EEN POLITIEMAN WORDT NAAR AMSTERDAM GEZONDEN. . . VANUIT LONDEN

„Oef !” pufte inspecteur Onge. „Oef en poef.”

Je hebt van die dagen in de zomer, dat vroeg in de morgen, om een uur of halftien, het zweet je al onder je haren prikt van de hitte. Postbodes lopen dan langs de deuren met hun kragen open - honden liggen in de schaduw te hijgen met onwaarschijnlijk lange lappen tong opzij uit hun bek en van de politiebureaux staan alle ramen wagenwijd open. Ook de ramen van de kamer van Lodewijk Onge, inspecteur bij de Amsterdamse recherche, gaapten zover als zij maar konden gapen. Maar inspecteur Onge zelf gaapte niet. Want hij had juist de telefoon neergelegd en door die telefoon was hem verteld, dat er een Engelsman naar zijn kamer onderweg was: een Engelse inspecteur van politie, Pelman geheten.

„Ook dát nog!” verzuchtte inspecteur Onge. „Een nieuw probleem natuurlijk. Of ik er nog niet genoeg heb. En dat in een hitte als dit. Gelukkig zijn die Engelsen allemaal nogal koel van aard. Hoewel deze wel héél erg koel zal moeten wezen, wil hij hier wat verfrissing brengen.”

Een klop op de deur.

„Binnen!”

Een agent van de geuniformeerde politie, die de wacht had, stak een eerbiedig hoofd om de hoek en kondigde aan:

„Eh . . . Een Engelse inspecteur, inspecteur.”

„Laat binnen komen, man. Laat binnen. En steek voortaan geen hoofd om de hoek van de deur, maar kom ordentelijk binnen en sta rechtop als je iemand aandient.”

De agent kwam binnen, zette de hakken tegen elkaar en zei, met een rood hoofd:

„Jawèl, inspecteur. Een Engelse inspecteur, inspecteur.” „Dank je wel.”

Toen stapte de Engelsman binnen en de agent gleed naar buiten. De bezoeker maakte onmiddellijk indruk. Hij was méér dan een meter negentig lang, stond zo recht als een vlaggemast en droeg een keurig opgevouwen regenjas over de linkerarm. Uit die jas stak een hand, die een slappe hoed vasthield. De rechterhand hield een zwart leren tas beet. Hij stopte precies drie passen binnen de deur, en informeerde: „Inspecteur Onge?”

De Amsterdamse politieman was al overeind gesprongen, kwam nu om zijn bureau heen gelopen en antwoordde:

„That’s me. Inspector Pelman?”

De Engelse inspecteur hing zijn tas aan een gestrekte linkervinger en zij schudden elkaar de hand. Daarna voegde hij eraan toe, in bijna helemaal goed klinkend Hollands:

„Iek spreek Nederlands vrai goed. Daarom ook ben iek hierheen kezonden.”

„Kijk eens aan - kijk eens aan!” riep inspecteur Onge met de bekende luide stem van hartelijke begroeting. Hij nam de jas en hoed van zijn bezoeker over en gooide die achteloos over de rug van een stoel. Een tweede stoel schoof hij tegenover zijn eigen plaats aan het kale, eikenhouten bureau. „Ga zitten, mister Pelman. Het is veel te warm om te blijven staan.”

„Dat kaat nogal”, antwoordde de Engelsman rustig en liet zich waardig op de stoel neer. Het was inderdaad fantastisch, hoe koel de man er uit zag. Hij droeg een compleet grijs costuum met een wit overhemd en een parelgrijze das. Geen zweetdroppeltje ontsierde zijn gezicht - hij had niet eens een rode kleur.

„Koffie?” bood inspecteur Onge aan.

De Engelsman keek op zijn polshorloge (alsof hij er vaste tijden op na hield, waarop hij koffie kon drinken) maar knikte dan, en trok één broekspijp op. Daarna de andere. De inspecteur nam de telefoon en bestelde in de cantine twee koffie.

„Een sigaret?”

De Engelsman weigerde met een wuivend gebaar en begon de zwartleren tas open te maken.

„Neem mai niet kwalaik als iek wat haastig laik. Maar dit is een geval waar haast bai is. Iek ben zojuist bij de commissaris keweest en die heeft mai naar u gestuurd.” - De tas was nu open en eruit kwam . . . een vel dik, wit karton, grotendeels bedekt met op een schrijfmachine getypte woorden. De Engelsman reikte het karton over:

„Wilt u eerst dit eens good bekaiken? ”

Inspecteur Onge nam het stuk karton aan en bestudeerde het. Na enkele ogenblikken bromde hij:

„Zozo. Het is een verscheurde opgeplakte brief. In het Engels.”

De Engelsman vroeg onverstoorbaar:

„Precies. Wilt u nu de brief even aandachtiek lezen? ”

Dezelfde agent van politie kwam binnen met twee koppen koffie op een blaadje.

„Zet maar neer, Willems. Dank je”, zei inspecteur Onge verstrooid, de opgeplakte stukjes brief bekijkend. Het geval zag eruit zoals op bladzijde 7 is afgedrukt.

De Engelsman scheurde zakjes suiker open, deed de suiker in de koffie en roerde de kopjes om. Een politie-auto reed met loeiende sirene de poort uit - kennelijk op weg naar een burenruzie, een fikkie of een verkeersongeval.

„Gelezen”, verklaarde inspecteur Onge en liet het stuk karton zakken. „Ik ken voldoende Engels om te snappen waar het over gaat.” De Engelsman schoof hem een van de twee gereedgemaakte koppen koffie toe, en ging door:

„Ik ken natuurlijk beter Engels dan u. Maar uw Hollands ies beter dan het maine. Zouden we dit nu samen in het Hollands kunnen vertalen?”

Inspecteur Onge keek wat vreemd op en nam een slok koffie, maar hield verder zijn mond. Als je allebei Engels kende . . . waarom dan die brief nog vertalen? Maar hij was er sinds lang aan gewend dat Engelse politiemannen in het begin merkwaardige stijve klazen leken. Tot je ze beter leerde kennen. Dan bleken het prachtfiguren, waar je een hoop lol mee kon hebben.”

„Prima, hoor”, zei Onge opgewekt, trok een vulpen te voorschijn en sloeg een blocnote open. „Zullen we dan maar meteen beginnen? ”

„U hebt misskien gezien”, wees de Engelsman, „dat de brief niet helemaal compleet is. Er ontbreken een paar stukjes aan. Die hebben we niet kunnen vinden.”

„Dat heb ik gezien ja”, knikte Onge. „Maar ik kan wel snappen wat daar zo ongeveer heeft gestaan. ”

„Hm”, knorde de Engelsman, die lichtelijk verbaasd scheen dat een Hollander zoveel Engels kende, dat hij de ontbrekende woorden zelf in kon vullen. Zullen we dan maar gaan vertalen? . . . Maar eerst een vraag: wat denkt u dat er in het Engels heeft gestaan?”

Inspecteur Onge trok zijn wenkbrauwen een beetje op en dacht: „die vent had beter schoolmeester kunnen worden inplaats van politieman”, maar hij zei niets, nam het stuk karton op en begon voor te lezen, onderwijl de ontbrekende woorden invullend:

„Dear D. J.,

About this post office business. We have everything lined up now, arranged and settled to go off when I press the button. Looks like a real jackpot this time. All we need now, but we need that badly, is the cash we agreed on. There are some people who must be paid in advance as you will understand, and we just haven't got it, and we can't get it without (dat woord is verkeerd gespeld) somebody getting the hang of our deal. Bring the cash op July 17th. at the latest. When you see my car. . .” hij keek op en zei:

„tot hiertoe is het eenvoudig. Maar wat kan dáár hebben gestaan VW is natuurlijk een Volkswagen. Maar wat zijn die letters „reay” er vlak vóór?”

De Engelsman, met zijn neus boven zijn kop koffie, lachte fijntjes.

„Juist, ja. Wat heeft daar gestaan? U ziet dat degene die deze brief typte, af en toe tikfouten maakte. Het is nogal slordig typewerk. Als u goed kijkt, ziet u vóór die letters „reay” een puntje - een klein stukje van een letter. De enige letters die daar een puntje hebben zijn de G en de R van de schrijfmachine. De kleine letters dan altijd - niet de hoofdletters.

„Maar een „r” staat er al.”

„Precies. Maar met een „g” ervoor wordt het woord „greay” en nu is het grappige dat „greay” een verwarring is tussen twee Engelse woorden, die allebei „grijs” betekenen. Het ene wordt gespeld „grey” en het andere „gray”. Nu weten zelfs geboren Engelsen dikwijls niet, of ze nu „grey” of „gray” moeten schrijven. En deze brief is vermoedelijk getikt door een niet-Engelsman en die vergissing is heel begrijpelijk. Of het is weer een tikfout."

„Dus dan is hier sprake van een grijze Volkswagen?”

„Ik zou niet weten wat het anders zou moeten zijn. Ziet u kans, de brief — behalve dan dat ontbrekende stukje — in het Hollands te vertalen?”

„Kleine moeite”, zei Onge. „Maar ik zal hier en daar wel even moeten nadenken om de juiste uitdrukkingen te vinden. Het ding zit nogal vol met typisch Engelse kreten.”

„Kent u die allemaal?” vroeg de Londense inspecteur. „Anders kunt u me helpen”, zei Onge droogjes, en begon te schrijven. Tien minuten later hadden zij samen de volgende vertaling in elkaar geschroefd; met stippeltjes voor de twee stukjes die zij niet thuis konden brengen:

Beste D. J.,

Over die postkantoor-geschiedenis. We hebben nu alles voor elkaar, afgesproken en geregeld om te starten zodra ik op de knop druk. Het ziet ernaar uit of we deze keer een vette pot gaan vangen. Alles wat we nu nog nodig hebben — maar dat hebben we ook hard nodig — is het geld dat we hebben afgesproken. Sommige mensen moeten vooruit worden betaald, zoals je zult snappen, en wij hebben het eenvoudig niet en we kunnen er ook niet aankomen zonder dat iemand ruikt wat we van plan zijn. Breng het geld op zijn laatst de 17de juli. Als je mijn auto . . . (grijze?) . . . VW op de parkeerplaats Rokin ziet staan, ga dan naar onze ... plaats, maar kijk goed uit. Als je iemand nieuwsgierig rond ziet neuzen, of denkt dat mijn auto in de gaten gehouden wordt, maak dan dat je uit de buurt komt. Maar je bent altijd een voorzichtige geweest, nietwaar? Laat ons nu niet in de steek, of de zaken lopen lelijk in het honderd — geheid!

P. S.

Toen ze het over deze vertaling eens waren geworden, nam de Engelsman het stuk karton met de Engelse tekst weer voor zich en inspecteur Onge bestudeerde wat hij in het Nederlands had geschreven.

„Dat is dat”, zei hij toen. „En zou ik nu ook mogen weten, wat dit geheimzinnig verhaal te betekenen heeft?”

De Engelsman keek veelbetekenend zijwaarts naar de kale wand, waar tegen een grote Coca Cola-kalender hing, met een juffrouw erop die volmaakt gelukkig leek.

„Weet u, mister Onge, de hoeveelste het vandaag is?”

„Wis en drie. De zeventiende. De datum die in deze brief wordt genoemd.”

De Engelsman leunde plotseling voorover en zette zijn ellebogen op de rand van het kale, eiken bureau, dat rissen brandstrepen vertoonde waar haastig weglopende rechercheurs hun eindjes sigaar of sigaret hadden laten opbranden.

„Daarom is er juist zo’n haast bij.” Zijn ogen gingen naar de klok. „Het is nu bijna tien uur. Ik zal u snel vertellen wat u weten moet.” - Hij stond op, ging naar het open raam (waardoor geen aasje wind of frisse lucht naar binnen kwam) ging tegen de vensterbank leunen en begon:  “Zoals u wel zult hebben gehoord, of in de krant gelezen, hebben we de laatste tijd in Engeland een ware plaag van bankberovingen en overvallen op post-auto’s. De meeste van de daders hebben we nog niet te pakken kunnen krijgen. Het wordt allemaal vantevoren ongelooflijk goed uitgekiend en uitgedacht. Nu weet u, als politieman, natuurlijk evengoed als ik, dat wij meestal het houvast krijgen door verraad, of door een tip.” (Inspecteur Onge knikte). „Iemand drinkt een glas bier teveel in een café en praat zijn mond voorbij, of krijgt ruzie met iemand anders, die de politie opbelt of een briefje schrijft en zo de zaak verraadt. Maar bij al deze bankovervallen hoorden we niets . . . absoluut niets, tot gisterenochtend. Toen kwam er bij ons een briefje binnen, zonder naam of handtekening natuurlijk, dat kort en duidelijk zei dat een der hoofdmannen van de overvallen van de laatste tijd een zekere Peter Quinn was, onder de naam Doan Jenkins wonende in de Marylebone Road, boven een groentewinkel. Er stonden nog een paar dingen in, die de schrijver van dat briefje niet kon weten, tenzij hij vrij goed op de hoogte was en dat gaf ons meteen al het idee dat die tip wel eens heel erg raak kon wezen. In elk geval besloten we, met een paar man in burger erop af te gaan en eens poolshoogte te nemen. Nu was al metéén de moeilijkheid . . .”

Inspecteur Onge viel hem in de rede:

„Dat de Marylebone Road nogal lang is . . .”

Inspecteur Pelman keek hem verrast aan:

„Kent u Londen?”

„Zo’n beetje.”

„Allright. Bovendien zijn er op de Marylebone Road alles bij elkaar niet minder dan zeventien verschillende groentewinkels. Maar we wisten niet, welke daarvan we hebben moesten. Bovendien wilden we heel voorzichtig tewerk gaan, om die Doan Jenkins niet schichtig te maken. Want als hij bijvoorbeeld niet thuis was, en hij hoorde later dat er lange kerels naar hem gevraagd hadden. . .”

Inspecteur Onge lachte:

„Lange kerels met regenjassen en strakke gezichten. . .” „Precies. Dan gaf ik geen cent met een gat voor onze kans dat hij nog ooit op dat adres terug zou komen. Alles bij elkaar waren we urenlang bezig met voorzichtig hier en daar informeren, maar hij moet toch uitkijken hebben gehad, of bekenden in de straat die hem waarschuwden, want toen we eindelijk de groentewinkel vonden waarboven een mijnheer Doan Jenkins woonde, was de vogel een uur tevoren gevlogen. En goed gevlogen. Door navragen in de buurt visten we uit, dat hij een taxi had besteld en er overhaast was ingedoken met alleen een hoed op en een klein koffertje in de hand. Het kostte ons weer twee uur speuren vóór we de taxi vonden met de chauffeur die hem had opgepikt . . .”

„En waarheen had hij vriend Jenkins vervoerd?”

De Engelse inspecteur trok een gezicht:

„Naar London Airport. De vlieghaven. Toen we daar in volle ren aankwamen, bleek alras dat hij een plaats had kunnen krijgen in een KLM-machine naar Amsterdam en daarmee was vertrokken. Het was toen al te laat om hem hier nog te laten oppikken. Het toestel was toen al lang op Schiphol geland.”

Inspecteur Onge knikte grimmig:

„En zo stom om hier in Holland onder zijn eigen naam in een hotel te gaan wonen, zal hij wel niet zijn, denk ik.”

De Engelsman schoof even zijn onderlip naar voren.

„Dat lijkt me niet waarschijnlijk, nee. Het is zeker een slimme vos. Maar nu komen we aan die verscheurde brief toe. Toen wij de taxichauffeur die onze Jenkins naar het vliegveld had vervoerd, gingen vragen of er onderweg nog iets was gebeurd of gezegd dat ons een houvast kon geven, herinnerde die chauffeur zich ineens, dat zijn passagier, Jenkins dus, een papier had verscheurd en de snippers door het open portierraam naar buiten had laten dwarrelen. De man wist zich ook nog zo ongeveer te herinneren wáár ergens dat was geweest. Met tien man zijn we toen de straat in de buurt van die plek af gaan speuren en na veel gezoek - zelfs tot midden in de nacht met zaklantaarns en zoeklichten - vonden we de snippers die u dáár ziet opgeplakt.” Hij wees met een lange arm naar het bureau, en het stuk karton. „Maar alle snippers hebben we niet kunnen vinden.”

„Dat is niet zo erg”, zei Onge. „Het belangrijkste is er in ieder geval.”

De Engelsman kwam naar het bureau lopen, en tikte met de vinger op de opgeplakte brief.

„Kijk eens, inspector Onge - wij vermoedden al lang, dat vroeger of later onze Engelse bende zou gaan proberen, ook in andere landen banken en postkantoren te gaan beroven. En uit deze brief blijkt, dat ze nu in Amsterdam iets willen gaan proberen.”

Inspecteur Onge wreef zich over het voorhoofd.

„Het zou wel zo prettig zijn als de heren wilden wachten, tot deze afgrijselijke hitte voorbij is.”

„Dat denk ik toch niet”, verklaarde de Engelsman droog, en trok de Hollandse vertaling naar zich toe. „Laten we deze brief stukje bij beetje doornemen en eens kijken wat we er allebei van denken. Accoord?”

„Accoord. Erboven staat: BESTE D. J.”

„Dus deze brief is aan Doan Jenkins gericht?”

„Daar bestaat, geloof ik, geen twijfel aan. De brief was in het Engels geschreven. In goed Engels.”

„Maar door een Engelsman?”

De Londense inspecteur krabde zijn kin.

„Ik kan geen foutje in het Engels vinden. . .”

„Dat zegt weinig, hoor. Er zijn duizenden Nederlanders die sinds de oorlog bijna perfect Engels spreken en schrijven.” „Komt er ook weinig op aan. We lezen verder:”

OVER DEZE POSTKANTOOR-GESCHIEDENIS.

„Ze willen een postkantoor gaan beroven? Mee eens?” „Volkomen mee eens. Maar een postkantoor wáár?”

„Dat weten we niet. Kun je ook nergens in die brief vinden.” „Dan gaan we verder.”

WE HEBBEN NU ALLES VOOR ELKAAR, AFGESPROKEN EN GEREGELD OM TE STARTEN ZODRA IK OP DE KNOP DRUK.

„Ze weten dus welk postkantoor ze gaan beroven, hóé ze het zullen gaan doen en waarschijnlijk staan de mensen en de auto’s klaar. Het kan op elke dag gebeuren, zo gauw het sein wordt gegeven.”

„Precies. Dat is zo klaar als een klont. Alles wacht slechts op één ding en dat staat hier in de volgende regel:”

ALLES WAT WE NU NODIG HEBBEN - MAAR DAT HEBBEN WE OOK HARD NODIG - IS HET GELD DAT WE HEBBEN AFGESPROKEN.

Inspecteur Onge knorde en stak een nieuwe sigaret op. „Volgens mij moet de man Jenkins met geld over de brug komen. Waarschijnlijk om een gestolen auto te kopen, of een bergplaats te huren of iets dergelijks.”

Pelham knikte:

„Dat klopt precies met hun manier van werken in Engeland. De overval gebeurde daar steeds in een gestolen auto, die dan later verlaten en leeg werd teruggevonden. Vanuit zo’n auto stappen ze tijdens hun vlucht over in een andere wagen en die verdwijnt achter de deuren van een garage of een pakhuis - een vantevoren gereedgemaakte schuilplaats. En laat dan de politie maar zoeken. . .”

„Dus onze vriend Jenkins, waarschijnlijk met geld in dat kleine koffertje, is vannacht op Schiphol aangekomen. En dat geld moet dus dienen om de postroof hier mogelijk te maken.”

De Engelse inspecteur knikte en las de volgende zin: SOMMIGE MENSEN MOETEN VOORUIT WORDEN BETAALD ZOALS JE ZULT SNAPPEN EN WIJ HEBBEN HET EENVOUDIG NIET EN WE KUNNEN ER OOK NIET AANKOMEN ZONDER DAT IEMAND RUIKT WAT WE VAN PLAN ZIJN.

„Dat is zo helder als glas. De snurkers die deze postroof gaan plegen behoren natuurlijk tot de onderwereld en als die ergens geld willen gaan lenen, moeten ze zeggen waarvóór. En ook al krijgen ze geld los zonder te zeggen waarvóór het moet dienen, dan snapt de vent die het geld gaf, direct nadat die postroof in de krant staat, dat ze het daarvoor nodig hebben. En dat vinden ze te gevaarlijk.”

De Engelse inspecteur begon hoe langer hoe vrolijker te kijken. Zij waren het dan samen ook roerend eens.

BRENG HET GELD OP ZIJN LAATSTE DE 17DE JULI. „En dat is vandaag.”

„Juist” - Zij keken elkaar over het bureau heen aan. „En let nu goed op . . .”

ALS JE MIJN AUTO . . . (GRIJZE?) VW OP DE PARKEERPLAATS ROKIN ZIET, GA DAN NAAR ONZE . . . PLAATS, MAAR KIJK GOED UIT.

Inspecteur Onge krabde zijn neus. Vervolgens tekende hij een rij nulletjes op zijn blocnote.

„De man die deze brief schreef, heeft een Volkswagen. Misschien zelfs een grijze Volkswagen. Die parkeert hij op het Rokin, op die grote, vaste parkeerplaats. Daarna gaat hij naar een . . . hubbeldebup . . . plaats om Jenkins te ontmoeten.”

„Ja. Is het niet om razend te worden, dat uitgerekend dát stukje van die brief weg is? Als we hun plaats van ontmoeting maar wisten, waren we klaar.”

„Ook al hadden we de hele brief”, zei Onge kalm, „dan hadden we er volgens mij nog niets aan, want er stond geen café of straathoek. Er heeft volgens mij gestaan: „onze vaste plaats”, of „onze zelfde plaats”, of „onze bekende plaats” of iets dergelijks. En daar waren we ook geen steek wijzer van geworden. Het enige wat we nu zeker weten is . . .”

„Dat die Jenkins zich vandaag in de buurt van de parkeerplaats Rokin zal moeten vertonen om te kijken of de hubbedebup Volkswagen er al staat.”

De Engelsman krabde eerst zijn neuspunt en daarna een oorlel. Hij keek wat bedenkelijk:

„Dat zou allemaal reuze-fijn zijn, als ik die Jenkins kènde. Inspecteur Onge schoot zowat uit zijn stoel van de schrik. „WAT!? Weet u niet eens hoe hij eruit ziet?”

„Dat IS het hem juist! Wij hebben niet eens een kaart of een foto van hem in het archief. Dus ook geen vingerafdrukken. Alles wat we weten is de beschrijving die we hebben gekregen van mensen in de Marylebone Road, waar hij woonde en van de taxi-chauffeur. Hij is van normale grootte, met net geknipt, blondachtig haar. Hij droeg een bruin pak met een lichtbruine hoed en hij liep met opvallend snelle passen. Oja, en hij heeft bruingroene ogen.”

Onge trok een gezicht:

„Dat snelle lopen kan wel gekomen zijn omdat hij barre haast had, gisteren.”

„Neenee - hij loopt altijd snel.”

„In deze beestachtige hitte zal hij snelwandelen wel laten. En als hij zijn hersens bij elkaar heeft, zal hij hier wel een ander pak kopen en een bril opzetten of zoiets. Hij kan verwachten dat de Amsterdamse recherche nu naar hem uitkijkt. Hoewel hij natuurlijk NIET kan weten dat wij deze brief hebben gevonden.”

„Hm”, bromde de Engelsman binnensmonds. „Het is nog veel vervelender. Kijk maar naar de laatste regel:

ALS JE IEMAND NIEUWSGIERIG ZIET RONDNEUZEN OF JE DENKT DAT MIJN AUTO IN DE GATEN GEHOUDEN WORDT, MAAK DAN DAT JE UIT DE BUURT KOMT enzovoorts . . .

Inspecteur Onge sprong nu uit zijn stoel overeind, gooide beide armen in de lucht en beende een paar passen heen en weer:

„Begrijp goed: die parkeerplaats op het Rokin is geen kleinigheid. Die is een paar honderd meters lang en de auto’s staan er, als ik me goed herinner, in vier rijen. Je hebt een helikopter nodig om het hele zaakje ineens te overzien, en dan zit je zo hoog dat je geen mens kunt herkennen. Volgens mij kunnen we maar twee dingen doen: ten eerste uitkijken naar een ronddrentelende Jenkins en ten tweede: letten op de eigenaars van alle Volkswagens die daar vandaag geparkeerd worden. Maar Volkswagens lopen er hier in Holland evenveel als muilezels in Mexico. Bovendien weten we wel dat het geld vandaag moet worden overhandigd, maar we weten niet, hoe laat. Om die parkeerplaats plus alle Volkswagens al die uren behoorlijk in de gaten te houden, heb ik minstens vier rechercheurs nodig die daar urenlang in de gloeiende zon rondspankeren en dat . . .”

Pelman schudde heftig het hoofd:

„Uitgesloten. Dat loopt veel te veel in de gaten. Zeker voor iemand die zo slim is als Jenkins, en bovendien is gewaarschuwd. Hoe moeten die vier man zich gedragen? Je ziet nooit iemand stáán op een parkeerplaats. Zeker niet in de gloeiende hitte.”

Inspecteur Onge plofte weer achter zijn bureau neer en trommelde erop met acht vingers. Hij trommelde een Dixieland rhytme en keek nadenkend uit het open raam. Een brutale mus kwam op de vensterbank zitten en lachte hem in zijn gezicht uit.

„We kunnen”, opperde Onge langzaam, „altijd twee rechercheurs in twee auto’s laten zitten - één aan elk uiteinde van die parkeerplaats.”

De man uit Londen begon luid te lachen:

„In deze hitte? Uitgesloten. Elke geparkeerde auto is gewoonweg een bakoven. Niemand bij zijn gezonde verstand gaat met dit weer in een stilstaande auto zitten. Dat is genoeg om na een kwartier een appelflauwte te krijgen. Als Jenkins iemand in een auto zo ziet zitten hijgen, is hij meteen gewaarschuwd.”

Onge sloeg zacht met de gebalde vuist op het bureau:

„Dan is er maar één mogelijkheid over: we zetten een rechercheur op het terras van het café „Polen”. Die ziet wel niet veel, want het dichte verkeer van het Rokin loopt er tussendoor. Maar we kunnen ook ergens iemand achter een raam van een tweede verdieping poten. Die kan dan het hele terrein overzien.”

„Maar kan hij van bovenaf nummers van Volkswagens lezen?”

„Met een verrekijker altijd.”

„Hm. . .”

Ze waren kennelijk geen van tweeën erg gelukkig met die oplossing.

„Het vervelende is . . . als wij Jenkins niet herkennen en hem dus niet in zijn kraag kunnen pakken. . .”

„Schieten we geen slag op.”

„Jawel. Toch wel. Want we hebben houvast aan de autonummers van de geparkeerde Volkswagens.”

Inspecteur Onge stak opnieuw de armen de lucht in.

„Beseft u wel hoeveel Volkswagens er in Amsterdam rondrijden!? We zijn hier niet in Engeland? Hoe moeten we al die nummers noteren zonder dat het in de gaten loopt? En. . .” Hij hield ineens op met spreken, staarde de Engelsman aan en zei dan kort: „Mijn neefje Otto natuurlijk.”

„Uw neefje wàt?”

„Otto.”

„Otto wie? Otto hoe?”

„Otto Onge. Mijn neefje. De zoon van mijn broer. Die heeft een feilloos fotografisch geheugen. En een jongen van twaalf jaar loopt niet in de gaten.”

De Engelse inspecteur staarde zijn collega aan of hij bevreesd was dat die onverwacht door de hitte bevangen was geraakt. Maar inspecteur Onge lette niet eens meer op hem, nam de telefoon en draaide een nummer, mompelend: „Ik hoop maar dat hij thuis is. Ik geloof dat zijn vakantie juist is begonnen.”

**

*

Wie op datzelfde moment het neefje van inspecteur Onge, Otto Onge, had kunnen zien, zou beslist niet gedacht hebben, dat diezelfde Otto vakantie had. Die stond namelijk in de keuken, met vanwege de hitte alleen een pyjamabroek aan, en was bezig met eieren bakken. In de gang begon de telefoon te rinkelen en meteen kwam de bulderende stem van zijn vader door de gang aandaveren: „Otto! OTTO!...Kom hier en zet die radio af!”

Otto zette haastig de pan met sputterende eieren van de gasvlam, sprintte de gang in, en rende de studio binnen waar zijn vader verwoed zat te schilderen.

„Zet die verhipte radio af, Otto. Tien keer heb ik er al aan gedraaid. Nauwelijks heb ik muziek of er volgt weer gewauwel.”

Otto’s vader was reclameschilder van beroep - een reus van een man, met een massale, rossige baard. Hij had alleen een flanellen broek aan en een paar linnen schoentjes. Verder droeg hij niets, want de hitte in het schildersatelier was even erg als overal elders. Links van het driepotig werkkrukje waarop de schilder zat, stond op een kist een elektrische ventilator op volle kracht te draaien en de windstroom blies vader Onge’s rode baard wapperend in de richting van het schilderstuk voor hem: de afbeelding van een reusachtige, likkebaardende kat. Het werd blijkbaar een advertentie voor kattebrood.

„En de telefoon gaat.”

„Ja, vader.”

Otto was alweer de gang in en lichte de hoorn van de haak. „Otto?” De stem aan de andere kant liet een zucht van verlichting horen. „Je spreekt met je oom Louis.”

Otto’s hart sprong zowat vijf centimeter omhoog van vreugde. Zou er weer een of ander avontuur uit de lucht komen vallen? Inspecteur Onge ging haastig door:

„Otto, jongen - luister. We hebben je dringend nodig. Ben je aangekleed?”

„Nee, oom. Maar dat kan ik heel gauw gedaan hebben en . . .” „Doe dat dan als de weerga. Zeg maar tegen je vader dat je naar mij toegaat. Trek niet teveel kleren aan, want het wordt een heet karweitje in de barre zon. Kom naar het terras van „Polen”. Weet je dat?”

„U bedoelt dat grote café op het Rokin?”

„Precies. Ik ga daar zitten met een Engelsman. Als het terras stampvol mocht zijn met dit hete weer, dan vind je ons binnen.”

„Gesnapt, oom. Ik kom direct.”

„Okido. Ik reken op je, Otto.”

Toen vader Onge vernam, dat zijn zoon iets moest gaan opknappen voor oom Louis, liet hij met een diepe, diepe zucht zijn verfpenseel zakken.

„Ach - dat ik een broer heb bij de politie is tot dáár aan toe. Maar nu krijgt mijn enige zoon het speuren ook al in de neus.” - Hij begon weer te schilderen aan de snorharen van de reclamekat. „Maar er is nog één hoop.”

„Nog één hoop, vader?”

„Dat op een van jouw speurtochten de een of andere boef zich ineens omdraait, je in de nekvel pakt en je zo een enorm pak slaag geeft, dat de lust tot speuren je voor de rest van je leven vergaat.”

„Tja”, zei Otto. „Dat is het risico van het vak.”

„Je kunt je eigen hechtpleister betalen als het zover is!” brulde zijn vader hem hardvochtig na, maar Otto lachte alleen maar terwijl hij haastig in een broek schoot. Pas toen hij de voordeur achter zich had dichtgebensd, herinnerde hij zich, dat hij de halfgebakken eieren had vergeten. Die stonden nu glibberig koud te worden naast het gasfornuis, voor zover tenminste iets op een smoorhete dag als dit koud kón worden. Maar dat was ook niet zo erg. In dat rare huishouden van vader en zoon Onge was het meestal een potje ongeregeld.

OTTO WORDT EEN TIKJE NERVEUS . . . EN STOOT DAARNA ZIJN NEUS

De beide inspecteurs waren niet meteen na dat telefoongesprek met Otto op weg gegaan naar het café „Polen”, hoewel ze dat vast en zeker graag hadden gedaan. Maar zaken gaan nu eenmaal voor - zeker politiezaken. Inspecteur Onge drukte dus op een elektrische belknop en om de hoek van de deur verscheen het vragend gelaat van rechercheur Bondriaan.

„Luister, Bondriaan”, zei Onge, en gaf hem het stuk karton met de opgeplakte stukken brief. „Deze brief moet je aandachtig lezen. Je kent voldoende Engels om hem te snappen. De brief is geschreven door een Piet Steensma, of door een Pleun Sok, of door een Pallieter Solleman, maar in elk geval door iemand met de beginletters P. S. Het kan best iemand zijn, die bij de politie bekend is en een strafregister heeft. Deze persoon is, zoals je lezen kunt, van plan om ergens een postkantoor te gaan beroven. Hij rijdt in een Volkswagen en misschien kun je nagaan, op wat voor schrijfmachine deze brief is getypt. Kan altijd nuttig zijn, dat te weten. Het is vermoedelijk iemand die in Amsterdam woont, en die contacten heeft met Engeland en goed Engels kent. Probeer ook uit te vissen of zo’n soort iemand bij ons bekend is, of in ons archief zit. Wij gaan op het Rokin neuzen - doe je best. Als er wat bijzonders is, zitten we bij „Polen”.”

**

*

En terwijl aldus de machinerie van de politie alvast in beweging werd gezet, kwamen beide inspecteurs tot de ontdekking dat het smalle terrasje van „Polen” tot de laatste vierkante meter toe zat volgepakt met mannen met wilde hemden aan en juffrouw met zonnebrillen op waar je niet doorheen kon kijken. Zij gingen dus naar binnen, waar het schemerig was en een hele hoop koeler en daar zat zowat geen mens. „Snap je dàt nou?” knorde inspecteur Onge. „Daarbuiten zitten al die idioten op elkaar gepakt te snikken van de hitte op een terras en hierbinnen, waar het heerlijk koel is, zit geen kip.”

De Engelsman keek alleen maar tevreden rond, haalde een enorme kromme pijp uit een zak en zei: „Ik wil koffie.”

Inspecteur Onge was totaal vergeten dat hij een kwartier tevoren zèlf van plan was geweest buiten op het terras te gaan zitten snikken van de hitte. Juist steeg de eerste rookwolk op uit de saxofoon van de Engelsman, toen Otto binnen kwam stappen.

„Dit is mijn neefje Otto”, zei de inspecteur. „Otto - dit is inspecteur Pelman uit Londen.”

De Engelsman deed een paar halen aan zijn pijp, legde een rookgordijn waar hij nauwelijks doorheen kon kijken, en begon in zijn koffie te roeren. Hij scheen het maar een bar idioot idée te vinden van die Hollandse inspecteur, en om de waarheid te zeggen . . . Otto Onge zag er nu niet bepaald uit of hij makkelijk een nieuw soort buskruit uit zou vinden. Je moet namelijk weten (als je het nog niet uit een der voorgaande avonturen van Otto Onge wist) dat hij door het leven moest gaan, gebukt onder de last van twee monsterlijk grote, wijd afstaande flap-oren. Als er nu iets ter wereld is, dat maakt dat anderen zich een rotje over je lachen, dan zijn het wel zulke remklappen van oren. Er waren in de loop van Otto’s jaren op de lagere school voldoende flauwe moppen over getapt om zestien radioprogramma’s mee te vullen en nu hij op de HBS zat, was het er beslist niet beter op geworden. Er waren maar twee seizoenen waarin Otto’s ellende iets minder was dan normaal: in het voorjaar en in de herfst.

Want in de winter waren zijn oren vuurrood of paars van de kou, en geen stel oorkleppen was groot genoeg om ze geheel te beschutten. In de zomer werden ze knalrood van de zon en dan hingen alras de vellen eraan te wuiven. Zo ook nu. Aan Otto’s beide oren hingen wat losse velletjes, maar oom Onge had niet de moed, erover te beginnen, en zijn neefje te zeggen, die eraf te pulken. Hij boog zich voorover, haalde zijn portefeuille te voorschijn en haalde er een briefje van 25 gulden uit.

„Asjeblief, Otto. Dat is voor onvoorziene uitgaven. Je weet nooit wat er gaat gebeuren. Ik bied je niets te drinken aan, want er is reuze haast bij. Luister nu goed.”

De inspecteur vertelde zijn neefje kort en duidelijk, wat er aan de hand was en wat van Otto werd verwacht. Hij besloot met de woorden:

„En heb jij nu nog iets te vragen? ”

Otto zat het briefje van 25 tot een heel smal pijpje op te rollen, en blies er nu peinzend doorheen, dacht even na en keek op:

„Ja. Die Jenkins - dat is dus een Engelsman, nietwaar?” „Dat is een Engelsman, ja. Het beetje dat we weten heb ik je verteld. Middelmatig groot - bruingroene ogen - net geknipt haar en meestal loopt hij vrij snel. ”

Otto knikte en stelde een tweede vraag:

„De schrijver van die brief heet met zijn voorletters P. S. en rijdt in een Volkswagen die grijs is?”

„Ho. Stop. Die MISSCHIEN grijs is. Vergeet liever maar dat grijs, anders kom je helemaal verkeerd uit.”

„Maar wie van de twee moet u nu hebben? Jenkins of de P. S. die met Jenkins komt praten?”

„Een van de twee. Of allebei natuurlijk. Het liefst Jenkins. Maar zie maar hoe het uitkomt. Als we er één hebben, vertelt die ons wel waar we de rest kunnen vinden. ”

Otto dacht even na en zei dan:

„Dat is niet helemaal waar, oom. Die eigenaar van de Volkswagen kent de hele rest van de Hollandse postroofbende. En hij kent óók Jenkins. Met hem kunt u alle kanten uit. Maar Jenkins kent alleen maar de eigenaar van de Volkswagen. Dan kunt u maar één kant uit.”

„Word nu niet al te spits”, zei zijn oom korzelig. „Ik ben allang blij als we iemand te pakken hebben - wie het ook is.” Otto stond op.

„Dan ga ik maar.”

„Graag”, zei zijn oom. „We weten niet hoe laat die afspraak is, en die Volkswagen kan er nu al wel staan.”

Otto deed het briefje van 25 in een achterzak en maakte het knoopje dicht.

„Waar kan ik u vinden, oom, als het nodig is?”

„Op het terras. We wachten hier tot er een tafeltje daar vrij komt. En daar kijken wij metéén uit of we iemand zien die Jenkins kan zijn. Je weet nooit hoe een Hollandse koe een Engelse haas vangt.”

