvan zeggen? Voor zover ik weet: ja! Maar wat wéét je? Als zelfs in de streng geschifte en streng gecontroleerde organisaties van het atoomonderzoek nog Russische spionnen zitten, wat wou je dan van mij verwachten?” Arie spitste de lippen en floot eventjes zacht.
„Politieke spionage wordt bedreven uit idealisme, uit avonturenzucht of . . . simpelweg door geldgebrek. Industriële, zou ik zeggen, in negen van die tien gevallen uit geldgebrek of omdat iemand zich onrechtvaardig behandeld voelt en zijn werkgever een hak wil zetten. Vraag: is er iemand onder het personeel die duidelijk en aanwijsbaar constant in geldmoeilijkheden zat of zit? Tweede vraag: is er onder het personeel iemand die reden heeft, zich teruggezet of onrechtvaardig behandeld te voelen?”
Simpson schoof de Panamahoed een paar keer op en neer op het hoofd, begon een paar keer de kamer op en neer te lopen, stond dan ineens stil — de benen een eindje uiteen en antwoordde:

„Dat zijn pijnlijke vragen, natuurlijk. Maar precies diezelfde twee vragen heb ik mezelf ook gesteld. je moet niet denken dat ik gèk ben. Als het zo eenvoudig was, deze kwestie op te lossen, had ik het al voor elkaar gekregen. Ik sla nogal een mooi figuur tegen de baas Evers in Pittsburg. De dag nadat de diefstal gebeurd was, moest ik persoonlijk per straalvliegtuig naar Pittsburg heen en terug, om rapport uit te brengen. Het is nog een wonder dat de ouwe me niet op staande voet de straat op heeft geschopt. Hij was des duivels, dat wel. En dat kan ik me indenken. Het enige dat me heeft gered is, dat tegen dergelijke brutale methodes geen mens is opgewassen. Het is, voor zover ik weet, ook nog nooit voorgekomen dat een compleet prototype werd gestolen op zulk een gangsterachtige manier.” „Juist!” zei Bob. „Gangsterachtige manier. Dat is het juiste woord. Het is een overval in onverbloemde Chicago bandietenstijl. Juist of iemand een of meerdere gangsters heeft afgehuurd om dat model buit te maken. Dat soort bandieten heeft een be paalde manier van werken — ze werken als vaklui. Ze bekijken de boel — zoeken de meest simpele manier uit, stellen dag en uur van overval vast, gaan erop af en één, twee, drie — Rang! Meteen raak en klaar. Een minimum aan slordigheden en een maximum aan doeltreffendheid. Spionnen en amateurs maken het allemaal altijd veel te ingewikkeld.”

Arie knikte:
„Mijn idee ook. Gewoon een overval door gehuurde knokkers.” Simpson gooide de armen in de lucht:
„Maar waar is de auto dan gebleven! Het kan ons nog niet eens zoveel schelen welke figuren de overval hebben gepleegd als wel: wáár is het model gebleven?”
„Is het eigenlijk al niet te laat om je daar over op te winden?” „Hoezo: te laat?”
„Nou — dat ding is al dagen en dagen onder water. Ze hebben natuurlijk al lang en breed de tijd gehad om het te bestuderen. En als ze er mee klaar zijn, smijten ze het in zee. Er is hier zee te kust en te keur. Of ze deponeren het domweg ergens op een verlaten stuk weg. Hun doel is dan bereikt: ze weten wat ze weten willen.”
Simpson hief de beide armen en liet ze met een klap tegen zijn dijbenen neervallen:

„Dáár is weinig aan te doen. Mogelijk hebben ze het hele ding intussen al in onderdelen uit elkaar gesloopt om te kijken hoe het werkt. Hoewel dat niet eens zo eenvoudig is als jullie je dat schijnen voor te stellen. Het is namelijk allemaal gelast. Een prototype is niet een auto zoals die in serie door een fabriek wordt afgeleverd. Heden, nee. Kijk — iets in serieproduktie wordt snel en handig in elkaar gezet en is erop berekend dat de onderdelen ervan ook snel moeten kunnen worden verwisseld. Er moet zonder veel moeite een andere motor kunnen worden ingezet. De portieren moeten kunnen worden vernieuwd — een in elkaar gereden spatbord moet kunnen worden verwisseld. Zo is het met bijna alles. Maar met een prototype hoeft dat niet. Daar wordt aan veranderd en aan gedokterd. De hele carrosserie bijvoorbeeld is met de hand gemaakt en aan elkaar gelast. De luchtaanvoerpijpen en de straalmondstukken zijn allemaal handgemaakt en met de hand ingemonteerd. Als zo’n ding eenmaal perfect werkt, neem je de maten ervan op en denk je een methode uit om het in serie te produceren. Wat nu gelast is, moet dan worden geschroefd of geklonken, of geklemd of uit één stuk geponst. En een prototype slopen doe je niet zo gauw, want dan kun je meteen niet meer proberen hoe of het werkt. Snap je?”

„Jaja,” zei Jan, nadenkend. „Natuurlijk. Ze hebben weinig aan het bestuderen van een collectie losse platen, buizen en kleppen. Ze moeten het ding in werking zien.”
„Allicht. Of ze moeten alles opmeten, natekenen en fotograferen, het dan precies zo nabouwen en in elkaar zetten, tot een tweede prototype en dan proberen. En dat lukt niet. Dat lukt nooit helemaal goed. En het kost maanden tijd en een beestachtige hoop geld. En het kan alleen door eerste klas geniale vaklui worden gedaan. Het eenvoudigste is, ergens in een veilige verlaten ruimte het ding te proberen en al werkende bestuderen hoe het systeem werkt. Het principe en de foefjes.” „Ik begrijp het,” knikte Jan. „Maar maakt zo’n ding, in werking, niet een verschrikkelijke hoop herrie?”
„Het is maar hoe je het bekijkt. Wij hadden bijvoorbeeld geen knalpot op de uitlaat. Dat kon ons niks schelen. Dus de benzinemotor maakte een rottig lawaai als het ding liep. De ventilatoren geven niet zo’n lawaai. En de uitstromende lucht sist. Sist luid, maar dat is alles.”
„Ze kunnen er toch een uitlaat met een knalpot aanzetten?” „Zonder moeite. Maar dat zijn allemaal klusjes die door vaklui moeten worden gedaan. Daar zit je weer. Als je ervan uitgaat dat de overval door gangsters is verricht . . . dan moet je dus tevens rekening gaan houden met een twééde ploeg. Van technici. Die het ding van hen overnemen en gaan bestuderen.” „Hm,” bromde Bob. „Tenzij je een gangster hebt die tevens technicus is.”
Simpson begon te lachen:
„Dan moet het toch minstens een werktuigkundig ingenieur zijn. Anders krijgt hij geen poot aan de grond.” Hij keek snel op zijn polshorloge.
„Nog meer vragen?”
De drie vrienden keken elkaar aan. Zij schudden achtereenvolgens het hoofd. Bob zei:
„Kunnen wij de fabriek bekijken?”

Simpson keek weer op zijn horloge, aarzelde even en antwoordde dan:

„Kijk — ik ben al enkele dagen, om van de nachten maar niet te spreken, met dit geval bezig. Ik heb mijn vrouw beloofd om nu eindelijk eens te proberen, vanavond thuis te zijn. Ik wil in elk geval nu thuis gaan eten. Vrouwen hebben nu eenmaal weinig begrip voor dat soort dingen. Maar later op de avond zie ik wel kans, er even tussen uit te breken. Kan het jullie schelen, hoe laat?”
„Geen klap,” zei Jan. „Al is het midden in de nacht.” „O.K.” — Simpson leek aanmerkelijk opgelucht. Zij kregen niet de indruk dat hij met een heel gemakkelijke vrouw getrouwd was. „Dan ben ik om negen uur hier, haal jullie op en we bekijken de fabriek. Allright?”
„Allright.”

* * * 

Zij keken elkaar aan.
„Ik heb zin in eten, zeg.”
„Ik eigenlijk ook wel.”
„Gaan we naar beneden?”
„Die officiële eetzaal in?” Jan liet zich achterover op bed vallen. „Waarom bestellen we het eten niet hierboven? Dan hoeven we ons niet te gedragen als opgeprikte apen en kunnen we ongestoord praten ook. Je weet beneden nooit, wie er meeluistert.” De zon was nu definitief onder de oceaan verdwenen en het werd donker met die ongewone snelheid, de tropen eigen. „Doe het licht aan, zeg. Of wou je gezellig een nummertje gaan zitten schemeren? Theelichtjes zullen ze hier wel niet hebben.” Arie knipte het licht aan.
„Ik heb zin in een heet bad.”
Jan maakte een breed armgebaar:
„Neem er een, dikke. Neem er twee. Wat vinden jullie van dit klusje dat Pa Evers zo vriendelijk is geweest ons op de nek te schuiven?”
Arie legde zijn koffer op een stoel en begon de riemen los te gooien. Het slot aan de ene kant wilde niet vlot open en hij stond eventjes te schelden, voor het opensprong. Dan antwoordde hij, rommelend en zoekend in de kofferinhoud:
„Het is een puzzel. Doodgewoon een puzzel. Natúúrlijk is er ergens een touwtje of een draadje of een manier om het geval aan te pakken die Simpson, Whiteman en Hawaiïaanse politie over het hoofd hebben gezien. Je weet wat ik altijd zeg: op elk probleem is een oplossing. Als je maar lang genoeg tuurt. Maar de meeste mensen denken in schema’s. Die kunnen maar op één bepaalde manier denken. Net als apen, die je een kunstje hebt geleerd. Of honden die apporteren. Of poedels die door hoepels springen. Of iemand die alleen maar heeft geleerd, in een auto vooruit te rijden. De eerste keer dat-ie probeert achteruit te rijden, komt-ie meteen in de sloot terecht.”

„Wat wou jij nou doen, dikke? Achteruit denken in plaats van vooruit?”

„Ongewóón denken,” zei Arie. „Dat is het hele geheim.” Jan grinnikte vanaf het bed. Hij lag met de handen onder het hoofd en staarde omhoog naar de lamp.
„Jij denkt altijd nogal ongewoon, dacht ik zo.”
„Dat is ook het geheim van mijn spektakelsuccèssen,” zei Arie kalmpjes. Hij sjorde een splinternieuwe, helgele badjas uit de koffer te voorschijn, een onderbroekje en een paar nylon sokken, en begon opnieuw te rommelen. „Ik ga in bad zitten denken. Ongewoon. Als ik een bruikbaar denkbeeld krijg, geef ik wel een schreeuw.”
Hij vond een eveneens splinternieuw, in cellofaan gepakt helblauw shirt, klemde dat onder een arm en wandelde de deur uit, naar zijn privé -badkamer.
„Hei, dikke! Wat moeten we voor jou te eten bestellen?” „Geen soep. Een complete gebraden kip met compôte en rijst. Ananas met slagroom na.”
„Ben je nou zot, dikke? Wie bestelt er nou ananas op Hawaiï? Dat is hier net zoiets als bij ons een bord gras.”
„Ik wil ananas met slagroom,” hield Arie koppig vol, de deurknop in de hand. „En als het ze niet bevalt, ga ik naar een kraam.”
„Naar een wàt?”
„Een kraam. Ze zullen hier wel ananaskramen hebben, net zoals wij in ons aardappelland patates frites-kramen.” Hij verdween de gang in. Jan Prins schudde het hoofd:
„Is die dikke nou gek of geniaal?”
„Allebei,” zei Bob rustig. „Wat eet jij?”
„Ik? O — een dubbele biefstuk met gebakken aardappels. En sla.”
„Soep vooraf?”
„Och, ja. Asperge, als ze dat hebben. En ijs met vruchten na.” Bob begon aan de telefoon te draaien en bestelde.

* * *
De schreeuw van Arie kwam, toen twee Filipino-bedienden al bezig waren, op kamer 464 een binnengebrachte tafel te dekken. De ene liet van schrik een bord in scherven vallen en de ander, die bezig was een glas met water te vullen, schonk een plas over de hele tafel heen. De gangdeur was open gegaan en door de opening stak het roodverhitte hoofd van de heer Roos, die met één hand zijn gele badjas dicht hield rond zijn druipend lichaam.

„Ik heb wat!”
„Moet dat met zo’n roofdiergebrul? Ik heb zowat een lekke hartklep van schrik.”
Arie keek heel onschuldig:
„Ik heb je toch gewaarschuwd dat ik een schreeuw zou geven!” „Dat was geen schreeuw meer — dat was geconcentreerd luchtalarm.”
„O.K. Ik ga weer in mijn bad liggen. Het is maar dat je het weet.”
De deur ging dicht. Maar zij bleef niet lang dicht, want zowel Bob als Jan waren veel te benieuwd, wat voor denkbeeld er was opgekomen in het hoofd van hun dikke vriend. Een jarenlange ervaring met het brein van de heer Roos had hen vervuld met diep respect voor diens denkbeelden. Zij zakten af naar kamer 462. De tussendeur naar de badkamer stond open. Het rose bovenlichaam van Arie stak boven de luchtblauwe badkuip uit als de romp van een jonge, doch weldoorvoede big; met dit verschil dat hier en daar dikke klodders vet zeepschuim op de big kleefden.
„Welkom, welkom,” wenste de dikke, zijn nek inzepend. „Luister naar de parelen van wijsheid welke van mijn lippen zullen komen druppelen. Ik heb het zwakke punt van de affaire gevonden.”
„Deze affaire heeft alléén maar zwakke punten, voor zover ik het zie,” bromde Jan, plaats nemend op een lichtblauw gelakt krukje. Bob leunde tegen de wand en speelde met het koord van een trekschakelaar. Arie haalde de handle van de mengkraan open en liet meer heet water in het bad stromen.
„Er zijn eigenlijk twee zwakke plekken, maar die vloeien uit hetzelfde voort. Wij zijn het er gloeiend over eens, nietwaar, dat de overval op de fabriek alle kenmerken vertoont van gangstervakwerk?”
„Oja. Daar is geen twijfel aan. Alle amateurwerk op dat gebied wordt gekenmerkt door aarzelen en twijfel. De vakman in de misdaad weet precies wat hij wil — gaat erop af — deelt een korte klap uit en verdwijnt. Het feit alleen al dat er geen woord werd gezegd, wijst daar overduidelijk op.”
Arie knikte en stak even zijn hoofd onder water. Hij kwam weer boven met zijn ogen dicht en water stromend uit zijn peenrode haren.
„Dus die vakman of vaklui zijn gehuurd.”

„Vast en zeker. Door een concurrerende fabr iek. Ik kan me niet indenken dat een fabriek zulk volk in vaste dienst heeft. Dat soort klusjes komt nou eenmaal niet elke week voor.” „Juist. Voor dat klusje worden die kerels betaald, hè?” Jan keek eventjes naar Bob en dan weer naar Arie, die nu het water uit zijn ogen zat te wrijven.

„Ja, wat dacht je? Dat ze het uit liefdadigheid deden?” Arie was niet uit zijn evenwicht te brengen.
„Nou vraag ik jullie mening: laten we aannemen dat ze met zijn tweeën waren. Hoeveel krijgen ze voor dat akkefietje betaald?”
Noch Bob, noch Jan snapte waar de dikkerd met die vragen heen wilde. Zij keken elkaar even aan. Bob haalde de schouders op, dacht even na en antwoordde dan:
„Ook een vraag. Daar is nu eenmaal geen standaard-tarief voor. En het valt ook niet onder een of andere prijzenbeschikking, lijkt me. Het hangt er ook van af hoelang ze er werk aan hebben en wat het risico is, natuurlijk.”
„Nou — het risico is niet zo enorm groot. Maar ze kunnen wel een maand bezig zijn geweest met die fabriek te bestuderen e n het kijken hoe je daar des avonds het makkelijkst kon binnenkomen. En ze moesten weten hoeveel man bewaking er was en zo meer. Laten we zeggen dat ze er een maand voor nodig hadden—— Wat dacht je van tienduizend dollar de man?” „Dat is vorstelijk betaald!” riep Jan. „Daar kunnen ze een jaar van leven!”
Jij misschien,” zei Arie droogjes, „maar gangsters kenmerken zich nu niet door Jan Prins-achtige zuinigheid. Zo gewonnen, zo geronnen. Laten we nu eens aannemen, dat ze tienduizend dollar de man vingen voor het opknappen van dat grapje.” „Ik neem het aan,” verklaarde Bob, een stuk zeep in de hand nemend, het omhoog gooiend en het weer opvangend. „Ik zie de bankbiljetten in de geest voor me . . . Maar wat schieten we op met dat fraaie filmbeeld?”
„Dat soort bandieten is te huur en te koop,” zei Arie. „Het zijn zakenlui. Net als loodgieters. Vaklui. Dus waarom zouden wij niet méér bieden?”
Bob bleef onbeweeglijk zitten met het stuk zeep in de hand. Jan staarde met halfopen mond naar het rose nijlpaard, dat nu zeep in een oog had gekregen en met een mollige klauw zat te wrijven.
„Méér bieden? Hoe kan dat nou? Die auto is al gestolen.” „Daarom juist, uil!” zei Arie bits, met die ongeduldigheid van mensen die zich juist met een hamer op de vinger hebben geslagen of zeep in een oog hebben gekregen. „Juist daarom. Dat geld hebben ze al binnen. En wij bieden nog eens een fikse mep eroverheen om die auto terug te krijgen. Of voor inlichtingen. Wat kan dat hun schelen?”
Het duurde even tot het tot beide vrienden doordrong. Toen gooide Bob het stuk zeep met een plons in het bad, sprong op en gaf Jan een daverende klets op de schouder:
„En die verhipte dikke heeft nog gelijk ook? Je moet maar op het brutaal idee komen!”
Jan had het nog steeds niet door en keek verbijsterd van de een naar de ander.
„Maar hoe moeten we dat dóén? We weten niet eens wie die kerels zijn.”

„Dat hoeven we ook niet te weten,” zei Arie, de vuist uit zijn oog halend en voorzichtig knipperend proberend of het weer bruikbaar was. „We zetten een knots van een advertentie in de grootste Hawaiïaanse kranten. Iets in de volgende stijl:

Aan de dieven van de gestolen luchtauto,

Het uit de fabriek verdwenen model is voor ons bijzonder waardevol. Wij zijn zakenlui. Bestraffingen kunnen ons weinig schelen. Wij willen ons automobiel terug. Als het binnen 24 uur na het verschijnen van deze advertentie terug kan worden bezorgd of door ons opgehaald waar het ook staat, betalen wij 25.000 dollar contant zonder verdere lastige vragen. Contant via kamer 464 hotel Halekulani.

„Dat doet me vaag aan iets denken,” zei Jan Prins, piekerend. „Kidnapping,” zei Bob kort. „Kind terug — losgeld betalen. Of omgekeerd. Eerst losgeld betalen en dan maar afwachten of het kind ongedeerd wordt losgelaten.”
„Ja maar,” wierp Jan tegen. „Zijn die 25 mille aan dollars niet in het water gesmeten, ook al komt die auto terug? Want intussen hebben ze dagen en nachten de tijd gehad om dat model na te neuzen.”
Bob maakte een wegwuivend handgebaar:
„Maak je dáár maar geen zorgen over. Ik weet wat een prototype waard is aan tijd en materiaal. Daarmee vergeleken, is 25.000 dollar heus een habbekrats. Ik vraag me alleen af of het bedrag hoog genoeg is. Als je zo’n stunt uithaalt, doe het dan ineens góéd. Bied dan zo overdonderend veel, dat praktisch iedereen daarvoor door de knieën gaat. Bied bijvoorbeeld honderdduizend dollar. Ik moet de gangsters nog zien, die dát laten lopen! Man — die verkopen hun eigen opdrachtgevers met huid en haar om met één klap, en zonder moe ite, zo’n vette vis te vangen!”

„Temeer,” zei Arie rustig, „daar het natuurlijk onze bedoeling niet is om dat geld werkelijk te betalen. De hele sport is, met die kerels in contact te komen en ze te slim af te zijn. Met andere woorden: de baby terug krijgen en het geld houden.” „Ach . . .,” zei Jan langgerekt. „Was dat je bedoeling?” „Allicht,” zei Arie. „We hebben geen enkel aanknopingspunt. De politie is heus niet gek. Die Simpson is het beslist ook niet. En als die na dagen speuren en zoeken op hun eigen eiland, dat ze op de prik kennen, geen enkele aanwijzing hebben kunnen vinden, wat moeten wij dan, nu er dagen overheen zijn gegaan? De enige manier is: een heel ongewone toer uithalen. Dat zei ik daarnet al. Op een denkbeeld komen dat nog in niemands brein is opgekomen. Het hele punt waar de zaak om draait is dit: als die concurrerende fabriek domweg op zakelijke basis twee of meer gangsters heeft afgehuurd om die auto te stelen — dan zijn die gangsters voor elk klusje te koop of te huur. Dus wij bieden er overheen. En het mooiste is” — hij strekte een druipende, vette arm uit en wees recht naar de neus van Jan Prins— „het mooiste is nog, dat het niet eens achterbaks is! Die kerels zijn vanzelfsprekend gehuurd om die auto te jatten. Zij leveren de auto af en hun taak is verricht. Nu komen wij met een geheel nieuw klusje en daar bieden we een smak geld voor: om de auto terug te brengen. Kan niemand iets van zeggen. En die snaken hebben het voor het oprapen, want die weten waar die auto is — die hoeven hem alleen maar op te laden en ergens neer te zetten, om het geld te vangen.”

Bob schoot in de lach en begon hoe langer hoe harder te lachen: „En het aller allermooiste is nog, dat de tegenpartij zich er niet eens tegen kan verzetten, want die kan er nooit politie bij halen om hun gestolen model te beschermen tegen twee gangsters! Haha . . .”
Jan begon nu ook te grinniken:
„Ik vond het eerst een idioot idée, maar nu begin ik het pas goed te snappen.”
„Al mijn ideeën worden in het begin idioot gevonden,” bromde Arie, zijn hoofd voorover in het badwater dompelend en borrelend als een zeehond. „Dat is juist het kenmerk van het geniale. Als het zo voor de hand liggend was, kwam elke sufferd wel op zo’n idée.”
„Dadelijk barst je van verwaandheid, dikke.”
„Nee,” verklaarde Arie. „Als ik ooit barst is het van ergernis over de traagheid van geest van anderen. Hoor ik daar wat . . .?” Hij hoorde wat: het bestelde eten, dat in optocht over de gang naar kamer 464 werd gedragen.

* * *
Om kwart voor negen hadden zij gegeten — hadden zij zich alle drie gebaad of althans gewassen en was Bob naar beneden geweest om wat schrijfpapier en tijdschriften te kopen. Arie had, samen met Bob, een pracht van een advertentie opgesteld in de geest van de tekst die hij in het bad had ontworpen. Die tekst was driemaal uitgeschreven op drie verschillende velletjes papier, om bestemd voor de drie verschillende kranten in Honoloeloe ter plaatsing als advertentie in grote opmaak, in enve loppen gesloten en gepost.

Om negen uur zaten zij alle drie in een tijdschrift te lezen. Om kwart over negen werden zij om beurten onrustig. Om twintig over negen zei Bob knorrig:

„Die Simpson is met zijn afspraken voor een zakenman nogal slordig.”
„Misschien heeft-ie moeite om bij zijn vrouw weg te komen, jô.” „Dat is kletskoek. Zaken gaan voor. Zou een mooie boel worden als je als zakenman telkens te laat bent voor besprekingen omdat je vrouw je aan je kop zeurt.”
Om half tien smeet Jan zijn nummer van „Life” op bed en mopperde:
„Ik vind het nou toch wel gek worden. Als je een half uur te laat bent kun je toch wel even opbellen of láten opbellen dat je vertraging hebt, zou ik zeggen?”
Bob was uitgesproken knorrig. Hij raadpleegde nog even zijn eigen horloge, stond dan op, beende naar de telefoon naast het bed en nam de hoorn op:
„Hallo? Centrale? juffrouw — ik heb hier geen gids van Honoloeloe. Kunt u mij verbinden met het huis van Simpson? . . . Wat? . . . Nee, zijn voorletters weet ik niet, maar. . .” (eventjes stilte). „Ha — er is maar één Simpson. Dat is makkelijk . .. Graag, ja.” Arie was blijven zitten met zijn Saturday Evening Post op de knieën, maar hij las niet. Hij luisterde. Jan lag achterover in zijn stoel — de handen balorig in de broekzakken en zijn benen ver weg.
„Hallo? Is dat het huis van de heer Simpson? . . . Och, mevrouw — u spreekt met Evers. Bob Evers. Wij hadden om negen uur een afspraak met uw man, en . . . Wat zegt u?” (Arie keek met een ruk op). „Maar hij is nog steeds niet hier!” (Jan Prins kwam haastig uit zijn stoel overeind). „Om kwart voor negen weggegaan?” — Bob keek nu zijwaarts met ver omhoog getrokken wenkbrauwen en maakte een niet-begrijpend gebaar tegen zijn vrienden. Daarna zei hij snel in de telefoon: „Ik be grijp het al, mevrouw. Hij is natuurlijk eerst even langs de fabriek gegaan. Hij zal zo wel hier zijn. Dank u zeer, mevrouw. Dank u.”
Hij smakte de hoorn neer:
„Heb je gehoord? Om kwart vóór negen de deur uitgegaan.” Zij stonden nu alle drie en praatten in korte zinnen. „Misschien is-ie werkelijk even langs de fabriek gegaan.” „Waarom? Waarvoor?”
„Of een boodschap gaan doen.”
„Klets niet. Iemand als Simpson doet zoiets niet. Dan belt-ie op dat-ie wat later komt. Als je nou iemand al jaren heel goed kent, kun je zo’ stunt wel eens uithalen, maar niet met zakelijke relaties. En zeker niet met de zoon van je baas!”
„Nee, allicht niet.”
„Wat kan er dan zijn? Heeft de vent een lekke band?” „Ook dan bel je op. De vent woont hier in Honoloeloe! Wáár hij ook een lekke band heeft — hij is nergens meer dan twintig pas van een telefoon vandaan.”
Mèt dat Bob het woord „telefoon” zei, begon het instrument naast het bed te rinkelen. Bob schoot erop af en nam de hoorn weer op.
„Kamer 464.” — Zijn stem werd plotseling actiever: „Ja! We dachten al: waar blijft u . . . wat? Wat? Waar bent u ergens? . . . Hoe komen we daar? Taxi. Ja juist. Wat? . . . Goed. We komen.” Hij sprong overeind en zwaaide met een arm, terwijl zijn andere hand de hefboom van het toestel neerdrukte:
„Simpson merkte dat hij werd gevolgd en heeft een vent in een auto klem gereden. Knokpartij. Hij ziet er zo beestachtig uit dat hij het hotel niet kan binnenkomen. Wij moeten naar hem toe en uit de taxi stappen op de hoek van Iolani Boulevard en Ala Wai. Wat dat ook zijn moge.” Hij liet de telefoonhefboom omhoog komen: „Juffrouw? Kunt u direct een taxi bestellen voor kamer 464? Wij komen meteen beneden.”

* * *

De taxi was natuurlijk een Hawaiïaanse taxi — zalmrood van kleur en van binnen rondom voorzien van vaasjes waarin exotische bloesems. De chauffeur was een halfbloed en hij droeg geen uniform of chauffeurspet, maar had een engsluitend costuum aan van heel licht groen met een felrode das en gele schoenen. Zijn haren roken naar een of andere pommade. „Hoek van Iolani Boulevard en Ala Wai.”
De zalmrode taxi schoot weg bijna zonder enig gerucht. De chauffeur klikte een radio aan en Elvis Presley reutelde door het interieur: „Heartbreak Hotel.”
„Heee,” zei Jan. „Elvis Presley hebben ze hier ontdekt. Maar aan zijn nieuwe platen zijn ze nog niet toe.”
„Ze zijn hier geloof ik, precies even ver als bij ons in Beetsterzwaag,” zei Arie, het hoofd buigend om door de zijruiten te kijken. „ Zie je al dat neonlicht? Dood-zonde. Kun jij je de Stille Zuidzee indenken vol met Coca-Cola reclames, jukeboxen, worstjeswinkels en ijskasten?”
„Verschrikkelijk!” vond Jan. „Als ik nog denk aan die heerlijke maanden dat wij op dat onbewoonde eiland zaten en met muiters vochten . . . Dat was niet eens zo heel ver hier vandaan.” „Hou je mond, jô. De chauffeur denkt dat je op zit te scheppen.” „U praat maar een eind weg, hoor,” zei de chauffeur. „Wij zijn heel wat gewend. Ene oor in — andere oor uit.” — Hij trapte op de rem. „Hier is de hoek van Iolani en Ala Wai.”
Zij klommen haastig naar buiten en lieten, traditie getrouw, Jan afrekenen. Zij konden meestal aan de smak van het portier en het wegrijden van de taxi horen of Jan al te zuinig was geweest met zijn fooi of niet. Ditmaal viel het nogal mee. Of de chauffeur was in een filosofische bui. Zij stonden op een ruim kruispunt van een met palmen omzoomde boulevard die gekruist werd door een soort autoweg van nieuw beton. Gewone straten, in de Europese betekenis van het woord waren hier zo goed als niet: de boulevards waren aangelegd met een ruimte en breedte of de grond niets kostte en de gebouwen stonden ook wijd uiteen en waren van de weg gescheiden door grasvelden of tuinen, wat het geheel een park-achtig aanzien gaf. Zij stonden nog om zich heen te kijken, toen een schel gefluit van ergens rechts hun aandacht trok.
„Zeg — daar staat iemand te wuiven.”
„Dat is Simpson! Hij wuift met zijn hoed.”
Het was Simpson, ja. Maar je kon moeilijk volhouden dat hij met een hoed had staan wuiven. De eens zo fraaie, strooien Panama was een verfomfaaid, rafelig en vuil vod en Simpson zelf zag er weinig beter uit. Een oog zat bijna dicht geslagen — onder zijn neus koekte wat opgedroogd bloed en een mouw van zijn eertijds zo smetteloos costuum was er finaal uitgescheurd en hing nog maar met flardjes aan de schouder vast. De knopen ontbraken aan zijn jas — zijn broek zat vol zwarte vegen en donkere spatten op zijn jas en shirt waren kennelijk veroorzaakt door neergedropen bloed.
„Zo,” zei hij, grimmig en toch niet zonder voldoening. „Jullie begrijpen nu zeker wel, dat ik me zo niet in het Halekulani Hotel kon vertonen.”
„Volkomen,” zei Bob. „Maar dan ook volkomen. Wat is er . . .?” Simpson keek snel de boulevard op en af:

„Kom mee. Het is hier nogal rustig, maar ik loop toch echt teveel in de gaten.” — Hij wandelde snel voor hen uit en een flauwe bocht van de boulevard door. Nauwelijks waren zij die bocht voorbij, of ze zagen de wit-en-blauwe open Caddellacstaan met de achterlichten brandend. Simpson liep voorop, stopte bij het achterwiel van de auto en keek erin.

„Kijk,” knikte hij. „Dat heb ik gevangen.”

Ruggelings op de vloer achterin de grote wagen lag een nog vrij jong uitziende man. Ook een half-Hawaiïaan, zo te zien. Hij lag met de enkels stevig bijeengesnoerd met een zware riem. De armen had hij onder zich — vermoedelijk ook gebonden en om zijn onderste deel van zijn gezicht was een jas gebonden — domweg doordat de mouwen van het ding achter zijn hoofd aan elkaar waren geknoopt. De donkere ogen keken hen fonkelend en nijdig aan en een woedend gegrom kwam achter de jas vandaan. De vent had het beslist nogal warm, want zweet glom op zijn gezicht in het licht van een schuin boven hen hangende booglamp.
„De grapjas volgde mij in een ouwe Dodge,” zei Simpson, in zijn losgescheurde jaszak grabbelend. Hij haalde er een platgedrukt pakje Lucky Strikes uit, stak er een in de mond en zocht opnieuw. Vergeefs.
„Aansteker kwijt geraakt. Ook dat nog!” Hij opende het voorportier, gleed achter het stuur, drukte de elektrische aansteker in en vroeg:
„Kan een van jullie auto rijden?”
„Alle drie.”
Simpson blies een rookwolk uit en drukte de aansteker terug in zijn klem.
„Mooi. Klim aan boord. We gaan zijn auto ophalen. Een van jullie rijdt de Dodge en dan gaan we naar de fabriek. Daar is het nu doodstil en een prachtplaats om deze grapjas aan de tand te voelen.”

De jongens klommen aan boord en nog voor de portieren dicht waren, suisde de vorstelijke Caddellac weg van de trottoirband. „Wat is er nu precies gebeurd?”

Simpson voelde met een hand aan zijn steeds dikker wordend oog.

„Toen ik thuis kwam holde ik meteen door naar binnen, maar ik was daar nog niet goed en wel, of ik bedacht dat ik mijn tas met papieren in de auto had laten staan. Ik weer naar buiten en toen zag ik een oude, donkerrode Dodge voorbij rijden. Nu zie je duizenden auto’s voorbij gaan en ik zou dat misschien niet eens hebben opgemerkt als het geen Dodge was geweest, want precies diezelfde soort wagen — ook een Dodge — had mijn vader en ik heb er destijds rijden in geleerd. Om kwart voor negen ging ik het huis uit om naar jullie toe te gaan, maar ik was nog geen minuut onderweg, toen het mij te binnen schoot dat ik een paar brieven moest posten. Ik zei dus een lelijk woord, maakte een U-bocht op de boulevard en reed terug. De eerste auto die ik tegen kwam was . . .”

„Een oude, rode Dodge.”

„Ja. Duidelijk. Nu is het weer zo: als je een U-bocht maakt, wat sowieso een gevaarlijke manoeuvre is, let je altijd extra op het verkeer, en je verwacht half en half te worden ui tgescholden. Toen begon ik het vreemd te vinden. Toen ik de Dodge weer zag, bedoel ik.”

„Zou ik ook vreemd gevonden hebben,” zei Bob. „Vooral na al wat er op de fabriek gebeurd is.”
Simpson remde af om van rechts drie daverende vrachtwagens van het Amerikaanse leger te laten passeren en trapte weer op het gas:
„Toen begon ik op te letten. Ik reed heel kalmpjes naar het postkantoor en postte mijn brieven. Heel in de verte zag ik de parkeerlichtjes van een wachtende auto. Ik stapte in en reed weg. De auto achter me kwam op gang. Op de parkeerlichtjes. Ik rij langzaam. De lichtjes blijven op dezelfde afstand achter me hangen . . .”
„Ga maar door,” zei Jan. „Wij kennen het systeem van haver tot gort.”
„Nou — dan hoef ik je niks te vertellen. Maar ik werd razend. Nu wordt een normaal mens op zichzelf al nijdig als hij merkt dat hij wordt gevolgd en ik werd helemaal des duivels, omdat ik natuurlijk meteen vermoedde dat die achtervolger iets met de autodieven te maken had.”
„Klaar als een klont,” zei Jan. „En toen hebt u hem klem gereden?”
Simpson gromde van voldoening.
„Precies. Eerst een ferme straal gas. Een verlaten landweg op die naar het hart van het eiland voert. Lichten met zelfde snelheid een eind achter me aan. Ik een bocht door; snel afremmen. Lichten uit en stoppen. Daar kwam meneer aangieren en wat kon hij doen?”
„Gewoon dóórgieren.”
„Natuurlijk. Hij gierde me voorbij. En toen had ik hem, met zijn ouwe Dodge! Tegen een Cadillac kon hij nooit op. Ik gaf een straal gas, haalde hem binnen een halve minuut in en drukte hem van de weg met zijn rooie rammelkast. We stonden nog niet goed en wel stil, of ik greep hem dwars door het open portierraam van zijn wagen bij zijn Hawaiïaanse kladden. Maar hij rukte zich los, wrong het portier aan de andere kant open en holde van de wegberm af, en een ananasplantage in. Maar dat zat hem niet glad. Ik zwem elke dag en doe veel aan sport en die kerels zitten teveel op hun achterste sigaretjes te roken. Ik had hem binnen een minuut te pakken en toen hebben we gezellig een robbertje gevochten. Midden tussen de ananasplanten in. Stekelige en prikkelige boel, anders. Het ging wel van dik hout zaagt men planken, maar tenslotte kreeg ik hem toch buiten westen. Toen holde ik eerst terug om onze auto’s fatsoenlijk neer te zetten, want anders kon elke voorbijganger terstond zien dat er wat aan de hand was. Ik haalde twee bagageriemen uit mijn wagen en bond armen en benen van de vent aan elkaar. Ik had hem eerst zijn jasje uitgetrokken en dat snoerde ik om zijn kop. Toen sjorde ik hem als een zak zout terug en smakte hem achter in de Cadillac. Alles bij elkaar duurde dat nogal even. Ik liet de Dodge staan, reed met de Cadillac naar een telefooncel en belde jullie op.” — Zij reden nu over een slingerende, op en af hellende buitenweg. „En hier zijn we er. Daar staat die oude Dodge. Precies zoals ik hem heb achtergelaten. De sleuteltjes zijn hier.” Hij tastte in het dashboardkastje en gaf ze aan Bob. „Rij achter ons aan. Eerst maken dat we binnen de muren van de fabriek komen.”
Bob sprong overboord, dook in de Dodge, ramde de sleutels in het contact en startte. Beide wagens kwamen tegelijk in be weging.
„Ik ben net in de goeie stemming om die vent aan het praten te krijgen,” gromde Simpson. „Ik word niet gauw nijdig, maar als ik het ben, dan is het goed. En dan zakt het niet gauw af, ook.” 