Otto wuifde even met vijf wriemelende vingers als afscheid en wandelde het koele, schemerdonkere café uit, in de laaiende hitte van het schaduwloze Rokin.

**

*

Dat Rokin te Amsterdam is eens een statige gracht geweest, met in het midden een water, aan weerskanten kademuren en keibestrating en dat alles ingesloten door hoge, statige gevels. Die gevels staan er voor een gedeelte nog. Zelfs de Nederlandse Bank staat aan het Rokin, met een portier ervoor die een cylinder-revolver draagt in een leren holster. Een machtig stoer tafereel. Maar het water is al lang geleden dichtgegooid en in de plaats ervoor ligt nu een brede strook asfalt, waarover trams vanaf de Dam naar de Munt gieren en vier stromen auto’s onafgebroken voortsuizen. Op het Rokin rijdt al het verkeer snoeihard en het oversteken is een bijna onmogelijke toer. Aan één zijde is het Rokin veel breder dan verderop en in die dode úitspringende ruimte, waar dus al het verkeer langs davert, is een parkeerplaats ingericht. Op het ganse Rokin is geen boom, geen struik en geen spiertje groen te zien, behalve in een of twee dure bloemenwinkels of in de palmtonnetjes die ze soms bij „Polen” buiten zetten. Onder de gloeiend brandende zon lag de parkeerruimte te sudderen als een Franse legerplaats ergens in de Sahara.

Otto moest drie volle minuten afwachten voor hij de kans kreeg, met een wanhopige sprint het Rokin over te steken, tussen twee nijdig toeterende auto’s door. Al rennende voelde hij het weke asfalt meegeven onder zijn schoenzolen. Hij bereikte heelhuids de overkant . . . en de eerste rij van geparkeerde auto’s. Die stonden allemaal met hun neus dwars op de verkeersrichting, met de voorwielen tegen een smal vluchtheuveltje van een paar honderd meter lengte dat de hoofdweg scheidde wan het parkeerterrein. De meeste auto’s waren overdekt met een dun laagje stof, maar onder dat dunne stoflaagje blikkerde de lak en schitterde de zon in duizenden gebogen en blinkende portieren, motorkappen, spatborden en chroomstangen, tot je ogen er pijn van gingen doen. Hier, zo dicht bij al die hete stalen carrosserieën was de hitte nog erger dan aan de overkant en Otto besefte, dat het heus geen lolletje zou zijn, wat hij nu moest ondernemen. Hij legde echter de handen op de rug, begon onschuldig een liedje te fluiten, schoof tussen twee auto’s door, en begon tussen de eerste twee rijen door te wandelen, onderwijl kijkend naar alles wat Volkswagen was en elk nummerbord van een Volkswagen een korte blik gevend. Maar die korte blik was voldoende - even afdoende als had hij zo’n bord met een camera gefotografeerd.

**

*

Ondertussen was er in een hoek van het terras een tafeltje vrijgekomen waaraan drie Amerikanen hadden gezeten en inspecteur Onge schoot er snel op af, gevolgd door zijn rustiger Engelse collega. Zij bestelden nu Coca Cola met ijs erin en toen de kellner de glazen had gebracht, boog de Engelsman zich opzij naar Onge en vroeg (maar zonder zijn ogen van de voorbijgangers af te nemen): „Vertel me nu eens duidelijk wat dat neefje van u voor bijzonders kan. Ik heb er niet veel van begrepen.”

„Tja . . .” ontwoordde inspecteur Onge langgerekt. „Het is eigenlijk een gekke geschiedenis. Maar ik kan het heel kort vertellen. De jongen - dat heb ik heel toevallig ontdekt - heeft een volmaakt fotografisch geheugen. Maar alléén voor dingen die hem interesseren. Anders werkt het niet. Geschiedenis en jaartallen en kaarten van een atlas die hij vervelend vindt, moet hij stomweg van buiten leren, net als alle andere jongens. Maar zogauw er iets spannends voorvalt, nemen zijn ogen gewoonweg een foto van wat er gebeurt.”

„Hoe bedoelt u dat?”

„Kijk eens”, zei Onge, naar het drukke, voorbijgaande verkeer wijzend. „Veronderstel dat hij daar tussen dat verkeer fietst. Er valt plotseling een schot en een fietser valt gewond van zijn fiets af. Dat is natuurlijk iets wat iemand interesseert.”

„Dat wel, ja.”

„Goed. Dan kan Otto, drie of zeven of tien dagen later, als je het hem vraagt, alleen door zijn ogen dicht te knijpen, alles weer voor zich zien precies zoals het eruit zag toen dat schot viel. ”

„Alles? ”.

„Maar dan ook alles. Compleet met de nummers van de auto’s, de houding van de bromfietsers en zelfs de kleren die zij aan hadden.”

De Engelsman wendde even zijn blik van de voetgangers af en keek verbaasd opzij.

„Wat? Zelfs hun gezichten?”

„Alles. Het is precies of zijn ogen op dat moment een foto hebben genomen en hij hoeft dan later van die foto in zijn geheugen maar áf te lezen wat erop staat en wat hij zien wil. Ik zal een ander voorbeeld geven. Hij was er eens bij, toen een huis in brand vloog. Later kon hij me, alléén maar door zijn ogen dicht te knijpen, precies vertellen hoeveel rijen bakstenen er zaten tussen de ramen van de eerste en die van de tweede verdieping. Hij hoefde alleen maar zijn ogen dicht te knijpen en op de foto in zijn geheugen de rijen baksteen af te tellen.”

De Engelse inspecteur liet een zacht en langgerekt gefluit horen:

„Zoiets is voor iemand van de politie goud waard. Tjonge - ik wou dat ik zoiets kon!”

„En daarom gebruik ik soms mijn neefje”, zei Onge. Hij dronk zijn restje Coke op. Het ijs was al gesmolten. De Engelsman zat nog over Otto na te denken. Even later vroeg hij: „En heeft hij als eens eerder politiewerk voor u gedaan?” „O, ja. De eerste keer pakte hij een internationale smokkelaar die wij niet konden vinden en de tweede keer een heel gevaarlijke brandstichter.”

„Well”, zei de Engelsman droog. „Laten we hopen dat hij de derde keer ook raak schiet. Ik had er een lief ding voor over als ik die Doan Jenkins veilig achter wat sloten en grendels wist. Maar toch blijft het een rare boel om politiewerk te laten doen door een jongen van elf jaar . . .”

„Twaalf jaar.”

„Best. Twaalf jaar. Raar blijft het.”

„Tja . . .” zei inspecteur Onge. „Maar we gaan langzaam vooruit. Dat scheelt.”

„Langzaam vooruit? Hoezo?”

„Hij wordt elke week een weekje ouder”, zei Onge.

Toen bestelden ze nog maar ieder een coke met twéé blokken ijs.

**

*

De twaalfjarige speurhond met de afstaande oren (in tegenstelling met alle andere speurhonden, die hangende oren hebben) wilde intussen wel dat hij een echte speurhond was geweest, dan had hij tenminste zijn tong uit de mond kunnen laten hangen . . . want de hitte tussen de rijen auto’s was werkelijk meer dan bar. De parkeerbewaker had een overhemd aan met korte mouwen en de huid van zijn armen was vuurrood verbrand door de zon, evenals de voorkant van zijn neus. De vellen hingen erbij. Boven de glimmende daken van de geparkeerde wagens trilde de lucht als boven een kacheldeksel in de winter en een dikke man, die zijn auto op kwam halen, had ergens een emmer water gevraagd en smeet die over de stalen kap heen om die wat af te koelen voor hij achter het stuur durfde gaan zitten. Toen hij het portier opendeed, sloeg de hete damp al van zijn auto af. Maar Otto lette verder niet op de dikke man, want hij had twee dingen tegelijk te doen: te kijken en bovendien na te denken. De rare dingen die er op zijn twee vorige politieavonturen waren gebeurd hadden hem een lesje geleerd: vóóruit denken. Vantevoren een verhaal gereed hebben, en ten tweede: proberen je in te denken wat de àndere partij zal gaan doen.

WAT ZOU OTTO PRECIES DOEN ALS HIJ JENKINS WAS?

Otto slenterde voort tussen de rijen atuo’s zoals zoveel jongens dat doen, en piekerde over Jenkins. Zou die recht op de parkeerplaats komen aflopen en op zoek gaan naar de Volkswagen die hij kende? Natuurlijk niet. Jenkins was gewaarschuwd. Voor hij één pas in de buurt van de parkeerplaats waagde moest hij eerst weten of daar iemand was, die hem verdacht toescheen, of die op een politieman leek. En hoe zou je dat doen als je Jenkins heette en van nature slim was? Toen Otto tussen de eerste twee lange reeksen auto’s was doorgelopen had hij verschillende mogelijkheden ontdekt:

1. Die Jenkins kon een valse snor aanplakken, andere kleren kopen en een zonnebril opzetten plus een strohoed. Aldus onherkenbaar vermomd kon hij kalm op de parkeerplaats afwandelen.

2. Jenkins kon er eerst eens omhéén lopen - langs de huizenrij aan de niet-verkeerskant. Dan zag hij eruit als elke andere voetganger.

Otto begon tussen de derde en de vierde rij auto’s door te wandelen. Verbazingwekkend, hoeveel Volkswagens hier stonden. Hij had de telling niet precies bijgehouden, want hij lette hoofdzakelijk op de nummerborden. Maar aan de andere helft had hij er zeker al dertig gehad. Aan deze kant zou het wel ongeveer hetzelfde zijn . . . dat was in totaal zestig van die VW’s op één parkeerruimte! Stel je voor dat hij Jenkins niet herkende, en dat de politie al die nummers moest gaan nakijken! Dan waren ze dagenlang bezig met de eigenaars na te gaan en intussen was dat postkantoor al keurig gekraakt! . . .

Van rechts kwam een middelmatig grote man met snelle passen tussen twee Amerikaanse wagens door, het terrein op wandelen. Hij draaide af en liep een meter of twintig vóór Otto uit, tussen de rijen auto’s door.

Otto’s hoofd schokte even omhoog als dat van een jachthond die wild ziet.

„Heeee . . .” dacht hij. „Een man die in deze hitte snel loopt?” Maar veertig pas verder hield de man stil. Hij haalde een bosje sleutels uit een broekzak en opende het portier van een Opel. Otto’s hoofd zakte weer. Dat kon Jenkins nooit zijn. Maar dit voorval leerde hem, dat er méér mensen waren die haastig liepen. Zelfs in deze hitte. Misschien waren ze op weg naar het strand, of naar een zwembad en dan kon het weinig schelen, hoe heet ze werden.

Drie minuten later had Otto ook de derde en vierde rij auto’s achter zich. Hij was nu éénmaal het ganse terrein rond geweest . . . maar intussen waren er drie Volkswagens weggereden en twee andere erbij gekomen. Dus Otto begon aan een tweede toer.

Nu werd het lastiger. Want hij moest de nummers van de Volkswagen die erbij gekomen waren apart houden. Anders kreeg hij van elke keer dat hij rondwandelde een complete foto in zijn geheugen, en dan moest hij later al die nummers weer gaan uitzoeken. Allerlei soorten mensen liepen het parkeerterrein op en af: moeders met zonnehoeden, kinderen aan de hand en gevulde badtassen, van het strand komend of erheen op weg. Mannen met actetassen en donkere pakken waarvan de boorden nu al slap hingen van het transpireren. Jongens met een meisje, ijsjes etend en wegrijdend met één hand aan het stuur en het ijsje in de andere.

Dat duurde zo bijna een vol uur en Otto wenste wel dat hij een thermosfles met koude thee had meegenomen. Hij begon last te krijgen van dorst. Hij had juist weer eens een wandeling gemaakt tussen rij één en twee door en stond daar even rond te kijken - de handen nog op de rug en de bovenkanten van zijn afstaande oren schrijnend door de felle zon, toen een man van middelbare grootte, met een klein, zwart snorretje, een zonnebril op, een wandelstok in de hand en een strohoed op schuin op de parkeerplaats kwam afwandelen. Otto sperde zijn mond open en begon wijd te gapen, alsof hij zich dodelijk stond te vervelen. De manier waarop deze man gekleed was leek spookachtig op de manier waarop Otto zich had ingedacht dat Jenkins zich zou vermommen. De overeenkomst was zo opvallend, dat het gewoon Jenkins niet KON wezen. Zulke toevalligheden gebeurden niet in het leven. Maar wás het een toevalligheid, of . . . of was die nu juist de gemakkelijkste vermomming die een man als Jenkins kon bedenken?

De man kwam bedaard aanwandelen, zijn wandelstok gebruikend, kwam schuin op Otto af, en was blijkbaar van plan, hem op een meter of wat afstand te passeren. De bril die hij droeg had heel erg donkere glazen. Toen de man tot op vier passen afstand genaderd was, stapte Otto ineens naar voren. „Neemt u me niet kwalijk, mijnheer. Kunt u me ook zeggen, hoe laat het is?”

Otto wist wel dat hijzelf een polshorloge aan had, maar hij had de handen achter in zijn broeksriem geschoven, dus dat hinderde niet. De onbekende bleef staan, en staarde Otto aan met zijn brilleglazen. Die glazen waren zo donker dat Otto absoluut niet kon zien, wat voor kleur ogen er achter zaten. Het antwoord kwam niet direct. De man tikte ongeduldig een of tweemaal met zijn stok op de stenen, haalde dan ineens de schouders op en antwoordde:

„Sorry. Speak no Dutch”, en wandelde verder.

Otto’s hart begon op zowat dubbel tempo te kloppen. Zoals elk rechtgeaarde Amsterdamse jongen wist hij langzamerhand op het eerste gehoor het verschil tussen het accent van een Amerikaan en van een Engelsman. Dit was zonder enige twijfel een Engelsman . . . Otto aarzelde niet langer, schoot zijwaarts weg en wandelde de tweede laan binnen, die tussen de derde en de vierde rij auto’s. De Engelsman met de wandelstok liep tussen de eerste en de tweede rij. Otto zette even wat vaart, en kon toen, telkens tussen de auto’s van de binnenste rijen doorkijkend, de man met de strohoed in de gaten houden. Zou deze man dadelijk stilstaan, autosleuteltjes uit zijn zak halen en in een wagen wegrijden? . . . Dan was het vrij zeker Jenkins niet.

Otto lette scherp op de ander, die hij bij elke twee passen één pas lang kon zien, telkens als hij tussen twee auto’s door kon gluren. En toen viel hem iets op . . . de man keek niet recht voor zich uit. Hij liep nu langzamer, veel langzamer, met zijn stok telkens op de stenen tikkend, en hij draaide zijn hoofd van links naar rechts . . . van rechts naar links, zoals iemand doet, die de nummers van alle auto’s aan weerskanten moet bekijken. Dat ging een meter of honderd zo door . . . dan stond de Engelsman plotseling stil. Hij hing zijn wandelstok aan een arm, tastte in een zak, stak een cigaret op, draaide zich eenmaal helemaal om, langzaam, als keek hij wie er zoal in zijn buurt was, gooide de lucifer weg en stapte, nu veel sneller, dwars tussen een Chrysler en een Renault door, het smalle vluchtheuveltje op. Daar bleef hij even staan, want vóór hem daverde nu het opeengepakte verkeer van het Rokin. Hij stond daar zeker een halve minuut lang . . . maar het verkeer op het Rokin is geen katje om zonder handschoenen aan te pakken. Zelfs beroepsvoetballers, die toch zeker niet traag ter been zijn, bedenken zich een paar keer voor ze op een druk uur die oversteek aandurven. De Engelsman probeerde het niet eens, en begon in de lengte langs de vluchtheuvel te lopen . . . de kant van de Munt uit.

Otto hield zich veilig gedekt achter de rijen auto’s, want nu was hij er zo goed als zeker van, dat dit de man was, die hij zocht. Alles klopte. Ook het feit, dat de man helemaal geen auto was komen ophalen, en wèl naar nummerborden had gekeken. En toen, met een schok, herinnerde Otto zich wat anders. Ongeveer een kwartier tevoren was een taxi langzaam, in de lengte, tussen de rijen auto’s doorgereden. Nu kwamen daar wel meer taxi’s, om allerlei redenen, en Otto had er niet speciaal op gelet. Maar nu herinnerde hij zich, dat in een van die huurwagens een man had gezeten met een zonnebril op en een strohoed! Dat was dus wat de sluwe Jenkins had gedaan! Die had eerst een taxi genomen en was over het parkeerterrein gereden (met een smoesje voor de chauffeur natuurlijk) om te kijken of er geen verdachte figuren te zien waren. Daarna had hij de taxi weggestuurd en was te voet teruggekomen om te zoeken naar de Volkswagen die hij kende.

Jenkins was nu aangeland bij de oversteekplaats die ligt waar het Rokin wordt gekruist door het Spui, wachtte daar even en begon over te steken. Otto nam enkele haastige passen en bleef een meter of twintig achter hem aan. Aan de overkant, langs de huizenrij, ging Jenkins linksaf - verder het Rokin af in de richting Munt. En toen gebeurde er iets heel merkwaardigs. Ongeveer honderd meter voorbij het kruispunt Rokin-Spui is een passage. Het ding heet „Corona”-galerij en je moet Amsterdam werkelijk goed kennen om te weten dat het ding er is. Het is een doorbraak dwars door alle huizen tussen het Rokin en de Kalverstraat en aan weerskanten ervan liggen winkels. Het is geen straat, want erboven lopen de gevels gewoon door. Je kunt er honderd maal voorbij lopen en nog niet zien, dat het een passage is, want de ingang aan beide kanten ziet er precies uit als een van die winkels met een diepe étalage - je weet wel; zo een waar je in kunt lopen. Otto wist wél dat die passage bestond, maar tot zijn stomme verbazing wist Jenkins het eveneens! Blijkbaar had hij bij een van zijn vorige bezoeken aan Amsterdam het bestaan daarvan leren kennen . . , of iemand had het hem gewezen . . . Hij bereikte de Espresso-bar die op een hoek van de Rokin-ingang ligt, zwenkte rechtsaf . . . en verdween tussen de glazen étalagekasten die links en rechts de zijwanden van de doorbraak vormen. Otto versnelde zijn passen wat en dook eveneens de smalle gang binnen. Het was hier een beetje koeler dan buiten, maar niet veel. Nu heeft deze Corona-passage één bijzonderheid: het ding maakt halverwege een knik. Een dubbele knik zelfs, en juist in die knik, waar de gang tweemaal van richting verandert, zijn enkele stenen treden, want de vloer aan beide einden is niet even hoog. Otto bereikte die knik met snelle passen, tilde één been al op voor de treden waarvan hij wist dat die gingen komen . . , en schrok zich zowat een hoelemetoeter. Want op de bovenste trede, stokstijf, stond de Engelsman hem op te wachten.

Nu is de Corona-passage daar een meter of twee breed en de Engelsman stond midden boven aan de trap. Otto aarzelde dus even, wat hij heel begrijpelijk was. Ten eerste was hij zich het loeris geschrokken en ten tweede wist hij niet of hij nu links of rechts langs die wachtende figuur heen zou duiken. Links dan maar . . . Otto mompelde wat, en deed juist een stap naar links, toen de wandelstok opzij uitschoot en hem de weg versperde.

„Listen!” siste de mond onder de donkere bril. „Are you following me?”

Otto was zo uit het veld geslagen, dat hij er niet eens aan dacht te doen of hij geen Engels kende. Dat was natuurlijk het slimste geweest. Hij werd vuurrood, begon te hakkelen en stotterde:

„M . . .me sir? Following you? No sir !” - Toen pas voegde hij er in het Hollands aan toe: „Waarom zou ik u volgen, meneer? ”

Nog steeds kon hij niet zien of de man onder de strohoed grijze, bruine of zwarte ogen had. De lippen, onder de bril, waren grimmig opeengeklemd. Maar zij gingen nu vanéén, en de man zei, met zijn wandelstok wijzend:

„You go that way? Yes?”

Otto knikte heftig:

„Jazeker. Ik moet die kant uit.”

„Splendid !” zei de Engelsman. „I go the other way.”

Hij wachtte tot Otto de kant van de Kalverstraat begon uit te lopen, daalde zelf weer de enkele stenen treedjes af en marcheerde terug naar het Rokin.

VERGISSINGEN ROND VIER VOLKSWAGENS

En daar stond slimme Otto. Uit het veld geslagen. Bij de neus genomen. Deskundig gewipt . . . door de slimme Jenkins. Otto besefte nu pas, wat voor een prachtig apparaat die Corona-galerij was (met die knik in het midden) om na te gaan of je al dan niet door iemand wordt gevolgd. Want de persoon die achtervolgt móét door die smalle pijpela heen. Je kunt niet teruglopen en helemaal omhollen door het Spui of over het Muntplein. Tegen de tijd dat je dan aan de andere kant bent, in de Kalverstraat, is de achtervolgde al zowat in de Apollolaan. En de achtervolgde kan olijk grijnzend op die treedjes wachten . . . tot de achtervolger hem in de armen loopt.

Teruggaan door die galerij was volkomen uitgesloten - dat besefte Otto terdege. Het had geen zin. De man kende hem nu. Otto zou heus de kans niet meer krijgen, hem te volgen. Toen dat eenmaal goed tot Otto was doorgedrongen, begon hij pas goed te schrikken. Dit betekende immers, dat hij het spoor van Jenkins was kwijtgeraakt. Zou je de opmerkingen van oom Onge eens horen! Die was er toch zo best in, om zijn neefje in zijn hemd te zetten als er iets mis was gelopen. En deze pech betekende . . . dat er nog maar één kans over was: het spoor van de Volkswagens.

Terwijl hij daar over begon na te denken, zette Otto er alvast de sokken in . . . terug naar het parkeerterrein. Want daar stonden de Volkswagens - daar stond de Volkswagen van P.S., de postrover. Daar alleen was nu het andere einde van het spoor, te vinden. En terwijl hij snelwandelend terugliep naar het parkeerterrein, begonnen Otto’s hersens op topsnelheid te draaien. . . Want als het nodig was konden Otto’s hersens heel aardig draaien. Hij had alleen nog wat weinig ervaring van politiewerk.

Van de andere kant kon niemand zeggen, dat hij niet elke keer wat bijleerde! Zeker op deze manier.

**

*

Toen hij het grote parkeerterrein weer op wandelde, had Otto juist de tijd gehad, om alles wat hij doen moest, uit te knobbelen. Het hoofdpunt daarvan was dit: de Volkswagen waarom het ging stond vast en zeker vlakbij de plaats, waar Jenkins plotseling stil was blijven staan, een cigaret opstekend en daarna dwars tussen de auto’s door wegwandelend. Hoe je het ook bekeek: daar was geen speld tussen te friemelen. Want Jenkins had haast gehad - dat was aan alles te merken geweest. Bovendien had Jenkins natuurlijk geen zin gehad, langer op dat parkeerterrein te blijven rondhangen dan strikt nodig was - dat was het, als gewaarschuwd man - natuurlijk te gevaarlijk. Dus op het ogenblik dat hij de auto zag die hij kende, was zijn werk gedaan. Hij stond toen stil, stak een cigaret op om voor alle zekerheid nog even om zich heen te kunnen kijken . . . en verliet het terrein, dwars tussen de geparkeerde wagens door. TOEN HIJ DUS WEG LIEP HAD HIJ VLAK DAARVOOR DE VOLKSWAGEN ZIEN STAAN VAN DE GEHEIMZINNIGE FIGUUR P.S. Wat Otto te doen had, was dus heel eenvoudig, en Otto deed dat ook. Hij liep tussen de twee rijen auto’s door, waar kort tevoren Jenkins had gewandeld, en al van verre zag hij de lichtrode tint van één Volkswagen op de plek waar Jenkins had stil gestaan. Een tweede stond er schuin tegenover, bijna geheel verscholen achter een Ford. Die was metaalblauw van kleur. Wat meer terug stond een derde, van een zilverig grijs en van achteren dik onder de modder. Die modder zat er waarschijnlijk al vele dagen op, want het had in geen weken behoorlijk geregend. En toen Otto stilstond, vlak voor de plaats waar Jenkins zijn cigaret had opgestoken, ontdekte hij Volkswagen nummer vier: van een wat geliger grijs - een soort van moddergrijs. Dan kwam er een tijdlang geen enkele Volkswagen. Dan stonden er weer twee bij elkaar. Voor Otto bestond er geen twijfel aan: de VW waarnaar Jenkins had uitgekeken was één van deze vier. Otto deed even zijn ogen stijf dicht, kneep de vuisten in elkaar en dacht terug . . . Hij hoefde helemaal niet lang zo te staan, want voor zijn ogen zag hij, scherp als op een foto, deze plek van de parkeerplaats zoals die er een half uur tevoren had uitgezien. En daar stonden allevier deze Volkswagens op. Dezelfde kleuren - dezelfde plaatsen - dezelfde autonummers.

„Tjatja”, zei Otto tegen zichzelf, en keek op zijn polshorloge. Het was even over twaalf.

Hij zwenkte scherp opzij af, zoals even tevoren Jenkins had gedaan, wachtte een kans af, holde dwars het Rokin over en bereikte, hijgend en zwetend, het terras van „Polen”.

** *

De beide inspecteurs van politie zagen er akelig fris en koel uit. Hun asbak lag vol peuken en ze schenen elkaar al vrij aardig te hebben leren kennen, want ze zaten luid te lachen, toen Otto plotseling voor hen opdook.

De lach verdween van hun gezichten of die eraf was geveegd met een natte lap.

„Otto!” zei inspecteur Onge, en schoot halverwege uit zijn stoel overeind. „Heb je nieuws? Ga zitten, jongen. Je hebt het zeker beestachtig warm . . . Wil je wat kouds drinken? ” „Asjeblief oom”, zei Otto, hijgend. „Mijn huig plakt zowat vast. En . . .”

„Even bestellen”, onderbrak zijn oom, wenkte een kellner en zei hem, meteen drie cokes met ijs te brengen. „Die kun je dan alledrie achter elkaar opdrinken”, zei hij tegen Otto, en boog zich over het tafeltje. „Vertel. Maar niet te luid - we zitten hier als haringen in een ton op elkaar, op dit terras.”

Dat was inderdaad waar . . . de stoelen en tafeltjes stonden zo dicht bijeen, dat je met je buik tegen de tafelrand zat gedrukt, en zelfs dan raakten de ruggen van de stoelen elkaar nog zowat. Otto boog zich eveneens voorover en rapporteerde, haastig maar gedempt, wat er gebeurd was. Toen hij klaar was met vertellen bleven zij onbeweeglijk zitten, over het tafeltje gebogen, met hun neuzen zowat tegen elkaar aan. Zij bleven zo elkaar even aan zitten staren. Het was een vrij idioot gezicht. De kellner kwam met drie cokes. De Engelsman nam ze aan en betaalde. Vragen en antwoorden tussen oom en neef kwamen kort en snel, op zachte toon.

„Heb ik stom gedaan, oom?”

„Nee. Dat grapje met die „Corona”-galerij . . . daar zou ik ook zijn ingetrapt.”

„Moet ik daar nu teruggaan?”

„Waarheen terug? ”

„Naar die parkeerplaats?”

Inspecteur Onge maakte een beweging van schrik :

„Alsjeblief niet. Die Jenkins vertelt natuurlijk tegen de geheimzinnige P.S., de eigenaar van de Volkswagen, dat een jongen met flaporen hem is gevolgd.”

„Dat dacht ik al.”

„Dat is nogal wiedes.” .

„Dus ik kan me daar niet meer vertonen? ”

„Jij blijft hier. Cola drinken . . . Heee . . . die is al gekomen. Hier . . . alledrie die glazen zijn voor jou. ”

Otto nam het eerste glas en dronk het in één ruk leeg. Daarna ruilde hij het lege glas in voor een vol. Het ijs tinkelde muzikaal tegen de zijkant van het glas.

„Maar, oom. ”

Oom Onge haalde een notitieboekje uit een binnenzak en sloeg het open.

„Hou even je mond. Weet je de nummers van die vier VW’s?” „Ja, natuurlijk.”

„Geef ze me.”

„Schrijft u maar op:

ZALMKLEURIGE AUTO METAALBLAUWE AUTO MOD.DERGRIJZE ZILVERGRIJZE

PD 48- 63

SK 28- 13

PK 37- 88

RD 73- 11

Inspecteur Onge had de laatste notitie nauwelijks gemaakt, of hij stond op, zei kort: „Wacht hier. Ik moet even opbellen”, en verdween in het schemerige binnenste van het café. Otto begon zijn tweede glas coke leeg te drinken. Aan de overkant van het tafeltje zat de Londense inspecteur van politie hem peinzend aan te kijken. Hij begon plotseling te praten. En hij stak van wal met een vraag.

„Vind jai het aigenlaik prettig, zoiets bijzonders te kunnen?” Otto was even van zijn stuk gebracht, want daar had hijzelf eigenlijk nog nooit over nagedacht. En de vraag kwam wel erg onverwacht.

„Och”, zei hij, tussen twee slokken coke door. „Het is, geloof ik, altijd wel leuk om iets te kunnen wat een ander niet kan.” De Londense inspecteur wilde nog wat weten:

„Hoe oud was je, toen je ontdekte dat je een fotografisch geheugen had?”

„Net zo oud als nu”, antwoordde Otto. „Ik weet het pas een paar maanden.”

De inspecteur keek verbaasd.

„Wil jai me vertellen dat je elf jaren lang een fotografisch geheugen hebt gehad, maar nooit wist DAT je het had?” „Toch is het zo”, zei Otto. „Ik dacht dat het heel gewoon was. Ik merkte wel eens, dat ik me dingen kon herinneren die andere mensen niet meer wisten, maar dan dacht ik gewoon dat die niet hadden opgelet, of een andere kant uit hadden gekeken of iets dergelijks. En het werkt ook alleen maar als ik iets zie wat ik spannend vind - dat scheelt. Stomvervelende jaartallen en algebraformules moet ik van buiten leren, net als ieder ander. Helaas wel. Anders zou ik het op school een massa makkelijker hebben.”

Inspecteur Pelman zat hem verbaasd aan te staren.

„Ik wou nog wat vragen.”

„Dat kan”, zei Otto. Voor zijn part kon die inspecteur blijven vragen, zolang er maar coke in de glazen was. Want Otto had een dorst die aanvoelde of die door het ganse IJsselmeer niet te lessen viel.

„Weet jij dus nu elke auto die daar op de parkeerplaats staat? Compleet met de autonummers?”

„Ja”, zei Otto kort. Hij begon het vervelend te vinden.

„Dus als ik jou vraag wat voor auto’s er staan op die, een paar honderd meter lange, eerste rij, van deze kant af te beginnen. . .”

„Dan kan ik ze zó opdreunen”, antwoordde Otto. „Als ik tenminste mijn ogen dicht doe.”

De Londense inspecteur haalde een opschrijfboekje uit zijn zak.

„Zou ik een proef met je mogen nemen? Alleen de merken van de auto’s en hun kleur. Die kan ik het snelst opschrijven, zie je?”

Otto dronk zijn tweede glas coke leeg en ruilde het in voor glas nummer drie. Dat was nog vol, maar het was zo heet dat het ijs al volkomen was gesmolten. Otto legde zijn beide handpalmen om het koele glas, kneep zijn ogen stijf dicht, wachtte een tel en begon, met een vaart of je een taperecorder afdraaide:

Knalgele Chevrolet Bruin-en-blauwe Packard Metaalgrijze Renault Lichtblauw open MG’tje Zwarte Chevrolet Open witte Oldsmobile Blauwachtige Volkswagen Roomkleurige Opel Lichtgroene Panhard Zwarte Ford Lichtblauwe Ford . . .

Op dat moment kwam inspecteur Onge terug.

„Wat zijn jullie hier aan het uitvoeren. ”

Otto deed zijn ogen open.

„Ik neem een steekproef met hem”, zei inspecteur Pelman. Otto’s oom grijnsde.

„Die moeite kun je je besparen. Die heb ik al genomen. Op dat geheugen van Otto verwed ik te allen tijde een vol jaar salaris tegen een pakje sigaretten. Luister, allebei. Ik heb het bureau gebeld en die vier autonummers doorgegeven. Ze zijn nu bezig met na te gaan, wie de eigenaars zijn van die vier Volkswagens. Intussen ga ik daar op die parkeerplaats een oogje in het zeil houden.”

Onge begon zijn jas uit te trekken, en hing die over de leuning van zijn stoel. Hij stroopte de mouwen van zijn shirt op, streek zijn haren in de war en maakte zijn boord los. Hij trok de knoop van zijn das een handbreedte naar beneden en nu, na die enkele veranderingen, zag hij er ineens uit als een min of meer losbandige vakantieganger, maar zeker niet als een inspecteur van politie. Hij stond op en zei nog haastig:

„Jullie blijven wachten tot ik terug kom. Het is mogelijk dat het bureau van politie hierheen opbelt. Otto - als je de naam Onge hoort, neem jij de boodschap aan. En je wacht hier met die boodschap tot ik terug ben.”

„Jawel, oom. ”

„Als je wat eten of drinken wilt, bestel je maar.”

„Graag, oom.”

De volgende seconden was inspecteur Onge, met los fladderende das en verwarde haren, tussen de voorbijgangers verdwenen. Otto keek de Engelse inspecteur aan:

„Nu kunt u niet naar de overkant om te kijken of uw rijtje auto’s klopt.”

„Och”, zei Pelman langzaam en verscheurde het velletje. „Ik geloof het zo eigenlijk wel. Het klinkt fantastisch, maar ik gelóóf het gewoonweg.”

Otto grinnikte. Eigenlijk was hij machtig blij, dat hij niet terug hoefde in die gloeiende hitte. En hij had die 25 gulden nog in zijn zak, een goeie kans dat hij die mocht houden.

Ieder die dit leest, voelt natuurlijk met zijn klompen aan, dat het hele avontuur op dit moment met een sisser en een plof afgelopen had kunnen zijn. De politie had dan ontdekt dat een der vier autonummers toebehoorde aan een man wiens namen begonnen met de letters „P. S.”. Dan hadden ze die man het hemd van het lijf gevraagd, en daarna waren ze vanzelf alles te weten gekomen, wat ze wilden weten. Maar zo liep het niet. Het liep allemaal anders. Heel erg anders. Maar wel een hoop spannender!

**

*

Nog geen kwartier later kwam een kellner met een transpirerend gezicht haastig de terrastafeltjes langs lopen, luid roepend:

IS DE HEER ONGE HIER? . . . IS HIER EEN MIJNHEER ONGE? . . .

TELEFOON VOOR DE HEER ONGE!

Otto sprong overeind, stootte het tafeltje aan en liet meteen een leeg cokeglas in scherven rinkelen.

„Ik ben Onge!”

De kellner stopte op de plaats en keek hem geringschattend aan. Het stond op zijn gezicht te lezen, dat hij niet zo’n drukte zou hebben gemaakt als hij geweten had dat die mijnheer Onge maar een jongen van een jaar of twaalf was. „Telefoon binnen in de cel”, knorde hij, terwijl hij alweer terugliep. Otto wrong zich tussen de opeengepakte stoelen door, trapte knoerpend een glasscherf in poeier en bereikte hijgend een telefooncel die half open stond, met de hoorn naast het toestel aan een haakje hangend.

„Hallo? . . . Otto Onge hier.”

Een zware en wantrouwende stem informeerde:

„Bent u dat, inspecteur?”

Otto trok de deur van de cel met zijn voet dicht. Het was hierbinnen zo benauwd, dat het zweet hem meteen begon uit te breken.

„Nee - ik ben Otto. Mijn oom is naar de parkeerplaats, en . . .”

„Ja, dat heeft-ie gezegd”, antwoordde de stem. „Je spreekt met rechercheur Moens. Ik heb de eigenaars van die vier Volkswagens even nagezocht. Heb je potlood en papier? ” „Even kijken . . .” (Otto zocht koortsachtig in zijn broekzakken en vond tot zijn opluchting een stompje zacht tekenpotlood - een van die stompjes die zijn vader overal door het huis had slingeren. - Er lag een blocnootje onder de telefoon, voor de klanten.

„Ik ben klaar. Vertel maar.”

De stem van rechercheur Moens begon kalm en heel duidelijk te spreken. Otto schreef op wat hem werd gedicteerd. Het liet aan duidelijkheid niets te wensen over, en toen hij klaar was, lag het volgende lijstje voor hem:

 Autonummer/Eigenaar

PD 48- 63  J. A. Luberti, Hanenburglaan, Den Haag.

SK 28- 13  P. Krijgsman, Waltersingel 121, Apeldoorn.

PK 37- 88  J. G. de Vries, Weteringschans 59, Amsterdam.

RD 73- 11  Mejuffrouw C. D. Zobel, Nicolaistraat 76, Den Haag.

 „Is dat alles?” vroeg Otto.

„Ja. Alleen . . . dit zijn toevallig allevier Volkswagens.”

„Ja, dat wisten we.”

„Dan heb ik niets gezegd. Succes.”

Otto wandelde peinzend de cel uit, het stukje papier bestuderend. Drie vermoedelijk mannelijke eigenaars, woonachtig in drie verschillende steden van Nederland. Plus een mejuffrouw die in Den Haag woonde. Rara . . . wie van de vier was de geheimzinnige persoon die als tussenschakel diende tussen een Engelse bankrover en het plukje Nederlandse onderwereld dat een postkantoor wilde gaan tillen? Aan de namen en adressen was niets bijzonders te zien. Otto was al weer de draaideur door, en wandelde juist langs de terrastafeltjes, toen hij zich met een schok iets herinnerde. Je kunt natuurlijk niet aan alles tegelijk denken, en dat éne punt, schoot hem nu pas in gedachten. Hij wrong zich tussen een tafeltje en de benen van een dikke Duitser door, plofte neer op de stoel die hij zo kort tevoren had verlaten, boog zich voorover en legde het papiertje voor de Londense inspecteur neer.

„Hier zijn de namen en adressen van onze vier Volkswagen-eigenaars. ”

„Quite”, zei de Engelsman doodbedaard. Hij nam het papiertje en begon het met een effen gezicht te bekijken.

„Maarreh . . .”, zei Otto.

„Yes?” vroeg de Engelsman, zonder een oog van het lijstje af te wenden.

Otto keek even om zich heen, boog zich nog wat verder voorover en fluisterde, zo dat het juist hoorbaar was:

„Er is niemand bij waarvan de voorletters P. S. zijn!”

Als Otto gemeend had, hiermede enige opschudding te kunnen verwekken, dan kwam hij toch bedrogen uit.

„Precies”, zei de Engelsman. „Dat was het eerste waar ik naar keek. Nu zijn er twee mogelijkheden? ”

„Twee?” vroeg Otto. „Twéé? Hoezo?”

De Engelsman vouwde het lijstje in tweeën en borg het in zijn zakboekje weg. Vervolgens tikte hij tegen een glas, om een kellner te roepen. Daarna antwoordde hij :

„Die letters „P. S.” waren afgesproken letters, dus niet de beginletters van een echte naam. Of . . . jonge vriend...” „Of?” vroeg de jonge vriend, ongeduldig.

„Of jij hebt je vergist en de Volkswagen die we moeten hebben is NIET een van de vier die jij ons hebt opgegeven.” De kellner kwam:

„Two cokes with ice”, bestelde de Brit.

Otto zat sprakeloos. Hij zat nog steeds sprakeloos toen zijn Coca Cola arriveerde. Zonder ijs. En diezelfde sprakeloosheid was nog in volle gang, toen inspecteur Onge vanuit de drukte op het trottoir te voorschijn schoot, nog steeds in overhemd met loshangende boord. Hij plofte neer op de ene stoel die zij al die tijd bezet hadden kunnen houden en hapte naar lucht.

„Heeft het Bureau opgebeld?”

Otto zei geen woord, maar wees op de Engelsman, die zijn notitieboek te voorschijn haalde, het papiertje eruit nam en het zwijgend overhandigde. Otto’s oom las het, deed zijn mond open, sloot die weer, las het papier voor de tweede maal, en begon te fronsen. Pas toen keek hij op.

„Er is geen enkele naam hier die met P. S, begint.”

„Precies”, zei de Brit droog.

„Hm”, gromde Onge. „Dan zijn er drie mogelijkheden.”

Otto en de Engelsman keken beide op.

„Drie? ”

„Drie. Die letters „P. S.” waren een afgesproken teken. . .” „Dat had ik al bedacht. Mogelijkheid twee?”

„Een van deze eigenaars heeft zijn Volkswagen verkocht aan iemand wiens naam wèl met P. S. begint, maar de verkoop is niet doorgegeven aan Bureau Nummerbewijzen. Dat gebeurt geregeld en het bezorgt ons een massa last.”

De Engelsman scheen dat niet te snappen.

„Maar . . .?” begon hij te vragen.

Inspecteur Onge maakte een kort gebaar met een hand en met de andere dronk hij het restje coke uit Otto’s glas.

„Bij ons in Nederland hoort een autonummer voor eeuwig bij een en dezelfde auto. Al heeft die auto zestien verschillende eigenaars achter elkaar, Elke nieuwe en oude eigenaar zijn verplicht, de verkoop op te geven aan het Centraal Bureau. Maar duizenden mensen doen dat niet, of niet op tijd.”

„Ik snap het”, zei de Brit. „En wat is de derde mogelijkheid? ”

„Dat onze jonge vriend Otto zich heeft vergist en dat de Volkswagen die we hebben moeten niet een van die vier is, die hij ons heeft opgegeven.”

Otto kreeg nu oren die een tintje donkerder rood werden dan ze krachtens de zonnebrand al waren. Hij had daar het laatste kwartier heel hard over zitten nadenken.

„Luister eens, oom - ik ben de enige die heeft gezien hóé die Engelsman liep, stilstond, rondkeek en wegwandelde. Hoe langer ik er over nadenk, hoe zekerder ik ervan ben dat hij geen seconde tijd heeft verknoeid. Hij liep tussen die auto’s door, zag plotseling het nummer waarnaar hij zocht, stond stil, stak een cigaret op en liep metéén van het parkeerterrein af. ”

De inspecteur zuchtte:

„Maar beste Otto - stel nu eens dat hij dat met opzet deed? Hij wàs ervoor gewaarschuwd dat iemand misschien die parkeerplaats in de gaten zou houden. Het is toch best mogelijk dat hij expres een honderd meter doorliep, en toen NET DEED ALSOF hij toen pas de goede Volkswagen zag? ”

„Tja . . .”, zei Otto. „Tja . . .”

„Er moet nu wat gebeuren !” zei de Engelsman.

„Er gáát wat gebeuren !” verzekerde oom Onge, zijn neef Otto bij een arm grijpend. „Otto - kun jij ons een lijstje opmaken van ALLE nummers van alle Volkswagens die jij vanmorgen op dat parkeerterrein hebt zien staan?” „Natuurlijk”, zei Otto, „maar . . .”

„Geen gemaar. Ga naar binnen, vraag potlood en een vel papier en maak voor mij een lijst van al die nummers. Gesnapt? Ik wil het zekere voor het onzekere.”

Otto stond meteen op. Het was aan de stem van inspecteur Onge te horen dat hij van geen verder gepraat meer wilde weten.

„Ik zal het meteen doen, oom.”, „Juist”, zei zijn oom droogjes.

**

*

Het kostte Otto tien minuten om binnen, zittend aan een tafeltje voor zich alleen, keurig netjes al die autonummers uit zijn geheugen in rijtjes neer te schrijven. Wat zijn oom en de Engelse inspecteur intussen uitvoerden wist hij niet, maar veel succès hadden ze beslist niet gehad, dat was duidelijk aan hun gezichten te zien, toen ze binnenkwamen en op Otto’s tafeltje afstevenden. Oom Onge keek beslist korzelig. „Heb je die lijst klaar?”

„Alstublief, oom.”

De barometer van inspecteur Onge’s humeur zakte zichtbaar nog een paar strepen.

„Wat!? Zijn het er zoveel?”

„Ja, oom.”

„Maar dit zijn er wel honderd!”

„Vier en tachtig, oom.”

„VIER EN TACHTIG!”

„Ja, oom. Niet een meer en niet een minder.”

Inspecteur Onge keek op zijn polshorloge. Hij had zijn jas weer aangetrokken en zijn das omgedaan, maar zijn halsboord zat nog los en zijn haren waren nog in de war.

„Dat gaat zo niet!” verklaarde hij nijdig. „Ik kan dat niet allemaal van hieruit behandelen. We gaan naar het bureau. Kom mee, jij.”

„Ja, oom.” (Otto was te verstandig om wat te vragen).

** *

En het was ook niet nodig om iets te vragen, want zodra ze de kamer van inspecteur Onge op het politiebureau binnen waren, hoorde Otto alles wat hij graag weten wilde. Zijn oom begon met op een belknop te drukken en rechercheur Bondriaan binnen te roepen. En die dappere man had nog niet goed en wel de deur geopend, of de eerste vraag werd hem toegeslingerd:

„Ben jij al wat wijzer geworden? ”

Bondriaan zag met één blik, dat de barometer op storm stond. Hij sloot voorzichtig de deur, ging kaarsrechtop staan, met de hakken van zijn schoenen bijna helemaal tegen elkaar en keek schuin omhoog naar de lamp, die rijkelijk versierd was met zwarte vliegenspikkels. Uit het hoofd dreunde hij het volgende rapport op:

„Zoals u mij opgedragen heeft, inspecteur, heb ik de Engelse brief met grote aandacht gelezen. Daarna heb ik direct contact opgenomen met ons archief en met het laboratorium. Er bestaat geen twijfel aan, of de brief is getypt op een Duitse schrijfmachine van het merk „VOSS”.

„Welk merk?”

„Voss, inspecteur. V - O - dubbel S.”

„Nooit van gehoord.”

„Het is een bestaand merk, inspecteur.”

„Ja, wat dacht je?” snauwde Onge. „Dat ik meende dat die brief was getikt op een niet bestaande schrijfmachine? Voss. Goed. Verder?”

„De enige in ons archief die de beginletters P. S. in zijn namen heeft, is: Paulus Aloysius Smiecht.”

Er viel een stilte.

„Paulus Aloysius WIE? ”

„Smiecht; inspecteur.”

Onge ademde hoorbaar.

„Wil je me vertellen dat wij een smiecht in het archief hebben die Smiecht heet van zichzelf?”

„Jawel, inspecteur. Een bekende fietsendief. Maar het lijkt mij niet waarschijnlijk dat hij deze brief kan hebben geschreven want hij zit al vier maanden in het Huis van Bewaring. ”

„Fijn”, zei Onge. „Heerlijk. We schieten kolossaal op, op deze manier. Maar ik heb hier een nieuw klusje voor je.” Hij stak een hand uit, met erin de lijst die Otto in café „Polen” had zitten maken. „Hier zijn een kleine honderd autonummers. Allemaal van Volkswagens. Bel het Centraal Bureau op en vraag de namen en adressen van alle eigenaars van deze wagens. Let goed op of er iemand bij is, die de voorletters P. S. in zijn naam heeft.”

„Komt voor mekaar, inspecteur.”

Bondriaan draaide zich al om, maar Onge riep:

„Wacht even! Die voorletter „P” kan natuurlijk van een afkorting afkomstig zijn. De achternaam zal wel met een „S” beginnen, maar . . .”

„U bedoelt: als iemand bijvoorbeeld Jasper Simonis heet, maar iedereen noemt hem „Pol”, dan tekent hij zijn brieven met P. S.”.

„Precies”, zei Onge. „Houd daar rekening mee.”

De deur ging achter rechercheur Bondriaan dicht. Op hetzelfde ogenblik keerde inspecteur Onge zich opzij, naar zijn neefje Otto, die stilletjes bij een van de open ramen stond. „Otto - doe ook eens wat nuttigs. Op het tafeltje daar in de hoek liggen alle telefoonboeken van Nederland. Zoek op wie van de vier eigenaars van die vier Volkswagens van jou telefoon heeft en wat hun nummers zijn. ”

„Jawel, oom.” - Otto kwam in beweging. Onge keerde zich meteen naar de andere kant, waar de Engelse inspecteur kaarsrechtop zat, op een rechte houten stoel, een pijp stoppend.

„Het ziet er naar uit, mister Pelman, dat dit een van die grapjes kan worden die lastiger zijn dan ze eruit zien. Dat heb je soms. Ik wilde nu beginnen met een signalement van Jenkins rond te sturen, met order tot onmiddellijke arrestatie, als hij ergens wordt gezien.”

„Graag”, zei de Engelsman.

Onge nam een vel papier, schreef er de beschrijving op die Otto hem had gegeven (hoed, snor, zonnebril en zo) en zette er alles bij wat de Engelsman hem wist te vertellen. Door telefoneren met Schiphol kwamen zij zijn paspoortnummer te weten. Dat werd eraan toegevoegd, en dat papier ging de deur uit. Vijf minuten later begonnen de telexmachines te ratelen, aan alle posten de beschrijving van Jenkins rondzendend, met verzoek tot onmiddellijke arrestatie. Toen dat gebeurd was, keerde Onge zich om naar zijn neefje.

„Heb je wat gevonden? ”

„Zeker, oom. Drie ervan staan gewoon in het telefoonboek.” „Dat is meer dan ik hoopte”, zei Onge, het papiertje met namen en telefoonnummers aannemend. „Deze juffrouw in Den Haag staat dus niet in het telefoonboek?”

„Nee, oom. ”

„Dat zegt niets”, verklaarde Onge. „Ongehuwde juffrouwen wonen veelvuldig op kamers. Dan heeft het huis waar ze wonen een telefoon maar natuurlijk op een andermans naam. Daar ben ik zo achter.”

Hij nam de telefoon, draaide een centrale-nummer en zei: „Juffrouw. Recherche. Inspecteur Onge. Kunt u mij zeggen of het pand Nicolaistraat 76 in Den Haag telefonisch is aangesloten? ”

Door de open ramen gierde opnieuw de sireneloei naar binnen van een uitrijdende politiejeep. Onge tikte ongeduldig met een potlood op het tafelblad, tot hij ineens zei:

„Ja? . . . Heeft telefoon? Dat is boffen . . . Wat is het nummer?” Hij krabbelde haastig wat neer. „Dank u wel.”

De hoorn lag weer op het toestel en Onge tikte met het potlood.

„Vier personen. Vier Volkswagens. De eigenaars zijn vermoedelijk geen van vieren thuis, want hun auto’s stonden zo juist nog op het Rokin geparkeerd . . . Is het verstandig om ze op te bellen?”

Otto hield zijn mond. De Engelsman zei:

„Wat wilde u hen vragen, over de telefoon? ”

„Kijk - alleen maar of de Volkswagens met dit nummer werkelijk nog hun eigendom zijn. Begrijp je? Het is de snelste manier om erachter te komen of een ervan verkocht is. En ik hoef niet te zeggen dat ik van de politie ben. ”

„Wat wou u dan zeggen?”

„Dat ik de ANWB ben”, antwoordde Onge, liet een luide lach horen, en greep de telefoon. „Dat klinkt verschrikkelijk onschuldig. En als iemand op een onschuldige vraag van de ANWB niet wil antwoorden, heeft hij al een heel slecht geweten. Laten we maar bovenaan beginnen . . . Dat is die meneer uit Den Haag. . .” Hij draaide twee nummers.

„Hallo? . . . Mevrouw - u spreekt met de ANWB. Zou u mij van dienst kunnen zijn met een inlichting? Het is voor een statistiek. Is uw man nog steeds de eigenaar van Volkswagen nummer PD 48- 63? . . . O, die is nog van hem? . . . Nee, dat is alles wat ik weten wilde. Dank u zeer.”

Niemand zei iets. De agent van de wacht kwam binnen met een blaadje en twee koppen thee. Onge zei niets, maar wees met een duim op Otto. De agent knikte en ging weg om een derde kopje te halen. Onge draaide. Wéér twee nummers. „Spreek ik met mevrouw? . . . Juist, ja. Dit is de afdeling statistiek van de ANWB. Zou u ons kunnen zeggen of uw man nog steeds eigenaar is van Volkswagen SK 28- 13? O - daar rijdt hij nog in? Dank u zeer, mevrouw. ”

De Engelsman deed suiker in de kopjes en roerde ze om. Hij scheen het altijd fijn te vinden om andersmans koffie of thee klaar te maken.

„Dat waren er twee ”, zei Onge. „Nu die knaap hier in Amsterdam. ”

Maar het telefoonnummer van de knaap in Amsterdam gaf geen gehoor.

„Niemand thuis”, bromde Onge. „Dan die juffrouw maar. Dat is Den Haag weer.”

Maar nu gebeurde er wat anders.

„Hallo? . . . Met wie? . . . Met mevrouw Kerstens? Juist. Neemt u me niet kwalijk dat ik u lastig val, maar woont bij u niet een mejuffrouw Zobel? . . . Wat zegt u? . . . Is die al een half jaar geleden verhuisd? . . . Neenee, u spreekt met de afdeling Statistiek van de ANWB . . . Statistiek, mevrouw . . . Weet u ook waarhéén mejuffrouw Zobel verhuisd is? . . . Naar het TORO-hotel in Amsterdam? Dank u zeer, mevrouw. ”

De agent kwam weer binnen met een kopje thee voor Otto. Die deed er zijn eigen suiker maar in, en vroeg toen:

„Zal ik in het telefoonboek het nummer van het „Toro”-hotel opzoeken, oom?”

„Goed idée, Otto. Je wordt nog eens een bruikbare politieman. ”

Maar Otto had het telefoonboek nauwelijks te pakken, of de deur werd half open geduwd en het hoofd van rechercheur Bondriaan keek opgewonden naar binnen:

“Inspecteur! Ik heb één Volkswagen-eigenaar met P. S. als voorletters!”

Onge liet zijn vuist met een bons op het bureau neerkomen. „ZIE JE WEL! Wat heb ik je gezegd? Hou maar op met zoeken, Otto - we hebben onze man al te pakken. Kom binnen, Bondriaan. ”

De rechercheur droeg in zijn hand de lijst die Otto zo netjes geschreven had, en achter elk telefoonnummer stond een naam met adres gekrabbeld. Hij legde de lijst voor de inspecteur neer en wees op een naam ergens in het midden

„Dit nummer, inspecteur. KP 35-95. Dat is van de auto van Pieter Cornelis van Sierendam. Oudezijdsvoorburgwal 224.”

„Oude Zijds Voorburgwal, hè? ” herhaalde de inspecteur grimmig. „Dat klinkt al een hoop beter. Vlak om de hoek van de Zeedijk. We worden warm, jongens!”

Hij wreef zich de handen en stootte met zijn elleboog het kopje thee om. Een plas verbreidde zich over de tafel en droop op de grond.

„Laat maar, laat maar!” zei Onge tegen Otto, die toesprong om de plas met zijn zakdoek op te betten. „Bondriaan – ga mee. We zullen eerst eens een kijkje gaan nemen op de Ouwezijds. Intussen ruimen ze deze troep wel op.”

„Moet eh . . . ik ook mee, oom?” vroeg Otto bedeesd.

„Wis en zeker!” zei zijn oom, die nu ineens in een stukken beter humeur was. „Kun je wat van leren. Kun je zien hoe de politie werkt. Jij bent nog steeds veel te eigenwijs, Otto. Zie je nu wel dat je de verkeerde vier Volkswagens te pakken had? De wagen van die meneer P. van Sierendam was een van al die andere 84 Volkswagens. Die Jenkins heeft jou lelijk bij je neus gehad, neefje Otto! Je hebt nog een massa te leren.”

„Ja, oom”, zei Otto, nog bedeesder dan zojuist. Hij begon nu zelf ook te geloven, dat hij een vergissing had gemaakt. Maar daar zat één goeie kant aan: zijn oom was nu tenminste weer in een goed humeur, en dat was heel wat waard. Inspecteur Onge, als de boel tegenliep, kon een heel ongemakkelijk heer zijn. Maar nu begon er schot in de zaak te komen. Eindelijk was de Volkswagen-eigenaar gevonden die P. S. als voorletters had. Daar gingen ze nu met man en macht op af.

DE POLITIE GAAT OP JACHT!

Voor de deur stond een politie-auto te wachten met een rechercheur in burger aan het stuur. De Engelsman, Otto en Bondriaan klommen achterin en wrongen zich naast elkaar op de achterbank. Oom Onge ging uitgebreid voorin zitten en, terwijl hij het portier met een bons dichttrok zei hij tegen de chauffeur:

„Rijd langs de parkeerplaats Rokin. We moeten eerst kijken of die Volkswagen er nog staat."

„Tja”, zei de Engelsman droogjes. „Misschien zit die P. S. nog steeds ergens met Jenkins te confereren.”

Oom Onge keerde zich half om naar zijn neefje en vroeg: „Zeg, Otto - weet jij, met je fotografisch geheugen, nog precies waar Volkswagen KP 35- 95 ergens stond?”

Otto kneep zijn ogen dicht en de vuisten in elkaar. Zo bleef hij een halve minuut zitten. Toen hij zijn ogen weer opendeed had hij zijn antwoord gereed:

„De vierde rij van het Rokin of gerekend. Ongeveer middenin. Het is een bleekgroene auto.”

„Verbazingwekkend ”, zei de Engelse inspecteur. „Met zoiets kun je op elke kermis geld verdienen.”

„De mensen zouden het niet geloven”, zei oom Onge. „Ze zouden denken dat er een truukje achter zat.”

De politiewagen schoot een bocht door, scharrelde even tussen wat verkeer door, kreeg voorrang van een verkeersagent, (die meteen zag, dat zij in een politiewagen reden) en rolde het Rokin op Een minuutje later zwenkten zij rechtsaf, de grote parkeerplaats op. Hun chauffeur moest even wachten voor een bestelwagentje, dat achteruit rijdend tussen twee lange Amerikaanse wagens probeerde uit te komen, gaf dan weer wat gas en reed de lange, smalle open strook tussen de derde en de vierde parkeer-rij binnen. Alle vijf bogen ze zich voorover om scherp te kunnen letten op de nummerborden van de rij geparkeerde wagens waar zij nu langzaam langs reden. Otto, met zijn fantastisch geheugen, wist precies waar de Volkswagen gestaan had en hij was dus ook de eerste die zijn mond open deed:

„Hij staat er niet meer !”

„Weet je het zeker?”

„Ik zei u toch dat het een bleekgroene VW was? Die is er niet meer.”

Oom Onge ging weer recht overeind zitten en gaf een kort bevel:

„Rijd naar de Damstraat.”

„Jawel, inspecteur.”

De chauffeur gaf gas. Inspecteur Onge draaide zich om. „Ik ga nu meteen door naar de Voorburgwal. Luister. Otto - als onze Pieter van Sierendam met Jenkins heeft gepraat, heeft die natuurlijk verteld dat hij is gevolgd door een jongetje met afstaande oren.”

„Vast en zeker”, knikte Otto.

„Dus jij moet je op de Voorburgwal niet laten zien. En inspecteur Pelman ook niet, omdat hij Engelsman is. Bondriaan en ik gaan erop of en dan zien we wel wat voor smoesje wij bedenken. Wij stappen uit in de Damstraat en jullie wachten op de wal om de hoek. Begrepen?”

„Begrepen”, knikte de chauffeur, en zwenkte de Damstraat in. De Engelse inspecteur liet een soort geknor horen en zei toen droogjes:

„Ik zou het wel fijn vinden als we die Jenkins binnen afzienbare tijd te pakken konden krijgen. We hebben in Londen nog heel wat appeltjes met hem te schillen.”

De auto stopte midden in de Damstraat en Onge deed het portier open.

„Dat snap ik”, antwoordde hij, even droog. „Maar als u niet precies weet hoe hij eruit ziet, kunt u ons niet kwalijk nemen dat we hem niet in één, twee, drie van de straat plukken. Kom mee, Bondriaan.”

**

*

De Damstraat kruist de Oude Zijds Voorburgwal door middel van een brug. Nummer 224 is meteen linksom en een meter of vijftig de gracht op. Ze waren nauwelijks tien meter gevorderd, of Bondriaan plukte de inspecteur bij een mouw. „Kijk daar eens . . . langs de waterkant ! Daar staat die groene Volkswagen.”

„Zowaar !” zei Onge. „Dus onze man is thuis.”

„Wat doen we nu?”

Onge nam een snel besluit.

„Jij blijft beneden en houdt die VW in de gaten. Ik ga naar boven met een smoesje. Kijken of ik wat wijzer kan worden.” „Komt in orde, inspecteur.”

Bondriaan begon langzamer te lopen en stak een sigaret op, net of hij daar op iemand liep te wachten. Maar Onge stapte ferm door en zag alras dat nummer 224 bij een deur hoorde, bovenaan een van die hoge, hardstenen stoepen met een ijzeren leuning erlangs, zoals die nog bij honderden op de Amsterdamse grachten voorkomen. Bovenaan de stoep was een groengeverfde deur die wijd open stond. De gang erachter was schemerdonker. Zij had grote marmeren plavuizen op de vloer, die echter alle vuil en gebarsten waren. Er stonden pakkisten langs een wand en het zag er naar uit dat in dit huis een soort bedrijf was gevestigd. Maar op de deur was een elektrische schelknop aangebracht, met eronder een strookje geel papier, waarin met een schrijfmachine was getypt:

P. C. van Sierendam tekstschrijver

3 x drukken

De inspecteur piekerde er echter niet over om driemaal op die bel te drukken. Hij piekerde er zelfs niet één keer over, maar begon al door de schemerige gang voorbij de opgestapelde pakkisten te schuiven, toen hij zich plotseling om-raaide, en dat papiertje opnieuw bekeek. Hij bekeek het deze keer heel goed. Het zat met twee punaises vastgedrukt. Maar niet lang meer, want Onge, met gebruikmaking van zijn nagels, draaide de punaises eruit en stak het papiertje in zijn zak. Daarna wandelde hij opnieuw de gang in. Het was een lange gang, en hij was nog niet halverwege, toen uit het halfduister een gestalte in een stofjas hem tegemoet kwam. „Goede middag”, zei Onge beleefd. „Ik zoek de hcer van Sierendam.”

„O, díé gek”, zei de man in stofjas. „Die woont op de zolder. Alle trappen op tot u niet hoger meer kunt en dan maar tegen de deur schoppen. En als u hem toch ziet, zeg dan dat-ie zijn huur betaalt, want het begint me nu te vervelen en anders smak ik hem de straat op.”

„Komkom”, suste Onge.„ De man verdient toch aardig met dat vak van hem?” (Het was een handige manier om wat te weten te komen, maar als politieman leer je die grapjes wel). „VAK!” riep de man in stofjas. „Noemt u dat een vak? Stukkies schrijven voor een advertentie hier of een vouwblaadje daar? Ongeregeld werk, meneer. Geef mij maar een vaste betrekking met pensioen. Halfgaar artiestengedoe, meneer, anders niks . . .” Nog inzichzelf pruttelend liep hij Onge voorbij en verder de gang in. Maar na een paar passen keerde hij zich nog even om en riep : „Helemaal naar boven. Tot u niet verder kunt.”

„En dan tegen de deur schoppen”, riep Onge terug. „Ik heb het begrepen.”

Een eindje verder in de gang was rechts een opening in de wand en, vreemd genoeg, begon daar de trap. je wist nooit hoe deze oude huizen in elkaar zouden zitten. De trap was onwaarschijlijk smal voor zo een groot huis en begon meteen al bochten te maken. De eikenhouten treden waren zover versleten dat de vezels en splinters aan de randen van de planken zaten. Er waren geen ramen hier, en tot Onge’s verbazing was er ook geen eerste verdieping. Er was daar alleen een heel klein vloertje, tussen stenen muren, en dan begon er weer een trap. In de zoldering brandde een zwak spaarlampje. Deze trap was alleen maar om de zolderverdieping te bereiken, òf de tussenuitgang was lang geleden gewoonweg dichtgemetseld. Het had als enig voordeel, dat je onmogelijk verkeerd kon lopen en dat deed Onge dan ook niet, want de tweede, even smalle trap kwam wederom uit op een klein vierkant portaaltje. Maar dit portaaltje had een houten deur met een Lipslot. Hier was opnieuw een strookje geel papier met de naam van P. C. S. Er zat geen glas in de deur. In één hoek van het portaaltje stond een vuilnisemmer. Dat was al. Een schel of belknop was ook niet te zien. Maar dat klopte met de raad om tegen de deur te schoppen, hoewel Onge die raad in de wind sloeg. Hij balde een vuist en roffelde met de knokkels op het hout.

„Hallo! . . . Hallo! Mijnheer Sierendam! Bent u thuis?”

Hij maakte zijn stem zo lief en beleefd mogelijk. Het bleef een tel of vijf doodstil achter de deur, tot het tot de heer Sierendam doordrong dat iemand die zo beleefd was, beslist geen woedende schuldeiser kon wezen. Er volgde enig gestommel en het volgend moment zwaaide de deur naar binnen open.

„Goede m . . .” begon inspecteur Onge, en toen stokten de woorden hem in de adamsappel. Nu is een inspecteur van politie natuurlijk wel aan heel wat gewend, maar wat hij nu tegenover zich zag, slaagde er toch in, hem van zijn stuk te brengen. Want tegenover hem stond een korte, uiterst dikke, bijna kale jongeman die geen ander kledingstuk droeg dan een groot model badhanddoek, met twee kampeerveiligheidsspelden om zijn middel vastgepind. Dikke en blote benen staken er onderuit. Onderaan die benen zaten blote voeten (die niet helemaal schoon waren) en aan die voeten zaten . . . rolschaatsen, eraan vastgemaakt met eindjes touw, aangezien moderne rolschaatsen nu eenmaal moeilijk aan voetzolen, hoe vereelt ook, kunnen worden vastgeklemd. Deze fantastische figuur had een grote, kromme pijp in de mond en een Mexicaanse sombrero op het hoofd.

„Goede middag”, zei deze figuur, de pijp uit de mond nemend. „Wilde u mij spreken?”

„A . . . Als het kan”, hapte Onge, wiens ademhaling weer een tikje op gang begon te komen. „Bent u de heer Sierendam?” De heer Sierendam knikte, rolde een meter of wat achterwaarts op de stalen wieletjes, verloor bijna het evenwicht, zwikte voor- en achterwaarts, liet de pijp uit zijn mond vallen, en mompelde een zeer lelijk woord.

„Kom binnen”, zei hij, toen hij alles weer min of meer in de hand scheen te hebben. „Let u niet op mijn kleding. Dat is tegen de hitte. Het is beestachtig warm op deze zolders.”

Inspecteur Onge deed enkele passen de zolder op. De heer Sierendam had niet teveel gezegd. Je hoort en leest wel eens verhalen van een hitte, zo groot dat je op de stoep een spiegelei kunt bakken. De hitte onder dit dak was zo enorm dat je een soepkip in een pan water in een hoek had kunnen zetten, met een goede kans dat die na een uur gereed was om te worden afgekloven. Deze zolder had hier en daar, in de schuine zijkanten, kleine ramen. Die stonden zo wijd mogelijk open, maar aangezien er geen aasje wind stond, hielp dat ook niet bijzonder veel.

„Kan ik u ergens mee van dienst zijn?” informeerde de heer Sierendam.

Het enige waar Inspecteur Onge op dit moment behoefte aan had, was: een ijszak op het hoofd, maar hij vermande zich. Politiemannen staan nu en dan voor hete vuren. Dan moest dit ook maar manmoedig worden gedragen.

Mogelijk ook was het deze zelfde beestachtige hitte die hem een werkelijk geniale smoes deed verzinnen.

„Ik ben van de brandweer”, vertelde Onge. „Afdeling propaganda van de brandweer.”

 „Amsterdamse brandweer?’

 Het leek de inspecteur beter om een slag om de arm te houden.

„Neen - de brandweer in Rotterdam.”

„Kijk kijk”, zei Sierendam, een paar meters over de houten vloer schaatsend om een restant stoel op te halen. Het was een restant stoel, ja. Eens was het een gewone stoel geweest met vier poten en een rugleuning. Maar de rug was er af gezaagd en nu diende het ding als zitkruk.

„En hoe gaat het met de fikkies in Rotterdam?” vroeg Sierendam. „Wil de boel nogal afbranden? Ga zitten.”

De inspecteur ging zitten, zich onderwijl ernstig afvragende of deze heer Sierendam nu in ernstige mate gek was, of dat het maar zo leek.

„Och”, zei hij, zijn onderhemd een knoopje verder losmakend en zijn das wat verder naar beneden trekkend, „de fikkies zijn tegenwoordig niet meer wat ze vroeger waren. Maar daar kwam ik niet voor.”

„Ho!”, zei Sierendam. „Een ogenblik !” - Hij deed twee slagen met beide dikke benen, rolde een meter of wat door, met armen en benen slaande om zijn evenwicht te bewaren en stopte met uitgestrekte armen tegen een levensgroot gipsen beeld van een Orang Oetang in de hoek.

„Waarom rijdt u op rolschaatsen?” vroeg Onge, die dat toch in ieder geval weten wilde. Sierendam keerde zich om, en keek de inspecteur verbaasd aan, als was het hem een raadsel dat iemand dat niet meteen snapte.

„Ik moet een paar advertenties schrijven voor een nieuw soort rolschaatsen. En die ben ik nu aan het proberen.”

„Ah!” zei de inspecteur. „Maar waarom draagt u alleen maar een handdoek?”

„Omdat ik mijn ondergoed aan het wassen ben”, antwoordde Sierendam. „Kijk - daar staat het.” - Hij nam de pijp uit de mond en wees op een plastic teiltje op tafel. Het bevatte wat water en enkele stukken linnengoed.

„Is dat eh . . . het enige ondergoed dat u bezit?”

„O, ik had veel meer”, zei Sierendam. „Véél meer. Maar ik heb een paar vriendjes van de Kunstacademie te logeren gehad en die hebben de rest meegenomen. Zo gaat het.” Hij begon sappig te lachen, tot zijn dikke buik onder de handdoek ervan schudde en zei toen, ineens ernstig : „Kwam u voor zaken?”

„Ja!” zei Onge, nu vastbesloten deze koe bij de horens te nemen. „U schrijft toch reclameteksten?”

„Jazeker.”

„Ik ben van de afdeling propaganda van de brandweer en mijn chef heeft mij uw naam en adres gegeven.”

„Aardig van hem”, zei Sierendam, in de lege kop van zijn kromme pijp kijkend. „Hebt u misschien een sigaret bij u?” Onge haalde een pakje North State te voorschijn. Zij staken op.

„Wij wilden een Engelse brochure laten schrijven”, fantaseerde Onge onvervaard verder.

„Een Engelse brochure?”

„Een brochure in het Engels, ja.”

„Waarom in het Engels? U bent toch niet van de brandweer in Liverpool of Hollywood?”

Onge had dat intussen ook al uitgedokterd.

„Nee”, antwoordde hij vlotweg, „maar die brochure is bestemd voor brandbestrijding op schepen in de Rotterdamse haven en de beste taal voor schepen is en blijft Engels.”

„Hm”, zei Sierendam. „Dan hebt u pech gehad.”

De wenkbrauwen van inspecteur Onge gingen omhoog.

„Pech? Hoezo?”

„Mijn Engels is bar slecht. Ik vind het een rottaal.”

„Foei, foei”, zei Onge.

„Waarom kan het niet in het Frans? Ik ben heel goed in Frans. Ik heb jaren in Parijs gezeten.”

„Op schepen spreken ze Engels”, zei Onge.

„Dan wordt het hoog tijd dat dat verandert!” riep Sierendam heftig.

Onge streek met de vijf vingers van één hand door zijn nog steeds warrige haren.

„Heeft u een schrijfmachine hier?” vroeg hij opeens.

„Die staat al weken in de lommerd.”

Dat was nummer twee. De heer Sierendam zei dat hij geen Engels kende en zei dat zijn schrijfmachine in de lommerd stond. Inspecteur Onge stond plotseling op, legde de handen op de rug en, beende tweemaal de zolder op en neer, alsof hij nadacht. Maar in werkelijkheid keken zijn scherpe politieogen snel het vertrek rond. Aan het einde ervan was een van ongeverfde planken getimmerde boekenkast. Alle boeken erin waren Hollandse of Franse. Er stond geen enkele Engelse titel - op zichzelf al iets heel ongewoons, want waar je tegenwoordig in Nederland ook binnenkwam - als iemand boeken had in een vreemde taal was het bijna altijd Engels. Na tweemaal het vertrek op en neer te zijn gewandeld stond Onge stil, alsof hem iets te binnen schoot.

„Dan ben ik eigenlijk voor niets gekomen”, merkte hij op. „Ik zie niet in, waarom”, zei Sierendam opgewekt. „Ik kan die brochure best in het Hollands schrijven en die dan in het Engels laten vertalen.”

„Hm”, bromde Onge.

Sierendam kreeg een pracht-idee.

„Weet u wat? U geeft mij nu een tientje voorschot en over een week krijgt u van mij een pracht van een tekst voor een brochure over brandbestrijding op schepen.”

Dat voorstel bracht Onge even van zijn stuk.

„Eh . . . datte . . .” zei hij. „Ik weet niet of . . .” (Toen kreeg hij het reddend idee). „U weet helemaal niets van brandbestrijding op schepen af, mijnheer Sierendam. Maar . . . zit u zo krap bij kas?”

Sierendam sperde zijn ogen open, alsof hij niet geloven kon dat iemand, al was hij ook van de brandweer, zo weinig begrip kon tonen voor de toestand van zijn medemensen.

„Of ik krap bij kas ben? Waarom dacht u dat ik een sigaret vroeg? Omdat ik studeer voor vrek? Ik heb vanmorgen ontbeten op twee korstjes oudbakken brood en een overgeschoten bokking. ”

Toen zag Onge zijn kans. Hij greep die onmiddellijk :

„Ik ben hier al twee keer aan de deur geweest. U was telkens uit. In uw auto, werd me gezegd. Hoe kunt u zonder geld in een Volkswagen rondrijden?”

„O”, lachte Sierendam luchtig. „Dat heeft er niets mee te maken. Die auto heb ik op afbetaling en de benzine haal ik bij een garage op de pof. Alleen de wegenbelasting is niet betaald. Ik heb vanmorgen hier en daar geprobeerd, wat geld te lenen, maar niemand was thuis. Ze zitten natuurlijk allemaal op Loosdrecht of aan het strand.”

„Waarom bent u dan ook niet naar Loosdrecht of het strand gegaan?”

„Omdat ik geen wegenbelasting heb betaald”, zei Sierendijk, blijkbaar ongeduldig dat iemand zo traag was in het denken. „Op die hete dagen houdt de politie nogal eens controle op de buitenwegen. In Amsterdam vraagt de politie je nooit wat. Hier in de stad kun je jaren zonder belasting rijden. Zolang je maar geen aanrijding krijgt.”

„Ah”, zei inspecteur Onge. „Zit dat zo?”

„Het is maar een weet”, zei Sierendijk.

„Precies”, zei inspecteur Onge. „Maar ik eh . . . ik ga nu maar. Ik geloof niet dat wij veel zaken kunnen doen.”

„Jammer”, zei Sierendam. „Ik had een tientje voorschot best kunnen gebruiken.”

De inspecteur was al bij de deur, en friemelde met het Lipsslot, zich inwendig afvragend of deze Sierendam nu ongelooflijk sluw was, of precies zo gek als hij leek. Maar vóór hij de eerste trap was afgedaald, was die onzekerheid bij hem verdwenen. De heer Sierendam was eenvoudigweg precies dàt wat hij leek te zijn: een halfgare artiest die niet met geld kon omgaan, en dat ook niet belangrijk vond. En het was volmaakt en volkomen uitgesloten dat iemand, die als tussenpersoon diende tussen een Engelse bankrover en de Hollandse onderwereld, en een lading geld moest overbrengen, zelf zo weinig daarmee verdiende dat hij geen gulden had voor sigaretten. Dat Sierendijks voorletters P. C. S. waren, was stomweg iets, wat zo was gekomen. Er waren natuurlijk honderden mensen in Nederland die de initialen P. S. in hun namen hadden. Dit was gewoonweg een vats spoor gebleken.

**

*

Rechercheur Bondriaan stond in de schaduw van een geparkeerde vracbtwagen een sigaret te roken. Hij maakte die uit, zodra hij de inspecteur zag aankomen, en aan diens gezicht zag, dat het weer mis was. Daarom vroeg hij ook niets.