NACHT OP HAWAII

De weg naar de fabriek kroop slingerend en langzaam hellend omhoog langs de flanken van een heuvel. Rechts van hen lag de Stille Oceaan onder het licht van een citroengele maansikkel. De nacht was niet heet, maar ook niet koud. — zo ongeveer de temperatuur van een bovenarm. De twee auto's zoefden een bocht om . . . en boven hen liep een strenge lijn langs de sterrenhemel: de rand van de betonmuur die de fabriek omgaf, zoals een gemetselde muur vroeger de op een berg gebouwde riddersloten. De weg liep een eindweegs vlak onder die muur langs, bereikte dan een soort plein-achtige verwijding, waarop auto’s konden keren of parkeren en eindigde tegen een helrood geverfde stalen deur van een meter of vier breedte, waartegen het felle licht van de vier koplampen geluidloos spetterde. Simpson stapte uit, liet het portier open hangen en drukte enkele malen op een schelknop links naast de deur in het grauwe beton aangebracht. De jongens spitsten de oren maar hoorden geen schel overgaan — waarschijnlijk doordat de motoren van beide auto’s nog liepen. Het kleinen stukje vlak terrein was rondom (behalve door de betonmuur) ingesloten door een dichte begroeiing van bomen en struiken, — sommige ervan met trossen van rode en gele bloemen. Een lichte windstoot wuifde nu en dan door de blaren en bracht vreemde, zoete geuren van kleurige planten en bloemen — en die geuren deden weemoedig denken aan hun allereerste avonturen — de maanden, doorgebracht op schepen en eilanden in deze zelfde Zuidzee, zonder auto’s, zonder nette kleren aan, en zonder hotel met gebraden kip. Toen liepen ze in korte vuile broekjes rond en moesten hun eigen kippen braden boven een houtvuurtje. Er rammelde iets achter de stalen deur. Een luide stem riep wat. Simpson brulde iets terug en daarna kwam de rode deur in be weging. Zij rolde zijwaarts weg en het koplicht bescheen een grote lap betonnen rijvlak met aan het einde ervan een reeks gebouwen van staal, beton en golfijzer; even grof en technisch en ongezellig als de plantengroei buiten romantisch en exotisch was. De twee auto’s rolden naar binnen en stopten voor de stalen deuren van een vier meter hoge op een kleine hangar lijkende hal, van cement met een dubbel golfijzeren dak. Simpson stapte uit, opende een hangslot, zwaaide een van de twee deuren open, en de beide auto’s rolden naar binnen. Even later flapten de felle bovenlichten aan, een holle ruimte onthullend van veertig bij vijftien meter, met hijstakels aan stalen balken, montageputten in de vloer, hefbruggen en werkbanken. Heel en half gesloopte modellen van auto carrosserien stonden in het rond samen met machine-onderdelen die Jan Prins onmiddellijk ging staan bekijken, maar die hij nog nooit in enig hem bekend soort auto had aangetroffen.
„Hei zeg,” kwam de stem van Simpson. „Help eens even.” Hij was bezig, de zoutzak-achtige baal mens achter uit de Cadillac te slepen en zei hijgend:
„Pak een lege kist daar uit de hoek en zet die tegen een van die betonpilaren.”
Dat was snel gebeurd. De gebonden vent werd erop neergezet. De riem om zijn polsen ging los — de armen werden achter om de paal getrokken en opnieuw met de riem vastgezet. „Zijn de buitendeuren dicht? Goed zo” — Simpson knoopte de jasmouwen achter ’s mans hoofd los en gooide de jas opzij. Daarna zette hij de handen in de heupen en de benen wat uiteen. Met vooruitgeschoven kin bekeek hij grimmig zijn gevangene, die nu een jonge man bleek van een jaar of vijf en twintig, met een fluwelig zwart snorretje en een norse, ontevreden trek om zijn mond. Zijn neus zag er deerlijk gezwollen uit en boven een wenkbrauw zat een fikse haal, waar een van Simpson’s vuisten er langs was geschampt.
„Zo, vriendje. En nu vertellen. Waarom volgde jij mij?” De donkere ogen van de gebonden man gingen alsmaar heen en weer — van Bob naar Arie — van Arie naar Simpson — naar Jan en weer terug. Hij boog het hoofd ver voorover, veegde het zweet op zijn voorhoofd af aan zijn shirt en hief het weer op: „Ik heb u toch geen kwaad willen doen, wel? Ik werd ervoor betaald.”
„Of je er mij kwaad mee doet of niet, maak IK uit!” brulde Simpson. „Niet jij. Vertel op, snotneus. Ik heb geen zin hier de hele nacht jou de woorden uit de mond te trekken!” Hij maakte een wild dreigend gebaar met de vuist en de gebonden man trok haastig zijn hoofd tussen de schouders:
„Niet slaan! Je hoeft helemaal niet te slaan. Ik zei toch al dat ik alles zou vertellen?”
„Dat heb je helemaal niet gezegd, vlegel. Maar goed. Vertel.” De jongeman veegde opnieuw zijn voorhoofd af aan zijn schouder en be gon, haastig en raffelend:
„Het is drie dagen geleden begonnen. Ik stond een Coca Cola te drinken in Harry’s bar op Molokaiplein toen de baas naar me toe kwam schuiven en vroeg: „Wil jij op een gemakkelijke manier wat verdienen?” Nou — wie wil dat niet. Ik zei van ja en toen kwam hij even later aanzetten met een lange, magere Amerikaan met een litteken op de linkerwang en een slappe hoed op. Hij rookte voortdurend heel lange dunne sigaartjes. Die zat me een tijdje aan te kijken en vroeg toen ineens: „Ben jij goed met een auto?”
„Dat is m’n vak” zei ik. „Ik heb altijd in de auto’s gezeten. Soms verhuur ik me ook als chauffeur.”
Hij knikte even en zei toen:
„Zie jij kans om een zakenman enkele dagen lang overal te volgen zonder dat hij dat in de gaten krijgt?”
„Dat lijkt me niet zo’n kunst” zei ik. „Vermoedt-ie dat hij zal worden gevolgd?”
„Het lijkt me van niet” zei de Amerikaan. „Maar je kunt niet weten. We moeten precies weten waar hij heen rijdt, welke adressen hij bezoekt en de nummers van de auto’s van mensen die bij hem op bezoek komen. Hij heeft een fabriek hier op Hawaii. Overdag is hij meestal op die fabriek. Zolang hij daar is neem je de nummers op van de auto’s die over de toegangsweg naar die fabriek toe rijden en als hij thuis is of in een café neem je de nummers op van mensen die hij spreekt of ontvangt. Duidelijk? We betalen je vijftig dollar per dag, maar daar moet je je eigen auto en benzine van betalen. We betalen je goed, dus probeer niet het zuinig aan te doen en hem een keer niet te volgen om wat benzine uit te sparen, want dat hebben we zo in de gaten en dan ben je nog niet jarig, vriend. Wie ons beduvelt vinden ze een paar dagen later terug op het strand zonder merkbare ademhaling. Begrepen?”
Nou — dat was eigenlijk alles. Hij gaf me uw naam — Simpson — het adres van uw huis en het nummer van de Cadillac en zei me waar de fabriek ergens lag. En toen kreeg ik vijftig dollar en kon meteen aan het werk gaan. En elke nacht als u thuis naar bed was ging ik mijn rapport inleve ren en dan kreeg ik weer vijftig dollar voor de volgende dag.”
Arie Roos begon zachtjes te fluiten. Jan wandelde al luisterend, in kringen rond met de handen in de broekzakken. Bob zat op de bumper van de Dodge het geheel aan te kijken.
„Juist” zei Simpson grimmig, op zijn polshorloge kijkend. „En waar leverde jij elke nacht dat rapport in?”
„Bij mij thuis?”
„En waar is dat thuis?”
„Ik woon in een ouwe bungalow aan de Noordkant van de Chinezenstad. De weg naar Waikana op en na het grote tankstation rechtsaf. Daar staan een hele hoop houten huizen en bungalows verspreid door het bos. De mijne is lichtgeel en heeft nummer 67B. Het is niet uit te leggen waar het precies is — dat moet u vragen.”
„En hoe laat komt dat fraaie bezoek van jou?”
„Meestal om een uur of een. Maar als u laat thuis kwam, en ik dus om één uur nog niet verschenen was, bleven ze wachten.” „Ze? Waren het er meer dan een?”
„Nee. Er kwam er altijd maar één. Maar het is niet altijd dezelfde!”
Simpson liet een tevreden knor horen en draaide zich om naar de drie jongens.
„Gehoord? We zullen die nachtelijke bezoeker dadelijk een verrassing bezorgen waar hij van opkijkt.” — Hij keek weer op zijn horloge: „Het is nu iets over half elf. Ik rijd nu eerst naar huis en ga me wat opknappen. Ik kan me zo nergens vertonen zonder dat de eerste de beste agent van politie me een verhoor afneemt. Wacht intussen hier. Ik pik jullie hier op. Maak de buitendeur open, wil je?”
Jan ontsloot en opende de deur van de montagehal. De grote Cadillac spoot met een spurt achterwaarts naar buiten, keerde met een zwieper en stopte met een schallende hoorn voor de rode buiten-roldeuren. Jan deed de deur weer dicht en keerde zich om.
„Ziezo. En zullen wij nu eens alle vragen stellen die onze heetgebakerde Simpson heeft vergeten te stellen?”
Bob grinnikte. Arie merkte op:
„Als ze het hele onderzoek op deze manier hebben geleid, is het geen wonder dat ze niets zijn opgeschoten. Simpson is een beste man en vermoedelijk een knap ingenieur en bedrijfsleider, maar in dit soort van klusjes gebruikt hij liever zijn vuisten dan zijn hoofd, geloof ik.”
De drie jongens slenterden heel nonchalant en kalmpjes op hun gevangene af, maar juist dat achteloze lopen maakte een bijzonder dreigende indruk. De ogen van de gevangene begonnen hoe langer hoe sneller en hoe langer hoe angstiger van de een naar de ander heen en weer te gaan.
„Heizeg!” begon hij te protesteren. „Ik heb Simpson alles verteld wat ik wist. Heus. Het heeft geen zin om me te gaan slaan . . .”
„Niet schreeuwen voor je geslagen bent” zei Jan kort en wees opzij naar het op de cementvloer liggende jasje. „Kijk zijn jaszakken na, Bob. Ik neem zijn broek voor mijn rekening.” Zij vergeleken de gemaakte buit. Een pakje sigaretten; papieren lucifers, een Parker vulpen, twee duur uitziende zakdoeken; een bosje sleutels; twee brieven van garages die geld van hem kregen, beide gericht aan Antonio Zakaroea, Waikana Drive 67B. Een autozekering, rijbewijs, een zakspiegeltje met kam, een blikken doosje met haar pomade, wat een luid gelach verwekte — („Dat kan hij ook gebruiken om de assen van zijn Dodge mee in te vetten”) — en ongeveer zeventig dollar aan papiergeld plus wat zilver en kleinere munt.
„Hm” zei Bob. „Wat zijn naam en adres betreft heeft hij ons niet bedot. Dat is iets.” Hij stopte alles rustig terug in de jaszakken onder de zorgelijke blikken van Zakaroea, die blijkbaar be vreesd werd, dat er van het geld iets zou verdwijnen, en vroeg: „En vertel nu eens, goede vriend: die Amerikaan met dat litteken op zijn wang — hoe heet die?”
„Dat weet ik niet. Hoe kan ik dat nou weten? Dat heeft-ie me niet verteld.”
„Heb je ook geen voornaam gehoord?”
„Nee. Hoe had ik dat moeten horen. Ze waren altijd alleen. En ik zei „meneer” tegen hem.”
„En als hij niet kwam, kwam er een ander. Hoe zag die er uit?” „Zowat even groot. Maar veel forser. Met brede schouders en een boksersneus. Hij loopt met de armen wat van zijn lichaam af — net als een beer.”
„Snap je nou hoe iemand op Hawaii weet hoe een béér loopt!” mompelde Jan.
„Van de film en de televisie” zei Arie. „Ze weten hier tegenwoordig zelfs hoe het er aan de Noordpool uitziet. De techniek staat voor niets.”
Bob ging door met vragen:
„En ben je na die tijd nog terug geweest in Harry’s Bar?” „Nee. Dat vergat ik te vertellen. Ze zeiden mij, dat ik daar niet meer komen mocht, zolang ik voor hen werkte.”
„Ping!” zei Arie.
„Pang!” zei Jan.
Bob draaide zich om en keek zijn beide vrienden aan. „Denken jullie wat ik denk?”
„Zal best. Hij mocht daar niet meer komen omdat die twee kerels daar komen en zij niet met hem samen willen gezien worden.”
„Kan toch niet anders. Of wel?”
„Ligt er dik boven op. Anders had een dergelijk verbod geen zin.” Bob sjorde zijn broek bij de riem wat omhoog.
„Dus wat doet Bobbie?”
„Bobbie wil een kijkje gaan nemen in Harry’s bar.” „Justement.”
„Is dat niet een beetje link, zeg?”
„Waarom? Geen mens op Hawaii behalve Simpson heeft ons ooit gezien. Ik ben Amerikaan en het barst hier van de jonge Amerikanen van mijn leeftijd. Geen mens zal mij ergens van verdenken. En ik zou het een machtig succes vinden als ik die twee kerels al was het maar eventjes in levende lijve kon be kijken.”
„Tja . . . om van te dromen.”
„Ik droom niet. Ik handel. Zeg — ik neem de Dodge mee.” „Doe dat nou niet, uilekop. Die wagen kennen ze.”
Bob was al op weg naar de ouderwetse wagen en opende het portier:
„Dacht dat ik zo stom was om er mee voor te komen rijden? Ik laat het ding een paar blokken verderop staan en wandel de rest van de weg.” — Al achter het stuur zittend keerde hij zich nog eventjes om: „Hei zeg — hoe kom ik op dat Molokaiplein?” Zakaroea vertelde het hem. Hij deed net zo precies en accuraat alsof hij in dienst was van een reisbureau en een schatrijke klant op weg moest helpen.
Toen Bob het door had, knikte hij:
„Ik kom natuurlijk niet naar die bungalow toe. je weet niet wat ik daar in de war zou sturen. Ik ga rechtstreeks terug naar het hotel. Al dan niet met verse inlichtingen. Doe jij de deur open, Jan?”

* * *
Hij moest buiten, op het be tonnen rijvlak, een paar maal toeteren, voor uit een verlicht klein betonnen gebouwtje een man van een jaar of dertig te voorschijn kwam, die een 45 kaliber cylinderrevolver scheef aan een leren gordel had hangen. Hij zag er behoorlijk stoer uit, zag Bob, toen de man in het licht van zijn koplampen verscheen — echt geen jongen om ruzie mee te maken. Maar ja — wie is na jaren van nachtelijke vrede erop verdacht, zonder waarschuwing een paar kilo koud metaal in de maag geploft te krijgen zogauw men argeloos een buitenpoort opent?

„Mijn twee collega’s zijn nog binnen” zei Bob. „Die letten op onze gevangene. Ik heb een klusje op te knappen en ik kom niet meer terug. Het is maar dat je het weet.”
„Zijn jullie wat te weten gekomen?” informeerde de nachtwaker begerig, voor de langzaam rijdende auto uit naar de poort lopend.
„Iets,” zei Bob. „Een houvastje. Een draad van het kluwen. Nou maar verder afwikkelen en hopen dat het draadje niet afknapt.”
De rode stalen deur rolde opzij, terwijl de bewaker met getrokken revolver de duisternis buiten de poort onder schot hield. Niets verroerde zich en niets dan de dichte tropische begroeiing was daar buiten te zien toen Bob de Dodge door de poort heen rolde. Achter hem schoof de poort dicht.

* * *De aanwijzingen door de vreesachtige Zakaroea gegeven waren zo nauwkeurig dat Bob zonder zich een keer te vergissen, als een postduif zo recht op het Kokolaiplein af reed. Hij passeerde het in volle vaart en zag nog juist in het voorbijrijden aan de rechterkant, zoals hem ook was gezegd, een rode neonreclame:

„HARRY’S BAR.” Drie blokken verder zwenkte hij rechts een zijweg in en hij reed door tot hij onder een groepje palmen met zware schaduw een ideale plek zag om te parkeren. Hij zette de Dodge daar neer, haalde de sleuteltjes eraf en wandelde op zijn gemak terug naar het plein. Al van een afstand van twintig passen hoorde hij de dreunende bas van een juke box uit de Bar. Het leek geen groot etablissement: het had een toegangsdeur die uit twee tegen elkaar klappende matglazen helften bestond en aan elke kant van die deur was één raam, waardoor je echter niet naar binnen kon kijken, want van binnen hingen er Chinese matten tegenaan. Bovenin elk raam draaide snorrend een ventilator die te warme lucht en rook naar buiten zoog. Bob duwde de beide deurhelften vaneen, en kuierde heel achteloos naar binnen met een hand in de broekzak, bleef vlak binnen de deur staan en keek keurend rond zoals Amerikanen zo dikwijls doen als zij een vreemd café binnenkomen — net of zij eerst eens willen rondkijken of de vloer wel zindelijk is en de glazen goed schoon. Als Bob werkelijk dat soort van Amerikaan was geweest zou hem dat rondkijken in Harry’s bar toch bitter weinig hebben geholpen, want het licht was zo gedempt, dat het leek of er plotseling een zware storing in de elektrische centrale was ingetreden. Er waren alleen maar schemerlampjes op een paar tafeltjes en op plankjes tegen de wanden, vervaardigd uit buitenmodel rumflessen met een peertje, een fietslampje of iets de rgelijks in de hals en daar overheen een kapje. En het waren niet eens bijzonder felle fietslampjes. Het enige heldere licht brandde ergens achter het buffet onder een kapje — blijkbaar voor het bijhouden van rekeningen. Maar hoe zwakker het licht was — des te luider was de muziek; door de kleine vierkante ruimte daverend uit drie verschillende luidsprekers die gemonteerd waren in de platte voorkant van biertonnetjes, met kettingen aan het plafond opgehangen. In de platte kanten was een rond gat gezaagd — de achterkant was eruit gemept en daarna waren de luidsprekers er van binnen tegen de gaten aangeschroefd: een voortreffelijke en bijzonder simpele manier om basluidsprekers te maken. Bob stond eventjes, vol bewondering, omhoog te kijken naar die dingen en nam zich heilig voor, deze simpele constructie nooit meer te vergeten. Intussen waren zijn ogen wat aan het duister gewend en nu zag hij, dat dit een van het soort bars is, waarvan de eigenaar vastbesloten is, zijn klanten iets te geven om naar te kijken voor het geval zij zich mochten gaan vervelen. Die drie biervat-luidsprekers waren niet bepaald het enige dat van het plafond naar beneden hing. Er hingen vissengeraamtes, kleine scheepsankers, scheepslantarens, grote zeeschelpen, gedroogde zeesterren, opgezette siervogels, een paar antieke musketten met van die gekke trechtermondingen, twee roestige sabels, een complete roestige scheeps kanonsloop, twee seinvlaggen, en een enorme massa kleinere voorwerpen die je zo gauw niet allemaal uit elkaar kon houden. Het was teveel om ineens te zien. Je moest het stuk voor stuk op je gemak bekijken en dat was natuurlijk ook de beoelling. Je kon achterover in een stoel gaan liggen en het museum boven je hoofd bezichtigen. Dwars door de gestaag voortdaverende muziek wandelde Bob over de houten vloer naar het buffet. Er stonden wat krukjes voor. Op een ervan zat een felblonde man met wijd uit elkaar staande ellebogen somber neer te staren in een klein en halfvol glas. Een barkeeper met een voorhoofd dat tussen wenkbrauwen en hoofdhaar beslist niet meer dan een centimeter hoogte mat, wat hem deed lijken op een kwaadwillige aap, kwam omhoog duiken van achter de tapkast.
„Hallo,” zei hij en bewoog de wenkbrauwen vragend omhoog wat zijn voorhoofd terugbracht tot een halve centimeter. „Coca Cola” bestelde Bob en gleed op een krukje. Schuin omhoog kijkend zag hij in de lengte boven de tapkast een compleet mensengeraamte zweven, opgehangen aan dunne touwtjes. Het geraamte was geheel compleet. Er ontbrak zo te zien, geen enkel teenkootje of werfeltje aan. Het merkwaardige was alleen een lang en deerlijk geroest mes, dat tussen de kale ribben in was gestoken. Het was een flink eind mes. Het heft stak er aan de ene kant uit en de roestige punt kwam aan de andere kant naar buiten. De aap kwam aanlopen met een fles en een glas en zette beide voor Bob neer, die nog steeds omhoog zat te staren. „Das een mooi geraamte” zei Bob bewonderend. „Is er nog een verhaal verbonden aan dat roestige mes?”

„Sure” zei de barkeeper, zich bukkend en met flessen rammelend ergens beneden. Hij kwam weer omhoog. „Zeker is daar een verhaal aan verbonden. Da’s het geraamte van een klant die hier voor vijf en een halve dollar aan whisky had opgedronken en toen geen geld had om te betalen.”
Bob zat twee tellen lang verbluft te kijken en begon toen te grinniken.
„Hoe vaak heb je dat verhaal al moeten vertellen?”
De aapmens zette een paar flessen van donker glas achter zich op een plank.
„Zo vaak er een nieuwe hier binnen komt. En dat al zeven jaar lang.”
Bob goot zijn flesje Coke leeg in het glas.
„Dan snap ik niet dat je er geen kaartje aan hangt. Dat is een veel dreigender waarschuwing en je hoeft niet elke keer hetzelfde verhaal af te draaien Net zoiets als „PAS OP VOOR DE HOND”. Iets als:

„DIT IS HET GERAAMTE VAN DE LAATSTE KLANT DIE GEEN GELD HAD OM TE BETALEN.”

De aapmens keek Bob stomverbaasd aan, richtte zich dan op, keek naar boven, bewoog de lippen een tijdje, keek dan be wonderend naar Bob en zei traag:

„Da’s helemaal niet zo’n gek idee. Wat zeg ik? Dat is een luis van een idee. Ik ben er langzamerhand doodziek van om elke keer dezelfde stomme vraag te beantwoorden. Dat ik nou nooit op dat idee gekomen ben. Snap je nou zoiets?”
„Heb je een stuk wit karton en een pen hier?” vroeg Bob. „Snap je nou zoiets,” zei de aapmens weer, voor zich uit starend en de lippen stil bewegend. „Dat ik daar nou niet opgekomen ben. Een stuk karton, zei je? Effe kijken . . .”
Hij lichtte een dik zwaar donkerrood gordijn op dat een doorgang achter het buffet bedekte en verdween er achter. Bob keek om zich heen en dronk een slok van zijn Coke. Zijn ogen, nu geheel aan de schemer gewend (ook al waren zijn oren nog niet geheel afgestemd op het dof gedreun van de basluidsprekers) keken eerst naar de tweede klant aan de tapkast. Die leek nu zowat bewusteloos. Hij hing ver voorover op zijn ellebogen te leunen, met zijn ogen dicht en zijn neus zowat twee vingerbreedtes boven zijn halfvolle glas. Het touw-witte haar viel van zijn voorhoofd naar beneden als een soort hangplant. Het was zonder twijfel een zeeman — Noors of Zweeds — van een of ander schip in de haven. Een olietanker, vermoedelijk. In een hoek bij een der twee ramen zaten twee mannen te kaarten, achteroverhangend in hun stoelen zodat zij de kaarten moesten oprapen en neerleggen met uitgestrekte armen. Er lag een hele hoop los bankpapier tussen de kaarten op het midden van de tafel. Bob tuurde even en zag dat zij elk vijf kaarten in de hand hadden. Zij speelden poker, dus. Maar zij leken zelfs niet bij benadering op de twee figuren waarvan Zakaroea een beschrijving had gegeven. Door het gedender van de luidsprekers die blijkbaar niet op een jukebox waren aangesloten, maar op een bandrecorder, want de ene plaat volgde bij zonder overgang op de andere, hoorde Bob niet dat er een nieuwe gast was binnengekomen. Hij merkte dat pas, toen er een gestalte naast zijn elleboog opdook en niet op de kruk ging zitten, maar met een elleboog op de tapkast leunend, scheef hangend bleef staan. Bob bleef in zijn Coke zitten staren, maar niet lang, want de aapmens in het witte jasje kwam van achter het rode gordijn vandaan, met het witkartonnen deksel van een schoenendoos in de ene hand en een ouderwetse pen plus flesje inkt in de andere . Hij zette het spul voor Bob neer en vroeg hoopvol:
„Zou je het daar mee kunnen redden?”
Bob opende het flesje inkt en loerde erin en schudde het even. „Zal wel lukken.”
„Wat gaan jullie doen?” vroeg een harde stem naast hem. Bob keek nu op. De man naast hem was lang en nogal mager. Hij had een slappe hoed met de flap van voren wat naar be neden hangend. De aapmens wees naar boven, naar het geraamte:
„Hij maakt een kaart om aan Fred te hangen. Dan hoef ik niet elke keer hetzelfde verhaal af te draaien.”
„Waarom niet?” vroeg de lange man. „Je wil me toch niet vertellen dat je het hier zo druk hebt dat je niet met je klanten kunt praten. En geef mij een whisky met gemberbier.” „Sure sure,” zei de aapmens, zich gehaast bukkend. Bob probeerde de punt van de pen met een vingernagel. „Wie is Fred?” vroeg hij, geïnteresseerd.
De lange man wees met een duim omhoog naar het geraamte. „Hij is Fred. Tenminste: ze noemen hem altijd Fred.” „Aha. Hij wàs Fred. Wat zou hij vroeger wel geweest zijn?” „Als je daar over gaat piekeren,” zei de lange man verveeld, met een voet een kruk naar zich toe hakend en erop plaats nemend. Hij hield zijn hoed op, viste wat los bankpapier uit de zak, vond er een biljet van vijf dollar tussen en gooide het op de bar. Hij volgde de typisch Amerikaanse gewoonte om elk glas dat hij bestelde meteen af te rekenen. In Europa doe je dat niet. Daar wordt alles op een bonnetje geschreven en afgerekend als je de tent uit gaat. Bob doopte de pen in de inkt en schetste, heel dunnetjes, de tekst:

DIT WAS FRED

Hij Dronk Erg Vlot, Maar Kon Niet Betalen De aapmens kwam boven met een flesje gemberbier en een glas whisky.
„Here you are, Mac. Allright, Mac?”
Zijn diepliggende ogen keken met enige angst naar de lange man naast Bob. Die lichtte het glas gemberbier op en schudde er even mee.
„Meer ijs,” zei hij kort.
„Sure, Mac. Even halen, Mac.”
Hij schoof naar het eind van de tapkast en ging beneden in een kastje rommelen. Het was blijkbaar een klein model vrieskast want even later kwam hij terug met een schaaltje vol kubusjes ijs. „Zo goed, Mac.”

„O.K.,” zei Mac, whisky in het gemberbier gietend en onderwijl met belangstelling kijkend naar Bob, die elke letter nu scherp op het wit karton zette, er daarna dikte aangaf met een tweede lijn en toen begon, de ruimte tussen de twee contouren met zwart op te vullen. Ook de aapmens, met gevouwen armen op de tapkast leunend, volgde het proces met belangstelling. Alleen de blonde olietankman bleef boven zijn glas zitten suffen. „Dat ik nou nooit op dat idee ben gekomen,” zei de aapmens, hoofdschuddend. „Snap je dat nou?”

De man met de slappe hoed dronk van zijn whisky en grinnikte kort:
„Als jij ooit een idee krijgt, broer, zou je niet weten wat je met zo’n ding aan moest vangen.”
„Sure Mac, Sure,” zei de aapmens, kennelijk erop uit om zijn lange klant in alles gelijk te geven. „Ik ben geen man van ideeën. Ik houd me maar bij mijn flessies.”
De ander knorde wat onverstaanbaars en vroeg ineens: „Bennie al hier geweest?”
„Nee, Mac. Heb hem nog niet gezien, Mac.”
Weer een knor:
„Benieuwd waar-ie nou weer uithangt. Houdt z’n hoofd niet bij zijn werk.” — Hij zwaaide zich met een ruk om, het glas in de hand en met de ellebogen achter zich op de tapkast leunend. Zijn sombere ogen dwaalden door de schemerige ruimte, rustten even op de kaartspelers in de hoek, en dan keerde hij zich weer om het lege glas met een klak op de kast zettend.
„Geef me er nog een. En afrekenen.”
„Sure, Mac. Sure.”
De aapmens kwam haastig in actie. Bob had de woorden van de bovenste regel gevuld met inkt en begon aan de tweede regel. „Doe je dat voor niks?” vroeg de man naast hem plotseling. Bob keek verrast even op:
„Sure,” zei hij, „gewoon voor de lol.”
„Stom,” zei de ander. „Doet iemand ooit wat voor jou?” Bob had weer een woord af.
„Soms,” zei hij. „Soms doet iemand ook wel eens wat voor mij.” „Als het in hun eigen kraam te pas komt dan toch zeker,” zei de lange man en nam weer een slok. „Heizeg! Wat geef je die jongen voor dat klussie?”
De aapmens zette de handen wijd uiteen op de tapkast en weer gingen zijn wenkbrauwen omhoog, nu zover dat er van zijn voorhoofd helemaal niets meer over was.
„Geven? Daar hebben we het helemaal niet over gehad.” „Heb het er dan over.”
„O.K. Maar daar hebben we helemaal niet over gesproken.” „Spreek er dan over.”
De aapmens, nog steeds met de handpalmen op zijn tapkast wendde zich tot Bob:
„Eh . . . zegge — wat moet je voor dat klusje hebben?” „Een Coca-Cola,” zei Bob kortaf.”
De aapmens keek hem eventjes aan alsof hij zijn oren niet kon geloven en schoot dan snel naar beneden als was hij bang dat Bob zich alsnog zou bedenken.
„Jij bent een sufferd,” zei de lange man tegen Bob. „Als je vijf dollar had gevraagd, had-ie het je ook gegeven.”
„Och — ik doe het voor mijn lol,” zei Bob, doorwerkend. De ander snorkte spottend, dronk zijn glas leeg en zette het weer met een klap op de bar.
„Als Bennie komt, zeg hem dan dat-ie hier op me wacht. Laat hem niet weggaan.”
„Heizeg!” protesteerde de aapmens. „Da’s me nogal wat. Hoe mot ik Bennie tegenhouden as-ie weg wil. Het is me nogal een lekker dier om tegen te houwen.”
„Zeg maar dat ik het gezegd heb.”

„Ja maar. . .,” de aapmens stond nu werkelijk bijna te jammeren, met Bob’s nieuwe Coke in de handen, maar de lange man was al bij de deur, schouderde zich er doorheen en was verdwenen. Bob keek omhoog naar de klok, die tussen twee spiegels hing. Bijna kwart voor twaalf. Aangezien Bennie blijkbaar zoek was, leek het zo goed als zeker, dat deze „Mac” op weg was naar het huisje van Zakaroea, om het dagelijks rapport in ontvangst te gaan nemen. Die kant van de zaak werd door Simpson, Arie en Jan in de gaten gehouden. Nu was er echter nog een mysterieuze figuur Bennie die nog in de lucht hing. Bob voelde er alles voor, om ook deze Bennie eens nader te bekijken. Om een of andere manier voelde je je lekkerder, als je wist wie je tegenstanders waren. Als deze twee kerels werkelijk iets met de hardhandige verdwijning van het luchtauto-model te maken hadden, dan altijd maar leek daar bijzonder weinig twijfel aan te bestaan. Bob tekende langzaam verder. Veel langzamer dan hij daarnet had gedaan. Hij moest toch blijven wachten of deze geheimzinnige Bennie wilde binnenkomen. De aapmens had het lege glaswerk van Mac weggeruimd en kwam weer op Bob af. „Je schiet aardig op, hè?”

„Gaat wel,” zei Bob, zijn pen in het inktflesje dopend. „Zeg — het was helemaal mijn bedoeling niet, om hier wat voor te vragen, hoor. Als die lange vent zich er niet mee had bemoeid.” „Och, zei de aapmens, met een wegwuivend handgebaar. „Voor mijn part ken je er nog een Coca Cola bij krijgen. Maar zo is-ie nou altijd. Hij weet nou eenmaal alles beter dan ieder, ander. Maar ik heb niet graag ruzie met ’m. Dat niet.” Hij greep een vaatdoek van een plaats onder de tapkast en begon het blad af te vegen. „Nee — het zijn geen jongens om herrie mee te krijgen. Die Mac niet en zeker niet die Bennie. Maar het benne goeie klanten. Daar niet van.” — Hij keek een tikkeltje balorig opzij uit naar de zeeman, die nu zijn hoofd vlak naast zijn glas op de gevouwen armen had laten zakken, en sliep als een os, zo te zien. „Sommige denken dat het hier een openbare slaapgelegenheid is.” — Een vuile blik naar het tweetal in de hoek. „Of een speel hol. De hele dag zitten die twee te gokken en bestellen, ho maar.”

Bob ging rustig door met inkt klodderen.
„Dat is natuurlijk een zeeman hè, die daar zit te slapen!” „Ja, wat dacht je? Een Noor. Die komen binnen, laten zich zo snel mogelijk vol whisky lopen en of ze vallen van hun kruk af of ze vallen in slaap.”
„Maar vallen doen ze,” mompelde Bob en ging toen over op wat hij werkelijk weten wilde. „Mac — is dat ook een zeeman?” De aapmens bezig zijn vaatdoek anders te vouwen, keek geschokt op
„Die? Een zeeman? Hoe krijg je dat in je hoofd? Wat-ie doet weet ik ook niet precies. Hij en zijn maat Bennie kwamen hier veertien dagen geleden voor het eerst binnenzetten en ze schijnen het hier fijn te vinden want sindsdien zie ik ze elke dag.” Bob overwoog bij zichzelf dat een der hoofd-attracties van deze Bar vermoedelijk bestond in de luide onafgebroken muziek, die het twee kerels mogelijk maakte, in een hoek samen te confereren zonder dat iemand anders er een enkel woord van kon afluisteren. Hij wilde niet verder vragen, om geen argwaan te wekken. Hij wist trouwens al genoeg.
„Geef mij nog maar een Coke.”
„Neenee, die krijg je van mij.”
„Heet jij eigenlijk Harry?”
„Ik? Welnee. Ik heet Jake.”
„Omdat dit Harry’s Bar heet.”

„O. Dat heet al twintig jaar zo. De vorige eigenaar heette Harry maar die is verongelukt bij een vloedgolf. Hij was op het strand bezig met zijn boot toen een huizenhoge golf kwam aanzetten en een halve kilometer ver het land in spoelde. Toen de golf terugliep nam-ie Harry mee en zijn boot en nog zeker een tweehonderd andere mensen. Ze hebben alleen een onderwijzeres teruggevonden. Die kreeg stom toevallig een stuk balk te pakken. Ik was toen al zijn barkeeper en ik kocht de tent van de weduwe. Die is nou ook al dood.”

„Ook bij een vloedgolf?”
„Nee. Gewoon in bed. Keurig netjes. Ik ben nog op de begrafenis geweest. Heb ik speciaal een zwart pak voor laten maken. Het hangt er nog. Splinternieuw.”
Er kwam een sergeant van het Amerikaanse leger binnen, met een Hawaiïaans meisje in een knalrode jurk en op hoge hakken. Zij kauwde gum — een krankjorum gezicht. Je zou verwachten dat ze lang, loshangend haar had en een bloemenslinger om haar hals. Maar nee, hoor. Ze kauwde gum en liep op hoge hakken en droeg een goedkope knalrode jurk. Het was geen gezicht, maar dat besefte ze bl ijkbaar zelf niet. De aapmens keek meteen twee nummers vrolijker en schoot op ze af.

* * *

Simpson was om kwart over elf komen aanrijden, met een fraaie strip blauwe hechtpleister op zijn gezicht, een geheel nieuw kleedij aan, en een grimmige trek op de kaken. Bovendien had hij een automatisch pistool kaliber .38 in een zijzak van zijn jasje. Hij liet het zien op het moment dat hij de montagehal binnen kwam, waar Arie en Jan enkele groot model ventilatoren stonden te bekijken, die zonder twijfel het soort aanjagers waren die de lucht samenpersten, waardoor het nieuw soort auto’s boven de weg zwevend werd gehouden.
„Ik heb de auto buiten de poort laten staan,” zei Simpson, met een blik op de nog steeds aan de betonpijler gebonden gevangene. Zullen we meteen gaan? We moeten zorgen dat we in ieder geval daar zijn voordat die grapjassen hun rapport komen ophalen. Hahaha . . . wat zullen we die een surprise bereiden!” Zij lieten de lichten in de montagehal branden, gingen naar buiten en deden de deur dicht maar niet op slot. Simpson riep luid:
„Brando!”
Een figuur kwam uit de maanschaduw naar voren. Het was de nachtwaker, met de revolver op de heup.
„Ik laat de montagehaldeur open. Hou jij nu en dan een oogje op de vent die daarbinnen vastgebonden zit?”
„Yes, sir.”
„En voor het geval ik vannacht nog terug kom: ik heb een ander codewoord. Het is: eh . . . carburator.”
„Carburator, sir. Yes, sir.”
Simpson knikte. De nachtwaker haastte zich naar de buitenpoort, rolde die voor hen open en achter hen weer dicht. Simpson klom meteen achter het stuur van de open Cadillac en de motor startte.
„Dat is wel fijn van een eiland als dit,” zei hij. „Je kunt dag en nacht met open kap rijden.”
De auto begon op gang te komen en suisde de bochtige helling af. „Maar regent het hier dan nooit?”

„O, jawel. Vaak genoeg. Maar altijd met korte buien. Nooit dagen achtereen. Daarom zijn deze Cadillacs zo handig. Je drukt maar op deze knop op het dashboard en de kap gaat elektrisch omhoog. Is de bui voorbij, een tweede knop en het geval zakt weer terug. Je hebt zelfs modellen die het automatisch doen. Zo gauw er wat regen valt op een gevoelige eenheid geeft die een seintje en de kap komt omhoog. Maar die dingen raken nogal eens van slag af. En je moet eraan denken, vaart te minderen als zo’n ding gaat werken, anders slaat teveel wind onder de bewegende kap. Hoe doen we het eigenlijk dadelijk in die bungalow?”

„Kijk eens,” zei Arie. „Je moet altijd eerst het terrein bekijken, voor je een plan opmaakt. Maar één regel gaat altijd op als je met zijn drieën bent: je moet zien de tegenstander tussen je in te krijgen. Dan heb je hem altijd klem. Bijvoorbeeld: twee man verstopt in het huis en een tussen de struiken er buiten die hem kan opvangen als hij onverhoopt kans ziet, door een raam de plaat te poetsen.”
„Lijkt me helemaal niet gek,” zei Simpson goedkeurend. „Wie gaat buiten zitten? Ik?”
„Nou, nee,” zei Jan. „Wij hebben iets meer ervaring in dat soort van grappen. U gaat met Arie . . .”
„Ik ben geen u. Ik ben George. Moet ik dat elke keer zeggen.” „O.K., George. Jij gaat met Arie binnen zitten. Ik zit buiten. Arie en ik zijn op elkaar ingespeeld, zie je. We snappen meteen wat er gebeuren moet.”
Simpson gromde instemmend; klemde de handen om het stuurwiel boog zich wat voorover en verklaarde:
„Ik kan nauwelijks wachten tot ik die vent in mijn vingers heb. Ik zal ze léren, mijn fabriek te overvallen. Die zullen weten wat ze begonnen zijn!”
Jan begon te lachen:
„Stel je voor dat die vent werkelijk een van de autodieven is! Dan zijn we gauw klaar.”
„Hm,” vond Arie. „Op een of andere manier lijkt het me te eenvoudig. Ik heb het gevoel dat er ergens een vuiltje in zit.” De Cadillac zoefde een bocht door.
„Waarom? vroeg Simpson. „Het is bijna voor-de-hand-liggend. Die autodieven wilden graag weten wat voor maatregelen ik nam. Dat is nogal glad. En om dat te weten te komen, konden ze mij het beste laten volgen, om zo uit te vissen met wie ik sprak. welke bezoekers ik kreeg en zo meer. Ik vermoed dat zij vooral wilden weten of ik er kerels van de FBI bij had gehaald. Er is een FBI-kantoor hier op het eiland, zie je. En de meeste bandieten lachen om de gewone politie, maar zijn als de dood voor alles wat met de FBI te maken heeft. Maar de FBI bemoeit zich met deze gevallen niet. Mag ze niet eens. Er is geen sprake van politieke achtergronden en verder is het een normale overval en diefstal die door de plaatselijke politie moet worden be handeld. Maar dat wisten die kerels vermoedelijk niet. Zij hebben die Zakaroea voor vijftig dollar per dag gehuurd om dat klusje voor hen op te knappen.”
„Je bedoelt: dat wilden ze zelf niet doen omdat het risico dat ze dan werden opgemerkt, te groot was?”
„Precies. Ik heb toch die Zakaroea ook in de gaten gekregen?” „Hm. Ja. Kan natuurlijk.”
Jan en Arie hielden eventjes hun mond dicht. Maar zij dachten hetzelfde: het was natuurlijk heel goed mogelijk, dat het geval zo eenvoudig in elkaar zat. Waarom eigenlijk niet? Maar jarenlange ervaring had hen geleerd, dat het zelden zo simpel was. En in elk geval niet zo simpel kon worden opgelost. Er gebeurde altijd wat onvoorziens. Een eindje verder zei Simpson: „Hier begint de Chinese wijk. Een beetje kalmaan doen, hier.” De Cadillac minderde vaart en natuurlijk nam Simpson de breedste straten maar zelfs daarin kwamen zij nog maar be trekkelijk langzaam vooruit. Jan en Arie zaten met verbaasde ogen rond te kijken:

Een complete Chinezenstad op Hawaiï. Wie had dat ooit kunnen denken. Het was of ze met één reusachtige zwenk waren overgeplaatst naar Hong-kong, of naar een oude wijk van Sjanghai. Het gejammer van Chinese muziek kwam van alle kanten, nu en dan afgewisseld met het dreunen van een modernere jukebox. Drakenkoppen, lampions en rietmatten hingen aan alle kanten — een ware zondvloed van kinderen holde dwars over de straten, ondanks het late uur.

„Als je de tijd hebt, moet je de Chinese vismarkt eens gaan bekijken,” zei Simpson. „Dat is de moeite waard. Daar kun je inktvis kopen bij de kilo. En alle andere denkbare zeevis, vanaf krab tot en met haaiebout.”