„Mis”, zei Onge kortaf. „Volslagen mis. Vent is een halfgekke reclameschrijver. Kent nauwelijks Engels. Heeft geen schrijfmachine. Is er vanmorgen op uit geweest om te proberen, wat te lenen. Heeft niet eens geld voor sigaretten.”

„Zozozozozozo”, zei Bondriaan voorzichtig. „Dan eh . . . zullen we toch bij die andere Volkswagens moeten zoeken, inspecteur.”

„Grrrrr”, grauwde inspecteur Onge, doorlopend naar het gedeelte van de Voorburgwal, voorbij de Damstraat waar hij gezegd had dat de politieauto moest wachten. De auto stond er ook, en toen hij er voorin klom, keken de inzittenden hem zwijgend, doch zeer nieuwsgierig aan.

„Verloren tijd”, zei Onge kortaf. „Deze vent is het niet. Uitgesloten. Hoeven we verder niet over na te denken.”

De chauffeur, die precies de buien van zijn inspecteur kende, vroeg voorzichtig:

„Waar nu naar toe, inspecteur?”

Daar kwam zo meteen geen antwoord op. Want Onge was hals-over-kop naar de Voorburgwal gereden in de vaste overtuiging, dat hij zijn geheimzinnige onderwereld-P.S. had gevonden. Nu dat niet zo bleek te zijn, waren ze weer even ver als een uur tevoren.

„Hoe laat is het?” vroeg Onge.

De Engelse inspecteur keek op zijn polshorloge.

„Kwart vóór vier.”

„Hm.”

Iedereen in de auto wachtte. Niemand scheen zin te hebben om wat te zeggen, uit vrees om de wind van voren te krijgen. Als de boel misliep was Onge precies een lastige beer met een zere poot. Maar de Engelse inspecteur hoefde zich daar weinig van aan te trekken. Die had met Onge niets te maken. „Luister eens”, zei die toen. „Dit neefje van u, hier naast me, heeft al die tijd volgehouden dat Jenkins één van de vier Volkswagens zocht die hij ons heeft opgegeven. Right?”

„En wat zou dat?” bromde Onge.

„Wij waren juist met die vier Volkswagens bezig, toen we die valse P.S. tegenkwamen en met man en macht de deur uitstoven.”

„Ja. En?”

„Het meest logische laikt mai, weer verder te gaan waar we zain opgehouden.”

„Bij die vier Volkswagens?”

„Bai die vier Volkswagens, ja.”

Niemand zei iets. Maar uit dat stilzwijgen bleek maar al te goed, dat iedereen het ermee eens was.

„Goed!” zei Onge. „O.K. Ik heb die adressen en telefoonnummers hier. Twee ervan wonen in Amsterdam. Een op de Weteringschans en de ander is die juffrouw Zobel die vanuit Den Haag verhuisd is naar het Toro Hotel. We gaan eerst naar de Weteringschans.”

De chauffeur startte de motor.

„Tot uw dienst, inspecteur.”

Terwijl de auto zich met horten en stoten een weg baande door het steeds drukker wordende Amsterdamse verkeer, zei in het begin niemand wat. Inspecteur Onge zat kennelijk op iets te broeden. Op het laatst was het Bondriaan die de stilte verbrak.

„Inspecteur?”.

„Wat is er, Bondriaan?”

„In die brief stond toch, dat alles was voorbereid en gereed om te starten zo gauw het geld uit Engeland werd gebracht?” „Dat klopt, ja.”

„En dat geld is vandaag gebracht?”

„Zo goed als zeker, ja.”

„Dus danne . . .”

„Danne wàt?”

„Dan zou dus eigenlijk vannàcht al die overval op dat postkantoor kunnen gebeuren?”

„JA NATUURLIJK!” brulde inspecteur Onge ongeduldig. „Dacht je dat ik anders mijn goeie tijd verdeed met van hot naar haar door Amsterdam te rijden? WE HEBBEN GEEN MINUUT TE VERLIEZEN!”

**

*

Nummer 59 op de Weteringschans kan iedereen gaan bekijken. Het is een van die grote, hoge, statige Amsterdamse huizen met op de eerste verdieping een balkonnetje eraan.

Nummer 59 heeft een portiek met een hardstenen trap.

„Rijd met de auto vijftig meter door en wacht daar”, beval inspecteur Onge. „Ik ga er zelf op af.”

Hij sprong de wagen uit, bensde het portier achter zich dicht en wachtte tot de auto was doorgereden. Daarna beklom hij de buitentrap naar de deur van nummer 59. Er was een elektrische bel, met daaronder een naamplaatje: J. G. de Vries. De inspecteur drukte lang en duidelijk op de bel. Er gebeurde niets, waarna het gezicht van de inspecteur enkele graden nijdiger werd. Opnieuw ging de vinger op de bel, en nu bleef die daar enkele tellen lang. Ditmaal gebeurde er wel wat. Een trektouw klapperde . . . de deur zwaaide open en onthulde een trap.

„Hallo?” riep een vrouwestem. „Mot u de Vries hebben?” Inspecteur Onge stapte op de onderste traptrede en tuurde naar boven.

Daar stond een vrouw met een bezem als een soort geweer. „Is mijnheer de Vries thuis?”

„Nee hoor”, galmde de stem terug, met een onvervalst Amsterdams accent. „En an mij hep u ook niks, want ik ben allenig maar de werkster. Ik kom twee middage in de week om het huis voor ’m schoon te houwe.”

„Kijk, kijk”, zei de inspecteur. „Weet u ook niet waar ik mijnheer de Vries kan vinden?”

„Probeert u es in café Eylders. Naast et Leidseplein. Waar al die artieste met baarde altijd zitte. Misschien dat- u em daar kan finde. En as u em siet, seg u em dan dat de dweil verslete is en dat se emmer lekt.”

„Kunt u dan niet beter een briefje voor hem neerleggen?” vroeg de inspecteur.

„Ik hep al tien briefies neergeleit”, galmde de werkster terug. „Maar dat hellept niet. Misschien dat et mondeling wat hellept.”

„Dank u wel”, mompelde de inspecteur, stapte achteruit en trok de voordeur in het slot. Als politieman kwam je in de raarste situaties terecht, maar op deze hete dag werd het wel wat erg bont.

„De dweil is versleten en de emmer lekt”, mompelde Onge, naast de chauffeur neerploffend en zijn bezweet voorhoofd afwissend.

„Wat zegt u, inspecteur?” vroeg de chauffeur verschrikt. „DE DWEIL IS VERSLETEN EN DE EMMER LEKT!” brulde Onge. Rijd naar café Eylders, Leidsedwarsstraat.”

„J . . . jazeker, inspecteur.”

**

*

De politieauto parkeerde op het kleine pleintje dat in de inham van het Leidseplein, naast de Stadsschouwburg is gelegen. Er zijn daar twee bekende broodjeswinkels en een winkel in grafzerken. Ondertussen had Onge een nieuw plan uitgebroed. Hij haalde een zakboekje plus een balpoint te voorschijn en uit het zakboekje kwam een opgevouwen, ongebruikte enveloppe. Hij scheurde een velletje uit het zakboekje en schreef er enkele regels op. Daarna keerde hij zich om.

„Bondriaan.”

„Tot uw dienst, inspecteur.”

„Ga naar café Eylders. Je hebt een kans dat daar een mijnheer J. G. de Vries zit, van de Weteringschans. Ik heb hier een boodschap geschreven in het Engels. Net of die afkomstig is van onze Doan Jenkins. Als die mijnheer de Vries er is, dan zeg je dat je hem een brief moet geven van een Engelse mijnheer Jenkins. Gesnapt?”

„Ik snap het volkomen, inspecteur. Kijken wat voor gezicht hij trekt, en zo meer.”

„Precies. Als je het goed speelt, weet je meteen of hij ooit van een Doan Jenkins heeft gehoord of niet.”

Bondriaan nam de enveloppe aan (die Onge inmiddels had dichtgeplakt) en stapte de auto uit. Het café Eylders was vijftig passen verder, een zijstraat in.

**

*

Bondriaan had dus vijftig passen de tijd om na te denken wat hij zou zeggen en doen als hij die mijnheer De Vries in dat café aantrof. Maar Bondriaan was een handig rechercheur, in Amsterdam geboren en getogen, dus die vijftig passen waren precies voldoende. De buitendeur van het café stond open, maar vlak daarachter hing een fluwelen gordijn. Bondriaan tilde het op, en bleef even stilstaan. Want het was binnen schemerdonker. Het was méér dan schemerdonker . . . en koel. Geen straaltje zonlicht viel hier binnen. Achter de tapkast stond een bebrilde kellner naar hem te kijken, met een gezicht zo zuur of hij de laatste tien jaar van zijn leven alleen maar aan de verkeerde klanten crediet had verleend. In het voorste deel van het café zat alleen een man met een rood fluwelen jasje en een woeste baard aan een tafeltje te slapen. Maar uit het achterste gedeelte klonken stemmen uit de schemering.

„Drie heren met een aas!”

„Wip ! ”

Men zat daar ergens blijkbaar te pokeren met dobbelstenen. Rechercheur Bondriaan wandelde dieper het café in, en zag nu een ronde tafel, waar omheen vier mannen zaten. Zij maakten een bijzonder rustige indruk, wat ook geen wonder was, want twee van hen dronken sinaasappelsap en de twee anderen Coca Cola. Het spel hield op en allevier keken ze omhoog, toen Bondriaan bij het tafeltje stopte.

„Is hier ook een mijnheer J. G. de Vries aanwezig?”

Hij keek de kring rond. ,

„Dat ben ik”, zei een fors gebouwde man, met vriendelijke ogen. Hij had juist de leren beker in de hand, om er de stenen mee te schudden. „Wat is dit voor een onzin om me J. G. de Vries te noemen? Ik néém dat niet. Iedereen noemt me altijd Jan de Vries. Ben je van het stadhuis of zo?”

„Neenee, mijnheer de Vries”, zei Bondriaan, die erg goed verlegen kon doen als hij dat nodig vond. „Maar ik moet u een brief komen brengen van een Engelse meneer.”

Jan de Vries bleef onbeweeglijk zitten, met de pokerbeker in zijn handen.

„Een brief? Van een Engelse meneer? Weet je zeker dat het een menéér was?”

De sombere ober achter de tapkast begon te lachen.

„Ken jij tegenwoordig Engelsen, Jan?” vroeg een man met een donkere bril op en keurig gekamd haar, die om een of andere reden de indruk maakte dat hij de eigenaar was van het café. Misschien omdat hij er zo netjes uitzag. Iets, dat voor klanten niet nodig is.

„Wàt voor Engelse meneer?” vroeg de Vries.

„Dat weet ik niet, mijnheer. Hij heet Jenmans of Jenkin of iets dergelijks.”

De Vries haalde de schouders op.

„Ik zou niet weten wie het zou moeten zijn. Waar is die brief?” - Hij stak een hand uit. Maar Bondriaan, die de gesloten envelop in de hand hield, trok die brief terug.

„Neem me niet kwalijk, meneer, maar ik moet zeker weten dat u de goeie meneer de Vries bent. Er zijn er zoveel in Amsterdam. Er zijn meer de Vriezen dan Jansens.”

„Moest het een De Vries bij café Eylders zijn?”

„Ja, meneer. U zou hier wel zitten.”

„Ik ben de enige De Vries bij Eylders”, zei de forse man.

„Waar gaat het over?”

„Dat weet ik niet, meneer. Ik kreeg een gulden en een glas bier als ik deze brief wegbracht naar meneer De Vries bij Eylders.”

De eigenaar van het café opperde:

„Het is een geintje van de een of ander, Jan. Voel je dat niet?”

„Nee, meneer”, verzekerde Bondriaan met een dood-ernstig gezicht. „Zoveel weet ik wel zeker dat het geen geintje was. Die Engelse meneer was er heel ernstig over.”

De Vries werd ongeduldig en zwaaide met een arm

„Man! Gééf me dan die brief. Dan kan ik hem lezen en dan weet ik meteen of-ie voor mij bestemd is of niet. Zo’n verschrikkelijk geheim zal er ook wel niet instaan.”

Bondriaan aarzelde:

„Ik weet niet of ik dat wel doen kan, meneer.”

De Vries verloor nu zijn geduld. Ineens, en volkomen.

„Weet je wat je moet met die brief?” zei hij. „Je maakt rechtsomkeert en gaat terug naar die geheimzinnige Engelse meneer en zegt dat hij de pip kan krijgen met zijn geheimzinnige brieven. Als-ie me wat te vertellen heeft, kan-ie me hier opbellen. Ik zit hier nog wel een uurtje. Goeie middag.” „Ja, meneer”, zei Bondriaan braaf. „Dat lijkt me dan maar het beste.” Hij schuifelde het café uit. Vóór hij bij de deur was, ging het pokerspel weer door.

**

*

Het gezelschap in de auto had zijn tijd intussen nuttig besteed. Iemand was naar een broodjeswinkel geweest en ze zaten allemaal te eten. Broodje ham, broodje kaas, broodje ei. „En?” vroeg inspecteur Onge met vole mond.

Bondriaan leunde door het open portierraam en gaf de brief terug.

„Volgens mijn overtuiging heeft-ie nog nooit van een Jenkins gehoord, inspecteur. Het kon hem gewoon geen laars schelen. Die de Vries is helemaal zuivere kofife.”

„Hoef ik er zelf nog niet eens op of te gaan?”

„Mijn kop eraf, inspecteur. Hij heeft er niks niemendal mee van doen.”

„Dan weten we tenminste IETS zeker”, knorde Onge. „Mijnheer de Vries kunnen we van ons lijstje strepen.” Hij at zijn mond leeg, zat even voor zich uit te kijken met afwezige blik, barstte dan ineens in woest gelach uit, scheurde een nieuw blaadje uit zijn zakboekje, krabbelde er snel een regel schrift op, draaide er een handtekening onder, scheurde de enveloppe open, haalde de oude brief eruit en schoof de nieuwe erin.

„Bondriaan. Ga terug en geef hem deze envelop. Zeg dat het toch voor hem was bestemd en maak dat je wegkomt. Laat je niet vasthouden.”

„Tot uw dienst, inspecteur.”

Een minuut later kwam Bondriaan bijna geluidloos aanschuifelen door het schemerdonkere café. Hij stopte bij de pokertafel voordat iemand hem had gezien en zei:

„Hij is tòch voor u, mijnheer De Vries.” Hij reikte de enveloppe over.

„NU wordt het mysterie opgelost !” zei de eigenaar. „Mogen wij het ook vernemen, Jan?”

„Heee, het is een gewone oude enveloppe”, zei De Vries. „Niet eens dichtgeplakt. Had-ie ook niet zo mysterieus mee hoeven te doen.” - Hij trok er een zakboekvelletje uit en begon het te lezen.

Bondriaan was het café al weer uit. De Vries las wat er op het papiertje stond en bleef er enkele tellen lang op staren. De anderen rond de tafel keken hem nieuwsgierig aan.

„Wat staat erop, Jan?”

De Vries keek de kring rond, staarde opnieuw op het papier en barstte in een verbijsterd gelach uit.

„Hier - lees zelf maar.”

Op het brief je stond:

UW DWEIL IS VERSLETEN EN UW EMMER LEKT.

(IEMAND DIE HET GOED MET U MEENT).

De heer J. G. de Vries is er nooit achter gekomen van wie die brief afkomstig was, of wat de mop ervan was.

** *

„Voor mekaar, inspecteur”, meldde Bondriaan.

„Goed”, knorde Onge. „Achter in een zakje zijn twee broodjes ham voor je.”

„Ik eet nooit ham, inspecteur.”

„Dan smijt je de ham maar het raam uit”, zei Onge. „Verwende rechercheurs kan ik niet gebruiken. We hebben intussen in de gids nagekeken waar het Toro-Hotel ergens ligt. Op de Koningslaan. Daar gaan we nu heen.”

De auto begon meteen te rijden.

„Is dat niet waar die juffrouw Zobel moet wonen?”

„Daar is ze tenminste heen verhuisd vanuit Den Haag.”

De politieauto koerste het Leidseplein op, richting Vondelpark.

„Wie wil mijn ham opeten?” vroeg Bondriaan.

Otto at de ham op.

**

*

De Koningslaan in Amsterdam is een van de heel weinige werkelijk deftige lanen, die Amsterdam-Zuid telt. Deze laan loopt langs de rand van het Vondelpark en de huizen aan de Vondelpark-zijde van de laan kijken met hun achterzijde over het park uit. Er staan enorme bakbeesten van huizen in die laan; vele ervan zijn bakstenen gevaarten midden in een eigen tuin, met een aparte ingang voor de bakker en de melkboer aan de achterkant. Die huizen zijn zo statig, dat men geen melkflessen en bloemkolen aan de voordeur kan hebben. Het hotel „Toro” was in juist zulk een huis. Ervóór was een smeedijzeren hek, met een ingang tussen twee bakstenen pilaren. Elk van die pilaren droeg een rood-en-gouden bord met een Spaanse stier, en het opschrift „Toro-Hotel”.

„Ik heb het al gezien”, meldde inspecteur Onge. „Rij door tot het eind van de Koningslaan en laat me er daar uit. Jullie wachten daar. Hier ga ik zelf weer op af.”

„Tot uw dienst, inspecteur.”

Onge wandelde door de Koningslaan terug. Het enige wat hij tegenkwam was een dienstmeisje met een schortje voor, dat een heel klein schoothondje uitliet aan een zijden koord. De mevrouwen hier vonden het blijkbaar te warm om zoiets zelf te doen. Het hek van het Toro-Hotel stond open, en de voordeur eveneens. Achter die open voordeur lag een marmeren vestibule met een glazen deur. De inspecteur bleef netjes op de stoep staan en drukte op de schelknop. Ergens achter in het huis vielen een paar borden rinkelend in scherven en twee vrouwenstemmen begonnen gillend te lachen. Onge wachtte even tot het lachen voorbij was, en drukte opnieuw op de bel, deze keer langer. Een van de vrouwen barstte opnieuw in gelach uit. Dat gelach werd luider, smoorde dan en het volgend moment werd de glazen tussendeur open getrokken door een klein model meisje, van een jaar of twintig. Zij had een zonnebril op met stukken gekleurd glas om de rand en een sigaret in één mondhoek. Bovendien droeg ze een lange broek waaronder schoenen met hoge hakken, allemaal dingen waar Onge een hartgrondige hekel aan had. „Goede middag”, zei hij, ijzig beleefd. „Mijn naam is Onge. Woont hier een mejuffrouw Zobel?”

Achter in het huis viel weer iets kapot, met een lawaai of er drie groot model soepterrines tegelijk tegen de vloer werden gesmeten. Op hetzelfde moment kreeg het meisje in de glasdeur een nieuwe lachaanval. Zij verslikte zich in de rook van haar sigaret, trok een zakdoek uit een broekzak, veegde haar ogen af (achter het glas van de zonnebril), hapte naar adem en zei toen:

„Juffrouw Zobel? Ik geloof dat die net is thuisgekomen. Wou u haar hebben?”

„Hebben niet”, zei Onge. „Wel spreken, als het kan.”

De juffrouw op de hoge hakken haalde met een snuif haar neus op en zei:

„Ik zal even bellen of ze boven is.” Zij liet de glasdeur dicht vallen en ging blijkbaar naar een huistelefoon in de gang, want Onge hoorde haar duidelijk zeggen:

„Hier is een man om u te spreken . . . Nee, niemand die ik ken . . . O, dan laat ik hem wel in het kantoortje.”

De juffrouw met de hakken kwam terug, drukte de glasdeur open, blies een wolk sigarettenrook de vestibule in en zei: „Of u maar in het kantoortje wil wachten.”

Toen Onge haar voorbijliep wees ze, met de sigaret, op een halfopen deur aan de overkant. „Daarbinnen.”

Onge wilde dat hij deze juffrouw een maandje hechtenis kon bezorgen om wat manieren te leren, maar tja . . . je had allerlei soorten mensen. Het „kantoorjte” was een vierkant hok, met een bureau, een oude „Royal” schrijfmachine, een kast vol met bestofte briefordners, een kinderwagen en verder niets anders dan kratten vol met bier. Vlak daarop klonken voetstappen op een trap en toen kwam een meisje binnen van een jaar of dertig.

„Juffrouw Zobel?” vroeg Onge, die nog steeds stond.

„Dat ben ik”, zei juffrouw Zobel.

„Mijn naam is Onge. Ik ben van de recherche.”

„Wilt u niet gaan zitten?” vroeg juffrouw Zobel. „Er is maar één stoel, vrees ik. Maar ik ga wel op die kisten zitten.”

Dat ging natuurlijk niet door. Zij kreeg de ene stoel en Onge nam de stapel bierkratten. Juffrouw Zobel zag er anders uit dan hij had verwacht. Zij was bijna zo lang als hij, en liep op Engelse sportschoenen met lage hakken. Haar kleding was heel eenvoudig: een bruine rok en een geel bloesje. Bovendien droeg ze een hoornen bril waarachter haar ogen wat bijziende knipperden.

„Rookt u?”

„Eh . . . graag.”

Terwijl Onge haar vuur gaf zag hij dat haar vingers helemaal bruin waren van tabaksrook. Toen stak hij van wal: „U moet niet schrikken als u hoort dat ik van de politie ben.”

„Waarom zou ik?” zei juffrouw Zobel. „Ik ben alleen nieuwsgierig om te horen waarvoor u mij nodig heeft.”

„Ik wilde alleen een inlichting”, vertelde Onge, zijn zakboekje te voorschijn halend. „Woonde u vroeger niet Nicolaistraat 76 te Den Haag?”

„Dat klopt.”

„En waar woont u thans?”

„Hier. Ik woon hier en ik werk hier.”

Onge keek verrast op

„U werkt hier? In het hotel?”

„Ik doe hier de boekhouding en de administratie en schrijf alle brieven.”

Onge glimlachte

„Dat is al heel gemakkelijk. Werk aan huis.”

„Inderdaad.”

„Eigenlijk wilde ik u iets anders vragen. Is u niet de eigenares van een Volkswagen nummer RD 73- 11?”

Juffrouw Zobel boog zich opzij en tikte de as van haar cigaret. „Daar WAS ik eigenares van.”

„Zozo. Wanneer heeft u die auto verkocht?”

„Eh . . . ongeveer een maand geleden.”

„Zozo. En aan wie?”

„Aan de eigenares van dit hotel. Mevrouw Wolper.”

„Mevrouw Wolper. Juist. Waarom heeft u die verkoop niet opgegeven aan het Centraal Bureau voor de Nummerbewijzen?”

„Och heden . . . dat was ik van plan, maar het is er helemaal bij ingeschoten.”

Inspecteur Onge fronste.

„Jaja. Weet u dat zoiets strafbaar is?”

„Ja . . . dat zal wel.”

Onge begon nu kwaad te worden

„U kunt nu wel hulpeloos doen, maar mensen als u bezorgen de politie onnodig een hoop last. Die RD 73- 11 is vanmiddag betrokken geweest bij een aanrijding in de Weesperstraat en de bestuurder is daarna doorgereden.”

Er viel een stilte. Achter in de keuken viel niets kapot, maar wel klonk er weer een luid schaterend gelach, met hoge gierende uithalen. Merkwaardig hotel was dit. Juffrouw Zobel zat inspecteur Onge aan te kijken met een mond die halfopen bleef hangen.

„Een aanrijding in de Weesperstráát? Vanmiddag?”

„Precies.”

„Maar dat kàn helemaal niet !”

Inspecteur Onge zat dat hele verhaal uit zijn duim te zuigen, maar hij hield de komedie prachtig vol. Hij keek nijdig en zei:

„Dat zeggen ze allemaal.”

Juffrouw Zobel stond uit haar stoel op, kennelijk in de war. „Maar hoe laat was die aanrijding dan!”

„Om kwart over twee”, zei Onge brutaal.

„Maar dat bestáát niet, inspecteur! Tussen twee en drie uur stond mijn auto geparkeerd op het Rokin!”

„Kom, kom”, zei Onge. „Draait u er niet omheen. De bromfietser die werd aangereden heeft het nummer van de auto opgenomen. Het was een Volkswagen nummer RD 73- 11. U heeft toch een Volkswagen?”

„Ik had een Volkswagen. Die is nu verkocht.”

„Waarom reed u er dan vandaag in?”

„Dat doe ik elke dag. Hij is nu eigendom van het hotel. Maar daarom gebruik ik hem juist. Om naar het postkantoor te gaan, of om buitenlandse gasten van dit hotel ergens heen te brengen.”

„Dus u was vandaag in RD 73- 11 in de stad?”

„Dat zei ik toch al. Maar ik ben helemaal niet in de Weesperstraat gewéést ! Ik ben naar de American Express gereden met een Amerikaanse dame die hier logeert. Om half twee. Daarna ben ik naar het postkantoor gegaan en tenslotte heb ik de wagen op het Rokin geparkeerd en ben een kopje koffie gaan drinken.”

„Waar?”

„In „Polen”.”

„Wat? In café „Polen”?”

„Zeker. Is dat zo vreemd? Ik zit daar vaak. In de hoek bij het raam van de Kalverstraat. De kellners daar kennen me goed. U kunt het hen vragen, als u wilt. Daar heb ik gezeten van ongeveer twaalf uur tot na drieën.”

„Wat? Al die tijd op koffie?”

„Als u het weten wilt heb ik ook twee croquetten met brood gegeten.”

„Hm”, zei Onge. „Zat u daar al die tijd alleen?”

„Jazeker. Ik ga juist naar „Polen” om rustig alleen te kunnen zitten. In dit hotel heb ik drukte genoeg.”

„Juist”, zei Onge droog. „Waar is uw auto nu? Ik heb geen Volkswagen voor de deur zien staan.”

Zij had haar sigaret nu geheel opgerookt, en drukte het peukje uit op een gebarsten schoteltje dat als asbak dienst deed.

„Daar is de eigenares van dit hotel in weggereden zogauw ik thuis kwam. Die had zelf nog wat te doen. Maar ik verzeker u, dat ik pas thuis ben gekomen om een uur of vier. En ik ben zelfs niet in de buurt van de Weesperstraat gewéést. En de auto is volkomen onbeschadigd.”

„Hm”, zei Onge. „Hoe laat denkt u dat mevrouw Wolper met die Volkswagen terug is?”

„Zeker weet ik dat nooit. Het waarschijnlijkste is over een uurtje of zoiets.”

De inspecteur stond op, en keek op zijn horloge.

„Het is nu bijna vijf uur. Ik ben tegen zes uur hier terug. Ik zou toch zelf wel graag die auto even willen zien.”

„Ik weet zeker dat er een vergissing moet zijn gemaakt, inspecteur. Die bromfietser heeft gewoon het nummer verkeerd opgenomen.”

„Kan”, zei Onge. „Dat kan altijd. Ik ben om zes uur terug. Als mevrouw Wolper voor die tijd terugkomt zorg dan dat zij op mij wacht, wilt u?”

„Natuurlijk, inspecteur.”

Onge ging naar de deur.

„Ik kom er zelf wel uit, hoor. Goede middag.”

„Goede middag, inspecteur.”

In de keuken, achterin het huis, klonk nog steeds dat luide schaterlachen. Maar er viel niets meer kapot.

„Dat die meiden geen buikpijn krijgen”, bromde Onge, en liep door de voortuin de Koningslaan op.

**

*

De politieauto stond honderd meter verder om een hoek.

Onge rukte het voorportier open en zei haastig :

„Bondriaan ! Loop direct terug en houd het „Toro”-Hotel in de gaten. Juffrouw Zobel is zowat zo lang als ik, met een bril op en loopt op platte schoenen. Kortgeknipt, blonderig haar. Als die juffrouw het hotel verlaat, volg haar dan. Dat is belangrijk, hoor je?”

„Ze mag me niet zien, natuurlijk.”

„Da’s nogal glad”, zei Onge. „Vlug !”

Bondriaan glipte de auto uit, liep snel naar de hoek, tot hij de Koningslaan kon overzien, ontdekte toen aan de overkant een diep portiek en stelde zich daarin op.

Onge ging op zijn oude plaats naast de chauffeur zitten. „Houvast gekregen?” vroeg Pelman.

„Ik weet het niet”, zei Onge, zich halfomkerend om beter te kunnen praten. „Die juffrouw Zobel woont in dat hotel en doet er de correspondentie en administratie. Daaruit volgt dat ze behoorlijk Engels moet kennen, want dit soort kleine, dure hotels heeft hoofdzakelijk buitenlanders. Maar er staat een oude schrijfmachine op het kantoor. Een „Royal”. Natuurlijk kan ze een eigen machine op haar kamer hebben. Ze zegt dat ze om half twaalf het hotel is uitgereden in die RD 73- 11 en die na twaalven heeft neergezet op het Rokin. Daarna is ze koffie gaan drinken in „Polen”.”

„WAAT?” zeiden de Engelsman en Otto tegelijk.

„Daar heeft ze gezeten”, vertelde Onge grimmig. „Volgens haar verhaal dan, tot over drieën. Op haar eentje.”

„Dat we haar dan niet gezien hebben!”

„Dat kan heel best. „Polen” heeft een stuk muur in het midden van het café. Het gedeelte aan de Kalverstraat kun je niet helemaal overzien. Daar kunnen wel vijftien mensen aan tafeltjes zitten zonder dat je ze ziet vanuit het andere einde. Het kan heel best waar zijn. Het kan ook niet waar zijn. Er is maar één manier om het na te gaan.”

„En die is?” vroeg de Engelsman.

„Naar café „Polen” rijden en navraag doen bij de kellners. Ze zegt dat ze daar al die tijd op haar eentje heeft gezeten. Maar als ZIJ die geheimzinnige P. S. is, dan heeft ze natuurlijk een afspraak met Jenkins daar gehad.”

„Allicht”, zei de Engelsman. ,,Dat café is vlak tegenover het parkeerterrein. De opgelegde plaats om een afspraak te maken.”

De chauffeur gaf gas.

„Naar „Polen” inspecteur?”

„Rechtstreeks”, zei Onge. Terwijl de auto begon te rijden, zei hij nog: „Hoewel ik raar vind, dat Jenkins, toen Otto hem volgde, een héél andere kant uitliep dan naar „Polen”.

„Dat kan hij met opzet gedaan hebben.”

„Hm”, zei Onge. „Het is allemaal wel erg vergezocht. Maar we zullen het gauw weten.”

**

*

Ze wisten het inderdaad heel gauw. Juffrouw Zobel was in „Polen” zeer wel bekend. Ze zat er drie of vier middagen van de week. Meestal alleen, maar soms ook met een oudere man of met een vriendin. Het was een keurig nette dame, daar waren alle kellners het over eens. Altijd vriendelijk en altijd een dubbeltje extra fooi. Soms ook zat ze urenlang in haar

eentje te lezen . . .

„Of ze bestudeert autokaarten”, zei een andere ober.

„Wat leest ze?” vroeg Onge.

„Altijd Engelse boekjes.”

Hm. Dat zei natuurlijk ook niet veel. Half Nederland leest tegenwoordig Engelse boekjes.

„Kijk eens”, vervolgde Onge tegen de kellners (er stonden er nu al drie om hen heen, met nieuwsgierige oren wijdopen). „Het is niets ernstigs, hoor. Er is vanmiddag een aanrijding geweest en we dachten dat het de auto van mejuffrouw Zobel was, maar iemand heeft blijkbaar het nummer verkeerd gelezen, want ze heeft urenlang hier gezeten, zegt ze.”

Daar waren alledrie de kellners het over eens. Ze was ongeveer twaalf uur binnengekomen en was alléén aan een tafeltje in de hoek gaan zitten. Ze had niet gelezen, maar voor zich uit zitten kijken en gerookt. Koffie gedronken en croquetjes met brood gegeten.

„Heeft ze niemand gesproken?”

Ze had niemand gesproken. Maar ze had wel enkele keren opgebeld.

„Opgebeld?” vroeg Onge, die zijn oren spitste. „Doet ze dat wel vaker?”

„Tja . . . ze belt wel eens op, maar eigenlijk nooit zoveel als vanmiddag.”

Onge trok nadenkend aan zijn neus.

„Heeft er. iemand vóór haar opgebeld.”

„Jaja . . . wacht u eens even. Dat klopt. Ik ben haar gaan waarschuwen dat er telefoon voor haar was.”

„Weet u dan ook wie voor haar opbelde?”

„Nee - hij noemde geen naam. Maar hij sprak Engels.”

„Weet u dat zeker?”

„Oja. Hij vroeg naar miss Zobel en ik verstond hem in het eerst niet zo erg goed. Hij sprak beslist Engels. Geen Amerikaans, maar Engels.”

„En hoe laat wat dat ongeveer?”

„Es kijken . . . Precies weet ik het niet, natuurlijk, maar het zal een uur of halfdrie, kwart voor drie zijn geweest.”

„Welwel”, zei Onge. „Nu, heren - ik dank u voor uw inlichtingen. Dat is alles wat ik weten wilde.”

„Ik hoop dat u er wat aan heeft, inspecteur.”

„Ik ook”, zei Onge en marcheerde „Polen” uit.

** *

Hij had het portier van de politieauto nog niet goed en wel open, of hij blafte:

„Terug naar het „Toro”-hotel ! Ik ga die juffrouw eens nader aan de tand voelen.”

De wagen startte met een ruk die inspecteur Pelman en Otto achterover in de zitting deed vallen. Pelham vroeg:

„Klopte haar verhaal niet?”

„Het klopte helemáál”, gromde Onge. „Tenminste alles wat ze me vertelde. Maar ze vertelde me niet dat ze in „Polen” verschillende malen heeft opgebeld, - iets dat ze anders zelden doet - en dat ze bovendien ongeveer halfdrie werd opgebeld door een Engelsman.”

„Kijk, kijk”, zei de chauffeur, een andere wagen inhalend. Onge draaide zich weer half op zijn zitplaats om en telde af op de vingers van een hand : We hebben nu het volgende:

a). Juffrouw Zobel rijdt in een Volkswagen RD 73- 11, en dat is een van de vier VW’s waarvan Otto heeft volgehouden dat het de goede waren.

b). Juffer Zobel kent uitstekend Engels.

c). Juffer Zobel zit in ernstig geldgebrek, want ze heeft een baantje en gratis onderdak en ze moet tòch nog haar auto verkopen.

d). Mejuffer Zobel zit bijna elke middag in „Polen”, en elke middag staat waarschijnlijk haar auto op de parkeerplaats „Rokin”. Dat is belangrijk, want ze wist ook niet zeker wannéér en op welke dag die Jenkins uit Engeland zou komen. Zij moest dus maar afwachten wanneer hij iets van zich zou laten horen.”

De Engelse inspecteur liet een knor horen:

„Dàt is een heel belangrijk punt. Inderdaad. De tussenpersoon die zich in die brief P. S, noemt moest ELKE middag van de laatste dagen zijn Volkswagen op dat parkeerterrein hebben.”

„Precies!” zei Onge. „Nu ga ik verder denken. Denk je eens in dat café „Polen” hun afgesproken plaats was. Wat is er nu gebeurd? Die slimme vos Jenkins is niet rechtstreeks van de parkeerplaats Rokin overgestoken naar „Polen”. Dat korte eindje was hem te gevaarlijk. Hij wilde helemaal zeker zijn dat hij niet werd gevolgd. Hij maakte dus een ommetje door de „ Corona-galerij en betrapte daar mijn neef Otto, compleet met oren.”

„Móéten die oren van mij er weer worden bijgesleept?” vroeg Otto spijtig. Maar zijn oom was veel te ingespannen aan het redeneren om daar acht op te slaan, en ging door:

„Dat grapje met Otto maakte hem wantrouwend. Hij vertrouwde het niet helemaal. Hij wandelde dus naar een geheel ander café en belde vandáár onze geliefde Zobel op.”

„Ach . . . en toen is zij naar hèm toegegaan?”

„Allicht”, zei Onge. „Klopt ook met de tijden. Want ze is om en bij de drie uur uit „Polen” weggegaan en was pas ongeveer vier uur in het hotel. Je hebt geen uur nodig om van „Polen” naar de Koningslaan te rijden. In de tussentijd heeft ze Jenkins ontmoet en het geld in ontvangst genomen.”

„En . . . zou ze dat nu nog hebben?”

„Dàt weet ik niet”, zei Onge. „Maar ik voel aan het prikken van mijn snor en het tintelen van mijn kleine tenen dat deze juffrouw Zobel het P.S.-je is waar we naar zoeken.”

„Tjatja”, zei de Engelsman, ietwat bezorgd. „Maar we kunnen niks bewijzen. Als ze gewoon alles ontkent? Als ze eens volhoudt dat de Engelsman die haar opbelde een of andere gewone kennis is?”

„Dan vragen we wèlke kennis. Hoe heet hij? Waar woont hij? En zo verder tot ze vast zit.”

Maar Pelman zag het allemaal niet zo simpel.

„Denk eraan dat het geslepen rakkers zijn, Onge. Tenminste: die Jenkins is een sluwe rakker. En die zal zich hier zeker niet gaan bemoeien met stommerikken. Als die juffrouw niet wil praten, kunnen we dagen met haar bezig zijn, en intussen smeert Jenkins hem de Duitse of Belgische grens over en is dat postkantoor van jou al schoon leeggestolen. We moeten zéker weten, dat ZIJ onze PS is.”

„Mag ik wat vragen, oom?”

„Zeker wel”, zei Onge, die nu weer in een bijzonder stralend humeur verkeerde. „Natuurlijk, beste jongen. Vraag maar een eind weg.”

„Als die juf Zobel met Jenkins gesproken heeft, vanmiddag, dan heeft Jenkins haar natuurlijk verteld van die jongen met de grote oren die hem vanmorgen aansprak en achtervolgde.”

„Dáár kun je een dubbel ijsje op nemen. Dat is het eerste wat hij haar verteld heeft.”

„Als u mij dan eens naar het „Toro”-hotel liet gaan, oom?” „Jou? Naar het „Toro”-hotel? Waarvoor?”

„Ik vraag gewoon naar haar. Ik maak haar bang.”

„Hoe wou JIJ háár nou bang maken? Door gezichten te trekken?”

„Nee, oom. Ik zeg met een brutaal hoofd dat ik weet wat zij en Jenkins in het schild voeren. En ik vraag duizend gulden, want dat ik anders alles aan de politie ga vertellen.”