„We kunnen een paar kilo kopen en het naar huis sturen als souvenir,” opperde Jan. Arie barstte in brullend gelach uit: „Ik zie dat al. Of liever: ik ruik dat al. Hee . . . houd de Chinezenstad hier op?”

„Yes.” De Cadillac begon vaart te krijgen op een weg, die kennelijk naar het binnenste van het eiland voerde. „Waikane is een plaatsje aan de Noordkust. Deze weg loopt daarheen, dwars door het eiland. Langs een paar fabrieken waar ze ananas inblikken. En plantages, natuurlijk. We moeten deze wagen wel een flink eind verderop zetten, want die loopt nogal in de gaten.” „Dat wel,” zei Jan. „Een heel flink eind verderop.”

* * *

Het was na middernacht voor zij een goede schuilplaats gevonden hadden voor de praalautomobiel; in een zijweg die tussen ananasplantvelden door [liep] naar een plantagegebouw, dat toebehoorde aan kennissen van Simpson.
„Over deze weg rijden alleen mijn kennissen zelf en soms natuurlijk personeel. Maar niet na middernacht. Vreemden komen hier helemaal niet.”
Hij zwaaide het portier open en stapte haastig uit.
„Laten we voortmaken, want het is zeker nog tien minuten lopen naar dat bungalowkamp.”
Het wandelen op zichzelf was een genoegen. De nu heldergele sikkel van de tropische maan hing scheef boven het landschap. Allerlei soorten insecten snorden rond en vreemde geluiden kwamen telkens uit het dichtbegroeid terrein aan weerszijden van de slingerende weg. Tweemaal passeerde hen een auto, de eerste maal een oude jeep, met vier zingende jongelieden erin; de tweede maal een militaire autobus.
„Hier even verderop moet het zijn,” zei Simpson, nadat zij een bocht waren gepasseerd. Een inrit links.
Het klopte precies. Vanaf de weg waarop zij liepen leidde een met steenslag en aarde verharde weg naar links en nauwelijks waren zij op die weg beland of zij zagen tussen de begroeiing door in de verte lichten schemeren. Muziek van een radio klonk en daarachter een dof, krakend geluid.
„Wat is dat voor een raar gekwaak?”
„Bullfrogs,” zei Simpson kort. „Stierkikvorsen. Nu herinner ik me ook: er is hier ergens een poel. Of een watertje dat zich verwijdt tot een ondiepe plas. Daarom wil niemand hier graag wonen. Teveel muskieten. Au! Daar heb je al zo’n onding!” Hij klapte een hand in de nek, maar wandelde haastig door. Na korte tijd passeerden zij het eerste houten huis: eruit ziende als een soort van tramwagen zonder wielen, onmiddellijk gevolgd door een tweede waarin geen licht brandde.
„Even kijken wat het nummer hier is.”
Simpson liep op het donkere gebouwtje af en hij had blijkbaar een zaklamp meegenomen uit de auto, want de jongens zagen even de cirkel van een lantaren over de voordeur zwerven, dan uitgaan en Simpson terugkomen.
„Nog een flink eind verder, denk ik.”
Het duurde niet lang of de weg liep door op een met een soort waterlelies dichtgegroeide vijver. Aan de overkant ervan kwaakten de kikkers, blijkbaar aan mensen gewend, want noch voetstappen, noch het geluid van radio’s uit de omtrek konden hun gekwaak tot zwijgen brengen. De weg splitste zich hier en liep rechts- en linksom langs de waterkant. Terwijl zij nog stonden te aarzelen, kwam een man op een oude hijgende motorfiets de linkerweg af. Het koplicht scheen hen in de ogen en Simpson stapte op het midden van het kruispunt , een hand opheffend: „Mag ik u wat vragen?”
De man op de motorfiets stopte met de benen aan weerskanten gespreid en de handen op de handvaten. Het was een van die oudbakken en onverwoestbare machines met een geweldig breed stuur. De man zelf was een oude Hawaiïaan met een vies vilthoedje op, waar zilverwitte haren onder uit hingen. „Nummer 67 B.” Zijn stem klonk bedenkelijk. Dan: „Ah . . . Zakaroea. Jaja.” Een arm zwaaide wijd uit: „Achterkant van de poel. Maakt niks uit of u rechts- of linksom loopt. Is de achterkant. Staan twee oude auto’s langs de weg. Ziet u meteen.”

Met die aanwijzingen was het niet moeilijk te vinden. De poel was groter dan het aanvankelijk had geleken. Na een minuut of zeven lopen over een slingerende weg, nu en dan wild slaande naar lastige muskieten, langs huizen met radio’s, huizen met grammofoons, huizen waarin mensen zaten te zingen bij een guittaar en huizen waarin een fikse schreeuwende ruzie aan de gang was, doemde onverwacht het karkas van een slooprijpe auto langs de wegkant op. Er stonden hier wat palmen, maar de begroeiing tussen de stammen was grotendeels weggekapt en het autokarkas stond in de zo ontstane ruimte. Jan bukte zich en tuurde in de schemer.

„Ouwe Chevrolet. Veertig of een en veertig.”
Zes meter verder stond de tweede wagen — een twoseater met een kap die ettelijke scheuren vertoonde. Een portierruitje was gebarsten en een spatbord vertoonde een harmonika-deuk. „Bij deze wrakken vergeleken is zijn ouwe Dodge een superslee,” zei Jan spottend.
„Och — al die Hawaiianen rijden in van dat soort vehikels,” zei Simpson ongeduldig. „Het is een volk dat van de ene dag in de andere leeft. Ze zien nooit kans om genoeg geld over te sparen voor een behoorlijke auto. En de helft van de tijd zitten ze zonder benzine of olie. Vijftig dollar per dag was voor die Zakaroea een ongehoord fortuin. Maar geloof maar niet dat hij er wat nuttigs mee doet, hoor. Een nieuw pak kopen. Een paar weken luieren en de grote hans uithangen. Pas als het geld op is, gaat hij schrikken en zich verbaasd afvragen waar het gebleven is.” „Ideaal land voor jou dikke,” zei Jan zuur. „Iedereen smijt hier met geld en niemand denkt aan sparen.”
Intussen waren ze blijven snuffelen en het bleek alras dat tussen de twee autokarkassen een smal paadje zijwaarts voerde naar een donkere lage massa: een houten huis van onregelmatige bouw. De ene helft was wat hoger dan de andere. Simpson bekeek het geval even en hief zijn lantaren al, toen Jan waarschuwend zei:
„Nog geen licht aan. En een van ons gaat in een van die ouwe auto’s zitten. Dan kun je iedereen zien die het paadje oploopt, zonder zelf gezien te worden. Okee, dikke?”
„Prima,” zei Arie. „Neem dan die twoseater met de kapotte ruit. je weet nooit waar zo’n kapotte ruit goed voor is. Je hoort ook alles beter.”

Overal rondom de bungalow groeide dik, hoog en sappig gras, waardoor zij zich onhoorbaar konden bewegen. Bovendien smoorde het gekwaak der kikkers elk niet al te hard geluid. Het bleek alras dat dit houten bouwsel was ontstaan door het aan elkaar spijkeren van twee aparte kleinere huisjes, die in een rechte hoek op elkaar stonden, zodat een poot van de hoek een eind naar achteren uitstak. In dat stuk zat een deur die ietwat scheef in het kozijn hing maar van binnen stevig gesloten was met een grendel of iets dergelijks. Er was ook een voordeur, en die zat ook op slot maar zij ontdekten alras dat een raam in de zijkant op een kier was gelaten, waarschijnlijk met opzet. „Dat is natuurlijk om de opdrachtgever binnen te laten.” „Waarom heeft hij die niet netjes een sleutel gegeven?” Simpson barstte in gedempt lachen uit:

„Beste jongen — het is een wonder als een Hawaiiaan één voordeursleutel heeft. Meestal is hij die na een paar weken al kwijt. Van twee sleutels heeft nog nooit iemand van dat gemoedelijke volkje gehoord. Ze zouden je aankijken of je gek was als je erover begon. Ik ga naar binnen.” Hij tilde een been over de drempel en glipte het duister in. Jan en Arie keken elkaar eventjes aan:
„Ik had hem liever niet bij me gehad,” zei Arie zacht. Jan knorde instemmend:
„Precies mijn idee. Hij doet het allemaal veel te onbekookt. Je kunt niet precies zeggen dat hij nou stom doet, maar . . .” Jan aarzelde zoals men doet als men een gevoel niet precies onder woorden kan brengen.
„Tja,” zei Arie. „Hij doet eigenlijk niets anders dan wat wij ook zouden hebben gedaan. Of wel?”

„Dat is juist het gekke. Het is niet wat je doet misschien, maar hoe je het doet. Of het moment waarop je het doet. Net te vroeg of net te laat.”

Arie gaf hem een por:
„Ga jij maar niet te laat in die twoseater zitten. Vort. We zien wel.”
Jan begon weg te glippen door de maanschemer maar draaide zich nog even om en fluisterde waarschuwend:
„En let op dat-ie niet als een gek met dat pistool van hem aan het knallen gaat. Je beleeft de gekste dingen als dat soort knapen ineens stoer op het oorlogspad gaat.”
„Schiet nou op, jij.”

* * *

Nachtwakers zijn mensen die zich intenser vervelen dan iemand in enig ander vak. Politiemannen kunnen nog eens een rondje lopen en vinden altijd wel iemand om een praatje mee te maken of anders een slachtoffer die zich verdacht ergens ophoudt en die ze het hemd van het lijf kunnen vragen en op die manier is er dan weer een stukje van de nacht voorbij. Nachtwakers zitten meest al aan een bepaald terrein of gebouw gebonden en moeten maar zien hoe ze al die stille uren doorkomen. Voor een schooljongen, die altijd op tijd naar bed wordt gestuurd is de nacht een reuze spannend en romantisch iets. Alleen al het idee dat je in de nacht op bent is al een sensatie van belang. Maar als je dat een paar keer hebt meegemaakt zodat het nieuwe eraf is, wordt de nacht al gauw een stomvervelende periode, waarin er niets gebeurt en waarin je niets ziet dan een enkele haastige kat of een maan die zich evenmin met je bemoeit. Een hond of een wolf kan tenminste nog tegen de maan huilen, maar zelfs die vertroosting is voor een nachtwaker niet weggelegd. De Korea-veteraan die in dienst van Simpson de fabriek bewaakte, had die baan ook alleen maar aangenomen omdat hij studeerde voor ingenieur. Het was de enige soort werk waarin hij tijdens zijn werken geld verdiende, de kans kreeg om ongestoord lange rukken met zijn neus in zijn wiskundige- en mechanicaboeken te zitten. Dat nam niet weg, dat hij (die overdag meestal sliep) ook wel eens last kreeg van eenzaamheid. Als Simpson zelf of ingenieur Whiteman in de fabriek kwamen overwerken had hij daar ook weinig aan, want die sloten zich op met hun tekeningen of modellen en hadden dan weinig zin in keuvelen. Zij kwamen om te werken. Dus een sensatie zoals de overval op de fabriek was hem eigenlijk niet eens zo onwelkom geweest, ook al was hijzelf daarbij bewusteloos geslagen en als een zoutzak gebonden. En nu was er weer een sensatie: een vastgebonden Hawaiiaan in de montagehal, waar een oogje op moest worden gehouden. Simpson had het niet nodig gevonden, zijn nachtwaker precies over alles in te lichten. Had hem alleen gezegd dat de vent daarbinnen hem in een auto had gevolgd en iets te maken had met de overvallen. Geheel overeenkomstig zijn orders ging de nachtwaker, tien minuten nadat de Cadillac door de poort naar buiten was gereden, een kijkje nemen in de montagehal. Hij zwaaide de brede buitendeur open, en meteen zag hij, in het felle licht der nog steeds brandende bovenlampen, dat er iets niet in orde was. De gestalte van de man op de kist zat niet rechtop, zoals verwacht kon worden, maar hing slap voorover met zijn hoofd bijna op de knieën hangend.

„Heihei!” zei de nachtwaker geschrokken, snel naar voren lopend. „Wat hebben we hier aan de hand. Hei!” Hij schudde de slaphangende man bij het hoofd. De met pommade ingesmeerde vettige haren hingen als een raar soort zeewier naar beneden en het hoofd zelf schommelde slapjes heen en weer toen hij er tegen duwde.
„Ik geloof dat de vent flauw gevallen is.” De bewaker legde een handpalm onder de kin, duwde tegen een schouder en hees met enige moeite het bovenlichaam overeind zodat hij in het gezicht kon kijken. De ogen waren dicht en de ademhaling was heel flauwtjes. De beschadigingen die waren overgebleven door het gevecht met Simpson waren intussen nog sterker opgekomen en de man zag eruit of hij per vergissing tegen een zware truck was opgelopen. Simpson had flinke knuisten en had die behoorlijk gebruikt.
„Ze hebben hem wel aardig te pakken gehad, geloof ik. Hei!” Hij schudde het slappe lichaam, maar alleen het hoofd reageerde met slap heen en weer rollen. De nachtwaker keek om zich heen, maar ontdekte niets dat hij kon gebruiken, bromde wat, draafde de deur weer uit en kwam een minuut later terug met een emmer vol water en een handdoek. Hij hees opnieuw het slappe bovenlichaam overeind tot de riem die de armen om de betonpilaar hield, slap kwam, maakte de gesp los zodat de riem naar beneden viel en ving het voorover zakkende lichaam met twee armen op, waarna hij het op de betonvloer liet glijden. De enkels waren nog stevig bijeen gebonden en die liet hij zo. De doek werd in de emmer gedoopt en daarvoor moest hij zich even opzij draaien. Op hetzelfde moment veerde de gevangene overeind, met die flitsende snelheid die mensen met gekleurd bloed zo dikwijls eigen is. Twee handen schoten naar de uit de holster stekende kolf van de cylinderrevolver en voor de nachtwaker besefte dat er iets aan de hand was, drukte de loop van het wapen hem in de zij en een stem beet hem toe: „Verroer je niet of ik schiet!”
„Kijk uit!” brulde de nachtwaker, onmiddellijk de handen omhoog heffend. „Wees voorzichtig man! Ik heb de trekker bijgevijld tot die haarscherp staat! Als je de trekker maar aanraakt, gaat het schot af!”
„Des te meer reden om je heel kalm te houden,” zei de Hawaiiaan met voldoening in de stem. „Ga met je rug naar me toe zitten.”

De nachtwaker deed, niet te snel en niet te langzaam, precies wat hem werd bevolen zich afvragende waar deze Zakaroea deze trucs had kunnen leren. (Hij had ze allemaal geleerd uit Amerikaanse cowboy- en detectivefilms, maar dat konSimpson natuurlijk niet weten). Zodra de nachtwaker plat op de grond zat, met de benen wat uit elkaar en de handen nog steeds omhoog, gaf zijn gevangene hem een nieuwe order:

„Maak de riem om mijn benen los. Schuif wat achteruit zodat je er bij kunt.” Hij zette zijn woorden kracht bij door een extra por met de loop van het wapen en het zweet brak de nachtwaker van alle kanten uit.
„Pook niet met dat ding in mijn rug, jij idioot! Ik zeg je toch dat de trekker haarscherp staat!”
„Ik raak de trekker niet aan.”
„Als je ermee port kan zo’n wapen afgaan.”
„Maak me dan los, dan por ik niet meer.”
Enig geruk en gefriemel en de gesp viel rinkelend los op de cementvloer.
„Blijf stil zo zitten! Is de buitenpoort open?”
„Die kun je van binnen open maken.”
„Zonder sleutel?”
„Zonder sleutel.”

De Hawaiiaan schoof langzaam achterwaarts, tot hij met zijn voeten een meter of wat achter de nachtwaker was, kwam dan behendig als een kat overeind zonder zijn handen daarbij te gebruiken, liep achterwaarts naar de openstaande deur, voortdurend de revolver gericht houdend, sprong naar buiten, smakte de stalen deur dicht, draaide de sleutel om en holde naar de buitenpoort. Er zat van boven en van onder een haakgrendel op. Hij sloeg ze beide los en duwde met de schouder. De poort rolde op goed geoliede wielen zijwaarts, hangend over een stalen bovenrail. Hij nam niet de moeite, het ding achter zich te sluiten, sprintte zo snel hij kon een paar honderd meter de hellende weg af, sprong toen zijwaarts in het struikgewas, stond stil en luisterde. Geen enkel geluid van achtervolging. Het was natuurlijk altijd mogelijk geweest dat er een tweede deur of een raam in de montagehal was, waardoor de nachtwaker meteen naar buiten kon komen. Zakaroea had weinig lust gehad, dat eerst te gaan onderzoeken. Nu niemand hem op de hielen zat kon hij het wat kalmer aan doen. Hij keek de revolver na, begreep alras dat de haan ervan gespannen stond, hield die met de ene hand stevig vast en haalde de trekker over. Daarna liet hij de haan zakken, maar de slagpen ervan daalde neer op het slaghoedje van een patroon. Hawaiianen mogen dan lui of achteloos zijn — dom kan niemand hen noemen. En Zakaroea had heel wat films gezien en heel wat strips gelezen. En in elke cowboyfilm kwamen precies deze zelfde zesschots cylinderrevolvers voor. Hij herinnerde zich, eens gelezen te hebben, dat men meestal maar vijf patronen in een cylinder doet en de haan laat rusten op de lege kamer van de zesde. Maar de cylinder wilde niet draaien. Hij trok de haan weer omhoog, merkte dat het nu wel ging, vond de lege kamer, liet de haan erop zakken en stak het wapen tevreden in de zak. Heel zijn leven had hij ervan gedroomd, nog eens een echte cowboy zesschieter in zijn bezit te hebben. Nu had hij er een! Hij was ook echt overvallen en vastgebonden! Zakaroea leefde zich volkomen in zijn rol in. Terwijl hij aan zijn paal gebonden had gezeten, had hij zich een scene herinnerd uit een boek met Hopalong Cassidy en die had op precies diezelfde manier een sheriff verschalkt die hem (ten onrechte want Cassidy was de held) had vastgesnoerd. Niet alleen was de truck gelukt — hij had nu ook een echte revolver in zijn bezit! Zakaroea vond dat het leven nu eigenlijk pas begon. Dit was pas de moeite waard! Eerst een baan die vijftig dollar per dag opleverde — nu dit grootse avontuur. Hij had al dagen lang de grootste bewondering gehad voor de twee kerels, Mac en Bennie, die hij in Harry’s bar had ontmoet en die hem zijn opdracht gaven. Dàt waren nog eens kerels. Zo uit een boek weggelopen. Zeiden geen woord teveel, spraken uit hun mondhoeken, droegen echte gangsterhoeden en hadden hun zakken vol geld. Zakaroea draafde soms enkele honderden meters tot hij buiten adem was, snelwandelde dan weer een eindje en begon opnieuw te draven. Hij was op weg naar Harry’s bar — om te waarschuwen. Naar zijn huis gaan was uitgesloten — daar zaten nu Simpson en die andere jongens te wachten. En wie weet na deze successen en in het bezit van een echte revolver — wie weet hadden die twee Amerikanen wel zulk een bewondering voor hem dat hij met hen mee mocht doen. Dan konden ze een bende van drie vormen. Nog meer geld verdienen. Zakaroea nam zich voor de volgende dag net zulk een slappe hoed te kopen als die twee Amerikanen droegen en onder het draven door oefende hij zich in het praten uit een mondhoek.

* * *

Jan Prins zat laag weggedoken in de gescheurde kussen van de twoseater en luisterde naar de kikvorsen die nog geen tien meter van hem af in de poel tekeer gingen alsof ze er hun dagelijks voedsel mee moesten verdienen. Dat gekwaak was eigenlijk deksels hinderlijk, want het maakte het horen van naderende voetstappen onmogelijk. Jan was dus genoodzaakt, zo te blijven zitten dat hij met de ogen precies over de onderrand van het raampje achterin de opstaande linnen kap kon turen en dat was een allesbehalve gemakkelijke houding. Maar tot zijn onuitsprekelijk genoegen duurde het niet lang of hij zag een zwaaiende lichtbundel de weg afkomen zwaaiend in het rhytme van de arm van iemand, die stevig doorloopt. Nu leek het lopen met een brandende zaklantaren in de hand hem iets typisch on-Hawaiiaans en dat hij dat wel goed had gezien, werd al veel waarschijnlijker toen het licht steeds sterker werd, naderbij kwam en stopte bij de Chevrolet, op een meter of zes afstand. De lamp scheen eventjes door een portierruit naar binnen en werd dan uitgedaan. Zwak maanlicht filterde naar beneden door de rafelige bladen van een palm en in dat vage licht zag Jan de gestalte van een lange man met een slappe hoed op, die naast de oude Chevrolet was blijven staan, en enkele onduidelijke be wegingen maakte. Wat die bewegingen waren bleek plotseling, toen het vlammetje van een aansteker aanflitste en het magere, scherpe gezicht van de man helder verlichtte. Over de naar Jan toegekeerde wang liep een duidelijk zichtbaar litteken. Toen de sigaret brandde ging de aansteker uit. Alleen het doffe gloeipuntje van de sigaret ging aan en uit in de schemer. Dan zwaaide het portier van de Chevrolet open — het maanlicht flitste eventjes in de ruit toen de deur zwaaide — de gestalte verdween naar binnen en het portier bonsde dicht.
Jan zat gewoonweg perplex. Wie denkt nu aan zóiets! Hoewel het eigenlijk voor-de-hand-liggend was. De man moest wachten op de komst van Zakaroea die hem rapport zou uitbrengen over wat Simpson die dag had gedaan. Waarom in een benauwd en mogelijk smerig huisje gaan zitten als hij dat in een auto doen kon, al was die auto ook wat oud. Maar het betekende, dat Arie en Simpson daar binnen voor gek zaten. Er was alle kans, dat de Amerikaan in die Chevrolet zou blijven zitten tot hij Zakaroea zag aankomen, met het plan, het rapport in die Chevrolet aan te horen. Maar er zou helemaal geen Zakaroea komen. Dus die grap kon uren en uren duren en intussen zat iedereen voor niks te wachten. Mooie situatie! Jan zat zich suf te peinzen over een manier om zonder in de gaten te lopen, Arie en Simpson te waarschuwen. Hij kon natuurlijk altijd proberen het portier aan de bomenkant heel voorzichtig open te maken en er aan die kant uit te slippen maar toen Jan omzichtig door het raampje aan die kant naar buiten loerde, zag hij dat de twoseater zo dicht langs een pand was gezet dat het portier aan die zijde nooit verder zou kunnen worden geopend dan een centimeter of tien, en hoe slank Jan ook was: tien centimeter was beslist te weinig om doorheen te slippen. Maar terwijl hij nog over deze moeilijkheid zat te piekeren werd het geval voor hem opgelost door een van die dwaze onverwachtheden waar het leven vol van is. Volkomen plotseling (want door het gekwaak van de kikkers had hij totaal niets gehoord) hoorde hij stemmen vlak naast zich. Hij keerde zich met een geschrokken ruk om en zag, vlak naast het portier aan de wegzijde, twee vage gestalten: een jongen en een meisje. Zij had een tros witte bloemen in het donkere haar en de jongen droeg een lichte zijden doek om de hals en rookte een sigaret. De klanken van hun spraak drongen zacht tot in Jan’s auto door en hij herkende meteen dat zangerige dat het zuivere Hawaiiaans kenmerkt. Die taal heeft namelijk alle klinkers, maar slechts heel enkele medeklinkers, met het zotte gevolg, dat er soms wel drie klinkers op elkaar volgen. Het woord Laua wordt uitgesproken: La-oe-a en Muai is Moe a-ie. De enkele medeklinkers die er zijn, moeten telkens en telkens weer worden gebruikt, zodat woorden als „Kalua kalili moa loa” een typisch voorbeeld zijn van Hawaiiaanse spraak. Jan trok zich in een hoek van zijn auto terug want hij voelde er weinig voor de aandacht te trekken. Dat baatte hem echter weinig, want het volgend moment werd het portier aan de wegzijde open getrokken en het giechelende Hawaiiaanse meisje (dat opvallend sterk rook naar een of ander bekend parfum waarvan Jan de naam niet wist) dook naar binnen. De man achter haar lachte luid en gaf haar een duw. Maar dat lachen duurde niet lang. Een van haar handen kwam op Jan’s knie terecht — zij verstarde, gaf een luide gil en schoot achterwaarts weer naar buiten, luid pratend in opgewonden Hawaiiaans. Dit was natuurlijk een pracht situatie. De man zei boos wat, stak het hoofd naar binnen, bekeek Jan even in het donker, zei nog nijdig wat en bensde het portier weer dicht. Het was duidelijk dat zij van plan waren geweest in deze auto te gaan zitten wat natuurlijk altijd comfortabeler was dan in het gras vol insecten. De luid pratende stemmen zakten naar achteren af. Maar nauwelijks waren zij zo zwak dat de brulkikkers hen overstemden, of het portier van Jan’s auto werd voor de tweede maal opengerukt. Ditmaal heel wat sneller. De loop van een pistool wees naar binnen en boven de dreigende monding van dat wapen keken twee koude ogen van onder een hoedrand naar binnen. „Who are you?”

Tja . . . dat was natuurlijk te verwachten. Je moest al een grote idioot zijn als je uit het gedrag van dat verliefde stel niet had kunnen opmaken dat er iets of iemand in die twoseater had gezeten. En nu werd aan Jan gevraagd wie hij was. „I am John Prins.”
„En wat moet jij hier in die auto?”
„Niks. Ik rust uit. Ik ben doodmoe.”
„Doodmoe? Waarvan?”
„Ik ben toerist en ik ben hier aan het rondwandelen geweest en een uur lang verdwaald geraakt en toen zag ik hier deze ouwe auto staan en daar ben ik in gaan zitten. Daar doe ik toch geen kwaad mee? Ik ben heus niet van plan het ding te stelen. Ik geloof trouwens niet, dat je het makkelijk aan het lopen zou krijgen.”

Een zaklantaren flitste nu aan en scheen in Jan’s ogen. Hij dacht er op tijd aan zijn handen stil te houden en zo onschuldig en dom mogelijk te kijken. De lamp scheen enkele tellen lang op zijn gezicht, zakte dan langzaam naar zijn handen, naar zijn schoenen, naar de bank naast hem en ging uit.
„Dan ga je maar ergens anders zitten. Niet hier.”
„O.K.,” zei Jan gedwee. „O.K.”
Hij schoof over de bank naar het open portier, stapte naar buiten, streek even met beide handen door zijn haren, zei: „Goeie nacht dan,” en wandelde weg.
Achter zich hoorde hij het portier dichtslaan met een nijdige bens. Hij moest zich goed beheersen om niet onnodig snel te gaan wandelen en intussen had zijn hartslag de tijd om langzaam weer af te zakken tot het normale tempo.
„Frisse Hawaiiaanse morgen!” mompelde hij toen voor zich uit. „Was me dat schrikken. Goed, er is niks gebeurd. Maar die vent heeft me nu goed in mijn gezicht gekeken. Dat is vervelender. Hij kent me. Een tweede keer kom ik er niet zo makkelijk af als hij me ergens zogenaamd bij toeval ziet.” Jan wandelde nog een eindje door stopte dan en ging tussen de struiken verscholen staan, langzaam beseffend dat het gebeurde eigenlijk nog zo gek niet was. Want nu was precies gebeurd wat hij eigenlijk wilde: hij was uit die twoseater weggekomen en had nu de kans, Simpson en Arie te waarschuwen! Nu zijn schrik wat was weggezakt, be sefte Jan de humor van het gebeurde. Hij grinnikte zachtjes voor zich uit, keek even naar de maan, bepaalde zijn richting en begon zich een weg te banen tussen struiken en palmen door, met de bedoeling, een eind naast of achter de donkere bungalow uit te komen, vanaf de achterkant op dat open raam toe te sluipen en zo Simpson en Arie te waarschuwen dat de gangster met de slappe hoed in de Chevrolet zat te wachten.
* * *
En vanaf dat moment volgde de ene misrekening op de andere. Of dat nu kwam door de aanwezigheid van Simpson, waardoor zij de dingen iets anders deden dan zij op hun eentje zouden hebben gedaan, was later niet meer uit te maken. Die dingen zijn soms ook niet uit te maken. Of je iemand wel of niet opbelt hangt er dikwijls van af of er toevallig al iemand in een telefooncel staat te bellen die lang van draad is zodat je zegt: „Poe — ik doe het dadelijk thuis wel” en je vergeet het. En aan jezelf overgelaten ga je soms drie minuten lang, stiekem in je neus peuterend, een situatie van alle kanten staan bekijken tot je een beslissing neemt. Maar heb je iemand als Simpson bij je, die stoer meteen doortast, dan heb je geen tijd om te wikken en te wegen. Zij waren achter elkaar door het open raam naar binnen geglipt en hadden het achter zich weer op een kier geduwd. Simpson ontstak zijn zaklantaren met de vingers over de lens heen, zodat een smal streepje licht tussen die vingers door scheen.

Zij ontwaarden een armzalige slaapkamer: het bed was van vier stukken boomtak als poten met rondom planken gespijkerd. Men had zelfs niet eens de moeite genomen, die planken te verven. Dekens lagen er in reusachtige verwarring bovenop. Het kussen was een gewoon sierkussen van rode stof, met bloemen erop, maar door de haarpommade van Zakaroea zo vet dat je er soep van had kunnen koken. Twee jasjes en een paar broeken hingen aan klerenhangers aan een touw dat met twee spijkers tussen de ene en de andere houten wand was gespannen. Naast het bed stond een met behangselpapier beplakte kist die als tafel dienst deed. Er stond een petroleumlampje op, want deze woonruimte scheen niet aangesloten te zijn op het lichtnet. Arie keek naar boven en naar de deur. Dat klopte. Er was geen schakelaar of elektrische lamp. Hij stootte Simpson aan en wees hem daarop.
„En wat zou dat?” zei Simpson ongeduldig.
„Nou — dat iemand die binnenkomt, niet meteen licht kan aanknippen.

„Oja,” zei Simpson geringschattend en Arie begon nu pas te beseffen, hoe weinig kaas deze man van dergelijke avonturen gegeten had. Hij begon te wensen dat zij een manier hadden bedacht om deze beste brave man te lozen. Maar aangezien hij- Zakaroe a in de lurven had gepakt, had dat toch moeilijk gekund. Simpson duwde de half openstaande binnendeur verder open en liep de gang in. Het ene einde kwam zonder tussendeur uit bij de voordeur. Het achtereinde liep dood tegen een blinde wand. Links was nog een deur. Zij keken naar binnen. Een woonkamer. Een tafel zoals je voor een gulden kocht in een uitdragerij, met een half bordje erop, wat lege Coca Colaflesjes, de wanden vol met platen van filmsterren en Rock en Rollers uit Amerikaanse tijdschriften, en op een tegen de wand geschroefde plank een klein Amerikaans batterij-radiootje. Een petroleumlamp hing boven de tafel aan het plafond. En er waren ook nog een paar stoelen: de ene een ligstoel zoals je voor een tientje koopt in elke bazaar en de andere een gestoffeerde leunstoel waarvan de spiraalveren door de zitting staken. Het ding was beslist eens ergens met de vuilnisman meegegeven. „Bungalow, noemt de vent dat,” spotte Simpson. Zou je je niet een rotje lachen om die kerels? Zeg — het beste is natuurlijk dat we in de gang hier blijven staan aan weerskanten van de slaapkamerdeur.”

„Waarom?”
Simpson deed zijn lantaren uit en zei ongeduldig:
„Da’s nogal glad. De vent klimt door het raam naar binnen, en komt door deze deur de gang in. Dan springen we hem van twee kanten op zijn nek.”
„Dat is een idee. Niet eens zo gek. Maar als-ie nou eens in de slaapkamer blijft?”
Simpson staarde Arie aan in het bijna complete duister. Alleen door een raampje in de voordeur en door de open deur van de slaapkamer kwam wat gereflecteerd maanlicht naar binnen. „Wat is dat nou voor onzin? Waarom zou de man in die smerige slaapkamer blijven?”
„Nou — de woonkamer is ook zo'n feestzaal niet.”
„Daar staat tenminste een radiootje.”
„Misschien houdt de vent niet van muziek.”
Simpson zei geïrriteerd:
„Met grapjes maken schieten we niets op. We gaan hier in de gang staan — ieder aan een kant van de deur en plat tegen de wand.” — Hij stak een hand in de zak en Arie hoorde de lichte klik toen hij de veiligheidspal van zijn pistool schoof. „Waarom doet u de veiligheid eraf?”
„Wat? Van mijn pistool? Om het meteen te kunnen gebruiken.” Arie kuchte eventjes schuchter.
„Heeft u dan ook eh . . . het is maar een vraag . . . een patroon in de kamer?”
„Heb ik wat?”
„Een patroon in de kamer. Anders gebeurt er niets als u de trekker overhaalt.”
Het was even stil. Dan zei Simpson:
„Ik mag een boon zijn als ik dat weet. Hoe weet ik of er een patroon in de kamer zit?”
„Trekker overhalen,” zei Arie. „Als er een daverende knal komt, met een gat hier of daar zat er geheid een patroon in de kamer. Maar een rustiger manier is: de loop even achteruit trekken.” „En dan?”
„Als er een patroon opzij uit komt rollen, was het ding geladen. En dan zit er meteen een nieuwe in. Geef maar even hier.” Arie nam Simpson het zware wapen uit de hand, nam het in de linkerhand en trok met een korte ruk de loop naar achteren. Zwak glinsterend in het vage maanlicht buitelde een koperen patroon zijwaarts uit het pistool en roffelde op de grond. De loop veerde terug op zijn plaats met een zakelijke „klik”. „Asjeblieft,” zei Arie, het wapen teruggevend. „Nu is het geheid geladen.” Hij bukte zich om de eruit gevallen patroon op te rapen. „Dus kijk nu goed uit. Eén trek aan de trekker en het schot gaat af als de veiligheidspal ontzekerd is.”
Simpson bromde wat, stak het hoofd rond de rand van de openstaande slaapkamerdeur en bleef zo staan — de arm met het schietwapen erin slap naar beneden hangend.
„En nou maar afwachten,” zei hij zacht, met één schouder tegen de deurpost leunend en het op een kier staande raam in de gaten houdend.

* * *
De minuten gingen tergend langzaam voorbij. Arie leunde achterover tegen de houten wand van de gang en nu en dan verzette Simpson een voet om zijn gewicht op het andere been te laten rusten. Zijn hoofd en zijn bovenlichaam bleven door de open deur naar binnen steken en het gekwaak der kikkers ging ononderbroken door. Het was dus logischerwijs de dikke Arie, in de gang, die het eerst hoorde dat er iemand aan de voordeur was. Hij keek met een ruk zijwaarts en zag de schaduw van een man achter het zwak verlichte ruitje. Het zachte gerucht was het geluid van een sleutel in het slot. Hij had de man niet horen naderen en het ging allemaal zo snel, dat de deur al begon open te zwaaien, toen hij zich van zijn achterover leunende houding overeind duwde en Simpson een por gaf om die te waarschuwen. Zijn vuist pookte in de zij van de bedrijfsleider en Arie siste:

„Kijk uit! Er is iemand aan de voordeur!”
Het breedgeschouderde bovenlichaam kwam uit de schemerige deuropening terug, samen met de knorrige verbaasde vraag: „Wat zeg je? Wat is er?”

Gedachten gaan bliksemsnel in dergelijke ogenblikken. Terwijl Arie zijn beide handen in Simpson’s brede rug zette en een fikse duw gaf, flitste het door zijn hoofd: „Daar heb je het nou. Zoiets stoms zou met Jan of Bob nooit gebeurd zijn!” De voordeur was nu geheel open en de schaduw van een lange man met een slappe hoed op stond duidelijk afgetekend in de rechthoekige opening. Simpson begreep er totaal niets van. Hij scheen te denken dat Arie plotseling gek was geworden of zin had in een flauw spelletje of iets dergelijks. Hij duwde uit alle macht terug en gromde kwaadaardig:
„Wat zullen we nou beleven? Hou op met dat stomme geduw!”. Stiekem proberen te doen had nu totaal geen zin meer. Arie liet zich plat op de gangvloer vallen en riep:

„Kijk uit, ezel! Onze man is aan de voordeur!”
Hij had beter kunnen zeggen: „Onze man wás aan de voordeur,” want het rechthoekige maanverlichte open vlak lag leeg . . . de man met de slappe hoed was even snel en geluidloos als een schim zijwaarts weggeschoven. Alleen het gekwaak der kikkers — iets luider — kwam door het openstaande gat naar binnen. Simpson stond nu wijdbeens en heel stoe r midden op de gangvloer, het pistool geheven en op de opening gericht. „Had die vent dan een sleutel?”
Arie richtte het bovenlijf op, maar hield het deurgat terdege in de gaten.
„Blijkbaar. Hij kwam tenminste naar binnen stappen of hij hier woonde.”
„Maar waarom is dat raam dan zo uitnodigend open blijven staan?”
Arie had dat — met zijn gewone snelheid — allang uitgedacht. „Wij hebben klakkeloos aangenomen dat Zakaroea de sleutel had en dat Mac-met-het-litteken het raam gebruikte. Maar het kan natuurlijk evengoed omgekeerd zijn geweest.”
Simpson gromde wat diep in zijn keel, deed een haakse stoere pas naar de deur toe, stopte vlak binnen de opening en stak hoofd, hand en pistool de wijde Hawaiiaanse nacht in. „Kijk uit?” riep Arie, maar het hoefde al niet meer. Het silhouet van een arm met een pistool erin flitste naar beneden langs de wand van het huis. Simpson scheen heel even te verstrakken, zeeg dan ineen als een gummibeest waaruit de lucht plotseling wegloopt en plofte voorover op de grond — zijn schoenen nog op de houten gangvloer en de rest van zijn lichaam buiten in het lange gras. De kikkers kwaakten onverstoorbaar verder en de rechthoekige deuropening was precies even vredig als enkele seconden tevoren.
„Dit is een heerlijke situatie,” zei Arie zachtjes tegen zichzelf. „Ik ben heel benieuwd, wat ik nu wel doen ga. Ik kan niet zeggen dat ik me hier volledig kiplekker voel.”
De man buiten had niet eens de moeite genomen, het pistool dat Simpson in de vuist had gehad en dat nu zonder twijfel ergens in het hoge gras lag, op te rapen. Mogelijk ook vond hij dat veel te riskant. Nu hij zeker wist, dat de onbekenden, daarbinnen, gewapend waren voelde hij er waarschijnlijk niets voor, zich bukkend een prachtig doelwit te maken voor wie er in het donkere binnenste van de gang lag te mikken.
„Die vent daar buiten is een vakman,” dacht Arie. „Precies zoals we dachten. Alle goedkope huis-, tuin- en keukentruucjes om hem erin te laten tippelen kan ik wel vergeten. Misschien zou het voor mij nog het beste zijn, als de man zo vriendelijk was, mijte vergeten.” Hij had daar overigens niet veel hoop op. De directe vraag was: wat was de man daarbuiten van zins, nu te gaan doen. Jarenlange avonturen hadden Arie geleerd dat het er in dergelijke situaties vooral om ging, je te verplaatsen in de gedachtengang van de tegenpartij. Als je wist of goed kon raden, wat de ander zou gaan doen, kon je hem een vette vlieg afvangen. En deze ganse toestand draaide om één kernpunt: zou de man buiten verwachten dat nummer twee in het huis zo stom zou zijn, zijn kop buiten de open voordeur te steken, net als Simpson? Dat waren van die fijne, gezellige puzzles voor een regenachtige middag. A denkt dat B denkt dat A zal denken . . . Als de man buiten de man binnen voor een sufferd aanzag, dan bleef hij geduldig wachten. En Simpson was zo stom geweest . . . dus waarom nummer twee niet? Van de andere kant had de man binnen gezien wat er met Simpson was geschied en wie zich aan de klap op andermans kop spiegelt, die spi egelt zich zacht. Arie lag nog steeds plat op de gangvloer, met het hoofd wat naar boven, evenals een zeehond. Hij schoof wat achterwaarts zodat hij zowel de open voordeur als het op een kier staande slaapkamerraam in de gaten kon houden en dacht na, onderwijl uiterst lelijke woorden mompelend aan het adres van de kikkers wier onafgebroken gekwaak het onmogelijk maakten, vanuit de gang te horen of er iemand zacht rondom het huis sloop.