Er viel een stilte in de auto. De chauffeur moest wachten voor een rood stoplicht. De stilte duurde zeker vijf volle tellen. „Het is geen gek idée!!” zei de Engelsman toen, en begon te lachen. „Ze schrikt zich een portie roerei, natuurlijk.”

„Dat wel”, gaf Onge ongeduldig toe. „Maar wat wou je ermee bereiken, Otto?”

„Kijk eens, oom - ze kan twee dingen doen. Alles ontkennen. Zeggen dat ze niet weet waar ik het over heb, en me de deur uitzetten.”

„Dat durft ze niet”, zei de Engelsman beslist. „In ieder geval móét ze zien uit te vissen HOE jij dat allemaal aan de weet bent gekomen.”

„Dat is zo”, erkende Onge.

„Nou oom”, ging Otto verder. „Dat vertel ik niet. Ik vraag botweg duizend gulden. Als ze onschuldig is, lacht ze me uit en of verklaart the voor gek. Maar als ze wèrkelijk onze P. S. is, dan laat ze me nooit gaan. En dan weten we zeker of ze het is of niet.”

Het stoplicht versprong op groen en de auto begon te rijden. Ze zwenkten nu de Leidsestraat in, op weg naar de Koningslaan.

„Otto”, zei zijn oom. „Dit is een geniaal idée. Jíj stapt er op je eentje op af en draait je bluverhaal af. Wij wachten op de zelfde plaats waar we daarnet stonden. Bondriaan houdt een oogje op het hotel en als het gevaarlijk mocht worden . . .”

„Dat kàn natuurlijk”, waarschuwde de chauffeur.

„Dan smijt je meteen een stoel of iets anders door een ruit”, zei Onge. „Je pakt het eerste het beste en smijt het door een raam. Dat horen we over de hele Koningslaan en laat de rest dan maar aan ons over.”

„Graag oom”, zei Otto.

Maar het zou heel anders lopen dan zij hadden uitgekiend. Zo is het in het leven . . . en zeker in het leven van een politieman. Altijd gebeurt datgene wat je niet hebt voorzien.

EN IN DIT HOOFDSTUK GAAT OTTO OP JACHT

Rechercheur Bondriaan, als een trouwe hond nog steeds op wacht staande in het door hem uitverkozen portiek, zag natuurlijk de politieauto voorbijrijden en even verderop stoppen. Een handbeweging van Onge was voldoende. Bondriaan stak de laan over, en boog zich naar het open portierraampje.

„Die juffrouw is niet naar buiten gekomen, inspecteur.”

„Prachtig”, zei Onge tevreden. „Nu, Otto ! Erop af en doe je plicht. Wij luisteren of we glasgerinkel horen.”

Otto stapte uit, wandelde een meter of honderd de Koningslaan op en met vaste tred het openstaande hek van het „Toro”-hotel binnen. De voordeur ervan stond open. Na enig bellen verscheen een meisje op hoge hakken, met een sigaret in een mondhoek.

„Is juffrouw Zobel thuis?”

„Nee, die is er niet.”

„Is die er niet?”

„Nee.”

„Maar hoe kàn dat nou?”

Het meisje werd kribbig:

„Dat kan heel eenvoudig. Omdat ze uit is.”

„Maar een half uur geleden was ze thuis.”

„Een half uur geleden was er ook een ander programma op de radio.”

„Maar . . . Ik moet haar dringend spreken.”

„Dan zul je terug, moeten komen als ze thuis is.”

„Weet u zeker dat ze niet thuis is?”

Het meisje werd nu uitgesproken nijdig:

„Of ze thuis is of niet zal ik toch wel het beste weten, is het niet?”

Otto wist nu ineens wat hij zeggen moest:

„Maar ik heb een half uur buiten staan wachten en ze is het hek niet uitgekomen.”

„Dat klopt dan als een bus”, zei het meisje vinnig, „want ze is gaan roeien en dat doe je meestal niet op straat.”

„Gaan róéien?”

„Roeien, ja. In een boot. Er loopt hier een gracht achter deze huizen langs. In die gracht ligt een roeiboot en in die roeiboot vaart juffrouw Zobel. Is het je nu duidelijk? Goede middag.”

Ditmaal bleef de voordeur niet openstaan. Die bensde dicht met een slag waar de halve Koningslaan van dreunde. En die slag had tevens tot gevolg, dat de ganse bezetting van de politie-auto werd gealarmeerd.

„Hoor!” riep rechercheur Bondriaan, „alarm!”

„Dat was geen glasgerinkel !” zei Onge.

„Nee, maar wel een enorme klap! Misschien stonden de ramen allemaal open en heeft Otto gewoon iets de straat op gegooid.”

„Sapristi! Ik heb er niet aan gedacht dat met deze warmte alle ramen openstaan! Gauw! Otto is in gevaar!!”

Toen twee inspecteurs van politie plus twee rechercheurs in gestrekte draf de Koningslaan op kwamen hollen, kwam juist Otto, eveneens overhaast, het hek van het „Toro”-hotel uit. Van verre begon hij al met zijn armen te zwaaien en zodra zij elkaar zover waren genaderd, dat hij niet al te hard hoefde te schreeuwen, hijgde hij:

„Oom! Die juffrouw Zobel is weg . . . Met een boot gaan roeien . . . over het water aan de achterkant.”

„Wat? Liggen daar boten! Boten in het Vondelpark? Nog nooit van gehoord!”

„Iedereen die aan het water woont, kan natuurlijk een roeiboot of een kano kopen”, zei Bondriaan. „Dat we daar niet aan gedacht hebben. Suf van me.”

„Suf van ons allemaal!” brieste Onge. „Maar . . .„ Hij hield ineens op met briesen.

„Precies”, zei de Engelsman droogjes. „Met dat al weten we nòg niets zeker. Of die juffrouw nu wel of niet onze P.S. is.” Onge haalde diep adem, en barstte toen los:

„En het kan me niets bommen, óók ! Ik wil nu haar kamer zien. Bondriaan - jij gaat mee. En als jullie wat nuttigs willen doen, neem dan de auto, rijd het Vondelpark in en dat water langs. Kijk of je die juffrouw kunt vinden. Maar als je het mij vraagt is ze hem gesmeerd.”

„Och”, zei de Engelsman. „Misschien had ze het warm en is ze gewoon wat gaan varen voor de koelte.”

Onge keek hem aan of hij gek was.

„Heb jij wel eens geroeid?”

„Ik heb er prijzen mee gewonnen op de Universiteit”, verklaarde de Engelsman kalm.

„Dan wil je toch zeker niet volhouden dat roeien in deze hitte iets is, waar je van afkoelt?”

Die slag was aan oom Onge. De Engelsman keerde zich om en wandelde, samen met Otto en de chauffeur, terug naar de auto.

„Kom mee!” zei Onge kortaf tegen Bondriaan.

**

*

De voordeur was gesloten, maar Onge hield zijn duim botweg op de bel tot hetzelfde meisje met sigaret, op hoge hakken, hem met een boos gezicht opendeed.

„Ik kom al. Ik kom al. Is er brand?”

„Nee”, zei Onge, haar zijn politiepenning onder de neus duwend. „Er is politie. Recherche. Ik ben hier vanmiddag geweest. Weet u nog?”

„J . . . Ja meneer”, zei het meisje, ineens wit om haar neus. Zij was plotseling heel beleefd en deed een paar passen achteruit. „Ik wil de kamer van juffrouw Zobel bekijken. U heeft natuurlijk een sleutel?”

„J . . . Ja, meneer. Wij hebben extra sleutels van alle kamers.”

„Dat is maar goed ook”, zei Onge, naar binnen lopend. „Want dat is wettelijk verplicht. Wijs me die kamer en doe haar open.”

„J . . . Ja direct, meneer. Even de sleutel pakken.”

De kamer van juffrouw Zobel had nummer 17 op de deur en lag achteraan, op de tweede verdieping. Vanuit het raam hadden Onge en Bondriaan een prachtig uitzicht over het Vondelpark . . . en als zij recht naar beneden keken over de half met kroos bedekte gracht die de achtertuinen van deze huizen scheidde van het park. Gejoel van kinderen en het blaffen van vele ravottende honden kwam door het gebladerte van de bomen het raam binnen drijven. Het dienstmeisje stond in de open kamerdeur te aarzelen. Haar sigaret was verdwenen en haar onbeschoftheid ook.

„Ik heb u niet meer nodig, juffrouw”, zei Onge, haar strak aankijkend.

„O”, zei ze alleen maar, en deed haastig de deur dicht.

Onge en Bondriaan keken om zich heen. Er viel echter niet veel te kijken. De kamer was nogal klein, en helemaal rose geschilderd. Het eenpersoons bed had een rose sprei en zelfs de wasbak was van rose porselein.

„Het lijkt wel een kamer van suikergoed”, zei Bondriaan, met een trek van afkeer op zijn gezicht.

„Maar de juffrouw die erin woont is alles behalve van suikergoed”, gromde Onge, en dook op een rosegelakt schrijfbureautje af dat naast het open raam tegen de wand stond. Naast dat schrijfbureau, op de vloer, stond een kofferschrijfmachine. Hij zette het ding op het bureau, opende het slotje en tilde de klep op.

„Asjeblief!” wees Onge, met een triomfantelijk handgebaar. Het merk van de machine stond er met gouden letters voorop: VOSS.

„Dit doet de deur dicht”, zei Bondriaan.

„Dit doet de deur van de gevangenis achter juffrouw Zobel dicht”, grinnikte Onge. „Neem dat ding in beslag terwijl ik verder kijk.”

Zij keken een vol kwartier. Maar tot hun ergernis bleef het bij kijken. Er was een muurkast, vol met dameskleren. Onge voelde alle zakken van rokken en bloesjes na, maar vond alleen oude tramkaarten, wat losse centen, een vergeten bioscoopkaartje en soms een opgevouwen briefje met een adres: Die adresbriefjes stak hij in zijn zak. Daarna kwam het bureautje aan de beurt. Maar zelden had hij een bureau nagekeken, dat zo weinig spannende paperassen opleverde als dit. Er lagen enkele stapeltjes schoon briefpapier, enveloppen, wat rekeningen van schoenenwinkels, van een tandarts, wat brieven van moeder Zobel, wat brieven uit Amerika van een geëmigreerd zusje Zobel en dat soort dingen. Er was een doos foto’s van juffrouw Zobel in een draaimolen, juffrouw Zobel met een hond op een berg en verder niets anders dan foto’s van juffrouw Zobel en auto’s. Zobel achter het stuur van auto’s - Zobel zittend op het spatbord van auto’s - zelfs enkele van Zobel in een overall, met een Engelse sleutel in de hand, liggend onder een auto.

„Die juffrouw is auto-gek als je het mij vraagt”, zei Bondriaan. „Dat kun je zo hebben. Sommige juffrouwen zijn gek van paarden, sommige van honden, anderen van uniformen en deze van auto’s.”

Inspecteur Onge schoof de doos weer terug. Hij had er één foto uitgehouden: een zwart-en-witte opname van het gezicht van juffrouw Zobel. Met bril. Die foto kon te pas komen als er een bericht moest worden uitgezonden: „De commissaris van politie te Amsterdam verzoekt opsporing en aanhouding van. . .”

Toen ging de kamerdeur open, en daar stond een nogal statige dame, met een massa rood haar, groene ogen en in de hand een kettinkje, waaraan enkele autosleuteltjes tinkelden: „Neem me niet kwalijk”, zei ze. „Maar ik kom juist thuis. Ik ben de eigenaresse van dit hotel . . . Wat is hier aan de hand?”

„Komt u binnen”, zei Onge, „en doet u de deur dicht.”

De dame kwam binnen en deed de deur dicht. Daarna ging ze op het rose bed zitten. Haar rode haar kleurde niet erg best tegen al dat rose.

„Mijn naam is Onge. Inspecteur van de recherche. Ik ben hier vanmiddag al eerder geweest.”

„Mijn lieve beste inspecteur Onge”, zei de eigenaresse. „Kom me niet vertellen dat mijn juffrouw Zobel iets heeft uitgehaald wat niet in de haak is. Het is zo’n rustig, keurig meisje.” „Ik heb het tegendeel niet beweerd, mevrouw. Ik wil u een paar vragen stellen.”

„Ga uw gang, inspecteur. Wie een hotel heeft, blijft graag goede vrienden met de politie.”

„Heel verstandig, mevrouw. Heeft juffrouw Zobel in de laatste tijd Engeland bezocht?”

„Engeland? . . . Ja, twee of drie keer, naar ik weet. Telkens een paar dagen. Lieve goedheid, inspecteur - ze heeft toch niet gesmokkeld?”

„Waarom denkt u dat ze zou hebben gesmokkeld?”

„Dat denk ik niet. Maar waarom zou u anders vragen of ze in het buitenland was geweest?”

Onge ging daar niet op in. Hij stelde een nieuwe vraag: „Schreef zij veel brieven naar Engeland?”

„Niet zo veel. Af en toe een.”

„Kreeg zij ook post uit Engeland?”

„Kijk . . . dat weet ik eigenlijk niet, want zij kreeg haar post meestal niet hier.”

„O, nee? Waar dan wel?”

„Poste restante postkantoor. Daar ging zij ze zelf afhalen.” „Is dat niet wat erg omslachtig en ingewikkeld?”

„Zij zei dat ze dat deed omdat ze zo vaak verhuisde.”

„Hoelang woont ze al hier?”

„Een half jaar, ongeveer.”

„En in dat halve jaar was ze nog steeds niet zover dat ze haar brieven hier in de bus liet gooien?”

„Tja - kijkt u eens, inspecteur - dat zijn háár zaken.” „Ongetwijfeld”, zei Onge. „Maar waar láát ze al haar brieven? Die Engelse brieven? Ik kan op deze kamer geen snipper van een Engelse brief vinden. Verscheurde zij ze? Bewaart zij ze ergens anders?”

„Dat zou ik u echte niet kunnen zeggen, inspecteur. Ik kan me toch niet met een andermans post bemoeien?”

Onge keek haar enkele tellen lang strak aan.

„Mevrouw!” - Zijn toon was waarschuwend. „Mijn ervaring heeft me geleerd dat kamerverhuursters, pensionhoudsters en hoteleigenaressen na één week praktisch alles van hun gasten afweten. In dat opzicht zijn ze zelfs handiger dan de politie. Ik vraag u op de man af: is u aan juffrouw Zobel ooit iets merkwaardigs opgevallen?”

Mevrouw de eigenaresse dacht na, en kwam blijkbaar tot de slotsom dat het maar vèrstandiger was, goede vriendjes te blijven met de politie.

„Ja”, zei ze. „Ze was auto-gek.”

„Hoe bedoelt u dat?”

„Zij leefde voor auto’s, dacht dag en nacht aan auto’s en eigenlijk was ze alleen maar gelukkig als ze in een auto zat.” „Maar. . . ze hàd een eigen auto: En die heeft ze verkocht.” „Dat moest ze wel. Ze had hier al een maand gewoond en ze kon haar rekening niets eens betalen. Maar ze reed wel de hele dag in die Volkswagen rond. Hoe ze aan het geld kwam voor de benzine weet ik ook niet. Geld om te eten had ze ook niet meer. Toen heb ik tegen haar gezegd: verkoop mij die Volkswagen van je, en kom hier werken. Dan kun je nog in die wagen rijden en je rekening aan mij betalen. En met die regeling waren we heel tevreden. Alleen . . . elke cent die ze verdient, spaart ze nu op om weer een auto te kunnen kopen. Van de ene kant kan ik het me wel indenken. Ze rijdt even goed auto als een beroepsrenner.”

„Hm. Weet u dan hoe beroepsrenners rijden?”

„Ja”, zei de hotelhoudster. Ik ben acht jaar lang met een getrouwd geweest.”

„Zo”, zei Onge. „Zozozozo. Kreeg juffrouw Zobel hier ooit bezoek?”

„Bijna nooit.”

„Maar de enkelen die zij op bezoek kreeg - weet u daar de namen van?”

De hotelhoudster aarzelde:

„Kijk eens - ik wil er liever zelf geen last mee krijgen.” „Mevrouw u kunt maar op één manier last krijgen: door tegen de politie iets te verzwijgen. Wij komen er toch achter en dàn pas hebt u last.”

De roodharige mevrouw zuchtte:

„Tja . . . Schrijft u dan maar op. Voor zover ik weet krijgt zij min of meer geregeld bezoek van twee dames en een heer. Hun namen zijn . . .”

Onge schreef. Bondriaan neusde nog wat verder door het schrijfbureautje. Hij neusde in de prullemand. Hij loerde achter de spiegel boven de vaste wastafel. Hij keek in het stukje goot onder het open raam. Hij opende de kast en snuffelde op de vloer onder de rij netjes opgehangen kleren. Dat scheen allemaal niets op te leveren. Maar boven een niet gebruikte schoorsteenmantel in de hoek stond een rijtje Engelse boeken, van die pocketbooks die gemakkelijk in een zak of in een damestas gaan en die je aan elke stationskiosk kunt kopen. Bondriaan nam ze een voor een in de hand en bladerde ze door, blijkbaar om te kijken of er een brief of enveloppe in was achtergebleven. Het is verbazingwekkend hoe vaak mensen brieven in boeken stoppen en ze daarna vergeten. Maar hij vond geen brieven. Hij vond wel wat anders.

„Inspecteur!”

Onge schreef juist de laatste naam met adres neer, en keek op. „Heb je daar wat? Een brief?”

„Deze kamer”, zei Bondriaan, „munt uit door een bijna onmenselijk gebrek aan correspondentie. Maar één ding heeft de juffrouw over het hoofd gezien . . . dit!”

Hij hield Onge een opengeslagen Engels boekje voor. Op de eerste bladzijde, waar de titel gedrukt stond, was met een vulpen een opdracht geschreven:

„Van J. aan P. S.”

Inspecteur en rechercheur keken elkaar aan.

„Dàt is het definitieve bewijs! Bondriaan! Dàt is het wat we nodig hebben. Dat boekje heeft ze van Jenkins cadeau gekregen en alle brieven uit Engeland heeft ze vernietigd of ergens anders opgeborgen. Maar die paar letters in dat boekje . . . daar heeft ze niet aan gedacht.”

Hij keerde zich om naar de hotelhoudster:

„Kent u een man, genaamd Jenkins?”

„Neen. Nooit van gehoord.”

„U zult er dan in de toekomst nog wel eens van horen”, zei Onge, ging naar het raam en keek naar buiten. Bondriaan kwam naast hem staan. Zij keken uit over het Vondelpark, en bestudeerden het oppervlak van de gracht vlak onder hen. De politie-auto was niet te zien. Een roeiboot was evenmin te zien.

„Laten we maar naar beneden gaan”, zei Onge. „Gaat u mee, mevrouw?”

De hotelhoudster stond op

„Moet eh . . . Moet deze kamer op slot blijven?”

„Vindt u dat belangrijk?”

„Ja, want als juffrouw Zobel dadelijk terugkomt?”

Onge begon te lachen. Een tikje spottend:

„Ik geloof niet, dat daar veel kans op is, mevrouw. Ik denk dat u juffrouw Zobel voorlopig niet terugziet.”

„Maar lieve help - wie moet dan mijn administratie doen?” Daar bemoeide Onge zich niet mee. Hij gaf er niet eens antwoord op. Hij had het Engelse boekje in de zak en Bondriaan droeg de Voss schrijfmachine. Daarmee gewapend gingen ze samen de trap af.

**

*

Beneden, in de hall, stond inspecteur Pelman met de chauffeur van de politie-auto.

„Ah, Onge. Ik wou juist naar boven gaan.”

„Heb je wat ontdekt, daarbuiten?”

„Yes”, zei Pelman, met een zuur gezicht. „De roeiboot. Die lag schuin tegenover deze achtertuin aan de wal. De juffrouw die zo graag wou roeien is schuin de gracht overgestoken en is meteen het Vondelpark ingewandeld. Maar in het ganse park is ze niet meer te zien.”

„Ik had niet anders verwacht”, zei Onge. „Zij is onze P. S.”

„Weet je het nu zeker?”

„Absoluut zeker. We hebben de schrijfmachine ook. Waar is Otto?”

„O, die. Die wilde met alle geweld nog een keer het Vondelpark afzoeken. Op zoek naar die juf Zobel.”

„Goed voor hem”, zei Onge. „Dan heeft hij wat te doen. Kom mee. Hier zijn we voorlopig klaar.”

„Waar naar toe?”

Onge trok hem mee naar buiten. Pas toen ze haastig over de Koningslaan liepen, antwoordde hij:

„Opsporingsbericht uitsturen over die juf Zobel. Misschien weten we niet precies hoe jouw Jenkins er uit ziet maar we weten blikskaters goed hoe Zobel er uit ziet. Ik heb zelfs een foto van haar en haar vingerafdrukken staan op de schrijfmachine.”

Zij bereikten de auto en klommen erin.

„Naar het bureau!”

„Tot uw dienst, inspecteur.”

„Met dat al”, zei Pelman, terwijl de auto wegreed. „Hebben we nog geen vaag vermoeden, waar ergens dat postkantoor ligt, dat beroofd gaat worden.”

„Bondriaan snuffelt op dit ogenblik de Volkswagen na”, zei Onge. „Misschien vindt hij daar nog een aanwijzing in.” „En als hij die niet vindt?”

„Dan moeten we juffrouw Zobel of Jenkins zien te vinden.” „En als we die niet vinden?”

Onge zuchtte

„Dan horen we vanzelf, welk postkantoor er leeggeroofd is, en hoe groot de buit was.”

De Engelse inspecteur knorde:

„Hadden we die juffrouw maar meegenomen toen ze nog in dat hotel zat! Door naar café „Polen” te gaan om te kijken of haar verhaal klopte, hebben we haar net de kans gegeven, er vandoor te gaan.”

Onge gooide beide armen in de lucht en riep woedend:

„Kan IK daar wat aan doen? Ik kan niet klakkeloos links en rechts mensen gaan arresteren op een bloot vermoeden! Zou een mooie mop worden! Dat doen jullie in Engeland ook niet.”

„Nee”, erkende Pelman. „Maar het is wel eens lastig.”

„Och”, zei Onge. „Het maakte de sport mooier. Als de jager harder kan lopen dan het wild, is er geen lol aan. Maar toch is het een slimme juffrouw. Een machtig slimme juffrouw.” „Hoezo?”

„Dat verhaal wat ik haar vertelde over die aanrijding . . . daar zou praktisch iedereen zijn ingetrapt. Het was een goed verhaal en ik heb het goed verteld. Maar toch moet ze lont hebben geroken. Ze geloofde mijn verhaal niet, en daarom is ze verdwenen.”

Toen vroeg de chauffeur:

„Wat wàs dat voor een verhaal, inspecteur?”

Onge was in een opperbest humeur. Hij grinnikte:

„Ik zei dat haar Volkswagen betrokken was geweest in een aanrijding in de Weesperstraat. Om half drie. En dat de bestuurder ervan was doorgereden. Ze zei dat dat niet kon, want dat ze op dat moment in café „Polen” zat. En dat wàs ook zo.”

„Tja”, zei de chauffeur. „Nu snap ik ook, waarom ze uw verhaal niet geloofde.”

Onge schrok op.

„Wat? Hoe? Wàt snap jij?”

„Waarom ze dat verhaal van die aanrijding niet geloofde. Want de Weesperstraat is al vier dagen afgesloten voor alle verkeer. Als ze de halve dag in een auto rijdt, heeft ze dat natuurlijk geweten.”

Onge wist enkele tellen lang duidelijk niet of hij nu moest tieren of gaan lachen. Ten laatste ging hij maar lachen.

„Zo zie je”, verklaarde hij. „Je maakt elke dag weer wat anders mee. Denk je dat je heel slim bent en dan zit je er nèt naast.”

Toen stopten ze voor het bureau van politie.

**

*

Het was op dat ogenblik, na al dat geros en gerij en gevraag, bijna half zeven geworden en de zon hing al scheef boven de Amsterdamse daken. Bovendien hing diezelfde zon ook scheef boven de statige bomen van het Vondelpark, met lange schaduwen dwars over de grasvelden en wandelpaden. Over die paadjes en schaduwen dwaalde Otto Onge, die eenvoudigweg weigerde, de jacht op te geven. Hij wist dat juffrouw Zobel betrekkelijk kort te voren aan de Zuidzijde van het park uit een roeiboot was komen stappen. Daarna was ze natuurlijk door het park weggewandeld, om de rest van de bende te gaan waarschuwen. Wat anders? Nu had die politie-auto wel met veel misbaar een paar keer dat park rondgereden, maar wat had dat nou voor zin? Die juffrouw Zobel was allang weer het park uit. Nu wilde het er bij Otto niet in, dat iemand dat doen kon, zonder een vindbaar spoor na te laten. Niet het soort spoor dat een Winnetou kon volgen, of dat een politiehond nasnuffelt, maar een ander soort van spoor. Niemand kan zich onzichtbaar maken - zeker niet in een park waarin honderden mensen lopen te wandelen. Nu had Otto

één groot voordeel: hij was pas twaalf jaar oud, en wist maar al te goed dat kinderen véél meer dingen zien dan grote mensen. Of heel andere dingen zien dan grote mensen. Die lopen vaak te suffen, of te piekeren, maar kinderen zien gewoonweg iedereen en alles. En kinderen waren er bij bosjes in het Vondelpark. Kinderen met honden, kinderen met wagentjes, kinderen met autopeds en kinderen met andere kinderen. Nu is er maar één moeilijkheid met kinderen: je kunt er niet (als je zelf twaalf jaar oud bent, en je hebt flaporen) op af stappen en zeggen:

„Hei, luister eens even - ik wou wat vragen.”

Daar komt niets van terecht. Ze zeggen „poeh”, of ze zeggen helemaal niets, of ze joelen je uit. Otto stond stil midden op een kruising van twee wandelwegen en keek om zich heen. Kinderen genoeg . . . Een eindje verder was een theetuin vol met tafeltjes en stoelen plus een witgeverfde houten keet, waar je van alles kon kopen. KOPEN! . . . Metéén wist Otto, hoe hij het doen moest. Eén van zijn handen schoof in de achterzak van zijn broek. Daar zat nog steeds het opgevouwen briefje van vijf en twintig gulden dat zijn oom hem eerder op die middag had gegeven. Voor mogelijke onkosten. Welnu: dit gingen onkosten worden. Otto stapte tussen de tafeltjes en stoelen van de theetuin door, en wandelde de houten keet binnen, waar hij alras het glazen kastje ontdekte waarin stukken chocola, koeken, kauwgom, rollen pepermunt en kleverige uitziende nogablokken lagen.

„Ik wou wat van die dingen kopen”, zei Otto tegen de man die met een verveeld warm gezicht achter de toonbank hing. „Dat kan”, geeuwde de man. „Wat zal het wezen?”

„Een papieren zak vol”, zei Otto. „Van alles wat.”

De man keek hem wat vreemd aan:

„Een papieren zak vol? Ga je een feest geven?”

„Een openluchtfeest”, antwoordde Otto kort. Hij had geen zin om veel tijd te verknoeien. „Mag ik twintig repen chocolade? En tien pakjes kauwgom en . . .” De man nam een bruinpapieren zak die eruitzag of er kippenvoer in had gezeten en liet alles wat Otto uitkoos, erin vallen. Toen de zak halfvol was, zei Otto : „Da’s wel genoeg. Wat kost dat?” Het kostte bij elkaar twaalf gulden en vijf en dertig cent. Otto stopte het wisselgeld weer achter in zijn broek en wandelde weg, de zak met beide armen dragend. Hij wist precies waar hij beginnen moest: op de plek waar zij de lege roeiboot hadden gevonden, vastgebonden aan een jong boompje.

**

*

Het watertje, dat daar achter de huizen van de Koningslaan doorloopt, is niet meer dan een meter of zeven breed. Aan de overkant liggen de tuinen van de Koningslaanhuizen. Aan de Vondelpark-kant loopt er een grintweg vlak langs. Toen Otto weer bij de verlaten roeiboot stond zag hij vijftig meter verder, schuin aan de overkant, de achtergevel van het „Toro”- hotel. Vèr had juffrouw Zobel beslist niet geroeid. Ze was gewoonweg de gracht schuin overgestoken. Otto keek om zich heen. Een meter of twintig verder waren een dozijntje kinderen bezig, een bal heen en weer te slaan met eindjes lat en plank. Otto liep er op af en stond even te kijken tot de bal een heel eind wegvloog, met één jongetje er achteraan. De anderen hadden eventjes niets te doen. Toen zette Otto zijn keel open:

„Wie wil er een reep chocola verdienen?”

De kinderen werden ineens verbazend rustig. Alle elf staarden ze naar Otto, of die een uit de lucht gevallen stuk Spoetnik was. Niemand zei een woord. Elf paar ogen keken naar Otto, naar het soort schoenen dat hij droeg, naar zijn oren en naar de vreemde papieren zak in zijn gebogen linkerarm.

„Ik méén het”, zei Otto, in de zak grabbelend. „Ik wil alleen iets vragen.”

Na enkele tellen was het een meisje, dat antwoord gaf. Ze was een jaar of tien oud, met een knalgele vlecht achter aan haar hoofd en heel bleekblauwe ogen. Ze stond wijdbeens, met beide handen het slaghout vasthoudend waar ze de bal mee moest slaan.

„Wat hep je te vrage?”

Otto haalde een reep chocolade uit zijn zak. Het ding was door de warmte krom gebogen.

„Ik logeer hier met mijn familie, maar die ben ik kwijt geraakt. Nu wou ik vragen of iemand ze gezien heeft.”

„Weet ík dat?” zei het meisje, en zwiepte het slaghout een keer woest door de lucht. Toen dat gebeurd was, keerde ze zich weer naar Otto en vroeg: „Misschien heb ik ze wel gezien. Hoe ziet die familie van jou eruit?”

„Mijn tante is vast en zeker hier geweest. Die is uit die roeiboot daar gestapt.”

„Hei!” riep nu een jongetje van een jaar of zeven, met een kort broekje aan en een skipet op, waarvan de klep was afgesneden. „Die heb ik gezien, zeg!”

„Ikke ook!” riep het meisje heftig. „Maar ik was eerst.”

Otto begon de opkomende herrie te sussen.

„Ieder die wat weet krijgt een stuk chocola.”

„Maar ik heb haar gezien! Heizeg! Ik heb haar óók gezien!”

Maar Otto was niet zo suf als het wel leek, met die afstaande oren.

„Hoe zag ze er dan uit? Wat voor kleren had ze aan?”

„Een bril op!” gilde de jongen met de skipet.

„En een bruine rok met platte schoenen!” riep het meisje. Een heel ander meisje, dat een spijkerbroek aan had, en enorm dik was, kwam nu dichterbij:

„En ze is díé kant uitgelopen, meneer!”

Otto wist nu zeker dat hij houvast had. Hij deelde drie repen chocolade uit en nog wat kauwgom aan de rest, om de stemming erin te houden. Hij kwam aan de weet dat juffrouw Zobel met snelle passen de grintweg was opgewandeld die even verderop schuin van de gracht wegliep, het Vondelpark door. Dat was alvast een begin. Maar nu de rest . . . Toen kreeg Otto een nieuw idee:

„Luister”, zei hij. „Ik moet net zolang blijven vragen tot ik weet waar ze heen is gegaan. Als er iemand met me meegaat om het aan andere kinderen te vragen, onderweg, kan hij een gulden verdienen.”

„Doen ik! Doen ik!” gilde het meisje met de vlecht. Ze danste twee keer helemaal in het rond, smeet haar slaghout een eind weg en liep op Otto toe. „Geef òp die gulden.”

„Trap er niet in!” riep de jongen met de skipet. „Ze laat je halverwege in de steek. Zo is ze altijd. Laat mij het maar doen.”

Het meisje keerde zich met een ruk om:

„Wil jij je lelijke sproetenneus er wel eens niet insteken, Pietje Neuspeuter !”

Opnieuw dreigde er een enorme herrie, maar Otto maakte er snel een eind aan.

„Ik ga niet met meisjes op pad”, zei hij. „Jij kunt een nogablok krijgen en hier blijven. Ik neem Pietje mee.”

„Ik hiet geen Pietje”, zei Pietje nijdig.

„Geef op me nogablok”, zei het meisje, met een verachtelijke snuif.

Otto wandelde weg, samen met de jongen met de skipet.

„Hoe heet je dan, als je geen Piet heet?”

„Meisjes!” zei de jongen, nijdig tegen een steen schoppend. „Ik heet Freek. Ik wil nog een kauwgom.”

Otto gaf hem een kauwgom, en zei:

„Die gulden heb ik je beloofd en die krijg je. Maar ik moet zo gauw mogelijk weten waar mijn tante heen is gegaan.”

„Waaròm eigenlijk?’ vroeg Freek, het papier van de kauwgom afpellend. „Wat heb je aan tantes?”

„Met deze moet ik vanavond in het vliegtuig naar Engeland”, vertelde Otto vlot. „Maar als ik haar kwijt ben, gaat de hele reis niet door.”

„Sakkerjoppie!” zei Freek, zijn skipet een zwiepert gevend. „Naar Engeland. HEEDAAR !”

Hij rende van de grintweg af, dwars een stuk grasveld over, naar een troep andere kinderen en stond daar even te praten, wild met zijn armen naar Otto en naar twee andere kanten wijzend. Vlak daarop kwamen een jongen en een meisje, samen met hem, hijgend aangerend.

„Wij hebben haar gezien, meneer!”

„Jaja. Ze liep die kant uit. En een hond stond tegen haar te blaffen.”

„Laat mij vertellen, jij.”

„Waarom? Ik heb haar toch ook gezien?”

Otto deelde twee repen chocolade uit en ze liepen verder. Iedereen begrijpt nu al, dat het op die manier helemaal geen moeilijke kunst was, precies uit te kienen hoe de juffrouw met de bril op en de platte schoenen was gelopen. Tien inspecteurs van politie, die twee dagen lang bezig waren, hadden niet voor elkaar gekregen wat Otto in een half uurtje ontdekte. . . met niets anders dan een zak snoepgoed en hopen kinderen. Hopen kinderen, ja. Want alles bij elkaar hadden ze minstens aan driehonderd kinderen vragen gesteld, toen ze eindelijk bij een hoogijzeren hek aan de overzijde van het Vondelpark uitkwamen. Toen had Otto nog twee kleverige nogablokken en een pakje kauwgom in zijn papieren zak.

„Dus hierdoor is ze het park uitgelopen”, zei Freek, nadenkend. „Krijg ik nou me gulden?”

Otto greep in zijn achterzak, voelde een zilveren gulden en reikte die over.

„Gompie!” zei de jongen. „Mossiemenoppes ! Een hele gulde. Ken ik nog nie wat doen om er nog een te verdiene?”

„Ja”, zei Otto. „Hier in de straat spelen óók kinderen. Mijn tante is ergens naar toe gegaan. Ik moet weten, waar. Dat moeten we aan de kinderen hier in de straat vragen.”,

Freek kneep een oog halfdicht en keek de straat door. Aan weerskanten lagen huizen van drie verdiepingen hoog. Hier en daar speelden kinderen. Wel minder, omdat veel ervan nu thuis zaten te eten, maar toch nog genoeg - door het hete weer.

„As me maar genogt chocola hebben. Voor niks hoor je ook niks.”

„Als het moet, kopen we nieuwe chocola”, zei Otto. „Grommiedesjommie”, zei het jongetje. „Ik wou dat ik zoveul centen had. Kom maar mee.” Hij begon de straat in te lopen.

**

*

Het kostte Otto precies dertien repen plus die twee gulden voor Freek met de skipet. Toen stonden ze voor een klein café dat hen net tevoren was aangewezen door een meisje met een poppewagen. De lange juffrouw met de bril op en de bruine rok was daar binnengegaan. Hoe lang geleden, dat wist ze niet en Otto vroeg er niet verder naar, want meisjes met poppewagens kunnen geen uur van een kwartier onderscheiden. Het was allemaal zo vlot gegaan, omdat hij zo slim was geweest, het jongetje met de skipet mee te nemen. Dat was een van die brutale rakkers, die vlotweg overal op af rennen en meteen zeggen: „D’r valt een reep chocola te verdienen van die gooser daarginds.” (Die gooser was dan Otto.) Nu stonden Freek en Otto samen voor het cafeetje waar juffrouw Zobel was binnengegaan. Maar nu werd het natuurlijk lastig, want het jongetje verwachtte dat Otto verheugd door zijn tante zou worden begroet. En als juffrouw Zobel daar nog binnen zat, dan was Otto wel de allerlaatste mens op de aardbodem, die zij met vreugde zou begroeten. Natuurlijk was het niet zeker dat juffrouw Zobel daar nog binnen zat, maar Otto kon kleine Freek nu verder missen als kiespijn. „Ik vind het nu verder wel”, zei hij. „Ga jij nou maar terug naar het Vondelpark en bedankt voor de hulp.”

Freek keek even naar het café, als was hij eigenlijk liever mee naar binnen gegaan om die tante eens van dichtbij te bekijken, maar dat wilde hij toch ook weer niet laten merken. „O.K.”, zei hij, keerde zich op zijn hakken om en wandelde fluitend weg. Otto wachtte tot hij een paar huizen ver weg was, en stapte toen zelf op het café af. Het was geen groot café - een deur met aan weerskanten een raam, waardoor je niet naar binnen kon kijken omdat er halve gordijnen voor zaten. Otto duwde tegen de deur en stapte binnen . . . op een vloer van ruwe houten planken, bestrooid met fijn wit zand. Links en rechts stonden rijen tafeltjes en aan het einde was een toonbank met een lange spiegel erachter. Achter die toonbank stond een brede, dikke vrouw glazen op te poetsen met een droge doek. Een paar mannen zaten te kaarten aan een der tafeltjes. Een radio speelde. Iedereen keek wat verbaasd op toen Otto daar binnen kwam stappen. Je ziet nu eenmaal niet vaak jongens van twaalf jaar alléén een echt café binnenlopen.

„Goede eh . . . avond”, begon Otto.

De mannen knikten tegen hem, maar zeiden niets. Ze zaten hem aan te kijken met de kaarten in hun knuisten en einden sigaar in het hoofd.