* * *

Dikke Arie en Mac-met-het-litteken waren echter nie t de enigen die zich hard met piekeren bezig hielden: Jan Prins had ook zoiets onder handen. Hij hield zich schuil tussen het struikgewas dat als een muur van groen het grasveld rondom het houten huisje ingesloten hield en beet op zijn duim. De maan was inmiddels hoe langer hoe hoger geklommen en scheen dwars over de toppen der palmbomen neer op de kleine open plek waarin de bungalow van Zakaroea was gelegen. Na zijn haastige aftocht had Jan zijn omtrekkende beweging met succes volbracht. Het was wel wat lastig geweest door de dichtopeengegroeide struiken en varens te dringen, maar een paar schrammen meer of minder konden hem weinig schelen. Hij hield koers door de maan in de gaten te houden, maakte juist op het goede moment een hoek van negentig graden en kwam een minuut of tien na het begin van zijn jungle-tocht onverwacht uit aan de rand van het grasveld. Hij stopte vlak naast de rechte stam van een palm en bekeek de situatie. Het houten huis lag een meter of veertig van hem af, juist zo als hij het had achtergelaten. Geen lichtje schemerde daarbinnen — geen beweging of geluid was daar waarneembaar. Maar Jan was nu eenmaal geen Simpson — vele avonturen en verrassende belevenissen hadden hem geleerd dat het beter is, een kat uit de boom te kijken. Sterker nog: hij had geleerd dat het beter is, niet op een boom af te lopen voor je zeker weet dat er geen kat in zit. En er was een kat in de buurt. Maar zat die kat nu nog in de Chevrolet of was die kat op oorlogspad? Terwijl hij zich die vraag nog stelde, maakte een lange vage gestalte zich los uit het struikgewas aan de overkant van het grasveld, koerszettend naar de voorzijde van de bungalow. Jan drukte zich onwillekeurig wat verder terug in het gebladerte om hem heen en vanaf die eersterangs logeplaats was hij getuige van wat er in de eerstvolgende minuten plaats greep. Hij zag de lange man de voordeur openen, even later terugduiken, zich plat tegen de wand drukken, dan het hoofd van Simpson naar buiten komen en deze roekeloze

bedrijfsleider languit in het gras terechtkomen.

„Koekebakker!” zei Jan inwendig bitter. „Sufferd! Nou zit Arie daar alleen binnen, en zonder enig wapen. Mooie boel is dat.” De boel zou alras nog veel mooier gaan worden. De man met de slappe hoed bleef korte tijd op zijn oude plaats staan, plat tegen de wand naast de voordeur. Arie Roos was echter niet zo stom, zijn dikke, sproetige hoofd naar buiten te steken. Mogelijk verwachtte Vilthoed dat, of hoopte hij het, maar Jan wist wel beter. Wie Arie Roos wilde vangen, moest iets beters bedenken. Die wijsheid scheen na enige tijd ook tot vilthoed door te dringen, want hij bewoog zich onrustig zoals iemand doet die geen duidelijke beslissing kan nemen, en begon dan van de open voordeur weg te schuiven, vlak langs de wand van het huis, tot hij om de hoek uit Jan’s gezichtsveld verdween.

„Wat nu?” bromde Jan, op zijn duim bijtend. „Gaat de vent kijken of er ergens anders een raam of deur is waardoor hij naar binnen kan glippen? Dat hebben wij al bekeken. Het enige raam dat op een kier staat kent dikke Arie maar al te goed en dat zal hij heus wel in de gaten houden!”

Wat Jan echter veel meer belang inboezemde dan deuren of ramen aan de achterkant van het huis, was de open voordeur benevens het pistool van Simpson, dat ergens voor de bewusteloze man nog in het lange gras moest liggen. Hoelang zou vilthoed nodig hebben om zover rond het huis te sluipen dat hij aan de andere kant weer tevoorschijn kwam? De vent moest het natuurlijk zo zacht doen, dat Arie, binnen, het niet kon horen. En hier en daar moest hij even stoppen om ramen of een deur te betasten. Jan aarzelde niet langer, bukte zich en sprintte door het maanverlichte lange gras of hij een kat was die door drie terriërs op de hielen werd gezeten. Over die veertig meter tussen hem en Simpson’s slappe, uitgestrekte rechterarm vestigde hij beslist een nieuw wereldrecord buksprint, maar helaas was er niemand om de tijd op te nemen. Hij remde af, liet zich onmiddellijk plat in het lange gras vallen en begon onmiddellijk met zijn beide handen in het rond te tasten. In de buurt van de slappe hand van Simpson en vrijwel onmiddellijk voelde hij tussen de grasstengels het nog warme staal van het wapen. Hij bleef plat liggen, keek door de open deur naar de dichte duisternis van de gang en siste:

„Arie! Dikke! Psssst!”
Vrijwel onmiddellijk verscheen een soort bleke sproetige kaasvlek in de zwarte rechthoek. De stem van Arie fluisterde: „Ben jij het! Ik kon niet zo gauw zien, wie het was.” „Ik heb Simpson’s pistool!”
„Waar is die bandiet?”

„Achterkant van het huis.”
„Kom mee. Vlug! Die gaan we verrassen!”

De dikke gestalte van Roos gleed de duistere gang uit, stapte over het lichaam van Simpson en holde, met die fabelachtige snelheid die dikke mensen soms kunnen bereiken, in rechte lijn van de voordeur weg, naar de beschutting van de omringende plantengroei. Jan zat zijn dikke vriend vlak op de hielen en plofte, vlak naast hem neer in het gras met de neus zowat tussen de struiken. In die houding kropen zij voorwaarts tot zij de struiken overal om zich heen voelden en pas toen richtten zij zich omzichtig op, terdege oppassend geen gekraak of luid geritsel te veroorzaken. Weliswaar kwaakten de kikkers nog steeds door, maar je kon niet weten. Bovendien gaat geritsel in struiken altijd gepaard met het bewegen van takken en dat moest vermeden worden. De omkeermanoeuvre werd volgens regelen van een kunst, jaren tevoren geleerd een paar honderd kilometer verderop in deze zelfde Zuidzee, ten uitvoer gebracht en toen konden zij door het ijle scherm van bladeren heen, weer het huis zien liggen . . . met het zwarte voordeurgat . . . en de gestalte van Vilthoed, die juist rond om de andere hoek in zicht was gekomen na zijn rondgang rond de bungalow te hebben volbracht. Hij stond naast het zwarte gat stil, schoof de hoed wat naar achteren op het hoofd en bleef even weer staan staren op het lichaam van de bewusteloze bedrijfsleider. Arie boog zich wat opzij en fluisterde in Jan’s oor:

„Zou de vent nou werkelijk denken dat ik daar nog binnen was?”
„Hij weet absoluut dat er meer dan één persoon binnen was.” „Allicht. Hij hoorde ons praten toen hij .de voordeur open had. Maar hij weet niet of er één, twee of nog meer mensen binnen zijn. En evenmin, of de lui daarbinnen wapens hebbe n. Daarom doet hij zo angstvallig.”
„Hij ziet er anders niet naar uit dat hij lang angstvallig zal blijven.”
„Ik denk dat hij er niet veel voor voelt om aan het knallen te slaan. Pistoolschoten in een vredige Hawaiiaanse nacht trekken teveel de aandacht.”
„Misschien houden dan die kikkers eens een keer hun koppen.” „Zullen wij beginnen met schieten? Als er politie op af komt is het probleem zo opgelost.”

„Wat is er dan opgelost? Niets. Zogauw wij schieten gaat die vent ervan door en wat zijn we dan wijzer geworden?” „We kunnen die vent voor zijn raap schieten.”

„Dank je feestelijk. Die onstuimige Simpson is begonnen met de hele zaak in de war te gooien toen-ie die Zakaroea niet naar het politiebureau bracht, maar in zijn fabriek vastbond. Toen zat-ie al scheef, zie je. En alles wat er daarna uit voortvloeide zit net zo scheef.”
Jan bromde wat. Hij had nooit Arie’s gave om bliksemsnel een hele, ingewikkelde situatie te overzien.
„Natuurlijk heeft die vent wat met die gestolen auto te maken. Waarom gaf hij anders Zakaroea de opdracht om Simpson te achtervolgen? En waarom heeft-ie een pistool op zak?” Arie loosde een zucht. Geen al te luide:
„Luister, ezelsjong. Jouw fiets is gestolen. Iemand heeft de dief gezien en heeft je verteld dat het een kleine man is met een bruine broek, een blauw jasje en een zonnebril op. Je doet van die diefstal aangifte bij de politie. Tot zover is alles best. De politie kan jouw fiets niet meteen vinden en evenmin die vent. Maar twee dagen later zien ze die vent lopen in het Vondelpark. Bruine broek, blauw jasje. Zonnebril. Wat doe je? Die vent in zijn kraag pakken?”
„Eh . . . Wacht es effe.”

„Juist. Maar goed dat je effe wacht. Want stel je voor dat je die vent — schuldig of onschuldig — in zijn kraag pakte en hij verdedigt zich en jij geeft hem een fikse klap en je slaat hem het ziekenhuis in, dan ben je nog lang niet jarig, jongen. En dit geval is nog véél schever, want Simpson heeft Zakaroea niet alleen maar in de kraag gepakt, maar hem naar zijn fabriek gebracht en vastgebonden. Dat kan en mag nooit, natuurlijk. Op zijn hoogst had hij hem recht streeks naar een politiebureau mogen brengen. En dat zit ook nog, want het is niet strafbaar om een ander in een auto te volgen, maar het is wel strafbaar om iemand die je volgt klem te rijden en hem dan een pak op zijn huid te geven, ook al vermoed je . . . Kijk uit. Het gefluisterde gesprek kwam abrupt ten einde want de man met de vilthoed die tot dan toe naast het open voordeurgat was blijven staan had zich gebukt en was iets aan het doen tussen het lage gras.

„Wat doet de vent nou?”
„Het lijkt wel of hij op zijn hurken is gaan zitten.”
„Vrij zinloos gedoe. In die houding kan hij zich niet eens snel bewegen.”
„Nee — hij is ergens mee bezig.”
„Wurmen aan het vangen?”
„Nee, zeg! Hij trekt . . . Hij sjort het lichaam van Simpson naar zich toe! Hij heeft een arm ervan te pakken. Kijk maar.” Hoewel het licht van de maansikkel niet zo helder was als het bij volle maan zou zijn geweest (dat is in de tropen vaak zo sterk dat men er een krant in kan lezen) verlichtte het voldoende om geen twijfel over te laten aan de handelingen van Vilthoed. Hij sleepte het slappe lichaam van Simpson voor de open deur weg, bukte zich, hees het omhoog met de armen rond het midden, schoof een schouder onder een arm en richtte zich op. Hij bleef even zo staan; het slingerende lichaam voor zich als een schort, met één arm over zijn linkerschouder naar achteren en de eigen linkerarm eromheen.
„Die vent moet zo sterk zijn als een beer, zeg. Dat is geen kleinigheid, om een vent als Simpson overeind te houden. En hij ziet er zo mager uit.”
„Dat is bedrieglijk, jo. Die magere mensen zijn soms ontzaglijk sterk en taai. Geen vet. Allemaal spieren en pezen.” „Wat krijgen we nou?”

Vilthoed kwam in beweging en ging recht op de open deur af, het bewusteloze lichaam als een schild voor zich houdend. Meteen spoot een felle lichtstraal uit zijn linkerhand tevoorschijn, in de lengte de gang binnen. Arie zei, tussen de tanden: „Die leperd! Een hele ouwe maar doeltreffende truc. Hij gebruikt een ander zijn lichaam als schild. Maar waar heeft-ie nou ineens die zaklantaren vandaan?”

„O, die had-ie al.”
„Hoe weet jij dat?”
„Ik heb die vent daarnet al ontmoet. Bij die twee ouwe auto’s. Vertel ik je dadelijk wel.”

Vilthoed bleef enkele tellen met zijn zaklantaren de gang in schijnen. Dat had een dubbel voordeel. Ten eerste kon hij alles in dat korte eindje gang zien. Een eventueel daar verscholen vijand kon hem niet zien en kon alleen maar op het felle verblindende licht schieten . . . maar raakte dan Simpson en niet Vilthoed.
„Ja jongen — de gang is leeg. Wat doe je nu?”
Vilthoed wandelde naar binnen, nog steeds met Simpson voor zich uit.
„Nou zal hij heel gauw ontdekken dat er geen levende ziel in dat huis aanwezig is.”
Arie schuifelde gehaast van tussen de struiken tevoorschijn. „Kom mee, Jan. Dit is onze kans! Een zo mooie kans krijgen we nooit weer!”
„Dat dacht ik eigenlijk ook al.”
Arie was al tussen de struiken uit en holde over het gras op de open deur af, met Jan vlak achter zich aan.
„Is dat pistool van Simpson . . . dat is toch zeker geladen, dikke?” „Patroon in de kamer. Let op de pal.”
Arie remde heel even af tot Jan vlak naast hem kwam en hijgde snel:
„Stuif die gang binnen en pak hem in de rug. Ik ga opzij om tot aan het open raam en klim daar naar binnen. Als ik wat moet doen, roep dan in het Hollands. Dat verstaan deze gabbers toch niet.”
Toen waren ze al vier pas van de open deur af. Arie stoof opzij weg en Jan, met het pistool schietgereed geheven, dook op het licht af dat hij aan het einde van het gangetje terug zag. kaatsen van de wand. Tegen dat heldere licht stond de gestalte van Vilthoed, met het hoofd van Simpson slap op een schouder, scherp afgetekend.

* * *
Inmiddels had Bobbie Evers de laatste hand gelegd aan het reclamebord dat bestemd was om bezoekers van Harry’s Bar te waarschuwen, niet aan het drinken te gaan zonder voldoende geld in de zak te hebben. Bob had zolang mogelijk geteut, in afwachting van de binnenkomst van de geheimzinnige Bennie, maar er is een grens van teuten. Bovendien had de aapmens al enkele malen met verdraaide nek toegekeken en gezegd dat het zo wel goed was. Bob deed dus de kurk weer op het flesje inkt,

legde de pen neer en reikte het karton over.

„Keurig, keurig!” prees de aapmens, klom op een stoel achter de tapkast en trok het roestige mes tussen de ribben van het geraamte uit. Vervolgens prikte hij met enige zorg de punt van het mes door de bovenrand van het karton, schoof het verder tot het lemmet er geheel doorheen schoot en stak het mes weer tussen de ribben. De Noor sliep verder met het hoofd op de armen. De Amerikaanse sergeant had al lang eerder het bord toen Bob er nog mee bezig was, bekeken en erom gelachen. Hij zat nu met het Hawaiiaanse meisje te fluisteren. Door het onverminderd dreunen van de muziek had niemand gehoord dat er een nieuwe gast was binnengekomen. Bob merkte hem pas op, toen een rauwe harde stem vlak naast hem zei: „Wa zulle we nou gaan beleve?”
Het stemgeluid was zo luid en grof dat het makkelijk boven de muziek uitkwam. De aapmens keek over zijn schouder naar beneden, klom haastig van zijn kruk af, schroefde een lachje op zijn kaken en zei:
„Goeie avond, Bennie. Goeie avond. En wat zal het zijn, Bennie?”
„Hetzelfde,” zei Bennie. „Heb jij watten in je kop in plaats van een geheugen? Weet je nou nog niet wat ik drink?” „Je ken toch wel wat anders drinken, Bennie. Zeg nou zelf.” De aapmens haastte zich met een fles en een glas, onderwijl zenuwachtig doorpratend: „je ken toch wel eens trek hebben in wat anders? En ik vind het beleefd om mijn mensen te vragen wat ze drinken. Zeg nou zelf.”

„Jij? Je weet niet eens wat beleefdheid is,” zei Bennie, een korte blik zijwaarts werpend naar Bob. „Maak eens wat ruimte voor me, jongen. Ik kan hier nauwelijks mijn arm optillen.” Bob zei geen woord, maar ging een krukje verderop zitten. „O, zeg Bennie — er is een boodschap voor je. Mac was hier en vroeg me, jou te zeggen hier op hem te wachten.” „Welja,” zei Bennie. „Hij doet maar. Hij geeft maar orders. Of ik hier op meneer wil wachten. Wie denkt ie eigenlijk dat ik ben?”
De aapmens breidde verontschuldigend de armen wijd uit: „Ik bemoei me er niet mee, Bennie. Ik breng alleen een boodschap over. Dat is al.”
Bennie gromde wat en keek om zich heen, kennelijk op zoek naar een nieuw slachtoffer om herrie mee te maken, toen de twee bardeuren vaneen sprongen met zulk een klap dat het boven de muziek uit klonk. Bob zat diep in zijn glas te staren, en keek op noch om, in de hoop dat deze Bennie hem verder met rust zou laten, maar dat was ijdele hoop. Zijn schouder kreeg een duw en een opgewonden stem begon schuin achter hem te ratelen; zo opgewonden dat iedereen in de hele bar meteen opkeek behalve de slapende Noor. Bob keek op, — keek nog eens, voelde zijn hart stilstaan, slikte eenmaal en begon omzichtig van zijn kruk af te glijden. Want vlak naast hem, met van hem af gewend en het gezicht meer naar Bennie stond . . . Zakaroea, opgewonden vertellend wat hem was overkomen. En dit was teveel voor Bob. Dat was hem niet kwalijk te nemen. De moedigste mens ter wereld raakt vroeger of later in een situatie waarin het zaak is, zich zo tactvol mogelijk terug te trekken. Dit leek Bob nu juist zo’n situatie. Hij was al van zijn kruk afgegleden, stond er nu naast en hield het hoofd een beetje afgewend voor het geval Zakaroea opzij zou kijken, wat mensen heel vaak doen, als ze een ander een verhaal staan te vertellen en weten dat er iemand in de buurt zit: gewoon kijken of de ander soms meeluistert. De aapmens dook weg achter de bar om iets te pakken. Bob keerde zich heel kalm om wandelde naar de uitgang of het de gewoonste zaak van de wereld was, een hand in een broekzak en met slenterende benen. Hij had een griezelig prikkerig gevoel in de rug, alsof iemand elk moment kon roepen: „Heidaar! Waar ga jij naar toe?” maar wonder boven wonder gebeurde dat niet. Bob duwde de twee deurhelften vaneen, glipte er door en hoorde met een immens gevoel van opluchting die deurtjes achter zich tegen elkaar klepperen. Toen stond hij buiten, deed drie lange passen en zette het meteen op een hollen. Men moest het noodlot niet tarten, vond Bob. Maar merkwaardig genoeg was het juist dat hollen, dat hem de das om deed. Wan juist toen Bob de beide deurtjes vaneen deed, was de aapmens van achter de bar opgedoken. Hij staarde met openvallende mond naar de verdwijnende rug van Bob, keek omhoog naar het kersverse bord:
DIT WAS FRED

Hij Dronk Erg Vlot Maar Kon Niet Betalen

en reutelde een be etje van innige verontwaardiging en strekte een arm uit. Zakaroea zag die beweging en keek onwillekeurig naar de deur, juist op tijd om de rug van Bob te zien, voor de deurtjes dichtklapten. Nu hebben alle Hawaiianen met Hawaiiaans bloed althans, een bijzonder gevoelig oog voor kleren. Ze kleden zichzelf als ze de kans krijgen altijd opvallend en Bob droeg die avond een speciaal windjak van een lichtblauwe kleur, met een handgestikte zoom erlangs dat Zakaroea’s begeerte al vroeger die avond had opgewekt.
„Hij . . . Die . . . Da’s brutaal! Die gaat weg zonder betalen!!” Het leek wel of de aapmens gevaar liep te stikken in beledigde ontsteltenis. „En die heeft zelf dat bord gemaakt!”
Zakaroea keek Bennie aan, zei snel: „Het zal toch niet diezelfde zijn, die . . . Hij liep snel naar de deur, glipte er door en kwam juist op tijd om het teerblauwe handgezoomde windjak in gezwende draf het plein over te zien sprinten, in de richting van een met palmen omzoomde boulevard. Kalm naar buiten lopen en dan ineens hard gaan sprinten was een overtuigend bewijs van schuld. Zakaroea brulde naar binnen:
„Ik ga achter hem aan! Dat is er een van!” en zette de achtervolging in, onderwijl rukkend aan de zware cylinderrevolver, die neiging vertoonde in de voering van zijn jaszak te blijven haken. De tweede die door de klapdeurtjes naar buiten kwam stuiven was de aapmens in zijn witte jas die even rondkeek, het hollende tweetal ontdekte en met een luide schreeuw als nummer drie het plein over stoof. De enige die niet aan het hollen sloeg was Bennie.
„Dat ze zich zo druk maken om een paar glaasjes,” gromde hij. „En waar bemoeit die Zakaroea zich mee.”
Hij haalde de schouders op, greep de fles die de aapmens op de tapkast had laten staan en schonk zich een bijzonder vol glas in. Bennie was namelijk volkomen overtuigd, dat Zakaroea achter een niet-betalende klant was aangehold. Aangezien Bennie in zijn arme dagen ook menigmaal een café of bar was uitgeslopen zonder betalen, kon hij met de ontsnapte jongen meevoelen. Zakaroea was met zijn opgewonden verhaal nog niet verder gekomen dan het klemrijden door Simpson en een verklaring van de redenen waarom hij de daarop volgende vechtpartij van Simpson had verloren. De woorden: „Dat is er een van!” die Zakaroea had uitgeroepen waren in zijn oren volkomen wartaal die nergens op sloeg.
„Net of die halfnikker het zelf niet zou doen als hij de kans kreeg,” gromde Bennie. Hij sloeg het glas drank achterover greep de fles en schonk zich opnieuw in. Als bar-eigenaren de straat over gingen hollen en hun klanten zonder verzorging achter laten, moesten ze het zelf maar weten, vond Bennie. Hij zette de fles juist neer toen hem een denkbeeld te binnen schoot. Hij keek opzij naar de sergeant en naar diens halfvolle glas: „Jij ook een?” bood hij gul aan. „Kost je niks.”
„Nee, dank je,” zei de sergeant.
Bennie keek eventjes, of hij zich beledigd wilde voelen, maar haalde dan de schouders op:
„Mot je zelf weten,” zei hij. Bennie was in een gemoedelijke bui. Het idee dat hij gratis kon drinken omdat de bar-eigenaar achter een niet-betalende klant aanholde werkte zo op zijn gevoel voor humor, dat hij voorlopig afzag van ruziezoeken en tegen zijn glas ging zitten grinniken.

* * *

Bob Evers had wel wat anders te doen dan grinniken. En ook al had hij de tijd er voor gehad dan had hij nog bijster weinig reden gevonden om aan het grinniken te slaan. Want Bob was in uitstekende lichamelijke conditie, en verre van sloom ter been. Maar het werd hem alras duidelijk dat zijn achtervolger op dat punt allesbehalve onderschat moest worden. Daar kwam nog wat bij: men kan niet aan het hollen slaan op een plein in Honoloeloe, achtervolgd door twee andere lieden, zonder ruimschoots de aandacht te trekken. Zakaroea zelf schreeuwde niet, maar de witgejaste barman die als derde in de hollende stoet zich voortrepte brulde des te meer. Het duurde dan ook niet lang, of een Amerikaans militair, die het geval op zich af zag komen, kreeg lust om zich flink te gedragen, stapte midden op de weg en breidde de armen wijd uit. Bob lachte om dat soort trucjes. Hij stoof recht op de militair af, deed op het laatste moment een scherpe uitval naar rechts, zag de Amerikaan die kant uitzwenken en dook als een haas links onder zijn arm door en holde verder. Hij vond het nu wel tijd worden, even om te kijken en de totale stand van zaken op te nemen. Die was niet bijzonder gunstig. Zakaroea zat niet meer dan dertig meter achter hem, op de hielen gevolgd door de Amerikaan, die met een stem als een brulboei loeide:

„Hou hem vast! Stop hem! Hou hem tegen!”
Achter dat dravende koppel schemerde in de verte de witte jas van de eigenaar van Harry’s bar die vastbesloten scheen, het geld voor zijn glazen Coca Cola niet in het niet te laten verdwijnen. Dit viertal bewoog zich met vrijwel gelijke snelheid voort over het preciese midden van een brede betonboulevard met aan weerszijden statige palmen die ietwat verbaasd neerkeken op het woeste gehol onder hun waardige waaierkronen. Wandelaars aan weerszijden bleven staan en beschouwden het geheel als een gratis voorstelling met onzekere afloop. Twee auto’s klapten hun remmen aan en de bestuurders staken hun nekken uit de open ramen en genoten van de hollende parade. In Holland of Engeland had dit soort grap onmogelijk zo lang kunnen duren. Daar waren al lang enkele brave burgers gevonden die de kans van hun leven zagen om een interessante rol te spelen en per fiets of motor de vluchteling „klem gingen rijden”. Maar in Honoloeloe is men wat gemoedelijker. Onder grote belangstelling en met nu en dan zelfs een soort aanmoedigend gejuich werd de achtervolgingsrace over zeker een halve kilometer voortgezet zonder dat iemand er zich mee bemoeide. De Amerikaan brulde de vluchteling vast te houden. De bareigenaar, helemaal achteraan die langzaam maar zeker terrein verloor, brulde nog harder want die zag zijn Coca Colageld hoe langer hoe verder in het verschiet glijden. De enige die niets zei, was Zakaroea en die behoefde ook niets te zeggen, want hij won even langzaam en gestadig op Bob als de barkeeper terrein verloor. De afstand tussen hem en Bobbie Evers was nu geslonken tot vijf en twintig pas en Bob begon ernstige moeilijkheden te krijgen met zijn ademhaling. Er zou snel iets moeten gebeuren, anders voelde hij binnen zeer korte tijd de hete adem van Zakaroea in zijn nekharen. Links en rechts en honderden meters in de kaarsrechte verte waren er echter alleen die statige waaierpalmen te zien met daarachter keurige voortuinen met of zonder vijvers en daarachter weer witte of rose of lichtblauwe gevels van alleenstaande villa’s lijkende huizen. Zulk een tuin induiken had geen zin. De afstand tussen Bob en Zakaroea was daarvoor al veel te klein geworden. Natuurlijk moest er iets gebeuren. Snel zelfs.

En toen gebeurde er wat. Merkwaardig genoeg werd dat helemaal niet door Bob zelf bedacht — het kwam uit het brein van zijn Hawaiiaanse achtervolger. Want Zakaroea had zich, vanaf het ogenblik dat hij zulk een daverend succes had geoogst met het verschalken van de nachtwaker en het inpikken van diens revolver met de minuut sterker ingeleefd in de rol van gangster. Hij voelde zich, toen hij Harry’s bar kwam binnenstuiven, al volledig als een figuur uit een Amerikaanse gangsterfilm. Hij genoot met volle teugen toen hij naast Bennie aan de bar stond en begon te vertellen, hoe hij uit de fabriek was losgekomen. Toen hij vlak daarop de bardeurtjes hoorde bewegen en Bob zag weghollen, was voor hem de film waarin hij een hoofdrol speelde compleet! Onmiddellijk be gon het leven te gebeuren zoals dat in gangsterfilms behoorde. Achtervolgingen midden op straat — dat was nog eens wat! Maar na een kilometer of wat van dat gehol begon het tot Zakaroea door te dringen dat er iets mis was met de film. Om een of andere reden begon de spanning eruit te raken. In geen enkele film holden de hoofdpersonen een kilometer lang achter elkaar zonder dat er wat ingrijpends geschiedde. Gangsters holden geen minuten achter elkaar. Die deden anders. Gangsters stonden stil en dreigend, met slappe hoeden op en een paar woorden die uit een mondhoek werden gesist. Nu is het natuurlijk uiterst moeilijk om een paar woorden dreigend uit een mondhoek te sissen als men in volle ren een boulevard afsprint. Maar het is begrijpelijk dat Zakaroea zich ongeduldig begon te voelen. Er deugde iets niet aan het scenario van de film. Er moest een nieuwe scene komen en gauw. Er kwam een nieuwe scene. Hij besefte plotseling dat hij die revolver nog steeds in de hand hield. En after all is een revolver iets om op critieke momenten gebruik van te maken. Zakaroea hief al hollende het wapen, mikte op Bob en ontdekte meteen dat het heus geen kleinigheid is, op 25 pas afstand en al rennende, een zware revolver zo te richten dat de loop op het doel blijft wijzen.

„Stop!” brulde de Hawaiiaan. „Stop of ik schiet!”
Bob verstond er geen woord van. Het bloed bonsde in zijn oren — zijn longen gingen te keer als blaasbalgen en hij had al zoveel geschreeuw achter zich gehoord dat de kreten van Zakaroea eenvoudig in het geheel ten onder gingen.
„Stop! Sta stil of ik schiet!”
Bob stond niet stil. En toen ging een schot af. Het was een knal die er wezen mocht. De kogel miste Bob met complete meters en verdween, zonder een spoor achter te laten ergens in de nacht. De holparade ging voort of er door een kwajongen een rotje was afgestoken. En dat bracht het bloed van Zakaroea op kookhitte. Wat nu! Een echte geladen revolver. Een schot lossen en dan totaal niets zien gebeuren! Zoiets was natuurlijk niet denkbaar. Daar moest iets aan gedaan worden. Hij deed er wat aan. Hij strekte de arm uit met de zwaaiende slingerende wapen aan het einde ervan, probeerde te mikken en schoot opnieuw. Beng! Een derde maal. Pang! De schoten daverden door de vredige warme tropennacht en weerkaatsten van de gevels der villa’s aan weerszijden van de boulevard. In vier verschillende huizen draaiden verschrikte mensen aan telefoons. Hollende figuren zijn hoogstens een bron van mild vermaak, maar wild geschiet in de nacht is iets gans anders.
Maar zeer vermoedelijk had al veel eerder iemand ergens aan een telefoon de politie gedraaid, want in de verte werd een zwak sirenegeloei hoorbaar en tussen de kop- en neonlichten aan het einde van de boulevard verscheen een rood flikkerlicht. Politieauto! Alle vier de hollers zagen dat rode onheilspellende licht ongeveer tegelijkertijd. Maar hun reactie van alle vier was volkomen verschillend.
„At last!” hijgde de Amerikaanse legerman. „Eindelijk politie! Ze hebben die kerels zeker eerst uit hun bed moeten trommelen.” „Politie! Politie!” kreunde de bar-eigenaar die niet meer in staat was om te rennen en nog slechts in sukkeldraf kon voortstrompelen. „Arresteer die vent! Ik krijg nog geld van hem . . .” Bob zag dat flikkerlicht met enorme snelheid naderbij komen en hij was er half blij, half bezorgd om. Als de politie zich in dit stadium met het geval ging bemoeien waren de verwarringen niet te overzien. Als Bennie en Mac daardoor de schrik in de broek kregen en meteen onderdoken, kon het wanhopige gezoek helemaal van voren af aan beginnen. Van de andere kant was het uitputtende gehol nu beslist wel afgelopen en dat was ook wat waard.
Het gehol was inderdaad afgelopen. Zoals het altijd gaat als politie wordt gealarmeerd: het duurt vaak een onmenselijke tijd voor er iets op het gebied van politie opdaagt maar dan is er binnen een halve minuut ook zoveel politie dat ze elkaar in de weg lopen. Zo ook hier. De tegemoetkomende wagen stopte midden op de boulevard en aan beide kanten tuimelden er kerels in uniform uit die als een goed getrainde voetbalploeg uitzwermden, op Bob afstoven en hem klemvast hadden voor hij zelfs maar gelegenheid had, met hollen op te houden. De knokploeg was vier man sterk. Zij hadden Bob met acht handen te pakken, lichtten hem van de grond, hielden hem aan alle kanten vast en smakten hem achterin hun auto in absolute recordtijd. Het was een nummertje vakwerk dat hen absoluut zeker door een meester in de kunst geleerd was. Bob kwam achter in de kussens van de politiewagen terecht met een smak die hem zowat door de veren van de zitting heen dreunde. Twee politiemannen gingen aan elke kant van hem zitten en de twee anderen bleven bij de portieren staan en hesen hun leren uniformriemen wat omhoog. Ziezo. De vluchteling was binnen. En nu kwam de Amerikaan hijgend aandraven; remde af en keek vol voldoening door een portierraam naar binnen.
„Zo . . .” (Hij hijgde als een auto met een lekke uitlaat) „Je hebt hem te pakken, zie ik.”

Een der agenten stak voldaan een sigaret op. Een tweede stond gum te kauwen met de duimen in zijn koppel. De derde haakte een microfoon van een ingebouwd zendapparaat en rapporteerde dat de vluchteling uit melding 38 was gearresteerd. Nieuw sirenegeloei. Een jeep vol agenten kwam uit een zijweg aanstuiven en parkeerde dwars over de straat. Derde sirenegeloei. Een lange, roomkleurige Chrysler met twee man van de verkeerspolitie. Die wagen parkeerde achter de eerste. Ook al scheef. Politiemensen vinden het niet stoer staan om in zulke gevallen netjes recht te parkeren. Niet alleen Zakaroea leed aan de neiging om zich in een filmrol in te denken — politiemannen hebben er maar al te vaak last van. Nu er drie politiewagens bij elkaar stonden was het duidelijk dat hier iets heel bijzonders aan de hand was. Passerende auto’s, voorbijgangers stopten en probeerden te weten te komen waar al deze opwinding over ging. Dat probeerde de Amerikaanse legerman nu ook. Maar van de politie werd hij niet veel wijzer. Die was in de eerste momenten volmaakt gelukkig met het arresteren van de vluchteling. Er zou vanzelf wel iemand komen opdagen om een klacht in te dienen. Allicht.

Dat gebeurde nu ook — in de figuur van de zwetende, blazende, strompelende aapmens, die de kring van nieuwsgierigen en politiemannen binnen kwam wankelen met uitgestrekte arm en de kreet:
„Hijdaar . . . daar zit-ie . . . dat is ’m.”
„Juist,” zei een politieman met een stel zilveren strepen op de mouw. „Waar wordt de man van beschuldigd?”
De bar-eigenaar hapte om voldoende lucht in zijn longen te krijgen.
„Hijdaar . . . niet betaald . . . zes Coca Cola . . .”
Bob zat achter in de politieauto, eveneens happend naar adem en in de eerste momenten was hij maar al te blij geweest dat hij niet meer hoefde te hollen. Hij kon niets meer doen en hoefde alleen maar af te wachten wat de politie zou gaan doen. Hij veegde met een mouw van zijn lichtblauw windjak het druipende zweet van zijn hoofd en zag de verhitte Amerikaan die hem had willen tegenhouden. Hij zag vervolgens de wild gebarende bar-eigenaar. Hij zag een massa politiemannen waarvan de meesten nu begonnen het publiek op een afstand te drijven. Maar hij zag geen Zakaroea.
Het duurde nogal even voor het met een schok tot Bob doordrong dat Zakaroea schitterde door afwezigheid. Het wilde nauwelijks tot hem doordringen. De vent had hem krijsend achtervolgd, had zowat een complete revolvercylinder op hem leeggeschoten . . . en was de man nu verdwenen?
De man was verdwenen. Er was geen Zakaroea. Er was alleen een Amerikaan in een legeruniform, die nu begon te vragen waar die Hawaiiaan met zijn revolver was gebleven. En er was een zwetende bar-eigenaar die nu op adem begon te komen en alsmaar met gestrekte arm beschuldigingen hijgde. De politiemannen begonnen knorrig te kijken. Dat is weer een van die eigenaardigheden van die gezagsdragers. Je zou menen dat ze in zulke gevallen uiterst verheugd zouden gaan kijken, uit oprechte blijdschap dat er geen zware misdrijven zijn gepleegd. Maar niks, hoor.
„Maar wie heeft er dan geschoten?” vroeg de man met de zilveren strepen knorrig. „Wij zijn gealarmeerd omdat er geschoten is. Op een vluchteling.”
„Dat klopt!” riep de Amerikaanse sergeant opgewonden om zich heen kijkend. „Er holde een Hawaiiaan voor mij uit en die had een revolve r. Daar heeft-ie vier keer een schot mee gelost. Op die vent die daar in jullie auto zit.”
„Maar wat drommel — waar is die Hawaiiaan dan?” De man met de zilveren strepen drong zich de omringende kring nieuwsgierigen in en brulde: „Waar is de man die geschoten heeft! Waar is die vent?”
Enkele andere politiemannen namen die kreet over en gingen eveneens op zoek. De Amerikaanse sergeant stak zijn hoofd door het openstaande achterportier van de politieauto en vroeg aan Bob: „Wie was die vent die op jou schoot?”
Bob staarde hem met een stomverbaasd gezicht aan. „Wat vroeg je?”
Een van de twee agenten die de wacht hielden bij de achterportieren om op te letten dat de arrestant niet de benen nam, stak nu ook zijn hoofd door het raam naar binnen.

„De sergeant vroeg wie er op jou heeft geschoten.” Bob keek met prachtig gespeelde verbazing van de sergeant naar de politieman en wees op zijn borstkas.