„Dag jongeman”, zei de dikke vrouw. Zij zette een glas neer, leunde met beide blote armen op de toonbank en keek hem aan. „Wat kan ik voor jou doen?”

„Is mijn tante hier geweest?” vroeg Otto.

Een van de mannen begon te lachen:

„Ja. Ze keek even naar binnen, maar toen ze ons zag is ze verschrikt weer weggelopen.”

De dikke vrouw zei:

„Bemoei je er niet mee, Jaap. Hoe zag je tante eruit, jongen?” „Nogal lang”, vertelde Otto. „Met een bril op en een bruine rok aan, en . . .”

„O, ja. Die is hier geweest. Zowat een half uur geleden, denk ik. Maar ze is weer weg. Een hele tijd al. Moet je haar hebben?” .

„Ik ben haar kwijt geraakt”, zei Otto. „En we zijn samen met vakantie. We zouden samen naar Engeland gaan. Weet u niet waar ze naar toe is?”

De dikke vrouw, die blijkbaar goedhartig van aard was, slikte het verhaal voor zoete koek. Ze geloofde het helemaal.

„Oh! Dáárom deed ze zo zenuwachtig, natuurlijk. Ik begreep het al niet en ik had nog bijna gevraagd of ik ‘r ergens mee helpen kon. Maar waar ze nóú naar toe is . . . Ik heb nog een taxi voor haar gebeld.”

(Otto dacht: „Oejoei ! Een taxi . . . vis nou maar eens uit waar die haar naar toe heeft gebracht.”) Maar hij had dat nog niet goed en wel gedacht, toen een van de mannen zei:

„Je moet natuurlijk weten waar ze naar toe is, jongen?”

„Ja”, zei Otto. „Dat wel graag.”

„Maar is ze dan niet naar huis? Wonen jullie dan niet ergens? In een pension of een hotel?”

Daar had hij Otto bijna te pakken. Maar die had van zijn vroegere avonturen al heel wat geleerd. Hij was niet meer voor één gat te vangen, en hij antwoordde meteen:

„We zijn vanmorgen pas hier in Amsterdam aangekomen en we moesten nog een hotel zoeken.”

„Da’s me wat”, zei de dikke vrouw, hoofdschuddend.

„Och kom”, zei de man ongeduldig. „Bel Frits op en vraag hem waar de chauffeur die dame heen heeft gebracht. Dat is niet zo lastig.”

De dikke Greet sloeg met een luide knal de vette handen in elkaar.

„Allicht!” riep ze verheugd. „Kijk jongen - we hebben hier een taxibedrijfje om de hoek en asse we hier klante hebbe, belle we Frits effe. Dan verdient die ook wat. Wacht maar even, dan vraag ik waar ze je tante heen hebben gebracht. Er zijn maar twee chauffeurs, dus dat is niet zo’n heksentoer. . .” Zij’ verdween door een zijdeur en begon daar te telefoneren. De mannen gingen door met kaarten. Otto bleef in het midden van de met zandbestrooide vloer staan tot de zijdeur weer openging en de dikke Greet erdoor naar binnen rolde:

„Het is al voor mekaar. Hij heeft je tante gebracht naar Stadhouderskade 443c. Daar moest ze wezen. Ken je het adres?”

„Nee”, zei Otto. „Maar daar vind ik haar wel. Dank u wel, hoor.”

Hij voelde er niets voor om nog langer te blijven praten en smeerde hem meteen, de deur uit. Stadhouderskade 443c. Welwel.

**

*

Toen hij buiten liep, door de smalle baan hete zon die de zon schuin in de straat wierp, kreeg hij pas in de gaten dat hij nog steeds die bruinpapieren zak droeg, met een restje snoepgoed erin. Die kon hij nu best missen en hij kon die beter weggeven, daar de inhoud alleen nog maar bestond uit een plakkerig stroopje op de bodem. Hij liep door tot hij twee kleine kinderen zwijgend zag zitten op de onderste trede van een stenen

portiektrap.

„Willen jullie wat lekkers?”

De kinderen keken hem zwijgend aan. Ze dachten vermoedelijk dat ze voor de gek werden gehouden. Zij zagen eruit als kinderen die niet vaak gezellige verrassingen krijgen.

„Hier”, zei Otto. „Voor jullie allebei.”

Het duurde even voor de kinderen de zak aannamen, en toen maakten ze hem niet meteen open, maar bleven Otto stomverbaasd nakijken, tot hij om de volgende hoek verdween.

**

*

Otto kende Amsterdam vrij goed en zonder aarzelen sloeg hij tweemaal een hoek om. Toen was hij op de Overtoom. Daar pikte hij een tram op en met een overstapje stond hij tien minuten later op de Stadhouderskade, bij de lelijke bakstenen klomp van de Heinekens Brouwerij. Daarna begon hij snel de huizen langs te lopen. En nu moeten wij weer even vertellen, hoe de Amsterdamse Stadhouderskade eruit ziet. De naam „kade” maakt al duidelijk, dat er water in de buurt is. Dat water is links, en het ligt aan weerskanten vol met woonboten. Langs het water loopt een heel breed wandelpad, onder zware bomen. Dan komt de verkeersweg, en dan het trottoir met drie of vier verdiepingen hoge, statige huizen. Je ziet het voor je, hè? Een breed, rustig water met woonboten die voor het grootste deel een aardige cent hebben gekost. Er zijn kastelen van woonboten bij en het merendeel zit fris en vrolijk in de verf. Dan die brede wandelweg onder een dubbele rij hoge bomen, dan het jachtende verkeer en helemaal rechts die deftige reeks huizen. Ik heb het met opzet twee keer verteld, omdat er op deze Stadhouderskade dadelijk iets heel merkwaardigs gaat gebeuren. Otto zocht naar huis nummer 443c en daarom liep hij dus helemaal rechts, langs de huizen. Maar hij had op die manier nog geen blok gemarcheerd, toen hij begon te begrijpen dat dit niet bijzonder slim van hem was. Want hij liep daar veel te open en bloot. Hij wilde het huis nummer 443c eerst eens rustigjes van buiten bekijken, en het, als het kon, eerst in de gaten houden, en onderwijl nadenken wat hij verder kon of moest doen. Nu lagen de ramen van de gelijkvloerse verdieping allemaal zo, dat Otto bij sommige naar binnen kon kijken. Maar, iemand in die kamers kon natuurlijk even vrolijk naar buiten kijken . . . en iedereen zien die buiten voorbijliep. Dat vond Otto helemaal niet zo’n best idée. Want met die enorme flap-oren was hij direct te herkennen. En hij wilde niet herkend worden, want als juffrouw Zobel maar één halve glimp opving van een jongen met grote, afstaande oren zou ze meteen maken dat ze wegkwam . . . en dan was de kans om haar opnieuw te vinden wel voorgoed verkeken. Hij stond dus stil, keek goed om zich heen en vroeg zich af, hoe hij het aan de steel moest steken, om vrijwel ongezien een huis in deze lange rij te bespioneren. En toen, opeens, schoot hij in de lach. Want de oplossing van het probleem was zo verschrikkelijk eenvoudig! De woonboten lagen allemaal zo laag op het water, dat hun daken vrijwel gelijk kwamen met de straat. En deze waterkant was geen loodrecht gemetselde kademuur, maar een helling die met gras was begroeid. Je kon op die helling gaan zitten tot je ogen nèt precies boven het wandelpad uitkwamen. Zo kon je alles zien zonder zelf gezien te worden. Bovendien stonden er bovenaan de helling telkens zware palen in de grond, waaraan de kabels van de woonschepen waren bevestigd en als je achter zo’n paal ging zitten was er niet meer van je te zien dan één oog en hoogstens een afstaand oor. Otto stak de asfaltweg over, daarna de wandelweg en klom halverwege langs de grashelling naar beneden. De helling was niet bijzonder steil en je kon er zonder veel moeite in de lengte langs lopen. Alleen moest je nu en dan onder een van de touwen of staalkabels doorduiken, waarmede de woonschepen vastlagen. En ook zonder last kon Otto zo blijven lopen dat zijn ogen nèt over de straat heen, de huisnummers aan de overkant lazen. Zo liep hij verder. Nu en dan zei hij „goeie avond” tegen bewoners van de woonschepen waar hij vlak langs liep en die voor het merendeel op de kleine balkons van hun schuiten wat frisse lucht zaten te happen. Soms ook keek hij door een open scheepsraam pardoes op de tafel waaraan men zat te eten, maar dat scheen niemand wat te kunnen bommen. Ze zeiden even vrolijk „Goeie avond” terug. En op die manier, langs de helling hinkelend, vorderde Otto tot hij plotseling huisnummer 443c in de gaten kreeg. Het was een groot bakstenen gevaarte in een lange rij van bakstenen gevaartes. Aan niets was te zien, dat hier mogelijk een bende verbleef die een overval op een postkantoor beraamde. In geen enkel opzicht deed het huis denken aan een hoofdkwartier van onderwereld-figuren. Het leek meer op het huis van een advocaat (en dan nog een heel goede advocaat!) Maar dat zei niets, vond Otto. Veel van dat soort huizen waren in de loop der jaren veranderd in pensions en daar woonde soms Jan en Alleman op kamers.

Recht tegenover nummer 443c lag een tjalkschip. Iedereen weet toch, hoop ik, wat een tjalkschip is? Het werd vroeger heel veel gebruikt als vrachtschip op de Hollandse kanalen: een vaartuig van een meter of twintig lang, met ronde bodem, ronde achtersteven en ronde boeg die wat omhoog loopt. Bijna alles aan zo’n schip is rond - zelfs het dek staat een beetje bol, zodat de regen er beter afloopt. Deze woonschuit was eens zulk een vracht-jalk geweest, maar het was geheel omgebouwd tot woonschip. Dat gebeurt meestal, door het middendeel van het dek (waar vroeger de lading erin ging) eruit te halen en daar een kajuit op te bouwen met rondom glas. Dat was met dit schip precies zo geschied. Je kon dus aan alle kanten om die opbouw heen lopen op wat vroeger het dek van het vrachtschip was geweest. Er was een deur aan de voorkant en eentje helemaal aan de achterkant. De beide zijkanten hadden alleen maar lange, lage ramen met gordijnen ervoor, die waren dichtgeschoven en waar je niet doorheen kon kijken. Alles was dicht aan dat schip - de deuren en de ramen. Met deze hitte was dat ongewoon, en Otto kwam meteen tot de slotsom dat er niemand in aanwezig was. De bewoners waren waarschijnlijk met vakantie, of een dagje naar zee. Dat tjalkschip lag aan de walkant vast met twee vingerdikke staalkabels die aan in de grashelling geheide palen vastzaten. Otto ging plat op zijn buik tegen de helling liggen, zijn hoofd vlak naast een van die palen en begon het huis aan de overkant in de gaten te houden, volkomen tevreden met zijn plaatsje en met de handige manier waarop hij dat plaatsje had uitgekiend. Het voordeel van dat plekje was ook, dat niemand die voorbijkwam, op hem lette. Per slot van rekening is het de gewoonste zaak van de wereld, dat iemand op een snikkend hete zomerdag lekker in het gras gaat liggen, langs een waterkant. Otto begon nu pas te voelen dat hij moe was. Tot dusver had hij daar, door alle geren en de opwinding helemaal niet op kunnen letten. Nu hij eenmaal in het gras lag, voelde hij de spieren van zijn benen prikken en trekken van moeheid. Bovendien merkte hij nu ineens, dat hij rammelde van de honger. Hij was praktisch zonder ontbijt het huis uitgerend en sinds dat moment had hij alleen twee broodjes gegeten . . . en een van de repen chocolade. Dat was alles. Toch zou dat hem niets hebben kunnen schelen . . . als er maar iets te zien was geweest. Maar aan de overkant, in en aan het huis nummer 443c gebeurde absoluut en totaal niets. Alle ramen waren voorzien van glasgordijnen die recht neerhingen. Alleen op de eerste étage stonden twee vensters opengeschoven, maar in de kamer erachter bewoog niets. Het was ook volkomen windstil, dus zelfs de gordijnen bewogen niet. Otto snapte dat niet goed. Het was zo goed als zeker, dat juffrouw Zobel het „Toro”-hotel was uitgevlucht, vlak na het bezoek van inspecteur Onge, omdat zij dat politie-bezoek niet vertrouwde. Dan was zij - natúúrlijk - op pad gegaan om haar medeplichtigen te waarschuwen. Zij was afgezet bij nummer 443c . . . Zouden de postrovers soms al weg zijn? Zouden zij direct na haar waarschuwing een taxi hebben gebeld en zijn gevlucht? Maar waarom zouden ze dat doen? Zij konden absoluut niet weten dat Otto erachter was gekomen, dat juffrouw Zobel naar nummer 443c op de Stadhouderskade was gegaan . . .

Otto keek op zijn polshorloge. Hij lag daar nu iets minder dan een kwartier en de zon ging al lager en lager hangen.

De hitte werd ook wat minder. Toen, geheel onverwacht, hoorde hij achter zich een knarsend gelud. Hij keerde het hoofd om. De deur aan de voorkant van de opbouw boven op het tjalkschip was opengedaan en een man, in een lichtgrijze broek en een helblauw overhemd met korte mouwen was het dek opgestapt. Hij had een groot model Coca Cola fles in de hand, plus een glas. Hij stond daar even rond te kijken, sperde zijn mond wijd open, geeuwde luid en lang, alsof hij juist was opgestaan, grinnikte toen tegen Otto en zei: „Ik heb liggen slapen, geloof ik.”

„Dat kun je zo hebben, met die hitte”, antwoordde Otto. „Zeg, wil je wat drinken? ”vroeg de man.

Dat leek Otto helemaal geen gek idee. Inderdaad begon hij niet alleen last te krijgen van honger, maar ook van dorst. Het zien alleen al van die grote gezinsfles Coca Cola maakte zijn dorst ineens nog twee keer zo erg.

„Ja”, zei hij, aarzelend. „Ik heb eigenlijk wel dorst, om de waarheid te zeggen.”

De man lachte, ging op een kist zitten die op het voordek stond en schonk zijn glas vol bruisende coke.

„Altijd de waarheid spreken, jongen. Dan breng je het ver in het leven. Weet je wat je doet? Loop maar naar binnen - daar staat een glas op tafel. Ik ben te lui om het zelf te pakken.”

Kijk - als iemand je wat te drinken aanbiedt, als je dorst hebt, is het helemaal niet zo onredelijk als je dan zelf je glas pakt, vond Otto. Hij liet zich een beetje langs de grashelling naar beneden glijden en stond toen pas op, om uit het gezicht van het huis aan de overkant van de straat te blijven. In het midden van de tjalk lag een loopplank. Otto marcheerde erover, door het zijgangboord naar het voordek en keek door de open deur. De man zat nog steeds op de kist en geeuwde voor de tweede maal.

„Je moet een paar treden een trappie af. Kijk uit. Er staan glazen op de tafel.”

„O.K.”, zei Otto. Het was binnen een beetje schemerig, omdat de gordijntjes dicht waren. Hij zag echter vaag een klein trapje, dat naar beneden leidde, daalde dat af en zag de tafel, in het midden van het vertrek. Er blonken glazen op. Hij deed een stap naar die glazen toe . . . en toen sloegen twee armen van achteren om hem heen, met een kracht of hij in de vangarmen van een inktvis terecht was gekomen. Eén ervan klemde zich om zijn borstkas en drukte zijn armen tegen de romp- de andere knelde om zijn hoofd, zó dat de elleboogholte tegen zijn mond drukte. Hij kon ademhalen door de neus . . . maar uit zijn mond geen kik voortbrengen. Dus Otto bromde alleen nijdig door zijn neus.

„Heb je hem klem?” vroeg een vrouwestem. Otto zag juffrouw Zobel. Ze keek erg kwaad.

„Wat dacht je?” bromde een man, vlak achter Otto - zonder twijfel de man die hem vasthield. Bovendien voelde Otto de stem nadreunen in de borstkas tegen zijn rug. „Die komt niet meer los.”

„Hier is touw. Houd ’m vast, dan zal ik beginnen met zijn benen te binden.” Juffrouw Zobel bukte zich.

Otto was zo verschrikkelijk kwaad, dat hij op een zo makkelijke manier in de val was gelokt, dat hij met zijn beide benen begon te schoppen. Dat kon hij doen, want de man die hem met één arm omknelde was zo sterk als een beer en hield hem gemakkelijk overeind, ook al tilde Otto beide benen op. Maar met dat schoppen hield hij gauw op, toen de man grauwde:

„Hou op met die lol!” Hij knelde zoveel harder met de arm om Otto’s hoofd, dat die begon te kreunen van pijn.

„Ozo”, bromde de stem achter hem. „Wij willen geen jonges van jouw leeftijd pijn doen, maar as je je niet sjakies houdt, moet je het zelf weten.”

Juffrouw Zobel was niet zo zachtaardig. Vlugge handen waren nu bezig, touw om Otto’s enkels te wikkelen, en terwijl zij daarmee bezig was, zei haar stem op scherpe, nijdige toon: „Jij praat er nou wel heel makkelijk over, maar deze vlerk heeft me al een massa narigheid bezorgd. Ik zou wel eens willen weten hoe hij van ons afweet. En hoe hij ons HIER heeft gevonden.”

Een derde stem (die Otto herkende als de stem van de man die met de Coca Cola fles naar buiten was gekomen) werd nu hoorbaar.

„Je zult wel iets stoms gedaan hebben, meisje.”

„Wat? Ik iets stoms? Je kent me nu zes jaar en ik heb in al die zes jaren nog nooit iets stoms gedaan.”

„Eéns moet de eerste keer zijn”, antwoordde de Cocaman.

Hij praatte, of hij zich voortdurend inwendig ergens een rotje om liep te lachen. „Eens moet de eerste keer zijn. Nu de deur dicht . . . Ziezo. Heb je zijn voetjes aan elkaar? Snij dan maar door . . . hier is een mes.”

Otto’s enkels waren nu stevig aan elkaar gesnoerd met zeker tien wikkelingen koord. Hij voelde het touw doorsnijden.

„Nu zijn poezele handjes.”

Juffrouw Zobel vroeg

„Achter de rug of van voren?”

„Van voren is wel goed genoeg. Het is maar een jongetje.” Juffrouw Zobel zei nijdig:

„Het is mogelijk dat het maar een jongetje is, maar mij is hij te leep. Eerst loopt hij vanmiddag Jenkins achterna. Daar snapten we al niks van. Nu duikt hij hier weer op. HOE KOMT DIE AAP HIER?”

„Misschien heeft-ie een goeie neus, kindje en heeft-ie net als een speurhond je parfum gevolgd.” De man sprak nog steeds op die spottend, half-lachende toon.

„Je weet heel goed dat ik nooit parfum gebruik.”

„Dan is het des te knapper van hem”, zei de man. Hahaha . . ! Hohoho. Heb je zijn handjes vast? Mooi zo. Nu nog een manier bedenken om te zorgen dat hij geen alarm kan maken door te gaan schreeuwen.”

„Laten we hem een Enka-spons in zijn mond stoppen.”

„Een prima vondst”, zei de spottende man. „Een meesterlijk denkbeeld. Een goede tekst voor een nieuwe advertentie. Niet: „De ENKA spons erover!”, maar: „De ENKA-spons erin!”

Het nadeel van een prop in de mond is echter, dat hij ook niets kan antwoorden als we hem wat vragen en de bedoeling is zeer zeker om deze jongeheer enkele duidelijke vragen te stellen. Ik stel zelfs prijs op heel duidelijke antwoorden. Dus geen spons in zijn waffel. Maar wat wèl?”

„As we ’es”, opperde de man, die nog steeds Otto’s hoofd klem had, „een grote badhanddoek twee keer om de onderste helft van zijn gezicht draaiden? Daar kun je gepraat doorheen horen, maar schreeuwen helpt niet, want dat dempt te veel.”

„Een uitstekend denkbeeld, Marius!” prees de spottende man. „Een pluim en een bank vooruit. Connie - haal een van die grote badhanddoeken uit de kast en vouw het ding in drieën tot we een reep hebben.”

„Ik snap het”, zei Connie, en Otto wist nu ook hoe juffrouw Zobel van voren heette. De man die hem vasthield heette Marius. Maar hoe heette de man met het blauwe, kortgemouwde hemd die Coca Cola dronk? Hij had een heel nette stem - helemaal niet het soort stem dat je zou verwachten van een onderwereldfiguur of een postrover. Deze man had tot dusver half achter Otto gestaan, maar nu liep hij om de tafel heen, zodat hij Otto aan kon kijken.

„Hoe mijn naam is, doet er weinig toe”, zei hij, een wuivend gebaar makend met de nu half lege cokefles. „Noem mij maar: meneer. Dat klinkt correct. Je moet me dadelijk wat antwoorden geven en dan kun je netjes alles beëindigen met „meneer”. Ja, meneer en nee, meneer. Als je dat braaf doet krijg je nog dat glas coke ook, dat ik je beloofd heb. Ha - daar is onze Connie met de baddoek. We laten even je mond vrij, vriendje, maar ik raad je niet aan, je waffel open te sperren. Je zou precies een kik kunnen geven van een halve seconde, en daar komt niemand op af, maar je zou het wel bezuren, vrees ik.”

Marius liet Otto’s mond vrij. Otto gaf geen enkele kik. De driedubbel opgevouwen reep badhanddoek werd om zijn mond gewikkeld, vlak onder zijn neus, zodat hij daardoor nog vrij kon ademhalen.

„Vastzetten met veiligheidsspelden”, beval Meneer.

Er werd wat opzij van Otto’s hoofd gefriemeld en toen kwam de order:

„Zet hem maar in die stoel daar.”

Twee enorm sterke handen tilden Otto bij de ellebogen op en hij werd niet te zacht; maar ook niet onnodig hard, neergeploft in een laag leunstoeltje.

„ZO!” zei de man die „meneer” genoemd wilde worden. Hij ging op de tafel zitten met fles en glas in de hand en begon gezellig met zijn benen te schommelen. Zijn ogen, zag Otto nu, waren hardblauw, maar de. blik in die ogen was allesbehalve gezellig. Zijn toon was zacht spottend en zelfs vriendelijk, maar de ogen waren juist het tegenovergestelde. Die waren even hard als de blauwstalen punten van drilboren. Connie liep om de tafel heen en ging naast hem staan, zenuwachtig op de vloer tikkend met een punt van een schoen. De krachtpatser Marius kwam niet in zicht. Otto hoorde wat kraken en leidde daaruit af dat Marius was gaan zitten op een trede van het trapje dat vanaf het dek deze kajuit in leidde.

„Braaf ventje”, zei de man met het blauwe hemd. „Aardig jongetje,-dat je bent. Hoe heet je?”

„Otto Onge”, antwoordde Otto. Zijn stem klonk heel zacht en dof dwars door al die lagen badhanddoek. Maar toch verstaanbaar.

„Otto wàt?”

„Otto Onge.”

De ogen werden zo mogelijk nog iets harder en staarden Otto strak aan

„Zei ik je niet dat je met „meneer” moest antwoorden?”

„O, ja, meneer.”

„Juist. We leren het wel. Hoe heet je?”

„Otto Onge, meneer.”

„Prima prima. Onge. Welwel. Toevallig heb ik wel eens gehoord van een inspecteur Onge van de recherche hier. Is dat familie?”

„Dat is mijn oom.”

De man begon ineens te schreeuwen, vloog van de tafel overeind en brulde:

„Ik heb je gezegd dat je mij „Meneer” noemt. Dit is de laatste waarschuwing. Vergeet het nog één keer en je krijgt een optater dat je eigenwijze kop drie keer omdraait. Begrepen, jongetje?”

„Ja, meneer”, zei Otto. Hij was nu werkelijk geschrokken. Deze man, met zijn vriendelijke manier van spreken maar zijn harde ogen was veel gevaarlijker dan hij in het begin had gedacht. De man zat nu weer op de tafel, schonk zich wat coke in vroeg, op precies dezelfde vriendelijke toon, en of er intussen helemaal niets gebeurd was:

„Is die inspecteur Onge familie, jongetje?”

„Dat is mijn oom, meneer.”

De man knikte goedkeurend. Dan boorden zijn blauwe ogen zich weer in die van Otto:

„Jij volgde vroeg in de middag een Engelsman door de „Corona-galerij”. Waar of niet?”

„Ja, meneer.”

„Hoe kwam je daarbij, jongetje?”

Otto moest nu even nadenken. Maar niet lang. Hij was slim genoeg om te snappen dat hij, als hij begon te liegen, zichzelf volkomen en reddeloos vast zou liegen. En waarom zóú hij ook liegen? Hij kon veel beter proberen, deze lieden bang te maken. Ze bang maken met de politie. Ze laten geloven dat de politie elk ogenblik hier kon zijn, of iets dergelijks.

„Dat deed ik voor mijn oom, meneer.”

„Voor je oom de inspecteur?”

„Ja, meneer.”

Juffrouw Connie Zobel maakte een wanhopig gebaar met beide armen.

„Zie je nou wel! Ik wist wel dat die inspecteur niet kwam voor een aanrijding in een straat die afgesloten is voor alle verkeer. Ik vóélde gewoon dat hij iets met dat jongetje te maken had.”

„Dat heb je dan deze keer goed gevoeld, engeltje”, zei de man die de vragen stelde. „Maar houd nu even op met jammeren, anders verliezen we teveel tijd. Luister eens, jongetje, hoe komt de politie erbij om jongens van jouw leeftijd te gebruiken? Hebben ze geen volwassen rechercheurs meer?” „Jawel, meneer.”

„Waarom moest jij dan die Engelsman volgen?”

Otto vertelde eenvoudigweg de waarheid:

„Omdat die Engelsman gewaarschuwd was dat er politie op de uitkijk zou staan. En op een jongen zou hij niet letten.”

Connie Zobel zei:

„Pffft! Dan ken je Jenkins niet! Die had jou meteen in de smiezen, aap van een jongen. Moet je nèt zulke kalfslappen van oren aan je hoofd hebben hangen en dan niet in de gaten willen lopen.”

„Geen onaardige dingen zeggen, Connie”, vermaande de vriendelijk sprekende man. „Luister, jongetje. Hoe wist de politie dat de heer Jenkins hier vandaag zou zijn? En wáár hij zou zijn?”

Dit was een punt waarover Otto kon zwijgen. Dat deed hij ook prompt.

„Dat weet ik niet, mijnheer. Dat hebben ze me niet verteld. Ik moest op de parkeerplaats Rokin rondlopen en letten op een Engelsman, die er ongeveer zo en zo uitzag en die op autonummers zou letten. Dan moest ik die volgen en mijn oom vertellen waar hij heen ging.”

De vriendelijke meneer bromde wat, dronk een slokje en zei: „Jongetje - jij kòn die Engelsman niet meer volgen want hij kreeg je in de gaten. Maar later op de middag kwam jouw oom bij deze dame hier in het „Toro”-hotel. Hoe kan dàt dan?”

„Door haar autonummer, meneer.”

„Door wàt?”

„Haar autonummer. Ik zag Jenkins de parkeerplaats op komen en plotseling linksaf draaien. Het lag er dik bovenop dat het autonummer waar hij naar zocht daar vlak bij had gestaan. Toen zijn we de eigenaars nagegaan van die autonummers en een er van was van juffrouw Zobel daar.” (Otto wilde absoluut niet praten over de Engelse brief en dus mocht hij ook niet zeggen dat zij wisten dat het een Volkswagen was. Daar moest hij een punt aan kletsen.)

De vriendelijke man en Connie Zobel staarden elkaar aan. „Dáár hebben we niet aan gedacht.”

„Nee”, zei juffrouw Zobel, zenuwachtig met haar schoenpunt op de vloer tikkend. „Nee. Maar hoe wisten ze, voor de drommel, dat Jenkins naar mijn auto uit zou kijken?”

Otto antwoordde daar al op zonder dat iemand hem iets vroeg:

„Mijn oom is opgebeld door een onbekende. Dat weet ik wèl. En die heeft hem dat gezegd.”

„Verraad!” zei de vriendelijke man, en zette zijn glas met een klap naast zich op tafel. „Daar heb je het al! Iemand heeft gekletst. Het is altijd en eeuwig hetzelfde. Altijd slaat er iemand aan het kletsen.”

„Er kan nooit véél gekletst zijn”, zei Connie. „Anders hadden ze zijn naam wel geweten. En van deze boot afgeweten. Maar dat weten ze allemaal niet.”

„Lariekoek!” riep de ander, naar Otto wijzend. „Hoe komt die jongen dan. hier? Jongetje . . . vertel! Hoe kom jij hier?”

„Door juffrouw Zobel”, antwoordde Otto.

Connie wees verschrikt op zichzelf:

„Door MIJ?”

„Precies. U bent in een roeiboot uit het „TORO”-hotel weggevlucht. Dwars door het Vonkelpark. U bent naar een cafeetje gegaan met zand op de vloer. Daar hebt u een taxi opgebeld en daarmee bent u naar de Stadhouderskade gereden. Alleen wist ik niet dat het deze boot was die ik moest hebben. Ik dacht dat ik huis nummer 443c in de gaten moest houden.”

Er viel even een stilte. Dan barstte de man met het blauwe hemd in een luid gelach uit:

„Ach Connie - welk een komedie van vergissingen! Hij ging hier tegen de wallekant liggen om dat huis aan de overkant in de gaten te houden. En wij maar niet begrijpen waarom hij vlak voor onze neus in het gras ging liggen! Hahahaha ! . . . Hohoho! . . . Ik krijg dadelijk buikpijn van het lachen.”

Maar Connie lachte helemaal niet. Zij vroeg:

„Hoe kon jij weten waar ik heen was gegaan?”

Otto antwoordde heel brutaal:

„Omdat ik u gevolgd ben. Ik stond voor het „Toro”-hotel op de uitkijk, maar ik lette ook op de achterkant. Toen u in die boot stapte ben ik snel omgelopen en u achterna gegaan. Hoe kan ik anders weten dat er in dat café zand op de vloer lag?”

Connie wierp de armen in de lucht en liet ze met een klap op haar knieën neervallen.

„Klopt. Het is zo. Hij is me achterna gegaan. En ik heb tientallen keren omgekeken, maar niets gezien.”

„Hm”, zei Otto. „Dan ben ik handiger dan ik dacht.”

„Jajaja”, zei de man met de (nu bijna lege) cokefles. „Nu zou ik wel eens willen weten, jongetje: waar is je oom de inspecteur nu?”

„Op zoek naar mij natuurlijk”, zei Otto opgewekt. „En het kan nooit, zo lang duren, of hij vindt me.”

„Zozozo. Zou je dat denken? En hoe zou hij je dan wel kunnen vinden?”

„Dat weet ik niet”, zei Otto. „Maar hij vindt me.”

„Jij stond voor het Toro”-hotel op de uitkijk?”

„Jazeker.”

„JAZEKER MENEER!!”

Dat was in de opwinding enkele malen in het vergeetboek geraakt, maar nu moest het ineens weer.

„Stond je daar alleen?”

„Jazeker, meneer. Anders had wel een rechercheur juffrouw Zobel gevolgd inplaats van ik.”

„Hm. En als je oom nu terugkomt en hij vindt jou niet meer? En juffrouw Zobel ook niet? Wat dan?”

„Dan gaat hij ons allebei zoeken, meneer.”

„Zozo. En hoe wou hij dat doen?”

Otto was enorm op dreef. Hij antwoordde vlotweg:

„Met een politiehond, meneer. Die pikt aan de overkant van het water meteen het spoor op van juffrouw Zobel en loopt recht naar het cafeetje. En in dat cafeetje hoort hij, net als ik, dat juffrouw Zobel en daarna ik, naar Stadhouderskade 443c zijn gegaan. Elk ogenblik kunt u politiesirenes horen en dan komt er een politiehond deze loopplank op snuffelen.”

Bang. Beng. Boeng. Die zat! Dat was een schot, zuiver geplaatst en midden in de roos. Otto was reusachtig met zichzelf in zijn sas. Die politiehond was werkelijk geniaal gevonden. Er was ook geen speld tussen te krijgen . . . dat bleek wel uit de diepe stilte die viel na Otto’s laatste woorden. Alle drie de mensen in de bootskajuit zaten blijkbaar diep na te denken.

En op dat moment (alsof het zo was geschreven in een toneelstuk) klonk heel uit de verte het hoge janken van een politiesirene. Connie schoot van schrik een pas naar de deur, maar de man met het blauwe hemd stak een lange arm uit en hield haar tegen.

„Als dat een wagen met een politiehond is, lieve, dan is het nu toch al te laat. Die hond heeft je bij je kuiten voor je honderd meter verder bent. Wacht rustig af. Als de politie ons hier vindt, hebben we niets gedaan. We hebben deze jongen binnen gehaald en even vast gebonden, maar daar kletsen we ons wel uit. Verder kunnen ze ons niets maken. We hebben nog niets beroofd . . .”

Weer viel een zwijgen. Maar de politie-sirene kwam niet naderbij. Het gehuil ging een gans andere kant uit en stierf weg.

„Loos alarm”, zei de man, en goot de fles leeg in het glas. Daarna zette hij de fles met een klap neer op tafel en stond op. Toch had die sirene hem doen schrikken en ertoe bijgedragen, dat hij snel een beslissing nam.

„Jongens - ik zal zeggen wat we doen. Als we hier vandaan in een taxi wegrijden, kan geen politiehond ons spoor meer vinden.”

„Klopt”, zei Gonnie.

„Dat doen we. We nemen een taxi. Veranderen van taxi. We veranderen driemaal van taxi en rijden een eind met een tram. Dan zijn ze dat spoor voor eeuwig kwijt. We nemen onze auto, halen Fon op en werken de hele boel vannacht nog af. Vóór de zon opgaat zijn we dan de grens over. Jij moet tòch het land uit, Connie, want ze weten nu alles van jou en Jenkins af.”

„Klopt”, zei Connie, blijkbaar een juffrouw die snel kon denken. „Uitstellen kunnen we niet meer. Maar wat doen we met hèm?”

Zij wees op Otto.

„Die laten we hier”, zei de vriendelijke man. „We geven hem fijn wat te drinken en een hapje te eten. Ik wil niet dat zijn oom de inspecteur later zegt dat we slecht voor hem gezorgd hebben. We binden hem secuur vast, leggen hem in een kast of zoiets en dan kan die snuffelende politiehond hèm vinden. Maar ons niet. Okee, Connie?”

„O.K.”, zei Connie. „Het is nu te laat om terug te krabbelen.”

De man in het blauwe hemd keerde zich om en vroeg:

„Alles gehoord, Marius?”

„Alles gehoord en Okee”, knorde Marius. „Het is het enige wat we doen kennen.”

„Pak aan dan!” zei de baas van het spul. „Het komt er nu alleen op aan, hier weg te wezen vóór de politie hier is. Dan is er geen vuiltje meer aan de lucht.”

POSTROVERS RAKEN IN DE PERIKELEN

Hoewel Otto dat prachtige verhaal van de politiehond volkomen uit zijn duim had gezogen, had inspecteur Onge intussen natuurlijk niet stil gezeten. Integendeel. Otto’s oom had nauwelijks de tijd om te zitten laat stáán stilzitten, want hij had wel een en ander te doen. Achtereenvolgens waren dat de volgende dingen:

a). Over de telex ging een aanhoudingsbevel uit waarin de arrestatie werd gevraagd van mejuffrouw C. Zobel, geboren te Maarn op 24 december 1925, van beroep secretaresse. Signalement . . .

b). Een telefoongesprek werd gevoerd met het Hoofdkantoor van de Posterijen, Telegrafie en Telefonie, waarin dat Hoofdkantoor werd gewaarschuwd dat de kans groot was, dat zeer binnenkort een roofoverval op een postkantoor zou worden ondernomen. Helaas wist de politie niet, welk postkantoor dat zou zijn . . . Maar als de PTT lust had, om al zijn postkantoorhouders te waarschuwen, dan kon de PTT dat natuurlijk doen. Helaas was het al te laat om dat diezelfde avond nog voor elkaar te krijgen. Die waarschuwing moest dus maar wachten tot de volgende ochtend.

c). De schrijfmachine van juffrouw Zobel ging naar het politie-laboratorium, waar men de erop voorkomende vingerafdrukken opzocht en fotografeerde. Er bleken alleen maar vingerafdrukken van Connie Zobel zèlf op voor te komen, hetgeen inspecteur Onge ietwat teleurstelde, want hij had een stille hoop gekoesterd dat zo nu en dan de machine uitgeleend was, of dat er een lid van de bende gebruik van had gemaakt. Dus dat idée leidde tot niets.

d). Onge begon te beseffen dat hij honger had. En hij begon metéén te beseffen dat de Londense politie-inspecteur, die geduldig en nog steeds kaarsrecht op een stoel naast het bureau zat te luisteren, waarschijnlijk nog méér honger had . . .

Onge keek op de elektrische klok boven de deur van zijn bureau. De wijzers stonden op kwart over zeven.

„Zeg”, begon hij tegen zijn collega. „Het enige wat we nu nog kunnen doen, is afwachten. Intussen kunnen we wat te eten bestellen.”

„Geen gek idee”, knikte de Engelsman kalm. In werkelijkheid blafte hij al uren van de honger, maar hij viel liever van de graat, dan dat hij dat had laten merken. Hij had de hele dag door een reusachtige hoop geduld gehad en zowel Onge als hij wist, waardoor dat kwam. Er was ergens in Londen een fout gemaakt. Iemand (vermoedelijk Pelman zelf) had iets stoms gedaan: Dat vertelde Pelman wel niet, maar het lag er dik bovenop. Dat hij zo hals-over-kop naar Amsterdam was komen vliegen om een bankrover op te snorren waarvan hij niet eens een foto, of vingerafdrukken of een goed signalement bezat, was daar het duidelijkste bewijs van. Hij had beslist iets sufs gedaan en het beste wat hem kon gebeuren was: over een of twee dagen in Londen terugkomen met het bericht dat Jenkins veilig in Amsterdam achter de tralies zat en binnenkort in Londen zou worden afgeleverd. Onge drukte op een schelknop en de agent die de wacht had, trad binnen.

„Zeg wil jij voor ons wat broodjes gaan kopen? En een paar huzarenslaatjes. Wat wil mister Pelman het liefst?”