„Mij? Wie er op mij geschoten heeft?”
„Ja op jou!” snauwde de sergeant. „Je bent toch niet doof zeker. Of wou je me vertellen dat je die vier revolverschoten niet hebt gehoord.”
„Waren dat schoten?” vroeg Bob met wijdopen ogen.
De sergeant was enkele tellen lang volmaakt sprakeloos. Toen liet hij een verwilderd kort gelach horen en riep:
„Of dat schoten waren, vraagt hij! De kogels moeten vlak langs zijn oren hebben gefloten. En die aap vraagt of er op hem geschoten is! Wat dacht je eigenlijk dat die knallen waren, zeg?”
„Weet ik veel,” zei Bob. „Ik ben geen sergeant in het leger. Ik weet geen snars van vuurwapens af. Ik dacht dat er ergens een auto last had met zijn ontsteking. Er rijden hier in Honoloeloe bosjes van die ouwe vehikels rond die knallen en knetteren als ze worden gestart. Wie denkt er nou aan een revolver. En waarom zou iemand op mij schieten! We leven hier niet in het Wilde Westen.”
„Het leek mij ook al een sterk verhaal,” mompelde de agent en kreeg meteen grote herrie met de sergeant. Zij trokken hun hoofden uit het portierraam terug en de sergeant begon te tieren:
„Luister eens even,” zei hij tegen de agent. „Ik ben beroepssergeant in het Amerikaanse leger. Dat ben ik al zeven jaar. Wil je mij vertellen dat ik niet in staat ben te zien en te horen of iemand die minuten lang vlak voor mij uitholt met een revolver schiet, ja of nee. Of dacht je dat ik me vergiste? Dat die voor me uit hollende Hawaiiaan klapsigaretten rookte? Als ik je zeg dat er vier keer geschoten is met een zwaar kaliber revolver dan is dat zo.°'
Met snelle en nijdige passen kwam de inspecteur van politie terug van zijn vergeefse speurtocht tussen de menigte. „Die vent die geschoten heeft is nergens te vinden. Maar . . .” De bar-eigenaar die intussen ongeduldig van de ene voet op de andere had staan dribbelen en zijn verhaal al aan drie nieuwsgierigen plus aan een losse politieman had verteld, viel hem opgewonden in de rede:
„Die Hawaiiaan wou mij helpen, inspecteur. Die zag die bengel daar in de auto, zonder betalen wegsluipen en ging achter hem aan. Maar goed ook, want ik had hem nooit in kunnen halen. Ik ben niet meer zo jong als ik was.” Hij veegde met zijn al doorweekte zakdoek over het voorhoofd en wilde doorgaan, maar bleef steken toen de inspecteur de vuisten in de zij zette en hem ongelovig aangaapte:
„Is dat alles waar het om gaat?”
De bar-eigenaar kreeg een trek op zijn gelaat als van een opgewonden chimpansee die een kletsnatte doek in zijn snuit krijgt gemept.
„Alles? Natuurlijk is dat alles. Wat zou er dan meer zijn? Die aap daarbinnen haalt de brutaliteit uit om een bord voor mij te tekenen met de waarschuwing dat niemand het moet proberen te drinken zonder meteen te betalen en nauwelijks heeft-ie dat voor mekaar of hij knijpt er stiekum tussen uit zonder zijn Cokes af te rekenen.”
Op dat moment stak Bob zijn hoofd buiten het raampje van de politieauto.
„Misverstand,” zei hij. „Stomweg een misverstand. Hij beloofde mij een paar cokes als ik dat bord voor hem zou tekenen. Maar ik dacht dat hij alle cokes bedoelde die ik had gedronken.” De bar-eigenaar hopte op en neer van verontwaardiging en woede en schudde een vuist tegen het onschuldig kijkende hoofd van Bob.
„Geen sprake van, jij uitknijper. Oplichter! En dat weet je zelf heel goed.”
„Belediging!” riep Bob, beschuldigend op de aapmens wijzend. „In het bijzijn van getuigen. Belediging! Hier is sprake van een eenvoudig misverstand. Ik laat me niet van oplichting betichten door een vent, zo stom dat-ie nog niet eens in staat is, een stelletje letters op papier te zetten! Dacht je nou werkelijk dat ik er tussen uit zou knijpen voor een paar miezerige Coca Cola’s, jou koekebakker! Kijk eens hier, krentenweger!” Bob stak een vuist uit het raam met een rol bankpapier erin. „Ik heb genoeg geld in mijn zak om alle drank uit jouw hele tent op te kopen. Weet je wat jijbent, vent? Gek!”
De inspecteur stak zwijgend een hand uit, nam de rol bankpapier even aan, vouwde die open, wierp een blik op de cijfers op de bankbiljetten, gaf de rol aan Bob terug, keerde zich vierkant naar de barman en verklaarde:
„Wat is dit nou allemaal? Wat heeft deze idiote komedie te betekenen? Die jongen heeft een paar honderd Amerikaanse dollars in zijn zak. Waarom zou die jou in je nek kijken voor een paar cokes? Waarom?”
Hij kreeg geen antwoord. De barman hapte enkele malen naar lucht en staarde met grote ogen naar Bob, die doodgemoedereerd achterover was gaan liggen in de kussens van de politieauto.
„Een paar honderd dollar?”
„Als ik dat zeg dan is het zo, ja,” snauwde de inspecteur. „En waar bemoeide die Hawaiiaan zich mee? En waarom bemoeide die zich ermee?”
„Weet ik dat?”
De inspecteur begon nu oprecht nijdig te worden.
„O, weet jij dat niet? Wie was die Hawaiiaan dan?”
„Eh . . .” (een aarzeling van enkele seconden) „dat weet ik niet precies.”
„Heb je hem wel eens eerder gezien?”
„Jawel, inspecteur. Ikke . . . Hij is wel eens vaker bij me binnen geweest om een Coke te drinken. Een enkele keer.” „Hoe heet die man?”
„Dat weet ik niet, inspecteur. Hoe zou ik dat weten? Ik vraag mijn klanten niet naar hun namen.”
„Maar hoe komt die vent er dan bij om achter een wildvreemde die de deur uit loopt aan te gaan hollen?”
De aapmens breidde de armen uit in een wanhopig gebaar: „Weet ik dat, inspecteur? Hij dacht net als ik, waarschijnlijk, dat daar iemand wegsloop zonder betalen. En als het allemaal in orde was waarom ging die vlegel daar dan zo hard aan het hollen? Vertel me dat eens, hé?”
„Ik hoef jou niets te vertellen,” zei de inspecteur bits, keerde zich om en zei door het raam: „Wat heb jij daarop te zeggen, jongen? Als jij dacht dat je niets meer hoefde te betalen, waarom holde je dan de straat over?”
„Omdat het al veel later was dan ik dacht,” antwoordde Bob vlot. „Ik logeer in het Halekulani Hotel en door dat tekenen van die kaart, was ik helemaal vergeten dat ik mijn vrienden beloofd had, op tijd terug te zijn. Dat is alles. Ik herinnerde me ineens die afspraak, gleed van mijn kruk af ging de deur uit en sloeg aan het rennen. Daar is niets verdachts of ongewoons aan.”
De Amerikaanse sergeant had zwijgend die vragen en antwoorden staan beluisteren. Dat hadden ook een stuk of zes politiemannen en wat omstanders. Maar de sergeant achtte blijkbaar nu de tijd gekomen om een duit in de justitiële zak te doen. Hij schudde het hoofd:
„Ergens klopt er iets niet, inspecteur.” — Zijn arm schoot uit en wees beschuldigend naar de vage figuur van Bob achterin de politiewagen. „Ik zag hem komen aanhollen midden over de boulevard achtervolgd door twee mannen. Die Hawaiiaan voorop en deze man hier als laatste. Ik ging midden op de weg staan en probeerde de vluchteling tegen te houden, maar die dook me zo glad als een paling voorbij en rende verder. Als zijn geweten zuiver was, waarom bleef hij dan zo wanhopig hollen? En bleef hij hollen, zelfs toen er op hem geschoten werd?” Bob had intussen alle kans gehad, om ook daar een prachtverklaring voor uit zijn duim te zuigen, maar hij hoefde daar niet eens mee voor de dag te komen, want de inspecteur sprong meteen boven op de nek van de sergeant:
„Dat er iets niet klopt is mij zeker zo duidelijk als jou, sergeant. Wie haalt het in vredesnaam in zijn kranke hersenpan, te gaan schieten op iemand die een paar flesjes Coke moet betalen? Wie in Honoloeloe is zo gek? Alleen iemand die ontsnapt is uit een doIlemanshuis!”
„Tja. . .,” zei de sergeant. „Ik kon ook niet weten dat het maar om een paar flesjes Coca Cola ging. Dat hoor ik nou pas.” „En waar is die vent gebleven!” brulde de inspecteur. „Gedrost natuurlijk,” zei een agent. „De kerel was dronken of zo iets en wou stoer doen en toen hij deze politiewagens zag schrok hij zich een aap en is hem gesmeerd.”
„Ja, maar dat gaat zo maar niet!” gromde de inspecteur. „Dronken of niet dronken — het gaat niet aan om op de openbare weg met vuurwapens in het rond te gaan knallen! Die vent is staatsgevaarlijk.” Hij deed twee passen naar voren en pakte de bar-eigenaar bij een knoop van zijn witte jas:
„Hoe is het signalement van die vent? Hoe ziet hij eruit?” Maar daar schoot hij niet veel mee op. De bar-eigenaar begon te stotteren en opnieuw te zweten (nu vermoedelijk van schrik) en struikelde over zijn eigen woorden, maar hij hield, bij hoog en bij laag, staande dat hij niet wist hoe de Hawaiiaan heette en evenmin wist waar hij woonde of hoe hij hem moest vinden. En hij zei geen stom woord over het feit dat die zelfde Hawaiiaan met Bennie had staan praten. Bob lag achterover in de kussens naar dat verward verhoor te luisteren, en begreep er alles van. Per slot van rekening was het deze zelfde bar-eigenaar geweest, die aan Zakaroea had gevraagd of die wat bij wilde verdienen. Hijzelf had Zakaroea in contact gebracht met Mac en Bennie. Je hoefde niet helderziende te wezen om te snappen, dat er ergens iets behoorlijk scheef zat en het verstandigste wat de aapmens kon doen was: volhouden dat hij Zakaroea’s naam niet kende en verder totaal niets van hem af wist. Toen hij dat lang genoeg had volgehouden, liep de zaak natuurlijk vanzelf vast. Een agent noteerde in een zakboekje de beschrijving van de verdwenen Hawaiiaan zoals die door de barman en de sergeant werd opgegeven. Bob werd uit de politieauto geroepen, betaalde uit zijn broekzak vijf Cokes (zonder tip) en werd toen op volledig vrije voeten gesteld, want er was totaal niets waaraan hij zich had schuldig gemaakt. De agent klapte knorrig het zakboekje dicht en schoof het in een borstzak. De inspecteur liet een grom van ongeduld horen en dook in de politiewagen, op de hielen gevolgd door zijn teleurgestelde trawanten. De legersergeant schonk de bar-eigenaar een lange blik vol intense minachting, spuwde op de grond, duwde de vuisten in de broekzakken van zijn uniform en beende nijdig weg. De enkele nog overgebleven omstanders begonnen zich schouderophalend te verspreiden, terwijl de politieauto’s kort na elkaar in beweging kwamen, maar ditmaal zonder triomfantelijk loeiende sirenes. Bob en de bar-eigenaar bleven samen over, op de rand van het trottoir en keken elkaar aan.
„Zo,” zei Bob. „En wist jij werkelijk niet, dat die Hawaiiaan Zakaroea heet?”
De aapmens gaapte hem even aan, keek dan verschrikt naar alle kanten om zich heen en siste: „Niet zo luid! Zacht wat!” Bob knikte naar de achterlichten van de politiewagens die nu al een heel eind weg waren.

„Ze zijn al een aardig eind uit de buurt. Maar dat neemt niet weg dat ze in een mum van tijd terug zijn, als het moet.” De aapmens werd nu duidelijk zenuwachtig en begon met zijn voeten te schuifelen, schichtig het trottoir op en af kijkend. „Wat is er? Wat mot je van me? Wat weet jij van Zakaroea af?” „Een hele hoop, vriendelijke vriend. Ik weet ook dat jijhem in contact hebt gebracht met Bennie en lange Mac. Om een klusje voor hen op te knappen.”

„Dat is niet waar. Dat lieg je. Dat zuig je uit je duim!” „O, best,” antwoordde Bob, luchtigjes, zich op een hak omdraaiend. „Ik heb anders zo’n idee dat de politie dat graag zal uitzoeken. Die is al dolblij als iemand hen komt vertellen dat die mysterieuze revolverheld Zakaroea heet. En ik kan het adres er nog bij leveren, ook.”
Terwijl hij die laatste woorden zei, werd hij door twee handen bij een arm teruggerukt.
„Kalmaan wat. Niet zo heet gebakerd. Wat wou je nou eigenlijk van me?”
Bob keerde zich kalmpjes om en zei met nadruk:
„Jij moet alleen precies doen wat ik je zeg.”
„Dat is me nogal wat.”
Bob deed weer een pas zijwaarts, maar werd meteen weer teruggesleurd.
„Loop toch niet zo hard van stapel! Je kunt me toch wel vertellen wat je wil?”
Bob deed een pas naar de bar-eigenaar toe, legde een hand op diens schouder en opende juist de mond om te gaan vertellen wat hij verlangde, toen zijn bewegende kaak midden in de be weging verstarde. De rest van hem verstarde ook. Over de schouder van de aapmens heen hadden zijn ogen twee gestalten ontwaard die in draf uit een zijweg tevoorschijn waren gekomen, scheefhangend de bocht namen en nu in versneld tempo op hen af kwamen stuiven.
„Ik vertel het je morgen wel,” zei Bob, en begon zich om te keren. Maar dat zat niet glad. Hij had al twee keer gedaan of hij weg wilde lopen, en nu hij het ècht wilde doen, kreeg hij zijn trekken thuis net als de grappenmakende schaapherder in de fabel die telkens voor de lol „wolf, wolf !” riep met als gevolg dat niemand hem kwam helpen toen op een keer werkelijk een wolf op hem afsprong. De handen van de aapmens hadden hem bij een mouw van zijn windjak en rukten hem terug. „Luister nou, jij onbekookte jonge idioot. Er . . .”
„Laat me los, ezel!” — Bob gaf zo’n formidabele ruk, dat de naad van zijn windjakmouw bij de schouder losscheurde. Maar dat maakte het nog erger. De losse mouw schoof naar beneden tot boven de elleboog, kwam daar klem te zitten en het wijde schouderstuk gaf de aapmens een nog veel beter houvast. „Daar is-ie!” brulde een stem. „Hou hem vast!”
Bob zei binnensmonds een machtig lelijk woord, zag de gestalten van Zakaroea en Bennie kort achter elkaar op nog geen twintig passen afstand, tilde dus een been op en plofte de voet, met de hak vooruit, met zulk een geestdrift in de maagstreek van de aapmens, dat die op hetzelfde moment dubbel vouwde, de mouw losliet en met beide handen op zijn broodtrommel achterwaarts wankelde. Zijn handen gleden langs Bob’s been en voet, maar zonder opzet om vast te grijpen en toen Zakaroea en Bennie elk aan een kant, langs de beklagenswaardige figuur van de bar-eigenaar stoven, had Bob al een voorsprong van twaalf pa s. Maar met één voordeel: hij was uitgerust en vers, terwijl Zakaroea, zonder twijfel een gevaarlijker sprinter dan de loggere Bennie, in gestrekte draf uit Harry’s bar was komen hollen. Dat voordeel had Bob echt wel nodig. Hard nodig, want terwijl hij voortholde, hoorde hij achter zich, hijgend maar duidelijk, de Hawaiiaan dreigend roepen:

„Daarnet ben je — ontsnapt — maar nou — heb ik je!” Daarop volgde een gedempte schreeuw — nog een schreeuw en Bob keek om. Zakaroea had een paar pas van zijn afstand verloren, maar een eindweegs achter hem stond de korte gedrongen figuur van Bennie met de handen aan de mond hem iets achterna te roepen. Bob kon het niet verstaan en Zakaroea kon het blijkbaar evenmin verstaan of lette er niet op, want hij gaf geen kik terug maar holde achter Bob aan met fel glinsterende, donkere ogen en de vuisten op hardlopersmanier tegen de borst gedrukt. En dus, voor de tweede maal die nacht, sprintte Bob de palmenboulevard af achtervolgd door de dolle Hawaiiaan. Met één groot verschil: het was bijzonder onwaarschijnlijk dat zijn achtervolger voor de tweede maal met zijn revolver aan het knallen zou slaan.

* * *

Als Bob wat langer was blijven omkijken, had hij kunnen waarnemen, hoe de gestalte van Bennie, het geschreeuw stakend, beide armen van woede de lucht in stak en ze daar even heen en weer schudde in een klassiek gebaar van getergde razernij. „Moet je die dolle kaffer zien! Wat heeft het nou voor zin om als een gek over de boulevard te gaan hollen. Zo meteen heeft de politie hem werkelijk te pakken!”

„Tja,” kreunde de aapmens, een zakdoek tevoorschijn halend en het zweet van zijn groenig gezicht wissend. „Brrr . . . Gr . . . Ik ben helemaal misselijk van die trap.”
„Ik ben al dagenlang misselijk van jouw gezicht,” verzekerde Bennie hem, de hoed achterover op zijn hoofd schuivend, en de bar-eigenaar bekijkend met opperste minachting. „Een trap of geen trap — zet nou je oren open en luister goed wat ik je vertel. Gehoord?”
De bar-eigenaar stond met een hand op zijn maagstreek gedrukt en met in de andere een zakdoek.
„J . . . Ja, Bennie.”
„Jij gaat rechtstreeks naar de kroeg terug en je blijft daar. Als je de tent sluit, doe je alle lichten uit maar je laat de voordeur van slot af. Gesnapt?”
„Ja . . . Ja, Bennie. Maar dan kunnen ze alles stelen.” „Poeh. De moeite waard wat er bij jou te jatten valt. Maar als je je daar druk over maakt blijf je zelf maar in een van die fijne stoelen van je zitten. In het donker. Geen enkel licht aan. En als er voor sluitingstijd politie komt weet je van niks. Duidelijk?”
„J . . . Ja, Bennie.”
„Opgemarcheerd dan.”
De bar-eigenaar kwam in beweging, deed twee passen en keek om.
„G . . . Ga jij niet mee, Bennie?”
Bennie tuurde de boulevard af, in de richting waarin Zakaroea en Bob Evers op topsnelheid waren vertrokken. Er waren geen hollende gestalten meer in zicht. Hij keerde zich af. „Wat? Nee — ik ga niet mee. Ik heb wat anders te doen. Denk er goed aan wat ik je gezegd heb.”
„Ja . . . jazeker, Bennie. Je kunt op me rekenen, Bennie.” „Het is te hopen voor je karkas,” zei Bennie op sinistere toon. Hij keek snel links en rechts en stak met korte vastberaden passen de brede boulevard over.

* * *

Terwijl de heren Evers (Amerikaan) en Zakaroea (Hawaiiaan) zich aldus onledig hielden met enkele nummers nachtelijk snelsprinten op de lange boulevardbaan was er in en om de bungalow van deze zelfde Zakaroea ook wel het een en ander voorgevallen. Maar noch het een, noch het ander geschiedde volgens het uitgestippelde plan. Het leek alles heel eenvoudig en zo simpel als opgelegd pandoer. Lange Mac, met zijn vilthoed op, met het slappe bewusteloze lichaam van Simpson half over de linkerschouder bungelend en voorzien van brandende zaklantaren en pistool, was de open deur van Zakaroea’s bungalow binnengestapt, op zoek naar daarbinnen nog verborgen vijanden. Deze vijanden zaten inmiddels buiten: in de kolossale vorm van Arie Roos (die een flankbeweging uitvoerde om bij het openstaande slaapkamerraam uit te komen) en Jan Prins die zelden in de loop van zijn avonturiersbestaan een fraaier kans voor zijn neus had gekregen om een tegenstander een pistoolloop in de rug te zetten. Hij holde door het hoge maanverlichte gras op de openstaande voordeur af, zijn ogen strak en begerig gevestigd op de lange gestalte van Mac, die met het zoutzakachtige lichaam van Simpson op de schouder stap voor stap de gang in wandelde. Het schijnsel van zijn zaklantaren weerkaatste van het blinde einde van de gang en tegen dat schijnsel zag Jan precies de omtrekken van beide mannengestalten. De kikkers kwaakten nog steeds tevreden door, maar dat was ook het enige geluid dat de vrede van de zwoele Hawaiiaanse nacht verstoorde . . . tot Jan in volle ren met de voet tegen een leeg conservenblik schopte dat in het hoge gras verscholen verraderlijk had liggen wachten. Het bijna niets wegende blik, met het losgedraaide deksel er nog aan bungelend, zeilde in een flauwe boog uit het gras naar boven en raakte de houten voorkant van het huis, vlak naast de deuropening met een zenuwslopend gekletter. De kwakende kikkers trokken er zich niets van aan, maar Mac beslist wel. Hij reageerde of er iemand een contactknop had ingedrukt, zwaaide zich bliksemsnel op en zakte op zijn hurken ineen, het slappe lichaam van Simpson nog steeds over zijn schouder, maar nu met de felle zaklantarenstraal door de gang en door de openstaande voordeur naar buiten schijnend — pal in het ontstelde gezicht van Jan die al bezig was, zich in het lange gras te laten neerploffen. De zaklantarenbundel bescheen nog juist zijn gezicht voor ook dat tussen het hoge gras verdween. Hij rolde snel eenmaal zijwaarts om en lag stil. Een rossige vuurstraal kwam naast de zaklamp te voorschijn, een schot knalde in het inwendige van de gang en een kogel siste vlak langs de schouder van Jan tussen de grashalmen door, en boorde zich met een voelbare schok in de zachte aarde. Een stuk of wat van de honderd-en-nog-wat kikkers schenen te horen dat er iets aan de hand was en hielden eventjes hun amfibische waffel, maar de rest kwaakte opgetogen verder en tientallen seconden na het schot ging het concert met onverminderde geestdrift voort.

„Zo,” dacht Jan. „Daar liggen we nou. Rollen omgekeerd. Vilthoed binnen en wij buiten. In elk geval is Arie door het schot gewaarschuwd. Dat is iets.”

Dat was iets, ja. Maar al met al leek het geval bijzonder veel op het soort puzzel dat men wel eens in een weekblad tegenkomt, over een heel lastig geval, met als slotvraag: „Wat doet A nu?” Opstaan en die lokkende gang binnen rennen was uitgesloten. Onverwacht overeind komen en tegen dat felle licht in een schot lossen was eveneens uitgesloten. Ook al zag Jan kans, de trekker over te halen voor hijzelf een kogel in zijn bast kreeg, dan was de kans om Simpson te raken in plaats van Mac met zijn vilthoed veel te groot. Die gedachten gingen met grote snelheid door Jan’s hoofd en vlak daarop begon zijn lichaam zich ook te bewegen — zijwaarts rollend door het hoge gras tot hij veilig was aangeland buiten de driehoekige baan terrein die vanuit de gang per schietwapen kon worden bestreken. Het maanlicht was intussen weer wat helderder geworden en vanaf de plaats waar hij nu lag kon Jan, met opgeheven hoofd, precies in de lengte langs de zijwand van de bungalow kijken . . . naar een logge massa die zich daar omzichtig in zijn richting bewoog. Jan liet een heel zacht fluitsignaal horen. De logge massa hield even op met bewegen en kwam toen naar hem toe, maar stopte precies op de hoek van het houten huis. De baan zaklantarenlicht die intussen door de open voordeur naar buiten was blijven schijnen, doofde plotseling uit en alleen het bleke maanlicht overgoot bomen, grasveld en bungalow met een bleek schijnsel. De kikkers kwaakten door met een energie of ze voor nachtelijk overwerk extra werden betaald.

„Pssst! Ben jij dat, Jan?”
Jan werkte zich op handen en knieën door het hoge gras naar de hoek van het huis en begon fluisterend met Arie te confereren. „Wat is er gebeurd?”
„Man — ik rende op die deur af en schopte tegen een leeg blik dat in het gras lag. Die vent keerde zich met een ruk om, zag mij opdiepen in het licht van zijn lantaren en schoot. Goed dat die zaklamp me waarschuwde anders had-ie me te pakken gehad. Ik plofte net op tijd neer en rolde opzij weg.”
„Ai. Dus is hij nou gewaarschuwd.”
Jan maakte een spottend geluid:
„Dat wel, ja. Komt er niemand op het lawaai van dat schot af, denk je?”
„Dat was niet zo'n lawaai, jo. Voor jou leek het hard, omdat je vlak voor die open gang lag. En die kikkers maken een hondse herrie. Bovendien smoort boomgroei en struikgewas zoiets altijd enorm.”
„Best. Maar wat doen we nou? Onze kans op verrassing is verkeken.”
Arie krabde een vette kuit en opperde:
„Dan moeten we een nieuwe verrassing bedenken, lijkt me.” „O. Welja. Een gezamenlijke sirenenzang aanheffen om hem naar buiten te lokken?”
Arie begon met grote zorg en aandacht zijn andere vette kuit te krabben.
„We zouden,” opperde hij bedachtzaam, „natuurlijk de tent in de fik kunnen steken. Het ding is van hout en kurkdroog. Ik heb zo’n idee, dat onze vriend dan wel naar buiten komt.” „Sure,” zei Jan spottend. „Maar als hij Simpson nou eens laat liggen. Wat dan? Dan kunnen wij die brandende keet binnenhollen en . . .”
„Ai,” zei Arie. „De schurk is ertoe in staat. Hoewel . . . hij heeft Simpson nodig om als schild te gebruiken.”
„Wie zegt dat? Hij kan wel door een of ander raam naar buiten klimmen, en hoe kunnen we . . . Wat is dat?”
Een dof gebons en gestommel klonk uit het binnenste van het houten huis — een gesmoorde kreet — een luide bons en dan werd het stil. Maar niet lang. Doffe voetstappen dreunden op de gangvloer en een stem riep, zacht maar duidelijk: „Hei — zijn jullie daar? Ik ben het. Simpson!”
Jan en Arie stonden elkaar nog twee tellen lang verbluft aan te gapen. Het schoot Jan door het hoofd dat het mogelijk een valstrik kon zijn. Dat zei hij ook.
„Dat is toch de stem van Simpson?”
„Lijkt mij wel,” zei Arie. „Maar dat kunnen we rap controleren.” Hij bracht zijn mond vlak bij de hoek van het huis en riep terug: „Bewijs dat je Simpson bent door deze vraag te beantwoorden: wat zijn de nummers van de kamers die wij in het hotel hebben?”
Het antwoord kwam onmiddellijk:
„Twee en zestig, vier en zestig en zes en zestig. Kom nou maar te voorschijn. Die revolverheld ligt uitgeteld.”
Simpson stond in de voordeuropening met een vergenoegde grijns op zijn verhit gezicht. Zijn boord lag half losgescheurd en zijn haren zaten in de war, maar in zijn rechtervuist hield hij het wapen dat tot voor enkele seconden aan Mac had toebe hoord. Hij maakte er een gebaar mee de gang in, drukte met de duim van zijn andere hand op het contact van een zaklantaren en bescheen de gestalte van Vilthoed (nu zonder vilthoed, die ineengefrommeld op de kale houten vloer lag.
„Had ik die effe te pakken,” grijnsde Simpson, de lamp uit doende en in zijn zakken zoekend. „Ik begon bij kennis te komen, terwijl hij me op zijn nek had maar hij merkte het niet en ik hield me slap. Toen ik eenmaal snapte wat er aan de hand was, wachtte ik mijn kans af. Ik slingerde een arm van achteren om zijn hals, trok zijn hoofd achterover en stompte hem met de knokkels van de andere hand zo vuil op zijn rechterarm dat hij zijn pistool liet vallen. En toen was het gauw bekeken. Dat is meestal zo met die revolverhelden. Zonder een schietwapen zijn ze niks waard. Gewone lafbekken, die je met één flinke klap buiten westen slaat.”
„Eind goed, al goed,” zei Arie tevreden. „Nu rest ons de schone taak, deze knaap aan het praten te krijgen. Waar doen we dat?” „Hier niet!” zei Simpson. „In de fabriek natuurlijk. Daar valt geen mens ons lastig. Daar hebben we de tijd en de ruimte.” „Prima idee,” erkende de dikkerd. „Is het dan niet het beste dat we de Cadillac hier heen rijden? Dat lijkt me een hoop handiger dan dat hele eind met een bewusteloos lichaam over de openbare weg zeulen. Zoiets loopt in de gaten.”
„O.K.,” zei Simpson, die in zijn zakken gevonden had wat hij zocht, namelijk een pakje sigaretten. Het was nogal verfomfaaid geraakt. Hij trok er een verkreukelde sigaret uit, trok het ding recht, stak er de brand in en stapte het lange gras in: „Houden jullie even een oogje op die snaak? Dan haal ik de Cadillac.”
„Wij houden alle beschikbare oogjes op hem.”
Simpson knikte en spoedde zich weg door het lange, maanbeschenen gras.

* * *
De revolverheld Mac lag op zijn linkerzij op de planken vloer van de bungalowgang met een arm in de lengte uitgestrekt, zijn hoofd voorover in het stof en de benen wat opgetrokken. Hij zag er heel vredig uit maar aan die vredigheid zo vermoedelijk heel rap een einde komen, zodra hij bij zijn positieven kwam. Jan en Arie betrokken derhalve de wacht aan weerszijden van hem. Zij gingen op de vloer zitten met hun ruggen tegen de wanden en Jan hield voor alle zekerheid zijn vingertoppen op de pols van de man, om zeker te weten of hij nog bewusteloos was, of niet. Zij voelden er weinig voor, het slachtoffer te worden van eenzelfde soort truc als Simpson daar juist met zoveel succes had uitgehaald. Jan had de revolver in de andere hand en Arie de zaklantaren, maar niet brandend want zoveel aanlokkelijks was er in die gang nu ook weer niet te zien. Het zwak weerkaatste maanlicht was wel zo aantrekkelijk als een felle lantarenbundel op een verfomfaaid lichaam plus een weggerolde vilthoed. „Zeg dikke?”

„Wat mot je?”
„Zouden we nou de oplossing van het probleem al in handen hebben, denk je?”
„Van die gestolen auto bedoel je?”
„Ja, wat zou ik nou anders bedoelen?”
De stem van dikke Arie verried duidelijk enige twijfel, toen hij antwoordde:
„Het is natuurlijk mogelijk. Maar het lijkt me zo kinderlijk eenvoudig. Dan zouden deze twee kerels, deze lange hier en die Bennie waar Zakaroea ons over vertelde, die luchtauto moeten hebben gestolen.”
„Precies. Dan kan deze vent ons vertellen waar dat ding ergens verstopt is. Klaar is Kees.”
Arie bromde wat:

„Het kan. Natuurlijk kan het. Maar één ding zit me niet lekker. We waren het er alle drie over eens dat de diefstal van dat prototype een uitgesproken nummertje gangster-vakwerk was. Deze vent hier is precies de knaap — het soort knaap — dat een dergelijk akkefietje opknapt. Best. Maar waarom is hij hier dan blijven rondhangen? Waarom zit hij met zijn kornuit Bennie elke dag in Harry’s bar en wáárom in vredesnaam huren ze iemand als die Zakaroea af om de gangen van Simpson na te gaan? Dat klopt helemaal niet met de rest van hun doen en laten. Auto gestolen — geld betaald — kerels weg. Dit zijn geen knapen om op de plaats van het misdrijf rond te blijven bungelen. Dat zit me niet lekker. Er klopt iets niet in die geschiedenis.”

Jan zat daar eventjes over na te denken en hief met een schok het hoofd op in het donker.
„Hoorde jij daar wat?”
„Ik hoor al uren lang wat. Kikkers.”
Jan zei ongeduldig:
„Geen kikkers, dikke uil. Boven ons. Op het dak of zoiets.” „Op het dak?”
„Ssst! Luister.”
Het eentonige kwaken van de honderden kikkers ging gestadig door, even hinderlijk als het achtergrondgeruis in een radio, als bij de buren zich iemand elektrisch staat te scheren. Maar boven dat achtergrondgekwaak uit klonk een zacht, nu eens schrapend en dan krakend geluid dat uit het plafond van de gang scheen te komen. Toen Jan weer sprak, was het niet luid, maar fluisterend.
„Deze bungalow heeft toch een plat dak, hè?”
Arie had daar al over zitten nadenken.
„Plat, ja. Weet je wat best kan? De nacht wordt natuurlijk langzaam maar zeker steeds koeler. En zo’n dak wordt overdag deksels heet. Als dat geleidelijk afkoelt krimpt het in en dan krijg je allerlei soort rare geluiden. Er kan wel zink op liggen. Of golfijzer.”
Zij zaten weer te luisteren. De zachte geluiden klonken weer. Jan boog zich in het duister voorover en siste:
„Het blijft niet op een plaats! Het beweegt over het dak heen.” „Een vogel misschien. Of een ander raar tropisch beest.” Arie legde een hand op Jan’s arm.
„Luister! Wat is dat nou weer?”
Een zacht gepiep kwam ergens van boven, hield eventjes op en werd gevolgd door een heel lichte bons. Daarna werd het absoluut stil.
„Er kan toch niet een egel op het dak zitten of een stekelvarken of iets dergelijks?”
„In de tropen is zowat alles mogelijk op het gebied van nachtdieren. Kan wel een slang zijn.”
„Slangen piepen niet.”
„Misschien is het een slang met bronchitis.”
Jan was nu ook tot de mening gaan overhellen dat er een of ander beest op het platte dak aan het rondkruipen was en begon zacht te lachen, na die opmerking van Arie.
„Is deze revolverheld nog bewusteloos?”
„Pols klopt nog precies even flauw.
„Simpson heeft hem wel een goeie opdoffer verkocht.” „Hij zal wel zowat terug zijn met zijn Cadillac. Effentjes anders gaan zitten. Ik krijg een dooie kuit.”
Hij veranderde van houding met enig gestommel, maar hield daar verschrikt mee op toen het ganse houten huis dreunde van een zware bons die van ergens vlakbij had geklonken. „Wat was dat?”
Het was nu weer volkomen stil. Boven het gekwaak van de kikkers uit hoorden zij elkaars zachte ademhalingen, maar dat was alles.
„Wat was die bons?”
Arie bitste korzelig terug:
„Weet ik dat? Het was veel te zwaar voor een dichtstaande deur of iets dergelijks. Er viel iets naar beneden, leek me.” ,Maar dan toch iets machtig zwaars. De hele vloer trilde ervan.” „Ik vertrouw het niks, zeg.”
Zij zaten nu weer te fluisteren, met de hoofden vlak bij elkaar en over het slappe, tussen hen in liggende lichaam van Vilthoed heen.
„Zal ik eens gaan verkennen?” Het was Arie die dat opperde. „Waar wou je nou verkennen?”
„Nou — in en om het huis heen.”
„Als je maar geen lantaren aandoet, dikke.”
„Waarom niet?”
„Ik weet niet . . . Hoor jij daar wat?”
„Ik hoorde niks. Wat denk jij dan?”
„Weet ik juist niet. Ik pieker me suf. Ik wou dat Simpson kwam opdagen.”
Weer legde Arie een machtige hand op de arm van Jan, maar nu drukten de vingers waarschuwend. Arie’s hoofd kwam verder naar voren in het duister tot zijn lippen bijna het oor van zijn vriend raakten. Heel zacht zei hij:
„Ik ruik whisky. Ineens.”
Dit was zulk een verbijsterende mededeling dat Jan enkele tellen lang verbijsterd die mededeling zat te verwerken en dan het hoofd ophief en voorzichtig wat warme lucht door zijn neus naar binnen haalde. Arie had gelijk — daar was geen twijfel aan. De lucht in de gang, die al die tijd alleen maar geroken had naar stof, naar een niet goed schoongemaakte gootsteen en naar uien,rook nu plotseling naar drank. Jan bukte zich en snuffelde aan het hoofd van de bewusteloze man tussen hen in. Die rook alleen maar naar een of ander spul dat hij in zijn haar had gesmeerd. Maar niet naar drank. Jan richtte zich weer op en voelde naar het oor van zijn dikke vriend en fluisterde: „Dus er is nu ineens een tweede vent hierbinnen.”
„Kan niet anders. . . Of er is een fles drank uit een kast of van een plank gevallen en gebroken.”
„Ach natuurlijk! Dat verklaart die bons en de dranklucht!” Dat was een geruststellende oplossing, maar helaas duurde die geruste stemming niet lang want een rossig-paarse vuurstraal spoot dwars door de gang, een kogel daverde splinterend boven hun hoofden in de houten wand en door de knal van het schot heen brulde een rauwe stem:
„Verroer geen vin, of de volgende kogel is raak!”
De kikkers kwaakten door, maar Jan en Arie kwaakten helemaal niet. Zij verroerden ook geen vin. Zij waren nog half verblind door de vuurstraal van het schot en nu was het voor hun ogen nog donkerder dan tevoren. Het schot was uit de halfopenstaande deur van de slaapkamer gekomen — dat stond wel vast. Dus was er iemand door het raam naar binnen gekomen? Jan zat met de rug naar die slaapkamerdeur toe en vroeg in het Hollands aan Arie:
„Zie jij wat?”
„Geen barst.”
Een tweede vuurstraal flitste door het duister. Een splinter vloog van de houten wand en kletterde over de vloer.
„Koppen dicht. Kom hier naar binnen. Eén voor één.” Nu begon er tekening in de zaak te komen. Zolang je plat op de grond zit, valt er niet veel te versieren. Beide jongens haastten zich, overeind te krabbelen. Toen kreeg Arie een helder denkbeeld. Hij zei, langzaam en duidelijk in het Engels:
„Kijk je een beetje uit met dat geknal? We hebben een bewusteloze vent hier bij ons. Zometeen raak je die.”
De rauwe stem vroeg:
„Bewusteloze vent? Wie dan?”

„Weten we niet. Een lange vent met een vilthoed op. Die wou ons te lijf. Dus schiet niet als een wilde of je raakt de verkeerde.” De rauwe stem vroeg ongeduldig en geergerd:

„Waar is die dan? Waar heb je die dan?”
Arie grijnsde verheugd in het duister, gaf Jan een trap en antwoordde
„Die hebben we hier tussen ons in.”
Hij gaf Jan weer een trap en ging door: „Zullen we hem mee naar binnen nemen?”
Dat was weer echt een handigheid van sluwe Arie, en Jan be greep maar al te goed waar de dikkerd heen wilde. Vilthoed lag nog steeds vredig op de gangvloer te slapen, maar dat kon de vent daar in het donker van de slaapkamer natuurlijk niet weten. Door dat waarschuwend verhaal van Arie was het hem echter onmogelijk gemaakt, in het donker te schieten, uit vrees de verkeerde te raken.
„Laat hem maar op de grond zakken!” snauwde hij nu, ongeduldig „en kom een voor een hier binnen met de handen omhoog.”
„Dat had je gedroomd!” zei Jan Prins, het pistool op borsthoogte voor zich uithoudend en driemaal snel achter elkaar de trekker overhalend en roepend: „Kom mee, dikke!”

Het lawaai van de drie vlak op elkaar vallende schoten, de kogels die dwars door deur en houten wanden sloe gen en ook een spiegel of iets dergelijks in scherven deden rinkelen was ontzaglijk. Maar het kabaal was nog niet verklonken, of beide jongens waren de gang al uitgehold, onmiddellijk in het lange gras neergeploft en zijwaarts gerold tot zij rond de hoek van het huis waren verdwenen. Daar sprongen zij overeind en diep gebukt holden zij door het maanlicht over het gras tot zij neerploften in de diepe schaduw van de bosrand rond de open grasvlakte. „En dat was weer dat,” hijgde Arie, tussen bladeren en twijgen door loerend. „Ik ben benieuwd of je die vent nog geraakt hebt.” „Ik hoop het oprecht,” gromde Jan, heen en weer schuivend om een stronk dode tak te vermijden die hem hinderlijk in de heup drukte. „Maar wie was het?”

„Een van de bende natuurlijk. Een normaal mens houdt er niet dergelijke methoden op na.”
„Maar hoe kan die hebben geweten dat er onraad was?” „Hij kan ons hebben horen praten. Hij kan door dat hoge gras tot aan de open voordeur zijn gelopen zonder dat we iets hoorden. Zeker niet met dat gekwaak van die vermaledijde kikkers.” „Maar wij spraken Hollands.”
„Tja. Dat is zo. Dus ze kunnen niets hebben begrepen. En Hollands praten is op zichzelf niet verdacht.”
„Dat is alleen maar verdacht in Indonesië. Niet op Hawaiï.” „Hoor — stopt daar een auto?”
„Ja, hoor. Dat is Simpson natuurlijk. Met de Cadillac.” „Blijf jij hier even een oog in het zeil houden? Dan ga ik hem waarschuwen.”

* * *
Arie ving Simpson op halverwege de plaats waar hij de Cadillac had geparkeerd en het grasveld en hij stak beide vuisten woe dend ten hemel, toen hij hoorde wat er was gebeurd. Vuurvliegjes dwarrelden om hun hoofden en het kwaken van de kikkers was hier tweemaal zo luid als bij de bungalow. „Maar wie is die vent? Wat kwam hij doen?”

Arie haalde de schouders op:
„Een van de bende die uw auto gestolen heeft, natuurlijk. En om een of andere reden heeft hij lont geroken. Het is niet eens uitgesloten dat hij een tijdje tussen de struiken verborgen heeft gezeten en gedeeltelijk heeft gezien wat wij deden.” „Maar hoe is de vent daar binnen gekomen?”
„Wij hoorden een bons, zei ik toch al. Maar daarvoor een gekrabbel op het dak. Nu ik terugdenk is het best mogelijk dat er in de slaapkamer een bovenluik heeft gezeten. Voor de frissigheid. Dat kan hij hebbe n open getrokken en daarna heeft-ie zich naar binnen laten zakken. Dat verklaart de geluiden op het dak plus de bons. En hij had kennelijk geen zaklantaren bij zich, dus hij moest ons in het donker te lijf.”
„Mooie geschiedenis is dat,” verklaarde Simpson woest. „Nu zitten er twee van die boeven daar binnen en een ervan is gewapend en gewaarschuwd. Wat moeten we nou doen? Een nummertje fort belegeren?”
Dikke Arie hees zijn broek wat omhoog en trok de riem een gaatje nauwer aan. Hij informeerde:
„Is dit eigenlijk niet het geijkte moment om de politie te gaan waarschuwen?”
Simpson staarde hem aan:
„Wat? Met die Zakaroea aan een paal gebonden in mijn eigen fabriek?”
„Tjatja,” zei Arie. „Dat is natuurlijk een kleine moeilijkheid. „Maar dat is misschien nog wel recht te praten.”
„Misschien wel,” zei Simpson heftig. „Maar . . .” Hij hoefde verder niets te zeggen, want met het geluid van brekende takken kwam Jan Prins tussen de struiken door aanhijgen. „Gelukkig! Zeg — die kerels zijn bezig er vandoor te gaan!” Simpson brulde als een stier:
„Wat? Hoe kan dat nou. Die ene was bewusteloos.”
„Mensen blijven niet eeuwig bewusteloos,” zei Arie zachtmoedig.
Simpson schudde Jan bij een arm:
„Waar zijn ze heen?”
„Door het slaapkamerraam naar buiten en het bos in. Ik kreeg het pas in de gaten toen ik lawaai hoorde in de struiken. Ik kon dat huis niet van alle kanten tegelijk in de gaten houden.” Simpson was al in beweging, het pad afhollend en met een hand zijn pistool uit de jaszak graaiend. De jongens volgden hem op enige afstand, maar zonder veel geestdrift.
„Wat wou hij nou?”
„Achter die twee kerels aan,, vermoed ik.”
„Door het bos?”
„Als hij daar nou lol in heeft.”
„Komt niets van terecht. Die vindt hij nooit:
„Hij niet, nee.”
Simpson stond stil voor de open deur van de lege bungalow en keek wat verwilderd om zich heen.
„Nou — vertel me nou waar ze heen zijn gegaan! Waar ergens zijn ze het bos in gedoken?” ,

Jan wees naar een donkere boom- en struikenrij schuin tegenover de wand waarin het slaapkamerraam half open gaapte. „Daar ergens.”

Simpson holde alweer het grasveld over als een chargerende neushoorn. Jan en Arie volgden hem op hun gemak en keken spottend toe terwijl Simpson langs de dichte bladerhaag heen en weer draafde, in het flauwe maanlicht op zoek naar het gat waardoor beide kerels in het gebladerte waren verdwenen. Toen hij dat gat niet gauw vond brak hij zichzelf baan door met geweld tussen de struiken door te dringen.
„Dat heeft heus geen zin,” zei Jan nog, waarschuwend.” Als je niet meteen het spoor vindt, moet je luisteren. En dan nog deksels goed uitkijken want als ze je ergens opwachten, loop je geheid in een hinderlaag.”
Simpson gromde wat en banjerde tussen bomen en struiken door als een buffel op zoek naar fris water. Maar hij scheen al heel gauw te beseffen, dat hij op die manier niet veel resultaat be reikte. Na een minuut of wat hoorden ze hem terug komen, takken en twijgen brekend op zijn tocht. Hij verscheen weer in het maanlicht met een woedend verhit gezicht, dat bloedde uit twee schrammen op een wang en met een formidabele scheur in een broekspijp.
„Mooi succes, dat moet ik zeggen!” barstte hij los. „Al die opwinding en al dat kabaal voor niets. Nu is die kerel nog ontsnapt!”
„Komaan,” zei Jan Prins. „We hebben toch die andere nog?” „Andere? Andere? Welke andere?”
„Dit was lange Mac die we in zijn kuif pakten. Er is toch Bennie nog. Uit Harry’s bar.”
Simpson trok een zakdoek tevoorschijn en begon zijn wang te betten.
„Bennie!” zei hij, als iemand die onverwacht de zon ziet opgaan na dagen van sombere regen. „Natuurlijk! Bennie is er nog. Als we die te pakken krijgen, is er nog niets verloren. Kom mee!”
Met lange gehaaste passen zette hij, over het grasveld heen, koers naar zijn Cadillac. De kikkers kwaakten nog steeds. Twee nieuwsgierige Hawaiiaanen stonden bij de radiator van de blinkende Amerikaanse auto. Zij hadden vermoedelijk het knallen van die schoten uit de verte gehoord en waren er op af komen drentelen. Maar er waren geen verbanden te zien, en geen lijken en Jan en Arie zorgden er terdege voor, een indruk van grote onschuld te verwekken door met de handen in de broekzakken te lopen en nonchalant wat te fluiten. Dus gingen zij in de grote auto zitten, trokken de portieren dicht en reden weg zonder dat iemand hen iets vroeg.
„Je kunt hier nogal wat uithalen zonder dat er meteen politie op af komt,” zei Jan, toen de grote open wagen voorzichtig de smalle kronkelweg langs de vijver volgde.
„O ja,” bromde Simpson. „Lawaai en geknal is in deze buurten niets ongewoons. Het stikt hier van de ouwe auto’s en in vuurwerk afsteken zijn ze ook heel vlot. Er moet heel wat meer gebeuren voor iemand de moeite neemt, politie te waarschuwen. En ze zijn er te lui voor, ook. Geen enkele van die hutten hier heeft een telefoon. Ze moeten hier werkelijk over een lijk struikelen voor iemand zich druk gaat maken.”
„Zou die Harry’s Bar eigenlijk nog open zijn.”
„Daar hebben we alle kans van. Honoloeloe is een havenstad. En daar zijn ze meestal niet zo sullig met de sluitingsuren. 

BENARDE BOEL IN HARRY’S BAR

T

oen Bobbie Evers, voor de tweede maal in die schone tropische nacht, door een verbeten Zakaroea op de hielen gezeten, voortstoof tussen de koningspalmen, holde hij nu niet bepaald met een glimlach op de kaken en een grote dosis pret in de buik. Sterker nog: Bobbie Evers begon danig de pee in te krijgen. Hij begon te vinden dat het nu welletjes was geweest. Er bestaat een type mensen dat er van jongsaf aan gewend is geraakt, in de hoek te zitten waar de klappen vallen. Die schijnen op de duur niet anders meer te verwachten dan dat het leven hen als voetbal gebruikt. Maar Bobbie Evers gaf er de voorkeur aan, een andere rol te spelen. Niet, dat hij andere mensen als voetbal wilde gebruiken — dat zeker niet — maar hij vond het redelijk dat de duwen en trappen in het leven op redelijke basis werden verdeeld. En deze nacht, begon Bobbie te vinden, dat de redelijke verhouding diepgaand zoek was; het ontbrak er nog maar aan, dat hij, voor Zakaroea uithollende, voor de tweede maal een van de politiewagens zou tegenkomen die hem al eerder aan de tand hadden gevoeld. Bob zag werkelijk geen kans om zich er, in dat geval, opnieuw uit te kletsen. Er is per slot van rekening een grens aan wat men de politie — zelfs op Hawaiï — op de uniformmouw kan spelden. De afstand tussen hem en de achtervolgende Hawaiiaan bleef ongeveer hetzelfde en dat was eigenlijk nog het meest irriterende van alles. Er zat op die manier geen schot in de zaak, hoe hard ze allebei ook over de betonboulevard sprintten. Bij een dergelijk dom gehol was er geen einde in zicht, voor één van de twee wegens gebrek aan asem op moest geven en een dergelijke beslechting van dit nummertje betonrennen voor John Twee was wat al te fantasieloos. Vandaar dan ook dat Bob zijn blikken begerig links en rechts deed zwenken in de hoop, iets te ontdekken dat mogelijkheden bood tot het uithalen van een handige toer. In de slanke stam van een palm klimmen bracht geen oplossing op lange termijn — er was een te grote kans dat de vermoedelijk op het klimmen in palmen welgetrainde Hawaiiaan hem achterna zou komen om Bob als een rijpe kokosnoot uit de waaierkroon te plukken . . . Bob keek weer eens om. De afstand tussen hem en zijn vastberaden achtervolger was een meter of veertig. Te weinig ook om door het inschieten van een zijpad uit het gezicht te verdwijnen. Van de andere kant was die afstand ook weer veel te groot om handigheden zoals plotseling stoppen en beentje lichten mogelijk te maken. Links en rechts van de boulevard lagen prachtig geschoren grasvelden, die ook al geen mogelijkheid boden om erin of erop zoek te raken totdat . . . totdat een dicht scherm van magnoliastruiken aan de rechterkant opdoemde, waarachter een merkwaardig groenig schijnsel glinsterde. De rij struiken, waar dat groenig licht doorheen filterde, was te ijl om het soort plantendoolhof te vormen waar men als een haas in kan schieten en zich daarna schuil houden, maar alras bleek, dat een betere mogelijkheid opdoemde, want achter dat ijle scherm van tulpen en bomen lag, een meter of dertig van de boulevard, achterwaarts, een lichtgroen geverfd, twee verdiepingen hoog gebouw met een plat dak waarvan de gevel helder beschenen werd door schijnwerpers onder aan de daklijst be vestigd. Het portiek rondom de open ingangdeur rustte op smalle, groenstenen kolommen en boven het dak van dat portiek gloeide in groen Neon de naam:

LEE CHUN CHINESE LAUNDRY

Een Chinese wasserij! Dat Chinezen, om een of andere reden, een bijzondere begaafdheid bezaten in het opzetten van wasserijen, was Bob sinds lang bekend. In gans Californië van het Noorden tot het Zuiden, had je honderden van dat soort instellingen. Dit was de eerste maal dat Bob er een in het oog kreeg die op grote schaal was opgezet, en dan nog wel met Neonlicht! Meestal waren Chinezen veel te zuinig om hun goede geld weg te smijten aan showstunts als stroomverslindende Neonbuizen. Het was trouwens niet het Neonlicht dat hem boeide — dat Neonlicht had slechts zijn aandacht getrokken, die nu heel snel afgleed naar iets dat in deze omstandigheden veel belangwekkender was: een lichtgroen gelakte lichte vrachtauto met de naam van de Chinese wasserij erop, in gewone en in Chinese lettertekens, die juist op dat moment voor het portiek in be weging kwam en met een kalm gangetje een van de twee met witte schelpen bestrooide oprijbanen afrolde die naar de boulevard zelf voerde. Nadenken was niet eens meer nodig; er zijn momenten in het leven waarop men met nadenken moet stoppen en meteen zijn kans grijpen. Bob greep die. Hij deed een extra wanhopige hijg naar lucht, haalde nog een fractie van een meter meer snelheid uit zijn bijna uitgeputte benen en bereikte het kruispunt van oprijlaan en boulevard juist op het moment dat de lichtgroene truck de betonbaan begon op te zwenken. Bob sloeg zijn handen uit, klauwde de vingers om de bovenrand van de laadklep, gaf een laatste, desperate afzet en hing met zijn middel op de laadklep in balans, snuivend en hijgend als een lekke luchtperspomp terwijl onder hem het vrachtwagentje van de eerste in de tweede versnelling overschakelde en snel optrok. Dat had natuurlijk allemaal heel mooi kunnen zijn, een van die schone momenten uit het leven om op je ouwe dag grinnikend aan terug te denken . . . als de wasserijauto van de voorthollende Zakaroea àf de boulevard op was gezwenkt. Men moet in het leven echter niet het onderste uit de kan willen hebben, en dat kreeg Bobbie Evers in dit geval ook echt niet; hij was juist begonnen, overhaast een been over de laadklep heen naar binnen te zwaaien, toen een woedende brul weerklonk en Zakaroea, zwetend en fanatiek door de snel op gang komende auto werd gepasseerd. Hij kwam om de hoek van de wagen in zicht, maar hij had inmiddels natuurlijk gezien wat er was gebeurd, was van renrichting gewisseld, en speelde het nog juist klaar, de bovenrand van de laadklep te pakken te krijgen terwijl het vrachtwagentje hem inhaalde. Een katachtige afzet met een voet op het voortsnellende beton . . . en het bovenlichaam van de Hawaiiaan hing naast dat van Bob over de laadklep. „D . . . dacht je . . . zzzo . . . weg te . . . komen . . .,” hijgde Zaka roea, zich iets hoger ophijsend met de kennelijke bedoeling, ook een eerste been over de laadkleprand naar binnen te zwaaien. „Dddat . . . had je . . . gggedroomd!” hijgde Bob, die met een been al binnenboord nu schrijlings te paard zat op het midden van de laadklep en in die houding bleef zitten. Zakaroea, met zijn middenrif nog balancerend op de rand van de klep, keek hem eventjes verbaasd aan, kennelijk niet begrijpend waarom Bob niet gehaast ook zijn andere been binnenboord hees om aldus zich een solide positie in het binnenste van de laadruimte te verwerven, maar het bleek hem alras dat Bob nog zo dom niet was, als het wel had geschenen. Want Zakaroea hing nu in balans op het smalle stuk laadklep tussen de zijkant en de vrachtwagen en Bob zelf, met het onvermijdelijk gevolg dat er geen ruimte opzij over was, om een been omhoog te zwaaien. De Hawaiiaan gromde wat, dacht eventjes na, wipte wat voorover en probeerde met gebogen been een knie omhoog te trekken. „Dat had je gedroomd!” verklaarde Bob grimmig, het binnen schrap zettend tegen een van de wasmanden van de lading, fluks het andere been optillend en een voetzool plaatsend zijdelings tegen het gezicht van de Hawaiiaan, met de hak schrap onder diens kaak. En toen maar duwen.
„Heihei! Da’s een gemene streek!”
„Helemaal niet!” zei Bob, een beetje doorduwend tot het protesterende hoofd klem kwam te zitten tussen zijn voetzool en de zijkant van de vrachtauto. „Zolang je je kalm houdt, is er niks aan de hand. Anders druk ik wat door en maak ik van je kop een nummertje plat boetseerwerk.”

Er volgde een korte impasse. Onder hen ronkte de vrachtwagen voort door de zwoele Hawaiiaanse nacht. Vlagen geuren van tropische bloemen uit tuinen die zij passeerden werden afgewisseld met nu en dan een vleug van die merkwaardige lucht van pasgewassen en pasgestreken lakens, slopen en handdoeken. Zakaroea hing nog steeds met de nave l op de laadklep — zijn hoofd klem tussen autowand en Bob’s voetzool. Maar ook al zat zijn hoofd nu vast — dat betekende nog niet dat zijn hersens stilstonden en dat bleek alras, tot Bob’s ontsteltenis, toen de binnenarm van de Hawaiiaan, in een halve cirkel zwaaiend, omhoog suisde en Bob’s dijbeen raakte met een venijnige stomp. Het been boog naar boven door; Bob zelf wankelde eventjes — de voet schoot los en de volgende seconde had Zakaroea zich voorover laten kiepen. Zijn benen kronkelden in de lucht en toen Bob zijn evenwicht had teruggevonden, was zijn tegenstander al halverwege naar binnen gekropen, verschanst tussen wasmanden en waszakken. Hij zat ineengehurkt op nog geen anderhalve meter afstand van Bob — de handen gereed voor een aanval.

„Ai,” dacht Bob. „Dit is minder gunstig. „Ik zit hier op een ideale plaats om met een flauwe boog naar buiten te worden gesmakt. Hij was juist van plan zijn buitenbeen naar binnen te hijsen, om zichzelf wat solider te verschansen, toen de Hawaiiaan opveerde en met uitgestoken handen op hem afdook. In normale gevallen zou je bij zulk een aanval, een been uitsteken om de man in kwestie met een schop op de muil tot andere gedachten te brengen, maar dat ging in deze situatie niet, aangezien Bob, in de meest letterlijke zin aan de buitenkant van de laadklep geen been had om op te staan. Hij reageerde instinctief en zonder nadenken — boog zich bliksemsnel diep voorover en voelde Zakaroea over zijn hoofd en rug heen schieten, met de dreigende handen graaiend in de ijle lucht. Het was een ideale situatie om iemand te scheppen en met omklemde benen door snel oprichten achterwaarts weg te werpen. Maar ook deze lokkende mogelijkheid was uitgesloten, want dan was Bob geheid met overvaller en al achterwaarts van de laadklep afgetuimeld, en bij een vrachtwagen die voortsuisde met een gangetje van tussen de zestig en zeventig kilometer per uur is dat een riskante circustoer. En dus gebeurde het enige onvermijdelijke: Zakaroea wilde zich weer oprichten en begon terug te trekken. Bob liet de laadklep los en klemde zijn armen om de Hawaiiaanse benen . . . en drie tellen later lagen ze allebei tussen de wasmanden en waszakken in te spartelen. En daar en dan begon een der merkwaardigste vechtpartijen, die Bob ooit in zijn jarenlange avonturiersbestaan had gevoerd. De bodem van de vrachtauto was tot de laatste vierkante duim bezet met wasmanden, waszakken en bundels wasgoed, in lakens of kleurige doeken geknoopt. Een dergelijke vloerbedekking is niet bij uitstek geschikt om twee lieden die handgemeen zijn, een tournooiveld te verschaffen waarop snel voetenwerk mogelijk is. Toen zij samen naar binnen tuimelden, waren zij met piepend gekraak terecht gekomen op een grote rieten mand, ongeveer een handbreedte teruggeveerd en er aan weerskanten afgerold, op een zachtere ondergrond. Tegelijkertijd verschenen hun bovenlichamen aan beide zijden. Twee vuisten schoten uit. Zakaroea kreeg een bloedneus en Bob een dik oog. Zij kwamen tegelijkertijd overeind, balancerend op weke waszakken en bundels en tuimelden allebei overeind, doordat de truck met gierende banden een vrij scherpe bocht inging. Het was vrij donker daar binnen, want slechts een flauw maanlicht kwam door de rechthoekige achterkant boven de laadklep naar binnen. Zwaaiend en waggelend kwam de Hawaiiaan op Bob af, die gehurkt was blijven zitten, nu naar voren dook met zijn hoofd tussen de benen van zijn tegenstander en alsnog tot scheppen wilde overgaan. Het begin van die manoeuvre verliep schitterend. Hij klemde beide armen rond de dijbenen van de Hawaiiaan, richtte zich met een ruk op en. . . kwam met Hawaiiaan en al reddeloos klem te zitten want Bob had geen rekening gehouden met de geringe ruimte tussen waslading en dak. Bob stond even met diep doorgebogen knieën te waggelen, met de vent op zijn rug knel gedrukt tegen het dak, zich afvragen wat hij nu wel doen zou, toen de truck weer eens een scherpe bocht doorgierde, wat het probleem meteen voor hem oploste: hij ging met zijn topzware lading ruggelings achterover terwijl de schedel van de Hawaiiaan de metalen zijwand van de truck raakte met een klap als een houten hamer op een leeg benzinevat. Bob was eigenlijk maar voor één ding bang: dat Zakaroea de revolver waarmee hij eerder die nacht aan het knallen was geweest, te voorschijn zou halen om daarmee te gaan slaan. Er was niets anders te vinden of te bedenken dat Bob als aanvalswapen kon gebruiken en het was dáárom ook dat hij, toen hij weer overeind kwam, in de linkerhand een kleine bundel wasgoed mee naar boven nam, om als afweer te gebruiken. Dat Zakaroea, na die eerste rel met de politie, die revolver had moeten afgeven aan Bennie, die de amateur-gangster met korte en krachtige woorden had ontdaan van de illusie dat gangsters op Wild West-manier midden over boulevards holden, kreten en schoten lossend, en op die manier de halve politiemacht van een stad op zich aflokkend. Maar dat kon Bob uiteraard niet weten en dus was het de bundel wasgoed die met een weke plof de eerstvolgende woedende vuistslag van Zakaroea opving. Nu zijn er weinig dingen die een toch al boze vechtersbaas razender maken dan welgemikte vuistslagen die tercht komen in iets wat zo willoos en sullig meegeeft als een bundel wasgoed. Een tweede vuistslag . . . ditmaal opzij afgevoerd door diezelfde bundel.
„Ik zal jou leren,” gromde Zakaroea nu, met beide handen graaiend, met maar één doel in het verhitte hoofd: die irriterende witte weke massa uit het gevechtsveld te verwijderen. Hij kreeg een punt van de dichtgeknoopte bundel te pakken, rukte eraan . . . trok nogmaals . . . de bundel scheurde open en een kleurige ontploffing van bonte zakdoeken, Amerikaanse shirts en bedrukte onderbroekjes warrelde eventjes om hun hoofden alvorens het gevechtsterrein te gaan opsieren. Bob was intussen tot het besef gekomen, dat het enorme voordelen zou hebben, vaste grond onder te voeten te krijgen, was achterwaarts gesprongen, had zich gebukt en een der grootste wasmanden aan één zijde omgetold tot het ding op zijn kant was komen te staan. Hij kiepte het ding juist overeind, toen de Hawaiiaan, vanaf een andere mand, een soort snoeksprong op hem af uitvoerde. Bob dook weg in de bijna vierkante vloerruimte achter de omgekiepte mand. Zakaroea belandde met de buik op het onve rwacht oprijzende obstakel en nu bevond Bob zich, onverwacht, in een droom van een positie, zelfs diep ineengehurkt op de vloer van de wagen, en met vlak boven zich een Zakaroea die met de benen in de lucht spartelde en met de handen graaide naar houvast. Hij kreeg zeer snel houvast . . . om Bob’s beide handen die zich om zijn keel klemden, met de vingers op de nek en de beide duimen aan weerszijden op de adamsappel. En nu maar trekken . . . intussen met het hoofd in de maag duwend. Zakaroea vond het niet fijn, dat bleek alras toen hij met beide armen benedenwaarts begon te stompen, om Bob te noodzaken, los te laten. Maar Bob zat goed verschanst — in een hol tussen manden en waszakken, stevig ineengedoken op de vloer, zijn middel ingeklemd tussen zijn beschermende benen en knieën en het hoofd gedrukt in de maag van de Hawaiiaan. Hij legde al zijn kracht in zijn armen en vingers en trok het hoofd van zijn vijand intussen naar beneden zo stevig hij maar kon, om vooral te zorgen, dat ’smans benen nergens stevig houvast kregen. Hij zat overigens niet lang in zorgen . . . een stevig afgesloten luchtpijp brengt ook de meest vechtlustige lieden snel tot rede. Het gezwaai met vuisten werd minder heftig . . . het gespartel met de benen werd trager en na driekwart minuut liet Bob zijn greep wat verslappen. Op datzelfde moment liet de hoorn van de vrachtauto een schallende waarschuwing horen . . . de remmen sloegen met gierende banden aan en bleven aangeslagen. Wéér een waarschuwing van de hoorn.
„Bijna een aanrijding,” flitste het door Bob’s hoofd. Hij voelde de truck nog steeds afremmen, wrong zich onder het slappe lichaam van de Hawaiiaan uit, baande zich over manden en bundels wasgoed een weg naar achteren en kwam juist bij de laadklep aan, toen de wasserijauto tot stilstand kwam. Mooier kon je het niet hebben! Een scheldende stem brulde wat be ledigende opmerkingen door de stille, warme nacht. De sterren flonkerden boven palmbomen aan weerszijden. Bob zwaaide zich over de laadklep heen naar buiten, voelde zijn schoenzolen op de asfaltweg, schoof de handen in de zakken en begon met groot vertoon van achteloosheid, langs de truck naar voren te lopen, om meteen eens te kijken wat daar aan de hand was. Niets bijzonders. Een militaire jeep was uit een zijweggetje te voorschijn gekomen en beide chauffeurs hadden een aanrijding alleen maar kunnen vermijden door op hun remmen te gaan staan en slingerend langs elkaar heen over de weg te walsen. De jeep zat met de neus schuin naar beneden tussen wat struike n en de wasauto stond scheef op de linkerweghelft. Twee Amerikaanse militairen en de halfbloed Chinees die de wasauto had bestuurd stonden elkaar te beschuldigen van alles wat een mens in het oog van zijn soortgenoten maar verwerpelijk kan maken. Maar dat duurde niet lang. De soldaten hadden kennelijk haast, sjorden hun jeep in de achteruit tussen de struiken uit, ramden het ding in de eerste versnelling en verdwenen nog steeds luidkeels tierend, in de richting Honoloeloe. De halfchinese bestuurder van de wasauto keerde zich napruttelend om, teneinde zijn eigen cabine weer binnen te klimmen, en zag Bob staan in het licht van koplampen, de handen op de rug en een oog deerlijk gezwollen.

„En wat hebben we nou weer?” vroeg hij korzelig.
Bob had de situatie met één blik op waarde geschat. Hij stak een hand in de broekzak, haalde er wat opgevouwen bankpapier uit en hield het goed zichtbaar in de straal van een der koplampen
„Ik heb een ongelukje gehad met de auto. Ik wil goed betalen als u mij afzet bij de eerstvolgende telefoon waar ik een garage kan opbellen.”
De chauffeur legde een hand op het nog openhangende portier, gereed om in te stappen. Maar voorzichtigheidshalve vroeg hij nog even:
„De dichtstbijzijnde telefoon? Hoeveel betaal je?”
Bob schokschouderde: „Twee dollar?”
„Stap maar in.”
Bob liep in een nogal wijde boog naar het portier aan de andere kant van de cabine, om meteen een blik te werpen naar de achterkant van de vrachtwagen. Geen Zakaroea in zicht. Het was ook nauwelijks aan te nemen geweest dat de vent in die korte tijd zover bij zijn positieven was gekomen, dat hij al naar buiten was geklauterd maar je kon niet weten. Bob trok het portier dicht en de vrachtwagen kwam weer op gang . . . met achterin een amachtig weer bij zijn positieven komende Hawaiiaan en voorin Bob als lifter. Een brutaal stukje? Zeker. Ongewoon? Zeker. Je moest maar op het simpele idee komen. En het bespaarde Bob een massa tijd, want zes minuten later remde de truck plotseling af, terwijl er rechts een verlicht bouwsel opdoemde
„Da’s zo’n dag en nacht koffietent,” gromde de chauffeur. „Die heeft telefoon ook.”
Bob overhandigde twee briefjes van een dollar, zei nog: „Ik spring er wel uit,” zwaaide het portier open en belandde op de asfaltweg, nog voor de wagen geheel en al stilstond. Hij zwiepte het portier dicht en dook meteen zijdelings weg in de struiken . . . maar goed ook. Het was allemaal heel snel gegaan, en juist snel genoeg. Want zodra de op gang komende wagen Bob was gepasseerd, had hij een prachtig gezicht op de achterkant . . . op de laadklep en op de gestalte van Zakaroea, die met één been over de klep van plan was geweest, uit te stappen, maar daar te lang mee had getreuzeld. De vent had natuurlijk gemeend dat de vrachtwagen geheel tot staan zou komen en toen hij bemerkte dat het ding weer optrok, en een been over de klep zwaaide was het al te laat . . . de snelheid was al te groot voor iemand die net weer bij zijn positieven is gekomen, om zich te laten zakken. Het rode achterlicht, met de vage gestalte van de Hawaiiaan er schuin boven, verdween langs de verlokkende lichten van de koffietent in de Hawaiiaanse maannacht.
Bob schoof de handen in de broekzakken en begon naar de koffietent toe ,te wandelen, teneinde een taxi op te bellen. „Och,” mompelde hij, aan Zakaroea denkend, „die is voorlopig onder dak. Verschoning heeft hij in elk geval bij de hand.”

* * *
De Cadillac stond geparkeerd in een zijweggetje, een halve kilometer van het pleintje waaraan „Harry’s Bar” was gelegen. De maan dreef scheef boven het plein, en in haar bleke licht stonden Simpson, Arie en Jan Prins, op een rijtje, onderzoekend turend naar een rijtje gebouwen aan de overkant. Een kat holde geluidloos, met de buik laag over de stenen, het plein over. „Is daar niet een soortement kroeg aan de overkant?” „Met die deur in het midden?”

Simpson deed enkele passen naar voren:
„Dat ziet er uit als een bar of een café, ja. Maar het ding is dicht. Er is geen straaltje licht meer te zien.”
„Dan schieten we ook niet veel op. In een kroeg die dicht is, word je ook niet veel wijzer.”
Al pratende waren zij op gang gekomen, dwars het plein overstekend, maar alras begon Simpson zijn pas te versnellen. Over zijn schouder zei hij:
„Dat is Harry’s Bar wel degelijk. Ik kan de neonletters lezen. Alleen branden ze niet meer.”
Een halve minuut later stonden zij alle drie op de cementen stoep, opkijkend naar de uitgedoofde letters met de naam van de kroeg, en de beide van binnen met rietmatjes afgeschermde ramen aan weerszijden van de uit twee helften bestaande toe gangsdeur. Arie stapte op het linkerraam af en probeerde door de rietmat naar binnen te kijken, wat totaal niet lukte, en deed toen, wat zoveel mensen doen als ze voor een gesloten winkel of café staan: hij rammelde even aan de dubbele klapdeurtjes, voelde ze meegeven, keek er verbaasd naar, gaf een der deurtjes een fikse duw en zag het ding naar binnen openzwaaien, terugveren en zijn oorspronkelijke plaats weer innemen. „Heezeg — het ding is open?
Simpson en Jan hadden samen staan overleggen en keerden zich nu naar hem om:
„Wat is open?”
Arie gaf opnieuw een por tegen een deurhelft, die ten tweeden male naar binnen zwaaide.
„Kijk maar.”
Beide anderen kwamen verbaasd op hem af.
„Zowaar.” — Simpson duwde beide deurhelften vaneen, stak zijn bovenlichaam de kroeg in, keek eventjes rond in het dichte duister en riep: „Hallo! Is hier iemand?”

Zijn zware stem echo’de terug uit het binnenste, samen met het zwakke gerinkel van enkele meetrillende flessen of glazen. Verder kwam er geen reactie. Hij ging nu geheel naar binnen en liet de deurtjes terugveren, tegen de massale schouders van Arie Roos die hem op de hielen volgde. Jan kwam als nummer drie naar binnen en nu stonden ze rondte turen in het dichte duister, in een zware lucht van oude sigarettenrook, bier en whisky. „Dit is beslist geen geheelonthouderskoffiehuis, zo te ruiken.” „Had ook niemand verwacht. Maar waarom is de buitendeur open?”
„Misschien is de eigenaar effetjes een zakje friten gaan kopen.” „Bestaat niet. Geen enkele kroegbaas laat zijn voordeur open staan als er geen mens in de tent is.”
Simpson’s zware bas kwam uit het duister:

„Er zal toch niet . . . iets gebeurd zijn?”
„Hoezo?”
„Nou . . . iets waardoor de baas van het spul niet in staat was om op gewone manier te sluiten. Een dooie of vastgebonden Harry moet zijn voordeur wel open laten, graag of niet.” Arie zei half binnensmonds:
„En wie heeft al die lichten dan zo netjes uitgedaan?”

Een licht spetterde verblindend in het duister. Het was de Zippo aansteker van Simpson die twee keer vuur sloeg voor de lont aan sloeg en het vlammetje een vaag schijnsel in het rond begon te werpen. In volslagen duister geeft een lucifer of een aansteker een verbijsterende hoeveelheid licht en zij hadden eventjes nodig alvorens hun ogen niet meer verblind werden, en zij een buffet met barkrukjes konden onderscheiden, een rij biervaatjes die aan kettingen van het plafond hingen benevens wat stoelen en tafeltjes. Het vlammetje kaatste terug vanuit de lange spiegel achter het buffet en schitterde in glazen en flessen. „Geen levende ziel te bekennen.”
„Kijk eens achter het buffet?”
Het aanstekervlammetje, met de hand beschut, dwaalde verder de bar in en gleed, korte tijd later, achter het buffet door, gevolgd door het spookachtig beschenen gezicht van Simpson, zoekend naar beneden gewend.

„Niks te zien hier,” rapporteerde hij. „Behalve wat lege Cokeflessen en peuken. „Maar. . .” Hij hield plotseling op met spreken toen hij aan het einde van het buffet een zwaar gordijn in het oog kreeg. . . „Heizeg — hier is een doorgang!” Hij tilde het gordijn met de hand op, en stak het hoofd door de opening, de aansteker in de hoogte houdend. Zijn stem veranderde plotseling van klank, toen hij uitriep: „Wat zullen we nou beleven?” Jan en Arie drongen zich achter langs het buffet naar voren. „Wat is er? Is er wat bijzonders?”
Simpson antwoordde hen niet, gleed onder het gordijn door naar binnen en was al aan het praten toen Jan en Arie ook de ruimte achter het gordijn binnenglipten. Simpson stond daar met nog steeds de aansteker als een miniatuurfakkel geheven, en neerkijkend op een man met een gezicht als een knorrige chimpansee, die op handen en voeten schuil ging achter een kale, gevlekte bruinhouten vierpotige tafel in het midden van een vertrek dat half zitkamer leek en half keuken.
„Moet je daar kijken,” zei Simpson over zijn schouder. „Er zat hier een vent onder de tafel. In het hardstikke donker . . . Zeg, wie ben jij?”
De chimpanse begon onder de tafel uit te kruipen en meteen sputterde het vlammetje van de aansteker en begon lager te branden. Simpson keek weer om:
„Doe het licht hier aan en houd het gordijn goed dicht.” Jan tastte achter zich, vond de schakelaar en een vettig beslagen glazen bol aan het plafond verspreidde een onzeker licht. In dat schijnsel kwam de man die onder de tafel gezeten had nu geheel overeind. Hij droeg een grijs flanellen broek vol vlekken, een bruin en groen geruit katoenen hemd in cowboystijl en gewone bruine schoenen. Toen hij eenmaal overeind stond streek hij met de palmen van beide handen het haar naar achteren op zijn hoofd wat een voorhoofd onthulde van iets meer dan een centimeter hoogte. Achter hem, aan de andere kant van de smerige tafel, was een soort aanrecht, volgestapeld met vuile borden en koppen, en ook een afwasbak van zink met een smeuïige vetrand binnenlangs.
„Wat is hier eigenlijk aan de hand?” wilde Simpson weten. „Waarom zit jij hier onder de tafel verstopt?”
„Mag ik misschien onder me’n eigen tafel zitten, hè?” informeerde de aapmens, een pakje sigaretten uit een broekzak friemelend. „Wat doen jullie hier binnen? Da’s een andere vraag.” Simpson stopte de leeggebrande aansteker terug in zijn zak en kruiste balorig de armen.
„Wat wij hierbinnen doen? Het is hier toch zeker een café, niet? Dat staat er tenminste met grote letters buitenop. En de deur is open. Dus dat wij hier binnen gaan is volkomen normaal. Maar het is allesbehalve normaal dat jij hier onder de tafel verstopt zit. Wie ben jij?”
De aapachtige had een sigaret uit het pakje gefrutseld, stak die in een mondhoek en gromde:
„Wie ik ben zal ik je vertellen. Ik ben de eigenaar van deze bar. De rest gaat je niks aan. Of ik onder mijn tafel zit of niet gaat je ook geen snars an. Ik kan in mijn eigen café doen en laten wat ik wil. En ruk nou in, want ik ben gesloten.”
Simpson keerde zich half om, keek Jan en Arie aan, wendde zich dan weer tot de bar-eigenaar en zei, langgerekt:
„Kijk kijk — is de zaak zo eenvoudig? Dacht je dat?” — Zijn rechterhand schoot bliksemsnel naar voren greep de aapmens van voren bij het losse frontstuk van zijn cowboyshirt en drukte hem achterover tegen de tafel, zijn andere hand dreigend tot een vuist geheven. Alle opgekropte woede over het verlies van zijn kostbare persluchtautomodel barstte los, nu Simpson voor de zoveelste maal die nacht gedwarsboomd werd. Zijn rechtervuist schudde de bar-eigenaar woest op en neer, terwijl hij hem toebeet: „Je moet niet denken dat je mijmet kletskluitjes in je kroegriet kunt sturen, mislukte zoon van een afgekeurde ba viaan! Ik wil jou horen praten en vertellen, nu en meteen. En elke leugen die je vertelt, kost je een opdoffer die je zal heugen! Rest vraag: Ken jij een vent die Zakaroea heet?”
Simpson’s stem trilde van woede en nu is het altijd onmiddellijk te horen of te voelen of iemand werkelijk razend is, of maar doet alsof.
De mislukte zoon van een afgekeurde baviaan scheen daar ook geen vergissing mee te maken, want hij verfrommelde zenuwachtig de sigaret tussen zijn vingers en hakkelde:
„J . . . ja natuurlijk. Zakaroea ken ik.”