Na enig nadenken koos de Engelsman twee broodjes lever en twee broodjes gekookte ham. Plus een slaatje. Onge wilde twee broodjes ei en twee broodjes kaas. Ook met een slaatje. De agent salueerde en verliet het vertrek.

Toen kwam Bondriaan binnen, bezweet, bestoft en sjokkend van vermoeidheid.

„Ben je daar! Man moet je niet wat eten?”

„J . . . ja graag, inspecteur. Maar ook wat drinken.”

„Loop de agent van de wacht achterna en bestel wat je hebben wilt. Hij gaat net voor ons ook wat halen.”

Bondriaan verdween weer. Onge deed een zijdeur open en onthulde een vrij diepe muurkast waarin een wasbak met kranen voor heet en koud water was aangebracht. De Engelse inspecteur rees op, met grote en begerige ogen.

„Een wasbak!” zei hij. „Kan ik me daar wat opfrissen?”

„Ga-je gang”, zei Onge, edelmoedig, met een breed handgebaar. „Zeep en een kam en zo liggen er allemaal.”

Hij deed zelf zijn jas uit, knoopte zijn overhemd halverwege los en leunde uit het raam om eens wat anders ruikende hete lucht in te ademen. De lucht begon een tikje rose te worden en de zon was al niet meer te zien. Alleen de punten van hoge daken, en hier en daar een schoorsteen werden nog door het zonlicht beschenen. Pelman draaide de waterkranen open en plaste en snoof of er drie buffels aan het baden waren. Toen kwam Bondriaàn weer binnensjokken. Onge zag al meteen dat hij niets sensationeels te melden had. Rechercheurs die opwindend nieuws brachten, sjokten niet naar binnen die kwamen naar binnen stuiven. Onge ging in hemdsmouwen op de vensterbank van het open raam zitten.

„Jij hebt die Volkswagen nagekeken, Bondriaan?”

Bondriaan liet zich op een stoel zakken en keek verlangend naar de wasbak.

„Jawel, inspecteur.”

„Niets bijzonders?”

„Niets bijzonders. Net als op die hotelkamer. Die juffrouw laat blijkbaar geen brieven of adressen slingeren. Er waren alleen de gewone autopapieren, wat rekeningen van garages die heb ik voor alle zekerheid maar meegenomen en wat autokaarten van Nederland. Daar was ook niets op of aan te zien.”

Onge knorde mismoedig:

„Hm. Dan zal ons weinig anders overblijven dan dit lijstje vanavond af te werken. We hebben een kans dat we op die manier een spoor te pakken krijgen.”

Hij trok een opgevouwen vel papier uit zijn broekzak en begon het te bestuderen, peinzend aan zijn lip trekkend.

„Wat hebt u daar? Het lijstje met namen en adressen van de kennissen van die Zobeljuf?”

„Precies.”

Bondriaan trok een gezicht

„Ik heb er een hard hoofd in, inspecteur.”

„Waarin?”

„In die kennissen op dat lijstje. Assu mij vraagt was die Zobeljuf een juf met een soortement van dubbel leven. In dat hotel was ze reusachtig netjes. Ze deed haar werk op tijd en ging nooit ergens over de schreef. In haar kamer was geen briefje of adresje te vinden dat kwaad kon. Ik geloof nooit, dat ze onderwereldfiguren in dat hotel naar haar zou laten vragen. Assu mij vraagt, ontmoette ze die overdag, ergens in de stad in een cafeetje. Of op een bankie in het Vondelpark. Dat baantje in dat hotel was één grote komedie. En meteen een manier om een boterham te verdienen, terwijl ze werkten aan de voorbereiding van die postroof.”

De Londense inspecteur kwam de kast uitlopen, met keurig gekamde haren, zijn handen nog afdrogend aan een handdoek.

„Jaja”, zei hij: „Yesyes. Hadden we maar een vermoeden welk postkantoor ze van plan waren, te gaan beroven. Dan konden we daar een val opstellen.”

„Hàdden we maar. Hàdden we maar”, sputterde Onge. „Had ik die juf Zobel maar metéén in haar kraag gepakt en bij me gehouden. Bondriaan ga jij je eerst maar wassen en opknappen. Jij hebt nog harder gesjouwd dan wij, vandaag.” Bondriaan keek zijn chef dankbaar aan. Hoewel Onge soms verschrikkelijk lastig en ongemakkelijk kon zijn, had hij soms weer heel erg aardige dingen. Dit was weer een van zijn betere trekjes.

„Dank u, inspecteur”, zei Bondriaan, zijn jas uittrekkend. Hij begon met drie grote glazen water achter elkaar leeg te drinken, en toen kwamen de slaatjes en broodjes binnen.

**

*

Ze begonnen alledrie tegelijk te eten en in het begin werd er niet erg veel gezegd. Dat kwam eerstens omdat ze zo’n honger hadden en tweedens, omdat ze eigenlijk nu pas de tijd kregen, eens rustig na te denken over wat er allemaal die dag was gebeurd. En het was tijdens die haastige maaltijd, met zijn drieën rond het bureau van Onge zittend, dat ze een knap staaltje van politie-speurwerk presteerden. Niet door rossen en rijden en met pistolen te zwaaien, maar door even na te denken en de hersens te gebruiken. Het begon met een opmerking van Onge zelf. Met zijn mond nog halfvol broodje ei zei hij plotseling:

„Waarvoor zouden ze dat geld, dat Jenkins hen uit Engeland kwam brengen, precies nodig hebben gehad?”

Bondriaan, met zijn mond voor driekwart vol, antwoordde kort: „Brandkast.”

„Wat?”

Bondriaan at haastig zijn mond leeg:

„Elk postkantoor dat geregeld vrij veel geld heeft, bezit een brandkast. Voor dat geld wilden ze een of twee inbrekers huren die het vak verstaan, een brandkast open te maken.” De Engelsman bracht in het midden:

„Ik dacht eerder: voor het kopen van een gestolen auto.” Bondriaan haalde de schouders op.

„Waarom? Als je een postkantoor gaat beroven kun je ook wel ergens een auto stelen. Kost niks. Maar een brandkast openmaken is vakwerk.”

„Klopt”, bromde Onge. „Dus jij dacht, Bondriaan, dat ze die brandkastvent vooruit moeten betalen?”

„U weet toch hoe zoiets gaat, inspecteur. Dat is gewoon aanbesteed werk. Je weet nooit hoeveel geld een postkantoor in kas zal hebben. Dat kan dertigduizend gulden zijn, maar ook een paarhonderd pop aan postzegels en voor de rest wat klein geld. Nou wil je bijvoorbeeld een postkantoor gaan beroven. Dat is best, maar dan moet je een brandkast open kunnen maken. Daar heb je een vakman voor nodig. Maar een inbreker die een brandkast kan kraken, kan wel op zijn eentje gaan inbreken. Die heeft daar geen anderen voor nodig.” „Klopt”, knikte Onge.

„Nou”, ging Bondriaan verder. „Ze gaan naar een inbreker toe en zeggen: „Wij willen een postkantoor leegroven. Maar wij kunnen geen brandkast openmaken. Dat moet jij doen.” „Dat kan”, zegt de inbreker, „maar wat krijg ik ervoor behalve twee jaar gevangenis als ik gesnap word?” „Je krijgt een derde van wat we in die brandkast vinden”, zeggen ze „Mij niet gezien”, zegt de inbreker”, want als er niks inzit, heb ik al die moeite voor niks gedaan. Je betaalt me tweeduizend gulden vóóruit voor dat karwei en wat je in die brandkast vindt mag je houden, ook al is het honderdduizend gulden.”

Onge liet een instemmend gebrom horen

„Je hebt gelijk, Bondriaan. Zó zit de zaak in elkaar. Dat geld hadden ze nodig om een of twee brandkastkrakers vóóruit te betalen. Want in geval van nood kun je altijd zelf nog ergens een auto gaan stelen . . . maar beroeps-brandkasten-krakers moet je contant vooruit betalen in een geval als dit.” De Engelse inspecteur had vol aandacht naar dat gesprek geluisterd en zei nu:

„Wij hebben in Engeland ervaren dat er een systeem zit in al dat soort berovingen. En omdat Jenkins hier de hand in heeft zal het hier wel precies eender gaan. Het is vantevoren allemaal precies uitgekiend. Eén persoon rijdt de auto en die kent alle wegen en zijwegen in de buurt uit het hoofd. Het is ook altijd iemand die fantastisch goed auto rijdt en . . .”

„Heeee . . .” zei Onge, en hield zijn hand stil halverwege zijn mond, met een half broodje erin. „Die juffrouw Zobel rijdt zo goed auto. Die is helemaal autogek.”

„In dat geval”, zei Pelman kort. „Zal juffrouw Zobel wel de auto rijden waarin ze na de overval ontsnappen. En dat is een prima idee, want drie kerels in een auto zien er altijd heel wat verdachter uit dan een meisje met twee kerels.” Onge sprong van zijn stoel overeind en begon opgewonden zijn kantoor heen en weer te benen, zwaaiend met het halve broodje in een knuist.

„Al zijn leven zit de zaak zó in elkaar! Ze moeten een of twee brandkasten-openaars meenemen. En juffrouw Zobel rijdt de auto.”

„Precies”, knikte Bondriaan. „En direct na het openen van de brandkast gaan de twee beroeps-inbrekers op eigen houtje weg. Die hebben niets in hun zak geen briefje van tien zelfs. Die zijn tevoren betaald en hebben het geld thuis laten liggen. Die gaan braaf met de trein of met een autobus naar huis. De rest van de bende, met de buit en zusje Zobel aan het stuur gaat op eigen houtje ervandoor.”

„Maar . . .” riep Onge, zich ineens omdraaiend en met het halve broodje naar Bondriaan wijzend. „Als dat zó in elkaar zit, dan moet die juffrouw Zobel vantevoren dat postkantoor en de buurten rondom het postkantoor terdege hebben bestudeerd.”

„Natuurlijk”, stemde de Engelsman in. „ Ik zei toch al dat al deze berovingen bijzonder goed in elkaar waren gezet? Deze lieden besteden weken aan het bekijken van het gebouw, van de straten, van de huizen eromheen en van de drukte van het verkeer.”

„Juist!” riep Onge. „En als juffrouw Zobel werkelijk de overval-auto moet rijden, moet zij en niemand anders wekenlang de buurt van het postkantoor hebben bestudeerd.”

Bondriaan hield op met eten en keek zijn inspecteur aan, of hem plotseling een licht opging. Onge ging opgewonden verder: „Dus als wij erachter kunnen komen in welke buurten die juffrouw de laatste weken geregeld heeft rondgereden of rondgedwaald, hebben we daarin waarschijnlijk een belangrijke aanwijzing!”

Het was nu Bondriaan’s beurt om op te staan. Hij deed het niet met een sprong, zoals Onge, maar heel, heel langzaam. En terwijl hij opstond ging zijn hand naar de zijzak van zijn jasje.

„Inspecteur . . . Ik heb hier al die garage-rekeningen. Van gekochte olie en benzine. En opgepompte banden. Een heel pak . . .”

„En wat wou je daarmee?”

„Ik heb ze even snel doorgekeken. Ze zijn lang niet allemaal van Amsterdam . . .”

Nu drong het ineens tot Onge door, en ook Pelman ging een licht op. De rest van de broodjes was gewoonweg vergeten. Zij schoven ze opzij, legden het pak benzinepom-rekeningen op tafel en begonnen ze te sorteren.

„Dat ze die allemaal bewaard heeft!”

„Voor de belasting”, verklaarde Onge. „Allicht. Die auto was eigendom van het hotel. Alle benzinekosten en zo meer moeten ze aan de belasting laten zien. Daarom heeft ze ze allemaal bewaard . . . Hier leg alles wat van Amsterdam is op dit hoopje. Garage Leuvens. Cito-garage. Mesdaggarage. Auto-Service. Garage Nieuw Zuid. Centrum-garage: Lairesse-service . . .”

Neemt u alles wat Amsterdam is, inspecteur? Dan sorteer ik de rest.”

Boven elk bonnetje van gekochte benzine staat altijd de naam en het adres van de pomp of de garage waar het gekocht is. Dus het was een koud kunstje om al die briefjes te sorteren. Toen zij klaar waren, was Bondriaan’s stapeltje heel wat hoger dan dat van Onge.

„Kijk eens, inspecteur . . . Ze heeft meer benzine gekocht buiten Amsterdam dan IN Amsterdam.”

„Dat zie ik”, zei Onge, hongerig naar het stapeltje van zijn rechercheur kijkend. „Maar . . . wat heb jij daar voor adressen?”

Bondriaan nam het bakje benzinebonnen op, en wapperde er mee op en neer boven de tafel. „Er is er ééntje van Den Haag. Er is er ééntje van Alkmaar. Er zijn er twee van Haarlem. Maar alle andere, inspecteur, en dat zijn er misschien wel vijftig of zestig, zijn van benzinepompen en garages in Bussum, Hilversum, Amersfoort, Apeldoorn, Beekbergen, Arnhem en Hoenderloo. Zegt u dat wat?”

Onge keek zijn rechercheur strak aan.

„Bussum. Hilversum. Amersfoort. Apeldoorn. Beekbergen. Dat ligt precies in één lijn. Dat is de hoofdweg Amsterdam- Arnhem.”

„Precies, inspecteur. En allemaal van de laatste twee weken. Zal ik u eens wat vertellen, inspecteur? Het postkantoor dat ze willen beroven zit ergens in de buurt van de Veluwe. Hier heb ik er tien van Apeldoorn. Vier van Beekbergen. Drie van Arnhem. Drie van Hoenderloo. De rest is natuurlijk gewoon onderweg tanken als ze van Amsterdam af kwamen of naar Amsterdam terug gingen.” Onge en de Engelsman namen het pak briefjes en keken ze stuk voor stuk na.

„Absoluut”, zei de Engelsman ten laatste. „ Ik weet natuurlijk niet zo goed als jullie hoe de landkaart van Nederland er uit ziet, maar hier zit een systeem in. Dag-in dag-uit hebben ze diezelfde weg heen en terug gereden.”

„Nooit verder dan Arnhem. Een enkele keer een zijdelingse uitschieter naar Hoenderloo. Zou het een postkantoor in Arnhem zijn?”

Bondriaan krabde het hoofd:

„Het kan best Apeldoorn wezen, inspecteur. Als ik als Amsterdammer stil wilde zijn, dan reed ik niet direct na de roof naar Amsterdam terug, maar ging ik eerst door naar Arnhem. En dan vanaf Arnhem met een omwegje over Hoenderloo of Ede via Utrecht terug. Snappu?”

„Ik snap”, zei Onge, de briefjes teruggooiend op tafel. „Ik snap het helemaal. Maar allesantemelorren . . . WELK postkantoor is het nu dat eraan moet geloven? Apeldoorn? Beekbergen? Hoenderloo? Arnhem? Ede? Amersfoort? Epe? . . . Er liggen nogal wat plaatsen daar in de buurt van de Veluwe.” „Tja”, zei Bondriaan, zijn kin krabbend. „Dat is het ’m nou net. We zijn een héél stuk opgeschoten, inspecteur . . . maar . . .”

„Nog net niet ver genoeg”, zei Onge grimmig „We kunnen jandokie niet de politië van een half honderd gemeentes gaan alarmeren op grond van een vermoeden. Want wat we nu hebben uitgekiend is nog steeds geen bewijs. Het is een vermoeden. Een idée. Een gokkie.”

„Ik durf op dat gokkie anders best een paar tientjes verwedden, inspecteur.”

„Ik ook”, stemde Onge in. „Maar als we ons zouden vergissen, worden we over vijf jaar nog uitgelachen. Ik vertik het om vijftig politie-posten in staat van opwinding te brengen als ik zeker weet dat 49 ervan zich voor niks al die moeite geven.”

„Dat is zo”, erkende Bondriaan, op zoek gaande naar zijn terzijde geschoven voedsel. „Is dat uw broodje, inspecteur of het mijne?”

„Eet de hele mikmak maar op”, bromde Onge, onrustig heen en weer benend. „Ik heb nu geen rust meer in mijn body. We weten nu dat het een postkantoor is ergens op de Veluwe . . . Maar wáár?”

„Hadden we maar één kleine aanwijzing erbij”, verzuchtte de Engelsman. „Dan wisten we genoeg.”

„Jaja”, zei Onge nijdig. „Maar die juffrouw is zo glad geweest om helemaal geen aanwijzingen achter te laten. Alleen aan deze benzinebonnen heeft ze niet gedacht. Hoe kwam jij er eigenlijk bij, Bondriaan, om die dingen in je zak te steken?” „Och, inspecteur ik had eigenlijk in mijn hoofd dat we naar de benzinestations konden gaan waar deze bonnen waren afgegeven, of ze soms die juffrouw Zobel kenden. En dan vragen wie ze bij zich in de auto had. Dat is alles.”

Onge keek hem enkele tellen lang aan: „Ik heb je altijd een goeie rechercheur gevonden, Bondriaan, maar hiervoor geef ik je een extra-pluim in mijn rapport. Niet alleen om dat je die benzinebriefjes meenam maar omdat je op het geniale idee bent gekomen, dat die briefjes een verhaal vertellen, als je ze bij hoopjes legt.”

„Och, inspecteur”, zei Bondriaan bescheiden. „Zoiets hoort bij het vak.” (Maar toch kreeg hij een kleur van plezier.)

**

*

Otto Onge had geen kleur van plezier. Die had een kleur van schaamte . . . omdat hij zich op zulk een simpele, onnozele manier in de val had laten lokken . . . binden en opsluiten. Jazeker, opsluiten. Want nadat de krachtpatser Marius, mejuffrouw Connie Zobel plus hun olijke aanvoerder besloten hadden om de beraamde postroof in ieder geval nog diezelfde nacht ten uitvoer te brengen, hadden ze niet erg veel tijd meer verloren. Dat Otto in elk geval voorlopig opgesloten moest blijven, was natuurlijk zo klaar als een hele doos vol klonten. Otto mocht niet de kans krijgen, de politie te waarschuwen voor deze drie leden van de bende door het overstappen van de ene taxi in de andere en weer in een tram gezorgd hadden, onvindbaar te zijn. En dat opsluiten van Otto hadden ze met grote zorg verricht. Zijn enkels waren alreeds aan elkaar gesnoerd dat had Connie gedaan. Nu kwamen zijn ellebogen en polsen aan de beurt en die werden niet aan de voorzijde gebonden, maar achter Otto’s rug. Daarna werd de badhanddoek weggenomen en nu kwam de ENKA-spons aan bod. Het ding werd ferm tussen Otto’s kiezen gewrongen en daarna scheurde men de badhanddoek in repen. Een van die repen, om het hoofd heen, zette de spons tussen Otto’s opengesperde kaken klem en werd van achteren met een knoop vastgemaakt. Hij voelde zich als een paard met een ENKA-toom in de bek.

„En nou de machinekamer in met hem”, beval de vriendelijke man, op niet meer bijzonder vriendelijke toon. „Marius,bind hem vast aan de motor. Die krijgt hij beslist niet van zijn plaats gesleurd.”

„Komt voor mekaar”, gromde Marius, Otto opnemend en hem als een halflege baal meel over de schouder dragend, een nauw gangetje door. Zij stopten voor een ijzeren deur . . . die werd opengetrapt . . . een elektrisch licht floepte aan en toen zag Otto de machinekamer. Dat was een ruimte, achter in het schip, van een meter of drie breed en iets méér in lengte. De motor, een logge, zware Diesel, stond precies in het midden en aan weerskanten, langs de gebogen zijwanden van de tjalk, waren werkbanken met gereedschap erboven, een smeerolietank, een verbandkastje, en meer van dat soort gerief en gerei. Marius zwaaide Otto ietwat onzacht van zijn schouder af . . . met een bonk neer op stalen platen. De vloer was niet van hout hier, maar van losse stalen platen die op binten rustten en die je vermoedelijk op kon tillen.

„Hoe doen we dat nou?” bromde Marius, de motor bekijkend. Maar hij aarzelde niet lang, zei: „We hebben het al gezien, vriendje. Kom maar eens hier, jij.”

Otto kon moeilijk komen, maar dat hoefde ook niet, want hij werd bij een arm en een been beetgepakt en verhuisd naar de achterkant van de Dieselmotor. De bedoeling werd alras duidelijk. Aan die achterzijde zat een knaap van een vliegwiel, met massieve gietijzeren spaken. Otto werd neergezet, met zijn broek op de ronde bovenkant van de keerkoppeling (de schakel-inrichting waarmee men een scheepsschroef van draairichting kan laten veranderen) en zijn rug tegen dat vliegwiel. Omdat zijn handen op de rug waren gebonden, drukten zijn armen tegen het wiel aan. Marius sjorde een kluwen touw uit een zijzak en begon Otto’s armen en polsen stevig aan de gietijzeren spaken en aan de flens van het vliegwiel vast te snoeren.

„Ziezo”, knorde hij, toen hij daarmee gereed was, deed een paar stappen achteruit en bekeek zijn werkstuk. „Knappe jongen ben je, als je daarvan loskomt.” Hij keek om zich heen. „Nu zullen we nog netjes de patrijsluiken dicht doen en dan zit je veilig.” Marius verknoeide verder geen tijd meer met praten, maar ging naar de zijwand en klapte de kleine ronde ijzeren luikjes dicht waarmee de patrijspoorten konden worden afgesloten zodat er des nachts geen licht naar buiten kon schijnen en niemand overdag naar binnen kijken. Van voren kwam de zenuwachtige stem van Connie Zobel:

„Marius! Ben je klaar onderhand? We moeten weg!”

„Ik kom al !”

Een laatste blik in het rond, een laatste spottende lach naar de vastgesnoerde Otto . . . en de ijzeren deur van de machinekamer viel dicht. De grendel ging erop. In de haast vergat de man echter, het elektrische licht uit te doen. Niet, dat Otto daar nu zoveel aan had, maar het was misschien later wat gezelliger, als het buiten eenmaal geheel donker was geworden. Het bewees weer eens, vond Otto, dat er altijd een gelukje was bij een ongeluk. Hij spitste nu zijn oren en luisterde scherp. Door de ijzeren deur van de machinekamer en de tussenwand kwam maar heel weinig geluid . . . hij vóélde eigenlijk meer trilling in de ijzeren vloerplaten waarop zijn voeten rustten dan dat hij wat hoorde. Ook schommelde het schip een beetje . . . bewijs dat erin heen en weer werd gelopen. Maar ook dat duurde niet lang. Enkele doffe bonzen (vermoedelijk van deuren die werden dichtgetrokken) een sterkere schommeling van het schip (denkelijk omdat men door de zijkant en over de loopplank liep) en alles werd stil. Op het schip dan altijd, want van buiten kwamen de geluiden van blaffende honden, nu en dan het getoeter van een auto op de Stadhouderskade, eenmaal het nijdige geronk van de buitenboordmotor van een bootje dat langszij voer (en de tjalk heen en weer deed schommelen) en een heel enkele maal het lachen van zomeravond-wandelaars die over het wandelpad passeerden. Maar niemand van al die voorbijgangers vermoedde zelfs maar dat enkele meters van hen af, in de machinekamer van een verlaten en gesloten woontjalk, een jongen van een jaar of twaalf als een homp kaas zat te zweten. Als een homp kaas, ja. Heb je wel eens een stuk kaas gezien op een hete zomerdag? Daar zweet het water van alle kanten uit . . . en datzelfde gebeurde nu met Otto ook. Het was beestachtig benauwd in deze machineruimte waarvan deuren en patrijspoorten secuur dicht zaten. Geen aasje of zweempje frisse lucht drong erin door en tot overmaat van ramp brandde die elektrische lamp in het plafond nog in volle glorie. Dat bleek nu een ramp, ja, want het was een fel, schel licht van minstens honderd kaars. Dat is in de winter niet genoeg om een vertrek te verwarmen. Dan merk je de hitte niet die zulk een lamp geeft. Maar op een hete zomeravond, in een kleine en gesloten ruimte, wordt het heel wat anders. Dan is de hitte van zo’n lamp juist genoeg om het helemáál smorensheet te laten worden. En dan nog die spons in Otto’s mond! . . . Hij kon alleen maar door zijn neus ademhalen en al gauw kreeg hij het erg benauwd. Het zweet liep hem vanaf zijn voorhoofd in de ogen en over nek en rug. Het droop na een tijdje met straaltjes uit zijn mouwen en alles bij elkaar had hij het nu niet bepaald wat je noemt reuzefijn. Wat doe je in zo’n toestand? je gaat piekeren en denken.

Otto piekerde en dacht. En zweette. **

*

Hij piekerde misschien een vol uur. Toen was hij uitgepiekerd en wonderlijk genoeg ook zowat uitgezweet. Er liep bijna geen water meer over zijn voorhoofd en over zijn rug. Maar toen kreeg hij last van wat anders: een afgrijselijke dorst. Bovendien had hij zich verbeeld dat hij een telefoon hoorde rinkelen. Nu is het, in een dergelijke toestand, heel makkelijk om je van alles te verbeelden. De eerste keer dat hij het zachte, muzikale rinkelen van een bel hoorde was Otto overtuigd dat het een fietser was, die misschien met een fiets in de hand ergens verderop stond te praten en spelenderwijs met zijn bel rinkelde. Trouwens . . . na een tijdje hield het bellen op. Otto begon te dromen van ijsbergen die hij af mocht likken . . . van hele badkuipen vol water waar hij niet in ging liggen maar die hij leeg mocht drinken. Hij droomde van fonteinen in het Vondelpark die geen water spoten maar ijskoude Coca- Cola. Toen begon hij te beseffen dat hij op een schip zat vastgebonden, en dat er overal om hem heen, vlak achter de houten wand die hij zien kon, niets anders dan water was . . . weliswaar vies, maar toch wáter . . . Toen hoorde hij opnieuw die bel beginnen. Was het nu die fietser weer? . . . Of was het telefoon ergens in een kamer van een huis aan de Stadhouderskade, waarvan het raam wijd open stond, zodat die bel door de zomeravond klonk? . . . Trrring . . . trrrring . . . Nee het was wel degelijk een telefoonbel. MAAR HET WAS EEN TELEFOONBEL ERGENS OP DE TJALK! Want heel zwakjes, bijna onvoelbaar zwakjes, voelde Otto het ijzer van het motorvliegwiel mee trillen als hij er zijn natgezwete vingertoppen tegenaan legde. Ergens op dat schip hing een telefoontoestel tegen een wand en de schel ervan . . . trrring . . . trrring . . . deed de wand meetrillen. Dat kon je tot in de machinekamer voelen. Het toestel bleef deze keer een hele tijd doorbellen en hield dan op. Welwel. Iemand probeerde de tjalk op te bellen. Waarom ook niet? Dat een woonschip telefoon aan boord had, was niet verwonderlijk. Honderden woonschepen in Amsterdam hebben telefoon. De PTT takt je af van de straatkabel, spant een draadje naast de loopplank en klaar ben je . . .

Er was geen enkele torenklok te horen, maar Otto wist dat het intussen bijna negen uur was geworden. Hoe hij dat wist? Door de hebbelijkheid van Nederlanders om op zomeravonden hun ramen en hun radiotoestellen allebei wijd open te zetten. Ergens in de buurt was dat ook het geval en de klok van acht uur, gevolgd door de nieuwsberichten van het ANP klonken (wel niet verstaanbaar maar toch duidelijk herkenbaar) tot in de gesloten machinekamer door. Sinds die klok van acht uur was er zeker een vol uur verstreken. Het zou nu buiten wel donker zijn . . .

Intussen had Otto natuurlijk wel het een en ander geprobeerd. Hij had getracht zijn handen los te krijgen. Geen kijk op. Erger zelfs: doordat hij zo zweette, begon het touw vochtig te worden. En touw krimpt nu eenmaal als het nat wordt. Dus het begon nog strakker te zitten dan het al was geweest toen ze hem pas hadden gebonden. Daarna had hij geprobeerd, die reep badhanddoek los te werken om zo de spons uit zijn mond te kunnen drukken. Dat was eveneens op niets uitgelopen. Schoppen had ook geen zin . . . de rubberzooltjes van Otto’s zomerschoenen maakten bijna geen geluid tegen het zware staal van de keerkoppeling. Het enige wat hij met die toer bereikte was, dat hij buiten adem raakte en woest door zijn neus begon te snuiven wat hem nog veel heter en dorstiger maakte, dus dat gaf hij ook gauw op. Hoe lang kon het in vredesnaam nog duren vóór er iemand kwam opdagen? Otto begon ineens te beseffen dat hij zichzelf een heel lelijke kool had gestoofd. Want de drie leden van de postroofbende waren volslagen overtuigd, dat inspecteur Onge, met één of meerdere politiehonden hijgend voor zich uit, elk moment op de Stadhouderskade kon arriveren. MAAR OTTO WAS DAAR NOG NIET ZO ZEKER VAN! Want toen de politie-auto hem in het Vondelpark had achtergelaten, had Otto gezegd: „Och ik neus nog wat rond en dan ga ik maar naar huis.” Daar waren Pelman en de politiechauffeur het volkomen mee eens geweest. Er was dus niet de minste reden waarom iemand naar Otto zou gaan zoeken. MAAR STEL JE NU EENS VOOR DAT ER IN GEEN DAGEN IEMAND DIT SCHIP OP KWAM! Dat was toch heel goed mogelijk! Want de postrovers kwamen natuurlijk niet meer terug. Die waren er heilig van overtuigd dat de politie dat schip plus Otto zou vinden, dus die bleven wel uit de buurt. En als zij dat schip voor een paar weken of een paar maanden hadden gehuurd . . . dan was er geen mens meer die ernaar om zou kijken!! Toen Otto dat begon te beseffen brak het zweet hem opnieuw uit, alleen nu niet van hitte, maar van angst. Hier had hij zichzelf werkelijk prachtig in de nesten gedraaid. Want op deze manier kon het al niet heel lang meer duren, voor hij ging flauwvallen van dorst. Je kon langer zonder eten dan zonder water, maar als iemand zo verschrikkelijk veel zweette . , . dan hield hij het niet lang uit zonder water. Vanaf dat moment begon Otto werkelijk ernstig in de rats te zitten. Hij hield ook niet meer op met zweten en hoe méér water hij op die manier verloor, hoe banger hij werd. Hij begon zich te verbeelden dat hij al flauw begon te vallen . . . en, vreemd genoeg, was het juist dat voortdurend denken aan flauwvallen, dat hem uiteindelijk zo mooi van pas kwam . . . Er trilde iets in het schip. . . Het schommelde ook een beetje heen en weer . . . Er bonkte iets aan de tjalk . . . ER LIEP IEMAND OP!

Otto werd ineens vreselijk kalm, probeerde de adem in te houden en luisterde, met zijn vingertoppen tegen de omtrek van het vliegwiel gedrukt. Er was geen twijfel mogelijk: de regelmatige bonzen waren van voetstappen . . . het schip schommelde licht heen en weer . . . een stuk gereedschap rinkelde zacht en muzikaal toen er een deur dichtsloeg. Wie kon dat wezen? Zou een van de postroofbende het gewaagd hebben om terug te komen? Hadden ze iets vergeten? . . . Drie seconden later klonk de knap van de grendel die aan de buitenkant op de machinekamerdeur zat . . . een minder hete tocht waaide langs Otto’s wang toen koelere lucht vanuit de rest van het schip naar binnen dreef. Er stond iemand de machinekamer in te kijken. Otto kreunde door zijn neus. „What’s this?” zei een stem in het Engels, op verbaasde toon. Snelle, maar lichte voetstappen klonken over de stalen bodemplaten . . . benen kwamen in zicht en Otto keek in de donkere brilleglazen van een man die hij die dag al eerder had gezien. Zij staarden elkaar aan . . . de Engelse bankrover en de vastgebonden jongen. Niemand zei enkele tellen lang iets. Otto omdat hij het niet kòn, Jenkins van duidelijke en pure verbazing. Er was geen twijfel aan, of hij wist meteen wie hij voor zich had. Die enorme afstaande oren vergat je je hele leven niet meer. Dan boog Jenkins zich plotseling voorover, greep Otto bij een schouder en schudde hem.

„Listen . . . where are the others?”

Hij kon nu wel tien keer aan Otto vragen, waar de anderen gebleven waren, maar dat zou hem zo niet veel helpen. Met een spons in de mond kon Otto moeilijk antwoorden. En toen kreeg Otto een van zijn betere en meer heldere momenten. Hij gaf een kreun, sloot zijn ogen, liet zijn hoofd opzij vallen en deed of hij flauw viel!

**

*

Hoe en waarom Jenkins op dat woonschip terecht kwam? Och dat is een heel eenvoudig en menselijk verhaal. Iedereen had begrepen, dat Jenkins zich zo weinig mogelijk op straat moest vertonen. Nadat hij Connie Zobel had gesproken en haar het geld gegeven waarvan de brandkastkraker moest worden betaald was hij in haar auto gestapt en overgebracht naar het adres van Marius. Want de krachtpatser Marius . . . was de brandkastkraker. Dat ging allemaal in één moeite door. Marius had een woon- en een slaapkamer op de eerste verdieping van een huis op de Geldersekade, een van die huizen waarvan de verhuurder het niet zo nauw neemt met de manieren waarop zijn huurders de kost verdienen, als ze maar dik en op tijd betalen. En aangezien Marius een goed vakman was in het openen van brandkasten betaalde hij zijn huur nu en dan voor zes maanden vooruit. Marius kreeg tweeduizend gulden uitbetaald en ging ermee accoord dat Jenkins zolang op zijn kamers woonde. Er was eten aanwezig er stond een radio en er was een telefoon in de woonkamer, dus Jenkins was op prettige wijze onder dak en van de straat af. Er werd afgesproken dat ze hem in de loop van de avond zouden opbellen en vertellen wat er ging gebeuren. Ze gaven hem telefoonnummer en adres van de woonboot (die als hoofdkwartier diende) en daarmee leek alles geregeld. Marius wees hoe de radio werkte, maakte nog een pot thee (omdat hij wel eens gehoord had dat Engelsen graag en veel thee dronken) en maakte dat hij de deur uit kwam. Ten eerste sprak hij zowat geen woord Engels en Jenkins geen woord Hollands, dus veel gezelligheid hadden ze niet aan elkaar. Ten tweede wilde hij zonder uitstel die tweeduizend gulden ergens veilig opbergen, want een verstandig brandkastenkraker bewaart die niet in eigen woonruimte. De politie heeft een vervelende hebbelijkheid om te vragen, hoe je er aan komt, als er vlak na een gepleegde inbraak tweeduizend gulden bij je worden gevonden. En ten derde wilde Marius naar de woonboot . . . om af te spreken hoe en wanneer dat postkantoor eraan moest geloven. Tot zover alles best. Maar nu gaat de menselijke factor werken. Het was die dag, zoals bekend, verschrikkelijk heet. En Jenkins verveelde zich. Hij had een pot thee leeggedronken, een paar uur op bed gelegen en naar een Engels station op de radio liggen luisteren. En toen waren zijn sigaretten op. Weliswaar had Marius twee pakjes sigaretten voor hem achtergelaten, maar dat waren Amerikanen en Jenkins vond ze afschuwelijk. Hij was gewend aan die scherpe Engelse Virginia sigaretten en deze Amerikaanse smaakten, volgens hem, naar een soort van gedroogde kippenmest. Zo tegen een uur of zeven in de avond vond Jenkins het welletjes worden. Hij moest en zou een pakje Engelse sigaretten hebben. Bovendien hield hij helemaal niet van thee en had hij een razende trek in een koud glas CocaCola. En coke was er in de ganse behuizing van de figuur Marius niet te vinden. Wel lauw bier, maar dat beviel Jenkins weer niet.

„Och’, dacht hij, „waarom zou ik niet even de straat opgaan naar het dichtstbijzijnde café, daar een pakje sigaretten kopen en een glaasje coke drinken? Risico is er niet aan verbonden.” In de kast vond hij een trui en een pet. De pet paste. De trui zat lekker ruim. Wel een beetje warm, maar dat moest je er maar voor over hebben om je vermomming te veranderen. Jenkins plakte de pet schuin achter tegen het hoofd, zette de zonnebril op, draaide Marius’ kamerdeur achter zich op slot en verliet het huis. Alles verliep zonder enig mankement. Hij kocht twee pakjes Engelse sigaretten, dronk drie flesjes coke met ijs, kwam tegen acht uur weer thuis aan, en begon tevreden weer naar de radio te luisteren. Maar tegen half negen werd hij onrustig. Men zou hem hebben opgebeld om te vertellen wat er nu verder ging gebeuren. Niet alleen over die postroof, maar ook over een manier om Jenkins veilig weer de grens over te krijgen, nu de Nederlandse politie ook naar hem op zoek was. De telefoon belde echter niet. Of zou die intussen gebeld hebben? In dat uur dat hij de straat op was geweest? Na nog even wachten besloot Jenkins om zelf op te bellen per slot van rekening hadden ze hem het nummer van die woonboot gegeven, omdat je nooit wist wat er kon gebeuren. Hij belde dus dat telefoonnummer . . . het antwoordde niet. Vreemd! Hij ging weer op bed liggen roken en probeerde naar de radio te luisteren, maar met elke minuut die verliep werd hij onrustiger. Hij stond op en draaide wéér dat telefoonnummer. Niemand antwoordde. Wat deksel! Ze hadden hem nog zo gezegd dat daar altijd iemand aanwezig was. Zou er iets gebeurd zijn? . . . Onzin. Jenkins beende door de kamer heen en weer. Als er iets gebeurd was, en de politie zat op die woonboot, dan nam die zeker de telefoon aan. Dat deden ze altijd. Juist om te kijken of er soms nog iemand anders in de val wilde lopen . . .

En vanaf dat moment werd Jenkins hoe langer hoe zenuwachtiger. Stel je voor dat ze die postroof voor elkaar brachten, samen het geld deelden en hem rustig verder lieten zitten! Mooie mop zou dat worden! En waarom zou dat niet kunnen, eigenlijk? Ze hadden hem niet eens meer nodig . . . In Engeland was het Jenkins nog nooit overkomen dat hij zich zo opgelaten voelde. Daar had hij overal vrienden en bekenden zitten die hem wilden helpen. Maar hier in Holland kende hij geen kip. Hij sprak niet eens Hollands . . . Als ze van plan waren, hem in de steek te laten, hoe moest hij zich dan ooit redden? Hoe moest hij, op zijn eentje, de grens over komen? Weer een kwartier later, toen er nog steeds niemand op de woonboot de telefoon opnam, hield Jenkins het niet meer uit. Ze hadden belóófd hem geregeld op te bellen en op de hoogte te houden. Ze hadden belóófd dat er voortdurend iemand op die boot zou zijn . . . Dat klopte allemaal niet. Jenkins zette weer de pet van Marius op, stak sigaretten in de zak, en verliet de kamer. Hij had het adres van die woonboot. Wat was de veiligste manier om dwars door de stad heen naar de Stadhouderskade te komen? Met een taxi natuurlijk.