Een nieuw nummertje door elkaar schudden. Simpson deed het nu met beide handen en hij vuurde zijn vragen af zo snel hij ze zeggen kon.
„En jij hebt die vent aanbevolen aan twee Amerikanen hier in de bar, hè?”
„Ik? Aanbevolen? Ik . . .” Hij kreeg de kans niet eens om verder wat te zeggen want Simpson haalde uit met de rechterhand en sloeg hem om de oren dat het knalde als een pistoolschot. Arie keek opzij naar Jan en mompelde goedkeurend: „Nu komt er schot in! Ga jij bij de deur staan, Jan en hou de straat in de gaten. Als er iemand hier binnen wil, laat hem dan binnen maar snij hem wel de terugweg af. Gesnapt? Die deur is niet voor niks open blijven staan, lijkt me.” Jan knikte, haalde het pistool uit de zak, en gleed onder het gordijn door, de donkere bar in. Hij gooide het achter zich weer zo, dat geen straaltje licht ontsnapte. Gedempt, heel gedempt, hoorde hij de stem van Simpson:
„Heb jij dat Hawaiiaanse autonozem hier in contact gebracht met twee Amerikanen, ja of nee?”
De bar-eigenaar was nu geducht geschrokken. Hij hield de ogen angstig op het woedende gelaat van Simpson gevestigd en haaste zich met het herinneren.
„Twee Amerikanen, ja. Dat is waar ook. Dat is zo, ja.” „En heetten die Mac en Bennie?”
„Mac en Bennie, ja. Zo heten ze.”
„En hoe heten ze verder?”
„Dat weet ik niet. Heus — ik zal op alles eerlijk antwoord geven maar dat weet ik niet.”
„Hoelang komen die kerels al hier?”
„Een dag of tien, twaalf. Om het precies te zeggen zou ik effetjes moeten nadenken, want . . .”
Simpson schudde hem weer en bonsde hem ruggelings op de tafelrand. „Waar komen die kerels vandaan?”
De antwoordende stem werd wanhopig:
„Dat weet ik niet. Dat vertellen ze me ook niet. Ik heb ze een dikke week geleden voor het eerst hier gezien. Maar ze zijn hier onbekend. Ze moeten alles vragen. Ik dacht dat ze recht uit de Verenigde Staten kwamen.”
„Waarvoor? Wat doen ze hier? Waarvoor zijn ze hier?' „Geloof me nou toch — ik weet het niet! Ze wachten op iemand als je het mij vraagt.”
„Wachten? Op wie?”
„Dat weet ik niet. Maar ze wachten. Al dagen. Er is bijna altijd een van de twee hierbinnen of vlak in de buurt en ze hebben al wel twintig keer gezegd dat; als er iemand voor hen komt, die hier moet blijven wachten tot ze weer binnen komen.” „Wat is dat voor een man waar ze op wachten?”
De aapmens wrong zich wanhopig onder Simpson’s greep: „Dat weet ik niet! Ze vertellen me nooit wat. Ze vragen alleen maar. Maar ze kijken altijd in een reisgids na wanneer er een vliegtuig uit de States verwacht wordt en dan zijn ze allebei hier binnen. Als je mij vraagt wachten ze op iemand die per vliegtuig moet aankomen.”
„En waarom zat jij hier vanavond onder je eigen tafel weggekropen als een ba nge hond?”
„Omdat ze me gezegd hadden, dat te doen.”
„Wie heeft je dat gezegd?”
„Die Bennie.”
„En doe jij altijd alles wat je klanten zeggen?”
„Nee, maar nou wel. Het bennen me nogal fijne jongens om herrie mee te krijgen. En als ze met revolvers gaan zwaaien hou ik me een beetje koest.”
„Wie zwaaide er met een revolver?”
„Die Bennie. Hij was razend. Ik moest meteen teruggaan naar deze bar en alle lichten uitdoen maar de buitendeur open laten. En zelf hier binnen blijven.”
„Waarom waarom? Verwacht je iemand?”
„Dat hebben ze . . .” Hij werd onderbroken doordat Arie Roos snel naar voren stapte en een handgebaar maakte, met de vinger op de lippen. Achter hem verdween het hoofd van Jan Prins weer naar de andere zijde van het afschuttende gordijn. „Jan waarschuwt dat we niet zo luid moeten spreken anders wordt iemand die hier binnen wil, op straat al gewaarschuwd. En mag ik meteen wat vragen?”
„Ga je gang,” bromde Simpson, nu beduidend zachter van toon. Arie vestigde zijn helblauwe ogen op de bar-eigenaar, legde de handen rustig op zijn dikke buik, en vroeg:
„Zitten die twee Amerikanen dag en nacht in jouw kroeg of slapen ze ook wel eens?”
„Ja natuurlijk slapen ze. Allicht.”
„Mooi. Waar?”
„Dat weet ik niet.”
Simpson grauwde diep in zijn keel, als een nijdige hond, verplaatste zijn forse handen naar boven en klemde ze om de keel van de spartelende man.
Je kunt mij niet vertellen, gladjanus, dat ze twaalf dagen lang elke dag hier in jouw kroeg zitten en niet iets loslaten over waar ze slapen. In een hotel?”
De aapmens worstelde en hapte naar lucht, met groeiende angst in zijn ogen.
„Heus — geloof me nou. Ze zijn ontzettend zuinig met wat ze loslaten.”
„Klets. Je vangt altijd wat op. Vertel!”
„Ze . . . wonen niet . . . in een hotel. Ergens in een huis dat ze hebben gehuurd . . .”
„Waar?”
„Weet ik niet. Echt niet . . . heus niet. Maar het moet een nogal groot ding zijn.” — Simpson liet zijn vingers wat ontsnappen tot de man wat gemakkelijker kon praten: „Er zijn verschillende badkamers in, want daar maakten ze grapjes over. En een grote elektrische keuken waar ze niet mee overweg konden want toen ze een keer eten in blik heet wilden maken hebben ze alles laten verbranden. In dat huis slapen ze. Maar zoals ik al zei: overdag bennen ze der nooit. Dan zwerven ze hier in de buurt rond of ze zitten hier whisky te drinken en ze eten hier wel eens of in een restaurant in de buurt. Maar nooit samen. Altijd om en om.” „En je weet niet in welke buurt dat huis ligt?”
„Al wou u me doodslaan.”
„En hoe komen ze dan ’s morgens hier? Hebben ze een auto?” „Taxi. Altijd een taxi. En altijd een andere.”
„Waar pikken die chauffeurs ze dan op? Nooit gehoord?” „Hoe ken ik dat nou horen? Ik ben altijd hier binnen als ze komen aanzetten. Ik ga toch niet op de stoep staan luisteren.” Simpson keek Arie aan. De dikkerd stond nadenkend aan zijn neus te trekken. Jan stak wéér schichtig zijn hoofd naar binnen: „Jullie maken nog steeds veel te veel herrie, zeg. Het is een doodstille nacht, denk je daar aan?”
Arie wenkte hem haastig weg
„Let jij nou maar op de straat. We zijn hier al klaar.” Simpson keek vragend opzij
„Niks meer te vragen?”
Arie maakte een haastig gebaar:
„Van hem worden we niet wijzer meer. We moeten alleen zorgen dat hij geen alarm kan gaan maken, als er dadelijk iemand hier de val in komt tippelen. Vastbinden zodat hij niet kan stommelen.”
„En iets in zijn mond?”
„Dat wel, ja. Hou hem stevig vast, dan zullen we daarmee beginnen.”
Arie wandelde snel om de tafel heen, vond een afdroogdoek, vouwde die viermaal tot een band, rolde de band op en wrong de mond van de aapmens open door een geknipte duim achter zijn kaak te drukken. De roldoek ging naar binnen en Simpson hield het ding op de plaats door het hoofd van de man tussen zijn handen te klemmen, met de duimen in de opengesperde mondhoeken. Arie snuffelde rond, vond wat einden paktouw, een rol koperdraad in een gootsteenkastje en een meter of tien verlengsnoer van een klein radiootje op een plank.
„Keer hem om. Eerst zijn handen op de rug.”
Simpson hield de bar-eigenaar stevig vast terwijl Arie met het paktouw de prop in de mond vastzette, de polsen aaneenbond met het elektrische snoer en de enkels gekruist op elkaar klemde met wikkelingen koperdraad. Er was nog een meter of zes verlengsnoer over en dat kwam prachtig van pas om de man strak vast te binden aan twee poten van zijn eigen tafel.
„Alsjeblief,” zei Arie, zich zwetend oprichtend. „Hij heeft niks te mopperen. De status quo is hersteld. Hij zat onder de tafel toen we binnenkwamen en nu zit-ie er weer. Licht uit.” Simpson draaide de schakelaar naast de doorgang naar de bar om. Arie lichtte het gordijn op. Een heel zwakke schemer drong naar binnen door de matglazen ruiten van de klapdeurtjes: reflex van het maanlicht dat buiten het plein bescheen. De dikke sloop achter het buffet langs, pionierde even rond in het schemerdonker en liet zich met een zucht neerzakken in een der stoelen in een stikdonkere raamhoek.
„Ga jij erbij zitten?” vroeg Simpson, in het duister naar hem turend. „En als er nu dadelijk iemand moet worden gepakt?” „Daar zijn twee man voldoende voor,” verklaarde de dikkerd, zijn malse kuiten languit op een stoelzitting leggend. „Met zijn drieën loop je elkaar in de weg. We hebben vannacht al genoeg geklunsd. Ik ga een nummertje zitten denken.”
Simpson knorde wat, en schoof dan op de deur af, praatte eventjes met Jan en nam daarna een positie in aan de andere zijde van de matglazen ingang.
„En als er nou iemand in onze val wil lopen, dan metéén pakken,” zei Arie vanuit de hoek. „Simpson slaat van achteren een gehaakte arm om zijn hals en zet een knie in zijn rug. Jan slingert zich om de vent zijn knieën en als Simpson flink aantrekt verroert de vis meteen geen vin meer.”
„O.K.,” zei Simpson. „Ik heb alleen een machtige zin in een sigaret.”
„Kun je toch best roken,” vond Arie met een geeuw. „Als je het vuur maar in het holletje van je hand verscholen houdt. Het is hier nou niet bepaald een atmosfeer waarin een wolkje rook meer of minder iemand geschrokken op hol doet slaan.”

* * *
Simpson had nauwelijks zijn sigaret aangestoken (met enige moeite, omdat zijn aansteker zo goed als volslagen droog was gebrand), of dikke Arie werd onrustig.

„Voor de drommel,” fluisterde hij, overeind komend. „Hier zitten midden in een kroeg als in Luilekkerland en mijn tong plakt aan mijn kiezen van dorst.”
„Nou je er toch over begint . . .” zei Jan aarzelend.

Arie was al op pad. Hij schoof als een schim van monsterachtige doorsnede voorbij in de schemer, gleed achter het buffet en ging daar op de tast op zoek naar flesjes Coca Cola. Enkele zachte ploffen en licht gesis verrieden juist dat hij de eerste had geopend, toen er ook vanaf de twee wachtposten bij de deur een zacht gesis klonk. Dat gesis werd, iets wat feller, herhaald en toen Arie zijn hoofd ophief om over het buffet heen te informeren wat er gaande was, zag hij een donkere schim buiten de matglazen deurramen tot stilstand komen. Geen voetstap was hoorbaar geweest . . . geen auto was er gestopt. De pas aangekomen figuur daar buiten was zonder twijfel op rubberzolen naderbij komen wandelen. Dikke Arie liet zich zakken tot zijn ogen juist boven het buffet uit konden kijken en hij zette de flesjes Coca Cola die hij al geopend had, behoedzaam op de planken terug. De gestalten van Jan en Simpson, aan weerszijden van dat vaag door de maan verlichte matglas, waren volkomen onzichtbaar. Ook het zwakke vuur van Simpson’s sigaret was verdwenen. De schim, buiten voor de deur, bewoog zich onzeker. Zij ging een beetje naar links, alsof de persoon in kwestie wilde proberen door een raam naar binnen te gluren . . . passeerde de deur weer en bleef even staan voor het andere afgeschermde raam, wandelde dan een eindje achterwaarts van de deur weg, als om de complete gevel beter te kunnen overzien, kwam dan weer naar voren en klopte vrij luid met de knokkels op een der deurruiten. Onder de druk van dat geklop bewoog de ene deurhelft een beetje, met een zacht geknars. De figuur buiten stond een tel of wat stil, hief dan de hand weer op, duwde tegen de deur, zag haar naar binnen wijken, hield haar open, stak een hoofd naar binnen en riep:

„Hallo! Heidaar! Is dit Harry’s Bar?”
Het bleef doodstil. Zo stil, dat Arie het zachte ritselen kon horen van de koolzuurbelletjes die opstegen in de geopende Cokeflesjes. De nieuweling wachtte even af, maar toen alles stil bleef, mompelde hij knorrig wat binnensmonds, en schouderde zich korzelig geheel naar binnen. De volgende halve minuut was verre van stil. Simpson en Jan Prins kwamen tegelijkertijd in actie en ditmaal ging alles volkomen volgens plan. Simpson zette een knie in de lendenstreek van de man en haakte tegelijkertijd een arm onder diens kin en trok hem gespannen achterover. Jan dook voorover, beide benen omknellend en dikke Arie daverde achter het buffet uit en tastte handen, jas en broekzakken af op zoek naar een mogelijk wapen. Hij voelde niets dat gevaarlijk kon zijn.
„Wie is deze vent, dikke? Kun je dat zien?”

De man had een hoed opgehad, maar die was afgevallen zodra Simpson hem klemvast pakte. Arie boog zich voorover en tuurde de vage gestalte in het gelaat. De man blies en reutelde, maar kon geen verstaanbaar woord uitbrengen door de druk van Simpson’s arm tegen zijn adamsappel.
„Nooit eerder gezien,” verklaarde de dikke. „Een vent met een keurig geknipt snorretje. Het moet je van het hart dat hij een vrij net gezicht heeft.”
„Of dat wat zegt,” spotte Jan. „Op de eerste blik heb jij dat ook.”
De gevangene snoof, blies en sputterde en probeerde wat te zeggen, maar daar kwam niet veel van terecht.
„Heizeg,” opperde Arie geschrokken. „Het zal toch niet een of andere onschuldige toerist wezen, die op zoek was naar een laat geopende kroeg waar bij nog een neutje kon drinken?” „Frisse morgen!' hapte Jan, „zijn greep op de benen wat verslappe nd.
„Nonsens!” gromde Simpson. „Een toerist die een stikdonkere kroeg ziet, neemt zonder meer aan dat het ding gesloten is.” „Je weet nooit,” zei Arie aarzelend. „Geef hem eens wat asem?” Simpson’s arm verslapte iets en meteen begon hun vangst reutelend te protesteren:
„Als je denkt dat ik daar genoegen mee neem! . . . aanklacht indienen . . . politie . . . schandaal . . .”
„Luister, broer,” snauwde Arie bits, zijn massale beenzuilen uiteenplaatsend en de vuisten in de zij zettend. „Je dringt stiekem een gelegenheid binnen waarvan je duidelijk ziet, dat die gesloten is. Er is hier al eerder in de afgelopen weken in de nacht wat gestolen en wie zegt ons dat jij het niet hebt gedaan! Vertel ons dat eens, hè?”
„Omdat ik voor de donder nog an toe gisterenavond pas . . . per schip . . . hier in Honoloeloe ben aangekomen,” hijgde het slachtoffer. „Daarom. En als je maar niet denkt dat ik er genoegen mee neem, en . . .”
„Waarom kwam je dan hier aan de deur kloppen?”
„Omdat ik,” barstte de onbekende los, „hier gisterennacht tot drie uur heb gezeten en de eigenaar me vertelde dat deze bar elke nacht tot na drieën geopend was. Dáárom.”

Het begon er nu uiterst verdacht op te lijken dat zij nu wel een geestdriftige vis hadden gevangen, maar dat het eerder een nieuwsgierig sprotje was dan een gevaarlijke snoek. „Tja,” zei Arie op filosofische toon. „Dan is er sprake geweest van een misverstand, en . . .”
“Misverstand!” brulde de ander, worstelend om los te komen in de langzaam meer en meer verslappende grepen van Simpson en Jan Prins. „Denk je dat je er zo afkomt? Weet je wat dit zijn? Gangstermethoden! Bandietenstreken . . .”
„Tja. Wie met pek omgaat wordt er op de duur mee besmet,” zei Arie.
„En je kunt erop rekenen dat ik van hier af rechtstreeks naar de politie stap en . . .”
„Die vent wordt machtig vervelend zeg, met zijn gebrul.” „Hij jaagt al het wild weg dat we nog verwachten.”
„Kunnen we hem niet tot rede brengen?”
De vent tierde aan een stuk door. Hij scheen te voelen dat zijn overvallers in het duistere café niet bijster zeker van hun zaak en sommige mensen worden dan doldriest.
„Deze vent is tuk op een relletje. Dat soort is niet tot rede te brengen.”
„Mooie situatie is dat. Wat doen we nou?”
„We kunnen maar één ding doen: vastbinden naast de eigenaar zelf. Die kennen elkaar nog van gisterenavond.”
Het was zonneklaar, zelfs in deze duistere bar, dat het de enige methode was, om van de kerel af te komen zonder dat er groot alarm volgde. Simpson trok zijn gehaakte arm weer strak aan — Jan en Arie grepen ieder een spartelend been en in snelle draf werd deze abuis-vangst langs het gordijn de achterruimte in gedragen. In vliegende haast ging Arie weer op zoek naar bindmateriaal, dat hij nu vervaardigde door een tweetal opgefrommelde tafellakens in repen te scheuren. Zogauw hun gevangene een prop in de mond had en aldus gemuilkorfd op de grond lag met Simpson boven op zijn maag zittend, glipte Jan terug naar de bar zelf om weer de wacht bij de deur te be trekken. Arie en Simpson werkten zo snel zij konden, bonden deze nummer twee op dezelfde manier als de eigenaar van de tent en sjorden hem eveneens vast ditmaal aan de vrijgebleven twee tafelpoten. Zij stonden hijgend op, wisten zich het zweet van het voorhoofd, knipten het licht uit en slopen terug, de bar binnen. Simpson nam zijn plaats naast de deur weer in en Arie zocht zich tastend een weg naar het buffet om nu eindelijk die flesjes Coca Cola te bemachtigen.

* * *

Het was bijna spookachtig. Arie had nauwelijks het eerste flesje coke naar het boven hem zwevende geraamte geheven om het in zijn machtig keelgat leeg te laten schuimen, toen hij opschrikte door het zwakke geluid van een naderende auto. Nu waren er in het afgelopen halfuur wel meer auto’s het plein gepasseerd . . . maar er was iets in het geluid van deze motor . . . in het minderen van het gas . . . in de manier waarop het geluid nader kwam, dat hem alarmeerde. Hij liet het flesje zakken, zakte zelf ook wat door de knieën, loerde over de buffetrand heen, zag de felle schijn van koplampen buiten aanzwenken . . . en zette het flesje definitief neer, toen de donkere massa van een auto achter de matglazen deurtjes tot stilstand kwam. Gestalten bewogen heen en weer . . . praatten wat . . . bewogen opnieuw heen en weer . . . praatten weer . . . dan twee portierploffen en de auto reed weg. Maar één schim bleef achter. Het spookachtige was nu, dat deze schim eveneens een hoed droeg, en nagenoeg precies hetzelfde deed als zijn voorganger, compleet met proberen door beide ramen te kijken, met eventjes achterwaarts stappen als om de ganse gevel te overzien, en zo meer. Maar er was één verschil. De voorganger had eerst met de knokkels op de matglasruit getrommeld. Deze figuur gaf een korte schop met een schoen tegen de onderkant. Maar het effect was hetzelfde: de deur zwiepte een eindje open, viel weer dicht, werd toen geheel opengeduwd en hoofd en schouders tuurden naar binnen.
„Hallo! Anybody here?”
Arie was nu vastbesloten om niet meer van die idiote vergissingen als daarjuist te laten gebeuren.
„Sure!” zei hij luid, kalm en langgerekt, in de overtuiging dat Simpson en Jan zouden snappen wat zijn bedoeling was. „Maar we zijn eigenlijk al gesloten.”
„Kijk es hier,” zei de vreemdeling. „Dit is toch Harry’s Bar op Molokai Plein?”
„Wis en zeker wel,” zei Arie, vanuit het duister achter het buffet. „Maar we zijn gesloten.”
„Dat is wel mogelijk,” zei de vreemde. „Maar ik heb hier een afspraak. En er is machtige haast bij, zie je.”
„Mooi uur voor een afspraak. Afspraak met wie?”
„Met een zekere Mac en Bennie.”
Arie begon te lachen:
„O, met die twee. Dat is een speciaal geval. Kom binnen man, kom binnen. Drink een glaasje coke aan de bar, en vertel me wat je op je hart hebt. Neem me niet kwalijk dat ik geen licht maak, anders zwermen ze als motten buiten rond om binnen te kunnen komen.”
„Nee, we kunnen het beter rustig houwen,” zei de vreemdeling, „even mijn koffertje pakken.”
Hij dook eventjes terug naar buiten en dat gaf Arie de tijd om ten overvloede waarschuwend te sissen:
„Niet pakken deze . . . laat mij met hem praten!”
Hij had juist de laatste lettergreep gesist, toen de man de twee halve deurtjes vaneen schouderde, zijn koffertje bonzend naar binnen sjorde en tegen een tafeltje opbotste, op weg naar de bar. „Kom maar op het geluid af,” zei Arie geruststellend, zich bukkend naar een flesje coke en een glas. Hij zette beide op de bar. „Het buffet is vlak voor je en krukjes staan klaar.” „Hè hè,” zuchtte de nieuweling, op een kruk schuivend met het koffertje naast zich op de vloer. „Wat een haast en vliegwerk.” „Waar kom je dan helemaal vandaan?” informeerde Arie meewarig.
„Helemaal van Chicago; halsoverkop het vliegtuig in en halsoverkop van het vliegveld in een taxi hierheen. Ik heb mijn bagage zelfs nog bij me.” — Hij schonk het flesje Coke leeg in zijn glas en goot het in een teug achterover, nam zijn hoed af en begon zijn voorhoofd af te wissen. „Wat voel je altijd heet en smerig na zo’n ruk. Zeg — ik zei je al dat er haast bij was. Waar kan ik die Mac en Bennie te pakken krijgen?”

„O, die zullen zo meteen wel binnen komen vallen,” vertelde Arie achteloos. „Die wachten al dagenlang op iemand hier. Op u?”

„Dat zal best,” zei de ander knorrig. „Er zou iemand anders zijn gegaan. Dagen geleden al. Maar op het laatste moment kon die niet om een of andere reden en toen hebben ze me helemaal uit Florida teruggeroepen voor dit klusje. Komen die Mac en Bennie vannacht nog hierheen?”
„Oja,” vertelde Arie. „Of de een of de ander komt elke paar uur hierlangs om te vragen of er al iemand voor ze is geweest.” Ze begonnen wel aardig ongeduldig te worden. Dat wel. Kan ik me trouwens indenken,” voegde hij er langs zijn neus weg aan toe.
“Indenken?” vroeg de vreemdeling, op plotseling veranderde toon.
„Wat kun jij je indenken?”
Arie speelde zijn rol van bar-eigenaar prachtig. Hij bukte zich, greep twee nieuwe flesjes Coca Cola en vroeg: „Een neutje whisky erbij?”
„Nee, dank je,” zei de ander scherp en vroeg weer: „Wat kun jij je indenken?”
„Nou — dat die Mac en Bennie ongeduldig gingen worden,” antwoordde Arie op een toon of dat vanzelf sprak.
„Oja? En waarom dan wel?”
„Nou — die wouwen ook wel eens van de rommel af,” verklaarde Arie op dezelfde vanzelfsprekende klank in zijn stem. Het bleef even stil. Dan vroe g de vreemde langzaam:
„Van welke rommel?”
„Nou — dat automodel. Wat anders.”
Een diepe stilte van drie tellen die wel drie minuten leken. Dan barstte de vreemdeling los:
„Wil je mij vertellen dat die twee kaffers, die twee stomme kletsrunderen jou aan je neus hebben gehangen waar het om gaat?”
Arie deed of hij geschrokken was:
„Om mijn neus gehangen? Ze hebben me niks aan mijn neus gehangen. Ik weet niet eens waar het ding staat! Het enige wat ik weet is dat het gaat om een fabrieksmodel en . . . nog een Coca-Cola?”
„Stik in de Coca-Cola,” barstte de ander nijdig los. „Ik zal die twee dadelijk eens wat vertellen als ik ze te pakken krijg! Zijn ze nou helemaal van de hier en ginder bestraaltafeld om. . .” Arie liet een kort gefluit horen en zei droog:
„Pak hem maar, jongens — dit is de goeie!”
Deze maal was het nog simpeler dan bij zijn voorganger. Simpson trok hem achterover op zijn barkruk zodat zijn benen automatisch klem zaten tegen het buffet. Arie greep ’s mans polsen beet en Jan voelde de zakken na.
„Haal alles uit zijn zakken,” zei Arie. „Alles wat erin zit. En breng het naar de achterkamer op tafel. „Vlug wat.” Jan graaide in zijzakken en broekzakken, in de binnenzakken van de jas en verdween met de buit achter het gordijn. „Dus dit is de vent aan wie ze die auto moesten afleveren?” gromde Simpson.
„Of die de auto kwam onderzoeken,” zei Arie. „We hebben nu geen tijd meer om hem te ondervragen.”
Jan kwam terugdraven uit de achterkamer.
„De boel ligt daar op tafel. Wat nu?”
„Vastbinden deze sinjeur.”
„Maar waar leggen we hem neer?”
„Tja . . . Weet je wat? Hier achter het buffet! Sjor hem maar vast aan de buis van de bierpomp. Die loopt recht omhoog naar boven tegen het buffet aan als een soort stang. Ik zal de overgebleven strips tafellaken wel even pakken. Stop hem de opveegdoek van de bar maar tussen zijn kaken, dan heeft-ie meteen nog een smaakje bier en whisky voor de hartigheid.” Simpson wrikte de mond open en Jan frommelde de natte opveegdoek naar binnen.
„Weet je wat?” opperde Jan. „We binden hem meteen aan deze poten van zijn barkruk vast, en dan leggen we hem met kruk en al plat achter het buffet. Zit-ie fijn opgespannen.”
Vol geestdrift vervulden ze deze taak. Het was weer eens wat nieuws. In hun ganse avonturiersloopbaan hadden ze nog nooit iemand aan een vierpotige barkruk vastgesnoerd, maar het was een groot succes. De benen netjes evenwijdig elk langs een poot — de polsen naar achteren getrokken en ook elk strak naar de andere twee poten gespannen. Daarna ging een apart gehouden band om de man zijn nek — het geheel werd achter het buffet gedragen en de nek werd aan de stang van de bierpomp vastgesnoerd — niet gevaarlijk vast, maar zeker ook niet te los.
„Zo knaap,” zei Simpson, „misschien is het nog niet tot je doorgedrongen wie ik ben. Ik ben de man van wie jouw twee halsafsnijders dat automodel hebben gestolen. Dus je snapt wel, dat ik nogal kortaangebonden ben. Lig vooral stil, want als je die band om je hals strak trekt steek ik geen hand uit om je los te maken.”
„Kom nou!” siste Jan. „Elk moment kan er weer iemand binnen kernen!”
„Ik blijf hier achter de bar,” kondigde Arie aan. „Dat heeft enorme mogelijkheden, zoals je hebt gemerkt. Ik kan me hier schuil houden maar ik kan ook mijn waffel open doen. De mogelijkheden zijn schier onbeperkt. Ik bedenk de solo’s en jullie vallen maar harmonisch in, net als in een goed Dixieland orkest.”

„Kan ik niet achter die bar staan?” informeerde Simpson hoopvol. „Ik zou wel eens willen weten wie de vent is!” „Staat wel in zijn papieren die nu binnen op tafel liggen,” zei Arie. „Neem nou je plaats bij die deur in . . . Er . . . Daar komt wéér een auto aan. Het lijkt warempel wel of half Honoloeloe hier wil komen vergaderen.”
Deze nieuwe auto naderde veel sneller dan de voorgaande. Dat was zo goed als zeker een taxi geweest en als deze nieuwe wagen ook een taxi was, dan toch beslist een, die tot uiterste spoed was aangezet, voor de trottoirband afremde met geblokkeerde banden en twee portieren tegelijk deed openvliegen. Enkele korte woorden werden blijkbaar gewisseld bij het betalen van de vrachtprijs . . . een schim stoof op het matglas af, spleet beide deurtjes vaneen en stortte naar binnen, roepend:
„Joe! Hei, Joe! Waar zit je?”
Stilte. Volkomen stilte.
„Is er niemand hier! Joe! Slaap je? Ik ben het. Zakaroea!” Dat was het historisch moment waarop Jan, Simpson en Arie hun eerste glimp kregen van het verbijsterende feit dat de Hawaiiaan die zij zo veilig bewaakt hadden achtergelaten, op vrije voeten was. Maar aan deze wantoestand werd kort en krachtig een einde gemaakt. Binnen tien tellen lag Zakaroea op de grond, met Simpson’s woedende handen om de keel, Jan Prins als een inktvis om zijn benen, terwijl Arie op de tast bartafeltjes afstroopte, op zoek naar kleedjes die hij in repen kon rijten om dit zoveelste slachtoffer te binden.
„Zullen we deze ook maar weer aan een barkruk snoeren?” „Prima idee. De vorige was een groot succes.”
Terwijl Jan en Arie de Hawaiiaan met armen en benen vastbonden aan barkrukpoten hield Simpson zich onledig, met een hand dreigend om de keel van de man, hem het verslag te ontlokken van hoe hij kans had gezien, uit de machineloods te ontsnappen.
„Die nachtwaker gaat eruit!” verklaarde Simpson, toen het tot hem was doorgedrongen welke truc Zakaroea had gebruikt. Korea-veteraan of niet — eruit gaat-ie. Twee van die stommiteiten achter elkaar is me te gortig.” — Hij schudde de Hawaiiaan zoals een terrier een rat. „En wat kom je nou doen hè? Waarvoor kwam jij hier zo overhaast binnenstuiven? Wie moest jij hebben?”

Jan en Arie waren met hun vastbinden klaar en wachtten nu alleen nog met een dot zoom en tafelkleedjesfranje tot Simpsons verhoor was afgelopen.
„Ik . . . ik was op zoek naar Mac en Bennie.”
„En wat moest jij van Mac en Bennie?”
„Ik moest . . . toch zeker . . . rapport uitbrengen.”
„Rapport? Waarover?”
„Over . . . alles. Ik zat toch die Amerikaanse jongen achterna!” „Bob!” riep Jan. „Dus hij zat Bob achterna. Maar hoe...?” Hij brak midden in zijn vraag af, door een stomp van Arie. „Hou je kop, Jan! Ik hoor voetstappen buiten . . .”
Simpson legde snel de forse palm van een hand op de mond van de gebonden Hawaiiaan en alle drie hieven zij de hoofden, zoals jachthonden die geritsel horen. Over de keien van het plein naderden inderdaad voetstappen — snelle, felle vastberaden hakken in een gans ander tempo dan het geslenter van melige toeristen, op zoek naar vertier.
„Die komen recht hierop aan.”
„Vlug . . . sleep die vent met kruk en al achter het gordijn. Schiet op! Stop hem die rommel in zijn mond! Doe dat maar als je daar al bent.” Simpson, Jan en Arie grepen elk een barkrukpoot met een eind Zakaroea en in sukkeldraf ging het hele zaakje de cocosmat over, onder het gordijn door en de achterkamer binnen. Arie glipte meteen weer terug, achter het buffet en Simpson en Jan, in het stikdonker van de achterkamer waarin alleen de moeizame ademhaling hoorbaar was van de twee eerste onder de tafel vastgebonden slachtoffers, wrongen de prop zoom met franje tussen de kiezen van hun laatste aanwinst, en verstarden toen in hun aan weerszijden van de liggende barkruk gehurkte houding, want van uit de bar, aan de andere kant van het gordijn schreeuwde een rauwe stem:
„Joe! Is er al iemand hier geweest?”
Stilte, die een tel of vier duurde. De ongeduldige brul die nu kwam, deed de flessen achter het buffet rinkelen:
„Joe! Lui varken, waar zit je!?”
Een andere grove stem opperde ongelovig:
„Hij zal toch niet naar huis zijn gegaan?”
„Dat durft-ie nooit. Hij is ergens in slaap gevallen natuurlijk. Joe! Sufkop Word wakker! Waar zit je?”
Jan had nu de stemmen herkend en, klemde een hand om Simpson’s pols, heel zacht in diens oor fluisterend:
„Herken je die stemmen? Mac en Bennie!”

Simpson bracht zijn mond naar Jan’s oor:
„Waarom zijn die nu pas hier?”
Jan verwisselde mond en oor en gaf antwoord:
„Wij zijn meteen in de Cadillac geklommen. Die kerels verdwenen in het bos. Zoek geraakt in het oerwoud.”
Kans om meer te zeggen was er niet, omdat zij werden opgeschrikt door een luide klap, gerommel en gebonk uit de bar. „Hei, Mac, wat doe je nou?”
„Wat ik doe? Ik schop een stoel door deze tent. Misschien wordt ie dáár wakker van. Joe!” Toen er nog steeds geen antwoord kwam, voegde Mac eraan toe, grommend als een kwaadaardige hond: „Als de vent toch stiekum naar huis is gegaan ondanks uitdrukkelijke opdracht om hier te blijven wachten . . .” Bennie verklaarde:
„Ken ik me niet indenken. Misschien heeft-ie wat te veul whisky naar binnen geslagen en zit-ie in zijn keuken te snorken op een stoel. Ik zal es effe kijken . . . Au! Stoot ik mijn poten tegen een van de schertstafeltjes van ’m. Je ziet hier ook geen hand voor ogen . . .”
Jan zei haastig tegen Simpson:
„Maak je borst maar nat. Nou komt-ie hier binnen. En ze zijn gewapend, ook.”
„Metéén slaan,” zei Simpson terug. „Meteen er bovenop springen.” Er was geen tijd meer om verder nog iets af te spreken, want Bennie was het kleine bartje al door, lichtte het gordijn op, stak zijn hoofd de stikdonkere woonkeuken in en riep
„Heidaar! Joe! Ben je hier?”
Simpson veerde van de vloer af, waar hij gehurkt had gezeten overeind met zijn armen stijf gehaakt en zijn rechtervuist ving Bennie onder de kin met het volle gewicht van zijn soliede gebouwd lichaam achter de slag. Terwijl de kleine gangster al achteruit schokte trof de tweede vuist van Simpson hem in de maagstreek vlak onder het borstbeen en het totale effect van die twee enorme opdoffers was, dat hij dubbelslaand achterwaarts terugsloeg, de caféruimte binnen, ruggelings op een tafeltje terecht kwam dat krakend onder hem bezweek en op een onduidelijke plaats op de cocosmatting belandde. Intussen had niemand een woord gezegd — de klappen waren in het stikdonker uitgedeeld en het was niet te verwonderen dat Mac’s stem, scherp en ook een tikje verontrustend, nu uitriep: „Heidaar! Bennie! Wat was dat voor een herrie! Bennie! Wat is er gebeurd?”

Bennie’s stem kwam moeizaam en hijgend ergens van beneden tussen de tafel- en stoelpoten uit:
„Der . . . is daar iemand . . . binnen. Ik zal . . .”
Simpson had zich direct na zijn twee klappen plat op de buik laten neervallen en Jan was al zijdelings weggedoken. Maar goed ook, want een revolver knalde. Een rossig-paarse vuurstraal brandde los en een kogel siste in de lengte door het nu weer slap neerhangend gordijn over de keukentafel heen en belandde met een ijzingwekkende klap in een lege pan of een fluitketel op de aanrecht.
Mac riep gedempt:
„Schiet niet, lelijke gek, zometeen belt een van de buren de politie op!”

Er klonk wat gestommel en gekraak van kapotte tafelplanken toen Bennie in het duister overeind scharrelde. Arie, achter het buffet verstopt, schudde misprijzend het sproetige hoofd. Hij was niet van oordeel dat Simpson het bijzonder snugger aan de steel had gestoken. Het was wel heel stoer om in het donker klappen uit te delen, maar als je dat deed, had je minstens te zorgen dat ze zo goed aankwamen dat je slachtoffer meteen was uitgeteld. Ze hadden die knaap beter in het donker naar binnen kunnen laten komen, de keuken in, en hem dan van opzij of van achteren op de nek springen. Nu waren de kerels gewaarschuwd en er was nog niets bereikt. Arie begon in te zien dat hijzelf, achter het buffet, wel eens de beslissende reserve macht zou kunnen gaan vormen waar alles om draaide. Zoals het laatste handjevol cavalerie in de Slag bij Waterloo. Een vuurwapen bezat hij niet — het schietarsenaal was in het bezit van de keukenbezetting — maar tijdens zijn Coca-Cola-verkenningen achter het buffet had Arie op een der planken wel een fikse verstelbare Engelse moersleutel gevoeld, zoals vele caféeigenaars er een op na houden om de koppelingen van de bierpomp vast te zetten. Zijn hand gleed door het duister voorwaarts tot hij de sleutel te pakken had. Gestommel verried dat Bennie zich door het duister verplaatste.

„Wat ga je nou doen?” informeerde de verontruste stem van lange Mac. „Waar ga je naar toe? Toch niet zo die keuken in?” „Stel niet van die domme vragen,” snauwde Bennie terug. „Ik ga een bel whisky pakken achter het buffet.”
Arie zat nu ineengedoken met zijn ogen vlak boven de buffetrand, zag de korte ineengedrongen gestalte van Bennie op nog geen meter van hem af aan de onderkant van het buffet voorbijglijden tegen het licht van de matglasraampjes . . . het einde van het buffet bereiken . . . stommelend de kale planken vloer achter het buffet betreden en mopperend stoppen toen hij met een scheen van zijn voorwaartse been tegen een poot van de plat liggende barkruk stiet.
„Wat ligt hier nou weer voor rommel?”
Hij schopte een keer tegen de kruk, schopte wéér, raakte nu een voet van de man die aan de kruk lag vastgebonden, bromde wat en bukte zich om te voelen wat hem de vrije doorgang naar de whiskyflessen versperde. Dat was natuurlijk het uitverkoren moment waarop Arie, met prijzenswaardige zelfbeheersing, ineengedoken had gewacht. Nauwelijks was het hoofd van Bennie, in zijn dalende boog, beneden de buffetrand gekomen, of Arie zwiepte de moersleutel naar beneden, in schuinse richting, om de gangster met de platte kant achter het oor te raken. Nu is het niet zo verschrikkelijk simpel om iemand in het stikdonker zuiver te raken op een afstand van een meter of anderhalf en dan nog op een bepaalde plek aan zijn schedel. Bovendien was Bennie zelf nog in beweging terwijl Arie zijn mep uitvoerde. In elk geval: de kop van de Engelse sleutel raakte de schedel van Bennie wel, maar iets teveel van opzij, schampte af, sloeg in schuinse richting door en raakte een stelletje lege flessen dat op een plank gereed stond om te worden opgeruimd. Een luide brul van pijn en woede:
„Mac! Hier zit er nog een!”

Arie zei binnensmonds een machtig lelijk woord, hief de moersleutel opnieuw, maar tevergeefs. Bennie was ineengedoken overhaast achter het buffet weggekropen, in achterwaartse richting. Arie zag hem niet meer, maar hij hoorde wel een hoop lawaai achter zich. Het was te verwachten dat de lange Mac te hulp zou gaan schieten, natuurlijk door van de andere kant achter het buffet te glippen. Daar was maar één uitweg op, om niet tussen twee hete vuren terecht te komen en Arie volgde die dan ook. Hij zette een voet op de platliggende barkruk, wipte omhoog en zat boven op het buffet, naast de koperen bierpomp, toen het tumult achter hem in grootte toenam, en meteen het tweede schot viel, vanaf de plaats waar hij Bennie verstopt wist. De volgende minuut bracht het grootste pandemonium dat Arie ooit in een krijgsgevecht had meegemaakt. Hij had er geen idee van wat er precies allemaal gebeurde, en dat was hem ook niet kwalijk te nemen; zelfs voor een zo gehaaide figuur als Arie was het allemaal teveel ineens. Toen Bennie brulde: „Hier achter het buffet zit er nog een,” hadden Jan en Simpson begrepen dat het nu zaak was, de helpende vuist te gaan bieden. Zij waren langs het befaamde gordijn heen, de duistere bar binnengeglipt, juist toen Mac langs het gordijn achter het buffet wilde schuiven om Arie van achteren aan te vallen. Zij waren met zijn drieën op elkaar gebotst, en waren als een worstelend kluwen de bar ingerold, temidden van het splinterig puin dat was overgebleven van het tafeltje dat kort tevoren door Bennie ruggelings was geruïneerd. Op dat moment loste Bennie zijn schot op de enorme massa die hij heel vaag in de schemer boven op het buffet had zien opdoemen. Nu was het hem niet kwalijk te nemen dat hij niet loupe zuiver kon onderscheiden waar de massa Roos begon en de ronde zuil van de bierpomp eindigde. Zijn kogel boorde zich schuins door de nikkelen kolom waaraan de bierkranen bevestigd waren, maar dat drong niet eens meer tot Arie door. Dat drong op dat moment tot totaal niemand door. Hun allereerste indruk was, dat de brandweer door het eerste schot van Bennie gealarmeerd was geraakt in plaats van de politie, en nu met sissende schuimblussers bezig was, een einde te maken aan het gevecht. Nu zijn er maar weinig mensen, die meteen beseffen dat in een café het bier schuimend uit een kraan spuit, omdat er ergens in de kelder een compleet vat bier gereed staat, waarop een complete stalen cylinder, gevuld met samengeperst koolzuur, is aan gesloten. Als de bierkraan er niet was, zodat het complete vat bier in een mum van tijd, sissend en schuimend door de cylinder worden leeggespoten en wie wel eens — niet uit een flesje maar uit een kraan — een glas bier heeft zien tappen en kan zich voorstellen, hoe onmenselijk veel schuim al dat samenperst koolzuur uit één vat kan toveren. De kogel van Bennie drong aan de ene zijde de nikkelen cylinder op het buffet binnen, sloeg de bierleiding kapot en kwam door de andere nikkelen wand weer naar buiten. Twee tellen later spoot een waaier van biersproeisel en vlokkig schuim blazend en sputterend aan beide zijden naar buiten en het was Arie, die de eerste volle laag midden in zijn gezicht kreeg. De straal die de andere kant opspoot verbreedde zich waaiervormig door het duister en overspoelde de ineengehurkte Bennie die geen vage notie had van wat er gebeurde en alleen maar een regen van nattigheid en sneeuw uit het duister voelde neerdalen. Natuurlijk bleef Arie niet met zijn gezicht in die sissende bierstraal zitten — hij maakte dat hij van het buffet af kwam en liet de baan voor de straal aan die zijde vrij . . . waarna het op de grond worstelende kluwen kon genieten van de unieke sensatie, als eerste in de wereldgeschiedenis te profiteren van een bierdouche. De verwarring werd natuurlijk het grootst gemaakt doordat niemand die bij het gevecht in de bar betrokken was, ook maar het flauwste benul had van wat er was gebeurd. Het was toch al stikdonker; niemand wist precies wat de anderen uitvoerden, en toen de ganse tent plotseling gevuld werd met schuimvlokken, sissend sproeisel en koolzuurdamp, was de verwarring volkomen.

„Mac!” brulde Bennie, met de rug van een hand het bier uit zijn ogen vegend. „Mac! Waar zit je?”
„Ik . . . Au . . . Rang! . . . Hier . . . !”
Bennie tastte voor het buffet langs zich een weg naar de grommende en nijdige geluiden die verrieden waar er ergens in de bierwolkbreuk een gevecht aan de gang was, maar die tocht voorlangs het buffet bracht hem in kort en hevig contact met Arie, die nog steeds bezig was, het schuim dat van nog geen tien centimeter afstand in zijn ogen was gespoten, eruit te vegen.
Bennie was nu niet in een stemming om lang te onderhandelen. Hij voelde Arie, wist meteen dat dit Mac niet kon zijn, hief zijn pistool en deelde een klap uit, verticaal van boven naar beneden. Arie voelde een zware bons op zijn schedel, zag wat sterren en kometen in het rond draaien en zeeg neer op de open plaatsen ontstaan door het wegnemen van de barkrukjes waaraan zij hun slachtoffers hadden vastgesnoerd.
Bennie stapte over Arie heen, zijn ogen half dichtgeknepen tegen de vlak boven zijn hoofd uit twee gaten spuitende biersneeuw. „Mac! Waar ben je?”