In hetzelfde café waar hij zijn sigaretten had gekocht bestelde hij weer een glas coke. De caféhouder sprak Engels, dat doen ze bijna allemaal daar in die buurt, want het gonst er meestal van de Engelse zeelieden of van Amerikaanse soldaten met verlof.

„Can you get me a taxi?”

„Of course, sir.”

Ze waren tegen Engelsen altijd een stuk beleefder dan tegen Amerikanen. De taxi kwam en Jenkins liet hem het briefje met het adres op de Stadhouderskade zien.

„Can you get me to this address?”

De taxichauffeur bestudeerde het briefje.

„Stadhouderskade sir? Of course, sir.”

Er stond in het Engels op dat briefje: „Yellow houseboat opposite number 443c.”

Een geelgeverfd woonschip tegenover nummer 443c was niet moeilijk te vinden. De taxi stopte en de chauffeur wees het aan. Er brandde geen licht op. Jenkins zei dat hij wel wachten zou tot er iemand thuis kwam, betaalde de taxi en wachtte tot de auto was weggereden. Daarna stapte hij de loopplank op, achteloos fluitend en met een vertoon of hij er zijn leven lang had gewoond. Het was zijn eigen schuld dat hij geen telefonisch bericht had gekregen. Hij had zelf geduldig thuis moeten blijven, zoals hij had beloofd. Want juist in dat uur dat hij was uitgegaan om sigaretten te kopen had zijn telefoon tweemaal gebeld . . . Connie Zobel, met beide anderen op zwerftocht door de taxi, overstappend van de ene taxi in de andere, had tweemaal opgebeld om hem te zeggen wat er aan de hand was. Maar toen ze geen gehoor kregen, begrepen ze dat hij was uitgegaan. En dan moest hij het verder zelf maar weten, vonden ze.

**

*

De eigenwijze Jenkins probeerde de voordeur aan de voorzijde van de kajuitsopbouw. Die deur was dicht. Maar voor iemand met Jenkins zijn ervaring was dat geen bezwaar. Hij snuffelde even rond, vond een eindje koperdraad dat diende om een kachelpijp rechtop te houden, boog er een haakje aan, bekeek even het deurslot en frunnikte er een minuut of wat in met het koperen haakje. Het slot schoof terug en de deur zwenkte open. Door de schemering leidde een trapje van een paar treden naar beneden. Jenkins daalde het af, duwde de deur achter zich dicht en stak een lucifer aan. Vervolgens begon hij, de ene lucifer na de andere aanstekend, de kajuit rond te snuffelen. Het is nu eenmaal zo dat je, uit de manier waarop een kamer is achtergelaten, dikwijls kunt opmaken op wat voor manier de bewoners ervan zijn vertrokken. Deze kajuit leerde hem echter weinig waar hij wat aan had. Hij opende een deur . . . streek een nieuwe lucifer af en zag een vrij lange gang. De lucifer doofde en Jenkins verstrakte. Roerloos bleef hij staan, de deurknop in de hand. Want aan het einde van de gang, onder een deur door, scheen een smalle streep helder licht. Hadden ze dat laten branden of was er toch iemand hier aan boord? En zo vond hij Otto.

**

*

Natuurlijk was Jenkins nu volledig overtuigd, dat er iets volslagen niet in de haak was. Dit was dezelfde jongen die hem die ochtend vanaf het parkeerterrein door de „Corona-galerij was gevolgd. HOE KWAM DEZE JONGEN HIER? En dan nog wel stevig vastgebonden. Maar juist toen hij het antwoord op die brandende vragen aan Otto wilde gaan stellen . . . toen viel die jongen flauw! Overigens geen wonder, bedacht Jenkins, als je zag hoe het joch er uit zag. In deze beestachtige benauwde hitte en dan met een prop in de mond! Hij sprintte naar de keuken, haalde een teiltje water en gooide dat Otto over het hoofd. Het hielp niet. Geen wonder overigens, want Otto was helemaal niet flauw gevallen . . . die was terdege bij zijn positieven, maar hield zijn hoofd slap opzij en de ogen dicht.

„Dat gaat zo ook niet”, bromde Jenkins. Hij haalde snel een zakmes te voorschijn, sneed de reep badhanddoek door en trok de spons uit Otto’s mond. Otto (heel slim) begon een beetje te reutelen, maar hield zich volkomen slap. Jenkins sneed de koorden los die Otto aan het vliegwiel vasthielden, tilde hem op en begon hem het smalle gangetje in te sjouwen, op weg naar de kajuit. Maar dat ging hem lang zo gemakkelijk niet af als Marius. Hij was lang niet zo sterk als Marius, die Otto als een baal op een schouder had gelegd. Jenkins zag daar geen kans toe, en droeg Otto in zijn armen. Maar daardoor kwamen Otto’s benen knel te zitten dwars in het smalle gangetje. Jenkins bedacht zich snel, stapte terug de machinekamer in en legde Otto plat neer op de staalplaten van de vloer.

„Come on !” zei hij toen, ongeduldig. „It isn’t as bad as al that!”

Maar Otto hield zich slap en flauw. Een dokter had waarschijnlijk meteen gezien dat Otto komedie speelde, maar ja . . . Jenkins was geen dokter. Hij had wel eens gehoord dat je bij bewusteloze mensen de polsen moet wrijven en de bloedsomloop op gang brengen. En Jenkins was ongeduldig, want zolang Otto niet bij zijn positieven was, kon hij hem moeilijk vragen wat er was gebeurd. Hij nam dus opnieuw zijn zakmes, sneed de touwen om Otto’s polsen en enkels los, en begon die lichaamsdelen te wrijven. Na een minuut of wat stond hij op, ging een nieuw teiltje water halen en gooide dat opnieuw over Otto’s gezicht. En intussen lag Otto maar te denken . . . te denken over wat hij nu het beste kon doen. Armen en benen waren los en hij had geen prop meer in de mond. Gaan schreeuwen? Dat had niet veel zin. Hij zou precies één kik kunnen geven en dan had Jenkins hem alweer te pakken. Nu was Jenkins wel niet zo’n mannetjesputter als die Marius, maar Otto kon hij natuurlijk makkelijk de baas. De deur uitrennen en weghollen? Je holt niet hard als je een tijdje vastgebonden hebt gezeten en je benen en armen zijn stijf geworden. Bovendien was Otto’s adem nog niet helemaal op orde. Nee . . . dat was allemaal niet de beste oplossing. Jenkins knielde weer naast Otto neer en schudde hem bij een schouder.

„Come on! Wake up!’

En toen wist Otto ineens wat hij doen moest. Heel eenvoudig, overigens. Als je maar op het idée kwam. Hij deed zijn ogen half open, keek verward in het rond en vroeg:

„Waar . . . waar ben ik?”

Jenkins verstond dat niet, maar lette er ook niet op. Hij wist, van wat er die morgen was gezegd, dat Otto Engels verstond.

Hij schudde weer een schouder en vroeg ongeduldig:

„Listen, boy! What happened?”

Otto rolde wild het hoofd heen en weer, keek rond en zei ineens:

„Het geld! Waar is het geld?” Toen herhaalde hij het in het Engels: „The money! Where is the money?”

Jenkins staarde hem stomverbaasd aan:

„The money? What money?”

„Het geld! Een heel pak geld! A large packet of money!” Otto richtte zich op een elleboog op en wees wild naar een hoek, achter de Dieselmotor. „Onder een ijzeren plaat daar in de hoek. Under an iron floor plate. In the corner.”

Dit was een dusdanig wild verhaal dat Jenkins er volledig intrapte. Men verwacht niet dat iemand die juist uit een bewusteloosheid ontwaakt, je uitgekiend voor het lapje houdt. En er waren zoveel dingen die Jenkins niet begreep dat hij het heel normaal vond, dat er nog één zotheid bij kwam. Hij krabbelde uit zijn geknielde houding over eind, en liep naar de hoek die Otto aanwees.

„What plate? This one?”

„Nee, die andere plaat. Ernaast. The other one . . .”

Jenkins knielde neer, en begon zijn vingers onder de rand van de stalen vloerplaat te wurmen om die op te tillen. Otto draalde niet langer, krabbelde vliegensvlug overeind, rende de machinekamer uit, smeet de stalen deur dicht en schoof de grendel erop. Een rauwe en woedende brul kwam van binnen.

„Boy! Let me out of here!”

Otto lachte en hinkte door de gang naar de kajuit. Jenkins eruit laten . . . jawel! Wat hem betreft brulde Jenkins de hele Stadhouderskade bij elkaar. Hoe meer alarm er kwam, hoe liever het Otto was. Het duurde even voor hij in de voorkajuit het lichtknopje vond. Daarna zag hij de telefoon . . . tegen de wand naast een boekenrek. Hij draaide vijfmaal het nummer acht.

„Politie.”

„U spreekt met Otto Onge. Het is dringend. Is mijn oom op het bureau?”

„Ik verbind u door.”

Even stilte . . . een klik.

„Rechercheur Bolderman.”

„O, Bolderman. Met Otto Onge.”

„Ja Otto, wat is er?” .

Otto sprak haastig.

„Is mijn oom daar?”

„Nee die is een paar adressen af. Voor onderzoek.”

„In een politieauto?”

„Jazeker.”

„Maar je kunt hem dus bereiken door de radio?”

„Als het dringend is.”

Otto lachte schamper.

„Als het dringend is. Hahaha. Zeg hem maar dat ik Jenkins te pakken heb. Op een gele woonboot tegenover nummer 443c Stadhouderskade.”

„Wàt vertel je me nou?”

„Wat ik zei. Maar schiet op. Als hij losbreekt zie ik geen kans, hem tegen te houden.”

„Stadhouderskade 443c, zei je?”

„Precies.”

„We komen meteen.”

Bolderman nam beslist het zekere voor het onzekere, en begon met per radio de dichtbijzijnde patrouillejeep te alarmeren. Precies dertig seconden nadat Otto de hoorn had neergelegd veegde de felle zwiepstraal van een politiezoeklicht langs de ramen van de kajuit. Het volgend moment bonsden politieschoenen over de loopplank. Otto opende de deur.’

„Wat is hier aan de hand?”

„Ik ben het neefje van inspecteur Onge. Mijn oom is zelf onderweg. Beneden zit een vent gevangen die hij zoekt. U moet in ieder geval zorgen dat hij niet losbreekt.”

Jenkins brak niet los. In een ongelooflijk korte tijd stonden er drie politieauto’s bij de loopplank en inspecteur Onge, hijgend en bezweet kwam de kajuit in gesprongen.

„Otto! Hoe kom jij hier?”

„Dat vertel ik later wel, oom. Jenkins zit opgesloten in de machinekamer.

„Eerst zien en dan geloven”, bromde zijn oom.

Hij zag en geloofde. Jenkins kreeg een stel handboeien aan en had heel weinig te vertellen. Hij keek verschrikkelijk nijdig en nors, maar deed geen mond open.

„Otto! Hoe kom jij hier?”

Twee rechercheurs in burger en vier man politie in uniform stonden opeengepakt in de kleine kajuit Otto aan te gapen. „Gewoon gevraagd, oom. In het Vondelpark. Waar die juffrouw heen was gegaan.

„Die . . . die juf Zobel?”

„Ja, oom.”

Oom Onge plofte op een krakende stoel neer en trok zijn boord los.

„Ik mag zeventig keer verhipt zijn. Maar hoe komt die Jenkins opgesloten?”

„Luister, oom. Dat vertel ik later wel. Weet u nu al waar die bankroof ergens gaat gebeuren?”

„Nee, eh . . . niet precies.”

Otto zei opgewonden:

„Maar daar zijn ze nu op af. Die gebeurt vannacht.”

Oom Onge greep zijn neefje bij een pols:

„Heb je hen erover horen praten?”

„Dat zei ik toch al. Ze doen het vannacht en smeren hem dan, de grens over.”

„Maar waar, jongen. Wáár?”

„Dat weet ik niet. Daar hebben ze geen lettergreep over losgelaten.”

De inspecteur stak woedend twee gebalde vuisten recht omhoog de lucht in en dat had hij beter niet kunnen doen, want kajuiten op woonboten zijn maar precies zo hoog als nodig is om je hoofd niet te stoten en beide inspecteurvuisten bensden met een dreun tegen de zoldering.

„Au! . . . Jongen wij weten het óók niet. Het is gewoon om razend te worden!” Onge keek woedend op zijn polshorloge. „Al kwart voor tien en nòg zijn we even ver. Nee, niet even ver, maar juist niet ver genoeg.”

„Hoezo niet ver genoeg? Wat weet u dan wel?”

„Dat het ergens op de Veluwe moet zijn. Dat hebben we kunnen nagaan aan de hand van benzinepomprekeningen. Ergens in de buurt van Apeldoorn Hoenderloo Beekbergen Arnhem. Die kant uit. Maar . . .” De inspecteur stokte plotseling, omdat er een vreemde, starende blik in Otto’s ogen kwam. Hij stak een hand uit en mompelde: „Wacht even . . . heb ik daar iets over gehoord? Gezien?. . .” Zijn oom sprong opgewonden overeind:

„Iets gezien? Gehoord? Wáár? Wàt?”

Otto klemde het hoofd in de handen en dacht na.

„Nee”, zei hij. „Ik weet het niet. Het schiet me niet te binnen. Maar ik moet eerst wat drinken. Ik verga van dorst. Zo kan ik niet denken . . .”

Oom Onge gaf een wenk:

„Haal wat water.”

Een politieagent rende het gangetje in, vond de keuken en kwam terug met een witte kan vol water en een glas. Otto dronk twee volle glazen achter elkaar, liet toen kan en glas zakken en staarde omhoog naar het lage plafond:

„Waar hèb ik daar toch iets over gehoord?”

Niemand durfde zich te verroeren. De rechercheurs stonden onbeweeglijk. Maar oom Onge greep Otto weer bij een pols: „Heb je hier niet iets kunnen afluisteren? Is het dàt niet?” Otto schudde langzaam het hoofd:

„Dan zou ik het wel geweten hebben. Wat dacht u nu? Als ik ze over Apeldoorn had horen praten, had ik meteen gesnapt dat ze daar dat postkantoor wilden beroven . . . Het moet iets anders wezen, maar ik snap niet hoe of waar . . .” Hij schonk weer een glas water in, maar dit derde glas dronk hij wat kalmer leeg. De inspecteur begon weer te vragen: „Maar waar KUN je het gehoord hebben? Je bent alleen hier met die mensen in contact geweest.”

„Nee, oom het was niet hier. Het is veel langer geleden.” „Maar hoe kan dat nou, jongen? Je bent niet eens het „Toro”-hotel ingeweest, waar die juf Zobel woonde. Je hebt haar niet eens gezien! Laat staan dat je wat gehoord hebt.”

„Weet ik wel, oom.”

Maar zijn oom ging koppig verder:

„Dan kan het alleen vanmorgen geweest zijn. Toen jij met Jenkins praatte. Heeft híj soms wat tegen je gezegd?”

„Nee. O, nee. Alleen maar twee regels. Die weet ik precies. Dat was het ook niet . . .”

De inspecteur liet beide armen slap neervallen.

„Dan geef ik het op. Het moet hier zijn geweest. Anders kan het niet.”

Er viel een stilte. En toen zei Otto zacht:

„Ik . . . ik geloof dat ik het weet.”

„Waar? Hoe?”

Otto zette glas en kan op de tafel, kneep zijn ogen dicht en balde de vuisten in elkaar. Zo bleef hij enkele tellen staan. Het werd ontzaglijk stil in het vertrek. Iedereen staarde naar Otto, die daar stond, met dichtgeknepen ogen . . . terugdenkend met dat fantastisch fotografisch geheugen van hem . . . terugdenkend . . . maar niemand wist, waaráán hij terugdacht. Tot Otto plotseling de ogen opende, even lachte en zei:

„Nou weet ik het. Het was in die auto.”

„Welke auto, jongen?”

„Die Volkswagen. De RD 73 11 van juffrouw Zobel.”

„Wat WAS er dan met die auto?”

„Ik ben langs die auto’s gelopen en heb er natuurlijk in het voorbijgaan ook ingekeken. Toen ik daarnet mijn ogen dichtdeed zag ik die auto precies weer net zoals-ie daar vanmorgen stond.”

„Jaja, dat weten we nu langzamerhand. Maar wat zàg je?” „Op de voorbank, naast de bestuurderszitplaats, lagen wat autokaarten. Plus een opengevouwen plattegrond.”

„Een plattegrond?”

„Een autokaart en de plattegrond van het dorp Beekbergen. Opengevouwen.”

De inspecteur staarde zijn neefje strak aan:

„En dat weet je zeker?”

Otto keek zijn oom wat beledigd aan:

„Maar oom! Als ik mijn ogen dicht doe zie ik het wéér . . . precies als op een foto. Boven die kaart staat:

PLATTEGROND VAN BEEKBERGEN EN OMGEVING.”

Toen deed rechercheur Bondriaan zijn mond open.

„Dat is ’t inspecteur. Het is het postkantoor in Beekbergen. De plattegrond van zo’n gemeente met straten en wegen en lanen bestuderen ze om te kijken hoe ze snel weg kunnen komen na de beroving. En die juffrouw rijdt de auto, dus die bestudeerde die kaart. Klopt als een bus.”

Onge keek opnieuw op zijn horloge.

„Wij gaan. Als de hazen naar Beekbergen. Maar bel eerst de politie daar, om ze te waarschuwen. Otto jij gaat mee, want jij bent de enige die de rest van de bende kan herkennen.”

„Graag, oom.”

„Jullie brengen deze vent naar het bureau.”

„Tot uw dienst, inspecteur.”

„Zet hem vast en waarschuw de Engelse inspecteur dat we hem hebben.”

Otto vroeg:

„Waar is die Engelse inspecteur gebleven, oom?”

„Die is gaan logeren in het Parkhotel. Die had de hoop al opgegeven. En kom nu mee, want we hebben geen tijd te verliezen.”

Jenkins zat triest met het hoofd in de handen. Die had de hoop óók opgegeven.

**

*

De tocht in de politie-auto van inspecteur Onge, rechercheur Bondriaan en Otto was een merkwaardige warboel van stukken verhaal van Otto, telkens onderbroken door oproepen en berichten die binnen kwamen door de radio. Want terwijl de auto voortsuisde door de late zomeravond, over de betonweg Amsterdam Hoevelaken Apeldoorn, gebeurde er een hele hoop. De politie Amsterdam telefoneerde met de politie in Apeldoorn (want Beekbergen valt onder de gemeente Apeldoorn) en vertelde hen het belangrijkste van wat zij daar weten moesten. En toen ging de politie in Apeldoorn aan het werk, het bleek alras, toen de radio in Onge’s voortrazende auto begon te sputteren. Zogauw hij Amersfoort voorbij was, kwam hij binnen het golfbereik van een Apeldoornse auto die hem over dezelfde weg tegemoet reed.

„Hallo hallo . . . Hier is de 641 uit Apeldoorn. Oproep voor inspecteur Onge.”

Onge boog zich voorover en nam zelf de microfoon.

„Ja. Onge hier. Ik ben juist Hoevelaken voorbij. Ik luister.” „Hier de 641. Wij komen u tegemoet. Zogauw u ons begrepen hebt, kunnen wij omkeren. Wij hebben getelefoneerd met de postkantoorhouder in Beekbergen: Zijn naam is Ter Wijle. Heeft u dat?”

„Ter Wijle. Dat heb ik.”

„De situatie is als volgt: het postkantoor is een alleenstaand bakstenen gebouw nabij het kruispunt Loenenseweg. Bovenin het postkantoor is de automatische telefooncentrale. Op de benedenverdieping is links het postkantoor en rechts woont deze Ter Wijle zelf.”

„Begrepen. Zijn er kinderen in dat gebouw?”

„Een grote zoon. Die is nu niet thuis. Wij hebben erover gedacht om hem en zijn vrouw het gebouw te laten verlaten, maar dat wekt misschien argwaan.”

„Begrepen. Daar is alle kans van. Is hij niet bang?”

„Helemaal niet. Hij wil ook in dat kantoor blijven, ook al komt er een overval. Wij hebben hem gezegd, gewoon naar bed te gaan.”

„Accoord. Is er politie in huis?”

„Wij hebben eerst de buurt verkend. Er was nergens een verdacht geparkeerde auto te zien. Wij geloven niet dat het gebouw al in de gaten werd gehouden. Toen zijn twee man van ons op hun buik over het platte land het postkantoor naderbij geslopen en door een donker open raampje binnen gelaten.”

„Prima. Wat is hun taak?”

„Die verstoppen zich in de slaapkamer van Ter Wijle. Om zeker te zijn, dat er geen geweld wordt gepleegd. Er is natuurlijk een kans, dat ze hem de sleutels van de brandkast afhandig willen maken.”

„Denk ik niet. Vermoedelijk hebben ze een vakman bij zich. Is dat alles?”

„Op het ogenblik wel. Wilt u op het hoofdbureau Apeldoorn langs gaan? Daar wacht de hoofdinspecteur u op.”

„Zal ik doen. Bedankt.”

„Wij draaien nu om. Succes.”

** *

Als het moet rijdt een politie-auto de afstand Amsterdam Apeldoorn in een uurtje en het was kwart over elf toen de wagen stopte voor het hoofdbureau in het centrum van Apeldoorn.

 „Weet je nog, Otto?” grinnikte Onge.

„Het is niet zo lang geleden dat we hier ook waren”, zei Otto.

„Die bosbrand-geschiedenis, hè?” zei Bondriaan. „Dàt was me nog eens een klusje. Een zenuwentoestand.”

De hoofdinspecteur kwam al naar buiten.

„Goede avond. Ik zal maar met jullie meerijden. Hoe minder auto’s daar vanavond rondbanjeren, hoe minder kans er is dat de heren rovers schichtig worden. Ik wilde ze wel graag op heterdaad betrappen. Heee . . . wat is dàt?”

„Dat is mijn neefje Otto”, zei Onge. „We hebben hem nodig, want hij is de enige die twee van de bende heeft gezien en kan herkennen. Als hij er niet was geweest, hadden we niet eens geweten welk postkantoor er vannacht zou moeten sneuvelen.”

„Welwel”, zei de hoofdinspecteur. „Die is al jong op het politiepad.” Hij klom naar binnen. „Rijden, wat mij betreft. Ik heb twee man van de post Beekbergen wachten bij een zijweg, een eind uit de buurt van dat postkantoor. Daar kunnen we even overleggen. Enig idée wanneer die overval begint?”

De auto begon de straten door te suizen richting Arnhem Beekbergen.

„Tja . ..” zei Onge. „Na middernacht is zoiets meestal. Na énen, zou ik zeggen, want met dit mooie weer zijn er meestal nogal wat vakantiegangers op pad.”

„Hm”, bromde de hoofdinspecteur. „Dat maakt het juist makkelijker voor ze. Midden in de winter, als het tien graden vriest, valt iedereen op die daar in de nacht rondspankert. Maar met dit zomerweer zie je de hele nacht mensen ronddwarrelen. We moeten maar een cordon om het gebouw leggen, wachten tot ze eruit komen en ze dan pakken compleet met de buit.”

„Hebben we een goed overzicht?”

„Kon niet mooier. Zul je wel zien. Ik heb één ding gedaan. Er is een telefoon in de kamer van de postkantoorhouder. De hoorn is van het toestel af en een van mijn mannen ligt onder het bed met die hoorn in de hand. Zo kunnen we hem van alles op de hoogte houden zonder dat er waarschuwend telefoongerinkel klinkt in de nacht.”

„Een prima-idée”, zei Onge prijzend.

De hoofdinspecteur ging door:

„En dan nog wat: schuin tegenover dat postkantoor is een gebouw genaamd „Het Zonnehuis”. Dat is een ziekenhuis, en dus is het heel gewoon dat er de hele nacht licht brandt. Daar ga ik zitten. Het staat helemaal alleen midden in een tuin en je kunt er makkelijk achter in en uit. Het is ook heel gewoon als daar midden in de nacht een telefoon zou rinkelen. Ik ga daar zitten op een kamer helemaal boven, achter een donker raam. Met een telefoon die verbonden is aan het toestel van mijn man onder het bed.

„Ik snap het”, zei Onge. „Een gecombineerde uitkijk- en commandopost.”

„Precies. Vanuit alle mogelijke punten in en om Beekbergen kan ik daar opgebeld worden en dan weer instructies geven aan mijn man onder het bed.”

„En waar zit de tweede man daarbinnen? Er waren er toch twee?”

„Die zit in de telefooncentrale achter het raam. Vanaf die plaats kan hij naar buiten kijken, meteen volgen wat er binnen gebeurt en ingrijpen waar het nodig is.”

„Knap werk”, zei Onge. „Ik geloof niet eens dat er voor ons nog veel te doen valt.”

„Men weet nooit”, vond de hoofdinspecteur.

Zij waren nu al op de hoofdweg naar Arnhem en hij gaf een aanwijzing aan de chauffeur:

„Een kilometer of wat verderop links staan twee man in een zijweg. Die moeten we hebben.”

**

*

De twee man stonden er in de zware schaduw van een groepje lage eikeboompjes. De hoofdinspecteur legde het plan uit, en besloot:

„Ik zit dus in het „Zonnehuis”. Jullie gaan liggen in het open land achter het postkantoor, en houdt de achterkant van het kantoor in de gaten. Ik vermoed dat ze er dáár uit komen, want vlak tegenover het postkantoor liggen een of twee huizen plus de straatweg. Hoe laat is het nu?”

„Bijna kwart voor twaalf.”

„Dan gaan we onze plaatsen innemen. Gaat u met mij mee, inspecteur Onge? Dan kunt u, met Bondriaan, de voorkant voor uw rekening nemen. Ik kan u wegwijs maken. Ik ken het terrein daar goed.”

De twee Beekbergse politiemannen hadden blijkbaar alles terdege begrepen en stapten op hun fietsen. De Amsterdamse auto reed door, sloeg midden in Beekbergen linksaf, een eindje verderop opnieuw linksaf en kwam tot stilstand ergens op een smalle, kronkelende weg met links en rechts wat verspreide huizen.

„Dit is de Papenbergweg”, verklaarde de inspecteur. „Hier komen we achter het „Zonnehuis” uit. Laat de auto maar staan.”

„Blijf jij erbij”, zei Onge tegen de chauffeur. „Je weet niet of er nog wat binnenkomt over de radio.”

„Tot uw dienst, inspecteur.”

De twee inspecteurs, Bondriaan en Otto wandelden een eindje onder de bomen en waren onverwacht op een nogal hobbelig stuk terrein achter een slordig gebouw met glazen aan- en uitbouwen, waarin op verschillende plaatsen licht brandde. De achterdeur stond open en zij glipten naar binnen. Een verpleegster keek hen verbaasd aan.

„Dokter Sijmonds weet ervan”, zei de hoofdinspecteur kort tegen haar. „Waar is Kamer 17?”

„De . . . de trap op en dan rechts vooraan.”

Zij gingen snel en geruisloos de trap op, vonden kamer 17, gingen er binnen zonder licht te maken en liepen naar het raam.

„Kijk . . . Hier sta je eerste rang.”

Zij keken alle vier naar buiten. Voor het ziekenhuis lag een grintveld. Dan kwamen bomen en dan de weg, die juist op dat punt een zijtak had met een ANWB-wijzer.

„Die zijweg daar gaat naar Loenen en Dieren. Schuin links aan de overkant . . . dat bakstenen gebouw is het postkantoor.” Achter het postkantoor zagen zij een enorm stuk volkomen vlak land, met hier en daar een bosje. Daar zouden de twee Beekbergse politiemannen zich verbergen.

„Ziet u helemaal links, aan deze kant de weg, nog juist die paar huizen? Die liggen tegenover het postkantoor. Als u achterom loopt en dan door de tuinen ervan kunt u zich prachtig er tussen verstoppen, want het zijn alleenstaande huizen.”

Op dat moment kwam, joelend en zingend, een troepje jongens en meisjes in kampeerkledij de Loenense weg af.

„Ziet u?” wees de hoofdinspecteur. „Dat gaat de hele nacht zo door, soms. Wat doet u met uw neefje?”

Otto zei snel:

„Mag ik met u mee, oom?”

Onge had juist zijn pistool tevoorschijn gehaald en schoof er het magazijn met patronen in.

„Tja . . . Nou, mij best. Als je maar blijft zitten als er wat gebeurt, want als er moeilijkheden komen hebben we aan jou niet veel.”

„Dat begrijp ik”, zei Otto.

„Ik méén dat, Otto!”

„Ik ook, oom.”

„Kom mee, dan.”

Zij verlieten samen met Bondriaan het ziekenhuis op dezelfde manier, liepen wat tuinen en een weggetje dwars over, ploften achter een paar rhododendrons neer en bleven liggen luisteren en kijken. Hier en daar klonk gelach en gejoel. De nacht was heet en droog. In een boom achter hen floot een vogel. In de verte was iemand gramofoonplaten aan het draaien, met een raam heel of half open.

„Kom mee”, bromde Onge. „Maar gebukt.”

Zij klommen gedrieën over een laag hekje, slopen door de tuin van een alleenstaand bakstenen huis waarin geen enkel licht meer brandde en zagen toen, tussen dit en het volgende huis, een zijtuin die bijna geheel vol stond met heesters en hoge planten.

„Daartussen. Volg me.”

Vijf minuten later zaten zij, plat op de grond, tussen de heesters verscholen, zo dat zij tussen de takken door, de voorgevel van het postkantoor aan de overkant konden zien. Toen sloeg een torenklok twaalf langzame slagen.

„Middernacht”, fluisterde Onge.

Er kwamen nog steeds auto’s voorbij. Af en toe wat jongelui op bromfietsen, lawaaiïg zingend of tegen elkaar roepend. Het werd half één.

Het werd één uur . . . en onverwacht voelde Otto zijn elleboog vastgrijpen. Bondriaan siste waarschuwend.

„Kijk!” fluisterde zijn oom. „Licht daarbinnen! Zwak licht. Iemand scheen rond met een zaklantaarn. Ze zijn binnen, Otto !”

„Ik heb niets of niemand gezien, oom.”

„Ze kunnen aan een zijkant zijn binnengeslopen. Maar het meest waarschijnlijke is de achterkant, natuurlijk. Dan gaan ze er daar door uit, ook. Bondriaan blijf jij hier . Ik ga de achterkant versterken.”

„Begrepen, inspecteur.”

„Otto, kom mee. Maar struikel dadelijk niet over je eigen benen.”

**

*

Zij slopen dezelfde weg terug, achter het „Zonnehuis” langs en toen zei Onge:

„Nu moeten we goed uitkijken, want het is heel waarschijnlijk dat er ergens iemand op de uitkijk staat. Wat mij het meest interesseert is het probleem waar die juffrouw met de vluchtauto ergens wacht. Maar we kunnen moeilijk rond gaan neuzen als ze lont ruikt, gaat ze er vandoor.”

,Nou, oom. . . er lopen hier zovéél jongens en en meisjes rond. Waarom zal ik niet eens gaan kijken?”

„Omdat ze jou kent, Otto. Dáárom niet.”

„Ze kan me nooit herkennen in het donker.”

„Wat! Met die eh . . . ik bedoel die oren van jou lopen nogal in de gaten, Otto. Ik bedoel niets onaardigs, maar . . .”

„Ik hoef toch niet zo dichtbij te komen, oom.”

„Nee, Otto er zijn grenzen. Dat is te gevaarlijk. Je hebt al meer dan genoeg gedaan. Weet je wàt? We wandelen samen de Loenense weg op. Net of we vader en zoon zijn, op een nachtwandeling. Vanaf die weg kijken we dwars over dat land op de achtergevel van het postkantoor. We kunnen altijd even langs de weg gaan zitten of we zogenaamd uitrusten. Hoe onschuldiger, hoe beter.”

Zij liepen een zijweggetje door, kwamen tussen twee huizen uit en even later marcheerden ze de Loenense weg op. Onge liep zachtjes te fluiten, met de handen op de rug en Otto hield de vuisten in de broekzakken. Deze weg was aan weerskanten begrensd door hoge bomen en zij hadden nog geen honderd meter gelopen, of zij zagen aan de rechterkant een zijweg zonder bomen. Op één hoek ervan lag een stuk open terrein waarop wat stapels gekapt hout en op een hoek daarvan, half in de schemer, blonk het chroom van een auto. Terwijl ze er uit hun ooghoeken naar keken, gloeide achter de voorruit het vuur van een sigaret, waaraan werd getrokken door iemand die in die auto zat te wachten.

„Oom . . . daar rechts.”

„Niet kijken, jongen.”

„Doe ik niet. Zag u die sigaret?”

„Jaja. Gewoon rechtsaf slaan, alsof we op weg zijn naar ons hotel.”

Zij speelden het prachtig. Otto had de handen diep in de zakken en marcheerde stoer door de fraaie zomernacht. Een konijn schoot verschrikt schuin de weg over. Inspecteur Onge, nu opnieuw fluitend, zwaaide rechtsaf, de zijweg in en nu naderden zij snel de geparkeerde wagen. Wéér gloeide de sigaret erin op. Vanaf de plaats waar de wagen stond kon degene die erin zat, precies, tussen de bomen door, de achterkant van het postkantoor in de gaten houden. Juist toen zij de auto waren gepasseerd voelde Otto zijn elleboog grijpen.

„Wacht hier!” zei Onge zacht. Hij deed een greep naar zijn jaszak, keerde zich om, deed vier snelle stappen en rukte het voorportier van de auto open.

„Politie!” zei hij zacht. „Nee . . . BLIJF ZITTEN !”

Otto hoorde een damesstem zenuwachtig antwoorden en hij begon te grinniken. Hij kende die stem.

„Zij is het, oom”, riep hij zacht. „Die stem vergeet ik nooit meer.”

Hij hoorde zijn oom zeggen:

„Komt u er maar uit, juffrouw Zobel. Wij hebben elkaar al meer gezien.”

Otto had zowaar vergeten dat zijn oom die middag een heel gesprek met die dame had gehad. Juffrouw Zobel kwam de auto uit. Ze leek een beetje onvast in de knieën. Uit de richting van het postkantoor klonk een luide schreeuw door de nacht.

„Ze zijn daar óók zover, geloof ik”, zei Onge. Eventjes geduld, juffrouw Zobel. U zult gauw weer met uw vriendjes samen zijn.”

Otto holde naar de Loenenseweg toe, maar hij hield al gauw op met hollen, want dwars over het open veld zag hij een machtig interessant tafereel. Een raam op de eerste verdieping stond open. Uit dat raam hing een touw en langs dat touw, met een zware zeildoeken postzak op de schouder, kwam een man naar beneden glijden. Tenminste . . . hij was begonnen naar beneden te glijden, toen hij gestopt was door twee dingen: een politieman die beneden, op de begane grond, hem met een pistool stond op te wachten, en een tweede politieman, die een raam naast hem had geopend, en hem met een felle zaklantaarnstraal in het gelaat scheen. Helder klonk de stem van de politieman beneden door de nacht: ~”Je kunt óók niet terug. Kom maar rustig naar beneden, vriendje.”

Een tweede politieman kwam van achter een struik aanhollen. De postrover bleef nog even aan het touw hangen, liet dan de zak vallen en gleed langs het touw naar beneden. Toen gingen overal in het postkantoor lichten aan en even later werd de achterdeur open getrokken. In de verlichte opening stond . . . Marius, met een nijdig gezicht en een paar blinkende handboeien om zijn polsen.

„Dàt is dàt”, zei Otto, en keerde zich om.

Zijn oom kwam aanwandelen, samen met juffrouw Zobel die erg wit leek om haar neus. Zo wit, dat het zelfs bij dit vage nachtlicht opviel.

„Dag juffrouw”, zei Otto vriendelijk. „Volgende keer moet u mij beter vastbinden.”

„H . . . hoe . . . wat?” stotterde juffrouw Zobel. „Hoe kom jij hier?”

„Per schip”, zei Otto. „Ik heb gewoon de motor aangeslagen en ben het Apeldoorns kanaal opgevaren.”

„Klets niet”, zei juffrouw Zobel zenuwachtig. „Je oom heeft je gevonden en losgemaakt.”

„Nee hoor”, zei Otto. „Dat heeft héél iemand anders gedaan. Iemand van wie u het nooit zou verwachten.”

„Klets niet”, zei juffrouw Zobel, weer.

„Heus”, zei Otto. „U mag raden.”

„Sinterklaas”, snauwde juffrouw Zobel korzelig.

„Nee”, zei Otto. „Jenkins. Had u niet gedacht, hè?”

En toen, tot hun grote verbazing, viel juffrouw Zobel flauw. Ze maakte een raar geluid en ging door haar knieën. Oom Onge ving haar nog juist op tijd op.

„Tjonge, tjonge”, vond Otto. „Dat had ik nou niet gedacht. Ze leek zo flink.”

„Dat komt door jou”, zei oom Onge. „Wat dat arme mens vandaag van jou te verduren heeft gehad is ook meer dan bar. Kom we zullen haar maar in die auto leggen tot ze bijkomt.”

Hij sleepte haar naar haar eigen auto. Ze verloor een schoen en die legde Otto beleefd naast haar op de zitting. Oom Onge stak een sigaret op, en geeuwde.

„En dat is het einde van dit avontuur. Ik moet zeggen: Otto je hebt je geweerd als een leeuw.”

„Hm”, zei Otto zuurzoet. „Als een leeuw met flaporen dan toch altijd.”

—————

Het volgende avontuur van

Otto Onge

en zijn oom, inspecteur Onge

leest u in SLIMMIGHEDEN MET SUIKERZAKJES van dezelfde schrijver:

Willy van der Heide