Maar zijn maat Mac antwoordde niet. Heel wijselijk. Want een gevecht van twee man tegen één in het stikdonker is niet zo opgelegd pandoer als het eruit ziet, zeker niet als het geval enkele malen wordt gecompliceerd door koolzuurdamp, biermist en onheilspellend gesis uit een mysterieuze bron. De man alléén kan namelijk slaan wie en waar hij wil — hij raakte altijd een vijand. Maar de twee anderen moeten zich telkens eerst even overtuigen of de gestalte die voor hem opdoemt, nu vriend of vijand is, en dat was in dit geval des te klemmender, daar Jan al een keer per abuis Simpson bijna een duim had afgebeten en Simpson Jan bijna een poot had uitgedraaid. Mac voelde er niets voor, door luid geroep zijn positie in de bar-chaos nogmaals te verraden, en hield dus wijselijk de kiezen op elkaar, ineengehurkt onder een tafeltje en zijn pistool bij de loop gereed houdend, wachtend op een opdoemende schedel.

„Mac! Ik ga er tussenuit! Mac! Hoor je me?”
Simpson had tot dusverre het spel van kat-zoekt-in-het-donkermuis vrij aardig meegespeeld, maar bij die opmerking van Bennie verloor hij zijn zelfbeheersing. Hij zat zelf op handen en knieën midden in de op hem neerdalende fontein van sproeibier, op zoek naar zijn vriend Mac, maar kon zich nu niet meer goed houden.
„O ja?” brulde hij door de sneeuw. „Dat had je gedroomd!” Hij had de laatste lettergreep nog nauwelijks geuit, of door de mist en koolzuursneeuw daalde de kolf van een pistool. Het zware wapen schampte langs zijn oor naar beneden en raakte zijn schouder met zulk een klap dat hij meteen door zijn verlamde arm zakte en scheef op de met bier doordrenkte cocosmat zeeg.
„Da’s nummer één,” zei Mac grimmig binnensmonds, van onder het tafeltje te voorschijn komend en ineengedoken ruggelings naar de uitgang schuifelend. Bennie was al bij de buitendeurtjes aangekomen en zette nu opnieuw een keel op:
„Mac! Geef dan toch antwoord! Laten we krassen!”
„Hier ben ik,” zei Mac, zich omkerend. „Gauw dan!” Jan was al bezig overeind te krabbelen en tuurde verbijsterd om zich heen.
„Arie! Simpson! Die kerels gaan er vandoor!”
„Ik heb een lamme arm,” kreunde Simpson, overeind komende. De twee halve matglazen deurtjes klapperden.
„Ze zijn er vandoor! Waar is Arie nou? Arie!”
Een dof gekreun uit de richting van het buffet was voldoende antwoord. Vele gevallen zijn bekend van mensen die van bier onder zeil gaan. Arie was de eerste die kon vertellen dat hij door grote hoeveelheden koel bier abnormaal snel bij zijn positieven was gebracht.

SLOT IN EEN MODERN ROOFSLOT

Bobbie Evers verklaarde later, dat hij zelden onverwacht in zulk een verbijsterende situatie was binnengewandeld als die in Harry’s Bar. Hij had abnormaal lang moeten wachten op een taxi. Blijkbaar hadden weinig chauffeurs lust, naar zo’n afgelegen tent te rijden als het koffiehuisje waarin de chauffeur van de wasauto Bob had afgezet. Toen hij ten lange laatste een taxi zag voorrijden, en de chauffeur heftig aanspoorde zo snel mogelijk te rijden, kreeg de man na drie minuten een lekke band. Vervolgens ontdekte hij, dat de moeren van het reserve wiel sinds maanden solliede zaten vastgeroest. Zoals altijd in dergelijke gevallen beschikte hij over een van die kruissleutels die al veel te lang in gebruik zijn, met als gevolg dat de aangrijpvlakte waarmee zij de moeren moeten pakken, zijn rondgesleten. Het werd dus een kwestie van passerende autos aanhouden in de hoop dat er eindelijk een zou stoppen en een sleutel bezitten die op deze moeren paste. Razen en tieren had weinig zin, maar toen de zevende auto voorbij was gereden zonder te stoppen en nummer acht die wel stopte, geen passende sleutel bleek te hebben, vond Bob het welletjes. Er was toch al niet veel verkeer op die verlaten weg en alles bij elkaar was er meer dan een wachten nodig geweest om de eerste auto tot stoppen te bewegen.
„Luister,” zei Bob. „Ik zal die taxirit betalen tot hiertoe en verder lift ik met deze auto mee, als mijnheer het goed vindt.” Er volgde enig krakeel, maar de bestuurder van de gestopte auto (een bijna nieuwe Chevrolet stationwagen die kisten tomaten naar de stad vervoerde) gaf Bob gelijk.
„Hoor eens,” zei hij tegen de nijdige taxichauffeur. „Je hebt maar te zorgen dat je bullen in orde zijn. En ik heb nog nooit gehoord dat je geld moest betalen voor een taxi die niet van zijn plaats af kon komen. Dan kun je beter op de kermis in een van die scherts-autootjes gaan zitten in zo’n botsbaan. Dan kom je nog harder vooruit. Waar moet jij heen, jongeman?”
„Honoloeloe,” zei Bob.
„Stap maar in. Ik ga naar de markt.”
Bob vertelde dat hij naar het Molkaiplein moest en werd afgezet bij een kruispunt dat zo dicht mogelijk bij dat plein gelegen was. Vanaf dat punt bleek het nog een minuut of tien lopen en alles bij elkaar was Bob het meer dan beu, toen hij ten laatste de hem welbekende architectuur van het verlaten plein zag opdoemen, met de duistere gevel van Harry’s Bar aan de overzijde. Hij was juist bezig, het plein over te steken, toen hij het geluid van rumoer opving uit de richting van het etablissement dat hij uren vroeger die nacht opgeluisterd had met een aanmaning tot Contante Betaling, waarna hijzelf wegens wanbetaling op de hielen was gezeten.
„Zijn ze daar nu aan het ruziemaken?” mompelde Bob, zijn pas wat versnellend. Een flauw windje woei over het plein en bracht plotseling een ontzagwekkende walm van bier met zich mee. „Frisse Mozes!” mompelde Bob. „Naar die lucht te oordelen zit de halve Amerikaanse oorlogsloot daar de capitulatie van Japan te herdenken. . . Maar waarom zijn alle lichten dan uit? Herdenken ze de verduistering uit de oorlog maar meteen mee, om het echter te maken?”
Een rauwe brul drong flauw naar buiten door. . . nog een. . . dan barstten de twee halve straatdeurtjes vaneen en twee gestalten, met doorweekte broekspijpen, die tegen hun benen flapperden holden vlak na elkaar naar buiten, en het plein op. . op nog geen drie meter afstand voorbij Bob, die hen onmiddellijk herkende, en ten overvloede haastig opzij dook. Maar de twee kerels hadden veel te veel haast om op hem te letten en bovendien schenen ze niet goed te kunnen zien, want ze veegden met de handen in hun ogen. Al hollende riepen ze wat tegen elkaar, en Bob verstond wel wat ze riepen, maar het zei hem niet veel. Hij keek hen na tot zij nog slechts vage schimmen waren in de maneschemer, keerde zich om en wandelde tegen een overweldigende damp van bier in op een sinister gesis af dat uit Harry’s Bar scheen te komen. . . een geluid of er zes bommen tegelijkertijd hun lonten aan het branden hadden.

* * *
„Ik geloof," zei Jan Prins, rondtastend in het bierverzadigde dichte duister, „dat we al het bezoek van vannacht hebben afgewerkt. Zullen we maar niet een lampje aandoen? Wat is er eigenlijk gebeurd?”
Voor hij een schakelaar kon vinden, kwam Bob Evers binnen. Dat wil zeggen: die opende de twee halve deurtjes en sloeg zowat weer ruggelings achterover de straat op van de bierdamp. „Jan! Arie!”
„Sta of ik schiet! Ben jij dat, Bob? ”
„Natuurlijk ben ik het. Wat is hier aan de hand? Het hele plein is gevuld met een ontplofbaar biermengsel. Ik heb wel eens gehoord dat de brandweer werkt met een waterkanon. Zijn jullie hier bezig geweest met een bierkanon?” „Bier!” riep Jan. „O! Dat is het. Bier. . .”
Bob kwam voorzichtig verder naar binnen, een zakdoek voor zijn neus en zei ongeduldig:
„Natuurlijk is het bier. Hebben jullie elkaar met emmers bier staan begieten? En wat is dat gesis?”

„Nou snap ik het!” zei Jan. „Iemand heeft de persleiding van de bierpomp kapot gemaakt. Maak es effe een licht aan?” „Waarom zitten jullie hier in het donker?”

„Klets nou niet en maak licht! Eerst eens kijken hoe het met Arie is.”
Bob tastte langs de wanden, op zoek naar een schakelaar. „Grote gloeiende gashouders. . . ik heb nu al zowat een stuk in mijn kraag van de lucht hier. We mogen allemaal wel maken dat w e rap buiten komen, of we hebben morgen een kater zo groot als een nijlpaard.”
Hij vond een schakelaar en rondom langs de wanden gloeiden wat schemerlampjes aan: de fietslampjes in de lage drankflessen. In hun vaag en onzeker licht vormden de twee waaiervormige sproeifonteinen van schuimbier en fantastisch tafereel. De massale gestalte van Arie Roos zat ruggelings tegen het buffet geleund, met beide handen zijn van bier druipende schedel betastend. Simpson zat op een scheefhangend tafeltje, zijn rechterarm slap naar beneden hangend en met de linker hand zijn schouder aftastend.
Bob staarde wantrouwig van de een naar de ander:
„Zijn jullie nu slachtoffers van eerlijke gevechten of van jammerlijk drankmisbruik?”
„Wees niet zo tegen de borst stuitend leuk,” zei Simpson, wiens humeur overduidelijk minstens twaalf graden beneden normaal peil was. „Als je wat nuttigs wilt doen, sleur dan die barkruk met aanhang achter het buffet uit. Misschien dat die vent weet waar mijn prototype ergens verstopt zit.”
„Achter het buffet?” zei Bob vragend, in beweging komend en met een korte draf door de waaiersproei van bier brekend. Hij bukte zich, greep een poot van de barkruk en begon eraan te trekken. Hij kon niet goed zien wat er aan de hand was vanwege de schuimvlokken die achter het buffet in het rond stoven. Hij trok weer, en riep: „Heezeg — hebben jullie die barkruk vastgebonden?”
Arie, die nu bezig was overeind te krabbelen met een bult op zijn schedel, zo groot als een pruim, riep:
„Sjor niet als een gek in het wilde weg! Die vent zit vast met een lus om zijn nek.”
Bob hield meteen op met trekken, stapte tussen kruk en buffet naar voren, haalde een mes uit zijn zak en sneed het reepje stof door dat van nek naar bierhuis liep. Vervolgens sleepte hij het hele geval achter het buffet uit. Arie kwam hem helpen en tezamen zetten zij de kruk recht overeind, buiten het bereik van de bierwaaiers die nu echter met aanmerkelijk minder energie naar buiten sisten. Blijkbaar begon de koolzuurcylinder aan druk te verliezen. Bob bekeek de druipnatte figuur, die met zijn onderste helft aan de kruk zat vastgesnoerd. Arie bekeek hem eveneens en ook Simpson, die zijn arm al weer een beetje be wegen kon, kwam naderbij. De belangstelling was algemeen, want geen van hen had deze man ooit eerder gezien. Bob überhaupt niet en Simpson en Arie vanwege de duisternis toen zij hem grepen.
„Haal die lap eens uit zijn mond, zeg.”

Toen dat gebeurd was en Arie het druipnatte haar wat naar achteren streek, kwam er een lang, smal gezicht te voorschijn met een diep zongebruinde tint, diepliggende grijze ogen en nogal lang, sluik donkerblond haar. Eigenlijk niet eens een ongunstig gezicht. Zij keken elkaar allemaal een tel of wat aan. Dan zei Simpson:

„Ik heb je al verteld wie ik ben, hè?”
De man aan de barkruk knikte kort. Verklaarde dan: „Laten we mekaar goed begrijpen: ik ben hier heen gestuurd. In opdracht. En geloof maar niet dat ik enige zin in had, hoe genaamd.”
Simpson staarde hem somber aan:
„Waarom deed je het dan?”
De :ander haalde kort de schouders op:
„Ik ben werktuigkundig ingenieur in dienst van United Motors in Chicago. Ik was bezig met de installatie van een fabriek in Florida. Ik heb een huis gekocht dat ik nog voor de helft moet betalen, twee kinderen op de middelba re school en een vrouw die me een hoop geld kost. Ik werd hals over kop per vliegtuig naar Chicago teruggeroepen en hoor dat ik meteen door moet naar Honoloeloe.”
Simpson beet hem toe:
„En ze vertelden je toch waarvoor, zeker?”

„Ja, natuurlijk. De directie had kans gezien, hier het prototype van de allernieuwste persluchtauto van de concurrentie te laten kidnappen. Die auto stond ergens veilig achter slot in een afgelegen garage maar de twee kerels die het ding gestolen hadden wisten van toeten nog blazen. Er was een ingenieur, Perkens heet die, van onze firma, die het hele zaakje had georganiseerd en zo gauw de auto gestolen was en opgeborgen, zou die hier heen gaan om het ding te bestuderen en te fotograferen en op te meten. Maar Parkins werd dronken en werd dronken in zijn auto door de politie gepakt en achter de tralies gezet. Maar die twee gangsters hadden geen zin om te wachten en wilden geld zien. Om allerlei redenen was er grote haast bij en toen werd ik uit Florida teruggehaald om hier de maten en het werksysteem van dat prototype op te nemen.” „Zo. Fijne methodes houdt die fabriek van jou erop na.” De ingenieur haalde de schouders op, alsof hij zeggen wilde: er gebeuren op dat gebied wel meer dingen die niet door de beugel kunnen. Ook Simpson scheen milder gestemd te raken nu hij hoorde hoe de vork in de steel zat:

„Hoe heet jij?”
„Nijgaard. John Nijgaard. Mijn paspoort en alle andere papieren heb je me zelf afgenomen.”
„En moest je het contact met die twee bandieten hier opnemen?” „Hier in Harry’s Bar, ja. Direct nadat mijn vliegtuig hier was geland.”
„Waarom was er zo’n verschrikkelijke haast bij?”

„Omdat die twee kerels geen zin hadden om nutteloos nog langer rond te blijven hangen zodra het werk waarvoor ze waren gehuurd door hen was gedaan. Dat was ook niet de afspraak geweest die zij in Chicago met Parkins hadden gemaakt. Zij zouden naar Honoloeloe gaan en die auto stelen en het ding opbergen in de garage van een leegstaande villa. Die was al weken tevoren voor dat doel gehuurd.”

Simpson vroeg opgewonden:
„Waar staat die villa ergens?”
„Weet ik niet. Daar zouden die twee bandieten me wel heen brengen. Zij zouden me de auto wijzen en ik zou hen het restant van hun afgesproken loon betalen.”
„Hoeveel kregen ze voor die diefstal?”
„Tienduizend hebben ze gehad toen ze in Chicago de opdracht kregen en ik heb hier nog twintigduizend bij me die ik hen moest geven als ze mij de auto overdroegen.”
Simpson vroeg weer:
„Weet je dan absoluut niets over die leegstaande villa?” Nijgaard dacht even na en schudde dan het hoofd.
„Ik kreeg sterk de indruk dat het een nogal groot ding was, een soort luxe landhuis van een man die enkele maanden met zijn familie naar het buitenland vertrok en het intussen wel wilde verhuren.”
Arie kwam tussenbeide:
„Luister eens. . . U moest dus die twee kerels twintigduizend dollar betalen, en dan?”
„Hoe dan?”
„Wat deden die kerels daarna?”
„Die maakten dat ze wegkwamen. Die zaten hier al veel te lang naar hun zin. De dag dat ik in Chicago was belden ze van hieruit op en zeiden dat ze veel te veel in de gaten liepen door dat lange rondhangen. Ze hadden al lang die auto moeten overdragen en weg willen wezen.”
Jan knorde en gaf Arie een por:
„Daarom hebben ze die Zakaroea gehuurd. Ze werden zenuwachtig en wilden zelf niet in de kijkert lopen en toch weten wat Simpson en de politie intussen in hun schild voerden. Alles wordt nu zo helder als glas.”
„Behalve één ding,” vond Arie, en vroeg: „Maar. . . wat moest er met dat automodel gebeuren als u het van alle kanten had bekeken en bestudeerd?”
„O dat?” Nijgaard veegde zich met de hand over zijn natte bierharen. De lekke leiding achter hem begon te sputteren en rochelen, spoot nu alleen nog maar een massa vlokken wit schuim.
„Biervat is leeg,” constateerde Jan. „Nu sist er alleen nog maar koolzuur uit.”
„Mogen we wel uitkijken. Zet de buitendeuren eens open of we liggen dadelijk allemaal op apegapen. Dat spul is ontzaglijk giftig.”
Simpson wrikte een stoel dwars tussen de buitendeuren. Frisse nachtwind kwam naar binnen waaien. Arie herhaalde weer: „Wat moest er met dat automodel gebeuren?”
„ I k kon tussen twee dingen kiezen: het ergens in de nacht op een stille weg laten staan vlak voordat ik het vliegtuig terug nam, of het van de rots af in zee laten rijden”
Simpson’s hoofd schoot plotseling een handbreedte naar voren: „Van welke rots af?”
„Nou — het schijnt dat het gehuurde landhuis waar ik het net over had vlak aan zee staat op een steil oprijzende rots, en. . .” Simpson gaf een luide brul, en sloeg met de vlakke hand op de natte leren bekleding van de barkrukzitting.
„Ik weet waar het is! Het is natuurlijk de bungalow van Atkinson! Dat ik daar niet eerder aan heb gedacht! Atkinson heeft enkele van de grootste inblikfabrieken van ananas en ananassap hier op het eiland en die is met vrouw en twee kinderen voor een paar maanden naar Europa. Het ding ligt op de platte kop van een rots en er is een enorme in de rots uitgehakte garage onder. Dat klopt ook precies met de badkamers en de grote elektrische keuken. . . Ik ga mijn Cadillac halen!”
Hij sprong als een eland over de stoel die dwars klem zat tussen de twee buitendeurtjes en verdween in de maanverlichte nacht. „Waar zijn die twintigduizend dollars?” vroeg Jan.
„Die heb ik niet contant. Ik heb een cheque die ik morgen aan de bank kan innen.”
„Staat die op naam uitgeschreven?”
„Nee — die is aan toonder. Iedereen kan hem gaan innen.” „Die krijgt Simpson, als kleine vergoeding voor de geleden schade.”
„Ja maar luister eens. . . als die cheque weg is wat moet ik dan aan mijn directie zeggen?”
Jan zei grimmig:
„Dat ze kunnen kiezen tussen die cheque kwijt of de recherche aan de deur en een halfjaar de bak in. Of dacht je dat er geen gevangenisstraf stond op uitlokking tot diefstal met geweldpleging? De enige die niet strafbaar is voor zover ik weet, ben jijzelf.”
„Ook,” zei Arie kort. „Hij is in gebreke gebleven om de justitie in kennis te stellen van een strafbaar feit. En hij heeft. . .” „Waar is die cheque?” vroeg Jan kort.
Nijgaard zuchtte: „In mijn portefeuille.”
Jan haastte zich naar de woonkeuken achter het gordijn, knipte daar het licht aan, en werd ontvangen met een woedend gebrom van de onschuldige toerist die van alles wat er rond hem heen die nacht gebeurde, minder dan niets begreep en meende dat hij in een privé vergaderplaats van gevaarlijke losgebr oken gekken was terecht gekomen. Jan vond de cheque, knorde tevreden vouwde haar op en stak haar in de achterzak van zijn broek. Knoopje erop. Licht uit. Gordijn weer naar beneden. Simpson kwam in volle vaart aanrazen in zijn open Cadillac, liet het portier openhangen en stak zijn hoofd naar binnen.
„Gaan jullie nou mee of niet?”
Bob die alles aandachtig had staan aanhoren, wuifde in het rond. „Wat doen we met deze hele troep hier?”
„Zo laten staan,” zei Simpson kort. „Is die koolzuurcylinder leeg?”
Het lek in de leiding liet nog slechts een zwak gesis horen. „Koolzuur is zwaarder dan de lucht en zakt naar beneden,” zei Jan. „We kunnen Nijgaard zo niet krom aan die barkruk laten staan. Of hij valt om. En weer plat neerleggen gaat ook niet, of hij stikt in het koolzuur.”
Bob opperde practisch als steeds:
„We stoppen hem weer een prop in de mond en leggen hem plat met kruk en al boven op het buffet. Dan houdt-ie zich vanzelf koest, want als hij eraf tuimelt breekt-ie minstens vier botten. Als het zijn nek al niet is.”
„Hei zeg. . .” begon Nijgaard. „Ik beloof. . .”

Hij kwam niet verder, want niemand van de vier man rondom hem was van zins, het risico te lopen dat hij alsnog alarm ging slaan en door middel van het tijdig politiealarm een gigantische verwarring zou scheppen met zoveel wederzijdse aanklachten dat de zaak nog in geen veertien dagen was uitgezocht. „Eerst mijn auto terug in de fabriek," zei Simpson grimmig. „En dan kunnen ze de zaak wat mij betreft op hun makkie uitzoeken.”

„En dan zitten wij alweer in het vliegtuig,” zei Jan.
„Dat zou ik je wel aanraden,” mompelde Simpson, de vaatdoek terugrammend in Nijgaard’s mond waarna de reep stof er weer om ging en hij, met kruk en al, in de lengte op het druipnatte buffet werd getild.
„Hij ligt daar als een oud-Egyptische mummie,” zei Jan, met een laatste bewonderende blik.
Simpson draaide het licht uit, schopte de stoel weg tussen de twee buitendeurhelften en wandelde naar zijn Cadillac. De drie jongens klommen overhaast over de zijkanten naar binnen en de machtige wagen suisde weg van de nu zo onschuldig uitziende gevel van Harry’s Bar.
„Hoeveel wapens hebben we nu bij ons?”
„Twee,” zei Jan. „Maar het mijne bevat nog maar twee patronen.”
„Hm,” was het enige wat Simpson zei, gierend een bocht nemend, een palmlaan in. „Kijk — het begint al vaaglijk licht te worden.”
In het oosten, boven de Oceaan, kreeg de hemel een bleekrose tint met een zwakke vleug appelgroen er doorheen.
„Als er in die rotsbungalow inderdaad zo’n luis van een elektrische keuken is,” kondigde Arie aan, „zal ik toch een pot koffie zetten die je tot in Honoloeloe kunt ruiken.”
„Zal best smaken na al dat bier,” vond Jan.

* * *

Twintig minuten later, na een wilde tocht met halsbrekende zwiepers — rond scherpe bochten en tweemaal bijna een aanrijding met een groententruck, trapte Simpson plotseling op de rem.

„Daarboven ligt het ding!” zei hij. „In de helft van de kamers brandt licht. De heren zijn thuis, zo te zien.”
Zij waren, geheel onverwacht, uit een dicht tropisch bos tevoorschijn gekomen op een weg die bij zee uitkwam, en vandaar af langzaam omhoog voerde hoger en hoger boven de waterspiegel, bijna recht op een bleek blauw geschilderd modern huis af, dat op de top van een rots lag, die vanaf dat huis bijna loodrecht naar beneden leidde. Tussen het huis en de afgrond lag een open ruimte — vermoedelijk een terras dat aan de zeezijde werd be schermd door een stevige muur. Maar aan de landzijde helde de grond geleidelijk aan weg over tuinen en bossen zodat men vanaf dat huis een schitterend uitzicht moest hebben over kilometers tropisch eiland. Het was intussen al aardig licht geworden en de sterren varen al totaal verbleekt. Een woeste gouden branding van wittige wolken boven de waterhorizon wees aan waar elk ogenblik de hete zon boven de Zuidzee kon verrijzen. „Laten we nu alsjeblief een plan opmaken,” zei Bob. „Anders komen er weer van die nare verwarringen.”
„Hoe brutaler, hoe beter lijkt me,” zei Arie. „Kennen die kerels ons alle drie? Van gezicht bedoel ik.”
„Mac kent mij,” zei Bob. „Daar heb ik mee staan praten. In Harry’s Bar.”
Jan en Arie keken elkaar aan.
„Mij heeft die ene in de auto zien zitten. Voor het pad naar het huis van Zakaroea, Arie . ”
„En ik heb wel een machtige omvang,” bedacht Arie. „Ze zullen nu langzamerhand echt wel weten dat er een dikke jongeman bij al deze pret betrokken was.”
„Dan doe ik het,” zei Simpson. „Wat kakelen we ook. Ik rijd brutaalweg naar binnen en bel aan. Intussen lopen jullie om naar de achterkant en trap maar een of andere ruit in. Ik neem de verantwoording wel. Ik zet jullie toch meteen op het vliegtuig terug.” Hij keek op zijn horloge. „Er gaat er eentje om negen uur.”
„Mij best,” stemde Bob in. „ I k ben geen voorstander van eindeloze conferenties.”

De Cadillac kreeg een straal gas en suisde tegen de weghelling op zoals een kleinere auto van een helling af rolt. Jan haalde het pistool uit zijn zak en keek het eventjes na. Bob sjorde zijn broekriem een gaatje vaster. Arie porde met een pink in zijn rechterneusgat. Zij stoven op het bleekblauwe huis af met een gangetje van over de negentig kilometer, terwijl de zonneschijf boven de horizon van water uit verscheen en haar eerste felle stralen dwars over de weg priemde. In dat schelle stekende licht kwam Arie Roos die achterin zat, overeind. Hij boog zich diep over de voorzitting en greep de koperen schuimblusser die helemaal links onder het dashboard in klemmen zat bevestigd. „Die gein met die bierpomp is me best bevallen,” verklaarde hij, de koperen cylinder met een shortmouw teder oppoetsend. „Een schuimblusser is voor alles te gebruiken. Voor slaan, spuiten en stompen.”
De weg bereikte de afgeplatte bovenzijde van de heuvel, strekte zich en leidde tussen twee uit rotsblokken gemetselde zuilen door die op hun koppen elk een smeedijzeren lantaren droegen. Achter die zuilen splitste de weg zich in twee gebogen armen van wit schep grint met er tussenin een enorme massa hoge tulpenbomen en palmen, waarachter het huis zelf nu verscholen ging. Simpson remde een beetje af, snorde de rechterbocht door zodat het grint in waaiers onder zijn wielen opzijspoot, kwam achter de aanplanting van tulpenbomen uit en stopte vlak voor de zeven witcementen traptreden die omhoog naar de ingang leidde. „Eruit en erop af!” zei hij, het pistool uit zijn jaszak trekkend en het portier openzwaaiend.
De drie jongens klommen als katten over de zijkanten naar buiten en waren al om de hoek van het huis voor Simpson de bovenste van de zeven treden had bereikt. De voordeur was even groot als de ingang van een bankgebouw: bestaande uit een dubbele stalen deur van spiegelglas waarachter hij de ganse hall kon zien liggen. Hij duwde tegen de glasdeuren. Die waren dicht — en konden blijkbaar van binnen elektrisch worden geopend. Het was hem echter wel duidelijk, dan het nuttig was, aan de voorzijde alarm te maken om zo de drie jongens de kans te geven van achteren binnen te sluipen. Hij ging dus met de handpalm op de schelknop leunen en bleef zo staan, het pistool door het spiegelglas heen, op het inwendige van de hall gericht. De zon die achter hem snel hoger en hoger rees, straalde nu door het glas naar binnen en verlichtte de blauw en witte tegels op de vloer, de drie knalblauwe leunstoelen bekleed met een soort teddystof en de marmeren staatsietrap die vanuit die hall naar boven leidde. Ergens in het binnenste van het huis rinkelde een elektrische schel die begonnen was op het moment dat Simpson op de knop was gaan leunen. Een halve minuut lang gebeurde er totaal niets. Dan ging een lichtgeel gelakte deur beneden naast het begin van de trap open, en de korte gestalte van Bennie verscheen in de opening, tuurde naar de voordeuren en probeerde blijkbaar te zien, wie daar zo vroeg in de morgen alarm kwam maken op de huisbel. Simpson zwaaide aanmoe digend met zijn belarm (overtuigd dat het pistool voor zijn borst tegen dat felle zonlicht in voor de man daarbinnen toch niet zichtbaar was) en begon nu een staccato deuntje op de schel weg te geven. Bennie kwam wat naar voren, liet de gele deur achter zich dichtvallen, en stond weer stil, zich een beetje heen en weer bewegend, zoals mensen doen die tegen een fel licht in willen turen.

„Heidaar! Ho! Doe open!” brulde Simpson, overtuigd dat hij tegen het elk moment feller wordende zonlicht in, totaal onherkenbaar was. „Ik kom recht uit Chicago! Doe open!”

Bennie deed een paar snelle stappen naderbij, en toen ging de deur achter hem opnieuw open en het lange lichaam van zijn maat Mac verscheen, kwam eveneens naar voren en bleef naast Bennie staan. Simpson liet de bel los en begon op de deur te bonzen:
„Doe nou open alsjeblief! Ik heb al genoeg ellende gehad vannacht! Die drie jongens zitten me op de hielen. Ik ben met de grootste moeite ontsnapt!”

Die kreet scheen de twee gangsters volledig te overtuigen. Geen groot wonder. . . men gelooft in het leven nu eenmaal graag en snel dat wat men hoopt. Zij zaten te springen om weg te komen en wachtten op een man met vijf en twintig duizend dollar. Dit was die man natuurlijk, anders maakte hij niet zo’n kabaal. Zij kwamen gelijktijdig in beweging en beenden op de voordeur af. Langer wachten was onmogelijk. . . ook al kijkt men tegen hel licht in, dan kan men op korte afstand toch wel het ene gezicht van het andere onderscheiden. Simpson hief zijn pistool, mikte zorgvuldig over de loop en trok af. De kogel sloeg een zuiver rond gat in het spiegelglas, verloor daardoor natuurlijk aanmerkelijk aan snelheid en iets aan richting, en raakte zoek ergens in de ruimte van de hall. Maar het tweede schot kwam er vlak achter aan, mepte een driehoekige scherf uit de muur en boorde zich in de geelgelakte deur juist op het ogenblik dat die naar binnen werd getrapt en Jan en Bob hijgend de hall in holden.

„Handen omhoog! Vlug wat!”
Bennie was juist begonnen, zich vliegensvlug opzij te gooien, wilde zich in zijn worp opnieuw omkeren, gleed op de tegels uit en had al een fikse klap van Jan’s pistool te pakken voor hij de kans had, zijn eigen wapen uit de zak te voorschijn te trekken. Maar lange Mac was meteen de andere kant uit gezwenkt en holde nu ineens door de marmeren treden van de trap naar boven op. Simpson, nog steeds buiten, mikte hoger door het glas en haalde tweemaal de trekker over. Scherven spiegelglas spatten naar alle kanten de hall in en bovenaan de trap sloeg een grote kristallen vaas volslagen in diggels. Maar Mac was niet geraakt. Die holde verder, verdween rond de bocht van de trap uit het gezicht juist toen Jan zich oprichtte en zijn eigen wapen op dit verdwijnende doelwit wilde richten. Simpson stak een arm door het onregelmatige gat dat hij in het dikke spiegelglas had geschoten, trok aan de ketting van het elektrische slot en duwde de deur open.
„Nou is er toch nog één ontsnapt,” zei hij spijtig.

„Hebbes!” riep een stem van boven. Een pistool kwam met een boog over de marmeren balustrade in zicht en belandde luid kletterend op de wit en blauwe vloertegels. Dan kwam de massale gestalte van Arie Roos te voorschijn, waardig en statig de treden afschrijdend zoals een overvette Romeinse senator eens de treden van het Kapitool.

„Die Mac,” zei Arie. ,.Ik stond boven om de hoek te wachten toen het geknal beneden begon. Ik verkocht hem een lel met die brandblusser waar hij in geen twee uur van bij komt.” Simpson keek even opzij naar Bennie die op de koele tegels lag te sluimeren.
„Moet die gebonden worden?”
Jan Prins lachte:
„Ik raakte hem in volle ren. Hij mag blij zijn als hij zonsondergang nog meemaakt.”
Simpson kwam in beweging:
„Kom mee naar de garages. Die zijn onder het huis aan de landkant.”

* * *

Je kon vanuit de bijkeuken in de garage afdalen via een stalen wenteltrap. Het eerste wat zij zagen was een aftandse vrachtauto met halfversleten banden, gedeukte spatborden en een grote laadbak bestaande uit zeildoek over spanten van gebogen holle buizen.
„Dáár hebben ze dat model mee vervoerd,” zei Bob meteen. „En ze hebben er echt geen onnodige cent aan uitgegeven,” constateerde Jan, niet zonder een lichte goedkeuring in zijn stem. „Gewoon op de derdehands markt gekocht.”
„Waarom ook niet?” Bob haalde de schouders op. „Ze hadden het ding alleen maar nodig om van Simpson’s werkplaats naar hier te rijden.”
Simpson zelf zei niets. Die was meteen doorgelopen naar de achterkant van de derdehands vrachtwagen, die was afgesloten met een vierkante, met touwtjes vastgebonden lap zeil. Hij rukte twee der touwtjes los. tilde een hoek van het zeil op en zei: „Hij staat erin, hoor. Als je het mij vraagt hebben ze hem er intussen niet eens uitgehaald.”
Arie merkte droogjes op:
„Waarom zouden ze ook? Die twee gangsters snapten er toch niets van en konden hun biezen pakken met twintigduizend dollar in hun kluiven zo gauw de ingenieur van de fabriek uit Chicago het ding hier overnam om het op zijn gemak te be kijken.”
„In dat geval,” zei Simpson, zijn hoofd krabbend. „Zie ik niet in, waarom we het hele geval niet zoals het hier staat meteen naar mijn fabriek zouden rijden! Weet je wat? Ik doe het zelf. Gooi de garagedeuren eens open.”

Bob en Jan rolden de aluminium deuren opzij, en een golf van warme lucht, zwaar beladen met zoete geuren van tropische tuinbloemen, kwam naar binnen stromen. Simpson klom in de smerige cabine van de oude vrachtwagen, friemelde eventjes, trapte op de starter en meteen daverde de motor met donderend lawaai door de betonnen ruimte. Jan luisterde eventjes met ongelovig gezicht en barstte dan in luid gelach uit.

„Moet je die motor horen! Als ze tweehonderd dollar voor dat hek karkas hebben betaald, is het veel. Als Simpson niet voorzichtig rijdt, valt de versnellingsbak er onderweg uit. ”
De koppeling was zo versleten dat de vrachtwagen schokkend en hotsend achterwaarts de garage uit reed, en moeizaam keerde. Maar daarna ging het eenvoudiger, want toen was het een kwestie van op zwakke helling op gang komen. Simpson stak zijn hoofd buiten de cabine, breed en verheugd lachend. Hij had zijn prototype ongeschonden terug, dus op dat moment was hij zeker de gelukkigste man van gans Hawaiï.

„Rijden jullie mij in de Cadillac achterna?”
„Komt voor mekaar. En die twee krachtpatsers?”
„Laat die maar rustig liggen. Die hollen heus niet naar de politie. Die verdwijnen wel met stilte trom van dit eiland.” „Des te beter,” bromde Bob. „Hoe minder gezeur met processenverbaal, hoe liever.”
Hij keerde zich om en begon de wenteltrap naar boven te be klimmen. In de hall lag Bennie nog vredig te sluimeren, een wang op het midden van een hardblauwe tegel. De zon laaide naar binnen door de beschadigde voordeuren en zette de ganse hall in rode gloed.
„Zeg dikke — maken we die koffie hier. Of niet?”
Arie knorde:
„Waarom moet ik mij uitsloven als we prinsheerlijk in een hotel kunnen bestellen?”
„Daar zit iets in,” erkende Jan. „Alhoewel. . .”
„Het hier niks kost, bedoel je?”
„Nou. . . eigenlijk.”

Arie en Bob keken elkaar aan en barste in luid gelach uit. „Nemen we nou dat vliegtuig van negen uur, ja of nee?” Bob trok peinzend aan zijn neus.
„Kijk eens. . . je kunt er kanon op zeggen dat die brave toerist die jullie zo hardhandig in de kuif hebben gepakt en opgeborgen, het er heus niet bij laat zitten. Dat zou ik ook niet doen. Die wordt natuurlijk de spil waar alles om draait. De bar-eigenaar die vast gebonden zat raakt erin betrokken. . . die schietpartij van gisterenavond wordt opgerakeld. . . De politie vraagt zich af waarom en hoe Simpson ineens zijn gestolen auto terug heeft en voor we weten waar we zijn, zitten we in de raarste verhoren verstrikt. Want er is echt wel het een en ander gebeurd dat niet door de beugel kan.”

Jan Prins stond een kuit te krabben.
„Die twintigduizend dollarcheque zit ook niet zo snor! We kunnen die wel dadelijk aan Simpson geven en die firma in Chicago zal hem er echt niet om gaan manen. . . maar als de politie daar iets van hoort komt er een enorme herrie. Want die wil iemand arresteren en vervolgen. En nu valt er niets te arresteren en te vervolgen.”
„Hoe meer ik erover denk,” besloot Arie, „hoe meer ik vind dat wij onze snor moeten drukken. En als we heel link zijn. . .” „Laten we eens proberen, link te zijn. Wat doen we dan?” „Dan rijden we nu eerst even langs Harry’s Bar en maken die ingenieur los. Die houdt maar al te graag zijn mond dicht en noch de aapmens, noch Zakaroea heeft enige notie wie hij geweest kan zijn.”
Bob mepte Arie kletsend op zijn schouderspek.
„Geniaal idee, dikke! Dan rijden we langs ons hotel. . . .” „Drinken potten aromatische koffie. . .”
„Pakken ons boeltje. . .”
„Stoppen die cheque in een enveloppe en adresseren die aan Simpson. . .”
„Hoho!” protesteerde Jan. „We doen er een rekening bij van de voor hem gemaakte onkosten. . .”
„Die rekening mag jijopmaken.”
„We laten ons prinsheerlijk naar het vliegveld rijden. . .” „En zijn vanavond nog in San Francisco.”
„Verrukkelijk denkbeeld,” zei Arie, naar de voordeur wandelend en die openduwend. Toen hij het bordes over liep knarsten de scherven spiegelglas onder zijn schoenzolen. Hij keek rond, haalde de schouders op en begon de trappen af te dalen naar de wachtende Cadillac.
„Zonsopgangen hebben we al honderden keren gezien,” verklaarde hij, „jaren geleden. Zelfs beter dan deze. En verder vind ik Hawaiï maar een propagandistisch opgeblazen illusie. Hula hula meisjes bestaan niet meer — Hawaiï-guitaar wordt hij ons door George de Fretes beter gespeeld dan ze het hier kunnen en als ik kiezen moet tussen een dagje uit in dit ananasparadijs en een fijne puzzel uitkienen voor Masters van de FBI. . .”
„Geef mij dan maar een fijne puzzel van de FBI,” stemde Jan in. Zij klommen in de open Cadillac, sjorden de portieren dicht en zoefden weg over het knersende schelpgrint van de oprijlaan, zacht zingend het onsterfelijke lied:

Erom the Halls of Montezu-huma to the shores of Tripolis.

En zij wisten het natuurlijk niet. . . maar het volgend avontuur zat al met een eindje loden pijp om de hoek te wachten, zoals Arie kort tevoren met een koperen brandblusser op de loer had gezeten. Die brandblusser had hij overigens vergeten. Maar dat moest Simpson maar afschrijven op bedrijfsonkosten.

De volgende avonturen

van Bob Evers, Jan Prins en Arie Roos leest u in

ARIE ROOS WORDT GEHEIM AGENT

van de zelfde auteur:

Willy van der Heide.